﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,760
(Ortografía tradicional) Jun li cui̱nk aj Lázaro xcꞌabaꞌ quiyajer.

2
00:00:08,760 --> 00:00:10,440
Betania xtenamit.

3
00:00:10,440 --> 00:00:13,000
Ut aran ajcuiꞌ cuanqueb li ranab cuib,

4
00:00:13,000 --> 00:00:14,640
lix Marta ut lix María.

5
00:00:14,640 --> 00:00:15,720
(Lix María,

6
00:00:15,720 --> 00:00:21,720
aꞌan li quiqꞌuehoc re li sununquil ban chiru rok li Jesús ut quixmes riqꞌuin rismal xjolom.)

7
00:00:21,720 --> 00:00:24,240
Eb li ranab queꞌxtakla xyebal re li Jesús:

8
00:00:24,240 --> 00:00:27,080
—Ka̱cuaꞌ,

9
00:00:27,080 --> 00:00:29,480
laj Lázaro li nacara yaj.—

10
00:00:29,480 --> 00:00:32,120
Li Jesús quirabi nak yaj laj Lázaro,

11
00:00:32,120 --> 00:00:33,000
ut quixye:

12
00:00:33,000 --> 00:00:37,920
—Laj Lázaro incꞌaꞌ ta̱ca̱mk chi junaj cua xban li yajel aꞌan.

13
00:00:37,920 --> 00:00:45,080
Li yajel aꞌan yal re nak ta̱qꞌuehekꞌ xlokꞌal li Dios ut ta̱qꞌuehekꞌ ajcuiꞌ inlokꞌal la̱in li Ralal li Dios,

14
00:00:45,080 --> 00:00:46,240
chan.

15
00:00:46,240 --> 00:00:51,040
Li Jesús naxraheb lix María ut lix Marta joꞌ ajcuiꞌ laj Lázaro.

16
00:00:51,040 --> 00:00:54,480
Abanan incꞌaꞌ co̱ chirilbal chi junpa̱t,

17
00:00:54,480 --> 00:00:57,640
usta quirabi nak nim xyajel laj Lázaro.

18
00:00:57,640 --> 00:01:01,440
Toj quicana ban cuib cutan chic saꞌ li naꞌajej li cuan cuiꞌ.

19
00:01:01,440 --> 00:01:03,840
Nak ac xnumeꞌ li cuib cutan,

20
00:01:03,840 --> 00:01:06,320
li Jesús quixye reheb lix tzolom:

21
00:01:06,320 --> 00:01:07,800
—Yoꞌkeb cuiꞌchic Judea,

22
00:01:07,800 --> 00:01:08,100
chan.

23
00:01:08,100 --> 00:01:10,440
Lix tzolom queꞌchakꞌoc ut queꞌxye:

24
00:01:10,440 --> 00:01:12,120
—At tzolonel,

25
00:01:12,120 --> 00:01:13,680
nak cuanco aran,

26
00:01:13,680 --> 00:01:17,720
eb laj judío li cuanqueb aran queꞌraj raj a̱camsinquil chi pec.

27
00:01:17,720 --> 00:01:19,320
¿Ma toxic cuiꞌchic aran?

28
00:01:19,320 --> 00:01:19,440
chanqueb.

29
00:01:19,440 --> 00:01:22,040
Li Jesús quixye reheb:

30
00:01:22,040 --> 00:01:24,800
—¿Ma incꞌaꞌ ta biꞌ cablaju o̱r ru li jun cutan?

31
00:01:24,800 --> 00:01:30,280
Li ani nabe̱c chi cutan incꞌaꞌ naxtich rib xban nak cutan.

32
00:01:30,280 --> 00:01:33,160
Abanan li ani nabe̱c chiru kꞌojyi̱n,

33
00:01:33,160 --> 00:01:38,080
naxtich rib xban nak ma̱cꞌaꞌ li cutan saken riqꞌuin.

34
00:01:38,080 --> 00:01:44,760
Li ani naxba̱nu joꞌ naraj li Dios incꞌaꞌ teꞌxcamsi chi toj ma̱jiꞌ nacuulac xkꞌehil.—

35
00:01:44,760 --> 00:01:45,800
Nak ac xye aꞌin,

36
00:01:45,800 --> 00:01:47,440
li Jesús quixye reheb lix tzolom:

37
00:01:47,440 --> 00:01:50,760
—Laj Lázaro li nakara,

38
00:01:50,760 --> 00:01:52,000
yo̱ chi cua̱rc.

39
00:01:52,000 --> 00:01:54,040
Abanan la̱in xic cue chirajsinquil,

40
00:01:54,040 --> 00:01:54,280
chan.

41
00:01:54,280 --> 00:01:57,320
Eb lix tzolom queꞌxye:

42
00:01:57,320 --> 00:01:58,400
—Ka̱cuaꞌ,

43
00:01:58,400 --> 00:01:59,960
cui yo̱ chi cua̱rc,

44
00:01:59,960 --> 00:02:02,440
aꞌan retalil nak ta̱qꞌuira̱k,

45
00:02:02,440 --> 00:02:02,540
chanqueb.

46
00:02:02,540 --> 00:02:08,360
Eb aꞌan incꞌaꞌ queꞌxtau ru nak li Jesús quixye nak camenak chic laj Lázaro.

47
00:02:08,360 --> 00:02:11,840
Saꞌ xchꞌo̱leb aꞌan nak ya̱l nak yal cua̱rc yo̱.

48
00:02:11,840 --> 00:02:14,760
Tojoꞌnak li Jesús quixye chi tzꞌakal reheb:

49
00:02:14,760 --> 00:02:17,720
—Laj Lázaro camenak chic.

50
00:02:17,720 --> 00:02:24,760
Abanan nasahoꞌ saꞌ inchꞌo̱l nak ma̱ anihin chak aran nak xcam re nak la̱ex te̱pa̱b nak cuan incuanquil.

51
00:02:24,760 --> 00:02:25,800
Yoꞌkeb riqꞌuin,

52
00:02:25,800 --> 00:02:27,600
chan li Jesús.

53
00:02:27,600 --> 00:02:28,360
Laj Tomás,

54
00:02:28,360 --> 00:02:29,560
li nequeꞌxye lut re,

55
00:02:29,560 --> 00:02:31,320
quixye reheb li rech aj tzolonelil:

56
00:02:31,320 --> 00:02:37,480
—Yoꞌkeb ajcuiꞌ la̱o usta tocamsi̱k kochben laj tzolonel,

57
00:02:37,480 --> 00:02:38,360
chan.

58
00:02:38,360 --> 00:02:40,600
Nak quicuulac li Jesús aran Betania,

59
00:02:40,600 --> 00:02:44,640
ac cuan chic ca̱hib cutan xmukbal laj Lázaro.

60
00:02:44,640 --> 00:02:48,280
Li tenamit Betania nachꞌ cuan riqꞌuin Jerusalén,

61
00:02:48,280 --> 00:02:50,560
mero legua tana xnajtil.

62
00:02:50,560 --> 00:02:56,920
Nabaleb laj judío queꞌchal chixcꞌojobanquil xchꞌo̱leb lix María ut lix Marta xban nak ac xcam li raseb.

63
00:02:56,920 --> 00:02:59,680
Queꞌrabi nak yo̱ chi cha̱lc li Jesús,

64
00:02:59,680 --> 00:03:02,160
ut lix Marta co̱ chixcꞌulbal.

65
00:03:02,160 --> 00:03:04,640
Abanan lix María quicana saꞌ cab.

66
00:03:04,640 --> 00:03:06,440
Lix Marta quixye re li Jesús:

67
00:03:06,440 --> 00:03:08,320
—Ka̱cuaꞌ,

68
00:03:08,320 --> 00:03:09,680
cui ta cuancat arin,

69
00:03:09,680 --> 00:03:12,160
incꞌaꞌ raj xcam li cuas.

70
00:03:12,160 --> 00:03:17,320
Abanan la̱in ninnau nak chixjunil li cꞌaꞌru ta̱tzꞌa̱ma chiru li Dios,

71
00:03:17,320 --> 00:03:18,400
aꞌan tixqꞌue a̱cue,

72
00:03:18,400 --> 00:03:19,720
chan lix Marta.

73
00:03:19,720 --> 00:03:20,920
Li Jesús quixye re:

74
00:03:20,920 --> 00:03:25,000
—La̱ cuas ta̱cuacli̱k cuiꞌchic chi yoꞌyo,

75
00:03:25,000 --> 00:03:25,760
chan.

76
00:03:25,760 --> 00:03:28,040
Ut lix Marta quixye:

77
00:03:28,040 --> 00:03:34,960
—La̱in ninnau nak ta̱cuacli̱k cuiꞌchic chi yoꞌyo nak teꞌcuacli̱k li camenak saꞌ rosoꞌjiqueb li cutan,

78
00:03:34,960 --> 00:03:36,400
chan.

79
00:03:36,400 --> 00:03:37,880
Ut li Jesús quixye re:

80
00:03:37,880 --> 00:03:42,200
—La̱in li nincuaclesin reheb li camenak chi yoꞌyo.

81
00:03:42,200 --> 00:03:44,800
La̱in li ninqꞌuehoc junelic yuꞌam.

82
00:03:44,800 --> 00:03:49,920
Li ani napa̱ban cue la̱in ta̱cua̱nk xyuꞌam chi junelic usta nacam.

83
00:03:49,920 --> 00:03:53,480
Ut li ani cuan xyuꞌam ut niquinixpa̱b,

84
00:03:53,480 --> 00:03:55,320
incꞌaꞌ ta̱ca̱mk chi junaj cua.

85
00:03:55,320 --> 00:03:57,640
Cua̱nk ban xyuꞌam chi junelic.

86
00:03:57,640 --> 00:03:59,640
¿Ma nacapa̱b aꞌin?

87
00:03:59,640 --> 00:04:00,120
chan li Jesús.

88
00:04:00,120 --> 00:04:01,760
Quichakꞌoc lix Marta ut quixye:

89
00:04:01,760 --> 00:04:04,480
—Ninpa̱b,

90
00:04:04,480 --> 00:04:06,040
Ka̱cuaꞌ.

91
00:04:06,040 --> 00:04:10,160
La̱in ninnau nak la̱at li Cristo li Ralal li Dios li yo̱co chiroybeninquil,

92
00:04:10,160 --> 00:04:11,240
chan lix Marta.

93
00:04:11,240 --> 00:04:12,800
Nak ac xye aꞌin,

94
00:04:12,800 --> 00:04:16,800
lix Marta co̱ saꞌ rochoch chixbokbal lix María li ri̱tzꞌin.

95
00:04:16,800 --> 00:04:20,880
Ut quixye re chi timil re nak incꞌaꞌ teꞌrabi chixjunileb:

96
00:04:20,880 --> 00:04:24,480
—Xcꞌulun laj tzolonel ut ta̱raj a̱tinac a̱cuiqꞌuin,

97
00:04:24,480 --> 00:04:25,440
chan re.

98
00:04:25,440 --> 00:04:28,640
Nak lix María quirabi nak ac xcꞌulun li Jesús,

99
00:04:28,640 --> 00:04:31,040
co̱ saꞌ junpa̱t chixcꞌulbal.

100
00:04:31,040 --> 00:04:33,680
Li Jesús toj ma̱jiꞌ na-oc saꞌ li tenamit.

101
00:04:33,680 --> 00:04:37,640
Toj cuan chak saꞌ li naꞌajej bar quicꞌuleꞌ cuiꞌ xban lix Marta.

102
00:04:37,640 --> 00:04:43,640
Nabaleb laj judío li cuanqueb saꞌ li rochoch yo̱queb chixcꞌojobanquil xchꞌo̱l lix María.

103
00:04:43,640 --> 00:04:46,040
Queꞌril nak co̱ saꞌ junpa̱t.

104
00:04:46,040 --> 00:04:51,960
Queꞌxta̱ke xban nak eb aꞌan queꞌxcꞌoxla nak lix María co̱ chi ya̱bac saꞌ li mukleba̱l.

105
00:04:51,960 --> 00:04:54,240
Lix María quicuulac cuan cuiꞌ li Jesús.

106
00:04:54,240 --> 00:04:55,640
Nak quiril ru,

107
00:04:55,640 --> 00:04:59,160
quixcuikꞌib rib chiru ut quixye re:

108
00:04:59,160 --> 00:05:02,080
—Ka̱cuaꞌ,

109
00:05:02,080 --> 00:05:03,360
cui ta cuancat arin,

110
00:05:03,360 --> 00:05:04,840
incꞌaꞌ raj xcam li cuas,

111
00:05:04,840 --> 00:05:05,360
chan re.

112
00:05:05,360 --> 00:05:10,880
Li Jesús quiril nak yo̱ chi ya̱bac ut yo̱queb ajcuiꞌ chi ya̱bac li cuanqueb rochben.

113
00:05:10,880 --> 00:05:13,200
Cꞌajoꞌ nak quiyotꞌeꞌ xchꞌo̱l chi rilbal.

114
00:05:13,200 --> 00:05:15,080
Ut quixye reheb:

115
00:05:15,080 --> 00:05:16,600
—¿Bar xemuk?

116
00:05:16,600 --> 00:05:17,480
— Queꞌxye re:

117
00:05:17,480 --> 00:05:20,520
—Yoꞌo re ta̱cuil bar xkamuk,

118
00:05:20,520 --> 00:05:20,760
chanqueb.

119
00:05:20,760 --> 00:05:24,860
Ut li Jesús quiya̱bac xban xrahil xchꞌo̱l.

120
00:05:24,860 --> 00:05:27,000
Cuanqueb aran queꞌxye:

121
00:05:27,000 --> 00:05:30,000
—Ilomak cꞌajoꞌ nak quixra li camenak,

122
00:05:30,000 --> 00:05:30,700
chanqueb.

123
00:05:30,700 --> 00:05:32,560
Ut cuanqueb cuiꞌchic li queꞌxye:

124
00:05:32,560 --> 00:05:35,280
—Aꞌan quixqꞌue chi iloc li mutzꞌ.

125
00:05:35,280 --> 00:05:38,880
¿Ma incꞌaꞌ raj xru quixcol laj Lázaro chiru li ca̱mc?

126
00:05:38,880 --> 00:05:38,980
chanqueb.

127
00:05:38,980 --> 00:05:41,440
Ut quiyotꞌeꞌ cuiꞌchic xchꞌo̱l li Jesús.

128
00:05:41,440 --> 00:05:45,320
Co̱ aran cuan cuiꞌ li mukleba̱l yi̱banbil saꞌ jun ochoch pec.

129
00:05:45,320 --> 00:05:48,720
Li mukleba̱l tzꞌaptzꞌo riqꞌuin jun nimla pec.

130
00:05:48,720 --> 00:05:50,080
Quixye li Jesús:

131
00:05:50,080 --> 00:05:52,320
—Isihomak li pec.

132
00:05:52,320 --> 00:05:53,960
— Lix Marta,

133
00:05:53,960 --> 00:05:56,480
li ranab li camenak quixye re:

134
00:05:56,480 --> 00:05:58,360
—Ka̱cuaꞌ,

135
00:05:58,360 --> 00:05:58,800
ac xchuhoꞌ.

136
00:05:58,800 --> 00:06:02,080
Cuan chic ca̱hib cutan xmukbal,

137
00:06:02,080 --> 00:06:03,520
chan.

138
00:06:03,520 --> 00:06:04,880
Quixye li Jesús re:

139
00:06:04,880 --> 00:06:08,400
—¿Ma incꞌaꞌ xinye a̱cue nak cui ta̱pa̱b,

140
00:06:08,400 --> 00:06:10,440
ta̱cuil xcuanquilal li Dios?

141
00:06:10,440 --> 00:06:11,200
chan.

142
00:06:11,200 --> 00:06:15,960
Ut queꞌrisi li pec chire li mukleba̱l li queꞌxqꞌue cuiꞌ li camenak.

143
00:06:15,960 --> 00:06:18,560
Li Jesús qui-iloc takecꞌ ut quitijoc.

144
00:06:18,560 --> 00:06:19,040
Quixye:

145
00:06:19,040 --> 00:06:21,400
—At inYucuaꞌ,

146
00:06:21,400 --> 00:06:25,640
ninbantioxi cha̱cuu nak nacacuabi li cꞌaꞌru nintzꞌa̱ma cha̱cuu.

147
00:06:25,640 --> 00:06:28,720
La̱in ninnau nak junelic niquina̱cuabi.

148
00:06:28,720 --> 00:06:37,800
Abanan ninye a̱cue aꞌin re nak eb li cuanqueb arin teꞌril li cꞌaꞌru tinba̱nu ut teꞌxpa̱b nak la̱at xattaklan chak cue,

149
00:06:37,800 --> 00:06:37,900
chan li Jesús nak quitijoc.

150
00:06:37,900 --> 00:06:40,800
Nak quirakeꞌ chi tijoc,

151
00:06:40,800 --> 00:06:42,840
li Jesús quixye chi cau xya̱b xcux:

152
00:06:42,840 --> 00:06:44,200
—At Lázaro,

153
00:06:44,200 --> 00:06:46,320
cuaclin chak ut quim arin,

154
00:06:46,320 --> 00:06:48,200
chan.

155
00:06:48,200 --> 00:06:51,400
Ut laj Lázaro li quicam qui-el chak.

156
00:06:51,400 --> 00:06:56,000
Lanlo saꞌ jun tꞌicr joꞌ cꞌaynakeb chixba̱nunquil reheb li camenak.

157
00:06:56,000 --> 00:07:01,640
Li ru lanlo ajcuiꞌ saꞌ tꞌicr ut bacꞌbo li rok ut bacꞌbo li rukꞌ.

158
00:07:01,640 --> 00:07:03,520
Li Jesús quixye reheb:

159
00:07:03,520 --> 00:07:06,680
—Hitomak ut canabomak chi be̱c,

160
00:07:06,680 --> 00:07:07,120
chan.

161
00:07:07,120 --> 00:07:14,840
Ut nabaleb laj judío li cuanqueb rochben lix María queꞌxpa̱b li Jesús nak queꞌril li milagro li quixba̱nu.

162
00:07:14,840 --> 00:07:22,160
Abanan cuanqueb ajcuiꞌ li queꞌco̱eb riqꞌuineb laj fariseo ut queꞌxye reheb chixjunil li quixba̱nu li Jesús.

163
00:07:22,160 --> 00:07:31,480
Ut eb laj fariseo rochbeneb li xbe̱nil aj tij queꞌxchꞌutub ribeb riqꞌuineb li nequeꞌtaklan saꞌ xya̱nkeb laj judío ut queꞌxye reheb:

164
00:07:31,480 --> 00:07:32,800
—¿Cꞌaꞌru takaba̱nu?

165
00:07:32,800 --> 00:07:35,960
Li cui̱nk aꞌin nabal li milagro yo̱ chixba̱nunquil.

166
00:07:35,960 --> 00:07:38,240
Cui takacanab chi joꞌcan,

167
00:07:38,240 --> 00:07:40,960
chixjunileb li tenamit teꞌpa̱ba̱nk re.

168
00:07:40,960 --> 00:07:44,120
Ut teꞌjoskꞌokꞌ kiqꞌuin eb laj Roma li nequeꞌtaklan saꞌ kabe̱n.

169
00:07:44,120 --> 00:07:47,720
Teꞌxjucꞌ li katemplo ut teꞌxsach li katenamit,

170
00:07:47,720 --> 00:07:47,920
chanqueb.

171
00:07:47,920 --> 00:07:50,160
Jun li cui̱nk aj Caifás xcꞌabaꞌ,

172
00:07:50,160 --> 00:07:53,040
aꞌan li xyucuaꞌil aj tij saꞌ li chihab aꞌan.

173
00:07:53,040 --> 00:07:53,800
Quixye reheb:

174
00:07:53,800 --> 00:07:56,320
—La̱ex ma̱cꞌaꞌ e̱naꞌleb.

175
00:07:56,320 --> 00:08:06,360
¿Ma incꞌaꞌ nequecꞌoxla nak kꞌaxal us raj nak ta̱ca̱mk jun chi cui̱nk saꞌ xcꞌabaꞌeb li tenamit chiru nak ta̱sachekꞌ ku chikajunilo la̱o aj judío xbaneb laj Roma?

176
00:08:06,360 --> 00:08:07,120
chan.

177
00:08:07,120 --> 00:08:08,080
Laj Caifás,

178
00:08:08,080 --> 00:08:12,160
aꞌan li xyucuaꞌil aj tij saꞌ li chihab aꞌan.

179
00:08:12,160 --> 00:08:15,360
Ut li cꞌaꞌru quixye incꞌaꞌ quixye yal xjunes.

180
00:08:15,360 --> 00:08:19,360
Quixye ban xban nak li Dios quicꞌutuc chiru li cꞌaꞌru tixye.

181
00:08:19,360 --> 00:08:24,120
Joꞌcan nak quixye nak li Jesús ta̱ca̱mk saꞌ xcꞌabaꞌeb laj judío.

182
00:08:24,120 --> 00:08:28,040
Ut ma̱cuaꞌ caꞌaj cuiꞌ saꞌ xcꞌabaꞌeb aꞌan nak ta̱ca̱mk li Jesús.

183
00:08:28,040 --> 00:08:35,080
Re aj ban cuiꞌ nak junajakeb chic ru chixjunileb li ralal xcꞌajol li cuanqueb saꞌ chixjunil li ruchichꞌochꞌ.

184
00:08:35,080 --> 00:08:37,400
Ut chalen saꞌ li cutan aꞌan,

185
00:08:37,400 --> 00:08:44,360
eb li nequeꞌtaklan saꞌ xya̱nkeb laj judío queꞌoc xcꞌu̱banquil ru saꞌ comonil chanru nak teꞌxcamsi li Jesús.

186
00:08:44,360 --> 00:08:46,960
Xban nak queꞌraj xcamsinquil li Jesús,

187
00:08:46,960 --> 00:08:50,920
incꞌaꞌ chic quiraj xcꞌutbal rib chiruheb laj judío.

188
00:08:50,920 --> 00:08:56,560
Qui-el aran ut co̱ saꞌ li tenamit Efraín li cuan nachꞌ riqꞌuin li chaki chꞌochꞌ.

189
00:08:56,560 --> 00:08:58,920
Ut aran quicana rochbeneb lix tzolom.

190
00:08:58,920 --> 00:09:01,680
Nak yo̱ chi cuulac xkꞌehil li ninkꞌe Pascua,

191
00:09:01,680 --> 00:09:11,200
nabaleb li cristian co̱eb Jerusalén chixchꞌajobresinquil ribeb joꞌ cꞌaynakeb chixba̱nunquil re xtzꞌa̱manquil xcuybal xma̱queb chiru li Dios.

192
00:09:11,200 --> 00:09:15,720
Tento teꞌxba̱nu aꞌan re nak ta̱ru̱k teꞌoque̱nk saꞌ li ninkꞌe.

193
00:09:15,720 --> 00:09:19,920
Yo̱queb chixsicꞌbal li Jesús nak queꞌxchꞌutub ribeb saꞌ li templo.

194
00:09:19,920 --> 00:09:21,200
Queꞌxye chi ribileb rib:

195
00:09:21,200 --> 00:09:23,920
—¿Cꞌaꞌru nequecꞌoxla la̱ex?

196
00:09:23,920 --> 00:09:26,600
¿Ma ta̱cha̱lk ta cuiꞌ saꞌ li ninkꞌe li cui̱nk aꞌan?—

197
00:09:26,600 --> 00:09:35,280
Eb li xbe̱nil aj tij ut eb laj fariseo queꞌxye reheb li tenamit nak cui ani ta̱abi̱nk resil bar cuan li Jesús,

198
00:09:35,280 --> 00:09:37,000
tento teꞌxye resil,

199
00:09:37,000 --> 00:09:41,880
re nak ta̱ru̱k teꞌxtakla xchapbal.

