﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:14,560
ꞌKia̱ nga tífì Jesús kijtseé jngo xi̱ta̱ xka̱ ra xá ko̱ꞌsín kitsin‑ni nga mì kì tsijen‑la̱.

2
00:00:14,560 --> 00:00:17,520
Jñà xi̱ta̱ ra kotáꞌyáꞌta‑la̱ Jesús iskonangií‑la̱,

3
00:00:17,520 --> 00:00:18,420
kitsò‑la̱:

4
00:00:18,420 --> 00:00:19,760
―Maestro,

5
00:00:19,760 --> 00:00:22,240
¿mé‑ni ko̱ꞌsín xka̱ kji ndí xi̱ta̱ ra̱kìi̱?

6
00:00:22,240 --> 00:00:23,520
¿Yá ra tsakátsji‑jé,

7
00:00:23,520 --> 00:00:24,880
a jñà xi̱ta̱ jchínga‑la̱,

8
00:00:24,880 --> 00:00:26,800
o̱ ra jè tsakátsji-jé‑la̱ ijo‑la̱?

9
00:00:26,800 --> 00:00:28,640
Jesús kitsó‑la̱:

10
00:00:28,640 --> 00:00:32,800
―Mì tsa jè tsakátsji-jé‑la̱ ijo‑la̱ ko̱ mì tsa jñà xi̱ta̱ jchínga‑la̱ tsakátsji‑jé.

11
00:00:32,800 --> 00:00:36,580
Ta kií ko̱ꞌsín kitsin‑ni mé‑ni nga jcha̱‑la̱ kjo̱xkón ra ꞌsi̱in Nainá ra a̱ꞌta ꞌtse̱.

12
00:00:36,580 --> 00:00:37,760
ꞌKia̱ nga ni̱chjin‑isa,

13
00:00:37,760 --> 00:00:40,480
machjeén‑ní nga kokoo̱n kjo̱xkón ra ꞌsín jè ra isìkasén‑na;

14
00:00:40,480 --> 00:00:43,180
machraña‑ní nga ko̱jñò ko̱ mì ti̱ ma ko̱xá‑ni.

15
00:00:43,180 --> 00:00:47,980
ꞌKia̱ nga tíjna̱‑isa i̱ i̱sàꞌnde ꞌa̱n‑ná niꞌí ra síhisen‑la̱ xi̱ta̱ i̱sàꞌnde.

16
00:00:47,980 --> 00:00:49,440
ꞌKia̱ nga ijye ko̱kitsò,

17
00:00:49,440 --> 00:00:51,880
tsikíchrá ya̱ a̱ꞌta nangi,

18
00:00:51,880 --> 00:00:55,240
tsikínda i̱tsé ndási nga isíkójin ndána̱chrá‑la̱,

19
00:00:55,240 --> 00:00:57,760
a̱kjòn isìngaàngi ya̱ xko̱n jè ndí xi̱ta̱ xka̱.

20
00:00:57,760 --> 00:00:59,260
Ko̱ a̱kjòn kitsò‑la̱:

21
00:00:59,260 --> 00:01:00,340
―ꞌTin,

22
00:01:00,340 --> 00:01:04,020
ya̱ tiki̱níjni xkìn ñánda̱ tíjna chrjó nandá ra ꞌmì Siloé.

23
00:01:04,020 --> 00:01:05,240
(Siloé,

24
00:01:05,240 --> 00:01:07,200
jè ra nikasén tsò‑ni.)

25
00:01:07,200 --> 00:01:09,080
Jè ndí xi̱ta̱ xka̱ kijí‑ní,

26
00:01:09,080 --> 00:01:10,620
ko̱ tsiníjnoó xko̱n,

27
00:01:10,620 --> 00:01:14,200
ꞌkia̱ nga ijye tsáfa‑ni ijyeé tsijen‑ila̱.

28
00:01:14,200 --> 00:01:20,080
Jñà xi̱ta̱ ra tjítsa̱hijyo ya̱ chraña niꞌya‑la̱ ko̱ xi̱ta̱ ra ijye kjotseé bexkon nga to̱n síjé kjo̱tjò,

29
00:01:20,080 --> 00:01:21,240
kitsó‑la̱ xákjién:

30
00:01:21,240 --> 00:01:25,080
―¿A mí tsa jè xi̱ta̱ ra̱kìi̱ ra ta ko̱ꞌsín bijna nga síjé kjo̱tjò to̱n?

31
00:01:25,080 --> 00:01:26,260
Tjín ra tsò:

32
00:01:26,260 --> 00:01:27,520
―Kja̱ jé‑ní.

33
00:01:27,520 --> 00:01:29,340
Ti̱ꞌkoa̱á kitsó iꞌka:

34
00:01:29,340 --> 00:01:31,040
―Ni̱ꞌsín kja̱meé ko̱ꞌki,

35
00:01:31,040 --> 00:01:32,600
tanga mí‑la tsa jè‑jìn.

36
00:01:32,600 --> 00:01:34,640
Ko̱ jè xi̱ta̱ ra̱kìi̱ kitsó‑ní:

37
00:01:34,640 --> 00:01:36,520
―Kja̱ ꞌa̱án‑ná.

38
00:01:36,520 --> 00:01:37,560
Jñà xi̱ta̱ iskonangií‑la̱,

39
00:01:37,560 --> 00:01:38,320
kitsò‑la̱:

40
00:01:38,320 --> 00:01:40,880
―¿Kóꞌsín ma‑ni nga itjáꞌxa̱ngi‑ni xkìi̱n?

41
00:01:40,880 --> 00:01:42,600
Jè xi̱ta̱ ra̱kìi̱ kitsó‑ní:

42
00:01:42,600 --> 00:01:44,360
―Jè xi̱ta̱ ra ꞌmì Jesús,

43
00:01:44,360 --> 00:01:46,080
tsikínda ndási nga isìngaàngi xkoàa̱n,

44
00:01:46,080 --> 00:01:47,040
a̱kjòn kitsò‑na:

45
00:01:47,040 --> 00:01:47,760
“ꞌTin,

46
00:01:47,760 --> 00:01:51,320
ya̱ tiki̱níjno‑ni xkìn ya̱ ñánda̱ tíjna chrjó nandá ra ꞌmì Siloé.”

47
00:01:51,320 --> 00:01:52,680
ꞌA̱n kijí‑ná,

48
00:01:52,680 --> 00:01:54,400
ko̱ ꞌkia̱ nga ijye tsiníjnoo̱ xkoàa̱n,

49
00:01:54,400 --> 00:01:55,640
maá tsatsíjen‑na.

50
00:01:55,640 --> 00:01:58,320
Jñà xi̱ta̱ ꞌkia̱á iskonangi‑la̱:

51
00:01:58,320 --> 00:02:00,640
―¿Ñánda̱ tíjna xi̱ta̱ ra ko̱ꞌmì‑la̱ ji̱?

52
00:02:00,640 --> 00:02:01,640
Jè xi̱ta̱ ra kjonda‑ni,

53
00:02:01,640 --> 00:02:02,800
kitsó‑ní:

54
00:02:02,800 --> 00:02:04,240
―Mì kì be jiàa̱n.

55
00:02:04,240 --> 00:02:08,840
Ko̱ ꞌkia̱á kiìko̱ jè xi̱ta̱ ra ijye itjáꞌxa̱ngi‑ni xko̱n ya̱ ñánda̱ tjítsa̱jna jñà xi̱ta̱ fariseo,

56
00:02:08,840 --> 00:02:15,120
tà nga̱tjì‑la̱ nga ni̱chjin níkjáya‑ní ꞌkia̱ nga tsikínda ndási jè Jesús nga iskíꞌxa̱ngi‑ni xko̱n jè xi̱ta̱ ra xka̱ tsiki.

57
00:02:15,120 --> 00:02:19,960
Jñà xi̱ta̱ fariseo ìjngo ꞌká iskonangi‑ila̱ jè xi̱ta̱ ra ijye kjonda‑ni,

58
00:02:19,960 --> 00:02:20,800
kitsò‑la̱:

59
00:02:20,800 --> 00:02:23,200
―¿Kóꞌsín kjomà‑ni nga itjáꞌxa̱ngi‑ni xkìi̱n?

60
00:02:23,200 --> 00:02:25,120
Xi̱ta̱ ra̱kìi̱ kitsó‑ní:

61
00:02:25,120 --> 00:02:26,580
―Ndásií tsjahíngi xkoàn;

62
00:02:26,580 --> 00:02:28,400
ꞌa̱n ikiníjnò‑ná;

63
00:02:28,400 --> 00:02:29,080
ko̱ ꞌndi̱,

64
00:02:29,080 --> 00:02:30,600
ijyeé tsijen‑ina.

65
00:02:30,600 --> 00:02:32,400
Tjín iꞌka jñà xi̱ta̱ fariseo ra kitsò:

66
00:02:32,400 --> 00:02:33,880
―Xi̱ta̱ ra ko̱ꞌsín kiꞌsiòo̱n,

67
00:02:33,880 --> 00:02:35,760
mì‑la tsa ꞌtse̱ Nainá nchrabá‑ni,

68
00:02:35,760 --> 00:02:37,920
nga̱ mì kì bexkón jè ni̱chjin níkjáya.

69
00:02:37,920 --> 00:02:39,760
Ko̱ tjín iꞌka ra kitsò:

70
00:02:39,760 --> 00:02:44,460
―¿Kóꞌsín ma‑ni nga kjomà‑la̱ kiꞌsìn kjo̱xkón ra nda tjióo̱n tsa xi̱ta̱ jé‑ní?

71
00:02:44,460 --> 00:02:48,180
Kjòjòyaá jñà xi̱ta̱ kìi̱ nga mì kì kjóngásòn kjo̱bítsjen‑la̱.

72
00:02:48,180 --> 00:02:51,680
India iskonangi‑ila̱ jè xi̱ta̱ ra xka̱ tsiki:

73
00:02:51,680 --> 00:02:52,720
―¿Kósii̱ ra ji̱,

74
00:02:52,720 --> 00:02:54,880
yá xi̱ta̱‑ni ra iskíꞌxa̱ngi‑ni xkìn?

75
00:02:54,880 --> 00:02:56,680
Jè xi̱ta̱ ra̱kìi̱ kitsó‑ní:

76
00:02:56,680 --> 00:02:59,260
―Jngoó xi̱ta̱ ra chja̱ ngajo‑la̱ Nainá.

77
00:02:59,260 --> 00:03:03,240
Tanga jñà xi̱ta̱ judío mì kì kjokjiín‑la̱ tsa xka̱á xi̱ta̱ ra̱kìi̱ tsiki,

78
00:03:03,240 --> 00:03:05,660
ko̱ nga ijyeé tsijen‑ila̱ ꞌndi̱‑ni̱.

79
00:03:05,660 --> 00:03:07,720
ꞌKia̱á kiìchja̱‑la̱ jñà xi̱ta̱ jchínga‑la̱

80
00:03:07,720 --> 00:03:08,800
nga iskonangi‑la̱,

81
00:03:08,800 --> 00:03:09,600
kitsò‑la̱:

82
00:03:09,600 --> 00:03:10,720
―¿A jè ra̱kìi̱,

83
00:03:10,720 --> 00:03:11,540
ra iꞌndí‑no ma?

84
00:03:11,540 --> 00:03:15,200
¿A ꞌkoa̱á ꞌsín bixó jiòn nga xka̱á ꞌki ꞌkia̱ nga ti̱ꞌsa̱ kitsin?

85
00:03:15,200 --> 00:03:17,720
¿Ko̱ kóꞌsín ma‑ni ꞌndi̱‑ni̱ nga ijye tsijen‑ila̱?

86
00:03:17,720 --> 00:03:19,640
Jñà xi̱ta̱ jchínga‑la̱ xi̱ta̱ ra̱kìi̱,

87
00:03:19,640 --> 00:03:20,480
kitsò‑nì:

88
00:03:20,480 --> 00:03:24,160
―ꞌYa‑náji̱n nga jè ra̱kìi̱ ra iꞌndí‑na̱ji̱n,

89
00:03:24,160 --> 00:03:25,320
ko̱ kixi̱í kjoa̱,

90
00:03:25,320 --> 00:03:27,920
xka̱á ꞌki ꞌkia̱ nga ti̱ꞌsa̱ kitsin.

91
00:03:27,920 --> 00:03:30,960
Tanga mì kì ꞌya‑ji̱n kóꞌsín ma‑ni nga ma tsijen‑ila̱ ꞌndi̱,

92
00:03:30,960 --> 00:03:33,180
ko̱ yá ra iskíꞌxa̱ngi‑ni xko̱n.

93
00:03:33,180 --> 00:03:34,660
Jè chji̱nangi sabà‑la,

94
00:03:34,660 --> 00:03:35,880
nga̱ ijyeé xi̱ta̱ jchínga‑ní;

95
00:03:35,880 --> 00:03:37,320
jè ra ma ko̱ki̱tso̱‑no.

96
00:03:37,320 --> 00:03:39,540
Kií ko̱ kitsò‑ni jñà xi̱ta̱ jchínga‑la̱,

97
00:03:39,540 --> 00:03:42,140
nga̱ jñá kitsakjòn‑la̱ jñà xi̱ta̱ judío,

98
00:03:42,140 --> 00:03:51,920
nga̱ jñà xi̱ta̱ judío ijyeé tsajo̱óya‑ni nga jngo kjá ki̱tjokajiín ya̱ niꞌya sinagoga ñánda̱ nga maxkóya xi̱ta̱ Judío tsa yá ra ko̱ ꞌsín ki̱tso̱ nga jè Jesús,

99
00:03:51,920 --> 00:03:54,680
jè‑ní ra Cristo [ra xá Nainá isìkasén‑ni].

100
00:03:54,680 --> 00:03:56,020
Kií ko̱ kitsò‑ni,

101
00:03:56,020 --> 00:03:56,920
nga kitsò:

102
00:03:56,920 --> 00:04:00,040
“Jè chji̱nangi sabà‑la nga̱ ijyeé xi̱ta̱ jchínga‑ní.”

103
00:04:00,040 --> 00:04:03,480
Ko̱ jñà xi̱ta̱ judío kiìchja̱ india‑ila̱ jè xi̱ta̱ ra xka̱ tsiki.

104
00:04:03,480 --> 00:04:04,320
Kitsò‑la̱:

105
00:04:04,320 --> 00:04:06,920
―Ko̱ꞌtìn kixi̱‑náji̱n ya̱ ngixko̱n Nainá.

106
00:04:06,920 --> 00:04:07,800
Ngaji̱n,

107
00:04:07,800 --> 00:04:10,000
ijyeé ꞌya‑náji̱n nga jè xi̱ta̱ ra̱kìi̱,

108
00:04:10,000 --> 00:04:11,180
xi̱ta̱ jé‑ní.

109
00:04:11,180 --> 00:04:12,880
Jè xi̱ta̱ ra ijye kjonda‑ni,

110
00:04:12,880 --> 00:04:13,600
kitsó‑ní:

111
00:04:13,600 --> 00:04:16,080
―Mì kì be ra ꞌa̱n a xi̱ta̱ jé‑ní.

112
00:04:16,080 --> 00:04:18,400
Ta jé‑ní ra be nga xi̱ta̱ xka̱á‑ná tsiki,

113
00:04:18,400 --> 00:04:19,040
ko̱ ꞌndi̱,

114
00:04:19,040 --> 00:04:20,640
maá kotsíjen‑ina.

115
00:04:20,640 --> 00:04:22,000
India iskonangi‑ila̱,

116
00:04:22,000 --> 00:04:23,120
nga kitsò‑la̱:

117
00:04:23,120 --> 00:04:24,540
―¿Mé ra isìko̱ kjòn‑li?

118
00:04:24,540 --> 00:04:27,160
¿Kóꞌsín kiꞌsìn nga ma iskíꞌxa̱ngi‑ni xkìn?

119
00:04:27,160 --> 00:04:29,160
Jè xi̱ta̱ ra̱kìi̱ kitsò‑la̱:

120
00:04:29,160 --> 00:04:30,440
―Ijyeé kjokjìn ꞌka̱ ko̱xin‑najiòn,

121
00:04:30,440 --> 00:04:31,760
tanga mì kì makjiín‑no.

122
00:04:31,760 --> 00:04:34,220
¿Mé‑ni nga mejèn‑najiòn ko̱xin india‑no?

123
00:04:34,220 --> 00:04:36,400
¿A ti̱ꞌkoa̱á mejèn‑no ya̱ chitáꞌyáꞌta‑te‑la?

124
00:04:36,400 --> 00:04:37,440
Jñà xi̱ta̱ judío,

125
00:04:37,440 --> 00:04:39,360
kiìchja̱jno‑la̱ jè ndí xi̱ta̱ ra̱kìi̱,

126
00:04:39,360 --> 00:04:40,400
kitsò‑la̱:

127
00:04:40,400 --> 00:04:42,400
―Ji̱í‑li ra ya̱ chitáꞌyáꞌta‑la̱,

128
00:04:42,400 --> 00:04:43,120
tanga ra ji̱n,

129
00:04:43,120 --> 00:04:45,160
kjo̱téxoma‑la̱ Moisés chitáꞌyá‑ji̱n.

130
00:04:45,160 --> 00:04:48,080
ꞌYa‑náji̱n nga jè sabà Nainá kiìchja̱‑la̱ Moisés,

131
00:04:48,080 --> 00:04:51,440
tanga jè xi̱ta̱ ra̱kìi̱ nda mí ꞌya‑ji̱n ñánda̱ ꞌji‑ni.

132
00:04:51,440 --> 00:04:52,920
Jè xi̱ta̱ ra̱kìi̱ kitsó‑la̱:

133
00:04:52,920 --> 00:04:55,000
―Jè ra̱kìi̱ ra tà maxkón‑ná.

134
00:04:55,000 --> 00:04:55,520
Jiòn,

135
00:04:55,520 --> 00:04:56,920
mì kì ꞌya ñánda̱ ꞌji‑ni,

136
00:04:56,920 --> 00:04:59,080
tanga ꞌa̱n iskíꞌxa̱ngi‑ni xkoàa̱n.

137
00:04:59,080 --> 00:04:59,920
Ndaá ꞌyeé,

138
00:04:59,920 --> 00:05:03,000
nga jè Nainá mì kì ꞌnchré‑la̱ jñà xi̱ta̱ ra jé tjín‑la̱;

139
00:05:03,000 --> 00:05:07,160
ta jñá ꞌnchré‑la̱ jñà xi̱ta̱ ra bexkón ko̱ síhitjasòn koni ꞌsín mejèn‑la̱ ra jè.

140
00:05:07,160 --> 00:05:08,460
Skanda ti̱ꞌsa̱ kjotseé,

141
00:05:08,460 --> 00:05:11,240
kjè sa jngo na̱ꞌya‑la̱ xi̱ta̱ ra ma‑la̱ kjíꞌxa̱ngi‑ni xko̱n,

142
00:05:11,240 --> 00:05:13,720
jngo xi̱ta̱ ra xka̱ skanda nga ti̱ꞌsa̱ kitsin.

143
00:05:13,720 --> 00:05:15,920
Tsa mí‑la tsa Nainá isìkasén xi̱ta̱ ra̱kìi̱,

144
00:05:15,920 --> 00:05:18,120
ni̱mé‑la ra ko̱ma‑la̱ ko̱ꞌsín ꞌsi̱in.

145
00:05:18,120 --> 00:05:19,520
Jñà xi̱ta̱ judío,

146
00:05:19,520 --> 00:05:20,320
kitsó‑la̱:

147
00:05:20,320 --> 00:05:22,460
―Ji̱ ra ꞌñó tse jé kitsin‑jíi̱n,

148
00:05:22,460 --> 00:05:24,960
¿a ji̱í mejèn‑li nga ko̱kón‑ya‑náji̱n?

149
00:05:24,960 --> 00:05:27,240
A̱kjòn tsachrje ya̱ i̱ngo̱ sinagoga.

150
00:05:27,240 --> 00:05:37,080
Jè Jesús kiíꞌnchré‑ní nga jngó kjá inachrjekàjin xi̱ta̱ ra̱kìi̱ ya̱ niꞌya sinagoga ñánda̱ nga maxkóya xi̱ta̱ Judío ko̱ ꞌkia̱ nga kiskàjin india‑ni kitsó‑la̱:

151
00:05:37,080 --> 00:05:37,880
―Ji̱,

152
00:05:37,880 --> 00:05:41,320
¿a makjiín‑li ra a̱ꞌta ꞌtse̱ jè ra Iꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ tsò‑la̱ ijo‑la̱?

153
00:05:41,320 --> 00:05:43,000
Xi̱ta̱ ra̱kìi̱ kitsó‑ní:

154
00:05:43,000 --> 00:05:43,480
―Na̱ꞌìn,

155
00:05:43,480 --> 00:05:44,520
ko̱ꞌtín‑ná yá‑ni,

156
00:05:44,520 --> 00:05:46,240
mé‑ni nga ma ko̱kjiín‑na nga̱ꞌta ꞌtse̱.

157
00:05:46,240 --> 00:05:48,160
Jesús kitsó‑la̱:

158
00:05:48,160 --> 00:05:49,680
―Ijye tjiꞌya‑ní,

159
00:05:49,680 --> 00:05:52,120
ko̱ ꞌa̱án jnchro ra tíbakóna̱jmí‑la.

160
00:05:52,120 --> 00:05:55,920
Jè xi̱ta̱ ra̱kìi̱ ꞌkia̱á tsasèn-xkóꞌnchiꞌta‑la̱ Jesús nga kijtsexkón,

161
00:05:55,920 --> 00:05:56,880
kitsò‑la̱:

162
00:05:56,880 --> 00:05:58,320
―Ji̱ Na̱ꞌìn,

163
00:05:58,320 --> 00:05:59,640
makjiín‑na ra a̱ꞌta tsa̱ji.

164
00:05:59,640 --> 00:06:01,960
Jesús a̱kjòn kitsò‑la̱:

165
00:06:01,960 --> 00:06:05,920
―ꞌA̱n kií xá ꞌjíi̱‑na i̱ i̱sàꞌnde nga ꞌa̱n skosòn‑la̱ kóꞌsín katama,

166
00:06:05,920 --> 00:06:08,680
mé‑ni nga jñà xi̱ta̱ ra xka̱ tjáꞌxa̱ngií‑ni xko̱n,

167
00:06:08,680 --> 00:06:11,220
ko̱ nga kataxka̱ jñà xi̱ta̱ ra tsijen‑la̱.

168
00:06:11,220 --> 00:06:14,440
Jñà xi̱ta̱ fariseo ra ya̱ tjítsa̱jnako̱ iꞌka Jesús,

169
00:06:14,440 --> 00:06:16,240
ꞌkia̱ nga kiíꞌnchré jñà ꞌén kìi̱,

170
00:06:16,240 --> 00:06:18,160
iskonangi‑ní nga kitsò:

171
00:06:18,160 --> 00:06:19,320
―Ngàji̱n,

172
00:06:19,320 --> 00:06:22,280
¿a ti̱ꞌkoa̱á xka̱á‑te kjòn‑ji̱n?

173
00:06:22,280 --> 00:06:23,680
Jesús kitsó‑la̱:

174
00:06:23,680 --> 00:06:28,320
―Tsa xka̱á‑la kjòn jiòn mí‑la tsa mé ska̱nè jé‑no a̱ꞌta ꞌtse̱ jé ra tjín‑no.

175
00:06:28,320 --> 00:06:30,100
Tanga ꞌkia̱ nga bixó jiòn:

176
00:06:30,100 --> 00:06:31,040
“Tsijeén‑naji̱n”,

177
00:06:31,040 --> 00:06:34,220
ꞌkoa̱á ꞌsín ma‑ni nga ya̱ kjìnè‑no jé ra tjín‑no.

