﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,480
Yet yekꞌ Komam Jesús yinh isbꞌel hunel,

2
00:00:08,480 --> 00:00:13,040
yilni Komam huneꞌ naj kaw maxhtikꞌa chu yilni yettaxtikꞌa ispitzkꞌahi.

3
00:00:13,040 --> 00:00:16,220
Isqꞌambꞌen ebꞌyaꞌ chikuywi yinta Komam tuꞌ:

4
00:00:16,220 --> 00:00:17,940
—Mam kuywawom,

5
00:00:17,940 --> 00:00:21,680
¿tzet yinh yuxin mutzꞌan sat huneꞌ naj tiꞌ yet ispitzkꞌa naj?

6
00:00:21,680 --> 00:00:23,720
¿Tom yu ismul ismam ismiꞌ naj mato yu ismul naj?

7
00:00:23,720 --> 00:00:25,520
xhi ebꞌyaꞌ tet Komam.

8
00:00:25,520 --> 00:00:27,200
Yalni Komam xin:

9
00:00:27,200 --> 00:00:31,920
—Maxhtaj yu ismul ismam ismiꞌ naj,

10
00:00:31,920 --> 00:00:36,800
maxhtajpaxo yu ismul naj yuxinto hak tuꞌ ye naj.

11
00:00:36,800 --> 00:00:42,600
Wal xin Komam Dios kaw choche iskꞌul chisyelo yip yinh naj,

12
00:00:42,600 --> 00:00:44,960
yuxinto hak tuꞌ ye naj.

13
00:00:44,960 --> 00:00:55,680
Kaw yilal inwatxꞌenan ismunil Komam anheintijan yaqꞌ isbꞌa tzꞌayikalto yukꞌaꞌ chiꞌah aqꞌbꞌal yet matxa chu komunlahi.

14
00:00:55,680 --> 00:01:03,880
Yaqꞌ isbꞌa ayintokꞌojan yul sat yibꞌanhqꞌinal tiꞌ kaw hakaꞌ issajilqꞌinal wehayojan xol sunil anma,

15
00:01:03,880 --> 00:01:04,680
xhi Komam.

16
00:01:04,680 --> 00:01:06,520
Yet lahwi istzotel Komam xin,

17
00:01:06,520 --> 00:01:08,800
istzubꞌlayo Komam sat txꞌotxꞌ,

18
00:01:08,800 --> 00:01:12,640
issomni Komam nichꞌan tzꞌotzꞌew yu isqꞌabꞌ,

19
00:01:12,640 --> 00:01:17,440
lahwi tuꞌ xin ismasniko Komam yinh isbꞌaqꞌ sat naj mutzꞌan sat tuꞌ.

20
00:01:17,440 --> 00:01:19,640
Yalni Komam tet naj:

21
00:01:19,640 --> 00:01:21,240
—Asiꞌ bꞌey haꞌ Siloé,

22
00:01:21,240 --> 00:01:22,720
huneꞌ haꞌ etxan,

23
00:01:22,720 --> 00:01:24,880
kat xin hatxꞌahnilo hasat,

24
00:01:24,880 --> 00:01:26,240
xhi Komam tet naj.

25
00:01:26,240 --> 00:01:29,040
(Siloé chiyal yelapnoj Aqꞌbꞌiltij.)

26
00:01:29,040 --> 00:01:31,720
Hak tuꞌ xin yu isto naj bꞌey haꞌ Siloé tuꞌ,

27
00:01:31,720 --> 00:01:33,660
istxꞌahni naj sat xol haꞌ.

28
00:01:33,660 --> 00:01:35,880
Haxa yet ispaxti naj xin,

29
00:01:35,880 --> 00:01:37,400
xayu yilni naj.

30
00:01:37,400 --> 00:01:43,400
Yuxin haꞌ anma ayayo yatut iskawilal naj yebꞌ hunteqꞌanxa anma ohtanhe naj,

31
00:01:43,400 --> 00:01:45,000
yal hakaꞌ tiꞌ:

32
00:01:45,000 --> 00:01:47,600
—¿Kochan haꞌ naj tiꞌ chiꞌekꞌ tzꞌonhla qꞌano melyu?

33
00:01:47,600 --> 00:01:48,640
xhi anma tuꞌ yinh naj.

34
00:01:48,640 --> 00:01:50,520
Ay mak xin halni:

35
00:01:50,520 --> 00:01:51,200
«Hoꞌ,

36
00:01:51,200 --> 00:01:52,560
haꞌ naj tiꞌ,»

37
00:01:52,560 --> 00:01:53,360
xhi.

38
00:01:53,360 --> 00:01:55,280
Aypaxo mak halni:

39
00:01:55,280 --> 00:01:56,560
«Machoj,

40
00:01:56,560 --> 00:01:57,920
maxhtaj naj,

41
00:01:57,920 --> 00:01:59,760
yaj etza hak tiꞌ jilni naj,»

42
00:01:59,760 --> 00:02:00,400
xhipaxoj.

43
00:02:00,400 --> 00:02:02,520
Wal naj xin yal naj:

44
00:02:02,520 --> 00:02:03,000
«Hoꞌ,

45
00:02:03,000 --> 00:02:03,960
hanintonan,»

46
00:02:03,960 --> 00:02:04,520
xhi naj.

47
00:02:04,520 --> 00:02:06,720
Yok anma isqꞌambꞌeno tet naj:

48
00:02:06,720 --> 00:02:09,040
—¿Tzet xin mayu ishajlo hasat?

49
00:02:09,040 --> 00:02:10,120
xhi anma.

50
00:02:10,120 --> 00:02:11,160
Yalni naj xin:

51
00:02:11,160 --> 00:02:12,240
—Huneꞌ yaꞌ,

52
00:02:12,240 --> 00:02:13,040
Jesús isbꞌi,

53
00:02:13,040 --> 00:02:15,800
haꞌ yaꞌ somni nichꞌan tzꞌotzꞌew,

54
00:02:15,800 --> 00:02:18,240
ismasniko yaꞌ yinh insatan.

55
00:02:18,240 --> 00:02:19,360
Lahwi tuꞌ xin,

56
00:02:19,360 --> 00:02:20,760
yalni yaꞌ wetan:

57
00:02:20,760 --> 00:02:22,120
“Asiꞌ bꞌey haꞌ Siloé,

58
00:02:22,120 --> 00:02:24,360
kat hatxꞌahnilo hasat xol haꞌ,”

59
00:02:24,360 --> 00:02:25,480
xhi yaꞌ.

60
00:02:25,480 --> 00:02:28,920
Hak tuꞌ yu intohan intxꞌahnolojan insattiꞌan;

61
00:02:28,920 --> 00:02:31,680
lahwi tuꞌ xin ishajlo insatan,

62
00:02:31,680 --> 00:02:32,240
xhi naj.

63
00:02:32,240 --> 00:02:34,600
Isqꞌambꞌen ebꞌnaj tet naj:

64
00:02:34,600 --> 00:02:36,200
—¿Bꞌaytuꞌwal xin ay naj tuꞌ tinanh?

65
00:02:36,200 --> 00:02:37,280
xhi ebꞌnaj.

66
00:02:37,280 --> 00:02:39,680
—Kaw mach wohtajojan,

67
00:02:39,680 --> 00:02:40,400
xhi naj.

68
00:02:40,400 --> 00:02:41,240
Lahwi tuꞌ xin,

69
00:02:41,240 --> 00:02:44,480
yilaxto naj mutzꞌantikꞌa sat tuꞌ tet ebꞌnaj fariseo.

70
00:02:44,480 --> 00:02:48,640
Yet iswatxꞌen Komam nichꞌan tzꞌotzꞌew yu ishajlo sat naj tuꞌ,

71
00:02:48,640 --> 00:02:51,400
kaw kꞌuxan istzꞌayikal xewilal.

72
00:02:51,400 --> 00:02:56,120
Yuxinto okpaxo ebꞌnaj fariseo tuꞌ isqꞌambꞌeꞌ tet naj hunelxa:

73
00:02:56,120 --> 00:02:57,360
—¿Tzet yu ishajlo hasat tiꞌ?

74
00:02:57,360 --> 00:02:58,360
xhi ebꞌnaj tet naj.

75
00:02:58,360 --> 00:03:00,480
Istaqꞌwi naj:

76
00:03:00,480 --> 00:03:04,360
—Yaꞌ Jesús masniko nichꞌan tzꞌotzꞌew yinh insatan,

77
00:03:04,360 --> 00:03:07,720
lahwi tuꞌ xin intohan intxꞌahnolojan;

78
00:03:07,720 --> 00:03:09,840
hak tuꞌ xin yu ishajlo insatan,

79
00:03:09,840 --> 00:03:11,360
xhi naj.

80
00:03:11,360 --> 00:03:13,280
Ay xin ebꞌnaj fariseo halni:

81
00:03:13,280 --> 00:03:15,280
—Huneꞌ naj tuꞌ,

82
00:03:15,280 --> 00:03:21,560
kaw mach yeto Komam Dios ye naj yuto mach chisyije naj istzꞌayikal xewilal,

83
00:03:21,560 --> 00:03:22,360
xhi ebꞌnaj yinh Komam.

84
00:03:22,360 --> 00:03:24,040
Yaj ay ebꞌnaj halnipaxoj:

85
00:03:24,040 --> 00:03:25,640
—Yaꞌ Jesús tuꞌ,

86
00:03:25,640 --> 00:03:27,440
mach mulumo yaꞌ.

87
00:03:27,440 --> 00:03:29,600
Wal xin tato mulum yaꞌ,

88
00:03:29,600 --> 00:03:33,040
¿tom chiyu isyeni yaꞌ hunu kꞌaybꞌalkꞌule hakaꞌ chisye tiꞌ?

89
00:03:33,040 --> 00:03:34,800
xhi ebꞌnaj.

90
00:03:34,800 --> 00:03:38,900
Yokpaxo ebꞌnaj fariseo isqꞌambꞌeno tet naj maxhtikꞌa chiyu yilni tuꞌ:

91
00:03:38,900 --> 00:03:40,600
—Haxa hach tiꞌ,

92
00:03:40,600 --> 00:03:44,900
¿tzet chawute hawalni yinh naj aqꞌni hajlo hasat tiꞌ?

93
00:03:44,900 --> 00:03:46,200
xhi ebꞌnaj.

94
00:03:46,200 --> 00:03:47,160
Yalni naj hakaꞌ tiꞌ:

95
00:03:47,160 --> 00:03:49,400
—Haꞌ huneꞌ chiwute walnihan,

96
00:03:49,400 --> 00:03:50,840
to kaw ischejabꞌ Komam Dios ye yaꞌ,

97
00:03:50,840 --> 00:03:52,400
xhi naj tet ebꞌnaj.

98
00:03:52,400 --> 00:03:58,720
Yaj kaw maxhtikꞌa yayto ebꞌnaj yahawil konhobꞌ Israel tuꞌ yul yanma tato hajlo sat huneꞌ naj tuꞌ yu Komam.

99
00:03:58,720 --> 00:04:02,760
Haꞌ yute isnahni ebꞌnaj to kaw kꞌultikꞌa ye sat naj,

100
00:04:02,760 --> 00:04:06,920
yuxinto awtelax ismam naj yebꞌ ismiꞌ naj yu ebꞌnaj.

101
00:04:06,920 --> 00:04:11,180
Isqꞌambꞌen ebꞌnaj hakaꞌ tiꞌ:

102
00:04:11,180 --> 00:04:12,320
—¿Ham naj tiꞌ,

103
00:04:12,320 --> 00:04:16,760
heyuninal cheyala tato kaw maxhtikꞌa chu yilni yet ispitzkꞌahi?

104
00:04:16,760 --> 00:04:18,680
¿Tzet yu ishajlo sat naj?

105
00:04:18,680 --> 00:04:19,440
xhi ebꞌnaj.

106
00:04:19,440 --> 00:04:21,180
Istaqꞌwi ismam naj yebꞌ ismiꞌ naj:

107
00:04:21,180 --> 00:04:23,780
—Kaw yeli juninalanh naj,

108
00:04:23,780 --> 00:04:28,840
kaw yelpaxoj maxhtikꞌa chiyu yilni naj yet ispitzkꞌa naj.

109
00:04:28,840 --> 00:04:32,740
Yaj kaw mach johtajojanh tzet yu ishajlo sat naj,

110
00:04:32,740 --> 00:04:38,360
yebꞌ xin mach johtapaxojanh mak aqꞌni hajloho sat naj.

111
00:04:38,360 --> 00:04:40,080
¡Qꞌambꞌewe tet naj yuto ichamxa naj,

112
00:04:40,080 --> 00:04:41,640
chiyu yalni naj teyet!

113
00:04:41,640 --> 00:04:42,080
xhi.

114
00:04:42,080 --> 00:04:43,040
Wal xin,

115
00:04:43,040 --> 00:04:50,080
hak tuꞌ yute yalni ismam ismiꞌ naj tuꞌ yuto kaw chixiw tet ebꞌnaj yahawil yehiko yinh konhobꞌ Israel,

116
00:04:50,080 --> 00:04:52,740
yuto halbꞌil yu ebꞌnaj hakaꞌ tiꞌ:

117
00:04:52,740 --> 00:04:56,480
«Maknhetikꞌa chihalni tato haꞌ naj Jesús tiꞌ Cristo,

118
00:04:56,480 --> 00:04:58,680
matxa chikochakti yul capilla tiꞌ,»

119
00:04:58,680 --> 00:04:59,820
xhi ebꞌnaj.

120
00:04:59,820 --> 00:05:03,860
Yuxinto hak tuꞌ yute yalni ismam ismiꞌ naj:

121
00:05:03,860 --> 00:05:05,560
«Qꞌambꞌewe tet naj,

122
00:05:05,560 --> 00:05:06,660
ichamxa naj,

123
00:05:06,660 --> 00:05:08,120
xayu yalni naj teyet,»

124
00:05:08,120 --> 00:05:08,720
xhi.

125
00:05:08,720 --> 00:05:09,720
Lahwi tuꞌ xin,

126
00:05:09,720 --> 00:05:12,040
yawtenpaxti ebꞌnaj naj hajlo sat tuꞌ hunelxa,

127
00:05:12,040 --> 00:05:13,560
isqꞌambꞌen ebꞌnaj tet naj:

128
00:05:13,560 --> 00:05:19,120
—Kaw chabꞌe Komam Dios kaw halilo isyelal jetanh,

129
00:05:19,120 --> 00:05:23,120
wal xin kaw johtajanh ta kaw mulum huneꞌ naj chawal tiꞌ,

130
00:05:23,120 --> 00:05:23,620
xhi ebꞌnaj tet naj.

131
00:05:23,620 --> 00:05:25,220
Yalni naj xin:

132
00:05:25,220 --> 00:05:26,260
—Hanintiꞌan,

133
00:05:26,260 --> 00:05:29,160
kaw mach wohtajojan tato mulum yaꞌ maka machoj,

134
00:05:29,160 --> 00:05:31,700
yuxin mach chiyu walnihan teyet;

135
00:05:31,700 --> 00:05:35,960
hach kachannhe wohtajan to maxhtikꞌa chiyu wilnihan yet yalanhtokanoj,

136
00:05:35,960 --> 00:05:38,200
wal tinanh xin xayu wilnihan,

137
00:05:38,200 --> 00:05:40,140
xhi naj tet ebꞌnaj.

138
00:05:40,140 --> 00:05:42,380
Isqꞌambꞌen ebꞌnaj hunelxa:

139
00:05:42,380 --> 00:05:44,020
—¿Tzet kaw kaxhyute naj?

140
00:05:44,020 --> 00:05:46,240
¿Tzet kaw yu ishajlo hasat tiꞌ yu naj?

141
00:05:46,240 --> 00:05:47,380
xhi ebꞌnaj.

142
00:05:47,380 --> 00:05:48,720
Yalni naj xin:

143
00:05:48,720 --> 00:05:50,820
—Kaw mawalan teyet,

144
00:05:50,820 --> 00:05:53,900
yaj to kaw mach cheyako yinh hekꞌul.

145
00:05:53,900 --> 00:05:57,720
¿Tzet yinh xin cheyoche chiwalan teyet hunelxa?

146
00:05:57,720 --> 00:06:00,680
¿Mato cheyoche chexokpaxo kuywo yinta yaꞌ?

147
00:06:00,680 --> 00:06:01,880
xhi naj tet ebꞌnaj.

148
00:06:01,880 --> 00:06:03,680
Yet yalni naj hakaꞌ tuꞌ,

149
00:06:03,680 --> 00:06:06,160
istzabꞌniko ebꞌnaj isbꞌahni naj,

150
00:06:06,160 --> 00:06:08,640
yalni ebꞌnaj tet naj:

151
00:06:08,640 --> 00:06:09,280
—Hach tiꞌ,

152
00:06:09,280 --> 00:06:11,600
ayachxako yinta naj,

153
00:06:11,600 --> 00:06:16,520
wal hanhonhtiꞌanh yinta iskuybꞌanil yaꞌ Moisés tzujan honhanh.

154
00:06:16,520 --> 00:06:24,880
Wal honhtiꞌanh kaw johtajanh tato haꞌ kaw Komam Dios anikano kuybꞌanile tet yaꞌ Moisés tuꞌ.

155
00:06:24,880 --> 00:06:26,280
Wal naj chawal tiꞌ,

156
00:06:26,280 --> 00:06:28,840
kaw mach johtajojanh bꞌaytuꞌwal titnako naj,

157
00:06:28,840 --> 00:06:30,140
xhi ebꞌnaj.

158
00:06:30,140 --> 00:06:34,360
Istaqꞌwikanh naj tet ebꞌnaj xin:

159
00:06:34,360 --> 00:06:40,000
—Kaw chikꞌay inkꞌulan yuto mach heyohtajo bꞌay titnako yaꞌ,

160
00:06:40,000 --> 00:06:43,000
yajaꞌ kaw cheyila hajlo insatan yu yaꞌ.

161
00:06:43,000 --> 00:06:49,000
Kaw johtaj tato mach chabꞌe Komam Dios tzet chisqꞌan anma mulum,

162
00:06:49,000 --> 00:06:53,580
hach kachannhe anma kaw ayko yanma yinh Komam,

163
00:06:53,580 --> 00:06:55,280
kat yinayo isbꞌa tet,

164
00:06:55,280 --> 00:07:01,920
hach kachannhe hunteqꞌan anma tuꞌ chaqꞌ Komam ispaj tzet chisqꞌanaꞌ.

165
00:07:01,920 --> 00:07:02,480
Wal xin,

166
00:07:02,480 --> 00:07:12,680
kaw maxhto bꞌay chijabꞌe isqꞌumal tato ay hunu mak chiyu yaqꞌni hajloho sat hunu anma maxhtikꞌa chiyu yilni yettaxtikꞌa ispitzkꞌahi.

167
00:07:12,680 --> 00:07:15,520
Tato maxhtaj Komam Dios anheti yaꞌ tiꞌ,

168
00:07:15,520 --> 00:07:18,520
kaw machim nino tzet chiyu iswatxꞌen yaꞌ,

169
00:07:18,520 --> 00:07:19,600
xhi naj tet ebꞌnaj.

170
00:07:19,600 --> 00:07:23,200
Istaqꞌwi ebꞌnaj tet naj:

171
00:07:23,200 --> 00:07:24,600
—Wal hach hach tiꞌ,

172
00:07:24,600 --> 00:07:30,980
kaw mulumach yettaxtikꞌa hapitzkꞌahi.

173
00:07:30,980 --> 00:07:32,920
¿Tom chaxhok konhhakuyuꞌanh hawalni?

174
00:07:32,920 --> 00:07:34,160
xhi ebꞌnaj tet naj,

175
00:07:34,160 --> 00:07:35,720
hak tuꞌ yu istennilti ebꞌnaj naj tuꞌ yul capilla.

176
00:07:35,720 --> 00:07:40,920
Yabꞌe Komam Jesús tato tenlaxilti naj hajlo sat tuꞌ yul capilla,

177
00:07:40,920 --> 00:07:44,040
haxa yet ischahloyo naj yu Komam,

178
00:07:44,040 --> 00:07:46,400
yalni Komam tet naj hakaꞌ tiꞌ:

179
00:07:46,400 --> 00:07:52,420
—¿Chimhawayto yul hawanma yinh mak Aqꞌbꞌilti texol yu Komam Dios?

180
00:07:52,420 --> 00:07:53,120
xhi Komam tet naj.

181
00:07:53,120 --> 00:07:56,160
Isqꞌambꞌen naj tet Komam:

182
00:07:56,160 --> 00:07:56,760
—Mamin,

183
00:07:56,760 --> 00:07:58,760
¿mak huneꞌ chawal tuꞌ?

184
00:07:58,760 --> 00:08:01,840
Hal wetan kat xin waniko wanmahan yinh,

185
00:08:01,840 --> 00:08:02,760
xhi naj.

186
00:08:02,760 --> 00:08:04,720
Yalni Komam tet naj:

187
00:08:04,720 --> 00:08:06,760
—Kaw xahawil yinh;

188
00:08:06,760 --> 00:08:10,620
Hanintonan huneꞌ mak bꞌay lanhan hatzotel tiꞌ,

189
00:08:10,620 --> 00:08:10,720
xhi Komam.

190
00:08:10,720 --> 00:08:12,880
Yet yabꞌen naj hakaꞌ tuꞌ,

191
00:08:12,880 --> 00:08:15,080
yay jahno naj yinh sat Komam,

192
00:08:15,080 --> 00:08:16,040
yalni naj:

193
00:08:16,040 --> 00:08:20,060
—Kaw chiwako wanmahan tawinh Mam,

194
00:08:20,060 --> 00:08:20,060
xhi naj.

195
00:08:20,060 --> 00:08:21,920
Yalni Komam tet naj:

196
00:08:21,920 --> 00:08:24,040
—Wal hanintiꞌan,

197
00:08:24,040 --> 00:08:30,880
hulnajinan bꞌey yul sat yibꞌanhqꞌinal tiꞌ yunhe wilnihan tzettaj chiꞌeliko anma,

198
00:08:30,880 --> 00:08:34,200
yuto ay anma tiꞌ kaw mach chiyu yilni,

199
00:08:34,200 --> 00:08:38,280
yaj xin haninan chiwaqꞌ hajlohojan sat.

200
00:08:38,280 --> 00:08:39,960
Aypaxo anma kaw kꞌul yilni,

201
00:08:39,960 --> 00:08:42,080
yaj chimutzꞌikano sat wuhan yunhe matxa chiyu yilni,

202
00:08:42,080 --> 00:08:42,280
xhi Komam.

203
00:08:42,280 --> 00:08:51,160
Ay xin hunteqꞌan ebꞌnaj fariseo ayko iskꞌatanh Komam,

204
00:08:51,160 --> 00:08:54,200
yet yabꞌen ebꞌnaj yinh tzet yal Komam tuꞌ,

205
00:08:54,200 --> 00:08:55,520
yalni ebꞌnaj:

206
00:08:55,520 --> 00:08:59,280
—¿Tom xin haꞌ hunonhanh mach chiyu jilnihanh hawalni?

207
00:08:59,280 --> 00:08:59,960
xhi ebꞌnaj.

208
00:08:59,960 --> 00:09:03,960
Istaqꞌwi Komam tet ebꞌnaj:

209
00:09:03,960 --> 00:09:08,240
—Qꞌinalo tato mach chiyu heyilni tzettaj ye tuꞌ yet Komam Dios yehi,

210
00:09:08,240 --> 00:09:10,200
kaw machim hemul.

211
00:09:10,200 --> 00:09:15,860
Yaj cheyala tato kaw chiyu heyilni tzettaj ye tuꞌ yet Komam Dios,

212
00:09:15,860 --> 00:09:17,560
yaj mach cheyijepaxoj,

213
00:09:17,560 --> 00:09:18,280
yuxinto kaw ay hemul,

214
00:09:18,280 --> 00:09:22,000
xhi Komam tet ebꞌnaj.

