﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:12,194
Inhumang cha Gobernador Festus an ipi-uy cha hi Paul ay ni Emperador ad Rome.

2
00:00:12,194 --> 00:00:23,036
Hotti impulang cha hija ja hana uchumna an pfalud ay Julius an ohan kapitan hay hachi hinchalo an nginadnan cha hi Bonggoy chi Emperador.

3
00:00:23,036 --> 00:00:34,064
Nunlukhan ami han ohan papor an narpu ad Adramitium an manggwa hana apfuglapfuglay hichi pingngit chi baybay ad Asia.

4
00:00:34,064 --> 00:00:39,072
Ja niꞌlukhan hi Aristarkus an eTesalonika an provincian chi Macedonia.

5
00:00:39,072 --> 00:00:45,544
Empacheh mi an umuy ja chin nun-inggwiꞌgwiit ja intaꞌchug mi ad Sidon.

6
00:00:45,544 --> 00:00:47,509
Ja na-anuh hi Julius ay Paul,

7
00:00:47,509 --> 00:00:54,309
ti inapfulut na an i na egwangar hana i-ibpfa na hichi ta ichatan cha hija hi mahapor na.

8
00:00:54,309 --> 00:01:01,229
Tenaynan mi ad Sidon ta etoloy mi an umuy ja gwa han puwoꞌ an nanalegwa ay chaꞌmi,

9
00:01:01,229 --> 00:01:07,544
hotti un mi titinnud chin pingngit chi lota ad Cyprus ta mahahallinan ami.

10
00:01:07,544 --> 00:01:14,824
Ja naloh ami ad Silisya ja Pamfilia ja un ami me-atam ad Mira an provincian chi Lisia.

11
00:01:14,824 --> 00:01:21,864
Ja hichi chin nanakngan chin kapitan han papor an narpu ad Alexandria an umuy ad Italy,

12
00:01:21,864 --> 00:01:24,304
hotti nuntomman ami an nunlukhan.

13
00:01:24,304 --> 00:01:31,904
Ja entoloy mi an umuy hi at hichi hi arkhaw muti nun-ur-ulloy chin papor an umuy khapo chin puwoꞌ,

14
00:01:31,904 --> 00:01:36,224
ja nalikhatan ami an umuy ay ni negpongan chi Nidus.

15
00:01:36,224 --> 00:01:43,584
Un ami agkhu emmatam ad Nidus ja pfimmi-ah chin puwoꞌ an khun chaꞌmi epapfangngad.

16
00:01:43,584 --> 00:01:50,184
Hotti titinnud mi chin pingngit chuy lota ad Krete ja nalahin ami ad Salmone.

17
00:01:50,184 --> 00:01:55,424
Ja anong un mi titinnud chin pingngit chi lota ja nalikhatan ami chamchama.

18
00:01:55,424 --> 00:02:03,944
Ja emmatam ami han pfuglay an nginadnan cha hi “Nahalinan an Pangtaꞌchukhan chi Papor” an nehnot ad Lasea.

19
00:02:03,944 --> 00:02:11,864
Khapo hi nataktakan mi ja nalahin chin Arkhaw an Panagayunar ja na-ah-upan ami chin ahipuwoꞌ.

20
00:02:11,864 --> 00:02:13,944
Hijaot un allon Paul hi,

21
00:02:13,944 --> 00:02:15,304
“A-akhi,

22
00:02:15,304 --> 00:02:19,584
anilaꞌ an mapaꞌ-i mangkay hitay papor nu khun ta-o umu-umuy,

23
00:02:19,584 --> 00:02:24,904
ja gway mun-etapar hi karga ja gway marteng ay chita-o.”

24
00:02:24,904 --> 00:02:30,104
Muti chin mummanihu ja chin nangpapor ja penhod cha an munchaꞌpuh.

25
00:02:30,104 --> 00:02:36,224
Ja enegngor chin kapitan chin inali cha an agkhuy na inunud chin inalin Paul.

26
00:02:36,224 --> 00:02:41,784
Ja anong un hana ibpfa mi ja penhod hachi choꞌchoꞌ-or an etoloy mi,

27
00:02:41,784 --> 00:02:47,224
ti chin nangtaꞌchukhan mi ja achi anu maphod hi punnangngan hi ahipuwoꞌ.

28
00:02:47,224 --> 00:02:58,944
Hay penhod cha ja omatam ami koma ad Fenix an ohan pfuglay ad Krete an naleleꞌnachan ta mihihidchi ami ingkhana hi malahin chin ahipuwoꞌ.

29
00:02:58,944 --> 00:03:01,384
Mun-ur-ulloy chin ijah,

30
00:03:01,384 --> 00:03:04,904
hotti inali cha hi mapfalin an epacheh mi.

31
00:03:04,904 --> 00:03:12,344
Ja ininat cha chin hangor chin papor ja entoloy mi an tunchon chin pingngit chi lota ad Krete.

32
00:03:12,344 --> 00:03:17,944
Ma-id mapfajag ja gwacha han mapfi-ah an puwoꞌ an naloh ad Krete.

33
00:03:17,944 --> 00:03:20,544
Ja napuwoꞌ chin nunlukhanan mi,

34
00:03:20,544 --> 00:03:24,024
hotti ma-id olog chin mummanihu an mangtoloy.

35
00:03:24,024 --> 00:03:29,024
Hotti agkhuy nummanihu ta un chin ijah chi nangtulud ay chaꞌmi.

36
00:03:29,024 --> 00:03:34,984
Ja emmatam ami ad Kauda an it-ittang an pfuglay an leneꞌgwoh chi baybay,

37
00:03:34,984 --> 00:03:36,104
ja nahalinan ami.

38
00:03:36,104 --> 00:03:43,464
Nalikhatan cha an nanglukhan chin pfalangay an neneg-od ay chuy papor ta achi mapaꞌ-i.

39
00:03:43,464 --> 00:03:50,544
Unchaot inlukhan chin pfalangay ja khina-utan cha chin papor ta achi mapaꞌ-i hachi ajiw an apja na.

40
00:03:50,544 --> 00:03:59,824
Ja temma-ot cha ti unchani ja in-uy chaꞌmi chin puwoꞌ ay ni negpongan chi Libya ja mihakhad hini papor ay ni panag.

41
00:03:59,824 --> 00:04:05,064
Hotti impababa cha chin napfilag an torcha an khun mang-uy ay ni papor,

42
00:04:05,064 --> 00:04:07,104
ta mun-ur-ulloy an umuy,

43
00:04:07,104 --> 00:04:10,864
ja khun itulud chin ijah hichuy papor.

44
00:04:10,864 --> 00:04:19,424
Nagwiꞌgwiit khu ja khun pumupumuwoꞌ hotti nun-epa-aꞌpfaw cha chin karga ta jimmagpaw ja temmapaw chin papor.

45
00:04:19,424 --> 00:04:25,064
Ja chin khu nun-inggwiꞌgwiit ja nun-epa-aꞌpfaw cha hachi alimatong chuy papor.

46
00:04:25,064 --> 00:04:32,744
Ja immuy chi at hichi hi arkhaw an ma-id matikhaw mi hi hukhit ja pfittuwan ja mapfi-ah pay chin puwoꞌ,

47
00:04:32,744 --> 00:04:37,264
ja hay anila mi ja hichuy chi atajan mi.

48
00:04:37,264 --> 00:04:44,864
Immuy chi at hichi hi arkhaw hi agkhuy mi nangnanganan ja timmaꞌchug hi Paul ja inali na hi,

49
00:04:44,864 --> 00:04:45,624
“A-akhi,

50
00:04:45,624 --> 00:04:55,184
chengngor ju koma chin inaliꞌ hi agwachaan ta-o ad Krete hot achi ta-o agkhu niꞌ malikhatan ja ma-id nun-etapar hi karga.

51
00:04:55,184 --> 00:04:59,624
Muti anong un emmat heto ja achi aju madanakhan,

52
00:04:59,624 --> 00:05:06,504
ti anilaꞌ an ma-id oh-ohha hi matoy ay chita-o an un angkhay hitay papor chi mapaꞌ-i.

53
00:05:06,504 --> 00:05:15,304
Ti ohaaꞌ an takhun Apo Jos an khun mundaydayaw ay hija ja hennag na han ohan angher an immali ay ha-in ad a-ukhab.

54
00:05:15,304 --> 00:05:16,664
Ja inali na hi,

55
00:05:16,664 --> 00:05:17,984
‘Paul,

56
00:05:17,984 --> 00:05:19,464
achi a toma-ot,

57
00:05:19,464 --> 00:05:23,544
ti mahapor an mahumarja a ay ni Emperador ad Rome.

58
00:05:23,544 --> 00:05:32,064
Ja khapo ay he-a ja ka-ahiyaꞌ cha nuy numpun-ibpfam an niꞌlukhan ta ma-id chi hay matoy.’

59
00:05:32,064 --> 00:05:38,384
Hotti achi aju madanakhan ti pattiyoꞌ an hitay impa-innilan Apo Jos ja mipa-annung.

60
00:05:38,384 --> 00:05:43,464
Muti mihakhad hitay papor han lota.”

61
00:05:43,464 --> 00:05:53,144
Immuy chi chugwah markhachu an gawwachaan mi hichi baybay ad Mediterranean ja ma-id maptoꞌ hi pangedchongan chin puwoꞌ ay chuy papor.

62
00:05:53,144 --> 00:06:03,864
Ja gwa an temmonga ay ni me-ahimpolo ta apat an arkhaw ja inannilan mahpay hachi khun muntamu ay chuy papor an gwa an mehnot ami han lota.

63
00:06:03,864 --> 00:06:09,064
Ja lempong cha chin inidchalom chin chanum ja apat chi poloh mitlu.

64
00:06:09,064 --> 00:06:16,144
Ja naꞌnaꞌ-omtang khu ja lempong cha ja un tolompoloh mitlu chi inidchalom na.

65
00:06:16,144 --> 00:06:20,824
Ja temma-ot cha ti unchani ja mihakhad hichuy papor hi pfato.

66
00:06:20,824 --> 00:06:26,104
Hotti enala cha chin apat an hangor an neneg-od hichi uchichi na,

67
00:06:26,104 --> 00:06:30,464
ja engkhah cha ta impataꞌchug na chin papor.

68
00:06:30,464 --> 00:06:34,664
Ja oha-ohanna ja ijahopan chay paꞌ-arkhagwana.

69
00:06:34,664 --> 00:06:39,504
Hachi khun muntamu ay chuy papor ja penhod cha an lomajaw.

70
00:06:39,504 --> 00:06:44,344
Hotti enala cha chin pfalangay an nilulukhan ja inujuy cha.

71
00:06:44,344 --> 00:06:53,664
Ja inali cha hi un cha e-apja chin uchumna an hangor hichi pangulun chin papor ta aton cha an munlukhan chin pfalangay ta lomajaw cha.

72
00:06:53,664 --> 00:06:57,464
Ja inalin Paul chin kapitan ja hachi hinchalo hi,

73
00:06:57,464 --> 00:06:59,184
“Tikhagwun ju otniꞌ,

74
00:06:59,184 --> 00:07:04,224
ti nu makak hay hato khun muntamu ay tay papor ja matoy ta-o an amin.”

75
00:07:04,224 --> 00:07:10,864
Hotti pfinoghat hachi hinchalo chin kho-od chin pfalangay ja nakhah ay chuy chanum.

76
00:07:10,864 --> 00:07:13,864
Gwa an maꞌ-arkhaw ja inalin Paul hi,

77
00:07:13,864 --> 00:07:19,504
“Tayya an chugway markhachuy temmataꞌtan ju an agkhuy aju nangnangan.

78
00:07:19,504 --> 00:07:22,024
Hotti mangan aju ta gway ijilog ju,

79
00:07:22,024 --> 00:07:25,944
ti anilaꞌ an ma-id oh-ohha hi matoy ay chita-o.”

80
00:07:25,944 --> 00:07:33,224
Inalin Paul hitay ja enala na han tenapay ja nunyaman ay Apo Jos ta tikhan cha an amin.

81
00:07:33,224 --> 00:07:35,744
Inittang na chin tenapay ja nangan.

82
00:07:35,744 --> 00:07:38,984
Ja pfimmi-ah chin nomnom cha ja neꞌ-an cha.

83
00:07:38,984 --> 00:07:46,384
Ja hay pfilang mi an amin an niꞌlulukhan ja chugway khahot ta han petompolo ta han unum.

84
00:07:46,384 --> 00:07:54,784
Nakhipfoh ami an nangan ja nun-epa-aꞌpfaw cha chin uchumna an agkhuy mi inan ta jimmagpaw chin papor ja temmapaw.

85
00:07:54,784 --> 00:08:00,864
Unot naꞌ-arkhaw ja gwacha han enamang cha an lota an agkhuy cha anila.

86
00:08:00,864 --> 00:08:07,224
Un chaot tinnig chin palantag na ja podhon cha an chuma-ar chin papor ta khumahad cha.

87
00:08:07,224 --> 00:08:11,944
Hotti pfinoghat cha chin kho-od hachi hangor ta umuy hichin papor,

88
00:08:11,944 --> 00:08:16,224
ja enaan cha khu chin nikha-ut ay ni ajiw an pummanihuwan,

89
00:08:16,224 --> 00:08:22,704
ja pfinilag cha khu chin torcha ta gway aton ni ijah an mang-uy ay ni papor hichi palantag na.

90
00:08:22,704 --> 00:08:30,544
Ja empacheh mi an umuy muti unagkhu la-ahna ja nihuꞌchud chin ulun chin papor han panag ja chimma-ar.

91
00:08:30,544 --> 00:08:36,624
Ja chin uchichi na ja gwa pay ay ni chanum ja mapfi-ah chin tepjaꞌ hot nun-apaꞌ-i.

92
00:08:36,624 --> 00:08:44,584
Hay nenomnom hachi hinchalo ja patajon cha an amin hana pfalud ta achi cha humalug an lomajaw.

93
00:08:44,584 --> 00:08:47,824
Muti achi podhon chin kapitan an patajon cha hi Paul,

94
00:08:47,824 --> 00:08:49,864
hotti empagwa na.

95
00:08:49,864 --> 00:08:58,384
Ja inali na hachi nanginnila an humalug ta chichay mahhun an omaꞌpfaw hichi baybay ta humalug cha an umuy hichi lota.

96
00:08:58,384 --> 00:09:05,184
Ja un mangunud chin uchumna an omchon hana tabla ja ajiw an na-aan ay chuy papor.

97
00:09:05,184 --> 00:09:10,639
Hitay chi enat mi an amin an chimma-ar an ma-id oh-ohha hi narteng.

98
00:09:10,639 --> 00:09:20,943
Chimma-ar ami ja inannila mi an hay ngachan chuy an lota an gwa ay chuy khawwan chuy baybay ja ad Malta.

99
00:09:20,943 --> 00:09:25,663
Ja hachi tatakhu ay chuy an pfuglay ja mapmaphod chi enat cha ay chaꞌmi.

100
00:09:25,663 --> 00:09:28,703
Nun-apoy cha hi nun-anichuwan mi,

101
00:09:28,703 --> 00:09:31,343
ti tungnin ja khun umuchan.

102
00:09:31,343 --> 00:09:35,263
Amat hichi ja i namateng hi Paul ja intongo mi.

103
00:09:35,263 --> 00:09:41,263
Ja unagkhu immatong chin pateng ja pfimmutay han ohan ulog an ninidchum.

104
00:09:41,263 --> 00:09:45,063
Enehpfat na chin ngamoy Paul ja nipfipfitin.

105
00:09:45,063 --> 00:09:51,103
Unagkhu tinnig hachi eMalta chin nipfipfitin an ulog ja gwahchinonon hon inali na hi,

106
00:09:51,103 --> 00:09:55,743
“Oha ay chita hitay an pemmatoy ti omod.

107
00:09:55,743 --> 00:10:01,030
Anong atag un agkhuy narteng ja matoy chamchama an pfalloh ni pfahor na.”

108
00:10:01,030 --> 00:10:07,943
Muti enggwalaggwag Paul ja nakhah chin ulog ay chuy apoy ja ma-id na-at ay hija.

109
00:10:07,943 --> 00:10:13,143
Hehemmon hachi eMalta nu pfumlar chin ngamoy Paul wenno matuꞌ-in ta matoy,

110
00:10:13,143 --> 00:10:18,023
muti napfaypfajag an hehennod cha ja ma-id na-at ay hija.

111
00:10:18,023 --> 00:10:23,983
Ja narman chin nomnom cha ja inali cha hi oha hija an ab-apfunijan.

112
00:10:23,983 --> 00:10:32,023
Ja hini ap-apo cha ay chuy an pfuglay ja hi Publius an cho-or chi lota na an nehegkhon ay chuy pingngit chi baybay.

113
00:10:32,023 --> 00:10:37,183
Ja maphod chi enat na an nummangili ay chaꞌmi hi toloh arkhaw.

114
00:10:37,183 --> 00:10:43,343
Netongor ja gwa an numpepekheng hi aman Publius an penopomtang ja na-ertor.

115
00:10:43,343 --> 00:10:48,943
Immuy hi Paul ay hija ja engkalalakhana an khuna eh-a chin ngamoy na,

116
00:10:48,943 --> 00:10:51,543
ja temmenong hichuy an lakay.

117
00:10:51,543 --> 00:11:01,063
Unot chengngor hachi tatakhu hichin na-at ja numpanga-ali an amin chin mumpunchokhoh ja engkalalakhan khu Paul hot numpangatenong cha.

118
00:11:01,063 --> 00:11:07,985
Nihihidchi ami ad Malta hi toloh pfulan ja cho-or chi in-inchat hachi tatakhu ay chaꞌmi.

119
00:11:07,985 --> 00:11:17,463
Ja gwa han ohan papor an narpu ad Alexandria an nginadnan cha hi “Nun-eper an Madayaw” an nihihidchi khu ta malahin chin ahipuwoꞌ,

120
00:11:17,463 --> 00:11:19,783
ja hichuy chi nunlukhanan mi.

121
00:11:19,783 --> 00:11:24,983
Ja nun-ichat hachi eMalta an amin chi mahapor mi ay ni agwun mi.

