﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:12,600
No sip mina ende imbo Itali makan enamga pre ye ka dikogl kondingwa.

2
00:00:12,600 --> 00:00:22,360
Ana Pol ya kan paingwa yomba tau tekoglo kimbirnem 100 ende okuna ongwa yagle tengwa,

3
00:00:22,360 --> 00:00:24,920
ye kangiye Julias.

4
00:00:24,920 --> 00:00:29,400
Yagl i Sisa kimbirmonem kande ta moglkwa.

5
00:00:29,400 --> 00:00:40,480
Ana Adramitiam kamun sipno ta ende Esia dumo tau enagledi umara igle no ende suna omgo ana no endomga.

6
00:00:40,480 --> 00:00:44,160
Te Aristakas,

7
00:00:44,160 --> 00:00:46,800
ye Masedonia yagl,

8
00:00:46,800 --> 00:00:51,760
Tesalonaika kamun mogl ungo no bogl akiye endomga.

9
00:00:51,760 --> 00:01:01,640
Te enge tangina sip endpi Saidon kamun pango ana igle Julias mambuno wakai kaima ere Pol tongwa.

10
00:01:01,640 --> 00:01:13,600
Pol taragl tau indre nendre eragledi prukwa i yaglkunama meglmara enan ana ye tenaglkwa pre prawa po dungwa.

11
00:01:13,600 --> 00:01:25,480
No Saidon kamun kondo aglke ende nigle omgo kamun ir pond mange ana sip yend ailan Saiprus mokokra ongwa.

12
00:01:25,480 --> 00:01:35,720
Yegl orko no endpi Silisia ya Pamfilia nigl kande simbiglkidi ana pi Maira siti kande plau dumga,

13
00:01:35,720 --> 00:01:38,000
i Liasia Provins yongwa.

14
00:01:38,000 --> 00:01:53,280
Ana dumo igle Aleksandria kamun sip ta ende Itali enapre ungo ana kimbirnem ende okuna ongwa yagl sip i kan indre no auro ipi suna endungwa.

15
00:01:53,280 --> 00:01:57,760
Ba sip kiye kiendi ongo ande enge merkinde wongo,

16
00:01:57,760 --> 00:02:05,440
okuwo ana sip kongun yomba yombuglo eriko no pi taun Naidas plau dumga.

17
00:02:05,440 --> 00:02:22,720
Igle ir pond mange siget-dungo no enamga mere mango ana sip guma ake kutndungo ende Salmoni kamun gumamugl pindre ana ende ailan Krit moko kra omga.

18
00:02:22,720 --> 00:02:31,080
Sip kongun yomba yombuglo eriko no Krit kamun nigle bina endomga.

19
00:02:31,080 --> 00:02:34,360
Okuwo no wu dumo ta yomara plau dumga,

20
00:02:34,360 --> 00:02:38,520
igle sip Wakai Pangwa Angaimo we dingwa.

21
00:02:38,520 --> 00:02:42,360
Dumo i taun Lasia magl yongwa.

22
00:02:42,360 --> 00:02:54,160
Dumo igle ande enge merkinde yoko ende wongo te Juda yomba kaiya mokna mawagl meglkwa wakan i ama dundungwa.

23
00:02:54,160 --> 00:03:04,360
Ipre ir kande mangungo te nigl sitombuno i-yake make tongo no sip mina endinamga mere manga.

24
00:03:04,360 --> 00:03:07,160
Ipre Pol ka yegl di yomba tongwa,

25
00:03:07,160 --> 00:03:09,120
“Yagl wagle,

26
00:03:09,120 --> 00:03:15,360
na kaninga nono erme endomun ana bange wu kinde enamga pai dungwa.

27
00:03:15,360 --> 00:03:16,560
Sip kinde eran,

28
00:03:16,560 --> 00:03:22,560
bona gana wu taya enan te nono ama goramga mere pangwa.”

29
00:03:22,560 --> 00:03:36,240
Yegl dungo kimbirnem ende okuna ongwa yagle Pol kamo i pirambuka kondo ye sip guma akungwa yagle ya te sip nemyagl kanno prukwa.

30
00:03:36,240 --> 00:03:48,400
Te nigl gingiu wakai ta yenan kade ir iwanga bi kinde orkwa unambuka enge sip pai morambuka mere manga.

31
00:03:48,400 --> 00:04:01,880
Yeglpre yomba merkinde nomano suwara yeingwa dumo igle kondo endpi Piniks kamun mouno ana ir iwanga kande mange unambedi pirkwa.

32
00:04:01,880 --> 00:04:12,160
Piniks kamun nigl gingiu yongwa i ailan Krit kamun yoglmbo kra yongo ana sip gumakra te yend endungwa.

33
00:04:12,160 --> 00:04:20,760
Dumo igle wakai yongo ana ir iwanga ungwa enge teke pai-pai erikwa.

34
00:04:20,760 --> 00:04:25,160
Okuwo nigl beiye kra ir kiendi mambuno ere mangungo,

35
00:04:25,160 --> 00:04:32,120
ana ye ende nigl gingiu enamune dimara ikra enamga wedi pirkwa.

36
00:04:32,120 --> 00:04:42,640
Ipre ye anka gundo sip mina i-tembe ende ana ailan Krit nigl pongo bina ende eingwa.

37
00:04:42,640 --> 00:04:44,160
Ba ende eglke pikriko,

38
00:04:44,160 --> 00:04:55,440
ana ailan Krit yei ir iwanga giglendi ‘Taleo’ we dingwa i mange end-ime ungwa.

39
00:04:55,440 --> 00:05:04,720
Ir iwanga ikra giglendi mange wu sip mina sungo ana sip mukundi endinambuka mere manga.

40
00:05:04,720 --> 00:05:14,120
Yegl orko kade no kanwinge orumgo sip nigle bolamugl ir wanga mange i-ikine ikine pi wanmoglko,

41
00:05:14,120 --> 00:05:29,200
ana no endpi ailan kembra ta Kauda we dimara igle iyenda ende pi mokokra pindre ana no yombuglo ere bot kembra gundo isuna sip mina umga.

42
00:05:29,200 --> 00:05:33,880
Igle yagl wagle bot kembra gundo sip mina endingwa.

43
00:05:33,880 --> 00:05:40,200
Te sip bladi dinambedi baklain tau indre sip kanesi gidingwa.

44
00:05:40,200 --> 00:05:47,680
Te sel sigurndi atne endingo ana no sip mina nigle bolamugl yoko wanmounga.

45
00:05:47,680 --> 00:05:57,000
Ye kundugl geglkwa Afrika dumo mangigl nigl atne kra kombuglo kruwo moglmara igle pi dinambedi pre yegl erikwa.

46
00:05:57,000 --> 00:06:08,200
Ba ir iwanga aimande mange paimoglko te nigl sitombuno yakemake tongo ana no yono kaima mounga,

47
00:06:08,200 --> 00:06:12,480
yeglpre tangina ye bona gana piyasi nigle endingwa.

48
00:06:12,480 --> 00:06:23,240
Okuwo ande enge 3 mina ye yene onguno pagl sip akeple dungwa kongunmo taragl i tau piyasi nigle endingwa.

49
00:06:23,240 --> 00:06:30,960
Te ande enge merkinde suna igle no ande ya kugl-kuri kankunga,

50
00:06:30,960 --> 00:06:36,440
ana ir iwanga giglendi aimande mange pangwa.

51
00:06:36,440 --> 00:06:44,360
No kor-moramnedi pre taragl kanekane erumga ikra tamango kinde kondumga.

52
00:06:44,360 --> 00:06:51,920
Enge merkinde ye kaiya mokna ta nekre yoko meglmara Pol andigl mogl ka yegl dungwa,

53
00:06:51,920 --> 00:06:53,000
“Yagl wagle,

54
00:06:53,000 --> 00:07:04,480
na kanna ene pirma dagl nono ailan Krit igle mogl paimouna ana enge kinde i ta kan ikunga te sragl prapra i ta wau boglkruko.

55
00:07:04,480 --> 00:07:06,480
Ba na erme ene diteinga,

56
00:07:06,480 --> 00:07:08,760
ene nomano argan bogl molo.

57
00:07:08,760 --> 00:07:09,880
Sraglpre,

58
00:07:09,880 --> 00:07:13,280
ene mina suwarata wau boglkraglkwa,

59
00:07:13,280 --> 00:07:16,400
ba sip keunde kinde erambuka.

60
00:07:16,400 --> 00:07:20,920
Na God yombamo mogltre ye dembiye karaugl ere teinga,

61
00:07:20,920 --> 00:07:25,120
God i angelomo wu na moglmara magl andigl mogl,

62
00:07:25,120 --> 00:07:26,240
yegl di narkwa,

63
00:07:26,240 --> 00:07:27,080
‘Pol,

64
00:07:27,080 --> 00:07:28,960
ene kundugl pirkro!

65
00:07:28,960 --> 00:07:31,480
Ene pi Sisa guma wagle andratnga.

66
00:07:31,480 --> 00:07:32,640
Ene pro,

67
00:07:32,640 --> 00:07:41,560
God yene wakaimo pre ere ene yomba prapra sip mina ene bogl meglkwa i bitno ake ere yungwa.’

68
00:07:41,560 --> 00:07:43,000
Ipre yagl wagle,

69
00:07:43,000 --> 00:07:44,600
ene pirngigledi molo.

70
00:07:44,600 --> 00:07:46,680
Na kaima pirngi dinga:

71
00:07:46,680 --> 00:07:51,920
God taragl eragle dinarkwa i eran oglandi kaima pai inambuka.

72
00:07:51,920 --> 00:08:01,840
Ba nono kanwinge ormun ir mange sip ipi ailan ta mina endinan mendigl panambuka.”

73
00:08:01,840 --> 00:08:14,320
Nigle wan omgo ana ande enge 14 mina enduwer igle ir mange no ipi Mediterenian nigl kande ongo ana enduwer ande,

74
00:08:14,320 --> 00:08:24,080
kuiya 12 orko sip sugl meglkwa wagle pirkwa ye makan ta yomara mangigl omnendi pirkwa.

75
00:08:24,080 --> 00:08:30,760
Yegl pirtre ye kan-siye endingo atne pi 40 mita pamara ongwa.

76
00:08:30,760 --> 00:08:38,880
Ana kurita ende inde omgo aglkekor kan-siye atne endingo 30 mita pamara ongwa.

77
00:08:38,880 --> 00:08:41,200
Ana ye kundugl geglkwa,

78
00:08:41,200 --> 00:08:42,960
sraglpre,

79
00:08:42,960 --> 00:08:55,680
aglau eran ye mukundi pi kombuglo pamara sikirte dinamnedi ana anka 4 sip yagle kaugla mina atne endingwa.

80
00:08:55,680 --> 00:09:00,760
Yegl ertre kamun tanginambedi kamange eremeglkwa.

81
00:09:00,760 --> 00:09:09,720
Ba sip kongun erikwa yomba ye konbo ta doko kan indre ana sip kindekondo teke endinamnedi pirkwa.

82
00:09:09,720 --> 00:09:22,680
Ye eremogl bot kembra kane poko nigle atne ende ana ye kakimbi kogl sip guma mina anka atne endina ouniwo dingwa.

83
00:09:22,680 --> 00:09:32,960
Pol eremogl kimbirnem ende okuna ongwa yagl ya kimbirnem wagle meglkwa ka yegl ditongwa,

84
00:09:32,960 --> 00:09:40,280
“Sip kongun erikwa yomba ye sip mina suna mogl paikrimbi ana ene prapra wau boraglkwa.”

85
00:09:40,280 --> 00:09:47,040
Ditongo ana kimbirnem wagle bot kane sikeglu singo bot yange nigle sungwa.

86
00:09:47,040 --> 00:09:58,240
Kamun tanginagledi orko ana yomba kindaginde kaiya mokna ninaglmedi pre Pol ka mendigl pandigl ditongwa,

87
00:09:58,240 --> 00:10:07,560
“Ene deno munduno sitombuno yakemake tongo kaiya mokna ta nekre yoko sugl mogl wingwa erme ande enge 14 orkwa.

88
00:10:07,560 --> 00:10:10,040
Na ka giglendi ene diteinga,

89
00:10:10,040 --> 00:10:11,760
ene erme kaiya mokna tau i-neiyo.

90
00:10:11,760 --> 00:10:13,360
Ne gidindre kor-moraglkwa.

91
00:10:13,360 --> 00:10:18,560
Ana ene bitno yungo suwara kaima ta wau boglkrambuka.”

92
00:10:18,560 --> 00:10:25,760
Pol yegl dindre okuwo ye bret tau indre ana ye meglmara gumanomugl God diwakai yeitendre,

93
00:10:25,760 --> 00:10:29,080
ake bukondi mambuno ere nongwa.

94
00:10:29,080 --> 00:10:33,920
Ye prapra wakai pirtre ana kaiya mokna tau indre neingwa.

95
00:10:33,920 --> 00:10:40,560
Ana no yomba prapra sip mina mounga i nambano 276 orkwa.

96
00:10:40,560 --> 00:10:50,680
Ye kaiya mokna ninamnedi pirmere-mere ne kau sindre ana okuwo sip undinambedi pre plawa bek tau piyasi nigle endingwa.

97
00:10:50,680 --> 00:11:02,640
Kamun tangungo ye makan ta kanpogl sikrikwa ba nigl gingiu ta mur yekruko okupo yongo kandre ye dipirkwa,

98
00:11:02,640 --> 00:11:10,880
i pra kuno eran kade sip guma ake geke ipi eglime endumuno panambuka.

99
00:11:10,880 --> 00:11:20,760
Yegl dindre ana anka kane simbiglkidi nigle atne ende te sip guma akimara kane keglkwa i poko endingwa.

100
00:11:20,760 --> 00:11:31,840
Okuwo ye sel gundo i-gumamugl kogl pandiglmbi ana ir mange sip ipi nigl gingiu ikra enambedi pre yegl erikwa.

101
00:11:31,840 --> 00:11:37,440
Ba sip pi rip mina sindre paigidi-pango,

102
00:11:37,440 --> 00:11:48,240
te sip guma wonambuka mere mango ana nigl pembigl yombuglo ere wu sungo sip yagle kaugla bogl deruwagl orkwa.

103
00:11:48,240 --> 00:11:57,480
Yegl orko kane yomba nigle teke pi dinaglmedi pre ye prapra sigoramnedi kimbirnem wagle ka dikeglkwa.

104
00:11:57,480 --> 00:12:07,400
Ba kimbirnem ende okuna ongwa yagle Pol akeple dinagledi pirtre ana yagl wagle ka dikeglkwa ikra ye mane ditongwa.

105
00:12:07,400 --> 00:12:15,560
Ana yomba niglkumbasi kanigwa mere komnaiye kana kumbasi ende menda piyo dungwa.

106
00:12:15,560 --> 00:12:36,000
Te tau niglkumbasi kankrikwa mere ye endi-palang ya sip deruwagl orkwa endi-palangmo tau indre bolamugl pai ana nigl kumbasi eimara ikra endingo ana suwarata wau boglkriko prapra wakai meglkwa.

107
00:12:36,000 --> 00:12:43,340
No wakai-yene ende menda undre ana kanpogl sumga ailan i kangiye Molta we dingwa.

108
00:12:43,340 --> 00:12:47,980
Ana ailan igle nemyagl wakai kaima erenorkwa.

109
00:12:47,980 --> 00:12:59,980
Igle kamun pond kaima si bi orkwa pre ye endi donga eregagl ana no prapra endi piramga pre no auro imagl eingwa.

110
00:12:59,980 --> 00:13:11,420
Pol endi gande koglosi iyu donga mina gaglkwa de ninga dungo ana toki ende menda undre Pol ongo mina kike yondodi pangwa.

111
00:13:11,420 --> 00:13:15,380
Ana ailan igle yomba kandre ye yene yegl dingwa,

112
00:13:15,380 --> 00:13:19,860
“Yagl i kaima yomba sigogl-gogl orkwa yagle,

113
00:13:19,860 --> 00:13:30,380
ye nigle suna teke ende menda ungwa ba god yomba mambuno erimere ere-ikine ende tongwa yagle eremogl Pol kor-moglkrambe diprukwa.”

114
00:13:30,380 --> 00:13:39,820
Pol ongo piya sungo toki yange endi donga mina suna ongo ana ye toki kaglkrukwa mereyegl moglkwa.

115
00:13:39,820 --> 00:13:47,900
Yomba eremogl Pol ongo yaknambo mo te oglandi yangesi gorambedi sugl kan meglkwa.

116
00:13:47,900 --> 00:13:56,580
Ba ye enge olto kanmeglkwa mango ana ye nomano yake tendre ana Pol pre god ta moglme dingwa.

117
00:13:56,580 --> 00:14:01,740
Makan igle dumo ta magl wora yongwa i ailan,

118
00:14:01,740 --> 00:14:05,700
i sugl moglkwa yomba kande kangiye Pablias,

119
00:14:05,700 --> 00:14:09,100
ye makanmo yongwa.

120
00:14:09,100 --> 00:14:20,100
Ye no auro yend yungumugl pindre ana kungugl yaundo ya kaiya mokna erenoro moglko ande enge suwota orkwa.

121
00:14:20,100 --> 00:14:28,460
Igle moungo Pablias nem nangiye ninga dindre te dem bormai sungo ana boglmo mina paimoglkwa.

122
00:14:28,460 --> 00:14:39,140
Ana Pol pi kamange eretendre ongo ye nangiye akungo ana kindemo wakai orkwa.

123
00:14:39,140 --> 00:14:48,660
Pol yegl orko ana ailan igle yomba kinde sungo meglkwa ye wu Pol moglmara wingo kindeno erewakai orkwa.

124
00:14:48,660 --> 00:14:54,340
Yombamo taragl merkinde indre no munduno argan pre norikwa.

125
00:14:54,340 --> 00:15:05,520
Te no endinamnedi oungo ana taragl tau no dokumga i ye iyu sip mina suna ende akepledi norikwa.

