﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,580
A zhe ne e ya rwe nka he nzhi shi ngwie jirigi rishi re nzhi Italiya,

2
00:00:09,580 --> 00:00:14,900
á a ngwa Bulu ngbe yá nné gyiaa a nva ya ꞌshwa shezhi ne e ki ye he Julio,

3
00:00:14,900 --> 00:00:17,780
a brra rotsu shezhi na Brra Nggwe̱ Rroma.

4
00:00:17,780 --> 00:00:27,640
Nzhi e̱ ngwie jirigi rishi na ngwie̱ Adrramitiyo ne ngu shi pie ciee re nzhi yá re-tasha jirigi rishi na nva Asia nzhi e̱ pie ciee.

5
00:00:27,640 --> 00:00:32,760
Arristaku ne ngu nyi nne Tasalonika a ngwie̱ Makyidoniya i shi ngbe nzhi.

6
00:00:32,760 --> 00:00:33,920
Á shwo mincwe,

7
00:00:33,920 --> 00:00:35,920
nzhi e̱ ya cwucwu a Sido.

8
00:00:35,920 --> 00:00:37,760
Julio a nyi Bulu rina,

9
00:00:37,760 --> 00:00:41,560
he̱rri aa ki we re ya ri ꞌrwí ngu ngbe ré ki sheng.

10
00:00:41,560 --> 00:00:46,800
Nzhi e̱ deze a miimi ne ciee a jirigi rishi wa re nzhi teme ngwie̱ Kuprru,

11
00:00:46,800 --> 00:00:49,400
aha wu yhwá re ning brru mi ne nzhi.

12
00:00:49,400 --> 00:00:52,920
Nzhi e̱ tsa brra nzhwo rishi Kyilikyia ngbe Panfiliya,

13
00:00:52,920 --> 00:00:56,040
nzhi e̱ ya cwucwu a Mirra a ngwie̱ Likyia.

14
00:00:56,040 --> 00:01:01,240
Ngbe ꞌshwa shezhi e̱ she ya jirigi ne ngu wru Alezandrra ne ngu nyia re nzhi Italiya,

15
00:01:01,240 --> 00:01:03,080
ngu a níng ci yarring.

16
00:01:03,080 --> 00:01:09,480
Nzhi e̱ to we sheng nzhi ci rotu piriri wire nzhi ya wre̱ a ngwie̱ Kinidu ne rwe̱e̱rwe̱ng.

17
00:01:09,480 --> 00:01:13,720
A zhe ne nzhi ri he ko wu a shi níng we nzhi cwo rina rina we̱,

18
00:01:13,720 --> 00:01:18,520
nzhi e̱ cie̱ cie̱ a teme ngwie̱ Karrita dudu ne Salimoni.

19
00:01:18,520 --> 00:01:28,400
Nzhi e̱ ne̱ ne hwan dudu ne rekyi brra nzhwo rishi ne rwe̱e̱rwe̱ng he̱rri nzhi ya cwu ya ewie ne e ki ye he Ewie Rina ne ngu shi dudu ne ngwie̱ Laseya.

20
00:01:28,400 --> 00:01:33,920
Nzhi e̱ ci zhe a miimi we yang he̱rri aa níng rwe̱ ngbe nzhi wara ne ciee,

21
00:01:33,920 --> 00:01:36,680
aha zhe e wara we yang a zhe ana,

22
00:01:36,680 --> 00:01:39,240
he̱rri Kotu Teedeng Yi Re-e̱ngwie̱ wara.

23
00:01:39,240 --> 00:01:41,040
Aha ni Bulu a he ne mbe he:

24
00:01:41,040 --> 00:01:42,560
“A wene,

25
00:01:42,560 --> 00:01:44,880
nje ri ciee nzhi ne̱ shi ci me̱nkye̱,

26
00:01:44,880 --> 00:01:47,280
a shi níng ci nzhi bru ankya nzhi we yang,

27
00:01:47,280 --> 00:01:49,680
de̱e̱nte̱ wo he̱rri ngbe nci nzhi ma.”

28
00:01:49,680 --> 00:01:52,560
Me̱di ko ꞌshwa shezhi ning sa uucwu a nka Bulu we̱,

29
00:01:52,560 --> 00:01:55,840
aa ning nyi cwuo we ne nka nne to jirigi nna ngbe na nne bing.

30
00:01:55,840 --> 00:02:01,760
Tu ne rekyi nzhwo na ngwie̱ Laseya ko bi rina ré ning srra a zhe nze we̱,

31
00:02:01,760 --> 00:02:08,080
jie̱ mbe e̱ shî he canca ré wara we ne ciee ngbe ré ya cwu Finikyi wire mbe hwie̱ srra miimi.

32
00:02:08,080 --> 00:02:17,120
Finikyi nyi ya tasha jirigi a Karrita ne ngu ri eeze tsantsa ne nva arewa ngbe ne ga ta tsantsa ne nva kudu.

33
00:02:17,120 --> 00:02:25,120
Ngbe ya e̱we̱ wu ne ngu wru nva kudu a ne̱ ne to we sheng ngbe mbe e̱ ne̱ ne hwie he mbe shi hung nyi kya ne mbe ce̱ nying nna fa.

34
00:02:25,120 --> 00:02:30,640
Mbe e̱ kwa re-kprincwe̱ng bro jirigi mbe e̱ ne̱ ne to dudu ne rekyi nzhwo na Karrita.

35
00:02:30,640 --> 00:02:33,120
Me̱di koo ci kpe̱ we̱,

36
00:02:33,120 --> 00:02:34,720
ya brra wu ne e ki ye he,

37
00:02:34,720 --> 00:02:40,720
“Wu nva ze na arewa” ngu wru Karrita a ne̱ ne yhwa re cwi ne igbe̱.

38
00:02:40,720 --> 00:02:42,800
Ngbe ngu a ya rwi jirigi nna,

39
00:02:42,800 --> 00:02:45,320
jirigi e̱ me̱nkye̱ng to a nyyi wu,

40
00:02:45,320 --> 00:02:50,240
nzhi e̱ ne̱ we ne ning brru ne emerin ne wu nna níng yrru re cwi.

41
00:02:50,240 --> 00:02:58,760
A zhe ne nzhi ya cwu shi nzhi shi wara teme ya e̱we̱ ngwie̱ ne ngu shi zetsi brra nzhwo rishi nna á ye ngwie̱ nna he Kooda.

42
00:02:58,760 --> 00:03:03,160
Nzhi ning rwe̱ rwe̱ wire nzhi ning brru mi ne konkrong cwucwu re be mi jirigi nna.

43
00:03:03,160 --> 00:03:06,840
A zhe ne mbe kwa konkro nna re be mi zete jirigi,

44
00:03:06,840 --> 00:03:13,520
mbe e̱ nyi zentsi mbe e̱ ci ndu a tahwie jirigi nna mbe e̱ ning rrweng kishi jirigi nna ri kprre.

45
00:03:13,520 --> 00:03:19,000
Á to kishi mbe ri ya ngwie a yarri nzha a rekyi ngwie̱ Libia.

46
00:03:19,000 --> 00:03:21,720
Ngbe mbe e̱ trru re-kprincwe̱ng bro jirigi mbe e̱ ria,

47
00:03:21,720 --> 00:03:25,120
wire mbe e̱ we wu re yrru jirigi nna we ni.

48
00:03:25,120 --> 00:03:27,800
Brra ncwu a nyi ta gbe̱ jirigi nna we ni,

49
00:03:27,800 --> 00:03:29,800
ngbe a tu na ngu ning zhweng,

50
00:03:29,800 --> 00:03:34,040
mbe e̱ ne̱ ne trru nkpe ne ngu shi yarri jirigi nna re ywe̱ yarri rishi.

51
00:03:34,040 --> 00:03:36,040
A otu na ngu ning zhweng wa,

52
00:03:36,040 --> 00:03:40,720
mbe e̱ we nci mbe á zi yá re-ankyang cwuo na jirigi nna a yarri rishi.

53
00:03:40,720 --> 00:03:44,680
Nzhi ci rotu piriri ko nzhi hung ri ꞌne̱ ka ya e̱nde̱ we̱,

54
00:03:44,680 --> 00:03:47,960
se we brra wu ne ngu ning yarra we yang,

55
00:03:47,960 --> 00:03:50,680
nzhi e̱ yaa zhwu we he ko nzhi shi drre̱ we̱.

56
00:03:50,680 --> 00:03:54,600
Bulu ri he nné nna á fo zhe we yang koó ye yâ we̱,

57
00:03:54,600 --> 00:03:56,600
ngu a cinye̱ a tsi mbe ngu a he,

58
00:03:56,600 --> 00:03:57,720
“Wene,

59
00:03:57,720 --> 00:04:01,280
kundu nyi rā ho nka nje ko nyi ra deze a Karrita we̱,

60
00:04:01,280 --> 00:04:04,720
wire ko re-ankya á ra cwu he ni ne̱ ka nzhi zhwu yankya we̱.

61
00:04:04,720 --> 00:04:07,200
Me̱di a zhe ne̱ nje cwe nva ne nyi he nyi yaa rwe,

62
00:04:07,200 --> 00:04:09,680
ko bi ko ya nyi ngu shi ci shweni we̱.

63
00:04:09,680 --> 00:04:12,040
A nyi we jirigi ne̱ ngu shi ci shweni.

64
00:04:12,040 --> 00:04:13,440
Aha a tehin,

65
00:04:13,440 --> 00:04:16,120
ya njeli Be̱ne̱ — ne nje nyi na ngu,

66
00:04:16,120 --> 00:04:19,560
ne nje bra ki yé mbè — a i be ya yo dudu ne nje,

67
00:04:19,560 --> 00:04:20,760
ngu a he ne nje he,

68
00:04:20,760 --> 00:04:22,000
‘Bulu,

69
00:04:22,000 --> 00:04:23,520
shi de̱ ngwe̱ ci owu we̱!

70
00:04:23,520 --> 00:04:26,680
Aha cence ngwe̱ cwo a yo a nyyi Brra Nggwe̱ Rroma.

71
00:04:26,680 --> 00:04:29,440
Aha ehwie rina Be̱ne̱ re be nwie ngwe̱,

72
00:04:29,440 --> 00:04:32,360
a shi ci ga nné ne mbe shi ciee ngbe ne ngwe̱ ne̱ ré drre̱.’

73
00:04:32,360 --> 00:04:33,680
Aha nii,

74
00:04:33,680 --> 00:04:35,040
nyi rwe rie wene,

75
00:04:35,040 --> 00:04:38,520
nje sa rie a Be̱ne̱ he kya ne ngu ning heng ne̱ shi ci we ye̱ye̱rri ni.

76
00:04:38,520 --> 00:04:44,600
Nzhi shi bi we ya hwie̱ a nzha a ya ngwie̱ ne brra nzhwo rishi ne̱ ki grra.”

77
00:04:44,600 --> 00:04:50,920
A otu na shwa ne otu weni a totu ne wu shi we nwie níng yrru a yarri Brra Nzhwo Rishi Zetsi,

78
00:04:50,920 --> 00:04:52,120
re be brra tsi totu,

79
00:04:52,120 --> 00:04:57,520
ngbe nné to jirigi nna mbe e̱ hwie he nzhi sa dudu ne rekyi ci.

80
00:04:57,520 --> 00:05:00,800
Ngbe mbe e̱ mwa cwuncwuu rishi nna ne kyang ming,

81
00:05:00,800 --> 00:05:03,360
mbe e̱ she aa cwu re-mita nshwa weni.

82
00:05:03,360 --> 00:05:05,960
Mbe e̱ srra tsie̱ mbe e̱ mwa cwuncwuu nna wa,

83
00:05:05,960 --> 00:05:08,280
mbe e̱ she nyi re-mita nshwa wetsie̱.

84
00:05:08,280 --> 00:05:12,560
Mbe e̱ ne̱ ne hwie he ka jirigi nna cwo a kpra ya kprahwan,

85
00:05:12,560 --> 00:05:14,040
owu a we yhwe̱.

86
00:05:14,040 --> 00:05:17,680
Mbe e̱ trru re-kprincwe̱ng bro jirigi komo weni a merin jirigi nna,

87
00:05:17,680 --> 00:05:19,640
mbe e̱ ci yarri rishi.

88
00:05:19,640 --> 00:05:22,160
Mbe e̱ ne̱ ne mwo he ewie re tsie̱.

89
00:05:22,160 --> 00:05:26,280
Ngbe nné to jirigi e̱ ne̱ ne kre rêng to mbe we jirigi nna,

90
00:05:26,280 --> 00:05:33,640
mbe e̱ wru mi ne konkro re be mi zete rishi nwie tiyi shi mbe ce̱ ci ya kprincwe̱ng bro jirigi wa a ncwuee jirigi nna.

91
00:05:33,640 --> 00:05:37,040
Ngbe Bulu a he ne ꞌshwa shezhi ngbe kpi re-shezhi he,

92
00:05:37,040 --> 00:05:40,440
“Kundu de̱ nné mbe rre̱ mbe srra we yarri jirigi ne̱ we̱,

93
00:05:40,440 --> 00:05:41,960
ko shi nyi drre̱ we̱.”

94
00:05:41,960 --> 00:05:45,720
Aha ni re-shezhi e̱ ca ndu ne mbe bro konkro nna,

95
00:05:45,720 --> 00:05:47,800
mbe e̱ ki we re kpe yarri rishi nna.

96
00:05:47,800 --> 00:05:49,880
Tu we ne ewie rishi tsie̱,

97
00:05:49,880 --> 00:05:52,600
Bulu a ne̱ ne we shwe̱ rehwie he ré ye yâ,

98
00:05:52,600 --> 00:05:54,120
a he ne mbe he,

99
00:05:54,120 --> 00:05:57,920
“Aa ci rotu shwa ne otu weni ne nyi shi nwie srra we ne nzhwo re tsio,

100
00:05:57,920 --> 00:05:59,880
ko nyi ci ko yankya nu we̱.

101
00:05:59,880 --> 00:06:01,320
Nje cwe nva ne nyi,

102
00:06:01,320 --> 00:06:04,640
nyi ye yankya a zhe ne̱ aha ngbe nyi she drre̱,

103
00:06:04,640 --> 00:06:08,440
ko bi koo ya nyi ne nkwe rici ngu zunzrru shi ci shweni we̱.”

104
00:06:08,440 --> 00:06:10,080
A zhe ne Bulu ngu he ni,

105
00:06:10,080 --> 00:06:13,080
ngu a fo brredi ngu a ci Be̱ne̱ kijie̱ng a nyyi mbe zhwozhwo,

106
00:06:13,080 --> 00:06:15,040
ngu a ne̱ ne yeng.

107
00:06:15,040 --> 00:06:18,240
Wire aa we ci tundu he̱rri ko nye̱ mbe e̱ ye yâ ma.

108
00:06:18,240 --> 00:06:24,480
Zhwozhwo nzhi a yarri jirigi nna nzhi cwu nné nnywa wehwie ne nshwa natsie̱ ne otu rritsie̱.

109
00:06:24,480 --> 00:06:26,400
A zhe ne ko nye̱ mbe ngu ye ngu shwe,

110
00:06:26,400 --> 00:06:32,560
wire mbe e̱ trru re-buhu alikama mbe e̱ ywe̱ a yarri brra nzhwo rishi aha ngbe jirigi nna re hwie̱ haara.

111
00:06:32,560 --> 00:06:34,600
A zhe ne ewie tsie̱,

112
00:06:34,600 --> 00:06:39,360
ko nné to jirigi nna á hu ka nyi zohu ewie ne mbe ning shi we̱,

113
00:06:39,360 --> 00:06:45,760
me̱di á ri ya ewie ne ngu ya ci nnywua a brra nzhwo rishi nna ne nzha rekying nna ngu ya wre̱,

114
00:06:45,760 --> 00:06:52,520
ngbe mbe e̱ rwe he canca mbe ne̱ ne jirigi nna re ya hwie̱ a nzha nna kundu ngu ri shi hung ci ni.

115
00:06:52,520 --> 00:06:57,800
Aha ni mbe e̱ ca ndu na re-kprincwe̱ng bro jirigi nna mbe e̱ we yarri rishi,

116
00:06:57,800 --> 00:07:02,080
mbe e̱ ning brru bi ndu na mbe bro kyang to jirigi nna.

117
00:07:02,080 --> 00:07:08,800
Wire mbe e̱ fo kla trro na ncwuee jirigi nna a zeteng ngbe wu re ywrru jirigi nna re nzhi ncwuee,

118
00:07:08,800 --> 00:07:10,720
wu a níng lu re nzhi rekyi ci.

119
00:07:10,720 --> 00:07:14,880
Me̱di zhe ne nzhi ya cwu nwie rugu nzha a yarri rishi nna,

120
00:07:14,880 --> 00:07:16,960
jirigi e̱ ya rwi nzha ning ngwie.

121
00:07:16,960 --> 00:07:20,400
Yincwuee nna a ngwie yarri nzha koo hung shwo we̱.

122
00:07:20,400 --> 00:07:25,680
Ngbe emerinng nna a kprre nklanklang aha gu rishi ne mbe ki kpé ne ren.

123
00:07:25,680 --> 00:07:31,480
Re-shezhi e̱ rwe onu he mbe shi yhwi nné gyiaa kishi á ri wa ruwaa ré to drre̱.

124
00:07:31,480 --> 00:07:34,080
Me̱di ꞌshwa shezhi nna ce̱ kyia Bulu,

125
00:07:34,080 --> 00:07:36,800
aha ni koo we we ré we yhwi we̱,

126
00:07:36,800 --> 00:07:43,560
me̱di a he ne mbe he nne nke ngu ri hung kpe yarri rishi re wa ruwaa re nzhi ci re ke̱she wru;

127
00:07:43,560 --> 00:07:48,360
wire kpi mbe wé̱ ngrra nkla nkwe ka yá re-nkla jirigi nna ho re nzhi ci.

128
00:07:48,360 --> 00:07:53,360
Á nyi ni ngbe ko nye̱ e̱ ya wru ci rina rina.

129
00:07:53,360 --> 00:07:55,660
A zhe ne nzhi ya wre̱ ci rina rina,

130
00:07:55,660 --> 00:08:01,480
nzhi e̱ timi ngwie̱ nna nyi ya ngwie̱ ne brra nzhwo rishi ki grra ne e ye ngwie̱ nna he Malita.

131
00:08:01,480 --> 00:08:04,960
Nné ngwie̱ nna á níng nyi rina we yang.

132
00:08:04,960 --> 00:08:12,120
Á níng se̱ ne nva wehwie he̱rri á níng yhwa ro ngbe nzhi wi aha nze ne ngu shi nwie wie ne wu bra srru.

133
00:08:12,120 --> 00:08:15,720
Bulu a ya tsu nkwe nwie cing a yarri ro nna,

134
00:08:15,720 --> 00:08:20,920
ngbe ya kprre ne ngu ho ro ki kpre ngu a wru ngu a ya gye̱ Bulu a nva,

135
00:08:20,920 --> 00:08:22,320
ngu a ki tsa.

136
00:08:22,320 --> 00:08:25,320
A zhe ne nné ngwie̱ nna mbe ri nshe a nva Bulu,

137
00:08:25,320 --> 00:08:27,000
mbe e̱ ne̱ ne he we nci mbe he,

138
00:08:27,000 --> 00:08:29,320
“Mahu nne ne̱ nyi nne yhwi nné,

139
00:08:29,320 --> 00:08:32,640
ko ngbe ne ngu drre̱ a yarri brra nzhwo rishi ne̱,

140
00:08:32,640 --> 00:08:35,960
he̱rri ne cwu ko Le̱e̱kyi shi ki we re drre̱ we̱.”

141
00:08:35,960 --> 00:08:37,360
Me̱di Bulu zi va ngu,

142
00:08:37,360 --> 00:08:39,440
ngu a zhwu nshe nna a yarri ro.

143
00:08:39,440 --> 00:08:41,360
Koo she ruhu gung we̱.

144
00:08:41,360 --> 00:08:45,240
Nné nna á sa riyii nwie tsio mbe ri ka rwe̱ Bulu shi mwi,

145
00:08:45,240 --> 00:08:48,520
ka re gu kpe we zhe zunzrru re hu;

146
00:08:48,520 --> 00:08:52,800
me̱di aa fo zhe we yang koó ri yankya me̱nkye̱ ki she we̱,

147
00:08:52,800 --> 00:08:54,920
mbe e̱ hwie nka te̱nte̱ mbe e̱ he,

148
00:08:54,920 --> 00:08:56,400
“Kaat,

149
00:08:56,400 --> 00:08:58,600
mahu nne ne̱ nyi ya be̱ne̱!”

150
00:08:58,600 --> 00:09:03,160
We dudu ne ewie nna a bi rebe Pobliyu ne ngu nyi nggwe̱ ngwie̱ nna.

151
00:09:03,160 --> 00:09:05,840
Ngbe ngu a níng ko re nzhi ice a ta ri ngu.

152
00:09:05,840 --> 00:09:09,800
Ngu a ya níng bro a ta ri ngu rina rina he̱rri rotu wetsie̱.

153
00:09:09,800 --> 00:09:13,160
A zhe ana ꞌbe̱ ngu shi nywe̱ ne rwe̱ bra ngbe torri.

154
00:09:13,160 --> 00:09:15,640
Ngbe Bulu a ngwie zonggru ngu ki dzie,

155
00:09:15,640 --> 00:09:16,720
aa ki ku Be̱ne̱,

156
00:09:16,720 --> 00:09:19,400
ngu a ki gara va ngu a ki kyia.

157
00:09:19,400 --> 00:09:21,120
Re̱se̱ ne ngu ci ni,

158
00:09:21,120 --> 00:09:26,800
ngbe ga kpi nné ruhu zhwozhwo a ngwie̱ nna mbe e̱ ne̱ ne cwo ne e cwo we kyia.

159
00:09:26,800 --> 00:09:29,480
Nné nna á níng ngwa grime̱ we yang.

160
00:09:29,480 --> 00:09:32,020
Aa be zhe ne nzhi shi ngwie jirigi rishi nzhi ne̱,

161
00:09:32,020 --> 00:09:34,520
á níng be mi ne ko nda nzhi ce̱.

