1
00:00:05,000 --> 00:00:09,120
Täŋpäkaŋ ämawebe päke u gwägu udude parä yäŋeŋkuk.

2
00:00:09,120 --> 00:00:11,620
Parä yäŋewänä ŋode yäŋkuŋ;

3
00:00:11,620 --> 00:00:18,340
Gäpe kubä-tägän irirän kaŋkumäŋopäŋ Jesu u iwaräntäkiye-kät nämo kuŋirän kaŋkumäŋ yäk.

4
00:00:18,340 --> 00:00:21,520
Iwaräntäkiye inigän kuŋkuŋ yäŋ nadäŋkuŋ.

5
00:00:21,520 --> 00:00:28,800
Ude nadäŋpäŋ Taibirias komeken nanik täŋo gäpe ätu Ekänitä yepmäŋ towiŋkuk-ken irirä yabäŋkuŋ.

6
00:00:28,800 --> 00:00:37,680
Täŋpäkaŋ kome uken Jesu inita ba iwaräntäkiyeta wäyäkŋewä wawäpäŋ gäpe uterak äroŋpäŋ Kapeneam komeken wäyäkŋeŋtäŋ kuŋkuŋ.

7
00:00:37,680 --> 00:00:41,360
Wäyäkŋeŋtäŋ kuŋtäŋgän kaŋ-ahäŋpäŋä iwet yabäŋkuŋ;

8
00:00:41,360 --> 00:00:42,820
Yäwoŋärewani äma,

9
00:00:42,820 --> 00:00:44,500
gäk jidegän äbän?

10
00:00:44,500 --> 00:00:46,840
Yäwäwä ŋode yäwetkuk;

11
00:00:46,840 --> 00:00:48,580
Näk bureni-inik täwera nadäwut;

12
00:00:48,580 --> 00:00:52,540
Näk kudän kudupi täŋpewa ahäŋirän kak täkaŋ unita nämo!

13
00:00:52,540 --> 00:00:57,120
Ketem tepmäŋ towiŋira naŋ tokŋek täŋkuŋo unita näka wäyäkŋekaŋ.

14
00:00:57,120 --> 00:00:59,120
Inä epän bureni täk täkot.

15
00:00:59,120 --> 00:01:00,200
Kome täŋo ketem,

16
00:01:00,200 --> 00:01:02,300
paot-paori nikek unita nämo yäyat.

17
00:01:02,300 --> 00:01:03,160
Nämo,

18
00:01:03,160 --> 00:01:06,040
irit kehäromi täŋo ketem paot-paori nikek nämo,

19
00:01:06,040 --> 00:01:07,500
unita piäni täk täkot.

20
00:01:07,500 --> 00:01:10,620
Ketem uwä Äma Bureni-iniktä täga tamek,

21
00:01:10,620 --> 00:01:14,100
Anutu Nantä wäpi biŋam imiŋkuko unita yäk.

22
00:01:14,100 --> 00:01:17,180
Ude yäweränä kowata ŋode iwetkuŋ;

23
00:01:17,180 --> 00:01:21,360
Nin jide täŋpäŋ imaka Anututä gäripi nadäk täyak u täne?

24
00:01:21,360 --> 00:01:24,300
Ude iweräwä Jesutä ŋode yäwetkuk;

25
00:01:24,300 --> 00:01:27,820
Anututä epän intä täkta nadäk täyak u ŋode;

26
00:01:27,820 --> 00:01:30,920
Iwerän äpuko unita nadäkinik täŋ imineŋ.

27
00:01:30,920 --> 00:01:32,860
Anutu täŋo gärip ude yäk.

28
00:01:32,860 --> 00:01:35,400
Ude yäwänä kowata ŋode iwetkuŋ;

29
00:01:35,400 --> 00:01:39,760
Kudän kudupi jidewani kubä täŋiri gabäŋpäŋ nadäkinik täŋ gamine?

30
00:01:39,760 --> 00:01:43,340
Imatäken kubä täŋiri gabäŋpäŋ-nadänayäŋ?

31
00:01:43,340 --> 00:01:44,680
Nadätan?

32
00:01:44,680 --> 00:01:52,400
Äbekniye oraniyetä kome jopi-ken kuŋarirä Anututä ini ketem kubä wäpi mana yepmäŋ towiŋkuk yäk.

33
00:01:52,400 --> 00:01:55,700
Unita Anutu täŋo man ŋode kudän täwani;

34
00:01:55,700 --> 00:01:59,140
Anututä ketem kunum gänaŋ nanik yepmäŋ towiŋkuk.

35
00:01:59,140 --> 00:01:59,800
Eruk,

36
00:01:59,800 --> 00:02:02,940
kudän kudupi kubä udewani täŋiri kaŋpäŋ nadänayäŋ?

37
00:02:02,940 --> 00:02:05,920
Ude yäwäwä Jesutä kowata ŋode yäwetkuk;

38
00:02:05,920 --> 00:02:08,360
Näk man bureni täwera nadäwut;

39
00:02:08,360 --> 00:02:12,560
Kunum gänaŋ nanik ketem uwä Mosestä nämo pewän ahäŋ tamiŋkuŋ.

40
00:02:12,560 --> 00:02:13,460
Nämoinik,

41
00:02:13,460 --> 00:02:16,900
Nantä kunum gänaŋ nanik ketem bureni tamik täyak.

42
00:02:16,900 --> 00:02:19,460
Ketem bureni uwä äma kubä yäk.

43
00:02:19,460 --> 00:02:28,560
Kunum gänaŋ naniktä äpäŋpäŋ komen ämawebeta irit kodaki pewän ahäŋ yämik täyak unitä Anutu-ken nanik ketem bureni täyak yäk.

44
00:02:28,560 --> 00:02:30,600
Yäwänä iwetkuŋ;

45
00:02:30,600 --> 00:02:31,280
Ekäni,

46
00:02:31,280 --> 00:02:33,840
gäk ketem yäyan u kadäni kadäni nimik täyi!

47
00:02:33,840 --> 00:02:34,940
yäŋ iwetkuŋ.

48
00:02:34,940 --> 00:02:37,260
Ude yäwäwä yäwetkuk;

49
00:02:37,260 --> 00:02:40,200
Irit kehäromi täŋo ketem näkŋa ŋo.

50
00:02:40,200 --> 00:02:44,520
Äma näkken äbäk täkaŋ uwä nakta wari nämo api yeneŋ.

51
00:02:44,520 --> 00:02:50,200
Ba äma nadäŋ namikinik täk täkaŋ uwä umeta äneŋi nämo api yeneŋ.

52
00:02:50,200 --> 00:02:52,460
Näk man täweraro ukeŋo;

53
00:02:52,460 --> 00:02:56,460
Nähä nabäk täkaŋ upäŋkaŋ nadäŋ namikinik nämo täk täkaŋ.

54
00:02:56,460 --> 00:02:57,120
Täŋ,

55
00:02:57,120 --> 00:03:03,340
Nantä ämawebe näka biŋam yäpmäŋ daniŋpäŋ namik täyak u kuduptagän näkken api ämneŋ.

56
00:03:03,340 --> 00:03:06,320
Äbäŋirä nämoinik api yäwat kirewet.

57
00:03:06,320 --> 00:03:10,420
Kunum gänaŋ naniktä äpuro u näkŋaken gärip iwatta nämo äput.

58
00:03:10,420 --> 00:03:11,540
Nämoinik,

59
00:03:11,540 --> 00:03:14,140
Nan täŋo gäripgän iwatta äput.

60
00:03:14,140 --> 00:03:17,400
Täŋkaŋ unitäŋo gärip uwä ŋode;

61
00:03:17,400 --> 00:03:29,220
Ämawebe Nantä namik täyak u kubätä paorek yäŋpäŋ-yabäŋ yäwat epän täŋtäŋgän kadäni pähapken kumbani-ken nanikpäŋ yäpmäŋ päŋaku api yepmaŋpet.

62
00:03:29,220 --> 00:03:37,040
Unita äma Anutu täŋo Nanaki u tumbeŋ kuŋkaŋ nadäŋ imikinik täkaŋ uwä irit kehäromita biŋam api täneŋ.

63
00:03:37,040 --> 00:03:41,660
Äma udewani uwä kadäni pähapken täŋpewa api kodak täneŋ.

64
00:03:41,660 --> 00:03:45,240
Nana täŋo nadäk u ude yäŋ yäwetkuk.

65
00:03:45,240 --> 00:03:54,140
Yäŋirän nadäŋpäŋ Jesu u kunum gänaŋ nanik ketem u näk yäŋ yäŋkuko unita Juda äma ekäni ätutä man yäŋburu-buru yäŋkuŋ.

66
00:03:54,140 --> 00:03:56,840
Man yäŋburu-buru yäŋpäŋ yäŋkuŋ;

67
00:03:56,840 --> 00:03:58,880
Jesu u äma jopi kubä yäk.

68
00:03:58,880 --> 00:04:01,180
U Maria Josep täŋo nanaki.

69
00:04:01,180 --> 00:04:03,620
U ninä yabäŋpäŋ-nadäk täkamäŋ.

70
00:04:03,620 --> 00:04:07,900
Upäŋ imata näk kunum gänaŋ naniktä äput yäŋ yäk täyak?

71
00:04:07,900 --> 00:04:10,840
Ude yäŋirä nadäŋpäŋ Jesutä yäwetkuk;

72
00:04:10,840 --> 00:04:13,880
In unita nadäwäwak täneŋo.

73
00:04:13,880 --> 00:04:16,900
Äma kubä ini-tägän näkken ämnaŋi nämo.

74
00:04:16,900 --> 00:04:22,900
Nan naniŋ kireŋpewän äpuro unitägän wädäŋpewän näkken äbäkäbäk kädet u itak.

75
00:04:22,900 --> 00:04:27,460
Äma udewani u kadäni pähapken täŋpewa api kodak täneŋ.

76
00:04:27,460 --> 00:04:31,080
Täŋpäkaŋ profet bianitä ŋode kudän täwani pätak;

77
00:04:31,080 --> 00:04:35,520
Anututä ini ämawebe kudup yäwetpäŋ yäwoŋärek api täŋpek.

78
00:04:35,520 --> 00:04:41,440
Unita Nantä iwetpäŋ iwoŋäreŋirän nadäweko unitä näkken äbek.

79
00:04:41,440 --> 00:04:44,820
Täŋkaŋ äma kubätä Nan u nämo kaŋkuk.

80
00:04:44,820 --> 00:04:48,640
Anutu-ken naniktä äpani u kubä-tägän kaŋkuk.

81
00:04:48,640 --> 00:04:51,120
Unita näk bureni-inik täwera nadäwut;

82
00:04:51,120 --> 00:04:56,940
Äma näka nadäkinik täŋ namik täkaŋ unitä irit kehäromita biŋam api täneŋ.

83
00:04:56,940 --> 00:05:00,280
Täŋpäŋ irit täŋo ketem u näkŋa ŋo.

84
00:05:00,280 --> 00:05:01,340
Bureni,

85
00:05:01,340 --> 00:05:07,660
bian äbekjiye orajiye u kome jopi-ken mana naŋkuŋo upäŋkaŋ kumäŋ täŋpä kuŋkuŋ.

86
00:05:07,660 --> 00:05:08,200
Täŋ,

87
00:05:08,200 --> 00:05:11,900
kunum gänaŋ ketem äpuko u iŋamjin-ken itak ŋo.

88
00:05:11,900 --> 00:05:15,840
Äma kubätä ketem u naŋpäŋä nämo api kumbek.

89
00:05:15,840 --> 00:05:20,520
Irit kehäromi täŋo ketem kunum gänaŋ naniktä äpani u näkŋa!

90
00:05:20,520 --> 00:05:26,740
Unita äma kubätä ketem ŋo naŋpäŋä nämo kumäŋkaŋ pen api it yäpmäŋ ärowek.

91
00:05:26,740 --> 00:05:29,080
Täŋpäkaŋ ketem uwä tohatna.

92
00:05:29,080 --> 00:05:34,080
Komen ämawebetä irit kehäromi yäpneŋta u api taniŋ kirewet yäk.

93
00:05:34,080 --> 00:05:40,180
Ude yäŋirän nadäŋpäŋ Juda äma ekäni ekäni ini-tägän man wärät-wärät täŋpäŋ yäŋkuŋ;

94
00:05:40,180 --> 00:05:43,300
U jide täŋpäŋ tohari nimän näne?

95
00:05:43,300 --> 00:05:46,400
Ude yäwäwä Jesutä ŋode yäwetkuk;

96
00:05:46,400 --> 00:05:48,080
Näk bureni täwera nadäwut;

97
00:05:48,080 --> 00:05:54,200
In Äma Bureni-inik täŋo tohari nägäri nämo nänayäŋ täŋo uwä irit kehäromita biŋam nämo api täneŋ.

98
00:05:54,200 --> 00:05:54,780
Täŋ,

99
00:05:54,780 --> 00:06:03,140
äma tohatna nägätna nak täkaŋ uwä irit kehäromita biŋam täŋpäŋ paot-paori nämo api it yäpmäŋ äroneŋ.

100
00:06:03,140 --> 00:06:08,620
Täŋpäkaŋ kadäni pähapken äma udewaniwä näkä täŋpewa api kodak täneŋ.

101
00:06:08,620 --> 00:06:09,880
U imata,

102
00:06:09,880 --> 00:06:13,060
tohatnatä ketem bureni-inik täyak unita.

103
00:06:13,060 --> 00:06:16,400
Ba nägätna udegän ume bureni-inik täyak.

104
00:06:16,400 --> 00:06:21,920
Äma näkŋo tohatna nägätna nak täkaŋ uwä näkkät kowat kwasikorän täk täkamäŋ.

105
00:06:21,920 --> 00:06:28,460
Täŋpäkaŋ Irit täŋo mähemi Nantä naniŋ kireŋpewän äpuro unita Nanta biŋam it täyat yäk.

106
00:06:28,460 --> 00:06:29,560
Näk imaka,

107
00:06:29,560 --> 00:06:34,840
irit mähemi unita äma näk nak täkaŋ uwä irit kehäromita biŋam api täneŋ.

108
00:06:34,840 --> 00:06:38,940
Ketem bureni kunum gänaŋ nanik äpuko uwä ubayäŋ.

109
00:06:38,940 --> 00:06:43,680
Ketem wäpi mana äbekniye oraniyetä naŋkuŋo udewani nämo.

110
00:06:43,680 --> 00:06:48,480
Äbekniye oraniye uwä ketem u naŋkuŋo upäŋkaŋ kumäŋ täŋpä kuŋkuŋ.

111
00:06:48,480 --> 00:06:49,280
Täŋ,

112
00:06:49,280 --> 00:06:54,440
äma ketem ŋo nak täkaŋ uwä tärek-täreki nämo api it yäpmäŋ äroneŋ.

113
00:06:54,440 --> 00:07:00,540
Jesutä man ŋo Kapeneam yotpärare-ken käbeyä eŋi gänaŋ yäwetpäŋ yäwoŋärek täŋkuk.

114
00:07:00,540 --> 00:07:06,820
Man ude yäŋirän äma Jesu iwaräntäk täŋkuŋo ukät nanik mäyaptä nadäŋpäŋ yäŋkuŋ;

115
00:07:06,820 --> 00:07:07,480
Wära,

116
00:07:07,480 --> 00:07:09,560
man ŋo nadäna siwoŋi nämo täyak.

117
00:07:09,560 --> 00:07:12,800
Man udewani netätä nadäwän bureni täŋpek?

118
00:07:12,800 --> 00:07:18,140
Yäŋgaŋa gaŋa yäŋkuŋo u Jesutä yabäŋpäŋ-nadäŋpäŋ ŋode yäwetkuk;

119
00:07:18,140 --> 00:07:20,840
Man ŋo nadäŋirä waki täyak?

120
00:07:20,840 --> 00:07:21,920
E täŋ,

121
00:07:21,920 --> 00:07:28,000
Äma Bureni-inik u bian irani-ken äneŋi äroŋirän kaŋpäŋä jide api nadäneŋ?

122
00:07:28,000 --> 00:07:30,120
In ŋode nämo käwep nadäkaŋ;

123
00:07:30,120 --> 00:07:33,660
Kome guptä irit kodaki täga pewä ahänaŋi nämo.

124
00:07:33,660 --> 00:07:34,580
Nämo,

125
00:07:34,580 --> 00:07:38,420
irit kodaki pewä ahäk-ahäk uwä Kudupi Munapik täŋo epän.

126
00:07:38,420 --> 00:07:49,880
Näkä man täwetat ŋowä Kudupi Munapik täŋo irit kodaki nikek unita äma kubätä man u nadäkinik täŋpayäŋ täko uwä irit kodaki u nikek api kuŋarek yäk.

127
00:07:49,880 --> 00:07:55,740
Upäŋkaŋ inken nanik ätutäwä man täwetat ŋo nadäŋirä bureni nämo täyak.

128
00:07:55,740 --> 00:08:02,760
(Jesu u äma netä unitä näka api bitnäneŋ yäŋ uku intäjukun yabäŋpäŋ-nadäŋkuk.

129
00:08:02,760 --> 00:08:04,020
Udegän,

130
00:08:04,020 --> 00:08:08,940
äma netätä iwan keri-ken api nepmaŋpek yäŋ uku kaŋpäŋ nadäŋkuk.)

131
00:08:08,940 --> 00:08:10,660
Ude yäŋpäŋ yäŋkuk;

132
00:08:10,660 --> 00:08:13,540
Mebäri unita yäŋpäŋ ŋode täwetkut;

133
00:08:13,540 --> 00:08:20,080
Äma kubä Nantä bänepi nämo täŋpidäm taŋ imiŋirän äma u näkken täga ämnaŋi nämo.

134
00:08:20,080 --> 00:08:27,920
Man yäwa ude täreŋirän kadäni ugän ämawebe iwarän täŋkuŋo u ätutä gaŋa taŋpäŋ teŋpeŋ kuŋkuŋ.

135
00:08:27,920 --> 00:08:32,120
Teŋpeŋ kuŋirä Jesutä iwaräntäkiye 12 u ŋode yäwetkuk;

136
00:08:32,120 --> 00:08:33,380
In imaka,

137
00:08:33,380 --> 00:08:36,160
nepmaŋpeŋ kunayäŋ käwep nadäkaŋ?

138
00:08:36,160 --> 00:08:40,240
Ude yäwänä Saimon-Pita unitä kowata ŋode iwetkuk;

139
00:08:40,240 --> 00:08:41,100
Ekäni!

140
00:08:41,100 --> 00:08:43,580
Gäk gepmaŋpeŋ netäken kune?

141
00:08:43,580 --> 00:08:47,840
Gäk kubä-tägän irit kehäromi täŋo man yäpmäŋ kuŋat täyan yäk.

142
00:08:47,840 --> 00:08:51,680
Täŋiri nin nadäŋ gamikinik täŋpäŋ ŋode nadäkamäŋ;

143
00:08:51,680 --> 00:08:55,520
Anutu täŋo Kudupi Äma uwä gäk ubayäŋ.

144
00:08:55,520 --> 00:08:58,440
Ude yäwänä Jesutä yäwetkuk;

145
00:08:58,440 --> 00:09:01,640
Näk in 12 näkŋata biŋam yäpmäŋ daniŋkut.

146
00:09:01,640 --> 00:09:05,640
Upäŋkaŋ inken nanik kubätä satan äworetak yäk.

147
00:09:05,640 --> 00:09:12,000
Man uwä Saimon Kariot komeken nanik unitäŋo nanaki wäpi Judas unita yäŋpäŋ yäŋkuk.

148
00:09:12,000 --> 00:09:17,240
Judas uwä iwaräntäkiye 12 ukät nanik kubä upäŋkaŋ mädenä,

149
00:09:17,240 --> 00:09:20,880
Jesuta mäde ut imiŋkuk.