\id HEB
\h Hepürayusixi
\toc1 Hepürayusixi
\mt HEPÜRAYUSIXI
\mt2 Que Memüteꞌuꞌutüiyari
\c 1
\s Cacaüyari pütatiutaxatüa nuꞌaya yaticuxatacacu
\p
\v 1 Cacaüyari meripai tinivacuxaxatüvacaitüni
taꞌuquiyarima, texaxatametemama yametecuxatacacu, yuxexuitü
que memüteꞌupitüarie niuqui yücü müꞌanene hepaüsita.
\v 2 Hicü tucari taparirümecacu pütatiutaxatüa tame,
yaticuxatacacu que müꞌane nuꞌaya mühücü püta. Mücü
yunive caniucayasa hesiena mütinaquenicü naitü. Mücü
ꞌinetüacu meta Cacaüyari caninetüani tita ꞌamüticuma.
\v 3 Mücüsie que mütixavatü canimasiücüni que
mütimarive Cacaüyari, Cacaüyari caniꞌinüarieyatüni que
mütivaiyacü. Naime meta püratücü yuniuqui
mütürücaüyecü. Mücü yücümana ꞌaixüa ꞌiyurieca tita
ꞌaxa temüteꞌuyuri hepaüsita mütasiꞌitienicü, ꞌana que
müꞌane mümarive serieta nayerüni muyuavisie.
\s Nuꞌaya püveꞌeme, niuqui tuayamete taheima miemete
hepaüna mecaveꞌemetücacu
\p
\v 4 Mücü niupitüarieni yemecü mümarivanicü que
müꞌane mühücü, peru taheima miemete niuqui tuayamete
hepaüna mepücateꞌupitüarie. Yaxeicüata veꞌemetütü
nayani, müme hepaüna mecaveꞌemetücacu.
\v 5 Queri Cacaüyari müpaü titahüavive niuqui tuayamete
xeime heiva, müpaü ticühüavetü,
\q ꞌEcü pepünenive,
\q Hicü ꞌaꞌuquiyari nepaneyeitüa,
\m ꞌutaitü. Nusu queri ꞌutayü,
\q Ne ꞌuquiyarieya nepayani,
\q Mücü nenive payani,
\m ꞌutaitü.
\v 6 Masi tucari hepaüsita ticuxatatatü quepaucua cuiepa
miꞌatüani yumatüari müpaü püta canaineni,
\q Yunaitü Cacaüyarisüa miemete
\q Niuqui tuayamete
\q Mequeꞌineneviyani,
\m ꞌutaitü.
\v 7 Quepaucua niuqui tuayamete müvaxata müpaü paine,
\q Yuniuqui tuayamete
\q ꞌEca nivarayeitüvani,
\q Yutupirisixima meta
\q Tai nerücuari nivarayeitüvani.
\m
\v 8 Yunive püta xatatü müpaü paine,
\q ꞌEcü Cacaüyari ꞌaꞌuveni haque pemüraꞌaita
\q Yuheyemecü ꞌapuve,
\q Canixeuraüyeni
\q ꞌAꞌisü pemacueꞌe pemütiꞌaitamecü
\q ꞌInüari canihücütüni
\q Heiseriemecü que pemüticamie ꞌecü.
\q
\v 9 Pepinaquiꞌerie tita mütiheiserie,
\q Pepiꞌuxiveꞌerie tita ꞌaisica mütitisana.
\q Cacaüyari ꞌacu
\q Que müꞌane müꞌacacaüyari
\q Pümasiꞌanayexei,
\q Temavierica masipitüatü
\q ꞌInüaritüme
\q ꞌAhamicuma cavaratahüavetü.
\m
\v 10 Müpaü paineta,
\q ꞌEcü Tiꞌaitame sutüapai pepicaque cuie,
\q Muyuavi peputavevie ꞌamamacü.
\q
\v 11 Mücü pütiyünare
\q ꞌEcü püta ꞌapeniuvemücü.
\q ꞌIxuriquipaü mücü naitü nitayeꞌirimücü.
\q
\v 12 Muyuavi pepütatuna ꞌücaripaü
\q Camixapaü püpasieni.
\q Masi ꞌecü yaxeicüa peꞌanetü pepüꞌahayeva,
\q ꞌAtucari pücatixüni.
\m
\v 13 Queri hasuacu titahüavive niuqui tuayamete xeime
müpaü ticühüavetü,
\q Neserieta mexicuxi quenacani
\q Memümasiꞌacaꞌunie nemüvaꞌatüani ꞌahetüa.
\m
\v 14 Camüsü niuqui tuayamete yunaitü ꞌiyarite
mecanihümetüni, Cacaüyari memütupirisiximama.
Mepütanüꞌariva memüvaparevienicü müme vahesie
mütinaquirüme memütavicueisitüarienicü.
\c 2
\s ꞌIcü vicueisitüarica vaüca pütürücaüye
\p
\v 1 Müpaü müꞌanecü, ꞌayumieme caneuyeveca masi vaüca
temeꞌerivanicü tita temüteꞌuꞌeni capa yacü xeicüa
teyüatü teva teꞌuꞌuvanicü.
\v 2 Camü mücü niuqui mutaxasie niuqui tuayamete taheima
miemete yametecuxatacacu, mücü niseüyecaitüni. Yunaitü
memitisanaxüa yunaitü memücaꞌiꞌeniecai
metenapiniyariecaitüni mecanimariꞌitüariecaitüni, vahesie
que mütinaquecai, que müreuyevecai.
\v 3 Mericüte, xüca müpaü ꞌaneni, quesü tetetavicueni
tame xüca teꞌitaveꞌerieca ꞌicü vicueisitüarica müya
mütitürücaüye. Mücü caniusutüarieni Tiꞌaitame
yaticuxatacacu que temütetavicueisitüarieni haitü.
Niuquieya mepuseiriyaxü mümeta memiꞌeniecai müpaü
temütemaicacü tame.
\v 4 Cacaüyarita ꞌaxeicüa vahamatü müpaü
tinihecüatacaitüni ꞌinüari vevietü mamarivaveme,
türücaüyemecü tiyurienetü müiremecü, ꞌIyari
Mütiyupata vatapitüacacu yuxexuime, que mütinaquecai
Cacaüyari.
\s Que müꞌane misutüa temütavicueisitüarienicü
\p
\v 5 Que mütiuꞌaitaxü mücü cuie ꞌumamie hepaüsita,
niuqui tuayamete memüteꞌaitanicü muva ꞌasipücaꞌutayü.
Mücü cuie canihücütüni tita hepaüsita temütecuxata.
\v 6 Hecüasica canixuaveni xapasie müpaü manuyüne,
\q Teüteri que metetitamexi pemüvaraꞌerivanicü.
\q Teüteri vanivema quesü metetitamexi
\q Pemüꞌavaüricü vahesie mieme.
\q
\v 7 Penivaranucayasa niuqui tuayamete vahepaü
memücatürücavinicü yapaümexa.
\q Penivaranutimumatüani visi meꞌanenetü memacünecü
\q Veꞌemecü memüxeiyarienicü.
\q
\v 8 Pepicayasaxü naime peheꞌivaca vahesie mieme
\q Müme memüteꞌaitanicü hepaüsitana.
\m Mericüsü, que müticayasaxü naime heꞌivaca para
teüteri memüteꞌaitanicü hepaüsitana, tixaü
pücaranuyuhayeva hepaüsitana memücateꞌaitanicü. Peru
hicü cuxi que temütevaxeiya teüteri, naitü ꞌacuxi
pücahaꞌivarieve müme memüteꞌaitanicü hepaüsitana.
\v 9 Quesusi xeicüa que temüteꞌixeiya, mücü yapaümexa
niucayerieni niuqui tuayamete vahepaü
mücatürücaüyenicü. Mücü mütiucuinixücü quepaucua
mumü, cananutimumatüarieni visi ꞌanetü mayanicü
veꞌemecü müxeiyarienicü. Cacaüyari ꞌaixüa
mütiucaꞌiyaricü müpaü tiniuyüni, mumünicü tanaime
tahesie mieme.
\p
\v 10 Mücü nisutüani naime, ꞌinetüacu caniuneni naitü.
ꞌAixüa caniuyüni Cacaüyari, varavitütü yumüireme
yunivema visi meꞌanenetü memacünecü, meyeꞌatüacü que
müꞌane misutüa memütavicueisitüarienicü, yatipitüatü
müticuinecü para mayeꞌanicü.
\v 11 Que müꞌane müvapata, mümeta memupasie, xeimesie
mecaniyecüne yunaitü. ꞌAyumieme pücayuteviya yuꞌivama
vaterüvatü
\v 12 müpaü ꞌutaitü,
\q Nepümasihecüatani que müꞌane pemühücü
\q Neꞌivama menesiꞌeniecacu
\q Memüyutixexeüriva vahixüapa neꞌuvetü
\q Nemasinüavani.
\m
\v 13 Müpaü paine meta,
\q Ne yuri nepütiꞌerieca hesiena.
\m Müpaü meta paine,
\q Camü ne necaniyüaneni,
\q Nenivemata Cacaüyari que münetiuhüritüa mecaniyüaca.
\p
\v 14 Mericüsü, ranivema ꞌaxeicüa mecaniyuxevini xei
xuriyayari xei vaiyari. ꞌAyumieme mücüta yaxeicüa
tahamatü yuxevitü nayani, tahepaü yemecü. Müpaü
mütiuyuricü mumücü meta püyüvecai micaꞌunanicü que
müꞌane türücariya mexeiya yemecü mütasicuinicü
Cauyumarietütü.
\v 15 Püyüvecai meta müvaxünacü müme mexi
meꞌayeyuyuricai meuyevecai vaüriyarica memüteꞌuximayacacü
metehaꞌerivatü que memütecuinequecai.
\v 16 Canimasiücüni niuqui tuayamete memücahümecü
müvaparevie, masi ꞌApurahami xiüyarimama püta
püvaparevie.
\v 17 ꞌAyumieme peuyevecai yuꞌivama vahepaü ꞌanetü
mayeitüarienicü naime hepaüsita. Müpaü ꞌanetü
caniyüvecaitüni maraꞌacame mayanicü tiyucanenimayatü
yaticamietü, Cacaüyarisie mieme hüritüarietü, ꞌaixüa
miyurienicü tita teüteri ꞌaxa memüteꞌuyuri hepaüsita.
\v 18 Mücü mütiucuinixücü muꞌinüasiecü, caniyüveni
müvaparevienicü hipame mexi meꞌinüasie.
\c 3
\s Quesusi püveꞌeme, Muisexi hepaüna caveꞌemetücacu
\p
\v 1 Mericüte neꞌivama xemupasie Cacaüyarisie mieme,
ꞌaxeicüa xemutaꞌinierie que müꞌane taheima macave
xehahüavecacu, müpaü müꞌanecü ꞌayumieme müpaü
nepaine, xequenaꞌerivani Quesusi. Mücü nüꞌari nayani,
maraꞌacameta nayani cuini mieme mütiuhüritüarie. Mücü
canihücütüni hesiena teteviyatü temütahecüata.
\v 2 Mücü yatinicamieni que maine que müꞌane mihüritüa,
yaxeicüa que müticamiecai Muisexi, Cacaüyari quie
quiecatari vahepaüsita hüritüarietü.
\v 3 Peru ꞌicüsie pütiunaquixü masi yemecü veꞌemecü
müxeiyarienicü, Muisexi hepaüna catixeiyarievecacu,
yaxeicüa qui vevivame cui veꞌemecü que müticuxaxasiva,
veviyaya hepaüna caticuxaxasivacacu qui.
\v 4 Tevi pitivevie naime qui, peru que müꞌane nai
mütiutivevie, mücü Cacaüyari canihücütüni.
\v 5 Mericüsü, Muisexi yapüticamiecai Cacaüyari quie
quiecatari yunaime vahepaüsita que mütiuhüritüarie, peru
tiparevivame canihücütücaitüni xeicüa mucayeri
mütihecüatanicü tita ꞌarique müticuxaxasivaniquecai
hepaüsita.
\v 6 Cürisitu püta yapüticamie quiecame nuꞌaya
hücütütü, Cacaüyari quie quiecatari vahepaüsita que
mütihüritüarie. Mericüsü tame quiena quiecatari
tepühüme xüca tetahayeva tecamamatü ꞌaixüa teꞌutiyuatü
tita temütecuevie hepaüsita tecacuyuitüarivatü quepaucua
mütapareque.
\s Cacaüyari teüterimama que memüteꞌuxipitüarieca
\p
\v 7 ꞌAyumieme que maine ꞌIyari Mütiyupata,
\q Hicü xüca xeꞌiꞌenieni ꞌutaniucacacu,
\q
\v 8 Xeꞌuꞌitutupetü xepücaꞌacüne yuꞌiyarisie
\q Que memüteꞌacü müme ꞌana
\q Quepaucua memüyucuitüvecai nehamatü
\q Que memüteꞌuyuri mücü tucarisie
\q Quepaucua memünesiꞌutaꞌinüataxü
\q Macumavesie meꞌuꞌuvatü,
\q
\v 9 Haque xeꞌuquiyarima memünesiheꞌisipatüvecai,
\q Sepa neꞌuximayasica memüxeiyacai huta teviyari viyari.
\q
\v 10 ꞌAyumieme nepuyehaꞌa ꞌana miemetexi vahepaüsita.
\q Müpaü neputayü,
\q Yuheyemecü yuꞌiyarisie meneuyexürüveni, nehaitü.
\q Que nemütiuyeica, ꞌasimepücateheitimaivave.
\q
\v 11 ꞌAyumieme müpaü nepütinehüritüa nehaꞌatü,
\q Müpaü neꞌutaitü,
\q Yemecü mepücaꞌayeꞌaxüani haque
nemüvarecaꞌuxipitüani.
\p
\v 12 Xequeneyucuerivayurieca xeme neꞌivama capa xevitü
xeme ꞌiyarieya ꞌaxa ꞌanenicü, capa yuri catiꞌeriecacü
ꞌihayevamütü Cacaüyari mayeyuri.
\v 13 Masisü xexuime tucarisie xequeneyutuicani mexicuxi
hicü xasiva, capa ꞌuꞌituperecü xevitü xeme, tita ꞌaxa
mütiꞌane xecuamanacacu.
\v 14 ꞌAxeicüa tepütaxevi Cürisitumatü xüca yuri
teteꞌerietü tetahayeva, matüaripai yuri que
temüteꞌutaꞌerie, ꞌasitecacuyuitüarivatü quepaucua
mütapareque,
\v 15 müpaü que manuyüne,
\q Hicü xüca xeꞌiꞌenieni ꞌutaniucacacu,
\q Xeꞌuꞌitutupetü xepücaꞌacüne yuꞌiyarisie
\q Que memüteꞌacü müme ꞌana
\q Quepaucua memüyucuitüvecai nehamatü.
\m
\v 16 Que hate mepüyucuitüvecai hamatüana sepa
memiꞌeniecai. Müme mecanihümetücaitüni yunaitü
ꞌEquipitu cuieyarisie memeyecü Muisexi varavitücücacu.
\v 17 Mericüte, que hate vahepaüsita pühaꞌacai huta
teviyari viyari. Müpaü catinimasiücüni, müme
mecanihümetücaitüni ꞌaxa memüteꞌuyuri ꞌana. Müme
vacaxari ꞌapucuhetei meꞌatixüriecu macumavesie.
\v 18 Mericüte, que hate tivarahüavetü tiyühüritüa,
müpaü ꞌutaitü quename mecaꞌayeꞌaxüaniquecai yemecü
haque müvarecaꞌuxipietüaniquecai. Müme
mecanihümetücaitüni yuri memücateꞌeriecai.
\v 19 Mericüte ꞌayumieme müpaü tepütemate, mepüyutatexi
meꞌayeꞌaxüanique yuri memücateꞌeriecaicü müme.
\c 4
\p
\v 1 Mericüsü niuquieya puxuave cuxi que mutayü quename
tevi yüve mayeꞌanicü haque meicaꞌuxipitüani. ꞌAyumieme
tequeꞌumamaca capa xevitü xeme caꞌayeꞌavemepaü
tixeiyariecacü.
\v 2 Tamesietü niuqui ꞌaixüa manuyünecü
tepüteꞌutaxatüarie yaxeicüa vahepaü. Peru mücü niuqui
memuꞌeni ꞌasipücavaruyuri müme, mücayutaxeviriyaxücü
müme memiꞌeniecai vahamatü yuri mecatetaꞌerivavecacu.
\v 3 Tame püta yuri temüteꞌutaꞌeri tepayeꞌaxüaxime haque
mütasihecaꞌuxipitüani, müpaü que mutayü,
\q Yanepütinehüritüa nehaꞌatü,
\q Müpaü neꞌutaitü,
\q Yemecü mepücaꞌayeꞌaxüani müme
\q Haque nemüvarecaꞌuxipitüani.
\m Müpaü putayü sepa ꞌuximayasicaya münürie cuie
munetüariepai.
\v 4 Xapasie niuqui puxuave mücü ꞌatahutarieca mieme
tucari müxata müpaü ꞌanuyütü, Cacaüyari ꞌatahutarieca
tucarisie niucaꞌuxipieni ꞌinüca yuꞌuximayasica naime.
\v 5 Müpaü paine meta,
\q Yemecü mepücaꞌayeꞌaxüani müme
\q Haque nemüvarecaꞌuxipitüani.
\m
\v 6 Mericüsü ꞌuxipiya ꞌacuxi puxuave hipatü
yamemüteꞌayeꞌaxüanicü, peru müme matüari niuqui ꞌaixüa
manuyünecü müpaü memütecühüavarüvacai
mepücaꞌayeꞌaxüa yuri memücateꞌeriecaicü.
\v 7 Tavari tucari niupata xeime, Hicü müterüvarie.
Raviri xapayasie müpaü putayü müixa viyari ꞌanuyeyacu,
yaxeicüa meripai que mutayü müpaü ꞌutaitü,
\q Hicü xüca xeꞌiꞌenieni ꞌutaniucacacu,
\q Xeꞌuꞌitutupetü xepücaꞌacüne yuꞌiyarisie.
\m
\v 8 Hicümüsü, xüca mücü Cusue varecaꞌuxipitüanique
ꞌana, Cacaüyari ꞌasipücahaineniqueyu xeime tucari
hepaüsita ꞌarique mayeꞌaniquecaicü.
\v 9 ꞌAyumieme ꞌuxipiya tucari puxuave cuxi Cacaüyari
teüterimama vahesie mieme.
\v 10 Que müꞌane mayeꞌave haque meicaꞌuxipitüa, mücü
pütiuhayevaxü yuꞌuximayasica ꞌunüca, yaxeicüa Cacaüyari
que mütiuhayevaxü ꞌinüca yuꞌuximayasica.
\v 11 ꞌAyumieme tequetamexüitüaca temayeꞌaxüanicü haque
mütasihecaꞌuxipitüani, xevitü capa ꞌativenicü capa
masiücünicü hesiena yuri que mücatiꞌerie yaxeicüa müme
vahepaü.
\p
\v 12 Cacaüyari niuquieya payeyuri pütürücaüye. ꞌAixüa
püreutiquequema, hepaüna careutiquequemacacu ꞌixipara sepa
naisata meutixicacauni. Pitixiteque ꞌipatatü ratucari
raꞌiyari, raturuyari ratutanayari naime. Piꞌinüata tevi que
mütiyumate que mütiyuꞌiyaritüa yuꞌiyarisie.
\v 13 Sepa que mütitita munetüarie pücayüve
müꞌaviesiecacü mücü que mütixeiya. Naitüri masi
pümasiücü panutiyepiya que müꞌane mütasitahüave
ꞌixeiyacacu.
\s Quesusi maraꞌacame canihücütüni cui mühüritüarie
mümarive
\p
\v 14 Mericüsü tepeixeiya maraꞌacame cuini mieme
mühüritüarie mümarive muyuavi heima manutitüa
Quesusitütü Cacaüyari münuꞌaya. ꞌAyumieme
tequetahayevani yatetetahecüatatü hesiena que temüteviya.
\v 15 Maraꞌacame que temüteꞌayexeiya, tepücaheixeiya que
müꞌane mücayüve tahepaü mütiyumaicacü que
temütevararani tame. Tepeixeiya püta que müꞌane naime
hepaüsita müꞌinüasie yaxeicüa tahepaü, peru ꞌaxa
catiyurievetü.
\v 16 ꞌAyumieme tecamamatü ꞌaura tequeꞌacüne que müꞌane
ꞌaixüa mütiucaꞌiyari ꞌuvenieya manuve ꞌaurie,
temünenimayasiecacü, temüpareviyanicü quepaucua müpaü
temüteheuyehüva, mücü ꞌaixüa tiucaꞌiyaricacu.
\c 5
\p
\v 1 Maraꞌacate cuini mieme memühüritüarie teüteri
vasata mecananuyexeiyarieca yunaitü, mecaniucayasarieni
Cacaüyarisie mieme memühüritüariecacü, teüteri vahesie
mieme memixatüanicü ꞌimiquieri mavari, ꞌaixüa
meꞌiyurienique tita ꞌaxa memüteyurie hepaüsita.
\v 2 Xüca müpaü ꞌaneni maraꞌacame, caniyüveni
müvatahüave müme ꞌasimecatemaitü memeuyexürüve carima
cavayurienetü, vahepaü veranitü ꞌamuyeicacü.
\v 3 Müpaü müveranicü quepaucua mixatüa Cacaüyari
teüteri tita ꞌaxa memüteyurie hepaüsita, müpaüta
püreuyevese mavari müvevienicü yücümana tita ꞌaxa
mütiuyuri hepaüsita ꞌaixüa miyurienicü.
\p
\v 4 Mücü meta, tevi yücümana pücaꞌuyucaye ꞌipaü
mütihüritüariecacü, masi Cacaüyari yatitahüavecacu
xeicüa pucayeri ꞌArunipaü.
\v 5 Yaxeicüa Cürisitu visi ꞌaneme pücaꞌayuyeitüa
yücümana maraꞌacame mayanicü cui mühüritüarie, masisü
müpaü pütipitüa que müꞌane müpaü mütitahüavixü,
\q ꞌEcü pepünenive,
\q Hicü ꞌaꞌuquiyari nepaneyeitüa.
\m
\v 6 Müpaü puyü que maine xeime xapasie,
\q ꞌEcü ꞌaheyemecü pecanimaraꞌacametüni,
\q Merüquiserequipaü que mütiuhüritüarie
\q Yapepütiühüritüarie ꞌecü.
\m
\v 7 Mücü mexi tevitütü ꞌaꞌuyeicacai carima
niyutanenevieni ꞌahivatü ꞌutasuatü, nitavavirieni que
müꞌane müyüvecai mitavicueisitüanicü capa ꞌumünicü.
Puꞌenierie müreiyehüviriecaicü Cacaüyari.
\v 8 Sepa nuꞌaya mühücütücai, tiucuineca yapüretima
yamüticamienicü.
\v 9 Müpaü rayeꞌatüarieca, yuheyemecü
memütavicueisitüarienicü vapitüatü nayani, yunaitü
yamemütecahu que maine,
\v 10 Cacaüyari ꞌicayecu maraꞌacame cuini mieme
mühüritüarie mayanicü Merüquiserequi que
mütiuhüritüarie.
\s Que mütivacuꞌimavacai memücatehayevanicü yuri
meteꞌerietü
\p
\v 11 Mücü Merüquiserequi hepaüsita vaücavame
tepeixeiya niuqui mücuanive yatemütexehecüasitüiyanicü,
xeme xemüyuꞌüraraxiecü que xemüteꞌuꞌenana.
\v 12 Tamüsü, müpaü püreuyevese masi teꞌüquitamete
xemühümetünicü, müixa manuyetüacü yuri
xemüteꞌutaꞌeri, peru xecaneiyehüaca que müꞌane hutarieca
misutüani tixeꞌüquitüatü sutüapai mieme ꞌüquisica
Cacaüyari que maine, hecuamete que memüteꞌüquitüarie.
Resi xeheuyehüatü xecanacüne, ꞌicuai mütürücaüye
xequematü xepücaꞌacünivave.
\v 13 Yunaitü resi memüsise mecacaniꞌiyamatücani niuqui
müheiserie hepaüsita. Mepütüri cuxi.
\v 14 ꞌIcuai mütürücaüye ꞌamemutütü vahesie
canimiemetüni, müme memüꞌiyamatücacü yuꞌiyarisie
memüteyüꞌüquitüavavecü para memipatanicü tita ꞌaixüa
mütiꞌane tita ꞌaxa mütiꞌane, müme vahesie pümieme.
\c 6
\p
\v 1 Mericüsü peuyevese temütehayevanicü hicü
tetecuxatatü sutüa mieme niuqui hepaüsita Cürisitu
hepaüsita manuyüne xeicüa. Tepucüne püta
temayeꞌaxüanicü. Tavari tenari tepücatavevieni quitüa
mieme, müpaü tepücatecuxatani que müreuyevese tevi
mütihayevanicü que mütiyurienecai cümana mümüniquecai,
que müreuyevese yuri mütitaꞌerienicü Cacaüyarisie.
\v 2 Müpaü tepücateꞌüquitani hicü ꞌüyarica hepaüsita,
tevisie que memüteꞌutime hepaüsita, müquite que
memüteꞌanucuꞌuni hepaüsita, yuheyemecü ꞌisücame que
mütivaranutaxürieni hepaüsita.
\v 3 Mericüte, temayeꞌaxüanicü tepucüne, xüca
Cacaüyari müpaü tatitaunieca.
\p
\v 4 Müme heiva memuhecüariyari, yuhesie memeitima mücü
ꞌimiquieri taheima mümieme, ꞌIyari Mütiyupata mehexeiyatü
memacü ꞌaxeicüa tahepaü,
\v 5 yücümana müpaü memütehetima ꞌaixüa que mütiꞌane
Cacaüyari niuquieya türücariya memetima tucari ꞌumamiesie
mieme,
\v 6 müme xüca taꞌaurie meꞌaxüriexüani, mepücayüvave
tavari memühecuariyarienicü para memütehayevanicü que
memüteyuriecai. Müme masi curuxisie mepimi Cacaüyari
nuꞌaya yücümana, masiücüme mepeyeitüva
münanaimarienicü.
\v 7 Tamüsü, cuie xüca viyeri yatiyuineni hesiena
mucaviviye, xüca ꞌitinetüani tupiriya ꞌaixüa müꞌanene
ꞌesamete vahesie mieme, Cacaüyari ꞌaixüa pütipitüa.
\v 8 Me cuie xüca xuya visaxa ꞌutinetüani püxaniꞌeriva
püta, pücuerivaꞌane hepaüsitana müticuxaxasivanicü para
ꞌaxa müꞌitüarienicü. Mütataiyarienicü püꞌayumieme
xeicüa.
\s Tepüseiriyari yatetetaꞌicuevatü
\p
\v 9 Perusü sepa müpaü temaitüca, masi ꞌaixüa ꞌanemecü
quename xeteyurie yuri tepüteꞌerie xehepaüsita
tanaquiꞌerima, quename xetavicueisitüariexime.
\v 10 Cacaüyariri müpaü pücayüane que müꞌane
heiseriemecü yamücaticamiepaü. Pücaxetümaiya que
xemüteꞌuximayacai que xemüteyuhecüatacai
xeteyucanaquiꞌerietü xemeꞌerivacaicü. Que
xemüteyucanaquiꞌeriecai pümasiücücai
xemüvapareviecaicü teüterimama, hicüta que
xemütevaparevie.
\v 11 Müpaü pütatinaque, yuxexuitü xeme
xemüyuhecüatanicü yaxeicüa xeyumexüitüatü yemecü
yuri que xemüteꞌerie, xetaꞌicuevatü quepaucua
mütapareque.
\v 12 Peuyevese xemücayuꞌüraraxiecacü, masi peuyevese
xemüvaꞌüquenicü müme yuri meteꞌeriecacu ꞌemeteutevicacu
mecavaüripietü, müme vahesie mütinaquirüme tita
memütehahüavarüvacai quename meheixeiyaniquecai.
\p
\v 13 Cacaüyari quepaucua müpaü mütitahüavixü
ꞌApurahami tita mürexeiyaniquecai hepaüsita, xevitü masi
vaüca mütürücaüyecai ꞌapücaꞌuyeicacai Cacaüyari
mixatanicü yühüritüatü. ꞌAyumieme yuxatatü yücümana
puyühüritüa müpaü ꞌutaitü,
\v 14 Yemecü ꞌaixüa nemaniyuriecamücü, yemecü
nemanimüiriyacamücü.
\v 15 Müpaü ꞌereutereca cavaüripietü ꞌApurahami, que
mütiutahüavarie, heixeiyatü nayani.
\v 16 Teüteri quepaucua memüyühüritüa, mepixata que
müꞌane masi vaüca mütürücaüye. Naimecü xüca
yuhüritüani, mücücü püseiriyarie niuqui, pünami
niuqui xüatüarica.
\v 17 ꞌAyumieme Cacaüyari yaxeicüa pütiuyuri quepaucua
muyuvaüri masi heiseriemecü müvahecüasitüiyanicü müme
vahesie mütinaqueniquecai tita memütehahüavarüvacai,
müpaü memütemaicacü que mücatipasieve tita
mütiyuriemücü. ꞌAyumieme pitaxeviriyaxü yuniuqui
yühüritüatü.
\v 18 Tame ꞌayumieme tita mücatipasieve tepexeiya hutame.
Mücü hepaüsita Cacaüyari pücayüve mütatiꞌitaiyanicü.
Mücücü ꞌayumieme türücaüyemecü tecanituicarieca, tame
temütataꞌunaxü teꞌiviyatü tita temütecuevie.
\v 19 Müpaü xüca tetetaꞌicuevani yuri teteꞌerietü,
tepeixeiya tiyuhaname tatucarisie mieme mütasiseiriyanicü.
Pücahateque püseꞌi. Cacaüyari manuvesie pütiviya,
tuquieyasie mieme ꞌixuriqui reunacame varie peutahave,
\v 20 haque tahesie mieme meutaha Quesusi
tasiꞌanuyehaitüiyatü, maraꞌacame ꞌayaca yuheyemecü,
Merüquiserequipaü mütiuhüritüarie.
\c 7
\s Merüquiserequi que mütiuhüritüarie maraꞌacametütü
\p
\v 1 Mücü Merüquiserequi, Saremetari
pütivaꞌaitüvametücai, Cacaüyari taheima macave
pümaraꞌacameyatücai. Quepaucua ꞌApurahami mamieximecai
varaꞌivaca teꞌaitamete, mücü penucunaquixü, ꞌaixüa
putayü hepaüsitana para ꞌaixüa müꞌitüarienicü.
\v 2 Mücü ꞌApurahami tita mütivarunavairi naimesie mieme
yapaümeme tamamatasie mieme xeime pimi. Merüquiserequi
taniuquicü Tiꞌaitame Heiseriemecü Yamüticamie
catinitevaca, Saremetari Tivaꞌaitüvame catinitevaca meta,
Tiꞌaitame ꞌAixüa Memüteyuxeiyanicü Mütivapitüa maine.
\v 3 Quemasieya varusieya maremama mepücaxasiva. Pumave
niuqui que mütisutüa ꞌayenieretü, que mütiutixü
tucarieya hepaüsita. Cacaüyari nuꞌayapaü caniꞌaneni,
maraꞌacametütü ꞌacaniuveni catihayevatü yuheyemecü.
\p
\v 4 Mericüte, xequenaꞌerivani que mütimarivecai mücü.
ꞌAsita que müꞌane mütatusitücai ꞌApurahamitütü xei
tapari pimi tita cuyaxi mütivarunavairisie mieme.
\v 5 Mericüsü, hipatü Revi xiüyarimama maraꞌacariyacü
memühüritüarie, müme ꞌaitüarica mecanexeiyani
tamamatasie mieme xei tapari memüvavaviriecacü teüteri
yuꞌivama ꞌinüari niuquiyari que maine, sepa mümeta
yuꞌivama vahepaü ꞌApurahamisie memüyecü yunaitü.
\v 6 ꞌIcü masi ꞌasipücativamaretücai, peru ꞌApurahami xei
tapari pimi, mücüta ꞌaixüa putayü hepaüsitana para
ꞌaixüa müꞌitüarienicü. Que müꞌane mütiutahüavarie
tita mütipitüarieniquecai, mücü hepaüsita müpaü
putayü.
\v 7 Niuqui pücayuꞌuxienüa, que müꞌane masi
mütürücaüye canihücütüni ꞌaixüa maine que müꞌane
hepaüna mücatürücaüye hepaüsita, mücü ꞌaixüa
müꞌitüarienicü.
\v 8 Mücü meta, ꞌicü teüteri memücuixime
mepitanaquiꞌeri xeime tapari tamamatasie mieme. Mücü püta
müpaü xeicüa pütihecüasie quename ꞌayeyuri.
\v 9 Püyüve müpaü mütayüni, que müꞌane xiüyarimama
memitanaquiꞌeri hicü xei tapari, mücüta Revitütü xei
tapari pimi, ꞌApurahami müpaü timicu.
\v 10 Yuꞌuquiyarisie pücayeyeivecai cuxi quepaucua
Merüquiserequi menunaquixü.
\p
\v 11 Mericüsü teüteri ꞌinüari niuquiyari mepupitüarie
Revi xiüyarimama memümaraꞌacatetücaicü. Mericüte, xüca
tevi yüvenique mayeꞌanicü memaraꞌacatetücacu müme,
titayari reuyevecaqueyu xevitü maraꞌacame yücü ꞌanetü
manucuquenicü Merüquiserequipaü tihüritüarietü,
ꞌArunipaü catihüritüarietü mütahüavarienicü.
\v 12 Maraꞌacate vaꞌinüari xüca ꞌupasieni, ꞌinüari
niuquiyarita vaüriyarica pücupasiva.
\v 13 Que müꞌane hepaüsita müpaü müticuniuva, mücü
xeime nuivarisie canimiemetücaitüni. Mücü nuivarisie
mieme xevitü mavari pücavevive hasuacu.
\v 14 Canimasiücüni Tatiꞌaitüvame Curasie müyetüacü,
sepa mücü nuivari hepaüsita Muisexi ꞌasimücahainecai
quename memaraꞌacatetüniqueyu.
\p
\v 15 Mücü meta, masi cuxi müpaü catinimasiücüni xüca
maraꞌacame ꞌanucuqueni yücü müꞌane Merüquiserequipaü
ꞌanetü.
\v 16 Mücü pücaꞌuqueri ꞌinüari müpaü
mütiutaꞌaitaxücü quename ranivetütü heiserie hexeiya,
masi puqueri mütürücaüyecü tucarieya mücaxüvecü.
\v 17 Müpaü pütihecüasie,
\q ꞌEcü ꞌaheyemecü pecanimaraꞌacametüni
\q Merüquiserequipaü que mütiuhüritüarie.
\m
\v 18 ꞌAisica meripai mümieme payeitüarie müveranicaicü
ꞌasimücaꞌuyücü.
\v 19 ꞌInüari niuquiyari hasuacu pücaheyeꞌatüave tevi.
ꞌUtixaniꞌeriecu tepupitüarie tita masi ꞌaixüa mütiꞌane
müpaü püta temütetaꞌicuevanicü. Müpaü
tetetaꞌicuevatü ꞌaura tepacüca Cacaüyarisüa.
\p
\v 20 Mücü meta, ꞌasipücaꞌuyü xevitü
cayühüritüacacu. ꞌAna maraꞌacate mepucayasarüvacai
mecayuhüritüatü,
\v 21 peru mücü que mütiucayeri, que müꞌane
mitahüavixü niyühüritüani müpaü ꞌutaitü,
\q Tiꞌaitame puyuhüritüa,
\q Yücü pücatiyücühüaveni,
\q ꞌEcü ꞌaheyemecü pecanimaraꞌacametüni
\q Merüquiserequipaü que mütiuhüritüarie.
\m
\v 22 ꞌAyumieme yaxeicüa Quesusi nitaseiriya xeime türatu
masi mütürücaüye.
\v 23 ꞌAna miemete maraꞌacate mecaniyumüirecaitüni, peru
mecuicuiꞌitü mepücapitüariecai memüyuhayevanicü.
\v 24 Peru mücü yuheyemecü ꞌamuyeicacü
canimaraꞌacametüni, hüritüaricaya mücayupatacü.
\v 25 ꞌAyumieme caniyüveni müvatavicueisitüanicü
yuheyemecü müme ꞌaura memacüca Cacaüyarisüa mücü
vapareviecacu, yuheyemecü ꞌayeyuritü püyüve
yamütivaviriecacü vahesie mieme.
\p
\v 26 ꞌAixüa caniuyünita temeixeiyacü maraꞌacame müpaü
müꞌane. Canipasieca, ꞌaxa pücatiyuriene, pücaseviximarie,
ꞌaxa teyuruvamete vahepaü pücaꞌane, muyuavi heima
nanutiyeicani.
\v 27 Müme memümaraꞌacate vahepaü pücaꞌane,
pücareuyevese tucaricü mavari mütivevienicü yuhesie
mieme meri ꞌaxa mütiuyuricü, ꞌarique teüteri ꞌaxa
memüteꞌuyuricü. Masi xei mieme ꞌaixüa piyuri quepaucua
mavari mayuyeitüa yücümana.
\v 28 ꞌInüari niuquiyaricü meniucayasarieni maraꞌacate cui
memühüritüarie peru memüverarani. Mücü niuqui cümana
muyuhüritüa, ꞌinüari niuquiyari sepa mutaxasie meri,
mücücü püta niucayerieni nuꞌayatütü mayeꞌatüarieve
yuheyeme ꞌamuve.
\c 8
\s Türatu que mütiyetuiriyari que mütiꞌatüa hecuame
\p
\v 1 Mericüsü masi ꞌacuxi caneuyeveca yamütayünicü.
Müpaüta müꞌane tecanexeiyani maraꞌacame. Mücü mana paya
muyuavisie, haque müreꞌaita que müꞌane mümarive, mücü
serieta paya.
\v 2 Haqueva miemecü mepasie, pütiꞌuximaya mana. Que
müꞌane yuricü tuqui mühücü, que müꞌane Tiꞌaitame
mitavevi tuqui, tevi pücatixaü, mana püta pütiꞌuximaya
mücü.
\v 3 Mericüsü yunaitü maraꞌacate meniutiꞌuitüarieni
memütemavanicü. ꞌAyumieme caneuyeveca mücüta tixaütü
mürexeiyanicü mütixatüanicü.
\v 4 Masi xüca cuiepa ꞌuyeicanique,
pücamaraꞌacametüniqueyu, ꞌamemuꞌuvacü hipatü püta
memütemava que maine ꞌinüari niuquiyari.
\v 5 Peru müme haque memütehetimava, mücü piꞌüque
xeicüa tita taheima mütimieme, peru pücahücü.
ꞌEtüriyayapaü xeicüa püꞌane. Yaxeicüa püꞌane hicü,
que mütiutahüavarie Muisexi quepaucua mitaquetüaniquecai
ꞌixuriqui tuquiyari, yaticühüavecacu,
Queneꞌacuerivayurieca pemitivevienicü naime yaxeicüa
petiꞌüquetü ꞌinüari que pemütiutaꞌüquitüarie yemurisie
peꞌuvetü.
\v 6 Hicü masi Cürisitu türatu ꞌaixüa müꞌane
caniuyetuiriyarieni caniꞌatüani, türatu meripai mieme
ꞌaixüa mücaꞌanecaicü hepaüna. ꞌAyumieme maraꞌacame que
mütihücü, visi pütihüritüarie, meripai miemete visi
memücatehüritüariecaicü hepaüna. Türatuya meta niuqui
müseꞌisie pütiviya, Cacaüyari türücaüyemecü müpaü
mutayücü que mütiyurieni. Peru meripai mieme türatu
hepaüna pücaseꞌicai.
\p
\v 7 Mücü türatu meripai mieme xüca ꞌaixüa ꞌanenique,
xüca careuyevecaque müniuquimariecacü, tavari
pücaheuyevecaqueyu xevitü.
\v 8 Siepüre canivaniuquimaca teüteri müpaü mainecü,
\q Camü tucari canayeꞌamücü,
\q Müpaü canaineni Tiꞌaitame.
\q ꞌAna türatu mühecua nepüvapitüani
\q ꞌIxaheri xiüyarimama
\q Cura xiüyarimama.
\q
\v 9 Mücü türatu vaꞌuquiyarima nemüvarutaveviriepaü
pücaꞌaneni
\q Meripai que nemütitavevi
\q Quepaucua nemüvaruviyaxüa vamamasie
\q Nevareyevitünique ꞌEquipitu cuieyarisie.
\q Müme netüratusie yamepücatecahucai.
\q ꞌAyumieme neta nepüvaratümaiyaxü,
\q Müpaü paine Tiꞌaitame.
\q
\v 10 Peru müpaü paineta Tiꞌaitame,
\q Türatu que nemütivatavevirieni
\q ꞌIxaheri xiüyarimama
\q Mücü tucari ꞌayeꞌayu
\q Neꞌinüari niuquiyari nepüvamini
\q Mücücü memüyuꞌiyaritüacacü.
\q Vaꞌiyarisie nepütitaꞌutüani neꞌinüari niuquiyaricü.
\q Ne vacacaüyari nepüyüaneni,
\q Müme neteüterima mepühümetüni.
\q
\v 11 Yuxexuitü mepücatevatiꞌüquitüani ꞌauravatari,
\q Yuxexuitü mepücatevatiꞌüquitüani yuꞌivama
\q Müpaü meꞌutiyuatü, Tiꞌaitame quenetimati.
\q Yunaitü masi mepünesimateni
\q Türi ꞌuquiravesixi yunaitü.
\q
\v 12 Ne nepüvanenimayaca
\q Sepa heiseriemecü yamemücatecahucai,
\q Tavari nepücaheꞌerivani
\q Sepa ꞌaxa memüteꞌuyuri.
\m
\v 13 Mericüte türatu yücü müꞌane xatatü, meripai
mieme putayeitüa. Tita mütitayeꞌitüre mütiverani meripai
mütimieme, mücü cuitü pütaxüni.
\c 9
\s Tuqui cuiepa mieme tuqui taheima mieme
\p
\v 1 Mücü türatu meripai miemesie meteviyatü,
mepeixeiyacai ꞌinüari heiseriemecü que mütimavariecai
manuyünecai. Tuquita mepexeiyacai müpasiecai ꞌena cuiepa.
\v 2 Mücü tuquipa xevitü hüxiena puvecai ꞌixuriqui
tuquiyari. Mana pütiꞌucai hecüarivivame, mexa, pa mexasie
xatüariecacu. Mücü Müpasie catinitevacaitüni.
\v 3 ꞌIxuriqui reunacame varie, mana puvecai ꞌixuriqui
tuquiyari taüta mieme, Yemecü Müpasie mütitevacai.
\v 4 Mana pütiꞌucai ꞌücua vivivame hurucü veviyatü,
cacuni meta türatu müꞌinüariyaritücai hurucü
heuvesitüarietü herie. Cacunisieta mana püyecatei xari
huru xariyari manana payari muyemanecai, ꞌAruni mumuxieya
mutaxutui cacunisie püyecateita, tete ꞌesimüsuye mana
püyecatei türatucü mürayeꞌuxacai.
\v 5 Cacunisie naisata mepaꞌucai Queruvinisixi
memütetetevacai memamarivavetü. Müme
meniꞌetüriviyacaitüni ꞌinüari cümana mühecüarecü
Cacaüyari ꞌaixüa mütiuyuricü ꞌaixüa
temütexeiyarienicü. Pücayüve naimecü hicü
temütecuxatanicü mücü hepaüsita.
\p
\v 6 Mücü naitü müpaü tiunüriecu, maraꞌacate tucaricü
hüxiena mieme tuquita meneutahaqueni yametecahutü
yuꞌuximayasicasie.
\v 7 Taütana mieme tuquita xei viyari ꞌanuyeyeicacacu
xeicüa neutahaqueni yuxaüta maraꞌacame cui mühüritüarie
mücü tucarisie. Quepaucua mana meutahaque, xuriya ꞌaꞌütü
xeicüa püyüve. Pütimava meri ꞌaixüa miyurienicü
yuhesie mieme. ꞌArique pütimava ꞌaixüa miyurienicü
teüteri ꞌaxa memüteꞌuyuricü ꞌasimecatemaitü. ꞌAnarique
tiutimavaca mana peutahaque.
\v 8 ꞌIyari Mütiyupata müpaü catinihecüatani, huye cuxi
pücamasiücü tevi mayeꞌanicü que müꞌane müpasiesüa
mexi ꞌaꞌuve mücü tuqui hüxiena mieme.
\v 9 Mücü tuqui ꞌinüari patüa. Tita hicü mütimieme,
mücü pühecüata. Mücü tuqui que müꞌane, ꞌimiquieri
mavari yapütiuxatüariva, sepa mücayüve meyeꞌatüanicü
que müꞌane mütiutimava, ꞌiyarieya mücaꞌitateꞌanicü.
\v 10 Que memüteꞌayexeiya, yamepütecahu que mütiuꞌaisie
ravaiyari hepaüsita, mepeꞌeriva que müticuani que
mütiuꞌieni que mütiucamaima que mütiucaꞌüva xeicüa.
ꞌAisica müpaü mütiꞌaita putaxasie mexi tucari
caꞌayeꞌavecai naitü mütihecuarecü.
\p
\v 11 Peru Cürisitu caninuani. Maraꞌacame
canihücütücaitüni cui muhüritüarie. Caniꞌatüani tita
ꞌumüramiecai ꞌaixüa mütiꞌane. Tuquita peutaha, peru
tuquieya ꞌaixüa püꞌane masi, payeꞌave, mamacü
pücaveviya, ꞌena cuiepa pücamieme.
\v 12 Mücü tuquita quepaucua meutaha, sipuri siquerusixi
vaxuriya ꞌaꞌütü pücayüanecai. Yuxuriya püta ꞌaꞌütü
xei mieme xeicüa mana neutahani Müpasieta. Müpaü
tiuyurieca pütasitixünaxü taheyemecü temüxüxüninicü.
\v 13 Meripai sipuri turusixi vaxuriyacü, vaquiya mumierie
mutataiyari naxiyari cuamariyaricü, mücücü
mepühapüsiriecai teüteri, que müꞌane museviximarie.
Mücücü mepüpasiecai, yuvaiyarisie memüꞌitiyatücanicü.
\v 14 Mericüsü xüca müpaü ꞌanecaitüni, masi
vaücavamecü catatiꞌitieni Cürisitu xuriyaya. Mücü
mavari ꞌaixüa müꞌane mücaseviximarie nayuyeitüani
mixatüanicü Cacaüyari, ꞌIyari yuheyemecü ꞌamuyeica
müpaü tipitüacacu. Mücü xuriyaya cataniꞌitieca taꞌiyari
mücatasitateꞌanicü que mütatitateꞌacai quepaucua müpaü
temüteyuriecai cümana temütecuinequecai. Teꞌuꞌitiyaca,
Cacaüyari mayeyurisie mieme teteꞌuximayatü tepacü.
\p
\v 15 ꞌAyumieme mücü canihücütüni que müꞌane miꞌatüa
türatu hecuame, müme memutaꞌinierie meheixeiyatü
memacünecü tita yuheyemecü vahesie mütinaque que
memüteꞌutahüavarie. Müpaü tiniuyurieni quepaucua mumü,
püvarunanai müvataxünacü teüteri memitisanaxücü
ꞌinüari mexi ꞌaꞌuvecai meripai mieme türatu.
\v 16 Tevi xüca türatu ꞌutavevieni yupini hepaüsita,
queyupaüme mütivamini quepaucua mumüni, caneuyeveca
mühecüarecü quename ꞌumü, ꞌariqueque niseirimücü
mücü türatuya.
\v 17 Türatu müpaü müꞌane ꞌaixüa müyünicü, peuyevese
tevi mümünicü meri. Mücü niuquieya ꞌasipücayüve mexi
cuxi ꞌayeyuri que müꞌane mitavevi.
\v 18 ꞌAsita mücü türatu meripai mieme quepaucua
mutaveviya, xuriya putayeuriya.
\v 19 Muisexi ꞌana tinivarutaxatüani yunaime teüteri naime
ꞌaisica que mütiuꞌaisie ꞌinüari niuquiyaricü. ꞌArique
siquerusixi sipuri vaxuriya ha caniunüitüani. ꞌUrecanu
cüyeyari ꞌanahüaca vita mütaüraüyecü, mücücü
xuriyacü nivaruhapüsieni teüteri yunaime, niuqui
xapayarita,
\v 20 müpaü ꞌutaitü, ꞌIcü xuriya türatu ꞌinüariyari
canihücütüni, que mütixeꞌutaveviri Cacaüyari.
\v 21 Yaxeicüa xuriyacü nitahapüsieni ꞌixuriqui
tuquiyari, xacürüteta naime, mücüsie mütiutimavarüva.
\v 22 ꞌInüari niuquiyari que maine, ꞌesivatücacu naitü
xuriyacü canitiꞌitivani. Xüca xuriya catiyeuriveni
pücareuyehüviyarüva.
\s Cürisitu que mütitayeitüa tita ꞌaxa mütiꞌane, mavari
mayuyeitüacü
\p
\v 23 Mericüsü, caneuyeveca müꞌitiyanicü tita
mütiꞌüquisica, miꞌüquecü tita taheima mütimieme. Peru
tita taheima mütimieme, mücü mavari masi yemecü ꞌaixüa
müꞌanecü caniuꞌitiyani püta.
\v 24 Cürisitu quepaucua meutaha Tuqui Müpasieta, mana
pücaheutaha mamacü müveviyata. Haque yuricü mütuqui,
mücü ꞌüquisicayarita pücaheutaha. Muyuavisie miemeta
püta neutahani. Hicü Cacaüyari hüxie caniuyeicani,
tahesie mieme mütaniunicü.
\v 25 Mücü meta, quepaucua mana meutaha müixa mavari
ꞌayuyeitüvatü pücayüanecai, maraꞌacame cui
mühüritüarie que müreutahaque Tuqui Müpasieta xei
viyari ꞌanuyeyeicacacu, xeime xuriyaya ꞌaꞌütü.
\v 26 Xüca ꞌacu müpaü ꞌanenique, müixa pümüniqueyu
cuie munetüariepaitü hicürique. Hicü masi xei mieme
xeicüa masiücütü canayani tucari taxüximecacu,
mitayeitüanicü tita ꞌaxa mütiꞌane, mavari mayuyeitüacü.
\v 27 Teüteri vahesie catininaquimücü xei mieme
memücuinicü, ꞌariqueta ꞌisücame nivatahüavimücü.
\v 28 Yaxeicüata Cürisitu mecanixeiyacuni müme memicuevi,
canivatavicueisitüamücü. Que müꞌane xei mieme mavari
mayeitüarie hesiena mütiuhüivanicü tita ꞌaxa
memüteꞌuyuri yuvaücavatü, mücü ꞌarique mecanixeiyacuni
tita ꞌaxa mütiꞌane caxuavecacu.
\c 10
\p
\v 1 Mücü ꞌinüari niuquiyarisie canimasiücüni tita
ꞌaixüa tiꞌanetü ꞌumüramie, peru ꞌetüriyaripaü
catinimasiücüni xeicüa. Yemecü hepaüna pücaꞌane que
mütivaiyacü. Mücü mavari yuheyemecü mücuxatüariva xei
viyari ꞌanuyeyeicacacu, mücü hasuacu pücayüve
müvarayeꞌatüanicü müme ꞌaura memacüca.
\v 2 Me xüca varayeꞌatüanique, mecatehayevaqueyu
memütemavatüvecai. Vaꞌiyari que tivatateꞌaniqueyu tita
ꞌaxa memüteꞌuyuri hepaüsita, xüca xei mieme
meꞌuꞌitiyanique müme müya memüteꞌayexeiya.
\v 3 Masi xexuime viyarisie mepaꞌeritüarivani ꞌaxa
memüteꞌuyuricü.
\v 4 Turusixi sipuri vaxuriya pücayüve tevi tita ꞌaxa
mütiuyuri menuyeitüirienicü.
\p
\v 5 ꞌAyumieme quepaucua cuiepa munuaniquecai müpaü
caniutayüni,
\q Mavari pepücanaquiꞌerie que pemütixatüarie.
\q Masi pepünesiꞌucuhaꞌaritüiri nevaiyari.
\q
\v 6 Pepücanaquiꞌa sepa mavari mütaxüni taipa.
\q Mavari menuyeitüaniqueyu tita tevi ꞌaxa mütiuyuri,
\q Mücü pücamasinaque.
\q
\v 7 ꞌAna müpaü neputayü, Camüsü ne,
\q Que müreꞌuxa xapa mücuicuiyasie nehepaüsita,
\q Necaninuani yanemütiyurienenicü
\q Que mümatinaque ꞌecü Cacaüyari.
\m
\v 8 Mericüsü mana müpaü paine, Pepücaꞌinaquiꞌerie
mavari, que pemütixatüari, mavari mütaxüni taipa, mavari
menuyeitüaniqueyu tita tevi ꞌaxa mütiuyuri, mavari
müxatüarie que maine ꞌinüari. Mücücü pepücanaquiꞌa.
\v 9 ꞌAna cuitüta müpaü canaineni, Camüsü ne
necaninuani yanemütiyurienenicü que mümatinaque.
Nitayeitüani meripai mieme, mitaseiriyacü ꞌarique mieme.
\v 10 Müpaü mütinaquecü, ꞌayumieme tepupasie tame,
mavari mayeitüariecü xei mieme Quesusi Cürisitu
yuvaiyarisie ꞌuyeicatü.
\p
\v 11 Yunaitü maraꞌacate tucaricü mana meniutiꞌuni
meteꞌuximayatü, mavari yaxeicüa ꞌaneme meꞌicuxaxatüvatü.
Peru mücü mavari müpaü müꞌane hasuacu pücayüve
mütasiꞌanuyeitüirienicü tita ꞌaxa temüteꞌuyuri.
\v 12 ꞌIya püta mavari puvevie xei mieme
mütaꞌanuyeitüirienicü tita ꞌaxa temüteꞌuyuri. Mavarieya
yuheyemecü ꞌaixüa miyuricü, ꞌayumieme mücü Cacaüyari
serieta canayerüni.
\v 13 Hicü xeicüari pütaꞌicueva mexi meꞌaꞌivariexime
müme memeyeꞌunie, mexi meꞌahapava hüxiena.
\v 14 Xei mieme mavari mayeitüariecü, yuheyemecü
püvarayeꞌatüa müme memüpasietüve yuxexuitü.
\v 15 ꞌIyari Mütiyupata pütasihecüatüa yaxeicüa
ꞌutaitü. Müpaü canaineni,
\q
\v 16 Türatu müpaü ꞌaneme necanivataveviriemücü
\q Mücü tucari ꞌayeꞌayu.
\q ꞌArique müpaü paineta Tiꞌaitame.
\q Neꞌinüari niuquiyari nepüvapitüani
\q Yuꞌiyarisie memeixeiyanicü.
\q Mana nepitaꞌutüani
\q Mücücü memüyuꞌiyaritüacacü.
\q
\v 17 ꞌAxa que memüteꞌuyuri,
\q ꞌInüari que memüteꞌutisanaxü,
\q Müpaü nepücaraꞌerivaniri.
\m
\v 18 Mericüte mücü hepaüsita xüca reuyehüviyarieni,
tavari mavari pücaxatüarieni, menuyeitüanicü tita ꞌaxa
mütiuyuri.
\s ꞌAurava tequeꞌacücani
\p
\v 19 ꞌAyumieme nepaine neꞌivama, Quesusi xuriyaya
mutaxüriyacü, heiserie tepexeiya tecamamatü
temeutahaquenicü Tuqui Müpasieta.
\v 20 Huye hicüque mümieme mücücü temayeyuyurinicü,
mücü tecanexeiyani, mücü mütahuyetaxücü tahesie
mieme. Que muꞌitüarie yuvaiyarisie, tahuye patüa,
temeutahaquenicü tame haque müreunamecai mücü
ꞌixuriquicü.
\v 21 Mücü meta, tecaneixeiyani maraꞌacame mütürücaüye
Cacaüyari quiya mühüritüarie.
\v 22 Mericüsü müpaü müꞌanecü ꞌaurava tequeꞌacücani,
taꞌiyari yemecü yuxevicacu, yemecü yuri teteꞌerietü,
taꞌiyari ꞌitiyacacu ꞌaxa tecateyurietü capa taꞌiyari
tasiꞌutatienicü tita ꞌaxa temüteꞌuyuri hepaüsita,
tavaiyari meta hauxinariecacu ha ꞌaixüa müꞌanecü.
\v 23 Yatequetecahuni, müpaü tetetahecüatatü que
temüteꞌicuevie taꞌaurie tecaꞌaxürüvetü, müpaü
tetemaitü, que müꞌane müpaü mütatiutahüavixü tita
mütatimini, mücü yacatinicamieni que maine.
\v 24 Tequehetataꞌeritüvani tanaitü, temütavaüriyanicü
temütetacanaquiꞌeriecacü ꞌaixüa temüteyuriecacü.
\v 25 Tepücatehayevani tepütacuxexeürivani, hipame
vahepaü tepücatehayevani. Tepütatuicani masi. Que
xemüteꞌimate mücü tucari mayeꞌaximecü, masi vaücava
müpaü xequeteneyurieca.
\p
\v 26 Taꞌiyari yaꞌanecacu xüca tetavaüriyani ꞌaxa
temüteyuriecacü teheitimaime tita yuri müraine, mavari
pücaxuave tavari menuyeitüanicü tita ꞌaxa temüteꞌuyuri.
\v 27 Xücari müpaü ꞌaneni temamatü tepütaꞌicueva
temütaꞌivaviyarienicü xeicüa, yuhaxüacü quepaucua
müvataxütüani müme memeyeꞌunie, yumexüitüatü taipaü.
\v 28 Xüca ꞌitixaniꞌerieni ꞌinüari niuquiyari Muisexi
miꞌatüa, caniumümücü canenimayasietü, yuhutatü ya
yuhaicatü müpaü metetahecüatayu.
\v 29 Que xetecuꞌeriva. Masi yemecü hesiena catinaque
tatacuri, que müꞌane minanaima Cacaüyari nuꞌaya, que
müꞌane seviximariecame müꞌerie mücü xuriyaya türatu
mutaseiriyari cümana, mupasie cümana, que müꞌane
mitaveꞌerie ꞌIyari ꞌaixüa mütatipitüa.
\v 30 Tame tepimate que müꞌane müpaü mutayü, Necümana
nepünemieneni, ꞌanepürapica ne. Tavari müpaü putayü,
Tiꞌaitame tatacuri nivapitüamücü yuteüterima.
\v 31 Pümariveni quepaucua Cacaüyari mayeyuri miviyani.
\p
\v 32 Xequenaꞌerivani masi meripai que mütiuyü. ꞌAna
cuitü xeꞌuhecüariyarieca, cuini mieme
xepüteꞌucacucuinecai peru xepüteneviecai.
\v 33 Sepa yunaime vahüxie xemütevinüariecai ꞌaxa
xetecühüavarüvatü xeꞌuximatüarietü, sepata hipame
xemüvapareviecai quepaucua müpaü memüꞌitüarie, xeme
xepüteneviecai.
\v 34 Memanutaxüriyacai que memüteꞌucuinitüarie, xemeta
vahepaü xepüteyumaicai. Xeyutemamavietü xepüvaneviecai
quepaucua memüxeteꞌunavairi xepini, müpaü xetemaitü,
yupini masi ꞌaixüa mütiꞌanene ꞌemütiterive
xemütehexeiyacü xeme muyuavisie.
\v 35 ꞌAyumieme nepaine, xepücaheivivivani tita
xemütehexeiya. Heiserie xepexeiya xecamamatü
xemüyüacacü. Mücücü vaücava xepüteꞌiva.
\v 36 Caneuyeveca xemüteꞌucaneviecacü, xeheixeiyatü
xemacünecü que xemüteꞌutahüavarie quename müpaü
tixepitüani, yaxeteyurieyu que mütinaque Cacaüyari.
\q
\v 37 ꞌEsiva yareutevicacu cuxi,
\q Que müꞌane ꞌumamie caninuamücü,
\q ꞌEpücareutere.
\q
\v 38 Mücü heiserie mexeiya nehesüa miemetütü
\q Mücü canayeyuricamücü yuri mütiꞌeriecü.
\q Xüca vaüripieca
\q Neꞌiyarisie nepücanaquiꞌaca que nemütixeiya.
\p
\v 39 Peru tame müpaü tepücaꞌanene.
Tepücavaüripietüca, tepücatatümaiyarieni. Masi yuri
tepüteꞌerie tatucari temücatatümaiyacü.
\c 11
\s Que müꞌane yuri mütiꞌerie
\p
\v 1 Que müꞌane yuri mütiꞌerie müpaü pütimate,
peixeiyani tita müticuevi. Müpaüta catiniyumaica, ꞌapuve
tita mücatixeiyarieve.
\v 2 Müpaü yuri memüteꞌeriecaicü mecanimarivacaitüni
taꞌuquisiema meripai miemete ꞌaixüa memüteyuriecaicü.
\p
\v 3 Yuri temüteꞌeriecü müpaü tepütemate, cuie
munetüariecü Cacaüyari müpaü ꞌutayücu. Tita
mütixeiyarieve que mütiuveviya, tita mücarahecüacü
catiniutiveviyani.
\p
\v 4 Yuri mütiꞌeriecaicü Haveri mavari ꞌaixüa müꞌane
pixatüa Cacaüyari, Caini mavarieya ꞌaixüa caꞌanecacu
hepaüna. Müpaü mütiutimavaxücü pütahecüasie quename
heiserie hexeiyacai, Cacaüyari müpaü tihecüatacacu
ꞌimiquierieya hepaüsita. ꞌAyumieme sepa mümüqui,
ꞌinüarieya püticuxata cuxi.
\p
\v 5 Yuri mütiꞌeriecaicü, ꞌEnuqui pevitüquie müqui
mücaꞌayanicü. Pumavecai Cacaüyari heivitücu.
Cahevitüquievetü cuxi, müpaü pütihecüasiecai
minaquiꞌaritüacaicü Cacaüyari.
\v 6 Tevi yuri xüca catiꞌerieca, pücayüve
minaquiꞌaritüanicü. Caneuyeveca müpaü yuri
mütiꞌeriecacü que müꞌane Cacaüyari ꞌaurie mayeꞌamücü,
quename ꞌaꞌuyeica, quename tivaꞌivisitüa müme
memicuvautüve.
\p
\v 7 Yuri mütiꞌeriecaicü Nuhexi yucuerivayurietü
nitavevieni naviya müvatavicueisitüanicü yuquie
quiecatari, müpaü tiutahüavarieca tita teüteri ꞌacuxi
memücatexeiyavavecai hepaüsita. Müpaü mütiuyuricü,
cuiepa memütama vahesie pütiuhüiya, mücüsie püta
pütiunaquixü heiserie mexeiyanicü yuri tiꞌerietü.
\p
\v 8 Yuri mütiꞌeriecaicü, ꞌApurahami quepaucua
mutaꞌinierie, yaticamietü manapaitü caneyani haque hesiena
mürenaqueniquecai. Caneyani ꞌasicatimaitü haqueva
menuaniquecai.
\v 9 Yuri tiꞌerietü mana caniuyupata mücü
cuieyarisiepaitü que mütiutahüavarie hesiena
mütinaqueniquecaicü, peru xeime cuieyapaü pütimaicai.
ꞌIxuriqui quiyarita menayetecaitüni mücü ꞌIsahaquimatü
Cacuvumatü. Mümeta vahesie pütinaqueniquecai que
memüteꞌutahüavarie, yaxeicüa ꞌApurahamipaü.
\v 10 Canicueviecaitüni mücü quiecari qui hetüa mieme
tenari mexeiya yemecü, ꞌinüarieya metimacü Cacaüyari,
mitavevicü.
\p
\v 11 Yuri mütiꞌeriecaicüta, Saramatü türücariya
mepupitüarie nunusi mehexeiyatü memacünecü, sepa
tucarieya manutitüa sepa müꞌucarasitücai. Müpaü
pütiuyü yaticamiecame müꞌeriecaicü que müꞌane müpaü
mütitahüavixü quename müpaü tipitüaniquecai.
\v 12 ꞌAyumieme xeimesie meniyecüne, sepa mücü
mumüximecai. Taheima miemete xuravesixi vahepaü
meyupaümetü mecanacüne, xiecari haramara tesita miemepaü
meyupaümetü menacüne mücayuꞌinüasinüapaü.
\p
\v 13 Yuri meteꞌerietü meneutacuixüani müme yunaitü.
Meheixeiyatü mepücaꞌacü que memüteꞌutahüavarie. Masi
tevapai mepixei yuri meteꞌerietü, mepivaüritüa. Müpaü
mepüteyuhecüatacai quename xaüsie miemete cücamete
mehümetücai xeicüa ꞌena cuiepa meꞌuꞌuvatü.
\v 14 Que müꞌane vahepaü maine, mücü püyuhecüata
quename ꞌicuvaune yucuie.
\v 15 Xüca meꞌicuxatanique mücü cuie haque memeyecü,
tucari mepühücaqueyu memücunuaxüanicü mana.
\v 16 Hicü masi mepihiveꞌerie cuie masi ꞌaixüa müꞌane
taheima mieme. Cacaüyari ꞌayumieme pücayuteviya müme
vacacaüyari mümarivanicü. Quiecari püvarunüsiri.
\p
\v 17 Yuri mütiꞌeriecaicü quepaucua mutaꞌisiparie
ꞌApurahami, mavari payeitüa tüma ꞌIsahaqui. Que müꞌane
müpaü mütiutahüavarie que mürexeiyaniquecai, mücü
mavari payeitüaniquecai yunive muyuxevicai.
\v 18 ꞌApurahami müpaü pütiutahüavarie meripaitü,
ꞌIsahaqui xiüyarimama mepüteꞌuterüvarüvani müme ꞌahesie
memüyecüne.
\v 19 ꞌApurahami müpaü tiniyücühüavecaitüni,
Cacaüyari müyüvemetücaicü tavari menucuquetüanicü
müquite vasata. ꞌAyumieme hutarieca heixeiyatü que
müratüa, ꞌinüari canayani.
\p
\v 20 Yuri mütiꞌeriecaicü ꞌIsahaqui ꞌasita tita
ꞌumüramiecaicü müpaü raꞌerivatü, ꞌaixüa caniutayüni
Cacuvu ꞌEsahu vahepaüsita, ꞌaixüa memüꞌitüarienicü.
\v 21 Yuri mütiꞌeriecaicü Cacuvu quepaucua mümüximecai
ꞌaixüa caniutayüni yuxexuime Cuse nivemama vahepaüsita,
müme ꞌaixüa memüꞌitüarienicü. Puyutanenevi yutuicatü
yuꞌisücü.
\v 22 Yuri mütiꞌeriecaicü Cuse ꞌumüximetü müpaü
püraꞌerivacai mana memüyecünequecaicü mücü cuieyarisie
ꞌIxaheri xiüyarimama, puyutaꞌaitaxü caxarieya
manutüquienicü.
\p
\v 23 ꞌUtinuivacu Muisexi yuri memüteꞌeriecaicü
ꞌuquiyarimama menitiꞌavieta haica mesayari visi
memüteꞌixeiyacaicü nunusi, memücateheiyehüviriecaicü
cuiepa tiꞌaitame que mütiutaꞌai.
\v 24 Yuri mütiꞌeriecaicü Muisexi ꞌeꞌutevitü, mücü
cuiepa tiꞌaitame tevarieya pücayuterüvanüacai,
pücaꞌuyuvaüri Parahuni nuꞌaya ꞌuca niveya müxasivanicü.
\v 25 Puyuvaüri masi ꞌaxa müꞌitüarienicü Cacaüyari
teüterimama vahamatü, cayuvaüriyatü münaquiꞌacacü ꞌaxa
tiyurienetü yapaümexa viyari.
\v 26 Heꞌerivatü tita müraꞌivaquecai xeicüa, müpaü
püticuꞌerivacai, quename masi vaüca hexeiyaniquecai ꞌaxa
ticühüavarüvatü Cürisitupaü, quenameta tixaütü
carexeiyaniquecai pini xüca rexeiyanique ꞌEquipitusie
timieme vaücava.
\v 27 Yuri mütiꞌeriecaicü ꞌEquipitu cuieyarisie neyeyani
caꞌimacatü cuiepa tiꞌaitame sepa mühaꞌacai.
Pütiucaneviecai, que müꞌane Cacaüyari müxeiyapaü
püyüanecai, sepa mücü mücaxeiyarieve hasuacu.
\p
\v 28 Yuri mütiꞌeriecaicü Pasicua ꞌixüarari pusutüa
memütehaꞌerivanicü Cacaüyari que mütivaruhayevaxü
vateüterima. ꞌAna quitenie püꞌüyaxü xuriyacü, que
müꞌane müvacaꞌunarümecai vamatüarima mücavamayüanicü
ꞌIxaherisixi vamatüarima.
\v 29 Yuri memüteꞌeriecaicü Haramara Muxuresie
mecananucüne macuvaquipaü ꞌanecacu. ꞌEquipitutari müpaü
meteyuriecutü menehauxüani haramarasie.
\p
\v 30 Yuri memüteꞌeriecaicü, Quericutari vatesariya
nanacaꞌuni ꞌatahutamexa ꞌauriena meꞌacünecu.
\v 31 Yuri mütiꞌeriecaicü Xahavi pücaꞌutatümaiyari
teüteri yuri memücateꞌeriecai vahamatü. Mücü ꞌuca
tuminicü müyuvitünüacai canihücütücaitüni, peru ꞌana
yuquita cuyaxi nivarutanaquiꞌerieni memaꞌavienenierecai,
ꞌaixüa pütivaxeiyacai.
\p
\v 32 Mericüte, tita cuxi netitaxata. Quereuni Varaqui
Sanisuni Quepite Raviri Samueri texaxatamete yunaime xüca
mücü neꞌüxasitanique, tucari nepücahücaqueyu.
\v 33 Müme yuri memüteꞌeriecaicü mepüvaraꞌivaxü cuiepa
teꞌaitamete, heiseriemecü mepüteꞌaitacai, meheixeiyatü
mepacü que memüteꞌutahüavarie, menivarataꞌimaiya mayesi
memücavaticuanicü,
\v 34 menitüni tai sepa mütürücaüyecai, meniutavicueni
cusiracü memücacuiꞌivacü, sepa memuveraranicai
meputürücariyarie, cuyacü yüvavemete mecanacüne,
menivaranucuveiya cuyaxi xaüsie miemete.
\v 35 ꞌUcari tavari menivarutanaquiꞌerieni yuhesüa miemete,
meꞌucuicu meꞌanucuꞌucu.
\p Hipatü menitiveivacaitüni mecayuvaüriyatü
memüxünarienicü. Müpaü mepüteyuriecai
memüpitüarienicü masi ꞌaixüa ꞌanemecü memanucuꞌunicü.
\v 36 Hipatüta que memüteꞌupitüarie,
mecaninanaimariecaitüni mecanitiveivacaitüni, meta
mepütihüivacai mepanutaxüriyacai.
\v 37 Mepütituaxivacai tetexicü, sexusucü
mepütixitevacai, mepüꞌinüasietüvecai, mepücuiꞌivacai
cusiracü. Menicuꞌuvacaitüni muxa naviyari sipu naviyari
meꞌanacatütücaitü meꞌicuteüxütüvetü, meteheuyehüatü
meꞌuximatüarietü ꞌaxa meꞌitüarietüvetü.
\v 38 Cuiepa memütama ꞌaixüa mepücateꞌuꞌiyaricai vasata
memüxuavenicü teüteri müya memüꞌanenecai. Macumavesie
hürisie mecanicuꞌuvacaitüni meheuyexürietü, terüta
meucatevasie meyetetücaitü.
\v 39 Mücü yunaitü sepa memühecüasiecai yuri
memüteꞌeriecaicü, ꞌacuxi tita memüteꞌutaxatüarie
metehexeiyatü mepücaꞌacü.
\v 40 Cacaüyari meripai tixaütü pütiutavevi masi ꞌaixüa
mütiꞌane tahesie mieme, müme memayeꞌaxüanicü
ꞌateꞌuꞌuvacacu tame xeicüa.
\c 12
\s Quesusi xeicüa tepaꞌerivani
\p
\v 1 ꞌAyumiemericü hicü taꞌaurie meyuxeüriecacu müya
meꞌanenetü tehecüatamete cui meyuvaücavatü, tepeihüani
naime mürahete, naime ꞌaxa mütiꞌane mütasicuhapana.
Tecavaüripietücaitü tepuhuni, tepütanausaxüani
temetaꞌaxüanicü haque temecueviya,
\v 2 cuini mieme Quesusi tehaꞌerivatü, que müꞌane misutüa
meyeꞌatüa titasie yuri temüteꞌerie. Mücü müpaü
raꞌerivatü que mütiyutemaviecaquecai ꞌariqueque, pitanevie
curuxi sepa mutevinüarie. Hicü mana paca Cacaüyari
ꞌuvenieya serieta.
\p
\v 3 Capa xeꞌuꞌuxenicü xeme, yuꞌiyarisie capa
xevaüripiecacü, xequenaꞌerivani mücü que
mütiucaneviecai ꞌaxa teyuruvamete cuini mieme
meheyeꞌuniecacu.
\v 4 Xeme que xemüteyucuitüve tita ꞌaxa mütiꞌanematü,
ꞌacuxi xexuriya pücaꞌuhane.
\v 5 Xüari xepücahetümai que mütixetuica tevi yunive
müticuxaxatüvapaü, müpaü ꞌutaitü,
\q Neuxei nenive,
\q Pepücatiucataveꞌerieca
\q Tiꞌaitame matiꞌüquitüacacu cuini mieme
ꞌuximatüaricacü.
\q Pepücavaüripieca mücü masiꞌutateꞌacacu.
\q
\v 6 Tiꞌaitame ꞌuximatüaricacü
\q Pütiꞌüquitüa que müꞌane münaquiꞌerie,
\q Yunaime püvacuvaya yunivema müvarutanaquiꞌerie.
\m
\v 7 Quepaucua xemüteꞌucaꞌeniva, xeteꞌüquitüarietü
xemacünecü ꞌuximatüaricacü xepüyüa. Cacaüyari
püxeyuriene que müvayurie yunivema. Quepai ranivetücacu,
mücü ꞌuquiyarieya pütiꞌüquitüa ꞌuximatüaricacü.
\v 8 Me xüca ꞌuximatüaricacü xecateꞌüquitüarieni
yunaitü ꞌaxeicüa que memütepitüarie, cari ꞌavienuari
xepünivemama, Cacaüyari xepücanivemama.
\v 9 Mücü meta, tepüvarexeiyacai taꞌuquiyarima
memüteüteritücai. Müme metateꞌüquitüacacu
ꞌuximatüaricacü tepüvareuꞌeniecai. Hicü yeme masi
tepiꞌenieca ꞌiyarite vaꞌuquiyari temayeyuyurinicü.
\v 10 Müme yapaümexa tucari mepütateꞌüquitüacai que
mütivanaquecai ꞌuximatüaricacü. Mücü masi ꞌaixüa
temüꞌitüariecacü pütatiꞌüquitüa ꞌuximatüaricacü,
hepaüna tepasietü temacünecü.
\v 11 ꞌUximatüaricacü mexi teteꞌüquitüarie,
tetatemamaviecame tepücataꞌerie, masi tetahiveriecame
tepütaꞌerie. ꞌAriqueque müme müpaü memüꞌitüarie
mecanipitüarieca heiseriemecü yamemütecahunicü,
yuꞌiyarisie mecaꞌuximatüarietü.
\s Müme memixaniꞌerie Cacaüyari ꞌaixüa tiucaꞌiyaricacu
\p
\v 12 ꞌAyumieme yumama xequeneuseiriyaxüa müveraranicü,
yutunuteta mücatürücavicü xequeneutiseiriya
mütitürücaxüanicü.
\v 13 Huye müxexeuravi xequeneutivevi yüꞌücasie mieme,
mücatatunirecü tita mütitunirive, müranayehüiyanicü
püta.
\p
\v 14 ꞌAixüa xemütevaxeiyanicü yunaime
xequeneyumexüitüaca, xemüpasiecacü Cacaüyarisie
miemecü meta. Xüca müpaü catipasieca, hasuacu
pücaꞌixeiya Tiꞌaitame.
\v 15 Xequeneyüꞌüviyani xevitü caꞌayeꞌavetü
mücaꞌayanicü, Cacaüyari ꞌaixüa tiucaꞌiyaritü que
mütiminiqueyu. Xequeneyüꞌüviyani xevitü capa
xemuinanenicü, nana cuiepa mutineica hasivimecü
mütixuxuaverepaü yüanetü. Müpaü xüca tiyurieneni,
yumüiretü meniseviximariecacuni.
\v 16 Xequeneyüꞌüviyani capa xevitü ꞌicumaüvanicü que
müꞌane mücayüꞌüya mücayücüna, capa Cacaüyari
caꞌayexeiyatü yüanenicü ꞌEsahupaü. Mücü xei
ꞌicuaiyaricü nipata heiserie mexeiyacaicü
mümatüarietücaicü.
\v 17 Müpaü xepütemate, ꞌarique quepaucua heixeiyatü
mayeimücücai tita hesiena mütiutaxasie ꞌaixüa
müꞌitüarienicü, püxaniꞌerivacai. Müpaü
pücatiupitüarie müyupatanicü tavari, sepa ꞌutasuatü
müpaü mütivaucai.
\p
\v 18 Haque xemeꞌaxüa xeme, mana xepücaꞌuꞌaxüa meripai
miemetexi vahepaü haque tevi müyüve mimayüanicü yemuri,
haque tai mütaꞌa, haque meyüvi, teüca haque meyeica,
\v 19 cuxineta haque mehüsierie, haque xevitü meꞌenierie
ꞌutaniucacacu. Müme quepaucua memiꞌeni mepitavaviri xeime
niuquicü memücatahüavarienicü tavari.
\v 20 Mepücaꞌiquemacai tita memüteꞌutaꞌaitüarie müpaü
metecühüavarüvatü, Sepa yeutanaca mimayüa yemuri,
tetexicü pümierieni tituaxivatü.
\v 21 Yemecü marivetü mütiyuxexeiyacaicü, ꞌasita Muisexi
müpaü niutayüni, Ne nepuma nepuyüyüaca.
\p
\v 22 Xeme masi xepuꞌaxüa Siyuni yemuriyari haque meve,
Cacaüyari mayeyuri quiecariena, Querusareme taheima mieme
haque maniere, yumüireme vahesüa xepuꞌaxüa, taheima
miemete niuqui tuayamete vaꞌixüararipa,
\v 23 mana matüarixi memutinunuiva muyuavisie memacayasari
haque memeyuxexeüriva, mana xepuꞌaxüa, que müꞌane
ꞌisücametütü müvataꞌivaviyani yunaime Cacaüyaritütü,
mücüsüa xecaniuꞌaxüani, müme heiseriemecü
yamemütecahucai memayeꞌaxüavave yuꞌiyarisie memuꞌuva,
müme vahesüa xecaniuꞌaxüani,
\v 24 que müꞌane türatu hecuame muꞌatüa Quesusitütü,
mücüsüa xecaniuꞌaxüani, haque xuriyacü müreꞌüyarie
cümana tevi müꞌitiva xecaniuꞌaxüani. Mücü xuriya masi
ꞌaixüa ꞌanemecü catinihecüatani, Haveri xuriyaya hepaüna
catihecüatacacu.
\p
\v 25 Xequeneyucuerivayurieca capa xeꞌixaniꞌeriecacü que
müꞌane maniuca. Müme mepücaꞌutavicuei meꞌixaniꞌerieca que
müꞌane ꞌena cuiepa müpaü mütivarutahüavixü que
memüꞌitüarieniquecai. Tame masi yemecü tepücatavicueni
xüca taꞌaurie teꞌaxürieni temücaꞌiꞌenienicü que müꞌane
taheima maniuca.
\v 26 Mücü ꞌutaniucacacu caniutayuani cuie ꞌana. Hicüta
que mütiyurieni müpaü paine yaꞌutaitü, Xei mieme cuxi
cuie hücüa nepücatayuitüani, muyuavita nepütayuitüani
naime masi.
\v 27 Xei mieme cuxi ꞌutaitü, müpaü pütihecüata, tita
mütayuitüarieni pütitayeitüarieni, tita mütiutiveviya
xatatü. Peru pütiyuhayevani tita mücatitayuitüarieni.
\v 28 ꞌAyumieme pamüpariyusi tequeꞌipitüaca mücü
temupitüariecü tatiꞌaitüvame. Haque müreꞌaita mücü,
mana pücatayuitüarieni. Müpaü tequeteꞌuximayaca
Cacaüyarisie mieme pamüpariyusi teꞌipitüatü, ꞌaixüa
ꞌanemecü que mütinaque, teheyexeiyatü
teteheiyehüvirietü.
\v 29 Tacacaüyari tai naime mütitixüsitüvapaü
caniꞌaneni.
\c 13
\s Que müreuyevese yamütiyurienenicü Cürisitusie
tiviyatü
\p
\v 1 Xepücatehayevani xevanaquiꞌerietü ꞌivamarixi.
\v 2 Xepücatehatütümaiyani xemüvatanaquiꞌerienicü teva
quiecatari. Müpaü meteyurietü hipatü
mepüvarutanaquiꞌerie niuqui tuayamete ꞌasimecatemaitü.
\p
\v 3 Xequenivaraꞌerivani que müꞌane memanutaxüriya,
vahamatü xemanutaxüriyapaü xeteyumaitü.
Xequenivaraꞌerivani müme ꞌaxa memüꞌitüariexime müpaü
xetemaitü, xemeta yuvaiyaricü xemuꞌuvacü.
\p
\v 4 Teüteri xüca meneneüqueni, ꞌaixüa mequetexeiyarieca
naime hepaüsita, peru meꞌitiyatücaitü xeicüa
mepüyucumaüvani. Mesü, Cacaüyari tatacuri
canivapitüamücü müme memicumaüva que müꞌane
mücavaꞌüya mücavacüna, memicumaüva xeime ꞌüyaya, peru
müme memüꞌitiya pücatixaü.
\p
\v 5 Müpaü xequeteneuꞌuvani tumini xecahiveꞌerietü.
Xequenenaquiꞌaca xeheixeiyatü tita xemütehexeiya. Mücü
canihücütüni que müꞌane müpaü mutayü, Ne yemecü
nepücamasihayevani ꞌaxaütame, nepücamasicuꞌerieni
hasuacu.
\v 6 ꞌAyumieme tecamamatü müpaü teputiyuane,
\q Tiꞌaitame canihücütüni que müꞌane münesiparevi.
\q Nepücamaca,
\q Quesü nesiꞌuyurieni tevi.
\p
\v 7 Xequenivaraꞌerivatü müme memütexeꞌaitüacai. Que
memüꞌanenecai, Cacaüyari niuquieyacü mepütexeꞌutaxatüa.
Xevaraꞌerivatü que memüteꞌutiparixü, müpaü que
memüteꞌuꞌuvacai, xequenivaꞌüqueni yuri que
memüteꞌeriecai.
\p
\v 8 Quesusi Cürisitu meripai hicüta yaxeicüa caniꞌaneni,
yuheyemecüta.
\v 9 Tevapai xepücayuvitünüa, ꞌüquisica yücü ꞌaneneme
xepücaꞌenietüveni hipame vayeiyarisie mieme. ꞌAixüa
caniyümücü yuꞌiyarisie müseiriyarienicü ꞌiya ꞌaixüa
tiucaꞌiyaricacu, peru ꞌicuaicü hasuacu pücaseiriyarieni.
Müme ꞌicuaisie meteviyatü memuꞌuva havai
mepücaꞌupareviya.
\p
\v 10 Tame mürayutimavatüre tecanexeiyani. Mana mieme
memütecuacacü heiserie mepücahexeiya müme memütemava
ꞌixuriqui tuquiyarita miemecü.
\v 11 Maraꞌacame cuini mieme mühüritüarie Tuqui
Müpasieta quepaucua miꞌatüva vatevama vaxuriya ꞌaixüa
miyurienicü tita ꞌaxa memüteꞌuyuri, caxari mana pütaiyari
quiecari tesita.
\v 12 ꞌAyumieme Quesusita quitenie ꞌaurie pütiucuinixü
tacua, Cacaüyarisie mieme müvapatanicü teüteri, mücü
mumieriecü.
\v 13 Hicümü hesüana tepüyehu quiecari tesitapai,
niuquimarica tenevietü hepaüna.
\v 14 ꞌEna cuiepa tepücaheixeiya quiecari ꞌemütiterive.
Tepitacuevie quiecari xevitü ꞌumamie.
\v 15 ꞌAyumieme mücü tasipareviecacu, tamavari
tequeꞌivevirieca Cacaüyari taheyemecü, ꞌaixüa
teꞌutiyuatü hepaüsitana. Tateta mayeneicacü
tequetahecüatani hesüana temiemetütü que müꞌane
mühücü, mücü canihücütüni tamavari.
\v 16 Mücü meta, xepücatehatütümaiyani ꞌaixüa
xemüteyuriecacü xemüteyumicuanicü. Mavari müpaü
müꞌane pinaque Cacaüyari.
\p
\v 17 Yaxequetenecahuni que memutiyuane müme
memütexeꞌaitüa, xevaꞌenietü. Müme mepiꞌüviya xeꞌiyari
müpaü metemaitü, yühüritüarica hepaüsita
memütaꞌivaviyarienicü. Müpaü xequetenivaꞌenieca, müme
müpaü memüteꞌuximayacacü meyutemamavietü,
meꞌutiꞌaivatü memücayüacacü. Me xüca xevahiveritüaca,
xeme masi xepücapareviyani.
\p
\v 18 Tahesie mieme xequeneyunenevieca. Tame müpaü
tepütetamate, taꞌiyari ꞌaixüa püꞌane ꞌasipücahaine,
naimecü temütavaüriyacü ꞌaixüa ꞌanemecü
temeuꞌuvanicü.
\v 19 Nepüxetuica müpaü xemüteyuriecacü masi yemecü,
cuitüva xemüpitüarienicü tahüxi temutinenierecü.
\s ꞌAixüa que mutayü ꞌaixüa memüꞌitüarienicü, que
mütivaruvaüritüa
\p
\v 20 Que müꞌane Cacaüyaritütü mütasipitüa taꞌiyarisie
temücaꞌuximatüariecacü, que müꞌane müquite vasata
menayevitü muxasi vahüveme mümarive Tatiꞌaitüvame
Quesusi, mücü ꞌitaseiriyaca türatu yuheyeme ꞌamuve mücü
xuriyayacü,
\v 21 mücü xüca xeꞌayeꞌatüani que mütinaque
yaxemüteyuriecacü naimecü ꞌaixüa xeteyurietü, mücü
xüca xeyuitüani xeminaquiꞌaritüanicü que mütixexeiya,
Quesusi Cürisitu xepareviecacu. Mücü hepaüsita ꞌaixüa
queticuxaxasivani yuheyemecü. Müpaü xeicüa caniꞌaneni.
\p
\v 22 Neꞌivama nepüxetuica, xequeneuyuvaüriya
xemiꞌenienicü neniuqui que nemütixetuica. Yapaümemecü
nepütixeꞌutaꞌutüiri.
\v 23 Müpaü xequetenemaica, taꞌiva Timuteu muxünariecü.
Cuitü xüca nuani tahamatü tepüxexeiyayu tanaitü.
\p
\v 24 Xequenivavaüritüaca yunaime memütexeꞌaitüa,
yunaime Cacaüyari teüterimama. ꞌItariya cuieyarisie
miemete mepüxevaüritüa.
\p
\v 25 ꞌAixüa xüca tiucaꞌiyarini yunaime xehesie mieme.
Müpaü xeicüa.