﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,680
Iye te kuro torumu,

2
00:00:06,680 --> 00:00:08,120
yunge imbi Lasarus.

3
00:00:08,120 --> 00:00:09,940
Yunge ulke kombu Betani,

4
00:00:09,940 --> 00:00:14,180
akuna yunge kemulu Maria kinye Marta talo peya moloringi.

5
00:00:14,180 --> 00:00:23,640
I ambo Mariani altopa walite Awilimunga kimbona kopongo wel ondopa kandopalie Maria yunge pinyendimuni Awilimu yunge kimbona kulu tondorumu.

6
00:00:23,640 --> 00:00:26,880
Ambo akumunga kemulu Lasarus kuro torumu.

7
00:00:26,880 --> 00:00:34,020
Yunge kemulu taloni Lasarus kuro torumu wali Jisas molorumuna ungu te ningo mundukolio ningilindo,

8
00:00:34,020 --> 00:00:35,360
“Awilimu,

9
00:00:35,360 --> 00:00:38,240
nu konopu mondorono iyemu kuro tomo,”

10
00:00:38,240 --> 00:00:40,080
ningo mundurungili.

11
00:00:40,080 --> 00:00:44,640
Jisasini aku ungumu pilipelie yu lombili andolimando nimbeindo,

12
00:00:44,640 --> 00:00:48,140
“Lasarus kuro toromomu manda naa kolombalo,

13
00:00:48,140 --> 00:00:49,200
molo.

14
00:00:49,200 --> 00:00:55,580
Yu kuro toromomunga Gotenga enge nilimu mona lepa yunge imbi ola molombalo.

15
00:00:55,580 --> 00:01:02,700
Yu kuro toromomunga Gotenga Malonga enge nilimu mona lepa imbi ola molombalola,”

16
00:01:02,700 --> 00:01:03,780
nimu.

17
00:01:03,780 --> 00:01:06,300
Jisasini ambo Marta kinye angenu talo,

18
00:01:06,300 --> 00:01:09,620
elonga kemulu Lasarus kinye eno paa konopu mondorumu.

19
00:01:09,620 --> 00:01:12,620
Nalo Lasarus kuro torumu ungu pilipelie,

20
00:01:12,620 --> 00:01:15,080
wali talo yu anjo we molorumu.

21
00:01:15,080 --> 00:01:19,760
Wali talo molopalie pele yu lombili andoli iyemando nimbeindo,

22
00:01:19,760 --> 00:01:23,700
“Lino kombu Judia distrikindo kelepo yando pamili!”

23
00:01:23,700 --> 00:01:24,840
nimu.

24
00:01:24,840 --> 00:01:26,840
Nalo enoni ningeindo,

25
00:01:26,840 --> 00:01:29,040
“Ungu Mane Tilimu,

26
00:01:29,040 --> 00:01:33,420
Juda iye awilimani nu oi kouni tongei teringi kanomu.

27
00:01:33,420 --> 00:01:36,700
Kinye nu akuna kelko punindo ninoya?”

28
00:01:36,700 --> 00:01:38,020
ningi.

29
00:01:38,020 --> 00:01:41,520
Jisasini topondopa ungu iko topalie nimbeindo,

30
00:01:41,520 --> 00:01:47,160
“Wali tenga ekondo kombu tumbulu topa ekondo tangopa naa teremoya?

31
00:01:47,160 --> 00:01:56,120
Kombu tangoromo wali imbo te mai kombuna pa teremona pumbelie aulke tumbi tipe kanopa pumbe manda ai naa toromo.

32
00:01:56,120 --> 00:02:03,220
Nalo imbo te ipu leli purumomu pa telimu yu kinye naa peremomunga yu alumalu nilipe purumo,”

33
00:02:03,220 --> 00:02:04,360
nimu.

34
00:02:04,360 --> 00:02:08,540
Aku ungu nimbelie yuni altopa enondo ungu te peya nimbeindo,

35
00:02:08,540 --> 00:02:12,180
“Linonga kanopa lili iye Lasarus uru peremo,

36
00:02:12,180 --> 00:02:15,280
nalo nani pumbo yu topo makinjimbo,”

37
00:02:15,280 --> 00:02:16,380
nimu.

38
00:02:16,380 --> 00:02:18,780
Yunge lombili andolimani ningeindo,

39
00:02:18,780 --> 00:02:20,000
“Awilimu,

40
00:02:20,000 --> 00:02:23,860
yu uru pemo lemo kelepa koinjo pumbelo,”

41
00:02:23,860 --> 00:02:25,220
ningi.

42
00:02:25,220 --> 00:02:31,880
Jisasini Lasarus kolorumumundo nimu nalo yunge lombili andolimani yu we uru peremo konopu leringi.

43
00:02:31,880 --> 00:02:37,960
Aku teko konopu leringi kolo Jisasini ungu ikomunga pulumu nimbe para tipelie nimbeindo,

44
00:02:37,960 --> 00:02:41,040
“Lasarus nomi ka akupe ltimu.

45
00:02:41,040 --> 00:02:52,160
Nalo na yu kinye naa molondumunga ulu enge nili wendo ombalo akumunga enoni na moro mele pilko kondongei nimbo yu kinye naa molondumu paa tendu.

46
00:02:52,160 --> 00:02:54,220
Onomu ltemona pamili!”

47
00:02:54,220 --> 00:02:55,460
nimu.

48
00:02:55,460 --> 00:02:57,540
Pumbe kolombalo konopu lepalie,

49
00:02:57,540 --> 00:02:58,380
Tomas,

50
00:02:58,380 --> 00:03:00,140
yunge imbi te Didimus,

51
00:03:00,140 --> 00:03:03,200
yuni ki tipi kanoli iye wemando nimbeindo,

52
00:03:03,200 --> 00:03:05,840
“Lino Jisas yu kinye peya kolamili pamolo!”

53
00:03:05,840 --> 00:03:07,720
nimu.

54
00:03:07,720 --> 00:03:11,020
Jisas ulke kombu Betani orumu wali,

55
00:03:11,020 --> 00:03:16,900
Lasarus ono teangei ono kombuna pepili wali kite omba purumo ningina pilerimu.

56
00:03:16,900 --> 00:03:22,740
Ulke kombu kelo Betani kinye ulke kombu awili Jerusalem kinye paa nondopa mele lerimu,

57
00:03:22,740 --> 00:03:25,740
manda manjili kilomita yupoko mele.

58
00:03:25,740 --> 00:03:27,460
Nondopa lerimu kolo

59
00:03:27,460 --> 00:03:34,340
Juda imbo awini Lasarus kolorumu ungu pilkolio Marta Maria talo moloringilina eno kola aulke oringi.

60
00:03:34,340 --> 00:03:39,140
Martani Jisas orumu ungu pilipelie yuni aulkena kanopo limbo nimbe purumu,

61
00:03:39,140 --> 00:03:42,240
nalo Maria yu ulke tuku we molorumu.

62
00:03:42,240 --> 00:03:45,620
Martani Jisas kanopa lipelie yundo nimbeindo,

63
00:03:45,620 --> 00:03:46,840
“Awilimu,

64
00:03:46,840 --> 00:03:50,460
nu ya peya molemalanje nanga kemulu naa kolka.

65
00:03:50,460 --> 00:03:53,260
Nalo na i tepo lipo manjiro.

66
00:03:53,260 --> 00:04:01,460
Kinye kape nuni Gote kinye konge tenio wali nu konge tenio ungumu yuni pilipelie nu timbelo,”

67
00:04:01,460 --> 00:04:02,620
nimu.

68
00:04:02,620 --> 00:04:04,800
Jisasini yundo nimbeindo,

69
00:04:04,800 --> 00:04:08,540
“Kemilie altopa makilipe koinjo molombalo,”

70
00:04:08,540 --> 00:04:09,580
nimu.

71
00:04:09,580 --> 00:04:11,300
Martani nimbeindo,

72
00:04:11,300 --> 00:04:12,480
“Paimbo.

73
00:04:12,480 --> 00:04:21,120
Mulu mai pora nimbelo walimunga imboma makilko koinjo molonge kinye Lasarus kape makilipe koinjo molombalo,”

74
00:04:21,120 --> 00:04:22,300
nimu.

75
00:04:22,300 --> 00:04:24,620
Jisasini yundo nimbeindo,

76
00:04:24,620 --> 00:04:32,200
“Imbo makilko koinjo molonge ulu pulumu kinye koinjo mololi ulu pulumu kinye aku ulu talonga pulumu na.

77
00:04:32,200 --> 00:04:39,180
Moro mele paimbo nimbe na ipuki tirimo imbomu kolopalie koinjo molopa kau pumbelo.

78
00:04:39,180 --> 00:04:50,400
Imbo koinjo molopalie na paimbo Goteni lipe mundurumu iyemu nimbe ipuki timo imbomu paimbo kamukumu naa kolopa waliwalima koinjo molopa kau pumbelo.

79
00:04:50,400 --> 00:04:51,920
I nio ungumu,

80
00:04:51,920 --> 00:04:54,900
paa nio ningo ipuki tirinoya?”

81
00:04:54,900 --> 00:04:56,160
nimu.

82
00:04:56,160 --> 00:04:58,440
Martani Jisasindo nimbeindo,

83
00:04:58,440 --> 00:04:59,860
“Paa lepamo,

84
00:04:59,860 --> 00:05:01,040
Awilimu.

85
00:05:01,040 --> 00:05:07,260
Goteni lino nokopa kondombalo iye te lipo mundumbo nimu iye nomi Kraist,

86
00:05:07,260 --> 00:05:09,260
yu Gotenga Malo,

87
00:05:09,260 --> 00:05:14,480
aku maina ombalo iyemuya nu lepamo ipuki tiro,”

88
00:05:14,480 --> 00:05:15,680
nimu.

89
00:05:15,680 --> 00:05:21,480
Martani aku tepa nimbelie yu anjo pumbelie angenu Maria kiyengo nimbe nimbeindo,

90
00:05:21,480 --> 00:05:24,460
“Ungu Mane Tilimu omba molopalie,

91
00:05:24,460 --> 00:05:26,580
Yu morona owi nimo,”

92
00:05:26,580 --> 00:05:27,520
nimu kani

93
00:05:27,520 --> 00:05:32,000
Maria pilipelie yu tamburumbu ola angilipe Jisas molorumuna purumu.

94
00:05:32,000 --> 00:05:34,820
Kola ulke moloringina Jisas oi naa omba,

95
00:05:34,820 --> 00:05:39,720
Martani yu aulkena angilipili pumbe kanopa orumu akuna yu we molorumu.

96
00:05:39,720 --> 00:05:48,040
Aku wali Juda imbo kola ulke peya moloringimani Maria tamburumbu ola angilipe omba pena purumu ulu kanokolio ningimuni,

97
00:05:48,040 --> 00:05:51,940
“Yunge kemulu ono tengei kombuna kola tembai pumonje,”

98
00:05:51,940 --> 00:05:53,840
ningo lombili puringi.

99
00:05:53,840 --> 00:06:00,320
Maria Jisas angilerimuna omba Jisas kanopalie yunge kumbekerena omba tamalu pepalie nimbeindo,

100
00:06:00,320 --> 00:06:01,400
“Awilimu,

101
00:06:01,400 --> 00:06:07,000
nu ya peya molemalanje nanga kemulu naa kolka,”

102
00:06:07,000 --> 00:06:07,480
nimu.

103
00:06:07,480 --> 00:06:16,980
Maria kinye Juda imbo yu kinye peya oringima kinye kola teringi ulu kanopalie Jisas eno paa kondo kolopa konopu umbuni awili tepa kolorumu.

104
00:06:16,980 --> 00:06:19,300
Yuni waltindipelie nimbeindo,

105
00:06:19,300 --> 00:06:21,300
“Ono tena tengeya?”

106
00:06:21,300 --> 00:06:22,440
nimu.

107
00:06:22,440 --> 00:06:24,520
Enoni topondoko ningeindo,

108
00:06:24,520 --> 00:06:25,520
“Awilimu,

109
00:06:25,520 --> 00:06:26,960
nu ongo kanowi,”

110
00:06:26,960 --> 00:06:28,260
ningi.

111
00:06:28,260 --> 00:06:30,140
Jisas kola terimu.

112
00:06:30,140 --> 00:06:33,700
Aku terimu ulu kanokolio Juda imbomani ningeindo,

113
00:06:33,700 --> 00:06:34,880
“Kaname!

114
00:06:34,880 --> 00:06:37,740
Kolomo kano iyemu paa konopu mondoromo ltemo,”

115
00:06:37,740 --> 00:06:38,980
ningi.

116
00:06:38,980 --> 00:06:40,880
Nalo mareni ningeindo,

117
00:06:40,880 --> 00:06:51,800
“Imbo mongo keri leli imbomando melema kanangei nimu iyemu yuni wi kolomo iyemundo naa kolopili manda naa nilkaya?”

118
00:06:51,800 --> 00:06:53,020
ningi.

119
00:06:53,020 --> 00:06:57,200
Jisas yu altopa eio konopu lepalie ono kombuna orumu.

120
00:06:57,200 --> 00:07:05,540
Yu ono teringi wali kou angana noiko aku kou anga kerepuluna kou awili te pipi tiko noieringi lerimu.

121
00:07:05,540 --> 00:07:07,500
Jisasini nimbeindo,

122
00:07:07,500 --> 00:07:09,280
“Koumu wendo lieio,”

123
00:07:09,280 --> 00:07:10,440
nimu.

124
00:07:10,440 --> 00:07:13,920
Nalo kolorumu iyemunga kemulu Martani nimbeindo,

125
00:07:13,920 --> 00:07:15,100
“Awilimu,

126
00:07:15,100 --> 00:07:21,040
yu ono kombuna pepili wali kite omba pumo lkupindi paa tombalo,”

127
00:07:21,040 --> 00:07:22,200
nimu.

128
00:07:22,200 --> 00:07:24,340
Jisasini yundo nimbeindo,

129
00:07:24,340 --> 00:07:32,820
“Nani nundo na ningo ipuki tinio lemo nuni Gotenga engemu kanonio nindu kanomu aku naa piltinoya?”

130
00:07:32,820 --> 00:07:34,120
nimu,

131
00:07:34,120 --> 00:07:37,980
Aku tepa nimu wali enoni kou akumu wendo ltingi.

132
00:07:37,980 --> 00:07:41,880
Aku wali Jisasini olando tipe kanopalie nimbeindo,

133
00:07:41,880 --> 00:07:42,980
“Ara,

134
00:07:42,980 --> 00:07:46,960
nuni na piliniomunga nani nu paa tereno nio.

135
00:07:46,960 --> 00:07:50,060
Nuni nanga ungumu waliwalima pino,

136
00:07:50,060 --> 00:08:01,920
nuni pino mele pio nalo imbo ya i angiltimelemani na nuni mundurunu iyemu ningo pilengei nimbo nani nundo nio unguma piliniomunga paa tereno nio,”

137
00:08:01,920 --> 00:08:03,000
nimu.

138
00:08:03,000 --> 00:08:04,800
Aku ungu nimbelie nimumuni,

139
00:08:04,800 --> 00:08:06,500
ru nimbelie nimbeindo,

140
00:08:06,500 --> 00:08:07,900
“Lasarus,

141
00:08:07,900 --> 00:08:09,760
nu makilko wendo wa!”

142
00:08:09,760 --> 00:08:11,120
nimu.

143
00:08:11,120 --> 00:08:15,020
Kano wali iye kolorumu kanomu makilipe wendo orumu.

144
00:08:15,020 --> 00:08:28,380
Yu wendo orumu wali yunge kimbo kima banisini ka toko yunge kumbekeremu kape maminyeni okoko yu ono teringima wendo naa lipe we omba angilerimuna kanopalie Jisasini angileringi imbomando nimbeindo,

145
00:08:28,380 --> 00:08:30,720
“Yu okonge akuma wendo lieio!

146
00:08:30,720 --> 00:08:32,280
Yu omba pupili!”

147
00:08:32,280 --> 00:08:33,420
nimu.

148
00:08:33,420 --> 00:08:41,260
Lasarus kolorumu wali Jisasini yu topa makinjirimu ulu kanokolio Juda imbo kola ulke oringimanga awinini ipuki tiringi.

149
00:08:41,260 --> 00:08:48,520
Nalo mareni Farisi iyema Jerusalem moloringina pungo Jisasini terimu mele temane toko tiringi.

150
00:08:48,520 --> 00:08:59,740
Aku ungumu pilkolio Farisima kinye Gote popo tondoringi iye awilima kinye enoni lino Judamanga kaunsilima pali maku tamili waio ningolio ningeindo,

151
00:08:59,740 --> 00:09:02,680
“Linoni i iyemu ambe temoloya?

152
00:09:02,680 --> 00:09:05,680
I iyemuni ulu enge nili awini teremo,”

153
00:09:05,680 --> 00:09:06,960
ningi.

154
00:09:06,960 --> 00:09:25,620
“Linoni yu aku tepa uluma tepa molopili tiye kolomolo lemo imbomani pali yu Goteni lipo mundumbo nimbe panjirimu iye Kraist ningo ipuki tikolio yu lombili andonge wali Rom gavmanemu lino kinye opa temolo konopu lekolio ningemuni,

155
00:09:25,620 --> 00:09:34,320
ongo linonga Gote popo topo melema karomolo ulke tempelemu toko tekiriko linonga imboma toko bulubalu tiko mundunge,”

156
00:09:34,320 --> 00:09:35,440
ningi.

157
00:09:35,440 --> 00:09:37,460
Kano wali enonga iye Kaiafas nili iye te,

158
00:09:37,460 --> 00:09:41,680
yu aku poinyemunga Gote popo tondoringi iyemanga iye nomi awilimu molorumu,

159
00:09:41,680 --> 00:09:43,280
yuni nimbeindo,

160
00:09:43,280 --> 00:09:44,980
“Eno keke lepo toko,

161
00:09:44,980 --> 00:09:47,860
i ulu wendo oromomunga pulumu naa pimele.

162
00:09:47,860 --> 00:09:55,640
Linonga imboma pali kolonge molo imbo te imbomanga pali kolo wangopa kolombalo manda tembalo konopu ltemeleya?

163
00:09:55,640 --> 00:09:57,900
Teni aku tepa kolombalo,

164
00:09:57,900 --> 00:09:58,900
manda,”

165
00:09:58,900 --> 00:10:00,160
nimu.

166
00:10:00,160 --> 00:10:03,200
Aku nimu ungumu yunu pilipe naa nimu.

167
00:10:03,200 --> 00:10:13,880
Yu aku poinyemunga Gote popo tondoringi iyemanga iye nomi awilimu molorumumunga Goteni yunge konopuna tukundo i tepa nipili nimbe tope tirimuna aku tepa nimu.

168
00:10:13,880 --> 00:10:19,520
Jisas Juda imbomanga pali nimbe kolo wangopa kolombalo ulumundo Kaiafas nimu.

169
00:10:19,520 --> 00:10:21,860
Nalo Juda imbomanga kau molo.

170
00:10:21,860 --> 00:10:32,040
Gotenga bakulu kombumanga pali moromele akuma peya tendekuna lipe mepa omba nombeya tembalomunga yu enonga peya nimbe kolombalomundo Kaiafas yuni nimu.

171
00:10:32,040 --> 00:10:39,440
Kaiafasini kerena nimu ungu pilkolio kaunsilima enoni Jisas tongeindo aku wali pulu polko langi ningi.

172
00:10:39,440 --> 00:10:46,760
Juda iye awilimani yu tongeindo langi ningi ungu pilipelie Jisas eno moloringina kanangei naa andorumu.

173
00:10:46,760 --> 00:10:52,660
Yu eno tiye kolopa imbo naa peli kombuna nondopa lerimu ulke kombu Ipereme pumbe,

174
00:10:52,660 --> 00:10:55,480
akuna yunge lombili andolima peya moloringi.

175
00:10:55,480 --> 00:11:03,960
Juda imbomanga Pasova Wai Awilimu nondopa wendo ombai terimu kinye Juda imbo awini enonga pulu kombuma tiye kolko pungo,

176
00:11:03,960 --> 00:11:09,600
Goteni eno kake tepili molonge kanombalo uluma tengeindo Jerusalem olando puringi.

177
00:11:09,600 --> 00:11:12,060
Akuna pungolio Jisas korokolio,

178
00:11:12,060 --> 00:11:18,080
Gote popo toko kaloringi ulke tempelena maku toko angilkolio nendo yando ungu ningolio ningeindo,

179
00:11:18,080 --> 00:11:20,420
“Eno ambele konopu ltemeleya?

180
00:11:20,420 --> 00:11:24,180
Pasova uluma peya kanamili nimbe naa ombaloya?”

181
00:11:24,180 --> 00:11:25,340
ningi.

182
00:11:25,340 --> 00:11:33,980
Nalo Gote popo tondoringi iyemanga iye awilima kinye Farisi iyema kinye kano Juda iye awilimani oi ningo panjikolio ningeindo,

183
00:11:33,980 --> 00:11:37,880
“Imbo teni Jisas tenga molomona kanomo lemo,

184
00:11:37,880 --> 00:11:40,580
ka tiemili linondo nimbe tipili!”

185
00:11:40,580 --> 00:11:43,480
ningi.

