﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:22,080
Tam ti ulwatich abal neꞌech ku abná Italia, na Pablo ani xi kʼeꞌet jeye an wikʼnéltsik, pidhná ba jun i okʼlek soldadotsik xu bijyáb ta Julio, xin takʼyal jun kweneꞌ i soldadotsik. Jechéꞌ jun kweneꞌ an soldadotsik, u bijyáb Awgusto.

2
00:00:22,080 --> 00:00:36,540
Pos u balin ba jun i tan xi tál ban bitsow xu bijyáb Adramitio, xi neꞌech ban bitsowtsik xi Asia. Táꞌ jeye ti kʼwajat na Aristarko kʼal wawáꞌ, jajáꞌ u kʼwajíl Tesalónika, an bitsow xu takʼnal Masedonia.

3
00:00:36,540 --> 00:00:49,640
Tam ti jun tsudhelom, u ulich ban bitsow xi Sidón. Tajaꞌ, kóꞌyat na Pablo kʼal na Julio kʼal yantam i kʼakʼnaxtaláb, pos walká ka kʼale kin álnaꞌ nin jaꞌúbtsik abal ka tolmiyat kʼal jajáꞌtsik.

4
00:00:49,640 --> 00:00:56,520
Tam tu kaléch Sidón, i jilaꞌ ti kʼwatab an chabál xi Chipre kom an ikʼ, ti tamét tu wawꞌnal.

5
00:00:56,520 --> 00:01:06,000
I watʼnaꞌ an pujal tin tamét in waltsik an jaꞌ xi Silisia ani xi Panfilia ani u ulich ban bitsow xin bij Mira, jun i bitsow xu takʼnal Lisia.

6
00:01:06,000 --> 00:01:15,480
An okʼlek soldadotsik in elaꞌ tajaꞌ jun i tan xi tál Alejandría ani neꞌech Italia. Tajaꞌ tu utsaꞌ ku balin abal ki óntsi an bél.

7
00:01:15,480 --> 00:01:30,040
Yán a kʼítsá tu belal kʼayúmkʼi ani kʼal yantam i tʼojláb tu ulich tin tamét an bitsow xi Gnido. Kom bél ti tamét tu wawꞌnal an ikʼ, u watʼey tin tamét Salmón ani i malintsi an chabál xi Kreta.

8
00:01:30,040 --> 00:01:38,800
I óntsi tu belal kʼal i chápláb tin waltsik an jaꞌ, u ulich ba jun i kubtaláb xin bij Buenos Puertos, kʼunat ban bitsow xi Lasea.

9
00:01:38,800 --> 00:01:48,040
Kom i kʼibdhámalich tʼajat yán i kʼij ani kʼakʼadhich tʼajat ku beley ban pujal abal exomich ti kʼunel nin chamáy, jaxtám na Pablo in takʼiytsik

10
00:01:48,040 --> 00:02:02,840
ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Jaꞌúbtsik, nanáꞌ u chuꞌtal abal jechéꞌ an belách neꞌech tʼajat ka kʼakʼadhmé, neꞌech ki kʼibdhaꞌ an tan ani an kitálábtsik. Yab tokot jáꞌkʼi, asta táꞌ weye ku chemech.

11
00:02:02,840 --> 00:02:10,000
Por an okʼlek soldadotsik más in exbantsi an dhabal tan ani an beldhom ké xowaꞌ in ulu na Pablo.

12
00:02:10,000 --> 00:02:27,800
Kom ba jachanꞌ an kubtaláb yab alwaꞌ abal kin watʼnaꞌ tajaꞌ nin chamáy, yán an atiklábtsik xin chalpay abal más alwaꞌ ku kale tajaꞌ ani ki chuꞌu max ki ejto ku ulich Fenise, jun i kubtaláb xi Kreta xi kʼwajat in lujtal xon tu kalel na kʼítsá ani ki watʼnaꞌ tajaꞌ nin chamáy.

13
00:02:27,800 --> 00:02:39,160
Kom tujey tám ti wawꞌnal kʼayúm an ikʼ xi tál alál, in chalpaytsik abal alwaꞌ ki óntsi an belách. Pos u kale ani i óntsi tu belal tin waltsik an jaꞌ xi Kreta.

14
00:02:39,160 --> 00:02:47,720
Por lej wéꞌ más tayíl, tujey ti wawꞌyáb an tan kʼal jun i chapik ikʼ xu bijyáb Ewroklidón, xi tál ebál.

15
00:02:47,720 --> 00:02:55,400
Jechéꞌ an ikʼ, tujey kin júnaꞌ an tan. Kom yab i ejtowal ku beley abal tu tamkʼuyal an ikʼ, i walkaꞌ ti ku júnaꞌ.

16
00:02:55,400 --> 00:03:08,280
U watʼey tin kúx jun i chakam chabál xu bijyáb Klawda, tajaꞌ yab lej kʼalpidh chapik ti waꞌudh an ikʼ ani kʼal yán i tʼojláb ti ejto ki kʼadhbaꞌ an chakam tan xu tál i kinkóm.

17
00:03:08,280 --> 00:03:24,280
Tam tu okʼonich ki kʼadhbaꞌ an chakam tan, malyat an tan abal ka likey ani yab ka pakchun. Kom i chʼejnál ka xakʼpan an tan ban kidhiblom xu bijyáb Sirte, paꞌbantsat an ti kʼudhkʼum xi kʼál tu beldháb an tan ani in walkaꞌtsik ka júná kʼal an ikʼ.

18
00:03:24,280 --> 00:03:33,000
Tam ti jun tsudhelom, kom bél tʼajat chapik an ikʼladh áb, in tujutsik kin petʼnaꞌ ban pujal an kitáláb xin neꞌdhál an tan.

19
00:03:33,000 --> 00:03:38,000
Tin óxláb a kʼítsá, i petʼnaꞌ jeye kʼal i kʼubak ejtal xowaꞌ u éynáb ban tan.

20
00:03:38,000 --> 00:03:48,200
Owéch tʼajat yab u xalkʼanal na kʼítsá nibal na óttsik ani kom in óntsal an ikʼladh áb, yabich i chalpayal max neꞌech ki ejto ku loꞌey.

21
00:03:48,200 --> 00:04:09,440
Kom nakatich i kʼij yab xataꞌ i kʼapúmal, kubey na Pablo junax chʼejel xon ti jajáꞌtsik kʼwajat ani in ulu enchéꞌ: ―Jaꞌúbtsik, másakwiꞌik alwaꞌ max tin exbantsámalaktsik ani u jilkʼonékak Kreta. Anchanꞌ yabak i tamúmal ejtal jechéꞌ, nibalak i kʼibdhámal an kitáláb.

22
00:04:09,440 --> 00:04:18,400
Por xoꞌ, tu utsáltsik abal yab ka jilaꞌ tabáꞌ, pos ni jun xitaꞌ xi tatáꞌtsik yab neꞌech ka chemech, tokot neꞌech ka kʼibchon an tan.

23
00:04:18,400 --> 00:04:26,960
Pos jechéꞌ i akal, u chuꞌu jun in tʼokat abatwálejil na Dios. Jechéꞌ na Dios, jaꞌich xi nanáꞌ u kʼakʼnál ani u tʼójontsal.

24
00:04:26,960 --> 00:04:45,200
An tʼokat abatwále tin utsaꞌ enchéꞌ: “Pablo, yab ki jikʼey, pos tatáꞌ koꞌol ki utey ban lej pulek takʼix romano ani kʼal tatáꞌkʼi ta kwenta, na Dios yab neꞌech kin walkaꞌ ka chemech ni jun xitaꞌ xi kʼwajat junax kʼal tatáꞌ ban tan.”

25
00:04:45,200 --> 00:04:59,040
Jaꞌúbtsik, jaxtám tu utsáltsik abal yab ka jilaꞌ tabáꞌ, pos nanáꞌ u beltsal xowaꞌ in ulal na Dios ani u choꞌób alwaꞌ abal anchanꞌ neꞌech ka támun jelt xan tin utsaꞌ an tʼokat abatwále.

26
00:04:59,040 --> 00:05:02,560
Koꞌol ki elaꞌ jun i chakam chabál techéꞌ ban pujal.

27
00:05:02,560 --> 00:05:20,480
Jun i akal, tam tin cháblábich i semana tu belal, u kʼwajat ban pujal xu bijyáb Adriático ani u júnáb túkʼi túkʼi kʼal an ikʼ. Tam ti chʼejelich i akal, an iniktsik xu tʼojnal tajaꞌ ban tan in chuꞌutsik abal exomich tu ulel ba jun i chabál.

28
00:05:20,480 --> 00:05:32,880
In lejbantsitsik nin ówtsík an jaꞌ ani in chuꞌu abal jun inik lajuakak i metro in koꞌol. Más tayíl in lejbantsitsik juní ani in chuꞌu abal jun inik búkich tám i metro in koꞌol.

29
00:05:32,880 --> 00:05:49,120
Kom in chʼejnáltsik kin tamu an pakdhaꞌ tʼujub, in baliy ban jaꞌ tin kúx an tan, chéꞌ i patʼáltsik xin kubdhál kʼál an tan ani kom u jikʼéltsik, in léꞌich tʼajat kin chuꞌutsik ka tsudhey.

30
00:05:49,120 --> 00:06:01,960
Por an iniktsik xi tajaꞌ u tʼojnal ban tan, in chalpayaltsik ka ájlách, jaxtám tin tujutsik kin paꞌbaꞌ an chakam tan ban jaꞌ, in wáynáltsik jelti max exom in balyal an patʼáltsik xi okʼox xi kʼál tin kubdhál an tan.

31
00:06:01,960 --> 00:06:12,480
Por na Pablo in óltsi an okʼlek soldadotsik ani an soldadotsik jeye. Enchéꞌ tin utsaꞌtsik: ―Max jechéꞌtsik ka kʼale, yab neꞌech ka ejto ki loꞌeytsik.

32
00:06:12,480 --> 00:06:17,760
An soldadotsik in kotsi tám tin wikʼáb an chakam tan ani in walkaꞌ ka kwajlan ban jaꞌ.

33
00:06:17,760 --> 00:06:30,600
Tam ti exomich ti tsudhél, na Pablo in utsaꞌtsik ejtal abal ka kʼapúch. Enchéꞌ tin ulu: ―In koꞌolich cháb i semana ke tatáꞌtsik yab i wayal nibal a kʼapúmaltsik xataꞌ.

34
00:06:30,600 --> 00:06:43,160
Jaxtám, tu kontsaltsik ti alwaꞌtaláb abal ka kʼapu elaꞌ wetsik i kʼapnél abal tatáꞌtsik ta alwaꞌbíl. Pos ni jun xitaꞌ yab neꞌech kin kʼibdhaꞌ ni jun in xiꞌíl xin koꞌol bin ókʼ.

35
00:06:43,160 --> 00:06:54,960
Tam ti na Pablo in ulu jechéꞌ, in téynaꞌ an pan ani in pidhaꞌ ti jalbintsixtaláb na Dios tin tamét ejtal xi taꞌ ti kʼwajattsik. In pejaꞌich tám ani in tuju kin kʼapu.

36
00:06:54,960 --> 00:06:58,400
Ejtal in pubédhaꞌtsik nin ejattal ani kʼapúchtsik jeye.

37
00:06:58,400 --> 00:07:06,560
Nin yaníl xi tajaꞌ tu kʼwajat ba jachanꞌ an tan, cháb i boꞌ inik kʼal ox inik lajuakak i atiklábtsik.

38
00:07:06,560 --> 00:07:14,520
Tam ti ajwéchtsik, in petʼnaꞌtsik an trigo ban pujal abal ka ikʼowmé an tan.

39
00:07:14,520 --> 00:07:29,240
Tam ti tsudhey, an iniktsik xu tʼojnal ban tan, yab in exlaꞌtsik an chabál xin chuꞌtal. Por in chuꞌutsik jun i kubtaláb ba jachanꞌ an jaꞌ xon ti yab lej owtsik ani in ulu abal neꞌech kin chuꞌutsik max kin ejto kin utu tajaꞌ an tan.

40
00:07:29,240 --> 00:07:50,720
In kotsi tám tin wikʼáb an patʼál xin kubdhál kʼál an tan ani tajaꞌ tin jilaꞌtsik alkʼidh ban jaꞌ. In polkʼantsi an ti xaltsixtaláb xu éynal abal ka beldhá kʼál an tan. In paltsi jeye tʼekʼat an tan an ti kʼudhkʼum xi okʼox abal ka wawꞌyat kʼal an ikʼ ani in tujúch tám ka utey an tan xon ti yab owtsik an jaꞌ.

41
00:07:50,720 --> 00:08:05,160
Por ulich asta xon tu támúx an jaꞌ xu ádhil ani tajaꞌ ti xakʼpan ban kidhiblom. Nin ókʼ an tan jilkʼon xapat ban kidhiblom, nibal elaꞌ u ejtowáb ka yoywat ani nin kúx, tujéch ti pakwáb kʼal in cháp an múlákʼ jaꞌ.

42
00:08:05,160 --> 00:08:11,160
An soldadotsik in leꞌnaꞌ tám kin chemdhaꞌ an wikʼnéltsik abal yab ka ájláchtsik kowal.

43
00:08:11,160 --> 00:08:25,880
Por an okʼlek soldadotsik, kom in léꞌ kin loꞌo na Pablo, yab in walkaꞌ kin tʼajaꞌtsik anchanꞌ, tokot in ulu ke xin witʼáltsik ti kowal, ka okxintsik kin petʼnaꞌ tinbáꞌ ban jaꞌ abal ka ulich kowal asta ban chabál.

44
00:08:25,880 --> 00:08:37,080
Ani xi yab in witʼáltsik ti kowal, in utsaꞌ ka puneytsik ba okchaꞌ o bin pejmats an tan. Anchanꞌ ti ulichtsik ejtal juntam anikʼi ban chabál.

45
00:08:37,080 --> 00:08:40,360
Tam tu loꞌenekich ejtal tu éb, i choꞌóbnaꞌ ke jachanꞌ an chabál in bij Malta.

46
00:08:40,360 --> 00:08:52,400
An kʼwajíltsik xi tajaꞌ, tu bachʼutsik tʼajat alwaꞌ; pos in jokʼpaꞌtsik i kʼamal abal exom an áb ani chamay ani tu kaniy ejtal tu éb ku utey tu dhilal.

47
00:08:52,400 --> 00:09:05,000
In penaꞌ tám na Pablo wéꞌ i waynek dhiꞌ ani kʼwajat in umtsal an kʼamal, por jun jikʼtowál ti kale jun i chan kʼal in kʼákʼíl an kʼamal ani palkʼan bin kʼubak na Pablo.

48
00:09:05,000 --> 00:09:21,240
Tam ti an atiklábtsik xu kʼwajíl tajaꞌ in chuꞌu palat an chan bin kʼubak na Pablo, útsáxintsik enchéꞌ: ―Jechéꞌ an inik i chemdhax inik xónaꞌ, pos maske in jekʼaꞌ an chemlá ban pujal, bélkʼi neꞌech ka chemech abal chʼikʼan kʼal an chan.

49
00:09:21,240 --> 00:09:25,360
Por in tinínaꞌ an chan ban kʼamal ani na Pablo yab xataꞌ in tamu.

50
00:09:25,360 --> 00:09:40,360
Ejtaltsik kʼwajat in aytsím kin chuꞌu ka málin o jun jikʼtowál ka kwajlan chemnek; por tam ti owéch ti aytsixtsik ani in chuꞌu abal yab xataꞌ in tamu, in jalkʼuytsik nin chalab ani in tuju kin ulutsik ke na Pablo jaꞌich jun i dios.

51
00:09:40,360 --> 00:09:53,880
Kʼunat ba jachanꞌ an kubtaláb xon tu kʼwajat, taꞌ ti kʼwajat nin chabálil na Publio, an ultaláb inik xi ba jachanꞌ an chabál xi Malta. Jajáꞌ tu bachʼu ani tu koydhaꞌ óx a kʼítsá tin kʼimáꞌ.

52
00:09:53,880 --> 00:10:10,200
Tam ti jachanꞌ i kʼij, nin tátaꞌ na Publio taꞌ ti kwachat abal u kʼakʼél ani in koꞌol i kotox tsukúl. Kʼale ti álnáb kʼal na Pablo; tam ti na Pablo okʼon kin kontsintsi, in kʼwajbaꞌ nin kʼubak bin éb an yaꞌul ani in jeldhaꞌ.

53
00:10:10,200 --> 00:10:17,800
Tam ti an atiklábtsik in achʼaꞌ jechéꞌ, ulich jeye ba na Pablo an yaꞌultsik xu kʼwajíl ba jachanꞌ an chabál ani jeldhátsik.

54
00:10:17,800 --> 00:10:28,000
Yán xowaꞌ alwaꞌ u tʼajtsin kʼal jachanꞌ an atiklábtsik. Más tayíl, tam tu balinich juní ban tan, u pidhan kidhat xowaꞌ neꞌech ki yéntsi abal an belách.

