\id MAT
\h San Mateo
\toc1 San Mateo
\mt ꞌÉn ndaà‑la̱ Nainá xi kjoa̱ tsꞌe̱ Cristo koni sꞌín kiskiì San Mateo
\c 1
\s Xi̱ta̱ jchínga‑la̱ Jesucristo
\r (Lucas 3:23‑38)
\p
\v 1 Jè xo̱jo̱n xi oxki̱tꞌaà ꞌín‑la̱ na̱ꞌèn‑jchá kjiìn‑la̱ Jesucristo, xi ya̱ inchrobàtꞌaà‑ne tje̱‑la̱ David ko̱ tsꞌe̱ Abraham.
\p
\v 2 Jè Abraham, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Isaac kiꞌmì; ko̱ jè Isaac, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Jacob kiꞌmì; ko̱ jè Jacob, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Judá kiꞌmì, ko̱ jñà xi̱ta̱ ꞌndse̱.
\v 3 Judá, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Fares ko̱ Zara kiꞌmì. Ko̱ jè nea̱‑la̱, Tamar kiꞌmì. Jè Fares, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Esrom kiꞌmì; ko̱ jè Esrom, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Aram kiꞌmì;
\v 4 ko̱ jè Aram, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Aminadab kiꞌmì; ko̱ jè Aminadab, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Naasón kiꞌmì; ko̱ jè Naasón, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Salmón kiꞌmì;
\v 5 ko̱ jè Salmón, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Booz kiꞌmì; ko̱ jè nea̱‑la̱ Booz, Rahab kiꞌmì. Ko̱ jè Booz, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Obed kiꞌmì; ko̱ jè nea̱‑la̱ Obed, Rut kiꞌmì. Ko̱ jè Obed, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Isaí kiꞌmì;
\v 6 ko̱ jè Isaí, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi David kiꞌmì xi xi̱ta̱xá ítjòn tsibìjna; koa̱ jè David, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Salomón kiꞌmì; ko̱ jè nea̱‑la̱ Salomón, jè xi komà chjo̱ón‑la̱ Urías nga sa̱ ítjòn.
\p
\v 7 Jè Salomón, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Roboam kiꞌmì; ko̱ jè Roboam, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Abías kiꞌmì; ko̱ jè Abías, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Asa kiꞌmì;
\v 8 ko̱ jè Asa, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Josafat kiꞌmì; ko̱ jè Josafat, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Joram kiꞌmì; ko̱ jè Joram, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Uzías kiꞌmì;
\v 9 ko̱ jè Uzías, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Jotam kiꞌmì; ko̱ jè Jotam, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Acaz kiꞌmì; ko̱ jè Acaz, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Ezequías kiꞌmì;
\v 10 ko̱ jè Ezequías, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Manasés kiꞌmì; ko̱ jè Manasés, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Amón kiꞌmì; ko̱ jè Amón, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Josías kiꞌmì;
\v 11 ko̱ jè Josías, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Jeconías kiꞌmì, ko̱ jñà xi̱ta̱ ꞌndse̱, kꞌe̱ nga kiìko̱ kjo̱ꞌin xi̱ta̱ Israel ján i̱ꞌnde ñánda ꞌmì Babilonia.
\p
\v 12 Xi komà i̱skan kꞌe̱ nga jye kiìko̱ kjo̱ꞌin xi̱ta̱ ján Babilonia, jè Jeconías, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Salatiel kiꞌmì; ko̱ jè Salatiel, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Zorobabel kiꞌmì;
\v 13 jè Zorobabel, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Abiud kiꞌmì; ko̱ jè Abiud, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Eliaquim kiꞌmì; ko̱ jè Eliaquim, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Azor kiꞌmì;
\v 14 ko̱ jè Azor, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Sadoc kiꞌmì; ko̱ jè Sadoc, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Aquim kiꞌmì; ko̱ jè Aquim, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Eliud kiꞌmì;
\v 15 ko̱ jè Eliud, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Eleazar kiꞌmì; ko̱ jè Eleazar, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Matán kiꞌmì; ko̱ jè Matán, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ xi Jacob kiꞌmì;
\v 16 ko̱ jè Jacob, jè komà na̱ꞌèn‑la̱ José. Ko̱ José, jè xi xꞌi̱n‑la̱ komà María; ko̱ jè María, nea̱‑la̱á komà Jesús xi Cristo, [xi̱ta̱ xi xó kisìkasén‑ne Nainá].
\p
\v 17 Ngatsꞌiì xi̱ta̱ jchínga‑la̱ Jesús, teñijòn sko̱ ma‑ne xi inchrobàtꞌaà‑ne tsꞌe̱ Abraham skanda David. Ko̱ jñà xi̱ta̱ jchínga‑la̱ Jesús xi inchrobàtꞌaà‑ne tsꞌe̱ David skanda kꞌe̱ nga kiìko̱ kjo̱ꞌin jñà xi̱ta̱ Israel ján i̱ꞌnde ñánda ꞌmì Babilonia, ti̱koa̱á teñijòn sko̱ ma‑ne. Ko̱ nguì teñijòn sko̱ ma‑ne skanda kꞌe̱ kitsꞌiìn xi Cristo, [xi̱ta̱ xi xó kisìkasén‑ne Nainá].
\s Kií komà kꞌe̱ nga kitsꞌiìn Jesucristo
\r (Lucas 2:1‑7)
\p
\v 18 Kꞌe̱ nga kitsꞌiìn Jesucristo kiísꞌín komà: María xi nea̱‑la̱ Jesús ko̱ José jñà títsa̱jnaꞌñó‑la̱ xíkjín nga ki̱xan. Kꞌe̱ nga ti̱kjꞌeè bìtsa̱jnako̱ xíkjín, María kiꞌya‑la̱ nga kiꞌndí ꞌya xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ ngaꞌñó‑la̱ Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá.
\v 19 José, xi xꞌi̱n‑la̱ komà, nga xi̱ta̱ kixi̱‑né, majìn‑la̱ nga kjo̱sobà tsjá‑la̱ jè María, kisìkítsjeèn nga tà si̱ìkíjna‑ne chjo̱ón jè, ko̱ mì yá xi̱ta̱ kji̱ꞌnchré.
\v 20  \fig Angel warning Joseph not to flee-33%|01-CN01634b.tif|col|Mat 1:20|||Mat 1:20\fig* Kꞌe̱ nga kꞌoa̱sꞌín tísíkítsjeèn jñà kjoa̱ koi, jngoò àkja̱le̱‑la̱ Nainá tsohóko̱ i̱nga nijñá. Kitsò‑la̱:
\p ―José, xi ya̱ nchrobàtꞌaà‑ne tje̱‑la̱ David, kì tsakjoòn‑jèn nga bijnakoi María xi chjo̱ón‑lè ko̱ma, jè kiꞌndí xi ꞌya, ngaꞌñó tsꞌe̱ Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá‑né.
\v 21 Sꞌe̱é jngoò‑la̱ kiꞌndí xꞌi̱n, ko̱ ꞌín‑la̱ Jesús kꞌoín. Koií kꞌoa̱sꞌín kꞌoín‑ne nga jè ko̱chrjetjì na̱xa̱ndá‑la̱ xi kjoa̱ tsꞌe̱ jé‑la̱.
\p
\v 22 Ngatsꞌiì kjoa̱ koi, kꞌoa̱á sꞌín tsitasòn koni sꞌín kitsò Nainá xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá kjòtseé nga kitsò:
\q
\v 23 Jngoò chjo̱ón xo̱ngó, kiꞌndí kꞌoa̱ ko̱ kꞌoe̱è jngoò kiꞌndí xꞌi̱n
\q xi Emanuel kꞌoín ꞌín‑la̱.
\m Jè ꞌín xi Emanuel tsò, Nainá tíjnako̱‑ná tsòyaá‑ne.
\p
\v 24 Kꞌe̱ nga jaá‑la̱ José, kꞌoa̱á sꞌín kisꞌiìn koni sꞌín kitsò‑la̱ àkja̱le̱‑la̱ Nainá, kiskoétjò María ko̱ chixàn‑ko̱.
\v 25 Ta̱nga mìkiì tsoyijòko̱ xíkjín skanda kꞌe̱‑né nga kitsꞌiìn kiꞌndítjòn‑la̱ María. Ko̱ kꞌoa̱á sꞌín tsibítꞌaà ꞌín‑la̱ nga Jesús kiꞌmì.
\c 2
\s Kiísꞌín komà nga ijchò katsejèn‑la̱ Jesús jñà xi̱ta̱ xi ꞌñó tjín‑la̱ kjoa̱chji̱ne̱
\p
\v 1 Jesús kitsꞌiìn ya̱ na̱xa̱ndá xi ꞌmì Belén, nangui xi chja̱‑ne Judea, kꞌe̱ nga xi̱ta̱xá ítjòn tíjna xi ꞌmì Herodes ya̱ i̱ꞌnde jè. Ijchò ján Jerusalén, xi na̱xa̱ndá sko̱‑la̱ Judea, xi̱ta̱ xi ꞌñó tjín‑la̱ kjoa̱chji̱ne̱, xi inchrobà‑ne ñánda bitjokàtji‑ne tsꞌoí
\v 2 nga kjònangui. Kitsò:
\p ―¿Ñánda tíjna xi̱ta̱xá ítjòn‑la̱ tsꞌe̱ xi̱ta̱ judío xi jye kitsꞌiìn? Kiꞌyaá jngoò‑je̱n niꞌño ján ñánda bitjokàtji‑ne tsꞌoí xi tsakó nga jye kitsꞌiìn. Ko̱ ngaje̱n koií xá kjoi̱‑naje̱n nga jcha̱xkón‑je̱n.
\p
\v 3 Kꞌe̱ nga kiìꞌnchré Herodes xi xi̱ta̱xá ítjòn tíjna, tà kitsakjòn‑né ko̱ ngatsꞌiì xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Jerusalén.
\v 4 Jè xi̱ta̱xá ítjòn xi ꞌmì Herodes, kiìchja̱‑la̱ ngatsꞌiì xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ko̱ xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés; kiskònangui‑la̱ ñánda jtsꞌín xi Cristo, [jè xi̱ta̱ xi xó si̱ìkasén‑ne Nainá].
\v 5 Jñà xi̱ta̱ koi kitsò‑la̱:
\p ―Ya̱á Belén, na̱xa̱ndá xi chja̱‑ne Judea. Kꞌoa̱á sꞌín tíchja̱ xo̱jo̱n xi kiskiì jñà xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá nga kitsò:
\q
\v 6 Jñò xi xi̱ta̱ Belén ꞌmì‑nò, xi nangui Judá nokjoà‑nò,
\q ngásòn chjí‑la̱ na̱xa̱ndá‑nò koni jñà na̱xa̱ndá ítjòn‑la̱ nangui Judá,
\q nga ya̱á ki̱tjojiìn jngoò xi̱ta̱xá ítjòn xi si̱ìkinda̱ na̱xa̱ndá‑na̱ Israel.
\p
\v 7 Jè xi̱ta̱xá ítjòn xi ꞌmì Herodes, kiìchja̱ꞌma‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi ꞌñó tjín‑la̱ kjo̱chji̱ne̱ nga kiskònangui‑la̱ mé na̱chrjein‑ne nga kijtseè niꞌño.
\v 8 \fig Wise men go to Bethlehem -50%|02-CN01629b.tif|col|Mat 2:8-10||Mat 2:8-10|MAT 2.8\fig*Kꞌe̱é kisìkasén ján Belén; kitsò‑la̱:
\p ―Tanguió ján, koa̱ ndaà chji̱nanguio xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ kiꞌndí jè. Kꞌe̱ nga sa̱kò‑nò, ti̱kíꞌnchré‑ná mé‑ne ti̱koa̱ kjián katsejèn‑la̱ nga skoexkoán koa̱ jeya siìkíjna.
\p
\v 9 Kꞌe̱ nga jye kiìꞌnchré xi̱ta̱ xi ꞌñó tjín‑la̱ kjoa̱chji̱ne̱ koni sꞌín kitsò Herodes, kꞌe̱é kiì xi̱ta̱ koi ko̱ jè niꞌño xi kijtseè ñánda bitjokàtji‑ne tsꞌoí kꞌoa̱á sꞌín kiì ítjòn‑la̱ skanda ijchò ñánda tíjna kiꞌndí jè, ko̱ ya̱á tsasìjna jè niꞌño.
\v 10 Jñà xi̱ta̱ xi ꞌñó tjín‑la̱ kjoa̱chji̱ne̱ kꞌe̱ nga kijtseè niꞌño jè, ta̱xki̱ tsjaá komà‑la̱.
\v 11 Kꞌe̱ nga jahasꞌen niꞌya jñà xi̱ta̱ koi, kijtseè kiꞌndí ko̱ nea̱‑la̱ María. Kꞌe̱é chincha-xkóꞌnchitꞌaà‑la̱ jè kiꞌndí ko̱ kijtseèxkón; jeya kisìkíjna. I̱kjoàn kiskíxꞌa̱ kaxa̱‑la̱ ko̱ kitsjaà‑la̱ to̱n oro, ko̱ chrjongó‑la̱ Nainá ko̱ xkiì xi ꞌñó ndaà jne̱ xi ꞌmì mirra.
\v 12 Nga komà i̱skan kitsꞌiì‑la̱ nijñá xi̱ta̱ xi ꞌñó tjín‑la̱ kjoa̱chji̱ne̱ nga mì ti̱ kꞌoa̱á sꞌín ndi̱yá kjoi̱‑ne ñánda tíjna Herodes. Xìn ndi̱yá kiì‑ne nangui‑la̱.
\s Kꞌe̱ nga jñà xi̱ta̱ jchínga‑la̱ Jesús kiìko̱ ján nangui Egipto
\p
\v 13 Kꞌe̱ nga jye kiì‑ne jñà xi̱ta̱ xi ꞌñó tjín‑la̱ kjoa̱chji̱ne̱, jngoò àkja̱le̱‑la̱ Nainá kisìnijñá‑la̱ José, kitsò‑la̱:
\p ―Ti̱sítji̱in; chjoí jè kiꞌndí ko̱ nea̱‑la̱; tꞌin ján nangui Egipto; ya̱á tijni skanda kꞌe̱ ꞌa̱n ko̱xán‑lè. Nga jè Herodes xi xi̱ta̱xá ítjòn tíjna, ko̱hótsji kiꞌndí jè nga mejèn‑la̱ nga si̱ìkꞌen.
\p
\v 14 Kꞌe̱é tsasítje̱n José, kꞌe̱ nga ni̱tje̱n kiskoé jè kiꞌndí ko̱ nea̱‑la̱ nga kiì ján nangui Egipto.
\v 15 Ya̱á tsibìtsa̱jna skanda kꞌe̱ nga kꞌen Herodes. Kꞌoa̱á sꞌín tsitasòn koni sꞌín kitsò Nainá xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá nga kitsò: “Ya̱ nangui Egipto kichjà‑la̱ kiꞌndí‑na̱.”
\s Kꞌe̱ nga kinìkꞌen ndí i̱xti xꞌi̱n
\p
\v 16 Kꞌe̱ nga kijtseè jè Herodes nga jñà xi̱ta̱ xi ꞌñó tjín‑la̱ kjoa̱chji̱ne̱ kiskoòna̱cha̱n‑la̱, tsí jti komà‑la̱. I̱kjoàn kitsjaà o̱kixi̱ nga si̱ìkꞌen yije ndí i̱xti xꞌi̱n xi jò nó tjín‑la̱ ko̱ ngatsꞌiì xi ìsa̱ kiꞌndí ìsa̱ kóho̱kji ján na̱xa̱ndá Belén, ko̱ ya̱ na̱xa̱ndá i̱ndiì‑la̱ koni sꞌín jye kisijiìn‑la̱ mé na̱chrjein‑ne nga kijtseè niꞌño jñà xi̱ta̱ xi ꞌñó tjín‑la̱ kjoa̱chji̱ne̱.
\v 17 Kꞌoa̱á sꞌín tsitasòn ꞌén xi kitsò Jeremías, xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá, nga kitsò:
\q
\v 18 Ya̱ i̱ꞌnde Ramá kinaꞌyà jngoò‑la̱ xi̱ta̱
\q xi tísíkájno ko̱ ꞌñó tíkjindáya ko̱ títsiné;
\q jè chjo̱ón Raquel xi tíkjindáyakeè ndí i̱xti‑la̱,
\q nga mìkiì majehikon ini̱ma̱‑la̱ nga jye kꞌen i̱xti‑la̱.
\p
\v 19 Kꞌe̱ nga jye kꞌen Herodes, xi xi̱ta̱xá ítjòn tíjna, jngoò àkja̱le̱‑la̱ Nainá kisìnijñá‑la̱ José ján Egipto. Kitsò‑la̱:
\p
\v 20 ―Ti̱sítji̱in, chjoí kiꞌndí jè ko̱ nea̱‑la̱. Tꞌin ìjngoò kꞌa‑ne nangui Israel. Jyeé kꞌen jñà xi̱ta̱ xi tjín‑ne nga mejèn‑la̱ si̱ìkꞌen kiꞌndí jè.
\p
\v 21 Kꞌe̱é tsasítje̱n José, kiìko̱‑ne kiꞌndí jè ko̱ nea̱‑la̱ ya̱ nangui Israel.
\v 22 Ta̱nga kꞌe̱ nga kiìꞌnchré José nga jè tíhotíxoma jè xi ꞌmì Arquelao ya̱ nangui Judea, nga jè tíjna ngajo‑la̱ na̱ꞌèn‑la̱ Herodes, José kitsakjòn‑né; mì kꞌoa̱á sꞌín kiì. Ján kiì i̱ꞌnde ñánda ꞌmì Galilea nga kꞌoa̱á sꞌín kisꞌeno̱jmíya‑la̱ i̱nga nijñá.
\v 23 Kꞌe̱ nga ijchò i̱ꞌnde jè, ya̱á tsibìtsa̱jna ya̱ na̱xa̱ndá xi ꞌmì Nazaret. Kꞌoa̱á sꞌín komà mé‑ne nga tsitasòn koni sꞌín kitsò jñà xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá, nga jè Jesús xi̱ta̱ Nazaret kꞌoín.
\c 3
\s ꞌÉn xi kiìchja̱ Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱
\r (Marcos 1:1‑8; Lucas 3:1‑9, 15‑17; Juan 1:19‑28)
\p
\v 1 Jñà na̱chrjein koi jꞌiì Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱ ya̱ i̱ꞌnde i̱tꞌaà xìn ñánda nangui kixì choòn, nangui xi chja̱‑ne Judea, nga kisìkaꞌbí ꞌén‑la̱ Nainá,
\v 2 kitsò:
\p ―Ti̱kájno jé‑nò, kì ti̱ jé binchaàtsji‑nò nga jyeé kjòchrañàtꞌaà‑nò na̱chrjein nga jcha̱a kó sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne.
\p
\v 3 Jè Isaías, xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá, kꞌoa̱á sꞌín kiskiì xo̱jo̱n‑la̱ xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ Juan nga kitsò:
\q Naꞌyà‑la̱ jta̱‑la̱ jngoò xi̱ta̱ xi ꞌñó chja̱
\q ya̱ i̱ꞌnde i̱tꞌaà xìn ñánda nangui kixì choòn, nga tsò:
\q “Tjandaà ndi̱yá‑la̱ Nainá ya̱ i̱jiìn ini̱ma̱‑nò;
\q kixi̱ ti̱kíjna koni jngoò ndi̱yá ñánda ko̱jmeèya Na̱ꞌèn‑ná.”
\p
\v 4 Nikje xi tsohòkjá Juan, tsja̱‑la̱ cho̱ camello‑né; ko̱ jngoò sincho̱ chrjoa̱ tsibíkjá ndáyá‑la̱. Koa̱ jñà tsojmì xi kiskine, cho̱ langosta‑né ko̱ tsjén‑la̱ cho̱ cera xi tjín i̱jiìn ijñá.
\v 5 Ijchò ꞌnchré‑la̱ xi̱ta̱ xi inchrobà‑ne Jerusalén, ko̱ nga kijndà nangui Judea ko̱ ngatsꞌiì na̱xa̱ndá xi ya̱ chrañàtꞌaà‑la̱ xa̱jngá nandá Jordán.
\v 6 Kꞌe̱ nga jye tsafátakòn jé‑la̱ jñà xi̱ta̱, Juan, i̱kjoàn kisꞌiìn bautizar ya̱ xa̱jngá nandá Jordán.
\p
\v 7 Kꞌe̱ nga kijtseè Juan nga kjìn xi̱ta̱ fariseo ko̱ xi̱ta̱ saduceo jꞌiì nga ko̱ma bautizar, kitsò‑la̱:
\p ―¡Jñò, kꞌoa̱á sꞌín ngaya‑nò koni tsà tje̱‑la̱ ye̱! ¿Yá xi o̱kitsò‑nò nga ki̱nchatꞌaàxìn‑là jè kjo̱ꞌin xi nchrobá machrañàtꞌaà‑nò?
\v 8 Ndaà tjín kjoa̱ xi tꞌe̱en nga ndaà kàtaꞌya‑nò nga jyeé kinìkájno jé‑nò nga mì ti̱ jé binchaàtsji‑nò.
\v 9 Kì kꞌoa̱á sꞌín nìkítsjeèn i̱jiìn ini̱ma̱‑nò nga bixón: “Ngaje̱n, [mìkiì sꞌe̱‑naje̱n kjo̱ꞌin nga] ya̱á inchrobàtꞌaà‑naje̱n tje̱‑la̱ Abraham.” Kꞌoa̱á xan‑nò, Nainá, skanda jñà nda̱jo̱ ko̱ma‑la̱ si̱ìkjatjìya‑la̱ nga i̱xti‑la̱ Abraham ko̱ma.
\v 10 Jè ki̱cha̱yá jyeé kjijnandaà nga ko̱tesòn yá; ngatsꞌiì yá xi ꞌmì ndaà toò ojà‑la̱, skanda ko̱ i̱ma̱‑la̱, jtísòn‑né, i̱kjoàn si̱nchájiìn niꞌín nga ki̱ti̱.
\v 11 Xi o̱kixi̱, ꞌa̱n ko̱ó nandá sꞌi̱in‑nò bautizar, mé‑ne nga si̱kájnoò jé‑nò ko̱ mì ti̱ jé ki̱nchátsji‑nò. Ta̱nga jè xi nchrobátji̱ngui‑na sꞌiìn‑nò bautizar ko̱ Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá koa̱ ko̱ niꞌín. Ìsa̱á tjín‑la̱ ngaꞌñó mì kꞌoa̱á‑ne ꞌa̱n. Skanda mìkiì tjíꞌnde‑na̱ nga ꞌa̱n kjíkoa̱a xo̱jté‑la̱.
\v 12 \fig Winnowing -33%|03-CN01655b.TIF|col|Mat 3:12||Kií sꞌín matsjeè tjé‑la̱ trigo|MAT 3.12\fig*Jyeé kjinaya tsja jè pala nga si̱ìtsjeè tjé‑la̱ trigo. Ki̱nchàxkó trigo ya̱ i̱ya niꞌnga; ko̱ jè tjé paja ki̱nchàjiìn niꞌín ñánda nga mìkiì bitsꞌo ni̱ta̱ mé na̱chrjein‑ne.
\s Kꞌoa̱á sꞌín komà nga komà bautizar Jesús
\r (Marcos 1:9‑11; Lucas 3:21‑22)
\p
\v 13 Jesús jꞌiì‑ne Galilea ya̱ xa̱jngá nandá Jordán nga mejèn‑la̱ nga jè Juan sꞌiìn bautizar Jesús.
\v 14 Ta̱nga jè Juan kꞌe̱ nga sa̱ ítjòn mìkiì kòkjeiín‑la̱, kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―ꞌA̱án xi mochjeén‑na nga ji̱í sꞌe̱en‑ná bautizar, ta̱nga ngaji̱, ta̱ sa̱á ꞌa̱n fꞌiìchòn‑ná.
\p
\v 15 Kꞌe̱é kitsò Jesús:
\p ―Tjiì‑lè kjo̱ndaà, tꞌe̱en‑ná bautizar mé‑ne nga kꞌoa̱sꞌín si̱kitasoán kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá.
\p Kꞌe̱é kòkjeiín‑la̱ Juan.
\v 16 Kꞌe̱ nga jye komà bautizar Jesús, kꞌe̱ nga jye itjojiìn‑ne nandá, i̱kjoàn kitáxꞌa̱‑la̱ ngajmiì, ko̱ jè Jesús kijtseè Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá xi inchrobàjen‑ne ngajmiì, koni kji ni̱se paloma kji; ya̱á kiskaàsòn‑la̱ Jesús.
\v 17 Kꞌe̱é kinaꞌyà jngoò‑la̱ ꞌén xi ngajmiì inchrobà‑ne xi kitsò:
\p ―Jè jèe̱ xi kiꞌndí‑na̱ xan‑la̱ xi ꞌñó matsjake̱; tsja tjín‑la̱ takoàn i̱tꞌaà tsꞌe̱.
\c 4
\s Kꞌe̱ nga jè xi̱ta̱ nei̱í kiskoòtꞌaà Jesús
\r (Marcos 1:12‑13; Lucas 4:1‑13)
\p
\v 1 Jè Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá kiìko̱ Jesús jngoò i̱ꞌnde i̱tꞌaà xìn nga jè xi̱ta̱ nei̱í skótꞌaà nga mejèn‑la̱ nga kàtátsji jé.
\p
\v 2 Ichán na̱chrjein ko̱ ichán ni̱tje̱n tsibìjnachjan Jesús ko̱ kꞌe̱ nga ko̱ma i̱skan jye kjòhojò‑la̱.
\v 3 Jè xi̱ta̱ nei̱í xi ma‑la̱ kona̱cha̱n ijchò kasìtꞌaà chrañà‑la̱ ñánda tíjna Jesús, kitsò‑la̱:
\p ―Tsà kixi̱í kjoa̱ nga ngaji̱ xi Kiꞌndí‑la̱ Nainá ꞌmì‑lè, tjiì‑la̱ o̱kixi̱ jñà nda̱jo̱ koi nga i̱nchra̱jín kàtama.
\p
\v 4 Ta̱nga Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Tjítꞌaà Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá, nga tsò: “Mìtsà tà koi tsojmì xi ma chine kítsa̱kon‑ne xi̱ta̱, ti̱koa̱á kítsa̱kon‑ne nga yije ꞌén xi chja̱ Nainá.”
\p
\v 5 Jè xi̱ta̱ nei̱í kiìko̱ Jesús ya̱ Na̱xa̱ndá‑la̱ Nainá xi xó kitjaàjiìn‑ne [ñánda ꞌmì Jerusalén]; kisìkíjnasòn i̱ngo̱ ítjòn ñánda ìsa̱ ꞌnga kji.
\v 6 Kitsò‑la̱:
\p ―Tsà kixi̱í kjoa̱ nga ji̱ xi Kiꞌndí‑la̱ Nainá ꞌmì‑lè, ti̱katje̱ngui yijo‑lè, nga kꞌoa̱á sꞌín tjítꞌaà Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá nga tsò:
\q Nainá koií xá‑la̱ àkja̱le̱‑la̱ i̱tꞌaà tsi̱ji,
\q nga ko̱ tsja tso̱ba̱ꞌñó‑lè,
\q mé‑ne nga ni̱jngoò nda̱jo̱ satíngui‑ne ndso̱koiì.
\p
\v 7 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Ti̱koa̱á tjítꞌaà Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá, nga tsò: “Kì kꞌoa̱á sꞌín chítꞌiì Na̱ꞌèn‑ná xi Nainá.”
\p
\v 8 Ìjngoò kꞌa jè xi̱ta̱ nei̱í kiìko̱ Jesús i̱sòn nindoò xi ꞌñó ꞌnga kji, koa̱ tsakó yije‑la̱ ngatsꞌiì na̱xa̱ndá xi tjín i̱sòꞌnde ko̱ kjoa̱jeya‑la̱ jñà na̱xa̱ndá.
\v 9 Kitsò‑la̱:
\p ―Nga ji̱í tsjaà yije‑lè na̱xa̱ndá koi, tsà ko̱si̱xkóꞌnchitꞌaà‑ná ko̱ jeya si̱kíjna‑ná.
\p
\v 10 Kꞌe̱é kitsò Jesús:
\p ―Ti̱xín xi̱ta̱ nei̱í, ti̱si̱tꞌaàxìn‑ná. Nga kꞌoa̱á sꞌín tjítꞌaà Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá nga tsò: “Jeya ti̱kíjni Na̱ꞌèn‑ná xi Nainá ꞌmì‑la̱; tà jè ta̱jngoò ti̱kitasòn‑la̱.”
\p
\v 11 Kꞌe̱é kiì jè xi̱ta̱ nei̱í, tsasìtꞌaàxìn‑la̱ Jesús. I̱kjoàn ijchò àkja̱le̱‑la̱ Nainá xi kisìsꞌin‑la̱ Jesús.
\s Kií komà nga kiì síxájiìn‑la̱ xi̱ta̱ Galilea Jesús
\r (Marcos 1:14‑15; Lucas 4:14‑15)
\p
\v 12 Kꞌe̱ nga kiìꞌnchré Jesús nga jè Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱ nda̱yá tíjnaꞌya, kiì ìjngoò kꞌa‑ne ya̱ i̱ꞌnde‑la̱ ñánda ꞌmì Galilea.
\v 13 Ta̱nga mì ya̱ tsibìjna ñánda ꞌmì Nazaret; ján kiì kíjna ñánda ꞌmì Capernaum, jngoò na̱xa̱ndá xi kijnandiì ndáchikon ya̱ i̱ꞌnde xi chja̱‑ne Zabulón ko̱ Neftalí.
\v 14 Kꞌoa̱á sꞌín komà mé‑ne nga tsitasòn‑ne ꞌén xi kiskiì Isaías xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá nga kitsò:
\q
\v 15 Jè nangui xi tsꞌe̱ Zabulón ko̱ jè nangui xi tsꞌe̱ Neftalí,
\q ya̱ ndi̱yá xi fì i̱ndiì ndáchikon,
\q ján xijngoaà xa̱jngá nandá Jordán ya̱ nangui Galilea,
\q ñánda tjín xi mìtsà xi̱ta̱ judío.
\q
\v 16 Jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá koi xi tjíjñò kjo̱hítsjeèn‑la̱,
\q kijtseè jngoò niꞌín xi ꞌñó tse kji,
\q koa̱ jñà xi̱ta̱ xi ya̱ tjímaya ndi̱yá‑la̱ kjoa̱biyaà,
\q kjòhiseèn kjo̱hítsjeèn‑la̱.
\p
\v 17 Kꞌe̱é tsibítsꞌia̱ Jesús nga kiìchja̱ya ꞌén ndaà‑la̱ Nainá. Kitsò:
\p ―Ti̱kájno jé‑nò, kì ti̱ jé binchaàtsji‑nò nga jyeé kjòchrañàtꞌaà‑nò na̱chrjein nga jcha̱a kósꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne.
\s Kií kisꞌiìn Jesús nga ñijòn xi̱ta̱ kiìchja̱‑la̱ xi ma‑la̱ síkꞌen ti̱n
\r (Marcos 1:16‑20; Lucas 5:1‑11)
\p
\v 18 \fig Jesus calling Peter & Andrew from ship-33%|04-CN01681B.TIF|col|Mat 4:18-19 ||Mat 4:18-19|MAT 4.18\fig*Kꞌe̱ nga tífa Jesús ya̱ i̱ndiì ndáchikon tsꞌe̱ Galilea, kijtseè jò xi̱ta̱ xi ꞌndse̱ ma, jngoò xi ꞌmì Simón ko̱ ti̱jè‑ne xi ꞌmì Pedro, ko̱ xi ìjngoò, jè xi ꞌmì Andrés. Jñà xi̱ta̱ koi xi síkꞌen ti̱n. Kꞌe̱ nga nchisíkatje̱n‑jiìn‑ndá na̱ꞌya‑la̱,
\v 19 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Nchrohótji̱ngui‑ná, ꞌa̱án tsjaà‑nò xá nga kíxkóya xi̱ta̱ xi ꞌa̱n kjìtꞌaà‑na koni sꞌín maxkóya ti̱n.
\p
\v 20 Jñà xi̱ta̱ koi ni̱to̱ón kisìkájna na̱ꞌya‑la̱ nga kiìtji̱ngui‑la̱ Jesús.
\p
\v 21 Ìsa̱ xijngoaà ìsa̱ Jesús kijtseè nguì jò xi̱ta̱ xi ti̱koa̱ ꞌndse̱ ma‑ne; jngoò xi ꞌmì Jacobo, ko̱ xi ìjngoò, Juan ꞌmì; i̱xti‑la̱ Zebedeo. Ya̱á títsa̱ya chitso ko̱ na̱ꞌèn‑la̱. Nchibíndaàya jñà na̱ꞌya‑la̱. Jesús kiìchja̱‑la̱ nga jñà ko̱jmeiìko̱.
\v 22 Xi̱ta̱ koi ni̱to̱ón kisìkájna chitso‑la̱ ko̱ na̱ꞌèn‑la̱ nga kiìtji̱ngui‑la̱ Jesús.
\s Kií kisꞌiìn Jesús nga kjìn xi̱ta̱ tsakóya‑la̱
\r (Lucas 6:17‑19)
\p
\v 23 Jesús tsajmeè kóho̱kji nangui Galilea, tsakóya ꞌén‑la̱ Nainá ya̱ niꞌya i̱ngo̱ sinagoga nga íjngó íjngó na̱xa̱ndá. Kiìchja̱ya ꞌén ndaà‑la̱ Nainá koni sꞌín otíxoma Nainá; ti̱koa̱ kisìndaà‑ne ngatsꞌiì chꞌin xi tjín‑la̱ xi̱ta̱ nga xki̱ xi ján ijòjno ijòtꞌaà yijo‑la̱.
\v 24 Kinaꞌyà‑la̱ Jesús kóho̱kji ya̱ i̱ꞌnde ñánda ꞌmì Siria, koa̱ jꞌiìko̱‑la̱ xi̱ta̱ xkꞌén xi kjìn ska̱ya chꞌin tjín‑la̱, jñà xi ijòjno ijòtꞌaà yijo‑la̱ ko̱ xi̱ta̱ xi chꞌin nei̱í tíjiìn ini̱ma̱‑la̱, ko̱ tjín xi chꞌin biyaàxín tjín‑la̱, ko̱ xi̱ta̱ xi mì kì ndaà ma síhiníyá yijo‑la̱. Jesús kisìndaà‑ne ngatsꞌiì xi̱ta̱ koi.
\v 25 Kjìn xi̱ta̱ xi ya̱ i̱ꞌnde‑la̱ Galilea kiìtji̱ngui‑la̱, ko̱ jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá xi te ma‑ne (xi ꞌmì Decápolis), ko̱ jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Jerusalén ko̱ na̱xa̱ndá xi iꞌnga xi ya̱ chja̱‑ne nangui Judea, ko̱ xi chja̱‑ne xijngoaà xa̱jngá nandá Jordán.
\c 5
\s Kií kitsò Jesús nga kiìchja̱ya ya̱ i̱sòꞌnga nindoò
\p
\v 1 Jesús, kꞌe̱ nga kijtseè ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi kjìn ma‑ne, kiìmijìn‑jno ya̱ i̱sòꞌnga nindoò koa̱ ya̱á tsibìjna. Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ ijchò kinchatꞌaà‑la̱.
\v 2 Jesús kꞌe̱é tsakóya‑la̱ kitsò‑la̱:
\s Kjo̱ndaà xi sakó‑la̱ jñà xi̱ta̱ kꞌe̱ nga mé kjoa̱ títsa̱jiìn
\r (Lucas 6:20‑23)
\p
\v 3 ―Mé tà ndaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi machi̱ya‑la̱ nga mochjeén‑la̱ kjo̱ndaà‑la̱ Nainá; xi̱ta̱ koi, jyeé tsꞌe̱ ngatsꞌiì kjo̱ndaà xi tjín ya̱ ñánda tíhotíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne.
\p
\v 4 ’Mé tà ndaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kjindáya; Nainá si̱ìjetakòn‑né.
\p
\v 5 ’Mé tà ndaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi indaàjiìn tjín ini̱ma̱‑la̱; jñà tjoé‑la̱ nangui xi Nainá jye kꞌoa̱sꞌín kitsò nga jñà tsjá kjo̱tjò‑la̱.
\p
\v 6 ’Mé tà ndaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi ꞌñó mejèn‑la̱ nga ki̱tasòn xi kjoa̱ kixi̱ xi Nainá síjé; Nainá ko̱si̱ko̱ nga ki̱tasòn kjoa̱ koi.
\p
\v 7 ’Mé tà ndaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi mahi̱ma̱keè xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í; Nainá ko̱hi̱ma̱keè ngajo‑ne jñà xi̱ta̱ koi.
\p
\v 8 ’Mé tà ndaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi tsjeè tjín ini̱ma̱‑la̱; jñà xi̱ta̱ koi, jñà‑né xi skoe̱xkon Nainá.
\p
\v 9 ’Mé tà ndaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi síkijnaꞌnchán kjoa̱; Nainá kiꞌndí‑la̱á ki̱tso̱‑la̱.
\p
\v 10 ’Mé tà ndaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kjo̱ꞌin tjín‑la̱ nga fìtji̱ngui kondra̱‑la̱ xi̱ta̱, koi kjoa̱‑la̱ nga ndaà síkitasòn xi kjoa̱kixi̱. Xi̱ta̱ koi, jyeé tsꞌe̱ ngatsꞌiì kjo̱ndaà xi tjín ya̱ ñánda tíhotíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne.
\p
\v 11 ’Mé tà ndaà‑nò kꞌe̱ nga jñà xi̱ta̱ chꞌo ki̱tso̱‑nò nga ko̱títꞌaà‑nò ko̱ kꞌe̱ nga chꞌo si̱ìko̱‑nò, ko̱ kꞌe̱ nga ꞌén ndiso tsjátꞌin‑nò xi kjoa̱ tsꞌa̱n.
\v 12 Tsja tꞌè‑là ini̱ma̱‑nò, koa̱ tsja tꞌè‑là takòn. Jñò, tseé kjo̱ndaà tjoé‑nò ján ngajmiì. Mìtsà tà jñò xi o̱tínìko̱‑nò. Kꞌoa̱á ti̱sꞌín kinìko̱ jñà xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá xi chinchima ítjòn‑nò.
\s Kiísꞌín ko̱chjeén na̱xa̱ ko̱ niꞌín xi tjín i̱sòꞌnde
\r (Marcos 9:50; Lucas 14:34‑35)
\p
\v 13 ’Jñò, kꞌoa̱á sꞌín ngaya‑nò koni tsà na̱xa̱ xi mochjeén‑la̱ xi̱ta̱ i̱sòꞌnde. Ta̱nga tsà jè na̱xa̱ mì ti̱ kiì si̱ìjnchra‑ne tsojmì, ¿kó ti̱sꞌín ko̱chjeén‑ne? Mì ti̱ mé chjí‑la̱; xíxteèn‑ne ko̱ ya̱á ki̱nchanè xi̱ta̱.
\p
\v 14 ’Jñò, kꞌoa̱á sꞌín ngaya‑nò koni tsà niꞌín xi mochjeén‑la̱ xi̱ta̱ i̱sòꞌnde. Tsà jngoò na̱xa̱ndá xi i̱sòꞌnga nindoò kijna, mìkiì ko̱ma kíjnaꞌma.
\v 15 Kꞌe̱ nga jngoò niꞌín sitꞌaꞌí, mìtsà ya̱ si̱jnangui kaxa̱. Ya̱á si̱jna ñánda ꞌnga choòn, mé‑ne nga ko̱hiseèn yije‑la̱ xi̱ta̱ xi títsa̱jnaya niꞌya.
\v 16 Koni niꞌín xi síhiseèn‑la̱ xi̱ta̱, kꞌoa̱á sꞌín ndaà ti̱jchá yijo‑nò nguixko̱n xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í, mé‑ne jñà xi̱ta̱ koi, jeya si̱ìkíjna Na̱ꞌèn‑nò xi Nainá xi tíjna ngajmiì kꞌe̱ nga skoe̱‑nò nga ndaà titsa̱ꞌnè.
\s Kiísꞌín tsakóya Jesús i̱tꞌaà tsꞌe̱ kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés
\p
\v 17 ’Jñò, kì kꞌoa̱á sꞌín nìkítsjeèn: mìtsà koi xá jꞌi̱‑na ꞌa̱n nga kochrjekànguia jè kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés ko̱ jè xi tsakóya xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá. Tà sa̱á jꞌi̱ sìjngoò‑ná ꞌén xi tjítꞌaà kjo̱tíxoma.
\v 18 O̱kixi̱í xi xan‑nò, koni tjín na̱chrjein kíjna‑ìsa i̱sòꞌnde ko̱ ngajmiì, ni̱mé xi tjáxìn‑la̱ jè kjo̱tíxoma, ni̱jngoò punto ko̱ ni̱jngoò letra tjáxìn‑la̱, skanda kóni nga ko̱jngoò yije kjoa̱ xi tjítꞌaà kjo̱tíxoma.
\v 19 Jè xi̱ta̱ xi mìkiì síkitasòn koni sꞌín tíchja̱ kjo̱tíxoma, na̱sꞌín ꞌñó chiba tíchja̱, ko̱ kꞌoa̱á sꞌín okóya‑la̱ xi̱ta̱, kꞌoa̱á ti̱sꞌín ꞌñó chiba jcha̱‑la̱ ya̱ i̱jiìn na̱xa̱ndá xi jè otíxoma‑la̱ xi ngajmiì nchrobá‑ne. Ko̱ jè xi̱ta̱ xi síkitasòn kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá ko̱ kꞌoa̱sꞌín okóya‑la̱ xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í, jè xi̱ta̱ jè, jè xi ꞌñó ꞌnga kíjna ya̱ i̱jiìn na̱xa̱ndá xi jè otíxoma‑la̱ xi ngajmiì nchrobá‑ne.
\v 20 O̱kixi̱í xi xan‑nò, tsà mìkiì ìsa̱ ndaà si̱kitasòn kjoa̱kixi̱ koni jñà xi̱ta̱ fariseo ko̱ xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés, mìkiì ki̱tjásꞌe̱n‑jñoò ñánda tíhotíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne.
\s Kiísꞌín tjín i̱tꞌaà tsꞌe̱ kjoa̱jti
\r (Lucas 12:57‑59)
\p
\v 21 ’Jñò jye kinaꞌyà koni sꞌín kiꞌmì‑la̱ jñà xi̱ta̱ jchínga‑nò: “Kì xi̱ta̱ nìkꞌeèn; ni̱ta̱ yá‑ne xi xi̱ta̱ si̱ìkꞌen, kjo̱ꞌin sꞌe̱‑la̱.”
\v 22 Ta̱nga ꞌa̱n kꞌoa̱á xan‑nò, tsà jngoò xi̱ta̱ xi ko̱jtikeè ꞌndse̱, sꞌe̱é‑la̱ kjo̱ꞌin. Jè xi chꞌo ki̱tso̱‑la̱ ꞌndse̱, xi̱ta̱xá tsjá‑la̱ kjo̱ꞌin. Ko̱ jè xi ꞌndse̱ ki̱tso̱‑la̱: “Ngaji̱ ni̱mé chjí‑lè”, okꞌìn‑la̱ nga ján kjoi̱ i̱jiìn niꞌín tsꞌe̱ i̱ꞌnde kjo̱ꞌin.
\p
\v 23 ’Tsà kꞌe̱ nga kíkoi̱i tsojmì kjo̱tjò‑lè nga Nainá kꞌoi̱‑la̱ ya̱ i̱ꞌnde tsjeè‑la̱, koa̱ ya̱ koi̱ìtsjeèn‑lè nga jè ꞌndsì tjín‑la̱ kondra̱ tsi̱ji,
\v 24 ti̱kítsajnei tsojmì kjo̱tjò‑lè ya̱ i̱ꞌnde tsjeè, i̱kjoàn tikìtsiꞌba‑la̱ ꞌndsì koa̱ kꞌe̱é ko̱ma si̱kítsajnei tsojmì‑lè.
\p
\v 25 ’Tsà tjín xi̱ta̱ xi ko̱hòngui‑lè nga kji̱ko̱‑lè niꞌya osen, kꞌe̱ nga tjaàya ndi̱yá, ni̱to̱ón jchi̱bàndaà‑nò, mé‑ne nga mì ya̱ kji̱ko̱‑lè nguixko̱n xi̱ta̱xá, ko̱ jè xi̱ta̱xá mì ya̱ tsjá‑la̱ kinda̱ jñà policía nga mì nda̱yá kji̱ko̱‑lè.
\v 26 O̱kixi̱í xi xan‑lè, mì ti̱ kiì ko̱ma ki̱tjo̱o‑ne nda̱yá skanda kꞌe̱ nga kíchjítjì yijo‑lè nga yije xi si̱ìjé‑lè xi̱ta̱xá.
\s Kiísꞌín tjín tsꞌe̱ kjoa̱ chijngui
\p
\v 27 ’Jñò, jye kinaꞌyà koni sꞌín kiꞌmì‑nò kjòtseé: “Kì kjoa̱ chijngui ꞌnè.”
\v 28 Ta̱nga ꞌa̱n kꞌoa̱á xan‑nò, ni̱ta̱ yá‑ne xi kotsejèn‑jno jngoò chjo̱ón nga fahajiìn‑la̱, jye kjoa̱ chijngui tísꞌín koni títsò ini̱ma̱‑la̱.
\p
\v 29 ’Tsà jñà xkoòn kixi̱ ótsji jé‑nò, ti̱nachrjeè; kjiìn ti̱katsjoò. Ìsa̱á ndaà‑ne tsà chija jngoò xkoòn mì kꞌoa̱á‑ne tsà ya̱ ki̱xo̱jiìn yije yijo‑nò ya̱ i̱jiìn niꞌín ya̱ i̱ꞌnde kjo̱ꞌin.
\v 30 Tsà jñà ndsei̱i kixi̱ ótsji jé‑nò, ti̱chátjòn; kjiìn ti̱katsjoò. Ìsa̱á ndaà‑ne tsà chija jngoò ndsei̱i mì kꞌoa̱á‑ne tsà ján kjoi̱ yijo‑nò i̱jiìn niꞌín ya̱ i̱ꞌnde kjo̱ꞌin.
\s Kiísꞌín tjín kjo̱tíxoma i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi tsjeiìn xíkjín
\r (Mateo 19:9; Marcos 10:11‑12; Lucas 16:18)
\p
\v 31 ’Kꞌoa̱á ti̱sꞌín kisꞌeno̱jmí kjòtseé, ni̱ta̱ yá xi̱ta̱‑ne xi mejèn‑la̱ tsjín chjo̱ón‑la̱, ítjòn tjámiìꞌnga xo̱jo̱n xi tsjeiìn‑ne xíkjín xi̱ta̱.
\v 32 Ta̱nga ꞌa̱n kꞌoa̱á xan‑nò: tsà jngoò xi̱ta̱ xꞌi̱n xi tsjín chjo̱ón‑la̱, tsà mìtsà kjoa̱ chijngui tísꞌín jè chjo̱ón, jè xꞌi̱n‑la̱ tíbítꞌin‑la̱ nga kjoa̱ chijngui kàtasꞌín chjo̱ón. Jè chjo̱ón, kꞌe̱ nga ki̱xan ìjngoò kꞌa‑ne, jè xꞌi̱n xi ki̱xan‑ko̱, ti̱koa̱á jye kjoa̱ chijngui tísꞌín.
\s Kiísꞌín tjín i̱tꞌaà tsꞌe̱ ꞌén xi nokjoá nga Nainá tíbeè
\p
\v 33 ’Ti̱koa̱á jye kinaꞌyà koni sꞌín kiꞌmì‑la̱ jñà xi̱ta̱ jchínga‑ná: “Kꞌe̱ nga bixón: tíbeè Nainá, kì chona̱cha̱n‑jèn, ti̱kitasòn ꞌén‑nò.”
\v 34 Ta̱nga ꞌa̱n kꞌoa̱á xan‑nò: Kꞌe̱ nga ꞌbioò ꞌén‑nò, jngoò kꞌaá kì yá xi nìkíjna ítjòn. Kì kꞌoa̱sꞌín bixón: “Tíbeè ngajmiì.” Nga jè ngajmiì, jè íxi̱le̱ kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá.
\v 35 Ti̱koa̱á kì bixón‑jèn: “Tíbeè i̱sòꞌnde”, nga jè nangui, ya̱á nchasòn ndso̱ko̱ Nainá. Ti̱koa̱á kì bixón‑jèn: “Tíbeè na̱xa̱ndá Jerusalén”, nga jè na̱xa̱ndá jè, tsꞌe̱é Xi̱ta̱xá Ítjòn xi Nainá.
\v 36 Ti̱koa̱á kì skoò nìkíjna ítjòn kꞌe̱ nga mé ꞌén xi ꞌbioò. Nga mìkiì ko̱ma‑nò nga si̱jmà o si̱chroba jngoò tsja̱ skoò.
\v 37 Tà kꞌoa̱á sꞌín ti̱nókjoa̱a “jon”, o xi “majìn”. Jñà ꞌén xi kjisòn, ya̱á nchrobá‑ne i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ nei̱í.
\s Kiísꞌín ti̱ko̱o jñà xi̱ta̱ xi chꞌo síko̱‑nò
\r (Lucas 6:29‑30)
\p
\v 38 ’Jye kinaꞌyà koni sꞌín kiꞌmì‑nò kjòtseé: “Tsà yá xi ko̱chrje jngoò xkoiìn, ti̱nachrjeè ngajo‑ne tsꞌe̱. Ko̱ tsà yá xi skoe̱toòn‑lè nga skónáje̱n jngoò niꞌñoi, chjínáje̱n ngajo‑ne tsꞌe̱.”
\v 39 Ta̱nga ꞌa̱n, kꞌoa̱á xan‑nò: Ti̱kjeiín‑là xi̱ta̱ tsꞌe̱n. Tsà jngoò xi̱ta̱ xi si̱ìjtsꞌiìn‑tꞌaà kjioòn kixi̱, ti̱koa̱á tjiì‑là xi ngobà nga kàtꞌeé‑la̱.
\v 40 Tsà jngoò xi̱ta̱ ko̱hòngui‑nò nga mejèn‑la̱ skoé na̱chro̱‑nò, ti̱koa̱ tjiì‑là na̱chro̱kisòn‑nò nga kàtakjoé.
\v 41 Tsà jngoò xi̱ta̱ xi kjòꞌñó sꞌi̱n‑nò nga si̱ìkajen jngoò hora‑nò chꞌá‑la̱ nga onguíko̱‑là, jò hora ìsa̱ kjiìn tanguíko̱‑là.
\v 42 Tsà yá xi̱ta̱ xi síjé‑nò tsojmì, tjiì‑là; ko̱ tsà jngoò xi̱ta̱ xi mejèn‑la̱ ski̱ñatꞌaà‑nò tsojmì, kì ꞌmì‑là: mìkiì ko̱ma.
\s Kó sꞌín si̱ko̱o jñà xi̱ta̱ xi majtikeè‑nò
\r (Lucas 6:27‑28, 32‑36)
\p
\v 43 ’Ti̱koa̱á jye kinaꞌyà koni kiꞌmì‑nò kjòtseé: “Ti̱tsjacha xi̱ta̱ xinguio̱o ko̱ ti̱jticha kondra̱‑nò.”
\v 44 Ta̱nga ꞌa̱n kꞌoa̱á xan‑nò: Ti̱tsjacha jñà xi kondra̱‑nò, ti̱chikon‑tꞌioòn jñà xi chja̱ꞌon‑ko̱‑nò, ndaà ti̱ko̱o jñà xi jtikeè‑nò, titsiꞌbatjiò jñà xi chꞌo tsò‑nò ko̱ jñà xi chꞌo síko̱‑nò.
\v 45 Tsà kꞌoa̱sꞌín sꞌe̱én, kiꞌndí‑la̱ Nainá xi tíjna ngajmiì ko̱ma; Nainá síhiseèn‑la̱ ndobá‑la̱ tsꞌoí xi̱ta̱ xi ndaà ko̱ xi mì kì ndaà; ti̱koa̱á Nainá síkꞌa‑la̱ jtsí jñà xi̱ta̱ kixi̱ ko̱ xi mìtsà xi̱ta̱ kixi̱.
\v 46 Jñò, tsà tà jñà matsjacha xi̱ta̱ xi matsjakeè‑nò, ni̱ mé kjo̱ndaà xi sꞌe̱‑nò; nga kꞌoa̱á ti̱sꞌín jñà xi̱ta̱ xi síkíchjítjì tsojmì tsꞌe̱ Roma.
\v 47 Tsà tà jñà xi̱ta̱ xinguio̱o xi ꞌndsè chiba si̱xatꞌaà, ¿a kꞌoa̱á ma‑nò nga ꞌñó ndaà titsa̱ꞌnè?; nga ti̱koa̱á jñà xi̱ta̱ xi mìkiì beèxkon Nainá, kꞌoa̱á ti̱sꞌín.
\v 48 Jñò, nguì kjoa̱kixi̱í tꞌe̱en, koni jè Na̱ꞌèn‑ná xi tíjna ngajmiì nga nguì kjoa̱kixi̱í sꞌín.
\c 6
\s Kiísꞌín tꞌe̱en kꞌe̱ nga kꞌoi̱‑là kjo̱ndaà xi̱ta̱
\p
\v 1 ’Kꞌe̱ nga ndaà tjín kjoa̱ xi ꞌnè, ti̱kinda̱ko̱‑nò yijo‑nò; kì tà kꞌe̱é kꞌoa̱ ꞌnè kꞌe̱ nga nguixko̱n xi̱ta̱, tsà tà jè xi mejèn‑nò nga skoe̱‑nò xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í. Tsà kꞌoa̱sꞌín sꞌe̱en, Na̱ꞌèn‑ná xi tíjna ngajmiì mìkiì si̱ìchikon‑tꞌin‑nò.
\v 2 Kꞌe̱ nga jngoò kjo̱ndaà kꞌoi̱i‑là xi̱ta̱ i̱ma̱, kì kiì bèno̱jmí‑là ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í, koni sꞌín xi̱ta̱ xi jò i̱sén tjín‑la̱ ya̱ niꞌya i̱ngo̱ sinagoga ko̱ ya̱ ndi̱yá nga tsjá kjo̱tjò‑la̱ tsojmì xi̱ta̱; tà jé xi mejèn‑la̱ nga skoe̱ yije xi̱ta̱. Ta̱nga o̱kixi̱í xi xan‑nò, jñà xi̱ta̱ xi kꞌoa̱sꞌín sꞌín, jyeé tjín‑la̱ chjí‑la̱ [nga nguixko̱n xi̱ta̱. Mì ti̱ mé si̱ìchikon‑tꞌin‑ne Nainá.]
\v 3 Kꞌe̱ nga tsà tsojmì kꞌoi̱ kjo̱tjò‑là xi̱ta̱ i̱ma̱, mochjeén‑né nga mì yá xi̱ta̱ xi skoe̱; ni̱ jè skoe̱ xi ꞌñó amigo chibá.
\v 4 Tjàꞌma‑là jè kjo̱ndaà‑nò; kꞌe̱ nga jè Na̱ꞌèn‑ná skoe̱ jè xi kjoa̱ꞌma, jè tsjá‑nò chjí‑nò.
\s Kiísꞌín tꞌe̱en kꞌe̱ nga bìtsiꞌba‑lá Nainá
\r (Lucas 11:2‑4)
\p
\v 5 ’Kꞌe̱ nga bìtsiꞌba, kì kꞌoa̱á ꞌnè koni sꞌín xi̱ta̱ xi jò i̱sén tjín‑la̱. Jñà xi̱ta̱ koi, kꞌe̱ nga bítsiꞌba‑la̱ Nainá, tsjakeè‑né nga bincha kixi̱ ya̱ niꞌya i̱ngo̱ sinagoga ko̱ ya̱ chrja̱ngui̱‑la̱ ndi̱tsi̱n ñánda kjìn xi̱ta̱ kotsejèn‑la̱ nga Nainá bítsiꞌba‑la̱. Xi o̱kixi̱ kꞌoa̱á xan‑nò, jñà xi̱ta̱ koi, jyeé tjín‑la̱ chjí‑la̱ [nga nguixko̱n xi̱ta̱. Mì ti̱ mé si̱ìchikon‑tꞌin‑ne Nainá.]
\v 6 Ta̱nga kꞌe̱ nga mejèn‑lè nga kítsiꞌba‑la̱ Na̱ꞌèn‑ná, ti̱tjásꞌi̱in niꞌya‑lè, tichjoì xotjoa̱‑la̱ niꞌya‑lè, i̱kjoàn ti̱jé‑la̱ kjo̱ndaà‑la̱ Na̱ꞌèn‑ná xi ya̱ ta̱jngoò tíjnaꞌmako̱‑lè. Jè Na̱ꞌèn‑ná tsjá‑lè chjí‑lè nga jè tíbeè xi kjoa̱ꞌma.
\p
\v 7 ’Kꞌe̱ nga bìtsiꞌba, kì ta̱xki̱ kjìn ꞌén nokjoà, koni sꞌín xi̱ta̱ xi mìkiì beèxkon Nainá. Kꞌoa̱á sꞌín síkítsjeèn nga kjìn ꞌén ki̱chja̱‑la̱ Nainá, ìsa̱á ndaà kji̱ꞌnchré‑la̱.
\v 8 Kì kꞌoa̱á ꞌnè koni sꞌín jñà xi̱ta̱ koi; jè Na̱ꞌèn‑ná jye tíjiìn‑la̱ mé xi mochjeén‑nò kꞌe̱ nga ti̱kjꞌeè nìjétꞌaà‑là.
\v 9 Kꞌe̱ nga bìtsiꞌba, kiísꞌín ti̱nókjoa̱a:
\q Na̱ꞌèn‑na̱je̱n xi tijni ngajmiì,
\q kàtayaxkón‑la̱ kjoa̱jeya‑lè nga tsjeè tijni.
\q
\v 10 Kàtjanchrobá kjo̱tíxoma‑lè,
\q kꞌoa̱sꞌín kàtama i̱ i̱tꞌaà nangui koni sꞌín mejèn‑lè nga ko̱ma,
\q koni sꞌín ma ján ngajmiì.
\q
\v 11 Tjiì‑náje̱n i̱ꞌndei̱ jè ni̱ño̱ xi mochjeén‑naje̱n nga na̱chrjein inchijòn.
\q
\v 12 Ti̱jchàatꞌaà‑náje̱n jé‑na̱je̱n koni sꞌín nìjchàatꞌaà‑la̱je̱n jñà xi̱ta̱ xi chꞌo síko̱‑na̱je̱n.
\q
\v 13 Kì kiì biìꞌndi yá xi mejèn‑la̱ nga kotꞌaà‑naje̱n nga ki̱nchátsji jé‑je̱n.
\q Ti̱kinda̱‑náje̱n xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ nei̱í.
\q Nga̱ tsi̱jií kjo̱tíxoma, tsi̱jií ngaꞌñó ko̱ tsi̱jií kjoa̱jeya ni̱ta̱ kjé‑ne. Kꞌoa̱sꞌín kàtama.
\p
\v 14 ’Tsà jñò si̱jchàatꞌaà‑là jé‑la̱ xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í, ti̱koa̱á jè Na̱ꞌèn‑ná xi tíjna ngajmiì si̱ìjchàatꞌaà‑nò jé‑nò.
\v 15 Ta̱nga tsà jñò mìkiì si̱jchàatꞌaà‑là jé‑la̱ xi̱ta̱, ti̱koa̱á Na̱ꞌèn‑ná mìkiì si̱ìjchàatꞌaà‑nò jé‑nò.
\s Kiísꞌín tꞌe̱en kꞌe̱ nga bitsa̱jnachjan
\p
\v 16 ’Kꞌe̱ nga bitsa̱jnachjan, kì kꞌoa̱á ꞌnè koni sꞌín jñà xi̱ta̱ xi jò i̱sén tjín‑la̱ nga síkjatjìya i̱sén‑la̱, mé‑ne nga skoe̱‑ne xi̱ta̱ nga ba tjín‑la̱ nga títsa̱jnachjan. Xi o̱kixi̱, kꞌoa̱á xan‑nò, jñà xi̱ta̱ koi, jyeé kitjoé‑la̱ chjí‑la̱ [nga nguixko̱n xi̱ta̱. Mì ti̱ mé si̱ìchikon‑tꞌin‑ne Nainá.]
\v 17 Ta̱nga jñò, kꞌe̱ nga bitsa̱jnachjan, kì kꞌoa̱á ꞌnè. Ta̱ sa̱á ta̱nìjnoò i̱sén‑nò ko̱ ta̱siꞌa tsja̱skoò,
\v 18 mé‑ne nga mìkiì skoe̱‑nò xi̱ta̱ tsà titsa̱jnachjan, ko̱ jè Na̱ꞌèn‑ná xi tíjnaꞌmako̱‑nò, ta̱ jè xi tíbeè. Jè si̱ìchikon‑tꞌin‑nò.
\s Kjoa̱ nchi̱ná xi tjín ján ngajmiì
\r (Lucas 12:33‑34)
\p
\v 19 ’Jñò, kì tsojmì kjìn binchatjò i̱ i̱sòꞌnde; bitsꞌon‑né ko̱ makixo‑né ko̱ jñà xi̱ta̱ síchijé.
\v 20 Ta sa̱á ján ngajmiì ti̱nchatjò tsojmì. Ján ngajmiì mìkiì bitsꞌon ko̱ mìkiì makixo tsojmì; ti̱koa̱á tsjìn xi̱ta̱ chijé.
\v 21 Ya̱ ñánda ki̱nchatjò tsojmì‑nò, ti̱koa̱á ya̱á si̱ìkítsjeèn ini̱ma̱‑nò.
\s Kósꞌín mochjeén xkoaán
\r (Lucas 11:34‑36)
\p
\v 22 ’Jñà xkoaán, jè ma niꞌín xi síhiseèn‑la̱ yijo‑ná. Koií kjoa̱‑la̱ kꞌe̱ nga ndaà tsejèn‑ná, iseèn choòn yije‑la̱ yijo‑ná;
\v 23 ta̱nga tsà mìkiì ndaà tsejèn‑la̱ xkoiìn, ti̱koa̱á kóho̱kji yijo‑lè, tà jñò choòn‑la̱. Nga tjíjñò‑la̱ kjo̱hítsjeèn‑lè ti̱koa̱á nguì tà jñò choòn‑la̱ yijo‑lè.
\s Yá xi ko̱ma nei‑la̱ xi̱ta̱ xi ꞌñó matsjakeè to̱n
\r (Lucas 16:13)
\p
\v 24 ’Ni̱jngoò xi̱ta̱ xi jò ko̱ma nei‑la̱ nga si̱ìxá‑la̱. Tsà jò ko̱ma nei‑la̱, jngoò ko̱jtikeè koa̱ jngoò ko̱tsjakeè; jngoò ndaà kjitꞌaà‑la̱ koa̱ chꞌo si̱ìko̱ xi ìjngoò. Jñò, tsà kjoa̱ nchi̱ná si̱ìsꞌin‑là, mìkiì ko̱sꞌin‑la̱ kjoa̱ tsꞌe̱ Nainá.
\s Kósꞌín síkinda̱ Nainá jñà xi i̱xti‑la̱ ma
\r (Lucas 12:22‑31)
\p
\v 25 ’Kꞌoa̱á xan‑nò, kì makájno‑nò mé tsojmì xi chji̱ne̱e, xi sꞌio̱o, nga si̱jchá yijo‑nò, ko̱ mé nikje xi chi̱kjá. ¿A mì ꞌya‑jèn kꞌe̱ nga titsa̱jnakoaán i̱ i̱sòꞌnde tjín‑ìsa kjoa̱ xi ìsa̱ ꞌñó chjí‑la̱ mì kꞌoa̱‑ne koni tsojmì xi ma chine? Ti̱koa̱á yijo‑ná, tjín‑ìsa kjoa̱ xi ìsa̱ ꞌñó chjí‑la̱ mì kꞌoa̱‑ne koni jè nikje xi chíkjá.
\v 26 Chítsejèn‑là ni̱se xi tjíma i̱jiìn i̱sén; mì jno̱ó ꞌbeé; mì ni̱ji̱n majchá‑la̱ koa̱ mì niꞌnga tjín‑la̱ ñánda bincháxkó ni̱ji̱n‑la̱; ta̱nga jè Na̱ꞌèn‑ná xi tíjna ngajmiì tsjá‑la̱ tsojmì xi kine; koa̱ jñò, ìsa̱á chjí‑nò mì kꞌoa̱‑ne jñà ni̱se.
\v 27 Jñò, na̱sꞌín ta̱kó ꞌñó si̱kájnoò, ni̱ i̱tsé ko̱ma si̱katonè‑là na̱chrjein‑nò koni sꞌín tjíndaà‑la̱ Nainá.
\p
\v 28 ’¿Mé‑ne nìkájno‑nò xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ nikje xi chi̱kjá? Chítsejèn‑là naxó lirio xi majchá i̱jiìn ijñá; mìkiì síxá ko̱ mìkiì ma‑la̱ faña nikje.
\v 29 Ta̱nga ꞌa̱n, kꞌoa̱á xan‑nò, ndaà tsà jè Salomón xi xi̱ta̱xá ítjòn tsibìjna nga ꞌñó xi̱ta̱ jeya, mì kꞌoa̱á kjoàn nikje xi tsohòkjá koni kjoàn jñà naxó nga ndaà kjoàn.
\v 30 Nainá, kꞌoa̱á sꞌín ndaà kjoàn sꞌín xka̱ ijñá, xi jngoò na̱chrjein títsa̱jnakon ko̱ xi ma nchijòn kotsjòojiìn niꞌín. Jñò xi xi̱ta̱ ꞌmì‑nò xi mìkiì ndaà mokjeiín‑nò, ¿a mìtsà ìsa̱ ni̱to̱n tsjá‑nò Nainá nikje xi mochjeén‑nò nga chi̱kjá?
\v 31 Kì makájno‑nò, kì bixón‑jèn: “¿Mé xi chji̱ne̱é?, ko̱ ¿mé xi sꞌioa̱á? ko̱ ¿mé nikje xi chi̱kjá?”
\v 32 Nga yije tsojmì koi, kꞌoa̱á tjín xi ótsji jñà xi̱ta̱ xi mìkiì mokjeiín‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ Nainá. Ta̱nga jñò tíjnaá‑nò Na̱ꞌèn xi tíjna ngajmiì xi jyeé tíjiìn‑la̱ nga mochjeén‑nò ngatsꞌiì tsojmì koi.
\v 33 Ítjòn ti̱nchátsjioò kjoa̱ tsꞌe̱ Nainá koni sꞌín otíxoma ko̱ kjoa̱kixi̱‑la̱; ngatsꞌiì tsojmì xi mochjeén‑nò tà tjoésòn‑nò.
\v 34 Kì makájno‑nò mé kjoa̱ xi sꞌe̱ nchijòn‑lè; nga nchijòn‑lè, sꞌe̱é‑nò kjoa̱ xi ko̱kájno‑nò; tà koií kjoa̱ ti̱kájno xi tjín na̱chrjein i̱ꞌndei̱.
\c 7
\s Mì kiì ko̱ma jñá si̱kinda̱á jé‑la̱ xi̱ta̱ xinguia̱á
\r (Lucas 6:37‑38, 41‑42)
\p
\v 1 ’Kì kjo̱ꞌin ꞌbiì‑là xi̱ta̱ xinguio̱o kjoa̱ tsꞌe̱ jé‑la̱ mé‑ne nga mì kjo̱ꞌin tjoé‑nò kjoa̱ tsꞌe̱ jé‑nò.
\v 2 Koni sꞌín kꞌoi̱‑là kjo̱ꞌin xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í, kꞌoa̱á ti̱sꞌín tjoé ngajo‑nò kjo̱ꞌin. Jè chi̱ba̱ xi si̱chi̱ba̱ya‑là xinguio̱o, ti̱jè ko̱chi̱ba̱ ngajo‑nò.
\v 3 [¿Mé‑ne jé‑la̱ xingui̱i nìkinda̱‑ne koa̱ tsi̱ji mìkiì nìkindi̱i?] ¿Mé‑ne chìtsejèn‑la̱ jè tjé xi kjinangui xko̱n xingui̱i, ko̱ jè yá chi̱so̱ xi kjinangui xkoiìn mìkiì chìtsejèn‑la̱?
\v 4 Tsà yá chi̱so̱ kjinangui xkoiìn, ¿a ko̱ma kꞌoín‑la̱ xi̱ta̱ xingui̱i: “Tjiìꞌnde‑ná nga kochrjekànguia tjé xi kjinangui xkoiìn”?
\v 5 Ngaji̱ xi jò ma i̱sén‑lè, ítjòn ti̱nachrjekàngui chi̱so̱ xi kjinangui xkoiìn mé‑ne nga ndaà ko̱tsejèn‑lè, i̱kjoàn ti̱nachrjekàngui tjé xi kjinangui xko̱n xingui̱i.
\p
\v 6 ’Tsojmì tsjeè xi tsꞌe̱ Nainá, kì nañá ꞌbiì‑la̱ mé‑ne nga mì ya̱ si̱ìkáfatꞌaà‑lè ko̱ ya̱ ski̱ne̱‑lè. Koa̱ jè ndáto̱n chjí xi nìkjiín, kì chi̱nga̱ nìkatje̱n‑la̱ mé‑ne nga mì ndso̱ko̱ ki̱nchanè‑ne.
\s Kó sꞌín si̱jé‑lá Nainá kꞌe̱ nga mé xi mejèn‑ná
\r (Lucas 11:9‑13; 6:31)
\p
\v 7 ’Ti̱jé mé xi mejèn‑nò, jè Nainá tsjá‑nò; ti̱nchátsjioò Nainá, sakó‑nò; ti̱nókjoa̱tꞌaà‑là Nainá mé xi mejèn‑nò mé‑ne skíxꞌa̱ꞌnde‑nò koni jngoò xotjoa̱.
\v 8 Ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi síjé, tjoé‑la̱, jè xi ótsji, sakó‑la̱ ko̱ jè xi chja̱tꞌaà‑la̱ Nainá, táxꞌa̱ꞌnde‑la̱ koni jngoò xotjoa̱.
\p
\v 9 ’Jñò xi xi̱ta̱ jchínga ꞌmì‑nò, tsà i̱nchra̱jín si̱ìjé‑nò i̱xti‑nò, ¿a nda̱jo̱ó kꞌoi̱‑là? Majìn.
\v 10 Koa̱ tsà ti̱n si̱ìjé‑nò, ¿a ye̱é kꞌoi̱‑là? Majìn.
\v 11 Jñò na̱sꞌín xi̱ta̱ xi chꞌo ꞌnè, ma‑nò ꞌbiì‑là i̱xti‑nò tsojmì xi ndaà kjoàn. Jè Na̱ꞌèn‑nò xi tíjna ngajmiì, ìsa̱á ni̱to̱n si̱ìsꞌin‑nò nga tsjá‑nò tsojmì xi ndaà kjoàn tsà jñò si̱jétꞌaà‑là.
\p
\v 12 ’Ni̱ta̱ mé kjo̱ndaà xi mejèn‑nò nga si̱ìko̱‑nò xi̱ta̱, kꞌoa̱á ti̱sꞌín ti̱ko̱ ngajo‑nò. Kꞌoa̱á sꞌín tíchja̱ kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés ko̱ xo̱jo̱n‑la̱ xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá.
\s Kó kji xotjoa̱ xi ki̱tjásꞌe̱én
\r (Lucas 13:24)
\p
\v 13 ’Ti̱tjásꞌio̱òn jè xotjoa̱ xi ꞌnchrèya kji. Jè xotjoa̱ ko̱ jè ndi̱yá xi ꞌñó tiyà, ndi̱yá‑la̱ kjo̱ꞌin‑né. Kjìn xi̱ta̱ xi ya̱ fahasꞌen.
\v 14 Ko̱ jè xotjoa̱ ko̱ ndi̱yá xi ꞌnchrèya choòn, ndi̱yá‑la̱ kjoa̱binachon‑né, ko̱ chiba xi̱ta̱ matsji‑la̱.
\s Kó sꞌín jcha̱xkoaán xi̱ta̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ xá xi sꞌín.
\r (Lucas 6:43‑44)
\p
\v 15 ’Ndaà ti̱kinda̱a yijo‑nò i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ ndiso xi tsò nga ꞌén‑la̱ Nainá síkaꞌbí. Kꞌe̱ nga fꞌiìkon‑nò jñà xi̱ta̱ koi, i̱ma̱ kjoa̱á sꞌín koni orrè ta̱nga ini̱ma̱‑la̱, tse̱jén tsꞌe̱én ꞌya.
\v 16 Jñò jcha̱xkoòn xi̱ta̱ koi i̱tꞌaà tsꞌe̱ xá xi sꞌín. Kꞌoa̱á ngaya‑la̱ koni jngoò yá xi ndaà toò ojà‑la̱. Jè toò uva, mìtsà jè majchá‑la̱ yá naꞌyá. Ti̱koa̱á jè toò iko̱, mìtsà jè majchá‑la̱ yá naꞌyá.
\v 17 Ngatsꞌiì yá xi ndaà kjoàn, ndaà toò ojà‑la̱. Ta̱nga jè yá xi mìkiì ndaà kjoàn, mìkiì ndaà toò xi ojà‑la̱.
\v 18 Jngoò yá xi ndaà kji, mìtsà chꞌo kjoàn toò xi ojà‑la̱. Koa̱ jè yá xi chꞌo kji, mìkiì ojà‑la̱ toò xi ndaà kjoàn.
\v 19 Nga yije yá xi mìkiì ojà‑la̱ toò xi ndaà, sa̱tèsòn‑la̱ i̱kjoàn si̱nchájiìn niꞌín nga ki̱ti̱.
\v 20 Kꞌoa̱á sꞌín jcha̱xkoòn xi̱ta̱ koi i̱tꞌaà tsꞌe̱ xá xi sꞌín.
\s Yá xi̱ta̱ xi kjoa̱hasꞌen‑jiìn ñánda nga Nainá tíhotíxoma
\r (Lucas 13:25‑27)
\p
\v 21 ’Mìtsà tà ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi tsò‑na: “Na̱ꞌèn, Na̱ꞌèn”, kjoa̱sꞌen‑jiìn jè kjo̱tíxoma‑la̱ ngajmiì. Tà jñà xi̱ta̱ xi kjoa̱sꞌen‑jiìn xi síkitasòn koni sꞌín mejèn‑la̱ Na̱ꞌèn‑na xi tíjna ngajmiì.
\v 22 Kꞌe̱ nga ki̱jchò na̱chrjein, kjìn xi̱ta̱ ki̱tso̱‑na: “Na̱ꞌèn, Na̱ꞌèn, ngaje̱n kinokjoàya‑náje̱n ꞌén‑lè xi i̱tꞌaà tsi̱ji. Nga ko̱ó ꞌín‑lè kinachrjekàjiìn‑náje̱n ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í xi mìkiì ndaà; ti̱koa̱á kjìn kjo̱xkón kiꞌnè‑je̱n xi ndaà tjín.”
\v 23 Kꞌe̱é kꞌoa̱ xán‑la̱: “Mìkiì bexkon‑nò. Ti̱nchatꞌaàxìn‑ná jñò xi chꞌo kiꞌnè.”
\s Mé xi ngaya‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi síkitasòn ꞌén‑la̱ Jesús ko̱ xi mìkiì síkitasòn.
\r (Lucas 6:47‑49; Marcos 1:22)
\p
\v 24 ’Jè xi ꞌnchré koa̱ síkitasòn ꞌén‑na̱ koni xan‑la̱, kꞌoa̱á sꞌín ngaya‑la̱ koni jngoò xi̱ta̱ xi tjín‑la̱ kjo̱hítsjeèn; ya̱á bíndaàsòn niꞌya‑la̱ ñánda na̱xi̱ choòn.
\v 25 ꞌBa jtsí; ꞌba tjo̱xkón; fꞌiì xa̱jngá nandá xi fahanè niꞌya; nì mé xi ma‑la̱ nga ndaà tjíndaà jè niꞌya, ya̱á kijnasòn ñánda na̱xi̱ choòn.
\v 26 Ta̱nga ni̱ta̱ yá‑ne xi ꞌnchré ꞌén‑na̱ ko̱ mìkiì síkitasòn, kꞌoa̱á ngaya‑la̱ koni jngoò xi̱ta̱ xi tsjìn‑la̱ kjo̱hítsjeèn; ya̱á bíndaàsòn niꞌya ñánda jncha tsomì.
\v 27 ꞌBa jtsí; ꞌba tjo̱xkón; fꞌiì xa̱jngá nandá ya̱á bixòña niꞌya jè; mì tà kꞌoa̱á kji kjoa̱ xi ma kꞌe̱ nga bixòña.
\p
\v 28 Kꞌe̱ nga jye kiìchja̱ Jesús, ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi títsa̱jna, tà kꞌoa̱á komà‑la̱ koni tsò ꞌén xi tsakóya.
\v 29 Kꞌoa̱á sꞌín tsakóya koni jngoò xi̱ta̱ xi ꞌñó tjín‑la̱ kjo̱tíxoma, mìtsà kꞌoa̱sꞌín tsakóya koni xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés.
\c 8
\s Kií komà nga kjòndaà jngoò‑ne xi̱ta̱ xi tíbindojno chrjoa̱ yijo‑la̱
\r (Marcos 1:40‑45; Lucas 5:12‑16)
\p
\v 1 Kꞌe̱ nga itjojen‑ne Jesús ya̱ i̱sòꞌnga nindoò, kjìn xi̱ta̱ jꞌiìtji̱ngui‑la̱.
\v 2 Jngoò xi̱ta̱ xi tíbindojno chrjoa̱ yijo‑la̱ ijchòkon koa̱ tsasìxkóꞌnchitꞌaà‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―Na̱ꞌèn, tsà mejèn‑lè, ti̱tsjeè‑ná chꞌin xi tjín‑na.
\p
\v 3 Jesús, kꞌe̱é tsijmeé tsja nga tsohótꞌaà‑la̱ yijo‑la̱ xi̱ta̱ jè, kitsò‑la̱:
\p ―Mejèn‑na, kàtandaà‑ne yijo‑lè.
\p Kꞌe̱ nga o̱kitsò Jesús, ni̱to̱ón kjòndaà‑ne.
\v 4 Kꞌe̱é kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Ti̱náꞌyi, kì yá xi̱ta̱ xi bèno̱jmí‑la̱. Tꞌin ñánda tíjna no̱ꞌmiì, ta̱kó‑la̱ yijo‑lè nga jyeé kjòndaà‑ne; koa̱ jchꞌi̱i kjo̱tjò‑lè, tsojmì xi síjé kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés, mé‑ne nga kàteè‑ne jñà xi̱ta̱ nga jyeé kjòndaà‑ne chꞌin‑lè.
\s Kií komà nga kjòndaà‑ne chi̱ꞌnda‑la̱ xi xi̱ta̱ sko̱‑la̱ soldado
\r (Lucas 7:1‑10)
\p
\v 5 Kꞌe̱ nga jahasꞌen Jesús ya̱ na̱xa̱ndá Capernaum, jngoò xi̱ta̱ sko̱‑la̱ soldado tsꞌe̱ Roma ijchòkon, kisìjé‑la̱ kjo̱ndaà.
\v 6 Kitsò‑la̱:
\p ―Na̱ꞌèn, xi̱ta̱ chi̱ꞌnda‑na̱ kijna‑né ján niꞌya‑na̱. Tsí ꞌñó xkꞌén koa̱ tífa kjo̱ꞌin nga mìkiì ma síhiníyá yijo‑la̱.
\p
\v 7 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Ko̱ma kjísìndaà‑na.
\p
\v 8 Jè xi̱ta̱ sko̱‑la̱ soldado kitsò:
\p ―Na̱ꞌèn, mìkiì okꞌìn‑na nga ngaji̱ kꞌoín sobì niꞌya‑na̱, ta̱ sa̱á tjiì o̱kixi̱ nga kàtandaà‑ne, koa̱ ko̱ndaà‑ne chi̱ꞌnda‑na̱.
\v 9 ꞌA̱n, tíjiìn‑na nga tjín‑lè kjo̱tíxoma. Ti̱koa̱á ꞌa̱n, tjín‑na xi̱ta̱ ítjòn xi otíxoma‑na, ti̱koa̱á tjín‑na soldado xi ꞌa̱n otiìxoma‑la̱, kꞌe̱ nga xan jngoò‑la̱: “Tꞌin”, fì‑né; xan‑la̱ xi ìjngoò: “Nchroboí”, nchrobá‑né; koa̱ kꞌe̱ nga xan‑la̱ jè xi chi̱ꞌnda‑na̱: “Kꞌoa̱ tꞌi̱in”, síkitasòn‑na.
\p
\v 10 Kꞌe̱ nga kiìꞌnchré Jesús jñà ꞌén koi, tà kjòxkón‑la̱. Kitsò‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi tji̱ngui‑la̱:
\p ―O̱kixi̱í xi xan‑nò, ya̱ Israel ni̱ sa̱á jngoò xi̱ta̱ sakó‑na xi kꞌoa̱sꞌín ndaà mokjeiín‑la̱ koni jè xi̱ta̱ jè.
\v 11 Kꞌoa̱á xan‑nò, kjìn xi̱ta̱ kjoi̱í‑ne nga ñijòn chrja̱ngui̱‑la̱ i̱sòꞌnde xi ko̱kje̱n‑ko̱ Abraham ko̱ Isaac ko̱ Jacob ya̱ ngajmiì ñánda tíhotíxoma Nainá.
\v 12 Ta̱nga jñá xi̱ta̱ xi tjín‑ne nga ya̱ kítsa̱jna ñánda ko̱tìxoma Nainá, ki̱tjokàjiìn‑né; ján kjoi̱ ndi̱tsin ñánda jñò choòn, ko̱ ya̱á ski̱ndàya koa̱ si̱ìjtsꞌiìn ni̱ꞌño̱.
\p
\v 13 Kꞌe̱é kitsò‑la̱ Jesús jè xi̱ta̱ sko̱‑la̱ soldado:
\p ―Tꞌin‑ne niꞌya‑lè; koni sꞌín nga ndaà mokjeiín‑lè, kꞌoa̱á sꞌín ko̱ma.
\p Jè chi̱ꞌnda‑la̱ ti̱kꞌe̱é kjòndaà‑ne.
\s Kií kisꞌiìn Jesús nga kisìndaà‑ne na̱chíya‑la̱ Pedro
\r (Marcos 1:29‑31; Lucas 4:38‑39)
\p
\v 14 Jesús kiì niꞌya‑la̱ Pedro koa̱ kijtseè na̱chíya‑la̱ nga kijna xkꞌén; chꞌin tìjnga tjín‑la̱.
\v 15 Jesús tsohótꞌaà‑la̱ tsja jè chjo̱ón, ni̱to̱ón kjòndaà‑ne chꞌin tìjnga‑la̱, tsasítje̱n‑ne jè chjo̱ón, i̱kjoàn kisìsꞌin‑la̱ Jesús.
\s Kií kisꞌiìn Jesús kꞌe̱ nga kjìn xi̱ta̱ xkꞌén jꞌiìko̱‑la̱
\r (Marcos 1:32‑34; Lucas 4:40‑41)
\p
\v 16 Kꞌe̱ nga jye kòjñò, kjìn xi̱ta̱ xkꞌén jꞌiìko̱‑la̱ Jesús xi ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í tjín‑la̱. Jesús tà jngoò o̱kixi̱ kitsjaà nga tsatíxoma‑la̱ mé‑ne nga itjokàjiìn‑ne ini̱ma̱‑la̱ jñà xi̱ta̱ ngatsꞌiì ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í, koa̱ kjòndaà yije‑ne xi̱ta̱ xkꞌén.
\v 17 Kjoa̱ koi koni sꞌín komà, koií tsitasòn koni kitsò Isaías xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá kꞌe̱ nga kitsò: “Jè jaàxìn chꞌin‑ná ko̱ jè kisìkjeiín kjo̱ꞌin nga kjòndaà‑ne ñánda kitsìꞌon yijo‑ná.”
\s Mé xi síjé Jesús i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi mejèn‑la̱ fìtji̱ngui‑la̱
\r (Lucas 9:57‑62)
\p
\v 18 Kꞌe̱ nga kijtseè Jesús nga kjìn ma‑ne xi̱ta̱ xi kitseèndiì‑la̱, kitsjaà‑la̱ o̱kixi̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ nga kiì ján xijngoaà ndáchikon.
\v 19 Kꞌe̱é jꞌiì jngoò xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés, ijchòkon Jesús, kitsò‑la̱:
\p ―Maestro, kjítji̱ngui‑lè ni̱ta̱ ñánda nga kꞌoín.
\p
\v 20 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Jñà ni̱nda̱ tjín‑la̱ nguijo ñánda oyijò, koa̱ jñà ni̱se tjín‑la̱ tjé, ta̱nga ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, tsjìn‑na i̱ꞌnde ñánda síkjáya.
\p
\v 21 Ìjngoò xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ kitsò‑la̱:
\p ―Na̱ꞌèn, tjiìꞌnde‑ná nga ítjòn kjián kìhijñaà na̱ꞌèn‑na̱.
\p
\v 22 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Ji̱, nchrobátji̱ngui‑ná, jñà mikꞌen kàtìhijiìn mikꞌen‑la̱.
\s Kií kisꞌiìn Jesús nga kisìkíjnajyò tjo̱xkón ya̱ i̱jiìn ndáchikon
\r (Marcos 4:35‑41; Lucas 8:22‑25)
\p
\v 23 Jahasꞌen Jesús jè chitso; kjihijtako̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱.
\v 24 Tà ni̱to̱ón tsatsejèn jngoò tjo̱xkón ko̱ jtsí ya̱ i̱jiìn ndáchikon, ko̱ jè ndáchikon ta̱xki̱ komà‑né, mejèn bíjtsaꞌma jè chitso. Ta̱nga jè Jesús kjinafé‑né.
\v 25 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ kꞌe̱é kiìkon nga kisìkjaá‑la̱ Jesús, kitsò‑la̱:
\p ―Na̱ꞌèn, ti̱kinda̱‑náje̱n. Jye titsa̱bixònguindá.
\p
\v 26 Kiìchja̱ Jesús kitsò:
\p ―¿Mé‑ne tsakjoòn‑nò? ꞌÑó chiba mokjeiín‑nò xi i̱tꞌaà tsꞌa̱n.
\p Kꞌe̱é tsasítje̱n Jesús, tsohótiko̱ tjo̱xkón ko̱ ndáchikon koa̱ ni̱to̱ón kisijyò‑ne tjo̱ koa̱ kjòndaàya‑ne.
\v 27 Koa̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ tà kjòxkón‑la̱, kitsò:
\p ―Yá xi̱ta̱‑ne jè skanda jè tjo̱ ko̱ ndáchikon síkitasòn‑la̱.
\s Kií kisꞌiìn Jesús nga tsachrjekàjiìn ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í xi tjín‑la̱ xi̱ta̱ Gadara
\r (Marcos 5:1‑20; Lucas 8:26‑39)
\p
\v 28 Kꞌe̱ nga ijchò Jesús ján xijngoaà ndáchikon ya̱ nangui Gadara, jò xi̱ta̱ ijchò kinchatꞌaà‑la̱ xi ya̱ itjo‑ne ya̱ ñánda sihijiìn mikꞌen. Ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í tjín‑la̱. ꞌÑó jchán tsꞌe̱n, kjaán‑ko̱‑ne tsà yá xi ya̱ kjoa̱haya ndi̱yá.
\v 29 ꞌÑó kiìchja̱ nga kitsò:
\p ―¿Mé xi mejèn‑lè ko̱ ngaje̱n, ji̱ xi Kiꞌndí‑la̱ Nainá ꞌmì‑lè? ¿A koií xá kòfꞌi̱‑ne nga jcha̱toòn‑náje̱n kꞌe̱ nga ti̱kjꞌeè bijchó na̱chrjein‑la̱ kjo̱ꞌin?
\p
\v 30 Ya̱ chrañàtꞌaà‑la̱ kjìn jchán chi̱nga̱ nchikjèn‑jno,
\v 31 koa̱ jñà ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í tsibítsiꞌba‑la̱ Jesús, kitsò‑la̱:
\p ―Tsà ki̱nachrjekàjiìn‑náje̱n, tjiìꞌnde‑náje̱n nga ki̱tjásꞌe̱n‑jiìn‑je̱n yijo‑la̱ chi̱nga̱ koi.
\p
\v 32 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Ndaà tjín, tanguió.
\p I̱kjoàn itjojiìn yijo‑la̱ jñà xi̱ta̱ koi, kꞌe̱é jahasꞌen‑jiìn yijo‑la̱ jñà chi̱nga̱, koa̱ ngatsꞌiì chi̱nga̱ tsatíkjájen‑jno ya̱ na̱xi̱ skanda i̱jiìn ndáchikon ko̱ ya̱á kꞌen.
\p
\v 33 Jñà xi̱ta̱ xi koꞌndà chi̱nga̱ tsanga; kꞌe̱ nga ijchò i̱jiìn na̱xa̱ndá, tsibéno̱jmí yije kjoa̱ xi komà ko̱ kjoa̱ xi komàtꞌin jñà xi̱ta̱ xi ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í tíjiìn ini̱ma̱‑la̱.
\v 34 Kꞌe̱é ijchò ngatsꞌiì xi̱ta̱ na̱xa̱ndá ñánda tíjna Jesús; kꞌe̱ nga kijtseèxkon tsibítsiꞌba‑la̱ nga xìn nangui kàtjì.
\c 9
\s Kií kisꞌiìn Jesús nga kisìndaà jngoò‑ne xi̱ta̱ xi mì kì ma síhiníyá yijo‑la̱
\r (Marcos 2:1‑12; Lucas 5:17‑26)
\p
\v 1 Kꞌe̱ nga jahasꞌen Jesús jè chitso, jahatotꞌaà xijngoaà ndáchikon koa̱ ijchò‑ne na̱xa̱ndá‑la̱.
\v 2 Ya̱ ijchòko̱ jngoò‑la̱ xi̱ta̱ xi mìkiì ma síhiníyá yijo‑la̱; kjinasòn‑la̱ na̱chan‑yá. Kꞌe̱ nga kijtseè Jesús nga jñà xi̱ta̱ koi mokjeiín‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱, kitsò‑la̱ jè xi̱ta̱ xkꞌén:
\p ―Ji̱ ndí na̱ꞌèn, tjiì‑la̱ ngaꞌñó yijo‑lè; jé‑lè jye kichàatꞌaà‑lè.
\p
\v 3 Jñà xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés, tjín iꞌnga xi kitsò kjo̱hítsjeèn‑la̱: “Xi̱ta̱ jè, Nainá chja̱jno‑la̱.”
\v 4 Jesús ni̱to̱ón kijtseèya‑la̱ koni sꞌín nchisíkítsjeèn, kitsò‑la̱:
\p ―¿Mé‑ne ko̱tsò‑ne kjo̱hítsjeèn‑la̱ ini̱ma̱‑nò nga chꞌo tsò‑ne?
\v 5 ¿Mé xi ìsa̱ chiba ꞌin tjín, tsà xán‑la̱ jè xi̱ta̱ xi xkꞌén: “Jé‑lè jye kichàatꞌaà‑lè”, ko̱ tsà xán‑la̱: “Ti̱sítji̱in koa̱ ti̱tjeí”?
\v 6 Kokoò‑nò nga ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, tjíꞌnde‑na nga sìjchàatꞌaà‑la̱ jé‑la̱ xi̱ta̱ i̱ i̱sòꞌnde.
\p Kꞌe̱é kitsò‑la̱ jè xi̱ta̱ xkꞌén:
\p ―Ti̱sítji̱in, chjoí na̱chan‑lè, tꞌin‑ne niꞌya‑lè.
\p
\v 7 Kꞌe̱é tsasítje̱n jè xi̱ta̱ xkꞌén, kiì‑ne niꞌya‑la̱.
\v 8 Kꞌe̱ nga kijtseè jñà xi̱ta̱ nga tsasítje̱n‑ne jè xi̱ta̱ xkꞌén, tà kꞌoa̱á ko̱ma‑la̱; kꞌe̱é jeya kisìkíjna Nainá nga kꞌoa̱sꞌín tse ngaꞌñó tsjá‑la̱ xi̱ta̱ i̱sòꞌnde.
\s Mé kjoa̱ xi komà kꞌe̱ nga jè Jesús kiìchja̱‑la̱ Mateo
\r (Marcos 2:13‑17; Lucas 5:27‑32)
\p
\v 9 Jesús kiì‑ne i̱ꞌnde jè. Kꞌe̱ nga tífì, kijtseè jngoò xi̱ta̱ xi ꞌmì Mateo xi tíjnatꞌaà ími̱xa̱ ya̱ ñánda síkíchjítjì tsojmì, to̱n xi fì Roma; kitsò‑la̱:
\p ―Nchrobátji̱ngui‑ná.
\p Kꞌe̱é tsasítje̱n Mateo, kiìtji̱ngui‑la̱ Jesús.
\p
\v 10 Kꞌe̱ nga tíjnatꞌaà ími̱xa̱ Jesús nga tíkjèn ya̱ niꞌya‑la̱ Mateo, kjìn xi̱ta̱ jꞌiì xi ti̱koa̱ tsojmì síkíchjítjì ko̱ xi̱ta̱ xi jé tjín‑la̱. Ti̱koa̱ tsibìtsa̱jnatꞌaà ími̱xa̱, tsakjèn‑ko̱ Jesús ko̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱.
\v 11 Ta̱nga jñà xi̱ta̱ fariseo, kꞌe̱ nga kijtseè xi̱ta̱ koi, kiskònangui‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús, kitsò‑la̱:
\p ―¿Mé‑ne kꞌoa̱sꞌín‑ne maestro‑nò nga xi̱ta̱ xi síkíchjítjì tsojmì ko̱ xi̱ta̱ jé kjèn‑ko̱‑ne?
\p
\v 12 Kiìꞌnchré Jesús, kꞌe̱é kitsò‑la̱:
\p ―Jñà xi̱ta̱ xi mì chꞌin tjín‑la̱, mì chji̱ne̱xkiì mochjeén‑la̱, jñà‑né xi̱ta̱ xi xkꞌén xi mochjeén‑la̱ chji̱ne̱xkiì.
\v 13 Tanguió chítaꞌyà ìsa̱ kó tsòya‑ne Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá xi tsò: “ꞌA̱n mejèn‑na nga kàtasꞌe‑nò kjo̱hi̱ma̱takòn; kì ta̱ tsjaà cho̱ nìkꞌeèn kjo̱tjò xi ꞌa̱n ꞌbiì‑ná.” Mìtsà koi xá jꞌi̱‑na ꞌa̱n nga jꞌi̱kjaàjñaà xi̱ta̱ kixi̱, jñà‑né xi̱ta̱ xi tjín‑la̱ jé nga kàtasíkájno jé‑la̱ nga mì ti̱ jé ko̱hótsji‑ne.
\s Kó kitsò Jesús kꞌe̱ nga kitjònangui‑la̱ mé‑ne mì bìtsa̱jnachjan‑ne xi̱ta̱‑la̱
\r (Marcos 2:18‑22; Lucas 5:33‑39)
\p
\v 14 Jè Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱, jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ jꞌiìkon Jesús ñánda tíjna koa̱ kiskònangui‑la̱, kitsò:
\p ―Ngaje̱n ko̱ xi̱ta̱ fariseo kjitꞌaà na̱chrjein bitsa̱jnachjan‑je̱n. ¿Mé‑ne jñà xi̱ta̱ tsi̱ji mìkiì bìtsa̱jnachjan‑ne?
\p
\v 15 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―¿A baá bìtsa̱jna xi̱ta̱ kꞌe̱ nga sꞌeí tjín kꞌe̱ nga títsa̱jna osen xi kòbixan? Ta̱nga ki̱jchò na̱chrjein kꞌe̱ nga tjáxìn‑la̱ xꞌi̱n xi kòbixan, kꞌe̱‑né nga kítsa̱jnachjan xi̱ta̱.
\p
\v 16 ’Jngoò nikje i̱baà mìkiì ma si̱jto‑ne ko̱ nikje xi̱tse̱; nga jè nikje xi̱tse̱, kjeèn‑yó‑né koa̱ ko̱tejnda‑né jè nikje i̱baà. Ìsa̱ tse ko̱ma ñánda kixajndà kji.
\v 17 \fig Wineskin-25%|05-LB00145B.TIF|col|Mat 9:17||Jngoò chrjoa̱ xi sinchá xán|MAT 9.17\fig*Ti̱koa̱á mìkiì ma si̱nchá xán ixiì jè chrjoa̱ jchínga, jè xán ixiì ko̱tijnda‑né jè chrjoa̱ jchínga koa̱ xíxteèn jè xán. Ti̱koa̱á chi̱ja jè chrjoa̱. Jè xán ixiì, chrjoa̱ xi̱tse̱é si̱nchá. Kꞌoa̱á sꞌín ndaà si̱nchá ingajò.
\s Tsòti‑la̱ Jairo ko̱ chjo̱ón xi kitsobà nikje‑la̱ Jesús
\r (Marcos 5:21‑43; Lucas 8:40‑56)
\p
\v 18 Ti̱kꞌe̱é‑ne nga tíchja̱ Jesús, ijchò jngoò xi̱ta̱ sko̱‑la̱ jñà xi̱ta̱ judío, tsasìxkóꞌnchitꞌaà‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―Ndí tsòti‑na̱, sa̱ kò jye kꞌen; ta̱nga tsà ji̱ kꞌoín ko̱ tsà kjòtꞌaà‑la̱ ndsei̱i, kíjnakon ìjngoò kꞌa‑ne.
\p
\v 19 Tsasítje̱n Jesús, kiìko̱ jè xi̱ta̱ sko̱‑la̱ ko̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱.
\v 20 Kꞌe̱ nga nchifì, jngoò chjo̱ón ijchòtji̱ngui‑la̱; chjo̱ón jè, jyeé ko̱ tejò nó xkꞌén nga tíxíxteèn‑la̱ jní. Kiì kasìtꞌaà chrañà‑la̱ Jesús ya̱ i̱jto̱n ítsꞌi̱n nga kitsobàꞌñó i̱tjòn nikje‑la̱.
\v 21 Kꞌoa̱á sꞌín tíhóko̱ ini̱ma̱‑la̱: “Tsà tà jè sìkoa̱a nikje‑la̱, ko̱ndaá‑na.”
\v 22 Jè Jesús kisìkáfaya, kijtseè chjo̱ón jè, kitsò‑la̱:
\p ―Ndí nea̱, tjiì‑la̱ ngaꞌñó yijo‑lè. Kòmandaà‑ne koií‑né nga mokjeiín‑lè i̱tꞌaà tsꞌa̱n.
\p Ti̱jè‑ne hora kjòndaà‑ne chjo̱ón jè.
\p
\v 23 Kꞌe̱ nga ijchò Jesús ya̱ niꞌya‑la̱ jè xi̱ta̱ sko̱‑la̱ xi̱ta̱ judío, kijtseè música xi nchisíkjane nga jye ki̱hijiìn mikꞌen koa̱ kijtseè nga fìjen fìkjá xi̱ta̱ nga ꞌñó nchikjindáya.
\v 24 Kitsò‑la̱:
\p ―Tìtjo̱o niꞌya; jè tsòti mìtsà kòbiyaà, tà kjinafé‑né.
\p Jñà xi̱ta̱, tà tsijnòkeè‑né kꞌe̱ nga o̱kitsò Jesús.
\v 25 Ta̱nga Jesús tsachrje niꞌya ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi títsa̱jna; kꞌe̱é jahasꞌen niꞌya, kiskoé tsja jè tsòti, koa̱ jè tsòti tsasítje̱n.
\v 26 Nga kijndà i̱ꞌnde jè, tsabísòn ꞌén i̱tꞌaà tsꞌe̱ kjoa̱ xi ko̱ma.
\s Kó sꞌín komàtꞌin xi̱ta̱ xi jò ma‑ne xi mìkiì tsejèn‑la̱
\p
\v 27 Kꞌe̱ nga itjo‑ne Jesús i̱ꞌnde jè, jò xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑la̱ kiìtji̱ngui‑la̱; ꞌñó kiìchja̱, kitsò‑la̱:
\p ―¡Jcha̱hi̱ma̱takòn‑náje̱n, ngaji̱ xi ya̱ nchrobàtꞌaà‑ne tje̱‑la̱ xi̱ta̱xá ítjòn David [nga ji̱ tijna ngajo‑la̱]!
\p
\v 28 Kꞌe̱ nga jahasꞌen niꞌya Jesús, jñà xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑la̱ ijchòkon. Jesús, kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿A mokjeiín‑nò nga ko̱ma‑na sìndaà‑nò?
\p Kꞌe̱é kitsò jñà xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑la̱:
\p ―Jon, Na̱ꞌèn. Ko̱maá‑lè.
\p
\v 29 Jesús kꞌe̱é kisìko̱ jñà xko̱n, kitsò‑la̱:
\p ―Jñò, koni sꞌín mokjeiín‑nò, kꞌoa̱sꞌín kàtandaà‑nò.
\p
\v 30 Jñà xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑la̱, kitáxꞌa̱‑ne xko̱n koa̱ kjòndaà‑ne. Jesús ꞌñó tsibínè‑la̱ nga kitsò‑la̱:
\p ―Ndaà tꞌe̱en kinda̱ nga mì yá xi̱ta̱ xi skoe̱ kjoa̱ koi.
\p
\v 31 Ta̱nga jñà xi̱ta̱ koi, kꞌe̱ nga itjo‑ne niꞌya, ti̱kꞌe̱é tsibítsꞌia̱ nga tsibéno̱jmí nga kijndà i̱ꞌnde jè, kósꞌín kisꞌiìn Jesús.
\s Kó sꞌín komà nga kjòndaà‑ne jngoò xi̱ta̱ xi mìkiì ma chja̱
\p
\v 32 Kꞌe̱ nga jye nchifì‑ne jñà xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑la̱, jꞌiìko̱ jngoò‑la̱ Jesús xi̱ta̱ xi mìkiì ma chja̱ nga ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í tíjiìn ini̱ma̱‑la̱.
\v 33 Jesús kꞌe̱ nga jye tsachrjekàjiìn ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í xi tíjiìn ini̱ma̱‑la̱ jè xi̱ta̱ xi mìkiì ma chja̱, ti̱kꞌe̱é komà kiìchja̱‑ne. Ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi ya̱ títsa̱jna tà kjòxkón‑la̱. Kitsò:
\p ―Kjꞌeè kiì ꞌyaá kjoa̱ xi kꞌoa̱sꞌín ma i̱ i̱ꞌnde Israel.
\p
\v 34 Ta̱nga jñà xi̱ta̱ fariseo kitsò:
\p ―Jè sobà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ xi̱ta̱ nei̱í tsjá‑la̱ ngaꞌñó nga ma‑la̱ ochrjekàjiìn ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í xi tjín‑la̱ xi̱ta̱.
\s Kó kitsò Jesús kꞌe̱ nga kjòhi̱ma̱keè xi̱ta̱ xi kjìn ma‑ne
\p
\v 35 Jesús tsajmeèjiìn ñánda na̱xa̱ndá iì ko̱ na̱xa̱ndá jtobá nga tsakóya ꞌén‑la̱ Nainá ya̱ niꞌya i̱ngo̱ sinagoga tsꞌe̱ na̱xa̱ndá koi. Kiìchja̱ya ꞌén ndaà‑la̱ Nainá koni sꞌín otíxoma Nainá; ti̱koa̱ kisìndaà‑ne ngatsꞌiì chꞌin xi tjín‑la̱ xi̱ta̱ nga xki̱ xi ján ijòjno ijòtꞌaà yijo‑la̱.
\v 36 Kꞌe̱ nga kijtseè Jesús nga kjìn ma xi̱ta̱, kjòhi̱ma̱keè nga ꞌñó makájno‑la̱ ko̱ mì yá xi osìko̱ nga jye títsjohoya kꞌoa̱á ngaya‑la̱ koni orrè xi tsjìn‑la̱ paxtò xi koꞌndà.
\v 37 Kꞌe̱é kitsò‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱:
\p ―Xi o̱kixi̱, ꞌñó tse xá tjín xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ ꞌÉn‑la̱ Nainá koni sꞌín ma kꞌe̱ nga kjìn tsojmì majchá ta̱nga jñà xi̱ta̱ chi̱ꞌnda xi síxá, chiba ma‑ne;
\v 38 tìtsiꞌba‑là jè Nei‑la̱ xá, kàtasíkasén‑ìsa xi̱ta̱ chi̱ꞌnda xi koi̱ìxkó tsojmì koi.
\c 10
\s Kó ꞌmì ꞌín‑la̱ xi̱ta̱‑la̱ Jesús xi tejò ma‑ne
\r (Marcos 3:13‑19; Lucas 6:12‑16)
\p
\v 1 Nga ko̱ma i̱skan Jesús kiìchja̱‑la̱ xi̱ta̱‑la̱ xi tejò ma‑ne xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱, kitsjaà‑la̱ kjo̱tíxoma nga ko̱ma ko̱chrjekàjiìn ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í xi tjín‑la̱ xi̱ta̱ koa̱ ko̱ma‑la̱ si̱ìndaà‑nè ni̱ta̱ mé chꞌin‑ne nga ijòjno ijòtꞌaà yijo‑la̱ xi̱ta̱.
\p
\v 2 Jñà ꞌín‑la̱ xi̱ta̱ xi tejò jaàjiìn Jesús nga tsibíxáya‑la̱: jè tíjna ítjòn, Simón xi ti̱koa̱ Pedro kiꞌmì, ko̱ Andrés xi ꞌndse̱ ma Pedro; Jacobo ko̱ ꞌndse̱ Juan xi i̱xti‑la̱ Zebedeo;
\v 3 Felipe, Bartolomé, Tomás, ko̱ Mateo jè xi kisìkíchjítjì tsojmì tsꞌe̱ Roma; Jacobo, ti‑la̱ Alfeo; Lebeo xi ti̱koa̱ Tadeo kiꞌmì;
\v 4 Simón, xi̱ta̱ xi ya̱ fìtꞌaà‑la̱ xi̱ta̱ cananista; ko̱ Judas Iscariote jè xi kisìnga̱tsja kondra̱‑la̱ Jesús.
\s Kósꞌín tsatíxoma‑la̱ Jesús xi̱ta̱‑la̱ xi tejò ma‑ne xi kisìkasén nga kisìkaꞌbí ꞌén‑la̱ Nainá
\r (Marcos 6:7‑13; Lucas 9:1‑6)
\p
\v 5 Jesús kisìkasén nga tejò xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ nga kisìkaꞌbí ꞌén‑la̱ Nainá koa̱ kitsjaà‑la̱ kjo̱tíxoma, kitsò‑la̱:
\p ―Mìkiì onguió ya̱ i̱ꞌnde‑la̱ jñà xi mìtsà xi̱ta̱ judío; ti̱koa̱ mìkiì bitjaàsꞌen‑jñoò ya̱ na̱xa̱ndá‑la̱ xi̱ta̱ Samaria.
\v 6 Ya̱á tanguíchòn jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Israel koni orrè xi kichijà.
\v 7 Kꞌe̱ nga onguió ti̱nókjoa̱ya koa̱ tixón: “Jye kjòchrañàtꞌaà‑nò na̱chrjein nga jcha̱a kó sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne.”
\v 8 Ti̱ndaà‑nò xi̱ta̱ xi xkꞌén; ti̱tsjeè xi tíbindojno chrjoa̱ yijo‑la̱; ti̱kjaáya‑là xi jye kꞌen; na̱chrjekàjñoò ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í xi tíjiìn ini̱ma̱‑la̱ xi̱ta̱. Tà kjo̱tjò kitjoé‑nò ngaꞌñó koi, ti̱koa̱á tà kjo̱tjò tjiì ngajo‑là jñà xi̱ta̱.
\p
\v 9 ’Ni̱mé to̱n chꞌaà.
\v 10 Kì na̱ꞌya chꞌaà xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ ndi̱yá. Mìkiì tsà jò na̱chro̱ chꞌaà. Ti̱koa̱á mìkiì xo̱xté tsjayaà. Ti̱koa̱á kì yá garrote chꞌaà. Nga̱ jè xi̱ta̱ xi síxá, mochjeén‑né nga kꞌoi̱‑la̱ tsojmì xi ski̱ne̱.
\p
\v 11 ’Kꞌe̱ nga kijchoò na̱xa̱ndá iì, o xi na̱xa̱ndá jtobá ti̱nchátsjioò jngoò niꞌya xi ndaà xi̱ta̱ nei‑la̱, ya̱á titsa̱jnako̱o skanda kꞌe̱ nga onguí‑nò.
\v 12 Kꞌe̱ nga ki̱tjásꞌe̱en niꞌya, ti̱ixatꞌaà jñà xi̱ta̱ nei‑la̱ niꞌya.
\v 13 Tsà jñà xi̱ta̱ nei‑la̱ niꞌya skoétjò‑nò, ti̱chikon‑tꞌioòn nga sꞌe̱‑la̱ kjoa̱ꞌnchán, ta̱nga tsà mìkiì skoétjò‑nò, tà sa̱á jñò sꞌe̱‑nò kjoa̱ꞌnchán nga si̱ìchikon‑tꞌin‑nò Nainá.
\v 14 Tsà mìkiì skoétjò‑nò, ko̱ tsà majìn‑la̱ kji̱ꞌnchré ꞌén‑nò, tìtjo̱o niꞌya jè, o na̱xa̱ndá jè, koa̱ titsajneè chijo‑la̱ ndso̱koò.
\v 15 O̱kixi̱í xi xan‑nò, na̱xa̱ndá jè, ìsa̱á tse kjo̱ꞌin sꞌe̱‑la̱ jè na̱chrjein kꞌe̱ nga si̱ndaàjiìn‑la̱ xi̱ta̱, mì kꞌoa̱á‑ne koni jñà xi̱ta̱ tsꞌe̱ na̱xa̱ndá Sodoma ko̱ Gomorra.
\s Kjo̱ꞌin xi tjín kꞌe̱ nga ꞌén‑la̱ Nainá bèno̱jmiá
\p
\v 16 ’Ti̱náꞌya, ꞌa̱n, kꞌoa̱á sꞌín sìkasén‑nò koni tsà orrè ya̱ i̱jiìn‑la̱ cho̱ tse̱jén. Jñò, titsa̱jnandaà ni̱ta̱ mé kjoa̱‑ne koni tsà ye̱ xi ꞌñó maña̱ ti̱koa̱ indaàkjoa̱ kàtama koni tsà ni̱se paloma.
\v 17 Ndaà ti̱kinda̱a yijo‑nò. Jñà xi̱ta̱ koi, ján ski̱nìtꞌaà‑nò nguixko̱n xi̱ta̱xá koa̱ ska̱àn‑ko̱o‑nò ya̱ niꞌya i̱ngo̱ sinagoga.
\v 18 Skanda ján kji̱ko̱‑nò nguixko̱n xi̱ta̱xá gobernador ko̱ xi̱ta̱xá ítjòn, tà koií kjoa̱‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌa̱n. Kꞌoa̱á sꞌín ko̱ma ki̱nókjoa̱‑là ꞌén xi tsꞌa̱n jñà xi̱ta̱xá ko̱ jñà xi mìtsà xi̱ta̱ judío.
\v 19 Kꞌe̱ nga ski̱nìtꞌaà‑nò ñánda títsa̱jna xi̱ta̱xá, kì makájno‑nò kósꞌín ki̱nókjoa̱a, o kósꞌín kixón. Nga ti̱kꞌe̱é‑ne, Nainá tsjá‑nò ꞌén xi ki̱nókjoa̱a.
\v 20 Nga mìtsà jñò xi ki̱nókjoa̱a; jè Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá tsjá‑nò kjo̱hítsjeèn nga ma ki̱nókjoa̱jiìn‑là jñà xi̱ta̱.
\p
\v 21 ’Ti̱jè‑ne ꞌndse̱ si̱ìnga̱tsja ꞌndse̱ xi̱ta̱ nga si̱ìkꞌen. Jè na̱ꞌèn‑la̱ si̱ìnga̱tsja kiꞌndí‑la̱ nga si̱ìkꞌen xi̱ta̱. Jñà i̱xti‑la̱ si̱ìnga̱tsja na̱ꞌèn‑la̱ nga ki̱yá.
\v 22 Ngatsꞌiì xi̱ta̱ i̱sòꞌnde ko̱jtikeè‑nò xi kjoa̱ tsꞌa̱n; ta̱nga jè xi̱ta̱ xi kixi̱ kíjna skanda kjoe̱hetꞌaà‑ne, jè‑né xi ki̱tjokàjiìn kjo̱ꞌin.
\v 23 Kꞌe̱ nga kji̱tji̱ngui kondra̱‑nò xi̱ta̱ xi jngoò na̱xa̱ndá, ti̱yó, xìn na̱xa̱ndá tanguió. O̱kixi̱í xi xan‑nò, ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, ìsa̱á ítjòn kjoia̱a nga ti̱kjꞌeè onguió yije kóho̱kji na̱xa̱ndá Israel.
\p
\v 24 ’Jngoò xi̱ta̱ xi kotaꞌyà mìtsà ìsa̱ tíjna ítjòn koni maestro‑la̱; ti̱koa̱á jngoò xi̱ta̱ xi chi̱ꞌnda tíjna mìtsà ìsa̱ tíjna ítjòn‑la̱ nei‑la̱.
\v 25 Jè xi̱ta̱ xi kotaꞌyà ko̱jngoó ikon tsà kꞌoa̱sꞌín ki̱jchò koni jè maestro‑la̱ ko̱ jè xi chi̱ꞌnda tíjna tsà tà kꞌoa̱sꞌín kíjna koni jè nei‑la̱. Jè xi na̱ꞌèn tíjna, xi̱ta̱ nei̱í tsò‑la̱; jñà xi i̱xti‑la̱, ìsa̱á tsato chꞌo ki̱tso̱‑la̱.
\s Yá xi̱ta̱ xi ki̱skón‑lá
\r (Lucas 12:2‑9)
\p
\v 26 ’Kì xi̱ta̱ tsakjoòn‑là. Nga nì mé tjín xi tíjtsaꞌma xi mìkiì ko̱tsejèn; ngatsꞌiì xi tjíꞌma, jcha̱á‑la̱.
\v 27 Jè kjoa̱ xi kꞌoa̱ xan‑nò kꞌe̱ nga jñò choòn, kꞌoa̱á tixón kꞌe̱ nga na̱chrjein; koa̱ jè xi kjoa̱ꞌma xan‑nò, jñò ti̱nókjoa̱ya kóho̱kji i̱sòꞌnga niꞌya.
\v 28 Kì tsakjoòn‑là jè xi ma‑la̱ síkꞌen yijo‑ná, ta̱nga ini̱ma̱‑ná mìkiì ko̱ma‑la̱ si̱ìkꞌen. Jè xi ti̱skón‑là xi ma‑la̱ síkꞌen yijo‑ná ko̱ ini̱ma̱‑ná nga kinìjiìn‑ná niꞌín tsꞌe̱ kjo̱ꞌin.
\p
\v 29 ’Maá satíjna jò ndí ni̱se na̱sꞌín tà jngoò ma to̱n‑ná. Ta̱nga ni̱jngoò ni̱se ki̱yá tsà mìkiì tsjáꞌnde Nainá.
\v 30 Jñò, skanda tsja̱skoò tíxke̱ya yije‑la̱ Nainá.
\v 31 Koií kjoa̱‑la̱, kì tsakjoòn‑jèn. Ìsa̱á tse chjí‑nò mì kꞌoa̱á‑ne na̱sꞌín kjìn ma ndí ni̱se.
\s Jñà xi̱ta̱ xi tsò nga ꞌa̱n fìtꞌaà‑na
\r (Lucas 12:8‑9)
\p
\v 32 ’Ni̱ta̱ yá‑ne xi tsjá ꞌén nga nguixko̱n xi̱ta̱ nga ꞌa̱n fìtꞌaà‑na, ꞌa̱n kꞌoa̱á ti̱ xán nga nguixko̱n Na̱ꞌèn‑na̱ xi tíjna ngajmiì nga xi̱ta̱ tsꞌa̱n‑ná.
\v 33 Ta̱nga jè xi kjójnaꞌmatꞌin‑na nga nguixko̱n xi̱ta̱, ꞌa̱n kꞌoa̱á ti̱sꞌín kójnaꞌmatꞌian i̱tꞌaà tsꞌe̱ nga nguixko̱n Na̱ꞌèn‑na̱ xi tíjna ngajmiì.
\s Kií ko̱ma nga ko̱jòya xi̱ta̱ xi kjoa̱ tsꞌe̱ Cristo
\r (Lucas 12:51‑53; 14:26‑27)
\p
\v 34 ’Kì kꞌoa̱á sꞌín nìkítsjeèn nga kjoa̱ꞌnchán jꞌiìkoa̱a i̱sòꞌnde. Mì kjoa̱ꞌnchán jꞌiìkoa̱a, ta̱ sa̱á kjoa̱jchán jꞌiìkoa̱a.
\v 35 Koií xá jꞌi̱‑na nga jñà xi̱ta̱, ti̱jè‑ne na̱ꞌèn‑la̱ ko̱ma‑ne kondra̱‑la̱; jè tsòti‑la̱, ti̱jè ko̱ma‑ne kondra̱‑la̱ nea̱‑la̱; ko̱ jè kjaꞌnda‑la̱, ti̱jè na̱chíya‑la̱ ko̱ma‑ne kondra̱‑la̱.
\v 36 Nga jngoò ìjngoò xi̱ta̱, ti̱jñà‑ne xi̱ta̱ niꞌya‑la̱ ko̱ma kondra̱‑la̱.
\p
\v 37 ’Jè xi ìsa̱ tjòkeè na̱ꞌèn‑la̱ ko̱ nea̱‑la̱ ko̱ ꞌa̱n mìkiì matsjakeè‑na, mìkiì okꞌìn‑la̱ nga xi̱ta̱‑na̱ xán‑la̱; ko̱ jè xi ìsa̱ tjòkeè ti‑la̱, o jè tsòti‑la̱, ko̱ ꞌa̱n mìkiì matsjakeè‑na, mìkiì okꞌìn‑la̱ nga xi̱ta̱‑na̱ xán‑la̱.
\v 38 Jè xi kjo̱ꞌin tsakjón‑la̱ nga majìn‑la̱ ojen krò‑la̱ nga ꞌa̱n kji̱nchrobà tji̱ngui‑na mìkiì okꞌìn‑la̱ nga xi̱ta̱ tsꞌa̱n xán‑la̱.
\v 39 Jè xi̱ta̱ xi ndaà ótsji kósꞌín ma si̱ìkinda̱ yijo‑la̱ nga mì mé kjo̱ꞌin sa̱kò‑la̱, tà sa̱á si̱ìchija‑né ko̱ kjo̱ꞌin kíjnajiìn; ta̱nga jè xi tíjnandaà nga tsjá yijo‑la̱ nga ki̱yá xi kjoa̱ tsꞌa̱n, sa̱kò‑la̱ kjoa̱binachon nga i̱tꞌaà tsꞌa̱n ndaà kíjna.
\s Kjo̱ndaà xi tjín‑la̱ xi̱ta̱ xi skoétjò xíkjín
\r (Marcos 9:41)
\p
\v 40 ’Jè xi̱ta̱ xi skoétjò‑nò, ꞌa̱n kjoétjò‑na; ko̱ jè xi skoétjò‑na, jè kjoétjò xi kisìkasén‑na.
\v 41 Jè xi̱ta̱ xi kjoétjò jngoò xi̱ta̱ xi chja̱ ngajo‑la̱ Nainá, koií kjoa̱‑la̱ nga ꞌén‑la̱ Nainá chja̱, kꞌoa̱á ti̱sꞌín ko̱chikon‑tꞌin koni jè xi̱ta̱ xi chja̱ ngajo‑la̱ Nainá. Ko̱ jè xi̱ta̱ xi skoétjò jngoò xi̱ta̱ kixi̱, koií kjoa̱‑la̱ nga ndaà sꞌín, ti̱koa̱á tà ngásòn ko̱chikon‑tꞌin koni jè xi̱ta̱ kixi̱.
\v 42 Ni̱ta̱ yá‑ne xi tsjá jngoò chi̱tsín‑la̱ nandá ꞌnchán jngoò ndí xi̱ta̱ i̱ma̱‑na̱ koií kjoa̱‑la̱ nga ꞌa̱n kotaꞌyàtꞌaà‑na, o̱kixi̱‑né ko̱chikon‑tꞌin‑né.
\c 11
\p
\v 1 Kꞌe̱ nga jye kitsjaà‑la̱ o̱kixi̱ kósꞌín si̱ìxá xi̱ta̱‑la̱ xi tejò ma‑ne xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús, kiìkakóya ko̱ kisìkaꞌbí ꞌén‑la̱ Nainá ngatsꞌiì na̱xa̱ndá xi tjín ya̱ i̱ꞌnde jè.
\s Jesús, kií kitsò‑la̱ xi̱ta̱ xi ijchò kjònangui‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ Juan
\r (Lucas 7:18‑35)
\p
\v 2 Juan, nga nda̱yá tíjnaꞌya, kiìꞌnchré kjoa̱ xi tísꞌín Cristo [xi̱ta̱ xi xó kisìkasén‑ne Nainá]. Kisìkasén iꞌnga xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱
\v 3 nga kiì kjònangui‑la̱. Kitsò‑la̱:
\p ―¿A ji̱‑né xi Cristo xi tjínè‑lè nga kjoi̱i a xi kjꞌei̱í chíña‑la̱je̱n?
\p
\v 4 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Tanguió, tèno̱jmí‑là Juan jñà kjoa̱ xi titsa̱ꞌyaà ko̱ xi titsa̱naꞌyà.
\v 5 Jñà xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑la̱, jyeé tsejèn‑la̱; jñà xi tsáꞌyá kjoàn, jyeé ma fì‑ne; jñà xi tíbindojno chrjoa̱ yijo‑la̱, tímatsjeèjno‑ne yijo‑la̱; jñà xi̱ta̱ xi jtayaà, jyeé ꞌnchré‑ne; ko̱ xi̱ta̱ xi jye kꞌen, nchifaáyaá‑la̱; koa̱ jñà xi̱ta̱ i̱ma̱, jyeé tísꞌeno̱jmí‑la̱ ꞌén ndaà‑la̱ Nainá.
\v 6 Mé tà ndaà‑la̱ jè xi̱ta̱ xi nguì jngoò kꞌa ndaà mokjeiín‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌa̱n nga nì mé xi o̱si̱jna‑ikòn‑la̱.
\p
\v 7 Kꞌe̱ nga jye kiì‑ne xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Juan, tsibítsꞌia̱ Jesús nga tsohóko̱ xi̱ta̱ xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ Juan, kitsò‑la̱:
\p ―¿Mé xi tsanguì chìtsejèn‑là ya̱ i̱ꞌnde i̱tꞌaà xìn ñánda nangui kixì choòn? ¿A jè tsanguì chìtsejèn‑là jngoò xi̱ta̱ xi yá ína̱xo̱ kji nga tsjìn‑la̱ ngaꞌñó nga ma síjtìya‑la̱ tjo̱?
\v 8 Tsà majìn, ¿mé‑nè xi tsanguì chìtsejèn‑là? ¿A jngoò xi̱ta̱ xi ꞌñó ndaà kji nikje‑la̱? Jñà xi̱ta̱ xi ꞌñó ndaà kjoàn nikje‑la̱, ya̱á títsa̱jna ya̱ niꞌya‑la̱ xi̱ta̱xá ítjòn.
\v 9 ¿Mé xá xi tsanguì‑nò? ¿A jè tsanguì chìtsejèn‑là jngoò xi̱ta̱ xi chja̱ ngajo‑la̱ Nainá? O̱kixi̱‑né, kꞌoa̱á xan‑nò, Juan, ìsa̱á tíjna ítjòn mì kꞌoa̱à‑ne koni jngoò xi̱ta̱ xi chja̱ ngajo‑la̱ Nainá.
\v 10 I̱tꞌaà tsꞌe̱ Juan, ya̱á tíchja̱ Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá nga tsò:
\q ꞌA̱án sìkasén ítjòn‑lè xi̱ta̱‑na̱ xi kji̱ko̱ ꞌén,
\q jè xi koi̱ìndaàya ítjòn‑lè ndi̱yá‑lè.
\m
\v 11 O̱kixi̱‑né, ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi tjín i̱ i̱sòꞌnde, ni̱ sa̱á jngoò xi̱ta̱ bitjokàjiìn xi mangásòn koni jè Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱; ta̱nga ya̱ i̱jiìn na̱xa̱ndá ñánda otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, jè xi̱ta̱ xi fehetꞌaà‑ne, ìsa̱á jeya tíjna mì kꞌoa̱á‑ne koni Juan.
\p
\v 12 ’Tje̱n‑ne nga jꞌi̱ Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱, jè kjo̱tíxoma‑la̱ ngajmiì, tse kjoa̱siì tísakó‑la̱ skanda na̱chrjein i̱ꞌndei̱; jñà xi̱ta̱ tsꞌe̱n mejèn‑la̱ nga kàtachija kjo̱tíxoma.
\v 13 Ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá ko̱ xo̱jo̱n tsꞌe̱ kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés, tà ꞌén jꞌiìko̱ skanda kꞌe̱ nga jꞌiì Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱.
\v 14 Tsà mokjeiín‑nò koni tsò jè kjo̱tíxoma ko̱ xi̱ta̱ xi kiìchja̱ya ti̱koa̱á ko̱kjeiín‑nò nga jè Juan, jè‑né xi̱ta̱ xi ꞌmì Elías xi tjínè‑la̱ nga kjoi̱í.
\v 15 Ndaà ti̱náꞌyaà koni xan‑nò.
\p
\v 16 ’¿Yá xi siìngásòn‑koa̱a jñà xi̱ta̱ xi tjín na̱chrjein i̱ꞌndei̱? Jñà ko̱ngásòn‑kjoò jñà i̱xti xi bìtsa̱jna ndi̱tsi̱n nga síská, chja̱‑la̱ xíkjín, tsò‑la̱:
\v 17 “Kànìkjaneé‑nòje̱n xo̱bí ta̱nga jñò, mìkiì kàchà; kàjndaá‑nòje̱n sò xi ba tsò ta̱nga jñò, mìkiì kàchìhindáyaà.”
\v 18 Kꞌe̱ nga jꞌiì Juan, mìtsà ꞌñó tsakjèn, ni̱ mì xán kitsꞌiì, koa̱ jñò bixón‑nò: “Ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í tjín‑la̱.”
\v 19 I̱kjoàn jꞌia̱a xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱; ma‑na kje̱en, ti̱koa̱ ma‑na ꞌbia̱a; jñà xi̱ta̱ tsò‑né: xi̱ta̱ chrjáꞌa‑né, xi̱ta̱ chꞌi̱‑né, amigo‑la̱‑né jñà xi̱ta̱‑la̱ xi̱ta̱xá Roma xi síkíchjítjì tsojmì ko̱ jñà xi xi̱ta̱ jé. Ta̱nga jè kjoa̱chji̱ne̱‑la̱ Nainá, ꞌyaá‑la̱ nga kixi̱ tjín kꞌe̱ nga jye bitasòn.
\s Jesús, kií kitsò‑la̱ jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá xi mìkiì ꞌnchréñijon
\r (Lucas 10:13‑15)
\p
\v 20 Jesús kꞌe̱é tsibítsꞌia̱ nga tsohótiko̱ ngatsꞌiì xi̱ta̱ na̱xa̱ndá ñánda nga kjìn kjo̱xkón‑ndaà kisꞌiìn, koií kjoa̱‑la̱ nga jñà xi̱ta̱ xi ya̱ i̱ꞌnde‑la̱ mìkiì kisìkájno jé‑la̱ nga tákó jé nchihótsji. Kitsò‑la̱:
\p
\v 21 ―¡I̱ma̱ xó‑nò jñò, xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Corazín! ¡I̱ma̱ xó‑nò jñò, xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Betsaida! Tsà ya̱‑làne na̱xa̱ndá Tiro ko̱ Sidón nga kꞌoa̱sꞌín kisꞌiaàn kjo̱xkón xi ndaà tjín xi komà ya̱ i̱jiìn na̱xa̱ndá tsa̱jòn, tsà jñà xi̱ta̱ Tiro ko̱ Sidón kijtseè, jyeé‑la nikje naxá íkjá ko̱ chijo niꞌín kisìkaàjno sko̱ koni seña nga jye kisìkájno kjoa̱ tsꞌe̱ jé‑la̱, mì ti̱ jé ótsji‑ne.
\v 22 Ta̱nga kꞌoa̱á xán‑nò, kꞌe̱ nga jè na̱chrjein nga si̱ndaàjiìn, ìsa̱á tse kjo̱ꞌin sꞌe̱‑nò mì kꞌoa̱á‑ne koni jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Tiro ko̱ Sidón.
\v 23 Koa̱ jñò xi xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Capernaum tsa̱jòn, ¿a kꞌoa̱á sꞌín mokjeiín‑nò nga jcha̱xkón‑nò ján ngajmiì? Majìn, ya̱á ki̱tsa̱jnajñoò i̱ꞌnde ñánda tjín kjo̱ꞌin. Tsà ya̱á‑làne na̱xa̱ndá Sodoma kꞌoa̱sꞌín komà kjo̱xkón xi komà tsa̱jòn, jè na̱xa̱ndá Sodoma tákó kijnaá‑la skanda na̱chrjein i̱ꞌndei̱.
\v 24 Kꞌoa̱á xán‑nò, kꞌe̱ nga ki̱jchò na̱chrjein nga si̱ndaàjiìn, ìsa̱á tse kjo̱ꞌin sꞌe̱‑nò mì kꞌoa̱á‑ne koni jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Sodoma.
\s Ñánda sakó‑ná kjoa̱ nìkjáya tsꞌe̱ ini̱ma̱‑ná
\r (Lucas 10:21‑22)
\p
\v 25 Jñà na̱chrjein koi Jesús kitsò:
\p ―Na̱ꞌèn xi tsi̱ji ngajmiì ko̱ tsi̱ji i̱sòꞌnde, jeya síkíjna‑lè nga jñà kjoa̱ koi tsibìꞌma‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi tjín‑la̱ kjoa̱chji̱ne̱ ko̱ xi ꞌñó tjín‑la̱ kjo̱hítsjeèn nga jñà tsakoò‑la̱ xi ta̱xki̱ ndí xi̱ta̱ i̱ma̱ kjoa̱.
\v 26 Jon, Na̱ꞌèn, nga kꞌoa̱á sꞌín kjòmejèn‑lè.
\p
\v 27 ’Ngatsꞌiì kjoa̱ tsꞌe̱ kjo̱tíxoma, ꞌa̱án kisìnga̱tsja‑na Na̱ꞌèn‑na̱. Mìtsà yá xi beèxkon yá‑né xi Kiꞌndí‑la̱ ma, ta̱jngoò jè xi Na̱ꞌèn ma; ti̱koa̱á mìtsà yá xi beèxkon yá‑né xi Na̱ꞌèn ma, ta̱jngoò jè xi Kiꞌndí‑la̱ beèxkon; ko̱ jè Kiꞌndí‑la̱ ko̱kò‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi jè mejèn‑la̱ nga skoe̱xkon, yá‑né xi Na̱ꞌèn ma.
\v 28 Nchrobáchón‑ná ngatsꞌioò xi jye ijta‑nò nga nìxá ko̱ nga kichꞌàjen chꞌá‑nò, ꞌa̱án síkjáya‑nò.
\v 29 Jchꞌa̱jen‑ko̱‑ná jè yá i̱bo̱ xi ꞌa̱n ꞌyajen mé‑ne nga ko̱ma‑nò ko̱sꞌín sꞌe̱en koni sꞌín sꞌiaàn ꞌa̱n. Kꞌoa̱sꞌín tꞌe̱en koni ꞌa̱n nga tjín‑na kjoa̱tsejta ko̱ indaá kjoa̱ tjín ini̱ma̱‑na̱. Kꞌoa̱sꞌín sakó‑nò kjoa̱ nìkjáya tsꞌe̱ ini̱ma̱‑nò.
\v 30 Jè yá i̱bo̱ ko̱ chꞌá xi ꞌa̱n sikꞌàje̱n‑nò, jna̱‑né, mìtsà ꞌñó iꞌí.
\c 12
\s Yá xi̱ta̱ xi otíxoma‑la̱ jñà na̱chrjein nìkjáya
\r (Marcos 2:23‑28; Lucas 6:1‑5)
\p
\v 1 Jè na̱chrjein nìkjáya, Jesús ko̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ ya̱ ja ya̱ ñánda títje̱ trigo. Koa̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús kjòhojò‑la̱. Kꞌe̱é tsate natín‑la̱ trigo, i̱kjoàn kiskine.
\v 2 Jñà xi̱ta̱ fariseo kꞌe̱ nga kijtseè, kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Chítsején‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑lè, jè kjoa̱ xi nchisꞌín; mìkiì tjíꞌnde nga kꞌoa̱sꞌín ko̱ma jè na̱chrjein nìkjáya.
\p
\v 3 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―¿Jñò, a mìtsà jye tíjiìn‑nò koni sꞌín tíchja̱ Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá koni kisꞌiìn xi̱ta̱xá ítjòn xi kiꞌmì David ko̱ jñà xi̱ta̱‑la̱ xi kjihijtako̱ kꞌe̱ nga kjòhojò‑la̱?
\v 4 Jahasꞌen niꞌya‑la̱ Nainá koa̱ tsakjèn i̱nchra̱jín tsjeè‑la̱ Nainá xi mìkiì tjíꞌnde‑la̱ nga jè David ko̱kje̱n ko̱ xi̱ta̱ xi kjihijtako̱; ta jñà no̱ꞌmiì tjíꞌnde‑la̱ nga ko̱kje̱n.
\v 5 ¿A ti̱koa̱á mìtsà jye tíjiìn‑nò koni tsò kjo̱tíxoma xi kiskiì Moisés? Nga jñà no̱ꞌmiì, ya̱ i̱ya i̱ngo̱ ítjòn, síxá‑né na̱sꞌín jè na̱chrjein nìkjáya, ko̱ na̱sꞌín síxá mìtsà jé nchihótsji.
\v 6 ꞌA̱n, kꞌoa̱á xan‑nò, jngoò tíjna i̱jndé xi ìsa̱ jeya tíjna mì kꞌoa̱á‑ne koni jè i̱ngo̱ ítjòn.
\v 7 Ngatsꞌioò jñò mìkiì machi̱ya‑nò kó tsòya‑ne Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá nga tsò: “ꞌA̱n, mejèn‑na nga kàtasꞌe‑nò kjo̱hi̱ma̱takòn, kì ta̱ tsjaà cho̱ nìkꞌeèn kjo̱tjò xi ꞌa̱n ꞌbiì‑ná.” Tsà ko̱chi̱ya‑nò, mì‑la kiì kjo̱ꞌin kꞌoi̱‑là xi̱ta̱ xi mìtsà jé tjín‑la̱.
\v 8 Kꞌoa̱á sꞌín tjín, ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, ꞌa̱án otiìxoma‑la̱ na̱chrjein nìkjáya.
\s Mé kjoa̱ xi kisakò‑la̱ Jesús kꞌe̱ nga kisìndaà jngoò‑ne xi̱ta̱ na̱chrjein nìkjáya
\r (Marcos 3:1‑6; Lucas 6:6‑11)
\p
\v 9 I̱kjoàn kiì‑ne Jesús ya̱ i̱ꞌnde jè; jahasꞌen jngoò niꞌya i̱ngo̱ sinagoga.
\v 10 Ya̱ tíjna jngoò xi̱ta̱ xi kixìtꞌaà jngoò tsja. Jñà xi̱ta̱ xi ya̱ títsa̱jna kiskònangui‑la̱ Jesús nga mejèn‑la̱ ko̱hòngui, kitsò‑la̱:
\p ―¿A tjíꞌnde‑né nga kjo̱ndaà‑ne xi̱ta̱ kꞌe̱ nga jè na̱chrjein nìkjáya?
\p
\v 11 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Jñò, tsà tíjna jngoò‑nò orrè ko̱ tsà ya̱ ska̱ya nga̱jo̱, ¿a mìtsà konguínachrjeè na̱sꞌín na̱chrjein nìkjáya?
\v 12 Jyeé ꞌya, ìsa̱á ꞌñó chjí‑la̱ jngoò xi̱ta̱ mì kꞌoa̱á‑ne koni jngoò orrè. Koií kjoa̱‑la̱ nga tjíꞌnde‑né nga ko̱si̱koa̱á xi̱ta̱ na̱sꞌín jè na̱chrjein nìkjáya.
\p
\v 13 Jesús kitsò‑la̱ jè xi̱ta̱ xi kixìtꞌaà jngoò tsja:
\p ―Tjeèndojoì ndsei̱i.
\p Xi̱ta̱ jè, tsijmeé tsja, ni̱to̱ón kjòndaà‑ne; kꞌoa̱á ti̱ kji komà‑ne koni kji xi ìjngoò.
\v 14 Jñà xi̱ta̱ fariseo, kꞌe̱ nga itjo‑ne i̱ngo̱, i̱kjoàn tsajoóya‑ne nga mejèn‑la̱ si̱ìkꞌen Jesús.
\s Kꞌoa̱á sꞌín tsitasòn ꞌén xi kiìchja̱ Isaías xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ Jesús
\p
\v 15 Jesús, kꞌe̱ nga kijtseè nga jñà xi̱ta̱ fariseo mejèn‑la̱ si̱ìkꞌen, itjo niꞌya, kiì. Kjìn xi̱ta̱ kiìtji̱ngui‑la̱. Jesús kisìndaà‑ne ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi xkꞌén.
\v 16 Kitsjaà‑la̱ o̱kixi̱ jñà xi̱ta̱ nga mìkiì ke̱èno̱jmítꞌin yá‑né jè.
\v 17 Kꞌoa̱á sꞌín komà mé‑ne nga tsitasòn‑ne ꞌén xi kiìchja̱ Isaías, xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá, nga kitsò:
\q
\v 18 I̱ tíjna jè chi̱ꞌnda‑na̱ jè xi ꞌa̱n jaàjñaà,
\q xi ꞌñó matsjake̱,
\q tjín‑la̱ kjo̱tsja ini̱ma̱‑na̱ xi i̱tꞌaà tsꞌe̱.
\q ꞌA̱án tsjaà‑la̱ Ini̱ma̱ Tsjeè‑na̱
\q nga jè ki̱chja̱jiìn‑la̱ ngatsꞌiì xi̱ta̱ i̱sòꞌnde xi kjoa̱kixi̱
\q mé‑ne nga ko̱ma si̱ndaàjiìn‑la̱.
\q
\v 19 Mìtsà xi̱ta̱ ska̱àn‑ko̱, ko̱ nì mé ꞌén xi ꞌñó ki̱chja̱,
\q ko̱ mì kì ki̱náꞌya‑la̱ ya̱ i̱ya ndi̱yá ꞌén xi ki̱chja̱.
\q
\v 20 Mìkiì skítꞌo̱ jngoò yá ína̱xo̱ xi jye mejèn títꞌò,
\q ti̱koa̱á mìkiì si̱ìkitsꞌo jngoò niꞌín xi ta ni̱ꞌndi̱í tíbitjo sa̱‑la̱.
\q Kꞌoa̱sꞌín sꞌi̱in skanda kꞌe̱ nga koi̱ìndaàjiìn xi kjoa̱kixi̱.
\q
\v 21 Jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá xi tjín i̱sòꞌnde xi mìtsà xi̱ta̱ judío,
\q ko̱kjeiín‑la̱ nga skóña‑la̱ kjo̱ndaà xi tsjá‑la̱.
\s Mé xi ko̱matꞌin jñà xi̱ta̱ xi chja̱jno‑la̱ Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá
\r (Marcos 3:19‑30; Lucas 11:14‑23; 12:10)
\p
\v 22 Jꞌiìko̱ jngoò‑la̱ xi̱ta̱ Jesús xi mìkiì tsejèn‑la̱, ko̱ xi mìkiì ma chja̱ nga ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í tíjiìn ini̱ma̱‑la̱. Kisìndaà‑ne Jesús nga komà kiìchja̱‑ne koa̱ kjòtsejèn‑la̱.
\v 23 Ngatsꞌiì xi̱ta̱, tà kjòxkón‑la̱. Kꞌe̱é kitsò:
\p ―¿A jè jèe̱ xi ya̱ nchrobátꞌaà‑ne tje̱‑la̱ xi̱ta̱xá ítjòn David [nga jè kíjna ngajo‑la̱]?
\p
\v 24 Kꞌe̱ nga kiìꞌnchré jñà xi̱ta̱ fariseo kitsò:
\p ―Xi̱ta̱ jè, ma‑la̱ ochrjekàjiìn ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í xi tíjiìn ini̱ma̱‑la̱ xi̱ta̱, kꞌoi̱í‑né nga jè síkjeén ngaꞌñó‑la̱ Beelzebú xi sko̱‑la̱ xi̱ta̱ nei̱í.
\p
\v 25 Jesús kijtseèya‑la̱ koni sꞌín nchihóko̱ ini̱ma̱‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―Ngatsꞌiì na̱xa̱ndá xi jòya tjín nga kondra̱ títsa̱jna‑la̱ xíkjín, ti yijo‑lá tísíkixòña‑ne; koa̱ tsà jngoò na̱xa̱ndá ko̱ tsà jngoò niꞌya xi̱ta̱ si̱ìjòya xíkjín, mìkiì ko̱ma ndaà kítsa̱jna.
\v 26 Tsà jè xi̱ta̱ nei̱í ti̱jè tíhochrjejiìn‑ne yijo‑la̱ nei̱í, jòya tísꞌín xi ti̱jè‑ne yijo‑la̱. ¿Kósꞌín ko̱ma sꞌe̱‑la̱ ngaꞌñó nga ko̱tìxoma?
\v 27 Jñò bixón‑nò nga ꞌa̱n sìkjeén ngaꞌñó‑la̱ xi sko̱‑la̱ xi̱ta̱ nei̱í kꞌe̱ nga ochrjekàjñaà ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í. Tsà kꞌoa̱á sꞌín tjín kjoa̱, jñà xi̱ta̱ tsa̱jòn, ¿yá xi tsjá‑la̱ ngaꞌñó kꞌe̱ nga ochrjekàjiìn nei̱í? Koií kjoa̱‑la̱, ti̱jñà‑ne xi̱ta̱‑nò ke̱èno̱jmí nga mìtsà kixi̱ kjoa̱ nga jè sko̱‑la̱ nei̱í sìkjeén.
\v 28 Ta̱nga ꞌa̱n, kꞌe̱ nga ochrjekàjñaà ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í xi tíjiìn ini̱ma̱‑la̱ xi̱ta̱, jè Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá tsjá‑na ngaꞌñó. Jè kjoa̱ koi tsòyaá‑ne nga Nainá, jyeé i̱ tíhotíxoma i̱ i̱tꞌaà nangui.
\p
\v 29 ’¿Kó sꞌín ko̱ma kjoa̱hasꞌen niꞌya‑la̱ nga si̱ìchijé‑la̱ jngoò xi̱ta̱ nei‑la̱ niꞌya xi tjín‑la̱ ngaꞌñó tsà mìtsà ítjòn koi̱ìtꞌaàꞌñó? Kꞌe̱é ko̱ma si̱ìchijé‑la̱ kꞌe̱ nga jye kàsìtꞌaàꞌñó.
\p
\v 30 ’Ni̱to̱n yá‑ne xi mì ꞌa̱n fìtꞌaà‑na, jè‑né kondra̱‑na̱; koa̱ ni̱to̱n yá‑ne xi mìkiì síchjátꞌaà‑na nga bíxkóyako̱‑na xi̱ta̱ xi tsꞌa̱n ko̱ma, jè tísítsjohoba xi̱ta̱.
\p
\v 31 ’Kꞌoa̱á xan‑nò, Nainá si̱ìjchàatꞌaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ ni̱ta̱ mé jé xi ko̱hótsji, ni̱ta̱ mé ꞌén xi chꞌo tsò ki̱chja̱. Ta̱nga jè xi Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá ki̱chja̱jno‑la̱ mìkiì jcha̱tꞌaà‑la̱ jé‑la̱.
\v 32 Ni̱to̱n yá‑ne xi ki̱chja̱jno‑na ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, jcha̱tꞌaà‑la̱ jé‑la̱; ta̱nga jè xi ki̱chja̱jno‑la̱ Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá, mìkiì jcha̱tꞌaà‑la̱ jé‑la̱ ni̱ jè na̱chrjein i̱ꞌndei̱, ko̱ ni̱ jè na̱chrjein xi i̱skan kjoi̱í.
\s Kósꞌín ꞌya‑la̱ kósꞌín tjín ini̱ma̱‑la̱ jñà xi̱ta̱
\r (Lucas 6:43‑45)
\p
\v 33 ’Tsà jngoò yá xi ndaà kji, ndaà toò xi ojà‑la̱. Ko̱ tsà jngoò yá xi mìkiì ndaà kji, mìkiì ndaà toò xi ojà‑la̱. Jngoò yá, jè toò‑la̱ yaxkon‑la̱.
\v 34 ¡Jñò, xi̱ta̱ tje̱‑la̱ ye̱‑nò! ¿Kósꞌín ma ki̱nókjoa̱a ꞌén xi ndaà tsò nga chꞌo tsò ini̱ma̱‑nò? Nga kꞌoa̱á tsò ꞌén xi chja̱ jñà xi̱ta̱ koni tsò kjo̱hítsjeèn xi tíjiìn ini̱ma̱‑la̱.
\v 35 Jngoò xi̱ta̱ xi ꞌén ndaà chja̱, koií‑né nga kjo̱ndaà tíjiìn ini̱ma̱‑la̱; koa̱ jngoò xi̱ta̱ xi ꞌén tsꞌe̱n chja̱, koií‑né nga kjoa̱tsꞌe̱n tíjiìn ini̱ma̱‑la̱.
\v 36 Kꞌoa̱á xán‑nò kꞌe̱ nga ki̱jchò na̱chrjein nga si̱ndaàjiìn, kꞌoa̱á sꞌín tsjá kinda̱ ngatsꞌiì xi̱ta̱ ni̱ta̱ mé ꞌén xi ta̱xki̱ chja̱.
\v 37 Xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ ꞌén‑nò, kꞌoa̱á sꞌín si̱ndaàjiìn‑nò nga jcha̱‑la̱ tsà xi̱ta̱ ndaà‑nò, o tsà jé tjín‑nò.
\s Yá xi tsjátꞌin ꞌén jñà xi̱ta̱ tsꞌe̱n xi tjín na̱chrjein i̱ꞌndei̱
\r (Marcos 8:12; Lucas 11:29‑32)
\p
\v 38 Jñà xi̱ta̱ fariseo ko̱ xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Maestro, mejèn‑naje̱n nga jcha̱ jngoò‑je̱n seña xi ji̱ ꞌnì.
\p
\v 39 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Jñà xi̱ta̱ tsꞌe̱n ko̱ xi̱ta̱ xi mìkiì ꞌnchréñijon‑la̱ Nainá, síjé jngoò seña xi jeya tjín; ta̱nga ni̱mé seña skoe̱; ta jè skoe̱ tsꞌe̱ Jonás, xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá.
\v 40 Koni jè Jonás nga jàn na̱chrjein ko̱ jàn ni̱tje̱n tsibìjnaya i̱ndso̱ꞌba̱ jngoò ti̱n je, kꞌoa̱á ti̱sꞌín ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, jàn na̱chrjein ko̱ jàn ni̱tje̱n kójna̱ i̱jñaà nangui.
\v 41 Jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Nínive ko̱sítje̱n‑né jè na̱chrjein kꞌe̱ nga koi̱ìndaàjiìn Nainá; jñà tsjátꞌin ꞌén jñà xi̱ta̱ xi tjín na̱chrjein i̱ꞌndei̱, koií kjoa̱‑la̱ nga kisìkájno jé‑la̱ nga mì ti̱ jé tsohótsji‑ne kꞌe̱ nga kiìchja̱ya ꞌén‑la̱ Nainá Jonás; ta̱nga na̱chrjein i̱ꞌndei̱, ꞌa̱n xi tìchjàko̱‑nò, ìsa̱á ꞌñó jeya tìjna̱a mì kꞌoa̱á‑ne koni Jonás [ta̱nga jñò, mìkiì mokjeiín‑nò].
\v 42 Ti̱koa̱á jè chjo̱ón ítjòn xi ya̱ otíxoma nangui sur, ko̱sítje̱n‑né jè na̱chrjein kꞌe̱ nga koi̱ìndaàjiìn Nainá; jè tsjátꞌin ꞌén jñà xi̱ta̱ xi tjín na̱chrjein i̱ꞌndei̱, koií kjoa̱‑la̱ nga kjiìn nangui jꞌiì‑ne nga jꞌiì ꞌnchré‑la̱ kjoa̱chji̱ne̱‑la̱ Salomón; ta̱nga na̱chrjein i̱ꞌndei̱, ꞌa̱n xi tìchjàko̱‑nò, ìsa̱á ꞌñó jeya tìjna̱a mì kꞌoa̱á‑ne koni Salomón [ta̱nga jñò, mìkiì naꞌyà‑ná].
\s Ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í xi fꞌiì ìjngoò kꞌa‑ne
\r (Lucas 11:24‑26)
\p
\v 43 ’Kꞌe̱ nga jngoò ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í bitjokàjiìn ini̱ma̱‑la̱ jngoò xi̱ta̱, ya̱á ojmeè i̱ꞌnde ñánda kixì choòn, ótsjiꞌnde nga si̱ìkjáya; kꞌe̱ nga mìkiì sakóꞌnde‑la̱,
\v 44 ìjngoò kꞌa síkítsjeèn, tsò: “Kjín‑la ìjngoò kꞌa‑na̱ niꞌya‑na̱ ñánda inchrobà‑na.” Kꞌe̱ nga bijchó ìjngoò kꞌa‑ne, beè niꞌya‑la̱ nga kjijñá, ndaà kisatiìcha ko̱ tsjeè choòn.
\v 45 I̱kjoàn fìkjaá nguì itoò xíkjín xi ìsa̱ chꞌo sꞌín. Kꞌe̱é fahasꞌen‑jiìn ini̱ma̱‑la̱ xi̱ta̱ jè; ya̱á bìtsa̱jna. Xi̱ta̱ jè ìsa̱á ꞌñó chꞌo bìjna koni sꞌín tsibìjna kꞌe̱ nga sa̱ ítjòn. Jñò, xi xi̱ta̱ tsꞌe̱n ꞌmì‑nò, kꞌoa̱á ti̱sꞌín ko̱matꞌioòn na̱chrjein i̱ꞌndei̱.
\s Nea̱‑la̱ ko̱ ꞌndse̱ Jesús
\r (Marcos 3:31‑35; Lucas 8:19‑21)
\p
\v 46 Tákó ti̱kꞌe̱é tíhóko̱ xi̱ta̱ Jesús nga ijchò nea̱‑la̱ ko̱ ꞌndse̱. Ya̱á tsibìtsa̱jna ján ndi̱tsiaán nga mejèn‑la̱ ki̱chja̱‑la̱.
\v 47 Jngoò xi̱ta̱ kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Nea̱‑lè ko̱ jñà ꞌndsì ján ndi̱tsiaán títsa̱jna. Ji̱ xó ko̱òko̱‑lè.
\p
\v 48 Jesús kitsò‑la̱ jè xi̱ta̱ xi ijchòko̱‑la̱ ꞌén:
\p ―¿A mejèn‑lè nga jchi̱i yá‑né xi nea̱‑na̱ ko̱ xi ꞌndsè?
\p
\v 49 Kꞌe̱é tsakó‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱. Kitsò:
\p ―Chítsején‑lá jñá xi̱ta̱ koi, jè‑né xi nea̱‑na̱ ko̱ jñà‑né xi ꞌndsè.
\v 50 Ngatsꞌiì xi síkitasòn koni sꞌín mejèn‑la̱ Na̱ꞌèn‑na̱ xi tíjna ngajmiì, jñà‑né xi ꞌndsè xi tichja ko̱ xi nea̱‑na̱.
\c 13
\s Kjoa̱ xi mangásòn tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi kíjndi̱ xojmá
\r (Marcos 4:1‑9; Lucas 8:4‑8)
\p
\v 1 Ti̱jè‑ne na̱chrjein, Jesús itjo‑ne niꞌya, ya̱á tsibìjnandiì ndáchikon.
\v 2 Kjín jchán xi̱ta̱ chixoñatꞌaà‑la̱; Jesús jahasꞌen jngoò chitso; ya̱á tsibìjnaya. Ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi iꞌnga, ya̱á tsibìtsa̱jna i̱ndiì nandá.
\v 3 Tsibítsꞌia̱ Jesús nga kjìn sko̱ya kjoa̱ xi mangásòn tsibéno̱jmí kitsò:
\p ―Jngoò xi̱ta̱ kiì kíjndi̱ xojmá.
\v 4 Kꞌe̱ nga tsibítsꞌia̱ nga kiskíjndi̱ xojmá, chixò chiba ya̱ i̱ya ndi̱yá. I̱kjoàn jꞌiì ni̱se; tsakjèn.
\v 5 Nguì koa̱ tjín chixò ñánda na̱xi̱ choòn nga chiba niꞌnde tjín‑la̱. Jñà xojmá koi, ni̱to̱ón isò, koi‑né nga mì na̱nga̱ tjín nangui.
\v 6 Ta̱nga kꞌe̱ nga itjokàtji tsꞌoí nga kjòtsjè ndobá, kixìñó, i̱kjoàn jngoò kꞌaá kixì, koi‑né nga tsjìn‑la̱ i̱ma̱.
\v 7 Nguì koa̱ tjín chixò ya̱ i̱jiìn naꞌyá. Kꞌe̱ nga kjòꞌnga naꞌyá, kisìkꞌen‑ngui xka̱‑la̱ xojmá.
\v 8 Jñà xi chixò ñánda nangui ndaà, ndaà tsajà‑la̱ toò. Tjín xi kitsjaà jngoò sìndo̱ nga jngoò ìjngoò xojmá, tjín xi kitsjaà jàn kaàn, koa̱ tjín xi kitsjaà katé.
\v 9 Ndaà ti̱náꞌyaà koni xan‑nò.
\s Mé‑ne kjoa̱ xi mangásòn tsakóya‑ne Jesús
\r (Marcos 4:10‑12; Lucas 8:9‑10)
\p
\v 10 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús ijchòkon ñánda tíjna koa̱ kiskònangui‑la̱ kitsò‑la̱:
\p ―¿Mé‑ne kꞌoa̱sꞌín nokjoà‑la̱ xi̱ta̱ kjoa̱ xi mangásòn kꞌe̱ nga okoòyi?
\p
\v 11 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Jñò, Nainá jye kitsjaà‑nò nga jcha̱a kjoa̱ꞌma‑la̱ xi béno̱jmíya kó sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne. Ta̱nga jñà xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í, mìkiì tíjiìn‑la̱.
\v 12 Jè xi tjín‑la̱ kjo̱hítsjeèn, kꞌoi̱í ìsa̱‑la̱ skanda tsatoó sꞌe̱‑la̱, ta̱nga jè xi tsjìn‑la̱, skanda tjáꞌaán‑la̱ mé xi chiba tjín‑la̱.
\v 13 Koií kjoa̱‑la̱ kꞌe̱ nga okoòya, koií ꞌén chjà‑la̱ kjoa̱ xi mangásòn. Jñà xi̱ta̱ koi, síkꞌaá xko̱n ta̱nga mìkiì tsejèn‑la̱. Binchá líká‑la̱ ta̱nga mìkiì ꞌnchré, ti̱koa̱á mìkiì machi̱ya‑la̱.
\v 14 Kjoa̱ tsꞌe̱ xi̱ta̱ koi, kꞌoa̱á sꞌín bitasòn koni kitsò Isaías xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá, nga kitsò:
\q Jñò, na̱sꞌín íꞌñó‑ìsa ki̱náꞌya‑nò ta̱nga mìkiì ko̱chi̱ya‑nò,
\q na̱sꞌín íꞌñó‑ìsa chítsejèn‑nò ta̱nga mìkiì jcha̱a.
\q
\v 15 Ini̱ma̱‑la̱ xi̱ta̱ koi, tájaàjiìn tjín;
\q tsibíchjoàjto líká‑la̱, tíchjoàjto xko̱n.
\q Koií kjoa̱‑la̱ mìkiì ndaà ꞌnchré ko̱ mìkiì tsejèn‑la̱ ko̱ mìkiì fahasꞌen‑jiìn‑la̱.
\q Kꞌoa̱á ma‑ne nga majìn‑la̱ nga ꞌa̱n fìtꞌaà‑na̱ mé‑ne nga ꞌa̱n sìndaà‑na.
\p
\v 16 ’Jñò, mé tà ndaà‑nò nga tjín xkoòn nga ma tsejèn‑nò ko̱ tjín líká‑nò nga ma naꞌyà kjoa̱ xi tíma na̱chrjein i̱ꞌndei̱.
\v 17 O̱kixi̱í xi xan‑nò, kjìn xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá ko̱ xi xi̱ta̱ kixi̱ kjòmejèn‑la̱ nga skoe̱ jè xi jñò titsa̱ꞌyaà ta̱nga mìkiì kijtseè; ti̱koa̱á kjìn xi̱ta̱ kjòmejèn‑la̱ nga kji̱ꞌnchré jè xi jñò titsa̱naꞌyà ta̱nga mìkiì kiìꞌnchré.
\s Kó tsòya‑ne kjoa̱ xi mangásòn tsꞌe̱ xojmá
\r (Marcos 4:13‑20; Lucas 8:11‑15)
\p
\v 18 ’Ti̱náꞌyaà kó tsòya‑ne jè kjoa̱ xi mangásòn tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi kíjndi̱ xojmá.
\v 19 Jñà xojmá xi chixò i̱ya ndi̱yá, jè ngaya‑la̱ koni jñà xi̱ta̱ xi ꞌnchré ꞌén‑la̱ Nainá koni sꞌín otíxoma ta̱nga mìkiì machi̱ya‑la̱; fꞌiì xi̱ta̱ nei̱í, i̱kjoàn faáxìn jè ꞌén i̱jiìn ini̱ma̱‑la̱ xi̱ta̱.
\v 20 Jñà xojmá xi chixò ya̱ ñánda na̱xi̱ choòn, jè ngaya‑la̱ xi̱ta̱ xi ꞌnchré ꞌén‑la̱ Nainá. Tsjaá ma‑la̱ nga sa̱ ꞌnchré.
\v 21 Ta̱nga jè‑nè nga tsjìn‑la̱ i̱ma̱, ta chiba na̱chrjein chíkjoa̱‑la̱. Kꞌe̱ nga mé kjoa̱ xi sakó‑la̱ ko̱ tsà xi̱ta̱ fìtji̱ngui kondra̱‑la̱ nga jè nga̱tjì‑la̱ ꞌén‑la̱ Nainá, ni̱to̱ón síkíjna ndi̱yá‑la̱ Nainá.
\v 22 Jñà xojmá xi chixò i̱jiìn ñánda tjín naꞌyá, jè ngaya‑la̱ xi̱ta̱ xi ꞌnchré ꞌén‑la̱ Nainá ta̱nga ꞌñó síkájno kjoa̱ tsꞌe̱ tsojmì xi tjín i̱sòꞌnde ko̱ jè kjoa̱ nchi̱ná kona̱cha̱n‑la̱. Jñà kjoa̱ koi síkitsꞌón‑jiìn ꞌén‑la̱ Nainá, kꞌoa̱á ma‑ne nga mìkiì makjìn‑ya.
\v 23 Ta̱nga jñà xojmá xi chixò ñánda nga nangui ndaà, jè ngaya‑la̱ xi̱ta̱ xi ꞌnchré ꞌén‑la̱ Nainá koa̱ machi̱ya‑la̱; i̱kjoàn makjìn‑ya ꞌén, kꞌoa̱á ngaya‑la̱ koni yá xi ojà‑la̱ toò. Tjín xi tsjá katé; tjín xi tsjá jàn‑kaàn; tjín xi tsjá jngoò sìndo̱ nga jngoò ìjngoò yá.
\s Kjoa̱ xi mangásòn i̱tꞌaà tsꞌe̱ ijñá xi mìkiì ndaà
\p
\v 24 Jesús nguì jngoò kjoa̱ xi mangásòn tsakóya‑la̱ xi̱ta̱, kitsò‑la̱:
\p ―Koni sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, kꞌoa̱á ngaya‑la̱ koni jngoò xi̱ta̱ xi ꞌñó ndaà xojmá‑la̱ trigo tsibítje̱sòn nangui‑la̱.
\v 25 Ta̱nga kꞌe̱ nga kjifè yije kóho̱tjín xi̱ta̱, jꞌiì kondra̱‑la̱ nga tsibítje̱jiìn xka̱ ijñá xi mìkiì ndaà ya̱ i̱jiìn trigo. I̱kjoàn kiì.
\v 26 Kꞌe̱ nga jye kjòꞌnga jñà trigo koa̱ kixò‑la̱ natín, ya̱á tsatsejèn‑jiìn ijñá xi mìkiì ndaà.
\v 27 Kꞌe̱é kiì jñà chi̱ꞌnda nga tsibéno̱jmí‑la̱ nei‑la̱. Kitsò‑la̱: “Na̱ꞌèn, jñà xojmá xi tsibìtji̱i ya̱ nangui‑lè, ndaà‑né. Ta̱nga, ¿ñánda jꞌiì‑ne ijñá xi mìkiì ndaà xi tsatsejèn‑jiìn trigo?”
\v 28 Jè nei‑la̱ nangui, kitsò: “Jngoò‑la xi̱ta̱ kondra̱‑na̱ xi o̱kisꞌiìn.” Kꞌe̱é kitsò jñà xi̱ta̱ chi̱ꞌnda: “¿A mejèn‑lè nga ko̱nguí‑je̱n, chjínèjiìn‑je̱n jñà ijñá xi mìkiì ndaà?”
\v 29 Ta̱nga jè nei‑la̱ nangui kitsò: “Majìn, tsà chjínè jñò ijñá xi mìkiì ndaà, tsà koi na̱chrjein‑la̱ ya̱á chjínèkjoò jñà trigo.”
\v 30 Ti̱koa̱á‑ne kàtamajchákjoò ingajò skanda kꞌe̱ nga jye ko̱jchá. Kꞌe̱ nga jè na̱chrjein nga si̱ncháxkó, ꞌa̱án ko̱xán‑la̱ chi̱ꞌnda xi koi̱ìxkó: “Ítjòn xìn ki̱ncha ijñá xi mìkiì ndaà, ko̱ꞌñójté‑né mé‑ne nga ki̱ti̱‑ne. Nga ko̱ma i̱skan ki̱nchàxkó jñà trigo; ya̱á ki̱ncha i̱ya niꞌnga‑na̱.”
\s Kjoa̱ xi mangásòn i̱tꞌaà tsꞌe̱ xojmá mostaza
\r (Marcos 4:30‑32; Lucas 13:18‑19)
\p
\v 31 Jesús ìjngoò kꞌa tsakóya‑la̱ xi̱ta̱ kjoa̱ xi mangásòn, kitsò‑la̱:
\p ―Koni sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, jè mangásòn‑ko̱ koni kji xojmá mostaza kꞌe̱ nga jngoò xi̱ta̱ bítje̱jiìn nangui‑la̱.
\v 32 O̱kixi̱‑né xojmá jè, jè xi ìsa̱ i̱tsé kji ngatsꞌiì xojmá xi tjín, ta̱nga kꞌe̱ nga jye majchá, ìsa̱á ꞌnga ma koni xka̱ xi ma chine xi sitje̱ i̱ndiì niꞌya. Kꞌoa̱á kji ꞌnga ma koni jngoò yá ꞌnga; fꞌiì ni̱se xi tjímajiìn i̱sén, jñà chrja‑la̱ ya̱ bíndaàꞌa tjé‑la̱ ni̱se.
\s Kjoa̱ xi mangásòn i̱tꞌaà tsꞌe̱ na̱ꞌyo̱ san
\r (Lucas 13:20‑21)
\p
\v 33 Jesús nguì jngoò kꞌa tsakóya‑la̱ xi̱ta̱ kjoa̱ xi mangásòn, kitsò‑la̱:
\p ―Koni sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, kꞌoa̱á ngaya‑la̱ koni jè na̱ꞌyo̱ san, kꞌe̱ nga jngoò chjo̱ón síkájiìn jàn chi̱ba̱ skoa̱n i̱nchra̱jín, masan yije‑né kóho̱kji na̱ꞌyo̱.
\s Jesús, kósꞌín kisìkjeén kjoa̱ xi mangásòn
\r (Marcos 4:33‑34)
\p
\v 34 Ngatsꞌiì ꞌén koi, Jesús, nguì kjoa̱ xi mangásòn tsakóya‑la̱ xi̱ta̱; ni̱mé ꞌén kiìchja̱ xi mìtsà kjoa̱ xi mangásòn tsibéno̱jmí.
\v 35 Kꞌoa̱á sꞌín tsitasòn koni sꞌín kitsò jè xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá nga kitsò:
\q Kjoa̱ xi mangásòn kichjà.
\q Koií kjoa̱ kèno̱jmiá kjoa̱ xi tjíꞌma skanda tje̱n‑ne nga kisindaà i̱sòꞌnde.
\s Kó tsòya‑ne kjoa̱ xi mangásòn i̱tꞌaà tsꞌe̱ ijñá xi mìkiì ndaà
\p
\v 36 Jesús kꞌe̱ nga kisìhixatꞌaà xi̱ta̱ xi kjìn ma; i̱kjoàn jahasꞌen niꞌya. Ya̱á ijchòkon xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱. Kitsò‑la̱:
\p ―Tèno̱jmí‑náje̱n kó tsòya‑ne jè kjoa̱ xi mangásòn ko̱ jè ijñá xi mìkiì ndaà xi tjín ya̱ i̱jiìn trigo.
\p
\v 37 Jesús kitsò:
\p ―Jè xi kíjndi̱ xojmá xi ndaà, ꞌa̱n‑ná xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱;
\v 38 ko̱ jè nangui, jè i̱sòꞌnde; jñà xojmá xi ndaà, jñà‑né xi̱ta̱ xi títsa̱jnajiìn kjo̱tíxoma‑la̱ ngajmiì; jñà ijñá xi mìkiì ndaà, jñà‑né xi xi̱ta̱‑la̱ xi̱ta̱ nei̱í;
\v 39 ko̱ jè xi̱ta̱ kondra̱ xi tsibítje̱ ijñá xi mìkiì ndaà, ti̱jè‑ne xi̱ta̱ nei̱í; kꞌe̱ nga jye sincháxkó tsojmì xi ko̱jchá jè ngaya‑la̱ kꞌe̱ nga kjoe̱hetꞌaà i̱sòꞌnde; koa̱ jñà xi bíxkó tsojmì, jñà ngaya‑la̱ àkja̱le̱.
\v 40 Kꞌoa̱á sꞌín sincháxkó ijñá xi mìkiì ndaà mé‑ne nga ko̱tsjòjiìn‑ne niꞌín nga ki̱ti̱, kꞌoa̱á sꞌín ko̱ma kꞌe̱ nga kjoe̱hetꞌaà i̱sòꞌnde.
\v 41 ꞌA̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱ siìkasén àkja̱le̱‑na̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ kjo̱tíxoma‑na̱ mé‑ne nga koi̱ìxkó ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi bítꞌin‑la̱ xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í nga kàtátsji jé, ko̱ ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi chꞌo sꞌín.
\v 42 Ya̱á ko̱tsjoya nga̱jo̱ ñánda títì niꞌín; ya̱á ski̱ndàya ko̱ si̱ìjtsꞌiìn ni̱ꞌño̱.
\v 43 Koa̱ jñà xi xi̱ta̱ kixi̱, kꞌoa̱á sꞌín ote ko̱tsejèn koni ndobá‑la̱ tsꞌoí ya̱ ñánda nga tíhotíxoma Na̱ꞌèn‑la̱. ¡Ndaà ti̱náꞌyaà koni xan‑nò!
\s Jngoò tsojmì chjí xi kisijnaꞌma
\p
\v 44 ’Koni sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, kꞌoa̱á ngaya‑la̱ koni jngoò to̱n xi ꞌñó chjí xi tíjnaꞌma i̱jiìn nangui. Jè xi̱ta̱ xi sakó‑la̱, tsjaá ma‑la̱. Ti̱ya̱á ìjngoò kꞌa bíjnaꞌma‑ne. Kꞌe̱é fì katíjna yije tsojmì xi tjín‑la̱; i̱kjoàn otse nangui jè, nga tsꞌe̱ ko̱ma to̱n xi ꞌñó chjí‑la̱.
\s Jngoò ndáto̱n chjí
\p
\v 45 ’Koni sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, kꞌoa̱á ti̱sꞌín ngaya‑la̱ koni jngoò xi̱ta̱ xi koi xá sꞌín nga tsojmì otíjnaya. Ótsji ndáto̱n chjí xi ꞌñó ndaà.
\v 46 Kꞌe̱ nga jye sakó‑la̱ xi ꞌñó chjí, i̱kjoàn fì katíjna yije tsojmì‑la̱ xi tjín‑la̱; kꞌe̱é otse ndáto̱n jè.
\s Na̱ꞌya xi bìxkóya ti̱n
\p
\v 47 \fig Men getting fish out of net-33%|06-LB00212B.TIF|col|Mat 13:47||Mat 13:47|MAT 13.47\fig*’Koni sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, ti̱koa̱á kꞌoa̱á sꞌín ngaya‑la̱ koni jngoò na̱ꞌya xi nìkatje̱n‑jiìn ndáchikon mé‑ne nga ko̱ma kjìn sko̱ya ti̱n koi̱ìxkóya‑ne.
\v 48 Kꞌe̱ nga jye tse na̱ꞌya‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi síkꞌen ti̱n, fìko̱ ya̱ i̱ndiì ndáchikon; ya̱á faájiìn ngatsꞌiì ti̱n xi ndaà kjoàn; ni̱si̱yá binchá; koa̱ jñà ti̱n xi mìkiì ndaà kjoàn, síkatsjoò‑né.
\v 49 Kꞌoa̱á sꞌín ko̱ma kꞌe̱ nga kjoe̱hetꞌaà i̱sòꞌnde, ki̱tjojen àkja̱le̱ xi kjoa̱ájiìn jñà xi̱ta̱ xi chꞌo sꞌín ya̱ ñánda títsa̱jna xi̱ta̱ kixi̱.
\v 50 Ko̱ jñà xi̱ta̱ xi chꞌo sꞌín ko̱tsjoya nga̱jo̱ ñánda títì niꞌín; ya̱á ski̱ndàya ko̱ si̱ìjtsꞌiìn ni̱ꞌño̱.
\s Tsojmì chjí xi xi̱tse̱ ko̱ xi jye kòjchínga
\p
\v 51 Jesús kiskònangui‑la̱ jñà xi̱ta̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿A machi̱yaá‑nò ngatsꞌiì kjoa̱ koi?
\p Jñà xi̱ta̱ kitsò:
\p ―Jon, Na̱ꞌèn.
\p
\v 52 Kꞌe̱é kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Jngoò xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés kꞌe̱ nga kotaꞌyà kó sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, kꞌoa̱á sꞌín ngaya‑la̱ koni jngoò nei‑la̱ niꞌya xi ꞌnchaxkó‑la̱ tsojmì, koa̱ kꞌe̱ nga mochjeén‑la̱, ochrje tsojmì chjí xi xi̱tse̱, o xi jye kòjchínga.
\s Kó kitsò xi̱ta̱ kꞌe̱ nga kiì Jesús ján na̱xa̱ndá‑la̱ Nazaret
\r (Marcos 6:1‑6; Lucas 4:16‑30)
\p
\v 53 Jesús, kꞌe̱ nga jye tsibéno̱jmíya kjoa̱ xi mangásòn, kiì‑ne.
\v 54 Kꞌe̱ nga ijchò‑ne nangui‑la̱ ján Nazaret, ya̱ niꞌya i̱ngo̱ sinagoga, tsibítsꞌia̱ nga tsakóya‑la̱ xi̱ta̱ ꞌén‑la̱ Nainá. Koa̱ jñà xi̱ta̱ ta̱ kjòxkón‑la̱, kꞌe̱é kitsò:
\p ―¿Xi̱ta̱ jè, ñánda komà‑la̱ ngatsꞌiì kjoa̱chji̱ne̱ xi okóya? ¿Kó ma‑ne nga ma‑la̱ sꞌín kjo̱xkón xi ndaà tjín?
\v 55 ¿A mìtsà jè ti‑la̱ chji̱ne̱yá? ¿A mìtsà jè nea̱‑la̱ xi ꞌmì María? ¿A mìtsà ꞌndse̱ ma Jacobo, José, Simón, ko̱ Judas?
\v 56 Ti̱koa̱á, ¿a mìtsà i̱ títsa̱jnajiìn‑ná jñà íchjín ndichja? ¿Ñánda ma yije‑la̱ kjoa̱ koi?
\p
\v 57 Kꞌoa̱á ma‑ne nga mìkiì kòkjeiín‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ Jesús. Ta̱nga jè Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Jngoò xi̱ta̱ xi chja̱ ngajo‑la̱ Nainá, ni̱ta̱ ñá na̱xa̱ndá‑ne yaxkón‑né, ta̱nga ya̱ na̱xa̱ndá‑la̱ ko̱ niꞌya‑la̱ mìkiì yaxkón.
\p
\v 58 Mìkiì kjìn kjo̱xkón xi ndaà tjín kisꞌiìn nga jñà xi̱ta̱ xi ya̱ i̱ꞌnde‑la̱ mìkiì kòkjeiín‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ Jesús.
\c 14
\s Kií komà kꞌe̱ nga kꞌen Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱
\r (Marcos 6:14‑29; Lucas 9:7‑9)
\p
\v 1 Jñà na̱chrjein koi, jè Herodes xi xi̱ta̱xá ítjòn tíjna ya̱ nangui Galilea, kiìꞌnchré koni sꞌín béno̱jmí xi̱ta̱ mé kjoa̱ xi tísꞌín Jesús.
\v 2 Kitsò‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi síxá‑la̱:
\p ―Xi̱ta̱ jè, jè‑né xi ꞌmì Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱ xi jye jaáya ìjngoò kꞌa‑la̱. Kꞌoa̱á ma‑ne nga tjín‑la̱ ngaꞌñó nga ma‑la̱ sꞌín kjo̱xkón xi ndaà tjín.
\p
\v 3 Nga ìsa̱ kjòtseé, jè Herodes kitsjaà o̱kixi̱ nga kitsobàꞌñó Juan, i̱kjoàn kiskinìsꞌen nda̱yá, koií kjoa̱‑la̱ nga jè chjo̱ón Herodías xi chjo̱ón‑la̱ Felipe xi ꞌndse̱ komà Herodes kꞌoa̱á sꞌín kisìjé.
\v 4 Koií kjoa̱‑la̱ nga jè Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱, kjìn kꞌa o̱kitsò‑la̱ Herodes: “Mìkiì tjíꞌnde‑lè nga ji̱ tijnakoi̱i chjo̱ón‑la̱ ꞌndsì.”
\p
\v 5 Kꞌoa̱á ma‑ne nga jè Herodes mejèn‑la̱ kisìkꞌen Juan, ta̱nga jñà kitsakjòn‑la̱ xi̱ta̱ na̱xa̱ndá, nga jyeé tíjiìn‑la̱ na̱xa̱ndá nga jè Juan, jè xi̱ta̱ xi chja̱ya ngajo‑la̱ Nainá.
\v 6 Kꞌe̱ nga ijchò nó‑la̱ jè Herodes, tsachrje sꞌeí‑la̱ koa̱ jè tsòti‑la̱ Herodías kitè nga nguixko̱n xi̱ta̱ xi títsa̱jna sꞌeí. Jè Herodes, ꞌñó ndaà kisaseèn‑la̱.
\v 7 Koa̱ kitsjaà kixi̱ ꞌén‑la̱ nga tsjá yije‑la̱ mé xi si̱ìjé‑la̱ jè tsòti.
\v 8 Koa̱ jè nea̱‑la̱ chincháꞌa ítjòn jè tsòti nga kàtasíjé‑la̱ sko̱ Juan. Jè tsòti, kꞌe̱é kitsò‑la̱ Herodes:
\p ―Tjiì‑ná sko̱ Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱, tinaya‑ná chro̱ba̱te.
\p
\v 9 Jè Herodes xi xi̱ta̱xá ítjòn tíjna, kjòba‑la̱ kꞌe̱ nga kiìꞌnchré‑la̱ jè tsòti. Ta̱nga koií kjoa̱‑la̱ nga jye kitsjaà kixi̱‑la̱ ꞌén nga nguixko̱n xi̱ta̱ xi ya̱ títsa̱jna sꞌeí, kꞌe̱é kitsjaà o̱kixi̱ nga kꞌoi̱‑la̱ sko̱ Juan jè tsòti.
\v 10 Jè Herodes kitsjaà‑la̱ o̱kixi̱ xi̱ta̱‑la̱ nga tsatesin Juan ya̱ i̱ya nda̱yá.
\v 11 I̱kjoàn kiìko̱ sko̱ Juan, tjíya‑la̱ chro̱ba̱te nga kitsjaà‑la̱ jè tsòti, ko̱ jè tsòti kisìnga̱tsja nea̱‑la̱.
\p
\v 12 Kꞌe̱é ijchò xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Juan; kiskoé yijo‑la̱ nga jye kꞌen, i̱kjoàn kiì kíhijiìn; nga komà i̱skan, kisìkíꞌnchré Jesús.
\s Kó kisꞌiìn Jesús nga ꞌòn jmiì xi̱ta̱ kisìkjèn
\r (Marcos 6:30‑44; Lucas 9:10‑17; Juan 6:1‑14)
\p
\v 13 Jesús, kꞌe̱ nga jye kiìꞌnchré jè kjoa̱ xi komàtꞌin Juan, tà ta̱jngoò kiì‑ne; tsibìjnaꞌya jngoò chitso; ijchò jngoò i̱ꞌnde i̱tꞌaà xìn. Ta̱nga jñà xi̱ta̱, nga jye kiìꞌnchré nga kiì‑ne Jesús, ti̱koa̱á kiìtji̱ngui‑la̱; saà ndso̱ko̱ó kiì‑ne ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi ya̱ chrañàtꞌaà‑la̱ na̱xa̱ndá‑la̱.
\v 14 Jesús, kꞌe̱ nga itjojen chitso, kijtseè nga ꞌñó kjìn ma xi̱ta̱ xi títsa̱jna; kjòhi̱ma̱keè‑né. Kꞌe̱é kisìndaà‑ne ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi xkꞌén.
\v 15 Nga jye kjòhoxòn jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús ijchò kinchatꞌaà‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―Jye kjòhoxòn, ko̱ i̱ꞌnde jè, i̱tꞌaà xìn‑né; ni̱mé tjín. Ko̱tꞌìn‑la̱ jñà xi̱ta̱ kàtjì‑ne nga kàtatse tsojmì xi ski̱ne̱ jñà na̱xa̱ndá ñánda nga chrañàtꞌaà.
\p
\v 16 Jesús kitsò:
\p ―Mìkiì kjoi̱‑ne. Tjiì‑là jñò xi ko̱kje̱n xi̱ta̱ koi.
\p
\v 17 Xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús kitsò:
\p ―Ni̱mé tjín‑naje̱n. Tà ꞌòn ma i̱nchra̱jín ko̱ jò ma ti̱n xi títsa̱jna‑na̱je̱n.
\p
\v 18 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Nchrohóko̱‑ná i̱jndé.
\p
\v 19 Kꞌe̱é kitsò‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kjìn ma‑ne nga kàtìtsa̱jnajiìn ijñá; i̱kjoàn kiskoé jñà i̱nchra̱jín xi ꞌòn ma‑ne ko̱ jñà ti̱n xi jò ma‑ne; i̱kjoàn kiskoòtsejèn ngajmiì, kitsjaà‑la̱ kjo̱ndaà Nainá, i̱kjoàn kisìxkoa̱ya i̱nchra̱jín; kꞌe̱é kitsjaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱, koa̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ kisìkaꞌbí‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kjìn ma‑ne.
\v 20 Tsakjèn yije kóho̱tjín xi̱ta̱ kó nga kjòskiì. Kꞌe̱é tsibíxkó‑ne jñà xi tsiningui‑ne. Nguì tejò ni̱si̱yá komà.
\v 21 Jñà xi̱ta̱ xi tsakjèn, ꞌòn jmiì ma‑ne xi xi̱ta̱ xꞌi̱n. Mìkiì kòxke̱ya jñà íchjín ko̱ i̱xti.
\s Kjo̱xkón xi kisꞌiìn Jesús nga kiì‑ne ndso̱ko̱ ya̱ i̱sòn ndáchikon
\r (Marcos 6:45‑52; Juan 6:16‑21)
\p
\v 22 Nga komà i̱skan, Jesús kisìkasꞌen xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ ya̱ i̱ya chitso mé‑ne nga ìsa̱ ítjòn ki̱jchò‑ne ján xijngoaà ndáchikon; koa̱ jè Jesús kꞌe̱é tísíhixatꞌaà xi̱ta̱ xi kjìn ma‑ne nga jye nchifì‑ne.
\v 23 Kꞌe̱ nga jye kisìhixatꞌaà yije jñà xi̱ta̱, Jesús kiìmijìn‑jno jngoò nindoò nga kiì kiìchja̱tꞌaà‑la̱ Nainá nga ta̱ jè ta̱jngoò. Kꞌe̱ nga jye kòjñò, Jesús tà ta̱jngoò tíjna ya̱ i̱ꞌnde jè.
\v 24 Jè chitso jye ꞌñó kjìn ijchò. Jè ngaꞌñó‑la̱ nandá jye ngaxìn ngaje̱n tífìko̱ chitso nga jè tjo̱ bíchjoà ikon‑la̱.
\v 25 Kꞌe̱ nga ta̱jñòya ìsa̱, Jesús kiìtji̱ngui‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ nga kiì‑ne ndso̱ko̱ ya̱ i̱sòn nandá.
\v 26 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ kꞌe̱ nga kijtseè nga tífìsòn nandá tà kitsakjòn‑la̱; kꞌe̱é kiskindàya xkón, kitsò:
\p ―Ini̱ma̱ chꞌo‑né.
\p
\v 27 Ta̱nga Jesús ni̱to̱ón kiìchja̱‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―ꞌÑó tꞌè‑là takòn, kì tsakjoòn‑jèn, ꞌa̱n‑ná.
\p
\v 28 Jè Pedro, kꞌe̱é kiìchja̱‑la̱ kitsò‑la̱:
\p ―Na̱ꞌèn, tsà ji̱‑né, tjiìꞌnde‑ná nga kjísoàn nandá skanda ñánda tìsìjni.
\p
\v 29 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Nchroboí.
\p Jè Pedro itjojen‑jno chitso koa̱ tsibítsꞌia̱ nga kiì‑ne ndso̱ko̱ ya̱ i̱sòn nandá ñánda síjna Jesús.
\v 30 \fig Jesus rescuing Peter from sinking-25% |07-cn01721B.tif|col|Mat 14:30 ||Mat 14:30 |MAT 14.30\fig*Ta̱nga kꞌe̱ nga kijtseè nga jè tjo̱ ꞌñó tíꞌba, kitsakjòn‑né, i̱kjoàn tsibítsꞌia̱ nga mejèn kiskaàjiìndá; kꞌe̱é kiskindàya kitsò:
\p ―¡Na̱ꞌèn, na̱chrjejiìn‑ndá‑ná!
\p
\v 31 Jesús ni̱to̱ón kitsobàꞌñó tsja, kitsò‑la̱:
\p ―¡Chibaá mokjeiín‑lè i̱tꞌaà tsꞌa̱n! ¿Mé‑ne jò kòbeè‑la̱ takoìn?
\p
\v 32 Kꞌe̱ nga jahasꞌen‑ne chitso ingajò, ni̱to̱ón kisijyò‑ne tjo̱.
\v 33 Jñà xi̱ta̱ xi títsa̱jnaya chitso chincha-xkóꞌnchitꞌaà‑la̱ Jesús, kitsò‑la̱:
\p ―¡Xi o̱kixi̱, ji̱‑né xi Kiꞌndí‑la̱ Nainá!
\s Kií sꞌín kjòndaà‑ne xi̱ta̱ xi xkꞌén ján Genesaret
\r (Marcos 6:53‑56)
\p
\v 34 Kꞌe̱ nga jye tsatojiìn ndáchikon, ijchò ján nangui Genesaret.
\v 35 Jñà xi̱ta̱ xi ya̱ i̱ꞌnde‑la̱, kꞌe̱ nga kijtseèxkon Jesús nga jè xi ya̱ ijchò, kisìkíꞌnchré xíkjín kóho̱kji ya̱ i̱ꞌnde ñánda chrañàtꞌaà; i̱kjoàn jꞌiìko̱‑la̱ ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi xkꞌén ya̱ ñánda tíjna Jesús.
\v 36 Tsibítsiꞌba‑la̱ na̱sꞌín ta̱ jè i̱tjòn nikje‑la̱ tsobàꞌñó nga kàtandaà‑ne; ngatsꞌiì xi kitsobàꞌñó nikje‑la̱ kjòndaà yijeé‑ne.
\c 15
\s Jè kjoa̱ xi síkitsꞌón xi̱ta̱
\r (Marcos 7:1‑23)
\p
\v 1 Ijchò iꞌnga xi̱ta̱ fariseo ko̱ xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés xi inchrobà‑ne Jerusalén nga kiskònangui‑la̱ Jesús, kitsò‑la̱:
\p
\v 2 ―¿Mé‑ne jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑lè, kꞌe̱ nga kjèn, mì kꞌoa̱á sꞌín oníjno‑ne tsja koni sꞌín síjé kjo̱tíxoma‑la̱ xi̱ta̱ jchínga‑ná?
\p
\v 3 Jesús kꞌe̱é kiskònangui‑la̱ jñà xi̱ta̱ koi, kitsò‑la̱:
\p ―¿Jñò, mé‑ne mìkiì nìkitasòn‑nò kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá nga koi onguítji̱ngui‑là kjo̱tíxoma‑la̱ xi̱ta̱?
\v 4 Jè Nainá kꞌoa̱á kitsò: “Jcha̱xkoín na̱ꞌèn‑lè ko̱ nea̱‑lè”, ko̱: “Jè xi chja̱jno‑la̱ na̱ꞌèn‑la̱ ko̱ nea̱‑la̱ tjínè‑la̱ nga ki̱yá.”
\v 5 Ta̱nga jñò bixón‑nó: “Jngoò xi̱ta̱ ma ki̱tso̱‑la̱ na̱ꞌèn‑la̱, o nea̱‑la̱: Mìkiì ko̱ma siìchjátꞌaà‑lè; ngatsꞌiì tsojmì xi tjín‑na, jè Nainá jye kitsjaà‑la̱.”
\v 6 Bixón‑nó nga mì ti̱ kiì tjíꞌnde‑la̱ nga skoe̱xkón na̱ꞌèn‑la̱ ko̱ nea̱‑la̱; mì ti̱ kiì ko̱ma ko̱si̱ko̱‑nò. Kꞌoa̱á sꞌín ꞌnè jñò nga nìkíjna kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá nga koi onguítji̱ngui‑lá kjo̱tíxoma tsa̱jòn.
\v 7 Jñò, xi̱ta̱ xi jò ma i̱sén‑nò, ndaà kiìchja̱ i̱tꞌaà tsa̱jòn Isaías, xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá kꞌe̱ nga kitsò:
\q
\v 8 Jñà xi̱ta̱ koi beèxkón‑na xi tà ꞌén chja̱ ta̱nga jè ini̱ma̱‑la̱ kjiìn tíjnatꞌaàxìn.
\q
\v 9 Ni̱mé chjí‑la̱ nga beèxkón‑na,
\q nga kjo̱tíxoma‑la̱ xi̱ta̱á okóya koni tsà kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá.
\p
\v 10 Jesús, kꞌe̱é kiìchja̱‑la̱ ngatsꞌiì xi̱ta̱, kitsò‑la̱:
\p ―Ti̱náꞌyaà ko̱ ndaà kàtachi̱ya‑nò.
\v 11 Jñà tsojmì xi tsoꞌba kine‑ne xi̱ta̱, mìtsà jñà xi síkitsꞌón xi̱ta̱ nga nguixko̱n Nainá; jñà xi tsoꞌba bitjo‑ne xi síkitsꞌón.
\p
\v 12 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús ijchòkon, kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿A tíjiìn‑lè jñà xi̱ta̱ fariseo kòjti‑la̱ kꞌe̱ nga kiìꞌnchré ꞌén koni sꞌín kinokjoì?
\p
\v 13 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Ni̱to̱n mé tsojmì tjè xi mìtsà jè Na̱ꞌèn‑na̱ xi tíjna ngajmiì tsibítje̱, tjánè‑né skanda ko̱ i̱ma̱‑la̱.
\v 14 Kì kiì ꞌnè kinda̱; jñà xi̱ta̱ fariseo mejèn‑la̱ okó‑la̱ ndi̱yá jñà xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑la̱, ta̱nga jñà, ti̱koa̱á mìkiì tsejèn‑la̱. Tsà jngoò xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑la̱, mìkiì ko̱ma ko̱kò‑la̱ ndi̱yá ìjngoò xi ti̱koa̱ mìkiì tsejèn‑la̱. Ingajò, ya̱á ki̱xo̱ya nga̱jo̱ ñánda chꞌo choòn.
\p
\v 15 Pedro kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Tèno̱jmíya‑náje̱n jè kjoa̱ koi koni sꞌín kasi.
\p
\v 16 Jesús kitsò:
\p ―¿Jñò, a ti̱koa̱á mìkiì machi̱ya‑nò kó tsòya‑ne?
\v 17 ¿A mì fìya‑nò ngatsꞌiì tsojmì xi ndso̱baá chine‑ná, i̱ndso̱ꞌbá fìsꞌen, i̱kjoàn bitjojiìn‑ne yijo‑ná?
\v 18 Ta̱nga ngatsꞌiì ꞌén xi ndso̱baá nokjoàa‑ná, ini̱ma̱‑ná bitjojiìn; jñà ꞌén koi, jñà‑né xi síkitsꞌón xi̱ta̱ nga nguixko̱n Nainá.
\v 19 Nga ya̱á bitjokàjiìn ini̱ma̱‑la̱ xi̱ta̱ kjo̱hítsjeèn xi chꞌo tsò, koni jñà xi xi̱ta̱ síkꞌen, ko̱ xi kjoa̱ chijngui sꞌín tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi kjꞌeè kiì bixan ko̱ xi jye chixàn, ko̱ kjoa̱ chijé, ko̱ kjoa̱ ndiso ko̱ kjoa̱ nga chja̱jno‑ná.
\v 20 Ngatsꞌiì kjoa̱ koi xi ini̱ma̱‑la̱ bitjokàjiìn‑ne xi̱ta̱, jñà‑né xi síkitsꞌón xi̱ta̱; ta̱nga kꞌe̱ nga bichiaá, na̱sꞌín mìkiì onìjnoaá ndsa̱á, mìkiì síkitsꞌón‑ná.
\s Kó kitsò jngoò chjo̱ón xi xìn nangui‑la̱ nga kòkjeiín‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ Jesús
\r (Marcos 7:24‑30)
\p
\v 21 Jesús itjokàjiìn ya̱ i̱ꞌnde jè; kiì i̱ꞌnde ñánda ꞌmì Tiro ko̱ Sidón.
\v 22 Jngoò chjo̱ón xi xi̱ta̱ Cananea xi ya̱ i̱ꞌnde‑la̱, inchrobà‑ne ijchòkon Jesús, ꞌñó kiìchja̱, kitsò‑la̱:
\p ―¡Na̱ꞌèn, nga ya̱ nchrobàtꞌaà‑ne tje̱‑la̱ xi̱ta̱xá ítjòn David [nga ji̱ tijna ngajo‑la̱] jcha̱hi̱ma̱‑ná! Ndí tsòti‑na̱ chꞌin nei̱í tíjiìn ini̱ma̱‑la̱, tseé kjo̱ꞌin tísíkjeiín.
\p
\v 23 Ta̱nga Jesús nì mé ꞌén kiìchja̱‑la̱ jè chjo̱ón. Ko̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús, kitsò:
\p ―Ko̱tꞌìn‑la̱ chjo̱ón jè, kàtjì‑ne; tsí chꞌo kjindáya tji̱ngui‑ná.
\p
\v 24 Kꞌe̱é kitsò Jesús:
\p ―Nainá kisìkasén‑na, tà jñà jꞌi̱ katsjià xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Israel nga kichijà koni orrè.
\p
\v 25 Ta̱nga jè chjo̱ón tsasìxkóꞌnchitꞌaà‑la̱ Jesús, kitsò‑la̱:
\p ―Na̱ꞌèn, ti̱chjátꞌaà‑ná.
\p
\v 26 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Mìkiì ndaà tjín nga chjaàꞌan‑lá ni̱ño̱ jñà i̱xti, i̱kjoàn kꞌoi̱‑lá nañá.
\p
\v 27 Ta̱nga jè chjo̱ón kitsò:
\p ―Jon, Na̱ꞌèn, ta̱nga jñà nañá kineé xi̱‑la̱ tsojmì xi bixòngui ími̱xa̱‑la̱ nei‑la̱.
\p
\v 28 Jesús kꞌe̱é kitsò‑la̱:
\p ―Ji̱ chjo̱ón, ꞌñó ndaà mokjeiín‑lè i̱tꞌaà tsꞌa̱n. Kꞌoa̱sꞌín kàtama koni sꞌín mejèn‑lè.
\p Ko̱ jè tsòti‑la̱ chjo̱ón, ti̱kꞌe̱é kjòndaà‑ne nga ti̱jè‑ne hora.
\s Kó kisꞌiìn Jesús nga kjìn sko̱ya chꞌin kisìndaà‑ne
\p
\v 29 Jesús kiì‑ne ya̱ i̱ꞌnde ñánda ꞌmì Tiro ko̱ Sidón koa̱ tsatotꞌaà i̱ndiì nandá Galilea. Kꞌe̱é kiìmijìn‑jno jngoò nindoò ko̱ ya̱á tsibìjna.
\v 30 Kjìn jchán xi̱ta̱ ijchòtji̱ngui‑la̱ ñánda tíjna; ijchòko̱‑la̱ xi̱ta̱ xi tsáꞌyá kjoàn, xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑la̱, xi̱ta̱ xi kótó tsja kjoàn, xi̱ta̱ xi mìkiì ma chja̱ ko̱ xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í chꞌin tjín‑la̱; ya̱á kisìkítsa̱jnangui ndso̱ko̱ Jesús. Ngatsꞌiì xi̱ta̱ koi kisìndaà‑ne.
\v 31 Tà kjòxkón‑la̱ jñà xi̱ta̱ kꞌe̱ nga kijtseè nga komà kiìchja̱‑ne jñà xi mìkiì ma chja̱; koa̱ jñà xi mìkiì ndaà síxá tsja, kjòndaà‑ne; xi mì ma fì, komà kiì‑ne; koa̱ jñà xi mìkiì tsejèn‑la̱, kjòtsejèn‑la̱. Kꞌe̱é jeya kisìkíjna Nainá koni kisìko̱ jñà xi̱ta̱‑la̱ na̱xa̱ndá Israel.
\s Kó kisꞌiìn Jesús nga ñijòn jmiì xi̱ta̱ kisìkjèn
\r (Marcos 8:1‑10)
\p
\v 32 Jesús kiìchja̱‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―Mahi̱ma̱keè‑ná jñà xi̱ta̱ koi. Jye kò jàn na̱chrjein tjín‑la̱ nga títsa̱jnako̱‑na, koa̱ ni̱mé tjín tsojmì xi kine. Majìn‑na nga tà kꞌoa̱sꞌín sìkasén chjan‑na niꞌya‑la̱ tsà ya̱ ko̱hindaàya ndi̱yá.
\p
\v 33 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús kitsò:
\p ―Jngoò i̱ꞌnde i̱tꞌaà xìn ñánda ni̱mé tsojmì tjín, ¿kósꞌín ko̱ma sakó‑ná tsojmì xi ko̱kje̱n jñà xi̱ta̱ koi nga ꞌñó kjìn ma‑ne?
\p
\v 34 Jesús kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿Kó tjín ma i̱nchra̱jín xi tíyijò‑nò?
\p Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ kitsò:
\p ―Itoò ma‑ne i̱nchra̱jín, ko̱ tjín chiba‑naje̱n ti̱n jtobá.
\p
\v 35 Kꞌe̱é kitsò Jesús:
\p ―Koa̱tìn‑la̱ kàtìtsa̱jnatꞌaà nangui jñà xi̱ta̱.
\p
\v 36 Jesús kiskoé i̱nchra̱jín xi itoò ma‑ne ko̱ jñà ti̱n jtobá, kitsjaà‑la̱ kjo̱ndaà Nainá, i̱kjoàn kisìxkoa̱ya, kjònga̱tsja jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ mé‑ne nga kitsjaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kjìn ma‑ne.
\v 37 Tsakjèn yije xi̱ta̱ kóho̱tjín skanda kó nga kjòskiì. Kꞌe̱ nga tsibíxkó‑ne xi tsiningui‑ne, nguì itoò ni̱si̱yá komà.
\v 38 Jñà xi̱ta̱ xi tsakjèn, ñijòn jmiì ma‑ne xi xi̱ta̱ xꞌi̱n, mìkiì kòxke̱ya jñà íchjín ko̱ i̱xti.
\v 39 Jesús kisìhixatꞌaà xi̱ta̱, i̱kjoàn jahasꞌen chitso koa̱ kiì ya̱ i̱ꞌnde ñánda ꞌmì Magdala.
\c 16
\s Kó kitsò Jesús kꞌe̱ nga jñà xi̱ta̱ fariseo ko̱ xi̱ta̱ saduceo kisìjé jngoò seña
\r (Marcos 8:11‑13; Lucas 12:54‑56)
\p
\v 1 Jñà xi̱ta̱ fariseo ko̱ xi̱ta̱ saduceo kiìkon Jesús ñánda tíjna nga mejèn‑la̱ skótꞌaà tsà kixi̱ kjoa̱ nga Nainá kisìkasén. Kisìjé jngoò‑la̱ seña xi jeya tjín xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ Nainá nchrobá‑ne.
\v 2 Ta̱nga Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Kꞌe̱ nga jye mahixòn, jñò, bixón‑nò: “Ndaà choòn nchijòn‑lè, inì choòn ján ngajmiì.”
\v 3 Kꞌe̱ nga ta̱jñòya bixón‑nò: “Mìkiì ndaà choòn na̱chrjein i̱ꞌndei̱; ngajmiì inì choòn ko̱ ifi kjiya.” Jñò xi jò ma i̱sén‑nò, ꞌya‑nò kó choòn ngajmiì ta̱nga mìkiì fìya‑nò kó tsòya‑ne kjo̱xkón xi tíma na̱chrjein i̱ꞌndei̱.
\v 4 Jñà xi̱ta̱ tsꞌe̱n ko̱ xi̱ta̱ xi mìkiì ꞌnchréñijon‑la̱ Nainá, jngoò seña síjé xi jeya tjín; ta̱nga ni̱mé seña skoe̱, tà jè skoe̱ tsꞌe̱ Jonás, xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá.
\p Jesús ya̱á kisìkítsa̱jna xi̱ta̱ koi; jè, kiì‑né.
\s Jesús, mé kjoa̱ xi tísíngásòn‑ko̱ kjo̱hítsjeèn xi okóya xi̱ta̱ fariseo
\r (Marcos 8:14‑21)
\p
\v 5 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús, kꞌe̱ nga tsatotꞌaà xijngoaà nandá, kijchàajiìn‑la̱ mìkiì tsꞌa i̱nchra̱jín.
\v 6 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Chítsejèn‑là koa̱ ti̱kinda̱a yijo‑nò i̱tꞌaà tsꞌe̱ na̱ꞌyo̱ san‑la̱ xi̱ta̱ fariseo ko̱ xi̱ta̱ saduceo.
\p
\v 7 Xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús tsohóko̱ xíkjín, kitsò‑la̱:
\p ―Koií ko̱tsò‑ná nga mìkiì kichꞌá i̱nchra̱jín.
\p
\v 8 Jesús ni̱to̱ón kijtseèya‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿Mé‑ne ko̱kixón‑nò nga tsjìn‑nò i̱nchra̱jín? ꞌÑó chi̱ba̱ mokjeiín‑nò i̱tꞌaà tsꞌa̱n.
\v 9 ¿A mì machi̱ya‑nò, a mì bítsjeèn‑nò kꞌe̱ nga kisìkaꞌbiá i̱nchra̱jín xi ꞌòn ma‑ne koa̱ ꞌòn jmiì xi̱ta̱ xꞌi̱n tsakjèn? ¿Kó tjín ni̱si̱yá tsibíxkó‑ìsa?
\v 10 ¿A mì tíjiìn‑nò ti̱koa̱á kꞌe̱ nga kisìkaꞌbiá i̱nchra̱jín xi itoò ma‑ne ko̱ ñijòn jmiì xi̱ta̱ tsakjèn? ¿Kó tjín ni̱si̱yá tsibíxkó‑ìsa?
\v 11 ¿Mé‑ne nga mìkiì machi̱ya‑nò nga ꞌa̱n mìtsà koi xi o̱tìxan‑nò i̱tꞌaà tsꞌe̱ i̱nchra̱jín? Jè‑né nga ti̱kinda̱a yijo‑nò na̱ꞌyo̱ san‑la̱ xi̱ta̱ fariseo ko̱ xi̱ta̱ saduceo.
\p
\v 12 Kꞌe̱é kjòchi̱ya‑la̱ nga jè Jesús kꞌe̱ nga o̱kitsò‑la̱: “Ti̱kinda̱a yijo‑nò”, mìtsà na̱ꞌyo̱ san‑la̱ i̱nchra̱jín xi tsibéno̱jmí‑la̱, jñà kjo̱hítsjeèn xi okóya jñà xi̱ta̱ fariseo ko̱ xi̱ta̱ saduceo.
\s Kó kitsò Pedro yá xi̱ta̱‑ne Jesús
\r (Marcos 8:27‑30; Lucas 9:18‑21)
\p
\v 13 Kꞌe̱ nga ijchò Jesús ya̱ i̱ꞌnde ñánda ꞌmì Cesarea tsꞌe̱ Filipo kiskònangui‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱. Kitsò‑la̱:
\p ―¿Kó tsò jñà xi̱ta̱? ¿Yá‑ná ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱?
\p
\v 14 Kitsò jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱:
\p ―Tjín xi tsò: “Jè Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱.” Ko̱ tjín xi tsò: “Jè Elías.” Ti̱koa̱á tjín xi̱ta̱ xi tsò: “Jè Jeremías.” Ko̱ xi kjꞌei̱í xi̱ta̱ tsò‑né: “Jngoò xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá.”
\p
\v 15 Kꞌe̱é kitsò Jesús:
\p ―¿Koa̱ jñò, kó bixón? ¿Yá‑ná ꞌa̱n?
\p
\v 16 Kꞌe̱é kiìchja̱ Simón Pedro kitsò:
\p ―Ji̱‑né xi Cristo [xi xó kisìkasén‑ne Nainá], Kiꞌndí‑la̱ Nainá xi tíjnakon.
\p
\v 17 I̱kjoàn kiìchja̱ Jesús; kitsò‑la̱:
\p ―Mé tà ndaà‑lè nga ji̱ Simón, kiꞌndí‑la̱ Jonás. Jè Nainá xi tíjna ngajmiì tsakó‑lè ngatsꞌiì kjoa̱ koi; mìtsà xi̱ta̱ i̱sòꞌnde tsibéno̱jmí‑lè.
\v 18 ꞌA̱n, kꞌoa̱á xán‑lè nga Pedro ꞌmì‑lè [nga nda̱jo̱ tsò‑ne]; ya̱á i̱sòn nda̱jo̱ jè kìndaàsoàn na̱xa̱ndá‑na̱; na̱sꞌín jè ngaꞌñó‑la̱ kjoa̱biyaà mìkiì si̱ìkijne‑la̱ jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá‑na̱.
\v 19 ꞌA̱án tsjaà‑lè ibi̱‑la̱ xotjoa̱‑la̱ na̱xa̱ndá xi jè otíxoma‑la̱ jè xi ngajmiì nchrobá‑ne; ngatsꞌiì kjoa̱ xi koi̱ꞌndi i̱ i̱sòꞌnde, ti̱koa̱á ján ngajmiì Nainá tsjáꞌnde‑né; ko̱ jñà kjoa̱ xi mìkiì koi̱ꞌndi i̱ i̱sòꞌnde, ti̱koa̱á ján ngajmiì, Nainá mìkiì tsjáꞌnde.
\p
\v 20 Jesús kitsò‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱:
\p ―Kì yá xi bèno̱jmí‑là nga ꞌa̱n‑ná xi Cristo [nga ꞌa̱án kisìkasén‑na Nainá].
\s Kꞌoa̱á sꞌín tsibéno̱jmí Jesús kjoa̱biyaà‑la̱
\r (Marcos 8:31–9:1; Lucas 9:22‑27)
\p
\v 21 Ti̱koi̱‑ne na̱chrjein Jesús tsibítsꞌia̱ nga tsibéno̱jmíya‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ nga jè, ján kjoi̱ Jerusalén, koa̱ jñà xi̱ta̱ jchínga ko̱ xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ko̱ xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés, tseé kjo̱ꞌin tsjá‑la̱. Si̱ìkꞌen‑né. Ta̱nga kꞌe̱ nga ki̱jchò jàn na̱chrjein, kjoa̱áya‑la̱.
\v 22 Jè Pedro kꞌe̱é kiìko̱ Jesús ñánda i̱tꞌaà xìn nga kiìchja̱ko̱ nga mìkiì ndaà tjín koni tsò. Kitsò‑la̱:
\p ―Na̱ꞌèn, kì kꞌoa̱á sꞌín nìkítsjiìn. Mì kꞌoa̱á tsò Nainá nga kꞌoa̱sꞌín ko̱matꞌin.
\p
\v 23 Ta̱nga Jesús kisìkáfaya, kitsò‑la̱ jè Pedro:
\p ―Ti̱si̱tꞌaàxín‑ná ji̱ xi̱ta̱ nei̱í. Tà mejèn‑lè nga jé binchaàtsji‑ná. Mìtsà kꞌoa̱sꞌín nìkítsjiìn koni sꞌín tjín kjo̱hítsjeèn‑la̱ Nainá. Ngaji̱ tà kꞌoa̱á sꞌín nìkítsjiìn koni sꞌín tjín kjo̱hítsjeèn‑la̱ xi̱ta̱.
\p
\v 24 Jesús kꞌe̱é kitsò‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱:
\p ―Tsà yá xi mejèn‑la̱ nga xi̱ta̱ tsꞌa̱n ko̱ma, kàtatsjeiìn‑takòn mé xi mejèn‑la̱ yijo‑la̱; koni jngoò xi̱ta̱ xi ꞌyajen krò‑la̱, kàtìjnandaà nga si̱ìkjeiín kjo̱ꞌin xi kjoa̱ tsꞌa̱n; ndaà kàtjìtꞌaà‑na.
\v 25 Nga ni̱ta̱ yá xi̱ta̱ xi mejèn‑la̱ ko̱chrjetjì yijo‑la̱ nga ni̱mé kjo̱ꞌin sa̱kò‑la̱, tà sa̱á si̱ìchija‑né ko̱ kjo̱ꞌin kíjnajiìn; ta̱nga jè xi tíjnandaà nga tsjá yijo‑la̱ xi kjoa̱ tsꞌa̱n, sa̱kò‑la̱ kjoa̱binachon nga i̱tꞌaà tsꞌa̱n ndaà kíjna.
\v 26 ¿Mé xi si̱ìkijne jngoò xi̱ta̱ na̱sꞌín tjoé yije‑la̱ i̱sòꞌnde tsà si̱ìchja ini̱ma̱‑la̱? Ni̱mé. ¿A ko̱maá koi̱ìchjí kjoa̱biyaà jngoò xi̱ta̱ xi majìn‑la̱ nga ki̱yá? Majìn.
\v 27 ꞌA̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱ ki̱tjojeén ìjngoò kꞌa‑na nga kjoi̱koa̱a kjoa̱jeya‑la̱ Na̱ꞌèn‑na̱ ko̱ àkja̱le̱‑la̱ nga sichikon‑tꞌian nga jngoò ìjngoò xi̱ta̱ koni sꞌín kisìkitasòn.
\v 28 O̱kixi̱í xi xan‑nò, títsa̱jnajiìn iꞌnga i̱jndé xi̱ta̱ xi mì kì ki̱yá skanda kꞌe̱ nga skoe̱‑na xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱ nga kítjo̱je̱n ìjngoò kꞌa nga kotiìxoma.
\c 17
\s Kií komà nga jahatjìya íꞌñó i̱sén‑la̱ Jesús ya̱ i̱sòꞌnga nindoò
\r (Marcos 9:2‑13; Lucas 9:28‑36)
\p
\v 1 Nga komà joòn na̱chrjein Jesús kiìmijìn‑jno jngoò nindoò xi ꞌnga kji; kiìko̱ jè Pedro, Jacobo, ko̱ Juan xi ꞌndse̱ ma Jacobo.
\v 2 Kꞌe̱ nga ijchò i̱ꞌnde jè, Jesús, jahatjìya íꞌñó i̱sén‑la̱ nga nguixko̱n jñà xi̱ta̱ koi. Kꞌoa̱á kji komà i̱sén‑la̱ koni kji tsꞌoí ko̱ jè nikje‑la̱ kjòchroba‑né koni i̱sén ndobá.
\v 3 Jñà xi̱ta̱ koi tà ni̱to̱ón kijtseè Moisés ko̱ Elías nga nchijoókjoò Jesús.
\v 4 Pedro kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Na̱ꞌèn, ndaà tjín nga i̱ titsa̱jnaá; tsà mejèn‑lè jàn niꞌya xkójndà kíndaà‑je̱n, jngoò tsi̱ji, jngoò tsꞌe̱ Moisés ko̱ xi ìjngoò tsꞌe̱ Elías.
\p
\v 5 Kꞌe̱ nga tíchja̱ Pedro, jꞌiì jngoò ꞌnguién‑la̱ ifi xi ote kji xi tsibíꞌma xi̱ta̱ koi, ko̱ ya̱ i̱jiìn ifi kinaꞌyà jngoò‑la̱ ꞌén xi kitsò:
\p ―Jè jèe̱ xi kiꞌndí‑na̱ xi ꞌñó matsjake̱ ko̱ xi xó jaàjiìn‑na̱; jè ti̱náꞌya‑là.
\p
\v 6 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús kꞌe̱ nga kiìꞌnchré, tà kitsakjòn‑né. Kꞌe̱é tsoyijò tsakjàn skanda i̱tꞌaà nangui.
\v 7 Jesús kiìkasìtꞌaà chrañà‑la̱; kisìkjaníyá‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―Ti̱sítje̱en, kì tsakjón‑jèn.
\p
\v 8 Kꞌe̱ nga kiskoòtsejèn xi̱ta̱ koi mì ti̱ yá tjín‑ne. Tà jè ta̱jngoò síjna Jesús.
\p
\v 9 Kꞌe̱ nga inchrohòjen‑tꞌaà‑ne nindoò, Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Kì yá xi̱ta̱ xi bèno̱jmí‑là jè kjoa̱ xi kàꞌyaà skanda kꞌe̱ nga kjoa̱áya‑na i̱tꞌaà tsꞌe̱ kjoa̱biyaà ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱.
\p
\v 10 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿Mé‑ne ko̱tsò‑ne xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés nga jè Elías kjoi̱í ítjòn?
\p
\v 11 Jesús kitsò:
\p ―O̱kixi̱‑né, jè kjoi̱í ítjòn Elías, ko̱ jè koi̱ìndaàjiìn yije kjoa̱.
\v 12 Ta̱nga ꞌa̱n, kꞌoa̱á xán‑nò, jè Elías, jyeé jꞌiì. Jñà xi̱ta̱, mìkiì kijtseèxkon. Ta kꞌoa̱á sꞌín kisìko̱ koni sꞌín mejèn‑la̱. Kꞌoa̱á ti̱sꞌín ko̱matꞌian ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱; tseé kjo̱ꞌin tsjá‑na jñà xi̱ta̱.
\p
\v 13 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús kꞌe̱é kjòchi̱ya‑la̱ nga jè Jesús, kꞌe̱ nga tíchja̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ Elías, jè Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱ xi o̱tsò‑la̱.
\s Kósꞌín ko̱ma ki̱tjokàjiìn ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í xi tjín‑la̱ xi̱ta̱
\r (Marcos 9:14‑29; Lucas 9:37‑43)
\p
\v 14 Kꞌe̱ nga ijchò Jesús ñánda títsa̱jna xi̱ta̱ xi kjìn ma‑ne, jngoò xi̱ta̱ ijchò kasìtꞌaà‑la̱ nga tsasìxkóꞌnchitꞌaà‑la̱, kitsò‑la̱:
\p
\v 15 ―Na̱ꞌèn, chahi̱ma̱i kiꞌndí‑na̱. Chꞌin biyaàxín tjín‑la̱. ꞌÑó tse kjo̱ꞌin síkjeiín. Jyeé kòkjìn kꞌa kaàjiìn niꞌín ko̱ nandá.
\v 16 I̱í kòfꞌiìko̱‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑lè, ta̱nga mìkiì mandaà‑la̱.
\p
\v 17 Jesús kitsò:
\p ―Jñò xi̱ta̱ xi mìkiì mokjeiín‑nò i̱tꞌaà tsꞌa̱n xi chꞌo ꞌnè. ¿Skanda mé na̱chrjein kóti̱jnako̱‑nò? ¿Skanda mé na̱chrjein ska̱‑na kjoa̱‑nò? Nchrohóko̱‑ná jè ti i̱jndé.
\p
\v 18 Jesús tsohótiko̱ jè ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í koa̱ itjokàjiìn‑ne yijo‑la̱ jè ti. Ti̱jè‑ne hora, ni̱to̱ón kjòndaà‑ne.
\p
\v 19 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús kiskònanguitꞌaàxìn‑la̱. Kitsò‑la̱:
\p ―¿Mé‑ne ngaje̱n mìkiì kòbitjojiìn‑na̱je̱n jè ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í?
\p
\v 20 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Mìkiì komà‑nò koi‑né nga tà chiba mokjeiín‑nò i̱tꞌaà tsꞌa̱n. O̱kixi̱í xi xan‑nò tsà ta o̱kji ko̱kjeiín‑nò koni kji xojmá mostaza nga i̱tsé kji, ko̱ma kꞌoín‑là nindoò: “Ti̱xín i̱jndé. Tꞌin ján xijngoaà ñánda i̱tꞌaà xìn.” Koa̱ jè nindoò ko̱si̱tꞌaàxìn‑né. Jñò, ni̱mé kjoa̱ xi ꞌin ko̱ma‑nò tsà ndaà ko̱kjeiín‑nò.
\v 21 Jñà ini̱ma̱ chꞌo‑la̱ nei̱í xi o̱kjoàn, kꞌe̱é bitjokàjiìn nga nokjoàtꞌaà‑là Nainá ko̱ nga bijnachjaán.
\s Kꞌoa̱á sꞌín tsibéno̱jmí Jesús kjoa̱biyaà‑la̱ xi ma‑ne jò kꞌa
\r (Marcos 9:30‑32; Lucas 9:43‑45)
\p
\v 22 Kꞌe̱ nga ta̱ña ki̱tje̱n nga tjíma ya̱ i̱ꞌnde Galilea, Jesús kitsò‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱:
\p ―ꞌA̱n, xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, ya̱á tso̱ba̱ꞌñó‑na jñà xi̱ta̱,
\v 23 i̱kjoàn si̱ìkꞌen‑na. Ta̱nga kꞌe̱ nga ki̱jchò jàn na̱chrjein nga ki̱yá, kjoa̱áya‑na.
\p Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ kꞌe̱ nga kiìꞌnchré ꞌén koi ta̱ ba ko̱ma‑la̱.
\s Tsojmì xi machjítjì tsꞌe̱ i̱ngo̱ ítjòn
\p
\v 24 Kꞌe̱ nga ijchò Jesús ko̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ ján na̱xa̱ndá Capernaum, jñà xi̱ta̱ xi bíxkó to̱n tsꞌe̱ i̱ngo̱ ítjòn kiskònangui‑la̱ Pedro kitsò‑la̱:
\p ―Jè Maestro‑lè, ¿a mìkiì bíchjí to̱n tsꞌe̱ i̱ngo̱?
\p
\v 25 Jè Pedro kitsò:
\p ―Jon, bíchjí‑né.
\p Kꞌe̱ nga jahasꞌen niꞌya Pedro, Jesús, jè kiìchja̱ ítjòn‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿Kó si Simón, jè xi̱ta̱xá ítjòn xi i̱ i̱sòꞌnde tsꞌe̱, yá‑né xi síkíchjítjì tsojmì ko̱ to̱n‑sá? ¿A jñà‑né xi i̱ na̱xa̱ndá‑la̱, o xi jñá‑né xi xìn i̱ꞌnde‑la̱?
\p
\v 26 Pedro kitsò:
\p ―Jñà xi xìn i̱ꞌnde‑la̱ xi bíchjí.
\p Kꞌe̱é kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Jñà xi i̱ na̱xa̱ndá‑la̱ ni̱mé koi̱ìchjí.
\v 27 Ta̱nga mé‑ne nga mì chꞌo ki̱tso̱‑ná jñà xi̱ta̱, tꞌin ján i̱ndiì ndáchikon. Ti̱katje̱n‑jiìn ki̱cha̱ libá‑lè xi tsobàꞌñó ti̱n, koa̱ jè ti̱n xi chjoé ítjoìn, chíxꞌei̱ì tsoꞌba; ya̱ tjíꞌa jngoò to̱n. Ko̱maá‑ne nga kíchjí xi tsꞌa̱n ko̱ tsi̱ji. Tikoi̱i, tíchjí‑la̱.
\c 18
\s Yá xi̱ta̱‑ne xi tíjna ítjòn i̱tꞌaà tsꞌe̱ Nainá
\r (Marcos 9:33‑37; Lucas 9:46‑48)
\p
\v 1 Jñà na̱chrjein koi jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús ijchòkon nga kiskònangui‑la̱; kitsò‑la̱:
\p ―Jñà xi̱ta̱ xi jè otíxoma‑la̱ xi ngajmiì nchrobá‑ne, ¿yá‑ne xi tíjna ítjòn nga ìsa̱ ꞌñó chjí‑la̱?
\p
\v 2 Jesús kiìchja̱ jngoò‑la̱ ndí ti. Kisìkasíjna jngoò osen‑la̱ jñà xi̱ta̱.
\v 3 Kitsò:
\p ―O̱kixi̱í xi xan‑nò, jñò, tsà mì kì si̱kjatjìya‑là kjo̱hítsjeèn‑nò ko̱ tsà mì kì kꞌoa̱sꞌín sꞌe̱en koni jñà ndí i̱xti mìkiì ki̱tjásꞌe̱n‑jñoò ñánda tíhotíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne.
\v 4 Jè xi síkjajen‑la̱ ini̱ma̱‑la̱ koni ndí ti jè, jè‑né xi tíjna ítjòn‑la̱ ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi jè tíhotíxoma‑la̱ xi ngajmiì nchrobá‑ne.
\v 5 Ni̱ta̱ yá‑ne xi i̱tꞌaà tsꞌa̱n skoétjò jngoò ndí ti koni jè, ꞌa̱án xi skoétjò‑na.
\s Mé xi okꞌìn‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi jé ótsji‑la̱ xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í
\r (Marcos 9:42‑48; Lucas 17:1‑2)
\p
\v 6 ’Ni̱ta̱ yá‑ne xi jé ski̱nìjiìn jngoò ndí xi̱ta̱ i̱ma̱ xi mokjeiín‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌa̱n, ìsa̱á‑la ndaà ko̱ma tsà si̱nguiꞌñó jngoò nda̱jo̱ natsí ísꞌiìn, i̱kjoàn si̱katje̱n‑jiìn ndáchikon ñánda nga ꞌñó na̱nga̱ ꞌncha nandá.
\v 7 I̱ma̱ xó‑ne jñà xi̱ta̱ i̱sòꞌnde nga tjín jchán xi̱ta̱ xi ótsjiꞌnde‑la̱ nga mejèn‑la̱ nga sakó jé. Ta̱nga xó kꞌoa̱á ko̱ma‑ne i̱sòꞌnde, ta̱nga i̱ma̱ xó‑nè jè xi̱ta̱ xi ótsji‑la̱ jé xi kjꞌei̱í xi̱ta̱.
\p
\v 8 ’Tsà jè ndsa̱a ko̱ ndso̱koò ótsji jé‑nò, ti̱chátjòn koa̱ kjiìn ti̱katsjoò. Ìsa̱á ndaà‑nè tsà xkoán titsjoò nga ki̱tjásꞌe̱en ñánda sꞌe̱‑nò kjoa̱binachon, mì kꞌoa̱à‑ne tsà jò ma ndsa̱a ko̱ ndso̱koò koa̱ ján onguió i̱jiìn niꞌín tsꞌe̱ i̱ꞌnde kjo̱ꞌin ni̱ta̱ mé na̱chrjein‑ne.
\v 9 Tsà jè xkoòn ótsji jé‑nò, ti̱nachrjeè, kjiìn ti̱katsjoò. Ìsa̱á ndaà‑nè tsà jngoò ma xkoòn nga ki̱tjásꞌe̱en ñánda sꞌe̱‑nò kjoa̱binachon, mì kꞌoa̱á‑ne tsà jò ma xkoòn koa̱ ján onguió i̱jiìn niꞌín tsꞌe̱ i̱ꞌnde kjo̱ꞌin.
\s Kjoa̱ xi mangásòn tsꞌe̱ orrè xi kichijà
\r (Lucas 15:3‑7)
\p
\v 10 ’Ni̱jngoò ndí xi̱ta̱ koi xi na̱chrjenguioò; kꞌoa̱á xán‑nò, ján ngajmiì, jñà àkja̱le̱‑la̱ xi̱ta̱ koi, ya̱á títsa̱jna kjitꞌaà nga nguixko̱n Na̱ꞌèn‑na̱ xi tíjna ngajmiì.
\v 11 ꞌA̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱ koií xá jꞌi̱‑na nga jꞌi̱ kàchrjekàjñaà kjo̱ꞌin jñà xi̱ta̱ xi kichijà.
\p
\v 12 \fig Shepherd carrying sheep, other sheep following-33%|08-LB00001B.TIF|col|Mat 18:12-14||Mat 18:12-14|MAT 18.12\fig*’¿Kó bixón? Tsà jngoò xi̱ta̱ xi jngoò sìndo̱ ma orrè‑la̱ koa̱ tsà si̱jchaya jngoò ján i̱jiìn ijñá, ¿a mìtsà si̱ìkítsa̱jna jñà xi ñijòn‑kaàn ko̱ chrjꞌoòn ñijòn ma nga kjoi̱ kátsji jè orrè xi kichijà jngoò?
\v 13 Tsà ko̱tsji‑la̱, o̱kixi̱í xi xan‑nò, ìsa̱á tsja ko̱ma‑la̱ nei‑la̱ jè orrè xi jngoò ma, mì kꞌoa̱á‑ne jñà xi kjìn ma xi mì kì kichijà.
\v 14 Kꞌoa̱á sꞌín mejèn‑la̱ Nainá xi tíjna ngajmiì nga ni̱jngoò xi̱ta̱ si̱ìchja ini̱ma̱‑la̱.
\s Mé xi mochjeén kꞌe̱ nga si̱ndaàjiìn jngoò‑la̱ xi̱ta̱
\r (Lucas 17:3‑4)
\p
\v 15 ’Tsà jè ꞌndsì chꞌo tísíko̱‑lè, ti̱nókjoa̱‑la̱ kꞌe̱ nga tà jè ta̱jngoò tíjna; tìndaàjiìn‑koi̱i jè kjoa̱‑la̱; tsà kji̱ꞌnchré‑lè, jyeé ndaà kichibà‑nò ꞌndsì.
\v 16 Ta̱nga tsà mìkiì kji̱ꞌnchré‑lè, kꞌe̱é ti̱nókjoa̱‑la̱ tsà jngoò ko̱ tsà jò xi̱ta̱ mé‑ne nga kji̱ꞌnchré yije‑ne ꞌén xi chibà koni sꞌín tíchja̱ Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá nga tsò: Mochjeén‑né tsà jò ko̱ tsà jàn xi̱ta̱ xi tsjá ꞌén nga ko̱ma si̱ndaàjiìn ni̱ta̱ mé kjoa̱‑ne mé‑ne nga chjí‑la̱.
\v 17 Tsà mìkiì ꞌnchréñijon‑la̱ jñà xi̱ta̱ koi, koa̱tìn‑la̱ xi̱ta̱ na̱xa̱ndá‑la̱ Nainá; koa̱ tsà mìkiì ꞌnchréñijon‑la̱ jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá‑la̱ Nainá, tà kꞌoa̱sꞌín jcha̱takoìn koni tsà jngoò xi̱ta̱ xi mìkiì beèxkon Nainá, koni tsà jngoò xi̱ta̱ xi tsojmì síkíchjítjì.
\p
\v 18 ’O̱kixi̱í xi xan‑nò, jñò, ngatsꞌiì kjoa̱ xi koi̱ꞌnde i̱ i̱sòꞌnde, ti̱koa̱á ján ngajmiì Nainá tsjáꞌnde‑né; koa̱ jñà kjoa̱ xi mìkiì koi̱ꞌnde i̱ i̱sòꞌnde, ti̱koa̱á ján ngajmiì Nainá mìkiì tsjáꞌnde.
\p
\v 19 ’Ìjngoò kꞌa koa̱ xan‑nò: tsà jò ma‑nò i̱ i̱sòꞌnde xi tíjngoò takòn nga si̱jétꞌaà‑là Na̱ꞌèn‑na xi tíjna ngajmiì ni̱ta̱ mé kjoa̱‑ne, tsjá‑nò.
\v 20 Ya̱ ñánda títsa̱jna jò jàn xi̱ta̱‑na̱ xi i̱tꞌaà tsꞌa̱n bixoña, ya̱á tìjna̱jiìn osen‑la̱.
\p
\v 21 Kꞌe̱é kiì kasìtꞌaà chrañà‑la̱ jè Pedro, kiskònangui‑la̱ Jesús, kitsò‑la̱:
\p ―Na̱ꞌèn, ¿kó tjín kꞌa siìjchàatꞌaà‑la̱ xinguia̱a kꞌe̱ nga tsà chꞌo tísíko̱‑na? ¿A skanda itoò kꞌa?
\p
\v 22 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Mìtsà xan‑lè itoò kꞌa; xaán‑lè itoò kꞌa xi jàn‑kaàn ko̱ te.
\s Jngoò chi̱ꞌnda xi mì kì kisìjchàatꞌaà‑la̱ xíkjín
\p
\v 23 ’Koni sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, kꞌoa̱á sꞌín tjín koni kisꞌiìn jngoò xi̱ta̱xá ítjòn xi kisìjé‑la̱ kinda̱ xi̱ta̱ chi̱ꞌnda‑la̱.
\v 24 Kꞌe̱ nga tísꞌín kinda̱ jꞌiì jngoò chi̱ꞌnda‑la̱ xi ꞌñó kjìn millón to̱n kitje̱n‑la̱.
\v 25 Chi̱ꞌnda jè tsjìn‑la̱ to̱n xi koi̱ìchjí‑la̱. Jè nei‑la̱ kitsjaà o̱kixi̱ nga kàtasatíjna osen jè chá, ko̱ chjo̱ón‑la̱ ko̱ i̱xti‑la̱, ngatsꞌiì tsojmì xi tjín‑la̱ mé‑ne nga ko̱chjí‑la̱ to̱n xi kitje̱n‑la̱.
\v 26 Chi̱ꞌnda jè tsasìxkóꞌnchitꞌaà‑la̱ jè nei‑la̱; tsibítsiꞌba‑la̱, kitsò‑la̱: “Na̱ꞌèn, tjín‑lè kjo̱ndaà, chíñakjoa̱‑ná; kíchjí yijeé‑lè ngatsꞌiì xi kitje̱n‑na.”
\v 27 Jè nei‑la̱ kjòhi̱ma̱keè chi̱ꞌnda‑la̱, kisìjchàatꞌaà‑la̱ nga yije kinda̱ xi kitje̱n‑la̱ koa̱ kisìkíjnandei̱í‑ne.
\v 28 Ti̱kꞌe̱‑ne nga itjo niꞌya chi̱ꞌnda jè, kisatiìkjoò jngoò chi̱ꞌnda xíkjín xi ti̱koa̱ to̱n kitje̱n chiba‑la̱ xi tsꞌe̱. Kitsobàꞌñó ísꞌiìn nga mejèn‑la̱ ki̱nchàjta̱‑la̱, kitsò‑la̱: “Tíchjí‑ná xi kitje̱n‑lè.”
\v 29 Koa̱ jè chi̱ꞌnda xíkjín tsasìxkóꞌnchitꞌaà‑la̱, tsibítsiꞌba‑la̱. Kitsò‑la̱: “Chíñakjoa̱‑ná, kíchjí yijeé‑lè xi kitje̱n‑na̱.”
\v 30 Ta̱nga jè mìkiì kòkjeiín‑la̱. Ta̱ saà nda̱yá kiskinìsꞌen skanda kꞌe̱ nga koi̱ìchjí yije‑la̱ kóho̱tjín xi kitje̱n‑la̱.
\v 31 Kꞌe̱ nga kijtseè jñà chi̱ꞌnda xíkjín xi iꞌnga, baá ko̱ma‑la̱. Kꞌe̱é kiì tsibéno̱jmí‑la̱ nei‑la̱ ngatsꞌiì kjoa̱ xi komà.
\v 32 Jè xi̱ta̱xá ítjòn xi nei‑la̱, kꞌe̱é kiskinìkjaá chi̱ꞌnda jè, kitsò‑la̱: “Ji̱ chi̱ꞌnda xi chꞌo ꞌnì. ꞌA̱n kisìjchàatꞌaà‑lè ngayije xi kitje̱n‑lè kꞌe̱ nga tsibítsiꞌba‑ná.
\v 33 Ti̱koa̱á ngaji̱ tjíꞌnde‑lè nga jcha̱hi̱ma̱chiì chi̱ꞌnda xingui̱i koni sꞌín kisìko̱‑lè nga kjòhi̱ma̱keè‑lè.”
\v 34 Jè nei‑la̱ kjòjtií‑la̱, kꞌe̱é kitsjaà o̱kixi̱ nga kàtꞌiì‑la̱ kjo̱ꞌin skanda kꞌe̱ nga koi̱ìchjí yije xi kitje̱n‑la̱.
\p
\v 35 Jesús kitsò:
\p ―Jñò kꞌoa̱á ti̱sꞌín si̱ìko̱‑nò nga jngoò ìjngoò Na̱ꞌèn‑na̱ xi tíjna ngajmiì tsà nga mì ko̱o ini̱ma̱‑nò si̱jchàatꞌaà‑là jé‑la̱ xinguio̱o.
\c 19
\s Kiísꞌín tsakóya Jesús i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi tsjiìn xíkjín
\r (Marcos 10:1‑12; Lucas 16:18)
\p
\v 1 Kꞌe̱ nga jye kiìchja̱ Jesús, kiì‑ne ya̱ Galilea ján nangui Judea xi tíjna xijngoaà xa̱jngá nandá Jordán.
\v 2 ꞌÑó kjìn xi̱ta̱ kiìtji̱ngui‑la̱ koa̱ ya̱á kisìndaà‑ne i̱ꞌnde jè jñà xi̱ta̱ xi xkꞌén.
\p
\v 3 Ijchò iꞌnga xi̱ta̱ fariseo ya̱ ñánda tíjna Jesús nga mejèn‑la̱ skóna̱cha̱n‑la̱. I̱kjoàn kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿A tjíꞌnde‑la̱ xi xꞌi̱n nga tsjiìn chjo̱ón‑la̱ xi ni̱ta̱ mé kjoa̱‑ne?
\p
\v 4 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―¿A kjꞌeè bìxke̱jñoò Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá nga tsò: “Nainá, kꞌe̱ nga sa̱ tsibíndaà xi̱ta̱, tsibíndaà xꞌi̱n ko̱ chjo̱ón”?
\v 5 Kꞌoa̱á kitsò: “Kꞌoa̱á ma‑ne nga jè xꞌi̱n si̱ìkíjna na̱ꞌèn‑la̱ ko̱ nea̱‑la̱ nga kíjnako̱ chjo̱ón‑la̱. Ta jngoò xi̱ta̱ ko̱ma‑ne ingajò.”
\v 6 Mìtsà ti̱ jò ma‑ne, tà jngoò ko̱ma‑ne. Kꞌoi̱í kjoa̱‑la̱ nga mì yá xi̱ta̱ tjíꞌnde‑la̱ nga si̱ìtsjiìn‑ne xíkjín xi Nainá kisìjngoò.
\p
\v 7 Jñà xi̱ta̱ fariseo kiskònangui‑la̱ Jesús:
\p ―¿Mé‑ne jè Moisés kitsjaàꞌnde‑ne nga tsò: xo̱jo̱n kàtasindaà nga ko̱ma tsjín xíkjín xi̱ta̱?
\p
\v 8 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Koií‑né nga tájaàjiìn tjín ini̱ma̱‑nò, Moisés kitsjaàꞌnde‑nò nga kijnioò íchjín‑nò, ta̱nga kꞌe̱ nga sa̱ tàtsꞌen‑la̱ kjoa̱, mì kꞌoa̱á sꞌín tjín.
\v 9 ꞌA̱n kꞌoa̱á xán‑nò, jè xꞌi̱n xi tsjín‑ne chjo̱ón‑la̱, tsà mìtsà kjoa̱ chijngui tísíko̱, ko̱ tsà kjꞌei̱í chjo̱ón ki̱xan‑ko̱, jyeé kjoa̱ chijngui tísꞌín jè xꞌi̱n. Ti̱koa̱á tsà jè xꞌi̱n xi ki̱xan‑ko̱ jngoò chjo̱ón xi kitsjiìn xꞌi̱n‑la̱, ti̱koa̱á kjoa̱ chijngui tísꞌín.
\p
\v 10 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús kitsò:
\p ―Tsà kꞌoa̱á sꞌín ꞌiín tjín kjoa̱ tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi bixan, ìsa̱á‑la ndaà sꞌe̱ tsà mì kì ki̱xan xi̱ta̱.
\p
\v 11 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Tjín xi̱ta̱ xi mìkiì mokjeiín‑la̱ kjo̱hítsjeèn jè; tà jñá xi̱ta̱ xi Nainá xó kꞌoa̱sꞌín kitsjaà‑la̱.
\v 12 Tjín xi̱ta̱ xi mìkiì bixan nga xó kꞌoa̱sꞌín kitsꞌiìn‑ne nga mì íchjín si̱ìsꞌin‑la̱; ti̱koa̱á tjín xi̱ta̱ xi xi̱ta̱ xíkjín o̱kisìko̱ nga mì íchjín si̱ìsꞌin‑la̱; ti̱koa̱á tjín xi̱ta̱ xi mìkiì bixan nga kꞌoa̱sꞌín tsibínè‑la̱ yijo‑la̱ nga mì íchjín si̱ìsꞌin‑la̱ nga mejèn‑la̱ si̱ìxá i̱tꞌaà tsꞌe̱ kjo̱tíxoma‑la̱ ngajmiì. Jñà xi̱ta̱ xi chíkjoa̱‑la̱ nga mokjeiín‑la̱ kjoa̱ koi, kꞌoa̱sꞌín kàtasíkitasòn.
\s Kií kitsò Jesús nga kisìchikon‑tꞌin ndí i̱xti
\r (Marcos 10:13‑16; Lucas 18:15‑17)
\p
\v 13 Jñà xi̱ta̱ jꞌiìko̱‑la̱ ndí i̱xti ñánda tíjna Jesús nga mejèn‑la̱ ko̱òtꞌaà‑la̱ tsja ko̱ ki̱ìtsiꞌbatjì, ta̱nga jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús tsohótiko̱ jñà xi̱ta̱ xi jꞌiìko̱ ndí i̱xti.
\v 14 Kꞌe̱é kitsò Jesús:
\p ―Tjiìꞌnde‑là jñà ndí i̱xti nga kàtjanchrobákon‑na. Kì binchahikon‑là. Jñà xi kꞌoa̱ sꞌín tjín ini̱ma̱‑la̱ koni tsꞌe̱ ndí i̱xti, jyeé tsꞌe̱ ngatsꞌiì kjo̱ndaà xi tjín ya̱ ñánda tíhotíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne.
\p
\v 15 Jesús tsohósòn‑la̱ tsja jñà ndí i̱xti; i̱kjoàn kiì‑ne ya̱ i̱ꞌnde jè.
\s Xi̱ta̱ xi ꞌñó kjìn tsojmì tjín‑la̱
\r (Marcos 10:17‑31; Lucas 18:18‑30)
\p
\v 16 Jngoò xi̱ta̱ ijchòkon Jesús, kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―Maestro, ¿mé kjo̱ndaà xi sꞌiaàn nga sꞌe̱‑la̱ kjoa̱binachon ini̱ma̱‑na̱ ni̱ta̱ kjé‑ne?
\p
\v 17 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―¿Mé‑ne chjinangui‑ná i̱tꞌaà tsꞌe̱ kjoa̱ xi ndaà tjín? Mìtsà yá tjín xi ndaà xi̱ta̱, tà jngoò Nainá. Tsà mejèn‑lè nga sꞌe̱‑lè kjoa̱binachon ni̱ta̱ kjé‑ne, ti̱kitasoìn kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá.
\p
\v 18 Xi̱ta̱ jè kiskònangui:
\p ―¿Ñá‑la̱á kjo̱tíxoma‑ne?
\p Jesús kitsò‑la̱:
\p ―“Kì xi̱ta̱ nìkꞌin; kì kjoa̱ chijngui ꞌnì; kì chijé ꞌnì; kì ꞌén ndiso nokjoì i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í;
\v 19 jcha̱xkoín na̱ꞌèn‑lè ko̱ nea̱‑lè; ti̱tsjachi xi̱ta̱ xingui̱i koni tsà ti̱ yijo tsi̱ji‑ne.”
\p
\v 20 ―Ngatsꞌiì kjo̱tíxoma koi jyeé kisìkitasoàn ―kitsò jè ti―. ¿Mé xi chija ìsa̱‑na̱?
\p
\v 21 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Tsà mejèn‑lè nga nguì kixi̱ ki̱jni, tꞌin, tatìjni yije tsojmì xi tjín‑lè. Jè to̱n‑lè ti̱kaꞌbí‑la̱ xi̱ta̱ i̱ma̱ mé‑ne nga sꞌe̱‑lè kjoa̱ machikon‑tꞌin ján ngajmiì. I̱kjoàn nchrobátji̱ngui‑ná.
\p
\v 22 Xi̱ta̱ jè, kꞌe̱ nga kiìꞌnchré ꞌén koi, tà baá komà‑la̱, koií kjoa̱‑la̱ nga ꞌñó kjìn tsojmì tjín‑la̱.
\p
\v 23 Kꞌe̱é kitsò‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús:
\p ―O̱kixi̱í xi xan‑nò. ꞌÑó ꞌin ko̱ma‑la̱ jñà xi̱ta̱ nchi̱ná nga kjoa̱hasꞌen‑jiìn ñánda tíhotíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne.
\v 24 Nguì jngoò kꞌa ko̱xan‑nò, ìsa̱á mì ꞌin ko̱ma‑la̱ jngoò cho̱ camello nga kjoa̱hasꞌen xko̱n nindoò xi tjahaña‑ne nikje, mì kꞌoa̱á‑ne koni jngoò xi̱ta̱ nchi̱ná xi ꞌñó tjín‑la̱ tsojmì nga ko̱ma kjoa̱hasꞌen‑jiìn ñánda tíhotíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne.
\p
\v 25 Kꞌe̱ nga kiìꞌnchré ꞌén koi jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús tà kjòxkón‑la̱. Kꞌe̱é kitsò:
\p ―¿Yá‑né xi ki̱tjokàjiìn kjo̱ꞌin kjoa̱ tsꞌe̱ jé‑la̱?
\p
\v 26 Jesús kiskoòꞌan, kitsò‑la̱:
\p ―Jñà xi̱ta̱ mìkiì ko̱ma‑la̱ ko̱chrjekàjiìn kjo̱ꞌin ini̱ma̱‑la̱. Ta̱nga xi Nainá ko̱maá‑la̱ ngatsꞌiì kjoa̱.
\p
\v 27 Kꞌe̱é kitsò Pedro:
\p ―Na̱ꞌèn, ngaje̱n, jyeé kinìkítsa̱jna yije‑je̱n ngatsꞌiì tsojmì xi tjín‑naje̱n, koa̱ ji̱ tjaàtji̱ngui‑lèje̱n. ¿Mé xi tjoé‑naje̱n?
\p
\v 28 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Xi o̱kixi̱í xi xan‑nò, kꞌe̱ nga ki̱jchò na̱chrjein nga ko̱xi̱tse̱ya ìjngoò kꞌa i̱sòꞌnde, ko̱ ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, kꞌe̱ nga kóti̱jnasoàn íxi̱le̱ xi ꞌñó jeya tíjna, jñò, xi jye ꞌa̱n tjaàtji̱ngui‑ná, ti̱koa̱á ya̱á ki̱tsa̱jnasòn íxi̱le̱ tsꞌe̱ kjo̱tíxoma xi tejò ma‑ne, nga jñò kíndaàjiìn‑là jñà xi̱ta̱ xi tejò tje̱‑la̱ tsꞌe̱ na̱xa̱ndá Israel.
\v 29 Ngatsꞌiì xi kjoa̱ tsꞌa̱n kisìkíjna niꞌya‑la̱, ꞌndse̱, ndichja, na̱ꞌèn‑la̱, nea̱‑la̱, chjo̱ón‑la̱, i̱xti‑la̱, nangui‑la̱, jngoò sìndo̱ kꞌa kꞌoa̱ tjín tjoé ìsa̱‑la̱. Ti̱koa̱á tjoé‑la̱ kjoa̱binachon ni̱ta̱ kjé‑nè.
\v 30 I̱ꞌndei̱, kjìn xi̱ta̱ xi títsa̱jna ítjòn, kꞌe̱ nga ko̱ma i̱skan jñà kítsa̱jna tji̱ngui. Ko̱ xi títsa̱jna tji̱ngui i̱ꞌndei̱ kꞌe̱ nga ko̱ma i̱skan jñà kítsa̱jna ítjòn.
\c 20
\s Chi̱ꞌnda xi kisìxáko̱ tsojmì tjè
\p
\v 1 ’Koni sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, kꞌoa̱á sꞌín ngaya‑la̱ koni tsà jngoò xi̱ta̱ xi tjín‑la̱ nangui. Kiì nga ta̱jñòya nga kiì kátsji chi̱ꞌnda xi si̱ìxáko̱ ñánda tjín‑la̱ toò uva.
\v 2 Kꞌe̱ nga jye tsibíndaàjiìn‑ko̱ nga koi̱ìchjí‑la̱ koni tjín síkijne xi̱ta̱ chi̱ꞌnda nga jngoò na̱chrjein, i̱kjoàn kisìkasén ñánda kisìxá.
\v 3 Ìjngoò kꞌa kiì jè nei‑la̱ xá koni xi ñijaàn‑la nga ta̱jñòya. Kijtseè ìsa̱ chi̱ꞌnda xi tíyijòjiìn ndi̱tsi̱n xi tsjìn‑la̱ xá.
\v 4 Kitsò‑la̱: “Tanguió ti̱xáko̱‑ná. ꞌA̱n kíchjí‑nò koni tjín machjí‑nò.” Kiì chi̱ꞌnda koi nga kisìxá.
\v 5 Jè nei‑la̱ xá, kiì ìjngoò kꞌa kꞌe̱ nga ijchò nchisen. Ti̱koa̱á kiì ìjngoò kꞌa kꞌe̱ nga ijchò xi jàn nga kjòhoxòn.
\v 6 Jye‑la ijchò tsà xi ꞌòn nga kjòhoxòn, itjo ìjngoò kꞌa jè nei‑la̱ xá; koa̱ kisakò ìsa̱‑la̱ chi̱ꞌnda xi tà jyò títsa̱jna. Kitsò‑la̱: “¿Mé‑ne tà jyò títsa̱jna‑nò kó nga kòꞌba‑nò na̱chrjein nga mì nìxá‑nò?”
\v 7 Jñà chi̱ꞌnda koi kitsò: “Koií‑né nga mì yá tsjá xá‑na̱je̱n.” Kꞌe̱é kitsò‑la̱: “Tanguió ndaà tsà jñò; tanguí ti̱xá ján i̱jiìn tsojmì tjè‑na̱.”
\v 8 Kꞌe̱ nga jye kòjñò, jè nei‑la̱ xá kitsò‑la̱ jè xi̱ta̱ xi síkinda̱ chi̱ꞌnda‑la̱: “Ti̱nókjoa̱‑là ngatsꞌiì chi̱ꞌnda. Tichjí‑la. Títsꞌia̱ko̱‑ne jñà xi i̱skan kòfahasꞌen xá‑la̱; koa̱ jñà xi ítjòn kòfahasꞌen, ti̱kjehetꞌaà‑ne.”
\v 9 Kꞌe̱é kiìchja̱‑la̱ jñà chi̱ꞌnda xi jahasꞌen xi ꞌòn nga kjòhoxòn; kꞌoa̱á tjín tsibíchjí‑la̱ koni tjín chjí‑la̱ nga jngoò na̱chrjein nga jngoò ìjngoò.
\v 10 Kꞌe̱ nga kjòchjí‑la̱ jñà chi̱ꞌnda xi jahasꞌen ta̱jñòya, kꞌoa̱á komà‑la̱ tsà ìsa̱á tse ko̱chjí‑la̱. Ta̱nga tà ngásòn tjín kjòchjí‑la̱ koni tjín machjí‑la̱ nga jngoò na̱chrjein nga jngoò ìjngoò.
\v 11 Kꞌe̱ nga jye kjòchjí‑la̱ chi̱ꞌnda koi i̱kjoàn tsibítsꞌia̱ nga tsatítꞌaà jè nei‑la̱ xá.
\v 12 Kitsò‑la̱: “Jñà chi̱ꞌnda xi i̱skan kòbijchó, tà jngoò hora kàsíxá, koa̱ ngaje̱n kànìxá‑náje̱n nga kòꞌba na̱chrjein koa̱ kànìkjeiín‑la̱je̱n ndobá nga kòꞌba na̱chrjein. Tà ngásòn tjín tíbíchjí‑náje̱n.”
\v 13 Ta̱nga jè nei‑la̱ xá kitsò jngoò‑la̱ jñà chi̱ꞌnda: “Ji̱ amigo mìtsà mé xi chꞌo tìsìko̱‑lè; kꞌoa̱á tjín tìbìchjí‑lè koni tjín chjí‑la̱ nga jngoò na̱chrjein nga kꞌoa̱á sꞌín kàchibá.
\v 14 Chjoí chjí‑lè koa̱ tꞌin‑ne. Kꞌoa̱á sꞌín mejèn‑na nga kꞌoa̱ ti̱ tjín tsjaà‑la̱ jè xi i̱skan kàsíxá koni tjín tìtsjaà‑lè.
\v 15 Nga ko̱ to̱n‑na̱, ¿a mì tjíꞌnde‑na nga kꞌoa̱sꞌín sꞌiaàn koni sꞌín mejèn‑na? ¿A maxìtakòn‑né nga ꞌa̱n ndaà xi̱ta̱?”
\p
\v 16 Jesús kitsò ìsa̱:
\p ―Kꞌoa̱á sꞌín ko̱ma jñà xi̱ta̱ xi títsa̱jna tji̱ngui na̱chrjein i̱ꞌndei̱, nga ko̱ma i̱skan, jñà kítsa̱jna ítjòn; koa̱ jñà xi títsa̱jna ítjòn i̱ꞌndei̱ nga ko̱ma i̱skan jñà kjoe̱hetꞌaà‑ne. [Kjìn ma‑ne xi xó chja̱‑la̱ Nainá ta̱nga chiba ma‑ne xi tjájiìn.]
\s Kꞌoa̱á sꞌín tsibéno̱jmí Jesús kjoa̱biyaà‑la̱ xi ma‑ne jàn kꞌa
\r (Marcos 10:32‑34; Lucas 18:31‑34)
\p
\v 17 Jesús kꞌe̱ nga nchifì ján na̱xa̱ndá Jerusalén, kiìchja̱tꞌaàxìn‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ xi tejò ma‑ne, kitsò‑la̱:
\p
\v 18 ―I̱ꞌndei̱ nga titsa̱honguiá na̱xa̱ndá Jerusalén, ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱ ya̱á tsobàꞌñó‑na xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ko̱ xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés nga koi̱ìꞌnè‑na kjoa̱biyaà,
\v 19 i̱kjoàn si̱ìnga̱tsja‑na jñà xi mìtsà xi̱ta̱ judío nga si̱ìsobà‑na, ko̱jà‑na, ko̱òtꞌaà‑na krò. Ta̱nga xi ko̱ma jàn na̱chrjein kjoa̱áya‑na.
\s Kjo̱ndaà xi kisìjé nea̱‑la̱ Jacobo ko̱ Juan
\r (Marcos 10:35‑45)
\p
\v 20 Nea̱‑la̱ Jacobo ko̱ Juan i̱xti‑la̱ Zebedeo ijchòkon ñánda tíjna Jesús. Tji̱ko̱ i̱xti‑la̱. Tsasìxkóꞌnchitꞌaà‑la̱ Jesús nga kisìjé jngoò‑la̱ kjo̱ndaà.
\v 21 Jesús kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿Mé xi mejèn‑lè?
\p Jè chjo̱ón kitsò:
\p ―Ya̱ ñánda ko̱ti̱xomai, tjiì o̱kixi̱ nga ya̱ kàtiyijòtꞌaà‑lè i̱xti‑na̱. Jngoò kàtìjnakixi̱‑lè koa̱ jngoò kàtìjnatꞌaà‑lè xi ngaskón‑lè.
\p
\v 22 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Mìkiì ꞌyaà mé xi nìjé. ¿A ki̱chìkjoa̱á‑nò nga ko̱tojñoò jè kjo̱ꞌin xi ꞌa̱n ko̱tojñaà?
\p Xi̱ta̱ koi kitsò:
\p ―Ki̱chìkjoa̱á‑na̱je̱n.
\p
\v 23 Kꞌe̱é kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―O̱kixi̱‑né, kꞌoa̱á ti̱sꞌín ko̱tojñoò kjo̱ꞌin koni ꞌa̱n, ta̱nga xi ꞌa̱n tsjaà‑nò nga ya̱ ki̱tsa̱jnatꞌaà‑ná ya̱ kixi̱‑na̱ ko̱ ngaskón‑na̱ mìtsà ꞌa̱n oko̱‑na nga tsjaà‑nò. Jñà i̱ꞌnde koi, jñà tjoé‑la̱ xi̱ta̱ xi Nainá títsa̱jnandaà‑la̱ nga tsjá‑la̱.
\p
\v 24 Kꞌe̱ nga kiìꞌnchré jñà xi̱ta̱‑la̱ Jesús xi iꞌnga xi te ma‑ne, kòjti‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi jò ma‑ne.
\v 25 Jesús kiìchja̱‑la̱, kitsò:
\p ―Jyeé tíjiìn‑nò nga jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ na̱xa̱ndá, nangui síkítsa̱jna xi̱ta̱‑la̱ xi jñà otíxoma‑la̱. Ti̱koa̱á jñà xi̱ta̱ xi ꞌnga xá tjín‑la̱, jñà xi beè nga otíxoma‑la̱ xi̱ta̱.
\v 26 Ta̱nga jñò mìkiì kꞌoa̱sꞌín sꞌe̱en. Tsà jngoò xi̱ta̱ xinguio̱o mejèn‑la̱ ꞌnga kíjna, jè xi kàtasíxá‑la̱ xi̱ta̱ xi iꞌnga.
\v 27 Ko̱ jè xi mejèn‑la̱ kíjna ítjòn, chi̱ꞌnda‑nò kàtama.
\v 28 ꞌA̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, mìtsà koi xá jꞌi̱‑na nga ꞌa̱n ko̱sꞌin‑na, tà sa̱á ꞌa̱n siìxá‑la̱ xi̱ta̱ xi iꞌnga ko̱ tsjaà yijo‑na̱ nga ki̱yá mé‑ne nga kjìn xi̱ta̱ ki̱tjokàjiìn‑ne kjo̱ꞌin xi kjoa̱ tsꞌe̱ jé‑la̱.
\s Kó kisìko̱ Jesús nga kisìndaà‑ne xi̱ta̱ xi jò ma‑ne xi mìkiì tsejèn‑la̱
\r (Marcos 10:46‑52; Lucas 18:35‑43)
\p
\v 29 Kꞌe̱ nga jye nchifì‑ne ya̱ na̱xa̱ndá Jericó, kjìn xi̱ta̱ kiìtji̱ngui‑la̱ Jesús.
\v 30 Ya̱ i̱ndiì ndi̱yá koni sꞌín tífì Jesús, jò xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑la̱ títsa̱jna. Kꞌe̱ nga kiìꞌnchré nga jè Jesús tífaya ndi̱yá, ꞌñó kiìchja̱‑la̱ kitsò‑la̱:
\p ―¡Na̱ꞌèn, nga ya̱ nchrobàtꞌaà‑ne tje̱‑la̱ xi̱ta̱xá ítjòn David [nga ji̱ tijna ngajo‑la̱] jcha̱hi̱ma̱takòn‑náje̱n!
\p
\v 31 Jñà xi̱ta̱ xi tji̱ko̱ Jesús tsohótiko̱‑ne nga jyò kàtìtsa̱jna, ta̱nga jñà xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑la̱, ìsa̱á ꞌñó kiìchja̱, kitsò:
\p ―¡Na̱ꞌèn, xi tje̱‑la̱ David, jcha̱hi̱ma̱takòn‑náje̱n!
\p
\v 32 Kꞌe̱é tsasíjna Jesús koa̱ kiìchja̱‑la̱, kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿Mé xi mejèn‑nò nga si̱ìko̱‑nò?
\p
\v 33 Jñà xi̱ta̱ koi, kitsò:
\p ―Na̱ꞌèn, mejèn‑naje̱n nga kàtatsejèn‑naje̱n.
\p
\v 34 Jesús kjòhi̱ma̱keè jñà xi̱ta̱ koi. Tsohótꞌaà‑la̱ tsja xko̱n koa̱ ni̱to̱ón kjòtsejèn‑la̱. I̱kjoàn kiìtji̱ngui‑la̱ Jesús.
\c 21
\s Kó kitsò xi̱ta̱ na̱xa̱ndá kꞌe̱ nga jahasꞌen‑jiìn Jesús ján Jerusalén
\r (Marcos 11:1‑11; Lucas 19:28‑40; Juan 12:12‑19)
\p
\v 1 Kꞌe̱ nga jye kjo̱meè bijchó chrañà‑la̱ na̱xa̱ndá Jerusalén ijchò jngoò na̱xa̱ndá xi ꞌmì Betfagé ya̱ chrañàtꞌaà‑la̱ nindoò Yá Olivo. Jesús kisìkasén jò xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱.
\v 2 Kitsò‑la̱:
\p ―Tanguió ján ndí na̱xa̱ndá i̱tsé xi kijnatꞌaà ján koa̱ ya̱ sakó jngoò‑nò orra̱ xi tjítꞌaàꞌñó ko̱ ndí búrró kiꞌndí‑la̱. Chíjnda̱ꞌñó koa̱ nchrohóko̱‑ná.
\v 3 Tsà yá xi kó ki̱tso̱‑nò, ko̱tꞌìn‑là: “Jè xó Na̱ꞌèn‑ná ko̱chjeén‑la̱ koa̱ ni̱to̱ón xó si̱ìkasén‑ne.”
\p
\v 4 Kꞌoa̱á sꞌín komà mé‑ne nga tsitasòn‑ne koni sꞌín kiskiì xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá, nga tsò:
\q
\v 5 Ko̱tꞌìn‑la̱ na̱xa̱ndá Sión:
\q “Chítsejèn‑là Xi̱ta̱ Ítjòn‑lè;
\q nga ji̱í nchrobá katsejèn‑lè;
\q i̱ma̱á kji;
\q tínasòn jngoò‑la̱ búrró,
\q jngoò ndí búrró i̱tsé xi kiꞌndí‑la̱ cho̱ chꞌá.”
\p
\v 6 Kiì jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús, kꞌoa̱sꞌín kisìkitasòn koni sꞌín kisatiìxá‑la̱.
\v 7 \fig Triumphal entry, approaching Jerusalem -95% |09-CN01782B.TIF|col|Mat 21:7-11 ||Mat 21:7-11|MAT 21.7\fig*Kꞌe̱ nga ijchòko̱ ñánda tíjna Jesús jè orra̱ ko̱ kiꞌndí‑la̱, jñà kisìkjeén nikje‑la̱ nga tsohójtsa‑la̱; i̱kjoàn tsibìjnasòn‑la̱ Jesús.
\v 8 Koa̱ jñà xi̱ta̱ xi kjìn ma‑ne tsohójngoò nikje‑la̱ ya̱ i̱ya ndi̱yá. Tjín iꞌnga xi chrja‑la̱ yá tsate, i̱kjoàn tsohójngoò i̱ya ndi̱yá.
\v 9 Jñà xi̱ta̱ xi tjíma ítjòn‑la̱ ko̱ xi tji̱ngui‑la̱ tsibítsꞌia̱ nga ꞌñó kiìchja̱, kitsò:
\p ―¡Jeya kàtìjna jè xi ya̱ nchrobátꞌaà‑ne tje̱‑la̱ xi̱ta̱xá ítjòn David [nga jè kíjna ngajo‑la̱]! ¡Mé ta ndaà‑la̱ jè xi nchrobá ngajo‑la̱ Na̱ꞌèn‑ná! ¡Jeya choòn ján ngajmiì!
\p
\v 10 Kꞌe̱ nga jahasꞌen Jesús ya̱ na̱xa̱ndá Jerusalén ngatsꞌiì xi̱ta̱ na̱xa̱ndá tà kjòxkón‑la̱, koa̱ kiskònangui‑la̱ xíkjín. Kitsò:
\p ―¿Yá xi̱ta̱‑ne jè?
\p
\v 11 Jñà xi̱ta̱ xi kjìn ma‑ne kitsò:
\p ―Jè xi̱ta̱ xi chja̱ ngajo‑la̱ Nainá xi Jesús ꞌmì xi Nazaret tsꞌe̱, ya̱ nangui Galilea.
\s Kꞌe̱ nga tsachrje i̱ngo̱ ítjòn jñà xi̱ta̱ xi otíjna tsojmì
\r (Marcos 11:15‑19; Lucas 19:45‑48; Juan 2:13‑22)
\p
\v 12 Jesús jahasꞌen ya̱ ndi̱tsin i̱ngo̱ ítjòn‑la̱ Nainá, tsachrje yije ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi ya̱ nchihotíjna ko̱ nchihotse tsojmì ya̱ ndi̱tsin i̱ngo̱. Kisìhitíkjá ími̱xa̱‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi síkjatjìya to̱n ko̱ ti̱koa̱á kisìkatsjoò íxi̱le̱‑la̱ jñà xi otíjna ni̱se paloma.
\v 13 Kitsò‑la̱:
\p ―Jè Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá tsò‑né: “Niꞌya‑na̱, niꞌya‑la̱ o̱chikoón kꞌoín.” Ta̱nga jñò, nguijo‑la̱ xi̱ta̱ chijé titsa̱ꞌnè.
\p
\v 14 Nga ya̱ i̱ngo̱ ítjòn tíjna Jesús, ijchò kinchatꞌaà‑la̱ xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑la̱ ko̱ xi tsáꞌyá kjoàn; jè Jesús kisìndaà‑ne xi̱ta̱ koi.
\v 15 Jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ko̱ xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés kòkjan‑la̱ kꞌe̱ nga kijtseè kjo̱xkón xi kisꞌiìn Jesús ko̱ nga kiìꞌnchré ꞌén‑la̱ jñà ndí i̱xti xi chja̱ya i̱ya i̱ngo̱ ítjòn, nga tsò: “¡Jeya kàtìjna jè xi ya̱ nchrobátꞌaà‑ne tje̱‑la̱ xi̱ta̱xá ítjòn David [nga jè kíjna ngajo‑la̱]!”
\v 16 Kꞌe̱é kiìchja̱ xi̱ta̱ koi, kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―¿A naꞌyà‑né? ¿A ndaà tsò ꞌén xi chja̱ jñà i̱xti koi?
\p Jesús kitsò:
\p ―Jon, ꞌnchré‑ná. ¿A kjꞌeè bìxke̱jñoò Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá nga tsò?:
\q Jñà ndí i̱xti xi jtobá kjoàn ko̱ kiꞌndí xi sa̱ oki,
\q jñà‑né xi títsa̱jnandaà nga jeya si̱ìkíjna Nainá.
\p
\v 17 Jesús ya̱á kisìkítsa̱jna jñà xi̱ta̱ koi, itjojiìn‑ne ya̱ na̱xa̱ndá ítjòn Jerusalén. Kiì ján na̱xa̱ndá Betania. Ya̱á kisìkjáya nga ni̱tje̱n.
\s Kꞌe̱ nga jè Jesús kisìxì yá‑la̱ toò iko̱
\r (Marcos 11:12‑14, 20‑26)
\p
\v 18 Kꞌe̱ nga ta̱jñòya nga tífì‑ne Jerusalén, Jesús, kjòhojò‑la̱.
\v 19 Kijtseè jngoò yá‑la̱ toò iko̱ xi ya̱ chrañà i̱ndiì ndi̱yá síjna. Kiì katsejèn‑la̱ ta̱nga ni̱mé toò yijà‑la̱. Tà xka̱á tjín‑la̱. Kꞌe̱é kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Ni̱ ti̱ jngoò na̱chrjein ko̱ja̱‑lè toò.
\p Koa̱ jè yá toò iko̱ ni̱to̱ón kixì.
\v 20 Kꞌe̱ nga kijtseè jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús, tà kjòxkón‑la̱. Kꞌe̱é kiskònangui‑la̱ mé‑ne nga tà ni̱to̱n kixì‑ne jè yá‑la̱ toò iko̱.
\p
\v 21 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Xi o̱kixi̱, tsà ndaà mokjeiín‑nò i̱tꞌaà tsꞌa̱n, tsà mì jò tjín‑la̱ ini̱ma̱‑nò, ko̱maá‑nò nga kꞌoa̱sꞌín sꞌe̱én koni sꞌín kàsìkoa̱a jè yá iko̱; ti̱koa̱á ko̱maá‑nò kꞌoín‑là jè nindoò: “Ti̱si̱xìn; ján ti̱katje̱n‑jiìn yijo‑lè ndáchikon.” Ko̱ kꞌoa̱á sꞌín ko̱ma.
\v 22 Jñò, tsà ndaà mokjeiín‑nò ni̱ta̱ mé xi si̱jé kꞌe̱ nga kítsiꞌba, kꞌoa̱á sꞌín tjoé‑nò.
\s Kjo̱tíxoma xi tjín‑la̱ jè Jesús
\r (Marcos 11:27‑33; Lucas 20:1‑8)
\p
\v 23 Kꞌe̱ nga jye komà kjoa̱ koi, Jesús jahasꞌen ya̱ ndi̱tsin i̱ngo̱ ítjòn ko̱ kꞌe̱ nga tíhokóya‑la̱ xi̱ta̱ ijchòkon jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ko̱ xi̱ta̱ jchínga‑la̱ jñà xi̱ta̱ judío. Kiskònangui‑la̱:
\p ―¿Mé kjo̱tíxoma xi tsjáꞌnde‑lè koni sꞌín ꞌnì? ¿Yá xi kitsjaà‑lè kjo̱tíxoma koi?
\p
\v 24 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Ti̱koa̱á ꞌa̱n skònangui jngoò‑nò kjoa̱. Jñò, tsà ko̱kꞌoín‑ná, ti̱koa̱á ꞌa̱n kꞌoa̱á xán‑nò yá xi kitsjaà‑na̱ kjo̱tíxoma koni sꞌín sꞌiaàn.
\v 25 Jè Juan, kꞌe̱ nga kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱, ¿yá xi kitsjaà‑la̱ kjo̱tíxoma? ¿A Nainá‑né xi tíjna ngajmiì, o xi tà xi̱ta̱‑né?
\p Jñà xi̱ta̱ koi kꞌe̱é tsajoóya‑ne. Kitsò‑la̱ xíkjín:
\p ―Tsà kixoán: “Nainá kitsjaà‑la̱ kjo̱tíxoma”, ki̱tso̱‑ná: “¿Mé‑ne mìkiì kòkjeiín‑nò i̱tꞌaà tsꞌe̱?”
\v 26 Koa̱ tsà kixoán: “I̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱‑né”, tsakjoòn‑ná tsà koi na̱chrjein‑la̱ jñá xi̱ta̱ na̱xa̱ndá ska̱àn‑ko̱‑ná, nga ngatsꞌiì, nguì kꞌoa̱á tsò nga jè Juan, jngoò xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá.
\p
\v 27 Kꞌe̱é kiìchja̱, kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Mì kì ꞌya‑je̱n.
\p Koa̱ jè Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Ti̱koa̱á ꞌa̱n mìkiì kꞌoa̱ xán‑nò yá xi kitsjaà‑na kjo̱tíxoma koni sꞌín sꞌiaàn.
\s Kjoa̱ xi mangásòn tsꞌe̱ i̱xti xi jò ma‑ne
\p
\v 28 Jesús kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿Jñò, kó bixón? Jngoò xi̱ta̱ xi jò ma i̱xti xꞌi̱n‑la̱ kitsò jngoò kꞌa‑la̱ jngoò ti‑la̱: “Na̱ꞌèn, tꞌin, ti̱xá‑la̱ jè toò uva‑na̱.”
\v 29 Ti jè kitsò: “Majìn‑na.” Ta̱nga ko̱ma i̱skan, kisìkítsjeèn; kꞌe̱é kiì síxá.
\v 30 Na̱ꞌèn‑la̱ kꞌe̱é kiì nga kiìkon ti xi ìjngoò. Kꞌoa̱á ti̱ kitsò‑la̱. Ta̱nga ti jè, kitsò: “Ndaà tjín na̱ꞌèn, ko̱maá kjián.” Ta̱nga mìkiì kiì.
\v 31 ¿Ñá‑la̱á nga ingajò i̱xti xi kisìkitasòn‑la̱ na̱ꞌèn‑la̱?
\p Jñà xi̱ta̱ kitsò:
\p ―Jè xi ítjòn.
\p Kꞌe̱é kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―O̱kixi̱í xi xan‑nò, jñà xi̱ta̱ xi síkíchjítjì tsojmì tsꞌe̱ Roma ko̱ jñà íchjín ská, ìsa̱á ni̱to̱n kjoa̱hasꞌen ñánda nga Nainá tíhotíxoma mì kꞌoa̱á‑ne koni jñò.
\v 32 Nga jè Juan xi kisꞌiìn bautizar xi̱ta̱ kꞌoi̱í xá jꞌiì‑ne nga tsakóya‑la̱ xi̱ta̱ kósꞌín si̱ìjchá yijo‑la̱, ta̱nga jñò mìkiì kòkjeiín‑nò. Koa̱ jñà xi síkíchjítjì tsojmì ko̱ jñà íchjín ská kòkjeiín‑la̱. Ta̱nga jñò ndaà na̱sꞌín kiꞌyaà yije kjoa̱ koi, mìkiì kinìkájno jé‑nò ko̱ mìkiì kòkjeiín‑nò.
\s Jñà chi̱ꞌnda tsꞌe̱n
\r (Marcos 12:1‑12; Lucas 20:9‑19)
\p
\v 33 ’Ti̱náꞌyaà ìjngoò‑là kjoa̱ xi mangásòn. Jngoò xi̱ta̱ xi tjín‑la̱ nangui, tsibítje̱ toò uva ko̱ tsibíndiì‑la̱ ínchíbá, i̱kjoàn tsibíndaà jngoò i̱ꞌnde ñánda tsiꞌñóngui nandá‑la̱ toò uva. Ti̱koa̱ tsibíndaà jngoò torre ñánda bìtsa̱jna xi̱ta̱ nga síkinda̱ yije kóho̱tjín. I̱kjoàn kisìkìña‑la̱ nangui‑la̱ xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í nga kisìxásòn. I̱kjoàn kiì nei‑la̱ nangui ñánda i̱ꞌnde kjiìn.
\v 34 Kꞌe̱ nga ijchò na̱chrjein‑la̱ nga jye kòjchá toò uva, jè nei‑la̱ nangui kisìkasén xi̱ta̱ chi̱ꞌnda‑la̱ nga kisìjé‑la̱ xi jè oko̱‑la̱ tsꞌe̱ toò uva xi kòjchá.
\v 35 Ta̱nga jñà xi̱ta̱ xi kisìxásòn nangui kitsobàꞌñó xi̱ta̱‑la̱ jè nei‑la̱ nangui. Jngoò xi tsiꞌbeé‑la̱ ko̱ jngoò xi kisìkꞌen koa̱ jè xi ìjngoò nda̱jo̱ tsibínè.
\v 36 Kꞌe̱ komà i̱skan jè nei‑la̱ nangui ìsa̱á kjìn xi̱ta̱‑la̱ kisìkasén ta̱nga jñà xi̱ta̱ xi síxásòn nangui ta ngásòn kisìko̱ ngatsꞌiì chi̱ꞌnda xi jꞌiì.
\p
\v 37 ’Kꞌe̱ nga jyehetꞌaà‑ne kisìkasén kiꞌndí‑la̱. Kisìkítsjeèn kitsò: “Skoe̱xkón‑la̱ kiꞌndí‑na̱.”
\v 38 Jñà xi̱ta̱ xi síxásòn nangui kꞌe̱ nga kijtseè jè kiꞌndí‑la̱ nei‑la̱ nangui tsajoóya‑ne, kitsò‑la̱ xíkjín: “Jè jèe̱ xi tjoé kjo̱tjò‑la̱ i̱ꞌnde, si̱kꞌeén ko̱ tsa̱ján ko̱ma i̱ꞌnde.”
\v 39 Kitsobàꞌñó, tsachrjejiìn ya̱ nangui ñánda títje̱ toò uva. I̱kjoàn kisìkꞌen.
\p
\v 40 ’Jñò, ¿kó bixón? Kꞌe̱ nga kjoi̱í nei‑la̱ nangui, ¿mé xi si̱ìko̱ jñà xi̱ta̱ xi kisìxásòn nangui‑la̱?
\p
\v 41 Jñà xi̱ta̱ xi nchiꞌnchré kitsò:
\p ―Jngoò kꞌaá si̱ìkꞌen jñà xi̱ta̱ tsꞌe̱n; mìkiì ko̱hi̱ma̱keè. Ko̱ jè nangui‑la̱, kjꞌei̱í xi̱ta̱ si̱ìkìña‑la̱ xi koi̱ìchjí kó kji oko̱‑la̱ kꞌe̱ nga ko̱jchá toò uva.
\p
\v 42 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―¿A kjꞌeè bìxke̱jñoò Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá nga tsò?:
\q Jè nda̱jo̱ xi tsachrjekàngui chji̱ne̱chrjó nga sa̱ ítjòn,
\q jè‑né xi komà nda̱jo̱ tàtsꞌen chrjó‑la̱ niꞌya.
\q Kꞌoa̱á sꞌín kisꞌiìn Nainá.
\q Jñá, tà maxkón‑ná kꞌe̱ nga ꞌyaá kjoa̱ koi.
\m
\v 43 Kꞌoi̱í ko̱xan‑nò jñò, tjáxìn‑nò kjoa̱ machikon‑tꞌin nga jè Nainá tíhotíxoma‑nò. Jñá tjoé‑la̱ xi̱ta̱ xi kꞌoa̱sꞌín síxá koni sꞌín okꞌìn‑la̱ xá‑la̱ Nainá.
\v 44 Xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ nda̱jo̱, ni̱ta̱ yá‑ne xi ki̱xo̱sòn nda̱jo̱ jè, ko̱xkoa̱ya‑né; ko̱ tsà jè nda̱jo̱ ska̱nè xi̱ta̱, ko̱chijo‑né.
\p
\v 45 Jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ko̱ xi̱ta̱ fariseo, kꞌe̱ nga kiìꞌnchré koni sꞌín kiìchja̱ Jesús nga tsibéno̱jmí ꞌén xi mangásòn, kꞌe̱é kjòchi̱ya‑la̱ nga i̱tꞌaà tsꞌe̱‑né koni sꞌín kiìchja̱ Jesús.
\v 46 Ti̱kꞌe̱é‑ne mejèn kitsobàꞌñó Jesús ta̱nga jñá kitsakjòn‑la̱ xi̱ta̱ na̱xa̱ndá, koi‑né nga kꞌoa̱á sꞌín mokjeiín‑la̱ jñà xi̱ta̱ nga jè Jesús, jngoò xi̱ta̱ xi chja̱ ngajo‑la̱ Nainá.
\c 22
\s Sꞌeí xi bitjo kꞌe̱ nga bixan xi̱ta̱
\r (Lucas 14:15‑24)
\p
\v 1 Jesús tsibítsꞌia̱ ìjngoò kꞌa nga tsakóya‑la̱ xi̱ta̱ kjoa̱ xi mangásòn. Kitsò:
\p
\v 2 ―Koni sꞌín otíxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, kꞌoa̱á sꞌín mangásòn koni jngoò xi̱ta̱xá ítjòn xi tsibíjna jngoò sꞌeí kꞌe̱ nga chixàn ti‑la̱.
\v 3 Kisìkasén chi̱ꞌnda‑la̱ mé‑ne nga kiì kíchja̱‑la̱ ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi xó kinokjoá‑la̱ nga ti‑la̱ tíbixan. Ta̱nga jñà xi̱ta̱ koi, mìkiì kòkjeiín‑la̱ nga kiì sꞌeí.
\v 4 Ìjngoò kꞌa kisìkasén chi̱ꞌnda‑la̱ xi kjꞌei̱í. Kitsò‑la̱: “Ko̱tꞌìn‑là jñá xi̱ta̱ xi jye kiìꞌnchré: Tsojmì xi ski̱ne̱, jyeé tjíndaà; jyeé kisìkꞌen nchra̱ja̱‑na̱, cho̱ xi ꞌñó xiné. Jyeé tjíndaà yije kóho̱tjín. Kàtjanchrobá sꞌeí.”
\v 5 Ta̱nga jñà xi̱ta̱ koi mìkiì kisìsꞌin. Tjín xi rancho̱‑la̱ kiì‑katsejèn‑la̱; tjín xi kjo̱hi̱ma̱‑la̱ kiì.
\v 6 Koa̱ jñà xi̱ta̱ xi iꞌnga, kitsobàꞌñó chi̱ꞌnda‑la̱ jè xi̱ta̱xá ítjòn. Kiskaàn‑ko̱ koa̱ kisìkꞌen.
\v 7 Jè xi̱ta̱xá ítjòn, ꞌñó kòjti‑la̱. Kꞌe̱é kisìkasén xi̱ta̱ soldado nga kisìkꞌen yije kóho̱tjín jñà xi̱ta̱ koi nga ma‑la̱ síkꞌen‑ná, koa̱ tsaká na̱xa̱ndá‑la̱.
\v 8 Jè xi̱ta̱xá ítjòn, ìjngoò kꞌa kitsò‑la̱ chi̱ꞌnda‑la̱: “Kixi̱í kjoa̱, jyeé tjíndaà yije xi kjoa̱ tsꞌe̱ sꞌeí, ta̱nga jñà xi̱ta̱ xi jye kiìꞌnchré, mìkiì mochjeén‑la̱ nga i̱ kjoi̱í.
\v 9 Tanguió ìjngoò kꞌa ya̱ ndi̱yá jngoò osen‑la̱ na̱xa̱ndá, ti̱nókjoa̱‑là xi̱ta̱ ni̱ta̱ yá‑ne xi ska̱jñoò nga sꞌeí tjín kjoa̱ tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi bixan.”
\v 10 Jñà chi̱ꞌnda‑la̱ xi̱ta̱xá ítjòn kiì kíxkóya xi̱ta̱ i̱nchò calle ni̱ta̱ yá xi kjòtsja‑la̱ nga kiì sꞌeí, xi̱ta̱ xi ndaà ko̱ xi mìkiì ndaà; kꞌoa̱á sꞌín kitseè niꞌya.
\p
\v 11 ’Jè xi̱ta̱xá ítjòn, kꞌe̱ nga jahasꞌen niꞌya, kiskoòtsejèn‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi ijchò. Kꞌe̱é kijtseè jngoò xi̱ta̱ xi ya̱ tíjnajiìn nga mìkiì íkjá nikje‑la̱ xi tsꞌe̱ kjoa̱ bixan.
\v 12 Kitsò‑la̱: “Ji̱, amigo, ¿kó sꞌín komà nga kòbitjaàsꞌi̱in i̱jndé nga mìkiì kichíkjeí nikje xi tsꞌe̱ sꞌeí?” Ta̱nga xi̱ta̱ jè, tà jyò tsibìjna.
\v 13 Jè xi̱ta̱xá ítjòn kitsò‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi nchisísꞌin‑la̱ ími̱xa̱: “Titꞌaàꞌñó ndso̱ko̱ ko̱ tsja. I̱kjoàn ti̱katje̱en ján i̱jiìn jñò ya̱ ñánda nga ski̱ndàya ko̱ si̱ìjtsꞌiìn ni̱ꞌño̱.”
\p
\v 14 Kitsò‑ìsa Jesús:
\p ―Kꞌoa̱á sꞌín ko̱ma nga kjìn ma‑ne xi̱ta̱ xi nokjoà‑la̱ ta̱nga tà chibaá ma‑ne xi tjájiìn.
\s Kjoa̱ nga machjítjì tsojmì
\r (Marcos 12:13‑17; Lucas 20:20‑26)
\p
\v 15 Jñà xi̱ta̱ fariseo kꞌe̱é kiì tsajoóya‑ne nga mejèn‑la̱ ko̱hòngui Jesús mé ꞌén xi ki̱chja̱.
\v 16 Koií kjoa̱‑la̱ nga kisìkasén‑la̱ Jesús xi̱ta̱‑la̱ ko̱ xi̱ta̱‑la̱ Herodes; kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―Maestro, ꞌya‑náje̱n nga ꞌén kixi̱í xi nokjoì koa̱ kꞌoa̱á sꞌín okoòyi ndi̱yá‑la̱ Nainá koni sꞌín tjín xi kjoa̱ kixi̱. Mìkiì ꞌnì kinda̱ koni tsò‑lè xi̱ta̱; ko̱ mìtsà jè chìtsejèn‑jnoi kó kjoàn xi̱ta̱.
\v 17 Koa̱tìn‑náje̱n. ¿A ndaà tjín nga kíchjítjì‑je̱n tsojmì i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱xá ítjòn tsꞌe̱ Roma, a xi majìn‑né?
\p
\v 18 Jesús kjòchi̱ya‑la̱ nga chꞌo nchisíkítsjeèn. Kꞌe̱é kitsò‑la̱:
\p ―Jñò, xi̱ta̱ xi jò i̱sén tjín‑nò, mé‑ne chona̱cha̱n‑ná.
\v 19 Ta̱kó‑ná jè to̱n xi machjítjì‑ne tsojmì.
\p Kꞌe̱é jꞌiìko̱ jngoò‑la̱ to̱n denario.
\v 20 Kꞌe̱ nga kijtseè Jesús, kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿Yá tsꞌe̱ i̱sén jè ko̱ jè ꞌín xi tjítꞌaà?
\p
\v 21 Kitsò xi̱ta̱ koi:
\p ―Tsꞌe̱é César, xi̱ta̱xá ítjòn tsꞌe̱ Roma.
\p Kꞌe̱é kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Tjiì‑lá César xi tsꞌe̱ César koa̱ tjiì‑lá Nainá xi tsꞌe̱ Nainá.
\p
\v 22 Kꞌe̱ nga kiìꞌnchré ꞌén koi jñà xi̱ta̱ fariseo ko̱ xi̱ta̱‑la̱ Herodes, tà kjòxkón‑la̱. Kitsjiìn Jesús, i̱kjoàn kiì‑ne.
\s Kó sꞌín ko̱ma kꞌe̱ nga kjoa̱áya ìjngoò kꞌa‑la̱ xi̱ta̱ xi jye kꞌen
\r (Marcos 12:18‑27; Lucas 20:27‑40)
\p
\v 23 Ti̱koi‑ne na̱chrjein ijchòkon Jesús jñà xi̱ta̱ saduceo nga mìkiì mokjeiín‑la̱ nga faáya‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi jye kꞌen. Xi̱ta̱ koi kiskònangui‑la̱ Jesús,
\v 24 kitsò‑la̱:
\p ―Maestro, Moisés kitsò‑né: “Tsà jngoò xi̱ta̱ xꞌi̱n ki̱yá xi mìkiì kisꞌe‑la̱ i̱xti ko̱ chjo̱ón‑la̱, jè ꞌndse̱ mikꞌen ki̱xan‑ko̱ ìjngoò kꞌa chjo̱ón‑la̱ ꞌndse̱ nga sꞌe̱‑la̱ i̱xti xi tje̱ tsꞌe̱ ꞌndse̱.”
\v 25 Kisꞌe xó jngoò kꞌa xi̱ta̱ i̱jndé xi itoò komà ꞌndse̱. Jè xi síjna ítjòn chixàn, ta̱nga kꞌe̱ nga kꞌen, mìkiì kisꞌe‑la̱ i̱xti koa̱ jè ꞌndse̱ xi ma jò‑ne tsibìjnako̱ jè chjo̱ón kaꞌàn.
\v 26 Kꞌoa̱á ti̱ komàtꞌin jè ꞌndse̱ xi ma jò‑ne ko̱ xi ma jàn‑ne skanda komà itoò. Ni̱jngoò xi kisꞌe‑la̱ i̱xti.
\v 27 Xi jyehetꞌaà‑ne, kꞌen jè chjo̱ón.
\v 28 Kꞌe̱ nga tsà kjoa̱áya ìjngoò kꞌa‑la̱ mikꞌen, ¿ñá‑la̱á nga itoò ꞌndse̱ xi ko̱ma chjo̱ón‑la̱? Nga jñà chixàn‑ko̱ nga itoò.
\p
\v 29 Kꞌe̱é kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Jñò, maskáya‑nò koi‑né nga mìkiì ꞌyaà kó sꞌín tíchja̱ Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá ko̱ ngaꞌñó xi tjín‑la̱ Nainá.
\v 30 Kꞌe̱ nga kjoa̱áya ìjngoò kꞌa‑la̱ mikꞌen, íchjín, íchjá, mì ti̱ kiì ki̱xan‑ne. Kꞌoa̱á sꞌín sꞌe̱ koni jñà àkja̱le̱ xi títsa̱jna ngajmiì xi tsꞌe̱ Nainá.
\v 31 Jè kjoa̱ nga faáya ìjngoò kꞌa‑la̱ mikꞌen, ¿a kjꞌeè bìxke̱jñoò Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá nga jè sobà Nainá xi kitsò:
\v 32 “ꞌA̱n‑ná xi Nainá tsò‑na Abraham, Isaac ko̱ Jacob”? ¡Jñà xi jye kꞌen, mìtsà Nainá tsò‑la̱ xi Nainá; tà jñà xi títsa̱jnakon xi Nainá tsò‑la̱! [Nga̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ Nainá, títsa̱jnakon xi̱ta̱ koi.]
\p
\v 33 Jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá, kꞌe̱ nga kiìꞌnchré ꞌén koi, tà kjòxkón‑la̱ koni sꞌín tsakóya Jesús.
\s Jè kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi tíjna ítjòn
\r (Marcos 12:28‑34)
\p
\v 34 Jñà xi̱ta̱ fariseo kꞌe̱ nga kiìꞌnchré nga Jesús kisìkítsa̱jnajyò jñà xi̱ta̱ saduceo, tsibíxkóya xíkjín.
\v 35 Jngoò xi xi̱ta̱ tsꞌe̱, xi chji̱ne̱ xo̱jo̱n‑la̱ kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés, mejèn‑la̱ skótꞌaà Jesús nga skóna̱cha̱n‑la̱. Kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p
\v 36 ―Maestro, ¿ñá‑la̱á kjo̱tíxoma xi ìsa̱ tíjna ítjòn nga yije kjo̱tíxoma tsꞌe̱ Moisés?
\p
\v 37 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―“Ti̱tsjachi Na̱ꞌèn‑ná xi Nainá ꞌmì‑la̱, nga ko̱ ini̱ma̱‑lè ko̱ kjo̱hítsjeèn‑lè ko̱ nga tijnakoin.”
\v 38 Jè kjo̱tíxoma xi ìsa̱ ꞌñó tjín ko̱ xi tíjna ítjòn.
\v 39 Jè xi ma‑ne jò, kꞌoa̱á ti̱ tsò‑ne: “Ti̱tsjachi xi̱ta̱ xingui̱i xi iꞌnga koni tsà ti̱ yijo tsi̱ji‑nè.”
\v 40 Jñà títsa̱jna ítjòn jñà kjo̱tíxoma koi. Ya̱á bitjokàtꞌaà kóho̱tjín kjo̱tíxoma xi iꞌnga xi tsꞌe̱ Moisés ko̱ xi tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá.
\s Ñánda kitje̱n‑la̱ Cristo [xi̱ta̱ xi xó kisìkasén‑ne Nainá]
\r (Marcos 12:35‑37; Lucas 20:41‑44)
\p
\v 41 Tà kó ya̱á títsa̱jna jñà xi̱ta̱ fariseo. Jesús kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p
\v 42 ―¿Jñò, kó bixón i̱tꞌaà tsꞌe̱ Cristo [jè xi̱ta̱ xi xó si̱ìkasén‑ne Nainá]? ¿Ñánda kitje̱n‑la̱?
\p Jñà xi̱ta̱ fariseo kitsò:
\p ―Ya̱á kji̱nchrobàtꞌaà‑ne tje̱‑la̱ xi̱ta̱xá ítjòn David [nga jè kíjna ngajo‑la̱].
\p
\v 43 Kꞌe̱é kitsò Jesús:
\p ―Ta̱nga jè David kꞌe̱ nga kiìchja̱ nga ko̱ ngaꞌñó‑la̱ Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá, kitsò i̱tꞌaà tsꞌe̱ Cristo: “Jè otíxoma‑na.” Kꞌoa̱á sꞌín kiìchja̱ David:
\q
\v 44 Jè Nainá kitsò‑la̱ jè xi otíxoma‑na:
\q “Ti̱jnatꞌaà‑ná i̱ kixi̱‑na̱
\q skanda kꞌe̱ nga sìkítsa̱jnanguia ndso̱koiì
\q jñà xi kondra̱‑lè nga ꞌa̱n jye kisìkijne‑la̱.”
\m
\v 45 Jè David, tsà ko̱sꞌín kitsò‑la̱ Cristo [jè xi̱ta̱ xi xó síkasén‑ne Nainá], ¿kó sꞌín tjín‑ne nga ya̱ nchrobátꞌaà‑ne tje̱‑la̱ xi̱ta̱xá ítjòn David?
\p
\v 46 Ni̱jngoò xi ko̱ma‑la̱ nga kisìkátji‑ne ꞌén koi. Tje̱n‑ne na̱chrjein koi, mì ti̱ yá xi kjòꞌñó‑ne ikon nga kiskònangui ìsa̱‑la̱ ꞌén xi kjꞌei̱í.
\c 23
\s Kiísꞌín kiìchja̱ Jesús i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ fariseo ko̱ xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá
\r (Marcos 12:38‑40; Lucas 11:37‑54; 20:45‑47)
\p
\v 1 Xi komà i̱skan kitsò‑la̱ Jesús jñà xi̱ta̱ xi kjìn ma‑ne ko̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱:
\p
\v 2 ―Jñà xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés ko̱ jñà xi̱ta̱ fariseo tjín‑la̱ xá nga okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés.
\v 3 Ti̱náꞌyaà yije‑là koni sꞌín okóya‑nò. Ta̱nga mìkiì kꞌoa̱ ꞌnè koni sꞌín jñà xi̱ta̱ koi. Kjꞌei̱í tsò ko̱ kjꞌei̱í sꞌín.
\v 4 Jñà xi̱ta̱ koi bínè‑la̱ xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í kjo̱tíxoma‑la̱ xi ꞌñó ꞌin tjín koni tsà chꞌá iꞌí síkꞌa xi mìkiì kꞌa‑la̱; koa̱ jñà xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma, ni̱ i̱tsé síchjátꞌaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ nga si̱ìkitasòn kjo̱tíxoma‑la̱.
\v 5 Koni sꞌín sꞌín yije kjoa̱ koi, tà jè‑né nga mejèn‑la̱ nga ìsa̱ ndaà skoe̱ xi̱ta̱. Jè Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá xi ótꞌaà tje̱n‑la̱ ko̱ chrja‑la̱, ìsa̱á iì sꞌín; koa̱ jè nikje xi ókjá, ìsa̱á ndojò kjoàn sꞌín lixto xi títjòn‑la̱ nikje‑la̱, tà jè xi mejèn‑la̱ nga okó yijo‑la̱ nga tsò nga xi̱ta̱ tsjeè‑la̱ Nainá‑né.
\v 6 Mejèn‑la̱ nga jñà kítsa̱tꞌaà ítjòn ími̱xa̱ kꞌe̱ nga kjèn xi̱ta̱ ñánda tjín sꞌeí ko̱ ya̱ niꞌya i̱ngo̱ sinagoga mejèn‑la̱ nga jñà kítsa̱nè íxi̱le̱ xi jncha ítjòn.
\v 7 Ti̱koa̱á mejèn‑la̱ nga skoe̱xkón xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í, ndaà si̱ìxatꞌaà ya̱ ndi̱tsi̱n; ki̱tso̱‑la̱: “Maestro, Maestro.”
\p
\v 8 ’Ta̱nga jñò, mìkiì biìꞌnde nga “Maestro” ki̱tso̱‑nò xi̱ta̱; ngatsꞌioò jñò, ꞌndsè chibàko̱o xinguio̱o; tà jngoò ma xi Maestro‑nò, jè Cristo [xi̱ta̱ xi xó kisìkasén‑ne Nainá].
\v 9 Ni̱jngoò xi “Na̱ꞌèn” ꞌmì‑là i̱ i̱tꞌaà nangui; tà jngoò ma xi Na̱ꞌèn‑nò xi tíjna ngajmiì.
\v 10 Koa̱ ni̱ yá xi xi̱ta̱ sko̱‑la̱ ki̱tso̱‑nò; ta̱jngoò Cristo xi sko̱‑la̱ tíjna‑nò.
\v 11 Jè xi ꞌñó ꞌnga síkíjna yijo‑la̱ i̱tꞌaà tsa̱jòn, jè‑né xi si̱ìxá‑la̱ xi̱ta̱ xi iꞌnga.
\v 12 Jè xi ꞌnga síkíjna yijo‑la̱, ìsa̱á nangui kíjna nga ko̱ma i̱skan; ko̱ jè xi nangui síkíjna yijo‑la̱, ìsa̱á ꞌnga kíjna nga ko̱ma i̱skan.
\p
\v 13 ’¡I̱ma̱ xó‑nò jñò, xi̱ta̱ xi okoòya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés, ko̱ jñò xi xi̱ta̱ fariseo, xi̱ta̱ xi jò i̱sén tjín‑nò! Bíchjoà‑là ndi̱yá‑la̱ ngajmiì jñà xi̱ta̱ xi mejèn‑la̱ fahasꞌen ya̱ ñánda nga tíhotíxoma Nainá. Jñò, mìkiì bitjaàsꞌen‑jñoò ko̱ mìkiì biìꞌnde‑là xi kjꞌei̱í xi̱ta̱ nga fahasꞌen‑jiìn.
\p
\v 14 ’¡I̱ma̱ xó‑nò jñò, xi̱ta̱ xi okoòya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá, ko̱ jñò xi xi̱ta̱ fariseo, xi̱ta̱ xi jò i̱sén tjín‑nò! Chja̱àꞌan‑là niꞌya‑la̱ íchjín kaꞌàn xi jye kꞌen xꞌi̱n‑la̱; i̱kjoàn ꞌñó ndojò onguíko̱o o̱chikon‑nò nga mejèn‑nò nga bitsa̱jnaꞌma nga mì jcha̱‑nò mé kjoa̱ xi ꞌnè. Koií kjoa̱‑la̱ ìsa̱á tse kjo̱ꞌin sꞌe̱‑nò.
\p
\v 15 ’¡I̱ma̱ xó‑nò jñò, xi̱ta̱ xi okoòya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá, ko̱ jñò xi xi̱ta̱ fariseo, xi̱ta̱ xi jò i̱sén tjín‑nò! Bitjaàsòn yije i̱sòꞌnde ko̱ ndáchikon nga nokjoà‑là na̱sꞌín tà jngoò xi̱ta̱ nga ya̱ fìtꞌaà‑nò. Ko̱ kꞌe̱ nga jye bitasòn‑nò xi̱ta̱ jè, jò kꞌa o̱kji okꞌìn‑la̱ koni jñò nga sꞌe̱‑la̱ kjo̱ꞌin ya̱ ñánda títì niꞌín tsꞌe̱ i̱ꞌnde kjo̱ꞌin.
\p
\v 16 ’¡I̱ma̱‑xó‑nò jñò, xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑nò nga mejèn‑nò okoò‑là ndi̱yá xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í! Bixón‑nó: “Tsà jngoò xi̱ta̱ xi tsjá ꞌén‑la̱ xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ i̱ngo̱, mìtsà mé‑ne. Ta̱nga tsà jngoò xi̱ta̱ tsjá ꞌén‑la̱ xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ tsojmì chjí xi oro tsꞌe̱ i̱ngo̱, koií xi kjo̱ꞌñó ki̱tasòn ꞌén‑la̱.”
\v 17 ¡Jñò xi xi̱ta̱ tòndo̱ ko̱ xi̱ta̱ xka̱n ꞌmì‑nò! ¿Ñá‑la̱á xi ìsa̱ ndaà tjín? ¿A jñà tsojmì chjí xi oro a xi jè i̱ngo̱ xi síchikon‑tꞌin tsojmì chjí?
\v 18 Jñò kꞌoa̱á ti̱ bixón: “Tsà jngoò xi̱ta̱ tsjá ꞌén‑la̱ nga ki̱tso̱: Tíbeè i̱ꞌnde tsjeè ñánda binchasòn kjo̱tjò xi tsjá‑la̱ Nainá, jñà xi̱ta̱ mìkiì kjo̱ꞌñó ki̱tasòn ꞌén‑la̱. Ta̱nga tsà tsjá ꞌén‑la̱ xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ tsojmì xi ya̱ títsa̱jnasòn jè i̱ꞌnde tsjeè, jè xi o̱kixi̱ nga kjo̱ꞌñó ki̱tasòn.”
\v 19 ¡Jñò xi xi̱ta̱ tòndo̱ ko̱ xi̱ta̱ xka̱n ꞌmì‑nò! ¿Ñá‑la̱á xi ìsa̱ ndaà tjín? ¿A jñà tsojmì xi tjín‑sòn ya̱ i̱ꞌnde tsjeè a xi jè i̱ꞌnde tsjeè xi síchikon‑tꞌin tsojmì?
\v 20 Jè xi tsjá ꞌén‑la̱ xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ i̱ꞌnde tsjeè, ti̱koa̱á tsjá ꞌén‑la̱ xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ ngayije tsojmì xi ya̱ tjín‑sòn ya̱ i̱ꞌnde tsjeè.
\v 21 Jè xi tsjá ꞌén‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ i̱ngo̱ mìtsà tà jè i̱tꞌaà tsꞌe̱ i̱ngo̱ tsjá, ti̱koa̱á tsjá ꞌén‑la̱ xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ Nainá xi ya̱ tíjna.
\v 22 Jè xi tsjá ꞌén‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ ngajmiì, tsjá ꞌén‑la̱ xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ íxi̱le̱ kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá; ti̱koa̱á tsjá ꞌén‑la̱ xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ Nainá xi ya̱ tíjnasòn íxi̱le̱.
\p
\v 23 ’¡I̱ma̱ xó‑nò jñò, xi̱ta̱ xi okoòya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá, ko̱ jñò xi xi̱ta̱ fariseo, xi̱ta̱ xi jò i̱sén tjín‑nò! Nga ma‑nò ꞌbiì‑là Nainá xi teya oko̱‑la̱ tsꞌe̱ xka̱ menta ko̱ xka̱ anís ko̱ xka̱ comino; ta̱nga mìkiì nìkitasòn jè kjo̱tíxoma xi ìsa̱ ꞌñó mochjeén koni jè kjoa̱ kixi̱, kjoa̱hi̱ma̱takòn ko̱ jè kjoa̱ nga kixi̱ kàtakjeiín‑nò i̱tꞌaà tsꞌe̱ Nainá. Koií kjoa̱ xi ꞌñó mochjeén nga ki̱tasòn; ti̱koa̱á mochjeén‑né nga ki̱tasòn jñà kjoa̱ xi iꞌnga.
\v 24 ¡Jñò, xi̱ta̱ xi mìkiì tsejèn‑nò nga mejèn‑nò okoò‑là ndi̱yá xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í, jñò, nìkjaànguioò na̱tse̱ nga majìn‑nò nga chíjeèn cho̱ xi tjé, ta̱nga mìkiì ꞌyaà kꞌe̱ nga chíjeèn cho̱ chꞌá xi ꞌmì camello!
\p
\v 25 ’¡I̱ma̱ xó‑nò jñò, xi̱ta̱ xi okoòya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá, ko̱ jñò xi xi̱ta̱ fariseo, xi̱ta̱ xi jò i̱sén tjín‑nò! Onìjnoò chi̱tsín‑nò ko̱ chro̱ba̱‑nò ya̱ i̱sòꞌnga‑la̱ ta̱nga ya̱ i̱ya‑la̱ kitseè tsojmì xi nìchijé ko̱ nga tse mejèn‑nò.
\v 26 Jñò xi xi̱ta̱ fariseo ꞌmì‑nò, xi mìkiì tsejèn‑nò. Ítjòn ta̱níya chi̱tsín‑nò ko̱ chro̱ba̱‑nò ya̱ i̱ya‑la̱, mé‑ne nga ko̱tsjeè‑ne i̱sòꞌnga‑la̱.
\p
\v 27 ’¡I̱ma̱ xó‑nò jñò, xi̱ta̱ xi okoòya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá, ko̱ jñò xi xi̱ta̱ fariseo, xi̱ta̱ xi jò i̱sén tjín‑nò! Kꞌoa̱á titsjoò koni kjoàn chrjó‑la̱ mikꞌen xi kitsiìnga i̱sòꞌnga‑la̱. Ndaà kjoàn, ta̱nga ya̱ i̱ya‑la̱ kitseè nindaà‑la̱ mikꞌen ko̱ ngatsꞌiì tsojmì xi chꞌo kjoàn.
\v 28 Jñò, kꞌoa̱á sꞌín ꞌnè nga nguixko̱n xi̱ta̱, xi̱ta̱ ndaà‑nò; ta̱nga i̱jiìn ini̱ma̱‑nò kitseè kjoa̱ xi jò i̱sén tjín‑la̱ ko̱ kjoa̱ nga chꞌo ꞌnè.
\p
\v 29 ’¡I̱ma̱ xó‑nò jñò, xi̱ta̱ xi okoòya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá, ko̱ jñò xi xi̱ta̱ fariseo, xi̱ta̱ xi jò i̱sén tjín‑nò! Bìndaà chrjó‑la̱ mikꞌen tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá ko̱ nìkiìnga chrjó‑la̱ xi xi̱ta̱ kixi̱ komà.
\v 30 I̱kjoàn bixón: “Tsà jñá‑la‑ná xi titsa̱jnakoaán jè na̱chrjein‑la̱ xi̱ta̱ jchínga‑ná mì‑la kiì kinìchjátꞌaà‑lá xi̱ta̱ jchínga‑ná nga kisìkꞌen jñà xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá.”
\v 31 Kꞌoa̱á sꞌín ꞌya‑la̱ nga ti̱jñò ꞌya‑nò yijo‑nò nga i̱xti‑la̱ maá xi̱ta̱ xi kisìkꞌen xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá.
\v 32 Jñò, koni sꞌín tsibítsꞌia̱ xi̱ta̱ jchínga‑nò, jngoò kꞌa ti̱kitasòn yije kjoa̱.
\p
\v 33 ’Jñò, kꞌoa̱á ngaya‑la̱ koni ye̱, nga ya̱ tje̱n‑nò i̱tꞌaà tsꞌe̱ ye̱. Mìkiì ko̱jno‑nò i̱ꞌnde tsꞌe̱ kjo̱ꞌin.
\v 34 Kꞌoi̱í kjoa̱‑la̱, ꞌa̱n sìkasén‑nò xi̱ta̱ xi ki̱chja̱ ngajo‑la̱ Nainá, xi̱ta̱ xi tjín‑la̱ kjoa̱chji̱ne̱ ko̱ xi ko̱kòya kjo̱tíxoma. Ta̱nga jñò, tjín xi si̱kꞌeèn, tjín xi kjòtꞌaà krò koa̱ tjín xi ki̱xkàn‑ko̱o ya̱ i̱ya niꞌya i̱ngo̱ sinagoga; koa̱ ko̱nguítji̱ngui kondra̱‑là xi̱ta̱ koi nga xki̱ xi ján na̱xa̱ndá.
\v 35 Jñò ska̱nè yije‑nò kjo̱ꞌin jè jní xi kixíxteèn tsꞌe̱ xi̱ta̱ ndaà xi kꞌen, matsꞌia̱ko̱‑ne Abel, xi̱ta̱ kixi̱ xi kꞌen ítjòn, skanda jè Zacarías, kiꞌndí‑la Berequías, jè xi kisìkꞌen xi̱ta̱ tsa̱jòn ya̱ i̱ꞌnde jngoò osen‑la̱ ñánda tíjna Niꞌya Tsjeè‑la̱ Nainá ko̱ ñánda binchásòn kjo̱tjò xi tsjá‑la̱ Nainá jñà xi̱ta̱.
\v 36 O̱kixi̱í xi xan‑nò, ngatsꞌiì kjoa̱ koi, jñà ska̱nè‑la̱ kjo̱ꞌin jñà xi̱ta̱ xi tjín i̱ꞌndei̱.
\s Mé kjoa̱‑ne nga ko̱sꞌín kiìchja̱ko̱‑ne Jesús xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Jerusalén
\r (Lucas 13:34‑35)
\p
\v 37 ’¡Jñò xi xi̱ta̱ na̱xa̱ndá Jerusalén tsa̱jòn xi nìkꞌeèn xi̱ta̱ xi chja̱ ngajo‑la̱ Nainá ko̱ bìnè nda̱jo̱ jñà xi̱ta̱ xi Nainá síkasén‑nò! ¡Kjìn kꞌa kjòmejèn‑na nga tsibíxkóya xi̱ta̱ na̱xa̱ndá‑nò, koni sꞌín xa̱ꞌnda̱ nga bíngui jnga̱á‑la̱ jñà i̱xti‑la̱; ta̱nga jñò, mìkiì kòkjeiín‑nò!
\v 38 Chítsejèn‑là niꞌya‑nò nga jye tsjiìn‑takòn Nainá.
\v 39 Kꞌoa̱á xán‑nò matsꞌia̱‑ne na̱chrjein i̱ꞌndei̱ mì ti̱ kiì jcha̱xkoòn‑ná skanda kꞌe̱ nga jè na̱chrjein nga kixón: “¡Mé ta ndaà‑la̱ jè xi nchrobá ngajo‑la̱ Nainá!”
\c 24
\s Kꞌe̱ nga kiìchja̱ Jesús i̱tꞌaà tsꞌe̱ i̱ngo̱ kó sꞌín tjínè‑la̱ nga ki̱xo̱ña
\r (Marcos 13:1‑2; Lucas 21:5‑6)
\p
\v 1 Jesús kꞌe̱ nga jye itjo‑ne i̱ngo̱ ítjòn, jyeé tífì nga ijchò kinchatꞌaà chrañà‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱. I̱kjoàn tsakó‑la̱ jè i̱ngo̱ ítjòn ko̱ niꞌya xi tjín‑la̱.
\v 2 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―¿A titsa̱chìtsejèn‑là ngatsꞌiì niꞌya koi? O̱kixi̱í xi xan‑nò, nì ti̱ jngoò nda̱jo̱ si̱yijòsòn‑la̱ xíkjín. Ki̱xo̱ña yije‑né kóho̱tjín.
\s Seña xi sꞌe̱ kꞌe̱ nga nchrobá ma chrañà nga kjoe̱hetꞌaà i̱sòꞌnde
\r (Marcos 13:3‑23; Lucas 21:7‑24; 17:22‑24)
\p
\v 3 Jesús, kꞌe̱ nga tíjna ya̱ nindoò Yá Olivo, ijchò kinchatꞌaà‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ nga kiskònanguitꞌaàxìn‑la̱ kitsò‑la̱:
\p ―Koa̱tìn‑náje̱n, ¿mé na̱chrjein‑ne nga o̱ko̱ma kjoa̱ koi? ¿Mé seña xi sꞌe̱ kꞌe̱ nga kjoi̱i ìjngoò kꞌa ko̱ kꞌe̱ nga kjoe̱hetꞌaà i̱sòꞌnde?
\p
\v 4 Kꞌe̱é kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―Ti̱kinda̱a yijo‑nò nga mì yá xi̱ta̱ xi skóna̱cha̱n‑nò.
\v 5 Kjìn xi̱ta̱ kjoi̱í xi ꞌín tsꞌa̱n si̱ìkjeén; ki̱tso̱: “ꞌA̱n‑ná xi Cristo, [nga ꞌa̱án kisìkasén‑na Nainá]”; koa̱ kjìn xi̱ta̱ skóna̱cha̱n‑la̱.
\v 6 Sꞌe̱ kjo̱jchán ñánda chrañàtꞌaà ko̱ ti̱koa̱ ki̱náꞌya‑la̱ kjoa̱ tsꞌe̱ kjo̱jchán ñánda kjiìn i̱ꞌnde, ta̱nga jñò, kì tsakjoòn‑jèn. Xó kꞌoa̱á ko̱ma‑ne. Ta̱nga kjꞌeè tsà i̱sòꞌnde tífehetꞌaà.
\v 7 Na̱xa̱ndá ska̱àn‑kjoò xi kjꞌei̱í na̱xa̱ndá. Koa̱ xi̱ta̱xá koi̱ìtsꞌia̱ nga ska̱àn‑kjoòko̱ xi̱ta̱xá xi kjꞌei̱í na̱xa̱ndá. Sꞌe̱ kjinchrá, sꞌe̱ chꞌin, ko̱ kꞌoa̱ chꞌón nga xki̱ xi ján i̱ꞌnde.
\v 8 Ngatsꞌiì kjoa̱ koi, tà jè xi sa̱ tímatsꞌia̱ko̱ kjo̱ꞌin.
\p
\v 9 ’Jñà xi̱ta̱ ski̱nìtꞌaà‑nò tsꞌe̱ xi̱ta̱xá nga tsjá‑nò kjo̱ꞌin; si̱ìkꞌen‑nò. Ngatsꞌiì xi̱ta̱ i̱sòꞌnde ko̱jtikeè‑nò koií kjoa̱‑la̱ nga ꞌa̱n onguítꞌaà‑ná.
\v 10 Jè na̱chrjein koi, kjìn ko̱ma xi mì kiì ti̱ ko̱kjeiín‑la̱ i̱tꞌaà tsꞌa̱n. Ti̱jñà ko̱ótjinè‑ne xíkjín xi̱ta̱ ko̱ tsjénguikeè xíkjín.
\v 11 Kjìn xi̱ta̱ sꞌe̱ xi xi̱ta̱ ndiso xi ki̱tso̱ nga Nainá chja̱ ngajo‑la̱. Ti̱koa̱á kjìn xi̱ta̱ skóna̱cha̱n‑la̱.
\v 12 Ndaà jchán sꞌe̱ kjoa̱tsꞌe̱n; skanda mì ti̱ kiì ko̱tsjakeè‑ne xíkjín xi̱ta̱.
\v 13 Ta̱nga jè xi kixi̱ kíjnako̱ kjoa̱ xi mokjeiín‑la̱ skanda kꞌe̱ nga kjoe̱hetꞌaà‑ne kjoa̱, jè xi ki̱tjokàjiìn kjo̱ꞌin.
\v 14 Koa̱ jè ꞌén ndaà‑la̱ Nainá koni sꞌín otíxoma Nainá, ko̱bísòn yije‑né nga tíjtsa i̱sòꞌnde mé‑ne nga kji̱ꞌnchré‑ne ngatsꞌiì xi̱ta̱ na̱xa̱ndá; i̱kjoàn kꞌe̱é kjoe̱hetꞌaà i̱sòꞌnde.
\p
\v 15 ’Kꞌe̱ nga jcha̱a nga ꞌñó chꞌo tíma ya̱ I̱ꞌnde Tsjeè‑la̱ Nainá, koií kjoa̱ tíbitasòn koni sꞌín kiskiì Daniel, xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá. (Kàtasijiìn‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi bíxke̱ xo̱jo̱n jé.)
\v 16 Jñò, kꞌe̱ nga jcha̱a kjoa̱ koi, jñà xi̱ta̱ xi títsa̱jna Judea, kàtanga, kàtjì ñánda nindoò choòn.
\v 17 Jè xi tíjnasòꞌnga niꞌya‑la̱, kì ti̱ kiì fahasꞌen‑ne niꞌya nga skoé tsojmì‑la̱.
\v 18 Jè xi tísíxájiìn nangui‑la̱, kì ti̱ kì nchrobá‑ne nga nchrohókjá nikje‑la̱.
\v 19 ¡I̱ma̱ xó‑ne jñà íchjín xi kiꞌndí ꞌya ko̱ xi i̱xti xó nchisíkaki jñà na̱chrjein koi!
\v 20 Ti̱jétꞌaà‑là Nainá mé‑ne nga mì kꞌe̱é ki̱yó‑nò kꞌe̱ nga na̱chrjein‑la̱ cho̱ ꞌnchán ko̱ kꞌe̱ nga na̱chrjein nìkjáya.
\v 21 Jñà na̱chrjein koi, tseé kjo̱ꞌin sꞌe̱; kjꞌeè kiì kꞌoa̱ ma skanda tje̱n‑ne nga kisindaà i̱sòꞌnde. Koa̱ mì ti̱ kiì o̱ko̱ma‑ne nga ko̱ma i̱skan.
\v 22 Tsà mì kꞌoa̱á ki̱tso̱ Nainá nga ìsa̱ chiba na̱chrjein sꞌe̱ kjo̱ꞌin ni̱jngoò xi̱ta̱ ki̱tjokàjiìn kjo̱ꞌin. Ta̱nga koií kjoa̱‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi xó jaàjiìn‑ne Nainá, ìsa̱ chiba na̱chrjein sꞌe̱ kjo̱ꞌin.
\p
\v 23 ’Kꞌe̱ nga tsà yá xi̱ta̱ xi ki̱tso̱‑nò: “¡Chítsejèn‑là i̱í tíjna Cristo [xi̱ta̱ xi xó kisìkasén‑ne Nainá]!”, o tsà ki̱tso̱‑nò: “¡Ján tíjna ján!”, kì kiì mokjeiín‑nò.
\v 24 Kjoi̱í xi̱ta̱ ndiso xi Cristo ki̱tso̱‑la̱ yijo‑la̱, ti̱koa̱á kjoi̱í xi̱ta̱ xi koa̱ ti ki̱tso̱ nga jñà xi chja̱ ngajo‑la̱ Nainá. Kꞌoa̱á ti̱sꞌín ko̱kò seña ko̱ kjo̱xkón xi ndaà tjín nga skóna̱cha̱n. Skanda jñà xi̱ta̱ xi jye jaàjiìn Nainá mejèn skóna̱cha̱n‑la̱ tsà ko̱kjeiín‑la̱.
\v 25 Kangui na̱chrjeiín tìbeno̱jmíya yije‑nò kjoa̱ xi ko̱ma i̱skan.
\v 26 Tsà yá xi̱ta̱ xi ki̱tso̱‑nò: “¡Chítsejèn‑là ya̱á tíjna Cristo ya̱ i̱ꞌnde i̱tꞌaà xìn ñánda nangui kixì choòn!”, kì kiì onguió; ko̱ tsà ki̱tso̱‑nò: “¡Ya̱á tíjnaya i̱nga niꞌya!”, ti̱koa̱á kì kiì mokjeiín‑nò.
\v 27 Koni ma niꞌín chꞌo̱n kꞌe̱ nga ote ñánda bitjokàtji‑ne tsꞌoí skanda ñánda okaàtjì‑ne, kꞌoa̱á sꞌín ko̱ma kꞌe̱ nga kjoia̱a ìjngoò kꞌa xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱.
\v 28 Ya̱ ñánda kijna mikꞌen, ya̱á kítsa̱jnajtín jñà líké.
\s Mé xi ko̱ma kꞌe̱ nga kjoi̱í ìjngoò kꞌa Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱
\r (Marcos 13:24‑37; Lucas 21:25‑33; 17:26‑30, 34‑36)
\p
\v 29 ’Ti̱jè‑ne na̱chrjein, kꞌe̱ nga kjoe̱hetꞌaà kjo̱ꞌin koi, jè tsꞌoí, mì ti̱ kiì si̱ìhiseèn‑ne, ko̱jñò‑né, mì ti̱ kiì ko̱tsjè‑ne ndobá‑la̱. Ti̱koa̱á jè sá, mì ti̱ kiì si̱ìhiseèn‑ne. Niꞌño xi tjín ngajmiì, ki̱xo̱ngui‑né. Jñà ngaꞌñó xi tjín ngajmiì ki̱ti̱ya yijeé‑la̱.
\v 30 I̱kjoàn skoe̱ xi̱ta̱ ján ngajmiì seña‑na̱ xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ ꞌmì‑na̱. Ngatsꞌiì na̱xa̱ndá xi tjín i̱ i̱sòꞌnde, jñà xi̱ta̱ ski̱ndàya‑né nga ꞌñó tsakjón. Koa̱ skoe̱‑na xi̱ta̱ xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱ nga kji̱nchrobàjñaà i̱jiìn ifi xi tjín ngajmiì; tse ngaꞌñó ko̱ kjoa̱jeya kjoi̱ikoa̱a.
\v 31 Siìkasén àkja̱le̱‑na̱ nga ꞌñó si̱ìkjindáya chrjo nga koi̱ìxkóya xi̱ta̱‑na̱ xi ꞌa̱n xó jaàjiìn‑na nga ñijòn chrja̱ngui̱‑la̱ i̱sòꞌnde, nga jngoò ìjngoò ngobà‑la̱ i̱sòꞌnde.
\p
\v 32 ’Chítaꞌyàko̱ò jè yá‑la̱ toò iko̱ mé xi okóya‑ná; kꞌe̱ nga ma kíndíya chrja‑la̱, i̱kjoàn bíjtsꞌén xka̱‑la̱, tíjiìn‑nò nga jye nchrobá machrañà cho̱n ndobá.
\v 33 Kꞌoa̱á ti̱sꞌín tjín, kꞌe̱ nga jcha̱a nga kꞌoa̱sꞌín tíma kjoa̱ koi, kàtasijiìn‑nò nga ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱ jyeé ni̱to̱n kjoia̱a, kꞌoa̱á ngaya‑la̱ koni tsà jye tìjna̱ chrañà xotjoa̱‑la̱ niꞌya.
\v 34 O̱kixi̱í xi xan‑nò, kꞌoa̱á sꞌín ki̱tasòn yije kjoa̱ koi, kꞌe̱ nga ti̱kjꞌeè biyaà xi̱ta̱ xi tjín na̱chrjein i̱ꞌndei̱.
\v 35 Jè ngajmiì ko̱ i̱sòꞌnde kjoe̱hetꞌaà‑né, ta̱nga jñà ꞌén‑na̱ mìkiì kjoe̱hetꞌaà; ki̱tasòn‑né.
\p
\v 36 ’Ta̱nga kꞌe̱ nga o̱ko̱ma, mì yá xi tíjiìn‑la̱ mé na̱chrjein‑ne ko̱ mé hora‑ne; ni̱ jñà àkja̱le̱ xi tjín ngajmiì, ko̱ ni̱ jè Kiꞌndí‑la̱ Nainá tíjiìn‑la̱; ta̱jngoò Nainá xi Na̱ꞌèn‑ná tíjiìn‑la̱.
\p
\v 37 ’Koni sꞌín komà na̱chrjein‑la̱ Noé, kꞌoa̱á ti̱sꞌín ko̱ma kꞌe̱ nga kjoia̱a ìjngoò kꞌa ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱.
\v 38 Jñà na̱chrjein koi, kꞌe̱ nga ti̱kjꞌeè ꞌba jtsí xkón, jñà xi̱ta̱ xi tjín kꞌe̱‑ne, nchikjèn, nchiꞌbiì, nchibixan íchjá ko̱ íchjín skanda kꞌe̱ nga jè na̱chrjein nga jahasꞌen niꞌya chitso jè Noé.
\v 39 Xi̱ta̱ xi tjín koi na̱chrjein, mìkiì tíjiìn‑la̱ mé xi ko̱ma skanda kꞌe̱ nga jꞌiì jtsí xkón xi kiìchrjoako̱ nandá ngatsꞌiì xi̱ta̱. Kꞌoa̱á ti̱sꞌín ko̱ma kꞌe̱ nga kjoia̱a ìjngoò kꞌa ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱.
\v 40 Jè na̱chrjein kꞌe̱ nga ꞌa̱n xi kjoia̱a, jò xi̱ta̱ xi nchisíxá ján i̱jiìn ijñá, jngoò tjámiìtje̱n, xi ìjngoò si̱jna‑né.
\v 41 Jò íchjín nchatꞌaà natsí xi nchiꞌo na̱ꞌyo̱, jngoò tjámiìtje̱n, xi ìjngoò si̱jna‑né.
\p
\v 42 ’Titsa̱jnakoòn nga mìkiì ꞌyaà mé na̱chrjein‑ne ko̱ mé hora‑ne nga kjoia̱a ꞌa̱n xi Nainá ꞌmì‑na.
\v 43 Kàtasijiìn‑nò, tsà jngoò nei‑la̱ niꞌya si̱jiìn‑la̱ mé hora‑ne kꞌe̱ nga jñò kjoi̱í xi̱ta̱ chijé nga si̱ìchijé‑la̱, si̱ìkinda̱á niꞌya‑la̱; mìkiì tsjáꞌnde nga ko̱chijé‑la̱.
\v 44 Jñò, ti̱koa̱á titsa̱jnandaà; nga̱ ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, kꞌe̱é kjoia̱a ìjngoò kꞌa kꞌe̱ nga jñò mìkiì titsa̱chiñà.
\s Chi̱ꞌnda xi ndaà sꞌín ko̱ xi chꞌo sꞌín
\r (Lucas 12:41‑48)
\p
\v 45 ’¿Yá‑ne xi chi̱ꞌnda kixi̱ xi tjín‑la̱ kjoa̱chji̱ne̱? Jè nei‑la̱ si̱ìkíjnaꞌnda jñà chi̱ꞌnda‑la̱ xi iꞌnga xi ya̱ síxá niꞌya‑la̱ mé‑ne nga kꞌe̱ ki̱jchò chi̱ba̱‑la̱, si̱ìkjèn chi̱ꞌnda xíkjín.
\v 46 Mé tà ndaà‑la̱ jè chi̱ꞌnda xi kꞌoa̱sꞌín ndaà tísíkitasòn kꞌe̱ nga kjoi̱í‑ne nei‑la̱.
\v 47 Xi o̱kixi̱í xi xan‑nò, nei‑la̱ chi̱ꞌnda jè, jè si̱ìkíjnaꞌnda yije tsojmì xi tjín‑la̱.
\v 48 Ta̱nga tsà jè chi̱ꞌnda tsꞌe̱n ki̱tso̱ nga ko̱òko̱ ini̱ma̱‑la̱: “Nei‑na̱, kjìn na̱chrjein ko̱chrjein‑la̱ nga kjoi̱í‑ne.”
\v 49 I̱kjoàn koi̱ìtsꞌia̱ nga ska̱àn‑ko̱ chi̱ꞌnda xíkjín, koa̱ ko̱kje̱n‑ko̱ ko̱ skoíko̱ xi̱ta̱ chꞌi̱.
\v 50 Chi̱ꞌnda jè, kjoi̱í‑ne nei‑la̱ jè na̱chrjein ko̱ jè hora kꞌe̱ nga mìkiì tíkoña‑la̱.
\v 51 ꞌÑó tse kjo̱ꞌin tsjá‑la̱. Tà ngásòn o̱kji kjo̱ꞌin tsjá‑la̱ koni jñà xi̱ta̱ xi jò i̱sén tjín‑la̱. I̱kjoàn ski̱ndàya ko̱ si̱ìjtsꞌiìn ni̱ꞌño̱.
\c 25
\s Kjoa̱ xi mangásòn tsꞌe̱ i̱xti íchjín xi te ma‑ne
\p
\v 1 ’Jè na̱chrjein kꞌe̱ nga ko̱tìxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, kꞌoa̱á sꞌín ko̱ma koni komàtꞌin jñà i̱xti íchjín xi te ma‑ne. Kiskoé niꞌín lámpara‑la̱ xi tsꞌe̱ asìti̱. Kiìkoña‑la̱ jè xi̱ta̱ xi bixan.
\v 2 ꞌÒn ma‑ne i̱xti íchjín xi tjín‑la̱ kjo̱hítsjeèn koa̱ ꞌòn ma‑ne xi tsjìn‑la̱ kjo̱hítsjeèn.
\v 3 Jñà i̱xti íchjín xi tsjìn‑la̱ kjo̱hítsjeèn kiskoé lámpara‑la̱ ta̱nga mìkiì tsꞌa‑la̱ asìti̱.
\v 4 Koa̱ jñà i̱xti íchjín xi jye tíjiìn‑la̱ tsꞌa nomìta̱ asìti̱‑la̱ ko̱ lámpara‑la̱.
\v 5 Jè xi̱ta̱ xi tíbixan, mìkiì xátí jꞌiì, koa̱ kjònijñá‑la̱ ngatsꞌiì i̱xti íchjín; tsohofè íꞌñó.
\v 6 Kꞌe̱ nga ijchò osen ni̱tje̱n, ꞌñó kiìchja̱ jñà xi̱ta̱, kitsò: “Jye nchrobá jè xi̱ta̱ xi bixan. Tìtjo̱o niꞌya, tanguíchjaà indiaà.”
\v 7 Ngatsꞌiì i̱xti íchjín tsasítje̱n, koa̱ tsibítsa̱jnandaà lámpara‑la̱.
\v 8 Jñà xi ꞌòn ma‑ne xi tsjìn‑la̱ kjo̱hítsjeèn kitsò‑la̱ jñà xi tjín‑la̱: “Tjiì i̱tsé‑náje̱n asìti̱‑nò. Jè niꞌín‑na̱je̱n jye tíbitsꞌo.”
\v 9 Ta̱nga jñà i̱xti íchjín xi tjín‑la̱ kjo̱hítsjeèn, kitsò‑la̱: “Mìkiì ko̱ma, mìkiì ki̱chóya‑la̱ tsa̱je̱n. Tanguí kindá ñánda satíjna.”
\v 10 Ta̱nga jñà i̱xti íchjín xi tsjìn‑la̱ kjo̱hítsjeèn kꞌe̱ nga kiì katse asìti̱‑la̱, kꞌe̱é jꞌiì xi̱ta̱ xi bixan. Koa̱ jñà i̱xti íchjín xi ꞌòn ma‑ne xi títsa̱ndaà nga títì lámpara‑la̱, jahasꞌen ko̱ jè xi̱ta̱ xi bixan ya̱ niꞌya ñánda tjín sꞌeí. I̱kjoàn kisìchjoà xotjoa̱‑la̱ niꞌya.
\v 11 Ko̱ma i̱skan jꞌiì‑ne jñà i̱xti íchjín xi nguì ꞌòn ma. Kitsò: “Na̱ꞌèn, Na̱ꞌèn, chíxꞌa̱‑náje̱n niꞌya.”
\v 12 Ta̱nga jè xi̱ta̱ xi bixan, tà kitsò‑la̱: “O̱kixi̱í xi xan‑nò, mìkiì bexkon‑nò yá‑nò jñò.”
\p
\v 13 Jesús kitsò‑ìsa:
\p ―Jñò, titsa̱jnandaà, nga mìkiì ꞌyaà mé na̱chrjein‑ne koa̱ mé hora‑ne nga kjoia̱a ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱.
\s Kjoa̱ xi mangásòn tsꞌe̱ to̱n xi kitjoé‑la̱ jñà chi̱ꞌnda
\p
\v 14 ’Jè na̱chrjein kꞌe̱ nga ko̱tìxoma jè xi ngajmiì nchrobá‑ne, kꞌoa̱á ti ngaya‑la̱ koni tsà jngoò xi̱ta̱ xi tjín‑la̱ chi̱ꞌnda. Kjiìn i̱ꞌnde tífì. Kiìchja̱‑la̱ chi̱ꞌnda‑la̱; kisìnga̱tsja to̱n‑la̱ nga jngoò ìjngoò nga kàtasíkinda̱.
\p
\v 15 ’Jngoò chi̱ꞌnda xi kitsjaà‑la̱ ꞌòn jmiì to̱n oro; xi ìjngoò jò jmiì kitsjaà‑la̱; xi ma‑ne jàn jngoò jmiì kitsjaà‑la̱. Kꞌoa̱á sꞌín kitsjaà‑la̱ koni sꞌín ko̱ma‑la̱ nga si̱ìxáko̱ nga jngoò ìjngoò. I̱kjoàn kiì jè nei‑la̱ xá ñánda i̱ꞌnde kjiìn.
\v 16 Jè chi̱ꞌnda xi kitjoé‑la̱ ꞌòn jmiì, kisìxáko̱ to̱n xi kitjoé‑la̱ koa̱ nguì o̱kji kisìkijnesòn.
\v 17 Ko̱ jè chi̱ꞌnda xi jò jmiì kitjoé‑la̱, kꞌoa̱á ti̱ kisꞌiìn, ti̱koa̱ nguì jò jmiì kisìkijnesòn.
\v 18 Ta̱nga jè chi̱ꞌnda xi kitjoé‑la̱ jngoò jmiì, tà tsibíjnaꞌma‑né to̱n xi kitsjaà‑la̱ nei‑la̱. Ya̱á tsibíjnajiìn i̱tꞌaà nangui.
\p
\v 19 ’Kꞌe̱ nga jye kjòtseé kiì nei‑la̱ chi̱ꞌnda koi, jꞌiì ìjngoò kꞌa‑ne; kisꞌiìn‑la̱ kinda̱ jè to̱n xi kitsjaà‑la̱.
\v 20 Ijchò jè xi kjònga̱tsja xi ꞌòn jmiì, koa̱ nguì ꞌòn jmiì ijchòko̱sòn. Kitsò‑la̱ nei‑la̱: “Na̱ꞌèn, ꞌòn jmiì to̱n xi ji̱ kinìnga̱tsja‑ná, koa̱ nguì ꞌòn jmiì kisìkijnesoàn.”
\v 21 Jè nei‑la̱ kitsò‑la̱: “Ndaà tjín; ngaji̱, xi̱ta̱ ndaà‑né. Ndaà kinìtasòn‑ná na̱sꞌín tà chiba to̱n kitsjaà‑lè. ꞌA̱n, ìsa̱á tse tsja ìsa̱‑lè. Ti̱tjásꞌe̱n‑jiìn nga ti̱tsjako̱‑ná.”
\v 22 I̱kjoàn ijchò jè chi̱ꞌnda xi jò jmiì kjònga̱tsja, kitsò: “Na̱ꞌèn, jò jmiì to̱n kinìnga̱tsja‑ná koa̱ nguì jò jmiì kisìkijnesoàn.”
\v 23 Jè nei‑la̱ kitsò‑la̱: “Ndaà tjín; ngaji̱, xi̱ta̱ ndaà‑né. Ndaà kinìtasòn‑ná na̱sꞌín tà chiba to̱n kitsjaà‑lè. ꞌA̱n ìsa̱á tse tsja ìsa̱‑lè. Ti̱tjásꞌe̱n‑jiìn nga ti̱tsjako̱‑ná.”
\v 24 Koa̱ kꞌe̱ nga ijchò jè chi̱ꞌnda xi jngoò jmiì kjònga̱tsja kitsò‑la̱ nei‑la̱: “Na̱ꞌèn, bexkoón‑lè nga xi̱ta̱ jti takòn‑né nga bìxkoí tsojmì xi mì ji̱ bìtji̱i, ko̱ bìxkoí jñà xi mì ji̱ chíjndi̱i.
\v 25 Koií kjoa̱‑la̱ nga kitsakjòn‑na nga tsibìjnaꞌma to̱n‑lè ya̱ i̱jiìn nangui. I̱ tíjna‑ne to̱n‑lè xi jngoò jmiì kinìnga̱tsja‑ná.”
\v 26 Jè nei‑la̱ kitsò‑la̱: “¡Ngaji̱, chi̱ꞌnda chꞌo‑né koa̱ xi̱ta̱ tsꞌeè‑né! Tsà jye tíjiìn‑lè nga ꞌa̱n bìxkoá ñánda mì ꞌa̱n bìtje̱e ko̱ bìxkoá ñánda mì ꞌa̱n kíjndia̱a.
\v 27 Tsà ya̱ tsibìjni to̱n‑na̱ ya̱ banco mé‑ne kꞌe̱ nga kjoi̱‑na̱, tjoé‑na̱ to̱n‑na̱ ko̱ kiꞌndí‑la̱ to̱n xi tsꞌa̱n.”
\v 28 I̱kjoàn kitsò‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi ya̱ títsa̱jna: “Chja̱àꞌan‑là jè to̱n xi jngoò jmiì; jè tjiì‑la̱ chi̱ꞌnda xi te jmiì ma tsꞌe̱.
\v 29 Nga̱ jè xi tjín‑la̱, kꞌoi̱í ìsa̱‑la̱ skanda tsatoó sꞌe̱‑la̱, ta̱nga jè xi tsjìn‑la̱, skanda tjáꞌaán‑la̱ mé xi chiba tjín‑la̱.
\v 30 Jè chi̱ꞌnda xi nì mé chjí‑la̱, ti̱katje̱en ján ndi̱tsiaán ya̱ ñánda jñò choòn, ya̱á ski̱ndàya ko̱ ya̱á si̱ìjtsꞌiìn ni̱ꞌño̱.”
\s Kꞌe̱ nga jè Nainá koi̱ìndaàjiìn‑la̱ ngatsꞌiì xi̱ta̱ i̱sòꞌnde
\p
\v 31 ’Kꞌe̱ nga kjoia̱a ìjngoò kꞌa ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱ koni jngoò xi̱ta̱xá ítjòn nga kjoi̱ikoa̱a kjoa̱jeya‑na̱, ko̱ àkja̱le̱ tsjeè‑na̱ xi títsa̱jnandiì‑na̱, kꞌe̱é kóti̱jnasoàn íxi̱le̱ tsꞌe̱ kjo̱tíxoma‑na̱ xi ꞌñó jeya tíjna.
\v 32 Ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi tjín i̱sòꞌnde, ya̱á ko̱xkóya nguixkoaàn; i̱kjoàn siìjòya koni sꞌín paxtò xi koꞌndà tíndsó nga ochrjekàjiìn orrè ko̱ tíndsó ska.
\v 33 Jñà orrè, ya̱á kítsa̱jnatꞌaà kixi̱‑na̱, koa̱ jñà tíndsó ska, ya̱á kítsa̱jnatꞌaà ngaskón‑na̱.
\v 34 ꞌA̱n xi xi̱ta̱xá ítjòn ꞌmì‑na̱ xán‑la̱ jñà xi títsa̱jnatꞌaà kixi̱‑na̱: “Nchrobá jñò xi Nainá kisìchikon‑tꞌin‑nò; chjoé kjo̱ndaà xi tíjnandaà‑la̱ Nainá skanda kꞌe̱ nga kisindaà i̱sòꞌnde, nga ya̱ ki̱tsa̱jnaà ya̱ ñánda nga jè tíhotíxoma.
\v 35 Kꞌe̱ nga kjòhojò‑na, kitsꞌiì‑ná jñò xi tsoókje̱en; kꞌe̱ nga kjòxíndá‑na, kitsꞌiì‑ná nandá nga kitsꞌia̱a; kꞌe̱ nga tsjìn‑na i̱ꞌnde ñánda sìkjáya, kitsꞌiìꞌnde‑ná niꞌya‑nò.
\v 36 Kꞌe̱ nga tsjìn‑na nikje xi ónakjá, jñò kitsꞌiì‑ná; kꞌe̱ nga kjòxkꞌén, tsanguì nìkinda̱‑ná; kꞌe̱ nga nda̱yá tsohóti̱jnaꞌya, tsanguì chìtsejèn‑ná.”
\v 37 Koa̱ jñà xi xi̱ta̱ kixi̱ sko̱nanguií‑na, ki̱tso̱‑na: “Na̱ꞌèn, ¿kjé‑né nga kiꞌya‑lèje̱n nga kjòhojò‑lè, ko̱ kìtsꞌiì‑lèje̱n xi chichi?, o ¿kjé‑né nga kiꞌya‑lèje̱n nga kjòxíndá‑lè, ko̱ kìtsꞌiì‑lèje̱n nandá nga kiꞌyoì?
\v 38 ¿Kjé‑né nga kiꞌya‑lèje̱n nga tsjìn‑lè i̱ꞌnde ñánda nìkjáyi, ko̱ kitsꞌiìꞌnde‑lèje̱n niꞌya‑na̱je̱n, na̱sꞌín mìkiì yaxkon‑lèje̱n? ¿Kjé‑né nga kiꞌya‑lèje̱n nga tsjìn‑lè nikje xi chíkjeí, ko̱ kìtsꞌiì‑lèje̱n?
\v 39 ¿Kjé‑né nga kiꞌya‑lèje̱n nga kjòxkꞌín, ko̱ tsanguì nìkinda̱‑lèje̱n?, o ¿kjé‑né nga kiꞌya‑lèje̱n nga tinaꞌyi nda̱yá, ko̱ tsanguì chìtsejèn‑lèje̱n?”
\v 40 ꞌA̱n xi xi̱ta̱xá ítjòn ꞌmì‑na xán‑la̱: “O̱kixi̱í xi xan‑nò, kꞌe̱ nga kꞌoa̱sꞌín kinìko̱ jngoò xi̱ta̱ xinguia̱a na̱sꞌín ta̱kó ꞌñó xi̱ta̱ i̱ma̱ kji, ꞌa̱án xi kꞌoa̱sꞌín kinìko̱‑ná.”
\p
\v 41 ’ꞌA̱n xi xi̱ta̱xá ítjòn ꞌmì‑na xán‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi títsa̱jna ngaskón‑na̱: “Ti̱nchatꞌaàxìn‑ná jñò xi kjo̱ꞌin tjínè‑nò. Tanguió ya̱ i̱ꞌnde ñánda títì niꞌín xi mìkiì bitsꞌo ni̱ta̱ kjé‑ne, jè i̱ꞌnde xi tjíndaà i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ nei̱í ko̱ àkja̱le̱‑la̱.
\v 42 Kꞌe̱ nga kjòhojò‑na, jñò, mìkiì kìtsꞌiì‑ná xi tsoókje̱en; kꞌe̱ nga kjòxíndá‑na, mìkiì kìtsꞌiì‑ná nandá nga kitsꞌia̱a;
\v 43 kꞌe̱ nga tsjìn‑na i̱ꞌnde ñánda sìkjáya, mìkiì kitsꞌiìꞌnde‑ná niꞌya‑nò. Kꞌe̱ nga tsjìn‑na nikje xi ónakjá, jñò mìkiì kìtsꞌiì‑ná; kꞌe̱ nga kjòxkꞌén mìkiì tsà kinìkinda̱‑ná; kꞌe̱ nga nda̱yá tsohóti̱jnaꞌya, mìkiì tsanguì chìtsejèn‑ná.”
\v 44 Ti̱koa̱á jñà xi̱ta̱ xi títsa̱jna ngaskón‑na̱ sko̱nangui‑na, ki̱tso̱‑na: “Na̱ꞌèn, ¿kjé‑né nga kiꞌya‑lèje̱n nga kjòhojò‑lè, nga kjòxíndá‑lè nga tsjìn‑lè i̱ꞌnde ñánda nìkjáyi, nga tsjìn‑lè nikje xi chíkjeí, nga kjòxkꞌín, o kꞌe̱ nga tinaꞌyi nda̱yá ko̱ mìkiì kinìchjátꞌaà‑lèje̱n?”
\v 45 ꞌA̱n xi xi̱ta̱xá ítjòn ꞌmì‑na, xán‑la̱: “O̱kixi̱í xi xan‑nò, kꞌe̱ nga mìkiì kꞌoa̱sꞌín kinìko̱ò jngoò xi̱ta̱ na̱sꞌín ta̱kó ꞌñó i̱ma̱ kji, ꞌa̱án xi mìkiì kꞌoa̱sꞌín kinìko̱‑ná.”
\v 46 Jñà xi̱ta̱ tsꞌe̱n koi sꞌe̱é‑la̱ kjo̱ꞌin ni̱ta̱ kjé‑ne, koa̱ jñà xi xi̱ta̱ kixi̱ sꞌe̱é‑la kjoa̱binachon ni̱ta̱ kjé‑ne.
\c 26
\s Kiísꞌín tsajoóya‑ne xi̱ta̱ kondra̱‑la̱ Jesús nga tso̱ba̱ꞌñó
\r (Marcos 14:1‑2; Lucas 22:1‑2; Juan 11:45‑53)
\p
\v 1 Jesús kꞌe̱ nga jye kiìchja̱ yije ꞌén koi kitsò‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱:
\p
\v 2 ―Jñò, jye tíjiìn‑nò nga tà jò na̱chrjein chija tsꞌe̱ sꞌeí Paxko̱; ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, ya̱á ko̱nga̱tsja i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ na̱xa̱ndá nga ko̱òtꞌaà‑na krò.
\p
\v 3 Na̱chrjein koi jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì, xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés ko̱ xi̱ta̱ jchínga‑la̱ jñà xi̱ta̱ judío, ya̱á chixoña ya̱ ndi̱tsin niꞌya‑la̱ Caifás xi no̱ꞌmiì ítjòn.
\v 4 Ya̱á tsajoóya‑ne kósꞌín tsobàꞌñó Jesús xi kjoa̱ chijé, i̱kjoàn si̱ìkꞌen.
\v 5 Kitsò‑la̱ xíkjín:
\p ―Mì na̱chrjein‑la̱ sꞌeí si̱kꞌeén nga mì ko̱tsꞌe̱n jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá.
\s Jngoò chjo̱ón xi kisìkaàjno xkiì jne̱ sko̱ Jesús
\r (Marcos 14:3‑9; Juan 12:1‑8)
\p
\v 6 Jesús, kꞌe̱ nga tíjna ján na̱xa̱ndá Betania, ya̱ niꞌya‑la̱ jngoò xi̱ta̱ xi tsindojno chrjoa̱ yijo‑la̱ nga sa̱ ítjòn xi ꞌmì Simón,
\v 7 ijchò jngoò chjo̱ón xi ꞌya jngoò lamìta̱ nda̱jo̱ xi ꞌmì alabastro xi tjíya‑la̱ xkiì jne̱, xi ꞌñó chjí‑la̱. Kꞌe̱ nga tíjnatꞌaà ími̱xa̱ Jesús, chjo̱ón jè, tsibíxteèn‑sòn sko̱ jè xkiì jne̱.
\v 8 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús kꞌe̱ nga kijtseè, kòjti‑la̱, kitsò:
\p ―¿Mé‑ne nga kasíkitsꞌón‑ne jè xkiì jne̱?
\v 9 Tsà kàsatíjna, ꞌñó‑là tse chjí‑la̱ koa̱ jè to̱n‑la̱ ko̱maá ko̱chjátꞌaà‑la̱ xi̱ta̱ i̱ma̱.
\p
\v 10 Kiìꞌnchré Jesús. Kꞌe̱é kitsò‑la̱:
\p ―¿Mé‑ne nìjti‑là chjo̱ón jè? Koni sꞌín kasìko̱‑na ndaà kàsꞌín.
\v 11 Jñà xi̱ta̱ i̱ma̱ kítsa̱jnako̱ kjitꞌaà‑nò; ta̱nga ꞌa̱n mì i̱ tìjna̱ko̱ kjitꞌaà‑nò.
\v 12 Koni sꞌín kasìko̱‑na chjo̱ón jè, nga kàbíxteèn‑jno xkiì jne̱ yijo‑na̱, koií o̱kàsꞌín‑ne nga síkíjnandaà‑na nga si̱ìjñaà.
\v 13 O̱kixi̱í xi xan‑nò, ni̱ta̱ ñánda‑ne nga tíjtsa i̱sòꞌnde nga ko̱bísòn ꞌén ndaà‑la̱ Nainá, ti̱koa̱á ko̱bísòn‑nè koni sꞌín kasìko̱‑na mé‑ne nga si̱ìkítsjeèn‑ne xi̱ta̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ chjo̱ón jè.
\s Kó kisꞌiìn Judas nga tsatíjna Jesús
\r (Marcos 14:10‑11; Lucas 22:3‑6)
\p
\v 14 Jè xi ꞌmì Judas Iscariote xi ya̱ itjojiìn tsꞌe̱ xi̱ta̱ xi tejò ma‑ne xi̱ta̱‑la̱ Jesús, kiìkon jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì,
\v 15 kitsò‑la̱:
\p ―¿Kó tjín to̱n kꞌoi̱‑ná nga sìnga̱tsja‑nò Jesús?
\p Jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì, katé ixo̱ to̱n chroba tsibíndaàjiìn‑ne.
\v 16 Judas, kꞌe̱é tsibítsꞌia̱ nga tsohótsjiꞌnde‑la̱ kósꞌín si̱ìnga̱tsja Jesús.
\s Kiísꞌín tsibíjna o̱kixi̱ Jesús kꞌe̱ nga tsakjèn‑ko̱ xi̱ta̱‑la̱ xi tejò ma‑ne
\r (Marcos 14:12‑25; Lucas 22:7‑23; Juan 13:21‑30; 1 Corintios 11:23‑26)
\p
\v 17 Jè na̱chrjein xi matsꞌia̱ ítjòn tsꞌe̱ sꞌeí kꞌe̱ nga kjèn i̱nchra̱jín xi tsjìn‑la̱ na̱ꞌyo̱ san jñà xi̱ta̱ judío, jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús ijchòkon, kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿Ñánda mejèn‑lè nga onguí kíndaà‑je̱n tsojmì xi chji̱ne̱é tsꞌe̱ sꞌeí Paxko̱?
\p
\v 18 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Tanguíchòn niꞌya‑la̱ jngoò xi̱ta̱ ya̱ i̱jiìn na̱xa̱ndá. Ko̱tꞌìn‑là: “Jè maestro kꞌoa̱á tsò: Jyeé tíma chrañà na̱chrjein‑na̱ nga ki̱yá. Ya̱á niꞌya‑lè kjián kachrje sꞌeí Paxko̱ ko̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑na.”
\p
\v 19 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱, kꞌoa̱á sꞌín kisꞌiìn koni sꞌín kitsò‑la̱ Jesús. Ya̱á tsibíndaà tsojmì xi ko̱kje̱n kjoa̱ tsꞌe̱ sꞌeí Paxko̱.
\p
\v 20 Kꞌe̱ nga jye kòjñò, Jesús, tsibíjnatꞌaà ími̱xa̱ ko̱ xi̱ta̱‑la̱ xi tejò ma‑ne.
\v 21 Kꞌe̱ nga nchikjèn, Jesús kitsò‑la̱:
\p ―O̱kixi̱í xi xan‑nò, jñò, i̱ tíjnajiìn jngoò‑nò xi si̱ìnga̱tsja‑na̱ i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ kondra̱‑na̱.
\p
\v 22 Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús ꞌñó kjòba‑la̱ kꞌe̱ nga o̱kitsò. Kꞌe̱é jngó jngó kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―Na̱ꞌèn, ¿a ꞌa̱n‑ná?
\p
\v 23 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Jè xi kóngájiìn‑ko̱‑na chro̱ba̱, jé xi si̱ìnga̱tsja‑na.
\v 24 ꞌA̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, kꞌoa̱á sꞌín ko̱matꞌian koni sꞌín tíchja̱ Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá. ¡Ta̱nga i̱ma̱ xó‑ne jè xi̱ta̱ xi si̱ìnga̱tsja‑na! Ìsa̱á‑là ndaà komà tsà mìkiì kitsꞌiìn xi̱ta̱ jè.
\p
\v 25 Kꞌe̱é kiìchja̱ Judas, jè xi si̱ìnga̱tsja Jesús, kitsò:
\p ―Maestro, ¿a ꞌa̱n‑ná?
\p Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Jon, ngaji̱‑né.
\p
\v 26 \fig The Last Supper (showing Jesus & 8 disciples) 33%|10-CN01803B.TIF|col|Mat 26:26-29||MAT 26.26|MAT 26.26\fig*Kꞌe̱ nga nchikjèn, Jesús kiskoé i̱nchra̱jín, kiìchja̱tꞌaà‑la̱ Nainá nga kisìchikon‑tꞌin, kisìxkoa̱ya i̱kjoàn kitsjaà‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―Chjoé, ti̱chioò, yijo‑na̱ né.
\p
\v 27 I̱kjoàn kiskoé jngoò chi̱tsín, kitsjaà‑la̱ kjo̱ndaà Nainá, kꞌe̱é kitsjaà‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱. Kitsò‑la̱:
\p ―Ngatsꞌioò, tꞌio̱o jè xi tjíya chi̱tsín.
\v 28 Jè‑né xi jní‑na̱ xi síkixi̱ya kjoa̱ xi̱tse̱ xi bìndaàjiìn‑ko̱‑nò. Jè jní‑na̱ xíxteèn xi kjo̱ndaà tsꞌe̱ kjìn xi̱ta̱ mé‑ne nga jcha̱tꞌaà‑la̱ jé‑la̱.
\v 29 Kꞌoa̱á xán‑nò, mì ti̱ kiì ski̱‑na vino skanda jè na̱chrjein kꞌe̱ nga ski̱ko̱ ìjngoò kꞌa‑nò vino xi̱tse̱ jè na̱chrjein kꞌe̱ nga ko̱tìxoma Na̱ꞌèn‑na.
\s ꞌÉn xi kiìchja̱ Jesús nga jè Pedro kjóꞌmatꞌin
\r (Marcos 14:26‑31; Lucas 22:31‑34; Juan 13:36‑38)
\p
\v 30 Kꞌe̱ nga jye kiseè jngoò‑la̱ sò Nainá tsꞌe̱ Salmo, i̱kjoàn kiì ján i̱ꞌa nindoò Yá Olivo.
\v 31 Jesús kitsò‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱:
\p ―Ngatsꞌioò jñò, ni̱tje̱n jè, ki̱jneí takòn‑ná, nga kꞌoa̱á sꞌín tíchja̱ Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá nga tsò: “Ki̱yá jè paxtò koa̱ jñà orrè tsjohoya‑né.”
\v 32 Ta̱nga ko̱ma i̱skan, kꞌe̱ nga kjoa̱áya‑na, kjín ítjòn‑nò ján nangui Galilea.
\p
\v 33 Kitsò Pedro:
\p ―Na̱sꞌín ngatsꞌiì xi̱ta̱‑lè xi iꞌnga tsjín takòn‑lè, ꞌa̱n, ni̱mé na̱chrjein‑ne nga tsjiìn takòn‑lè.
\p
\v 34 Kꞌe̱é kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―O̱kixi̱í xi xan‑lè, ni̱tje̱n jè, kꞌe̱ nga ti̱kjꞌeè kjindáya kóxtí, ngaji̱, jàn kꞌa tsjáꞌmatꞌin‑ná.
\p
\v 35 Pedro kitsò:
\p ―Na̱sꞌín skanda ya̱ ki̱yáko̱‑lè mìkiì kójna̱ꞌmatꞌin‑lè.
\p Ngásòn kitsò ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús.
\s Kií kitsò Jesús nga tsibítsiꞌba ya̱ i̱ꞌnde ñánda ꞌmì Getsemaní
\r (Marcos 14:32‑42; Lucas 22:39‑46)
\p
\v 36 Kꞌe̱é kiì Jesús ya̱ ñánda ꞌmì Getsemaní ko̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱. Kitsò‑la̱:
\p ―Ti̱tsa̱jna i̱jndé. ꞌA̱n, ya̱ kò‑là kjián nga kichjàtꞌaà‑la̱ Nainá.
\p
\v 37 Jesús kiìko̱ Pedro ko̱ ingajò i̱xti‑la̱ Zebedeo. I̱kjoàn tsibítsꞌia̱ nga kjòba‑la̱ koa̱ kisìkájno ini̱ma̱‑la̱.
\v 38 Kꞌe̱é kitsò Jesús:
\p ―Tsí baá ma‑la̱ ini̱ma̱‑na̱ koni tsí mejèn ki̱yá. Ti̱tsa̱jna i̱jndé koa̱ titsa̱jnakon‑ko̱‑ná.
\p
\v 39 Jesús kiìkjá chiba‑ìsa. I̱kjoàn tsohojna tsakjàn skanda i̱tꞌaà nangui koa̱ kisìjétꞌaà‑la̱ Nainá, kitsò:
\p ―Ji̱ xi Na̱ꞌèn‑na̱ xan‑lè, tsà ko̱ma, kàtatjaàxìn‑ná kjo̱ꞌin koi, ta̱nga mìtsà jè ꞌén tsꞌa̱n ki̱tasòn, jè kàtitasòn ꞌén tsi̱ji.
\p
\v 40 I̱kjoàn jꞌiì ìjngoò kꞌa‑ne ya̱ ñánda títsa̱jna xi̱ta̱‑la̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱, ta̱nga jñà xi̱ta̱‑la̱, kjiyijòfè‑né. Jesús kitsò‑la̱ Pedro:
\p ―¿A mì kachíkjoa̱‑nò tsà tà jngoò hora kòbìtsa̱jnakon ko̱‑ná?
\v 41 Titsa̱jnakoòn koa̱ tìtsiꞌba‑là Nainá mé‑ne nga mì si̱ìkijne‑nò kjoa̱ tsꞌe̱ jé. Xi o̱kixi̱, jé ini̱ma̱‑nò tíjnandaà‑né ta̱nga jè yijo‑nò xi tsjìn‑la̱ ngaꞌñó.
\p
\v 42 Xi ma‑ne jò kꞌa kiì ìjngoò kꞌa Jesús nga kiì kítsiꞌba. Kitsò:
\p ―Ji̱ xi Na̱ꞌèn‑na̱ xan‑lè, tsà mìkiì ko̱ma tjáxìn‑na kjo̱ꞌin koi, ko̱sꞌín kàtitasòn koni sꞌín mejèn‑lè.
\p
\v 43 Kꞌe̱ nga jꞌiì ìjngoò kꞌa‑ne, jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱, tákó kjiyijòfè‑né nga ꞌñó nijñá‑la̱.
\v 44 Komà jàn kꞌa nga kiì kítsiꞌba. Ya̱á kisìkítsa̱jna xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱. Tákó kꞌoa̱á ti̱ kitsò nga tsibítsiꞌba.
\v 45 Jꞌiì ìjngoò kꞌa‑ne ya̱ ñánda títsa̱jna xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱. Kitsò‑la̱:
\p ―¿A tákó titsa̱nìkjáya‑nò ko̱ titsa̱fè‑nò? Jyeé ijchò hora‑la̱, ꞌa̱n xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱, ya̱á ko̱nga̱tsja jñà xi̱ta̱ jé.
\v 46 Ti̱sítje̱en, chítsejèn‑là, tíkjiaán, jyeé nchrobá chrañà jè xi si̱ìnga̱tsja‑na.
\s Kií komà kꞌe̱ nga kindobàꞌñó Jesús
\r (Marcos 14:43‑50; Lucas 22:47‑53; Juan 18:2‑11)
\p
\v 47 Tákó ti̱kꞌe̱é tíchja̱‑ìsa Jesús nga ijchò Judas xi ya̱ itjojiìn tsꞌe̱ xi̱ta̱‑la̱ Jesús xi tejò ma‑ne. Kjìn xi̱ta̱ tji̱ko̱ xi ꞌya ki̱cha̱ ndojò ko̱ yá. Jñà kisìkasén xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ko̱ xi̱ta̱ jchínga xi tsꞌe̱ xi̱ta̱ judío.
\v 48 Judas, jè xi tsatíjna Jesús, ítjòn tsibéno̱jmí‑la̱ kósꞌín ko̱kò‑la̱ Jesús. Kitsò‑la̱:
\p ―Jè xi skíne̱ꞌa, jè‑né xi ti̱ndo̱ba̱ꞌñó.
\p
\v 49 Ni̱to̱ón kiì kasìtꞌaà chrañà‑la̱ Jesús. Kitsò‑la̱:
\p ―Ndaà‑lè Maestro.
\p I̱kjoàn kiskineꞌa.
\v 50 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Amigo, ¿mé xá kjoi̱‑ne?
\p Jñà xi̱ta̱ xi tji̱ko̱ Judas, ni̱to̱ón kitsobàꞌñó Jesús.
\p
\v 51 Jngoò xi̱ta̱ xi ti̱koa̱ ya̱ tsóhoko̱ Jesús, tsachrje ki̱cha̱ ndojò‑la̱. Tsajá‑la̱ jè xi̱ta̱ chi̱ꞌnda‑la̱ no̱ꞌmiì ítjòn; tsatetꞌaà líká‑la̱.
\v 52 Jesús kitsò:
\p ―Ti̱kájnatjoì ki̱cha̱ ndojò‑lè ya̱ i̱ꞌnde‑la̱; jñà xi ki̱cha̱ ska̱àn‑ne nga si̱ìkꞌen xíkjín, ngásòn ki̱cha̱ ki̱yá ngajo‑ne.
\v 53 ¿A mì ꞌya‑jèn tsà ꞌa̱n si̱jé‑la̱ Na̱ꞌèn‑na̱, tsatoó tejò jmiì àkja̱le̱ ni̱to̱ón si̱ìkasén‑na?
\v 54 Ta̱nga tsà kꞌoa̱sꞌín si̱jé, mìkiì ki̱tasòn koni sꞌín tíchja̱ Xo̱jo̱n‑la̱ Nainá nga mochjeén‑né nga kꞌoa̱sꞌín ko̱ma.
\p
\v 55 Jesús kitsò‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kjìn ma‑ne:
\p ―¿Mé‑ne ko̱sꞌín kòfꞌiì ndobàꞌñó‑ná nga ko̱ ki̱cha̱ ko̱ yá kichꞌà koni tsà jngoò xi̱ta̱ chijé? Na̱chrjein nchijòn tìjna̱ko̱‑nò ján i̱ngo̱ ítjòn nga okoòya‑nò ko̱ mìkiì kindobàꞌñó‑ná.
\v 56 Kꞌoi̱í kjoa̱‑la̱ o̱ko̱ma‑ne nga ki̱tasòn ꞌén xi tjítꞌaà xo̱jo̱n‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá.
\p Ti̱kꞌe̱é‑né ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús tsanga ko̱ kitsjeiìn takòn.
\s Kií komà kꞌe̱ nga tsibìjna Jesús nguixko̱n no̱ꞌmiì ítjòn
\r (Marcos 14:53‑65; Lucas 22:54‑55, 63‑71; Juan 18:12‑14, 19‑24)
\p
\v 57 Jñà xi̱ta̱ xi kitsobàꞌñó Jesús kiìko̱ ñánda tíjna Caifás xi no̱ꞌmiì ítjòn. Ya̱á títsa̱jna xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés ko̱ xi̱ta̱ jchínga‑la̱ xi̱ta̱ judío.
\v 58 Jè Pedro, tà kjiìn tà kjiìn tsajmeètji̱ngui‑la̱ skanda ijchò ndi̱tsin niꞌya‑la̱ no̱ꞌmiì ítjòn. Jahasꞌen niꞌya. Ya̱á tsibìjnatꞌaà‑la̱ ñánda títsa̱jna xi̱ta̱ xi síkinda̱ niꞌya i̱ngo̱ nga mejèn‑la̱ skoe̱ kósꞌín ko̱ma nga kjoe̱hetꞌaà kjoa̱.
\p
\v 59 Jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ko̱ xi̱ta̱ jchínga, ngatsꞌiì xi̱ta̱ xi tjín‑la̱ xá tsꞌe̱ xi̱ta̱ judío, tsohótsjiꞌnde‑la̱ nga tsjátꞌin ꞌén xi kondra̱ tsꞌe̱ Jesús mé‑ne nga ko̱ma si̱ìnga̱tsja‑ne xi̱ta̱ Roma nga si̱ìkꞌen Jesús.
\v 60 Ta̱nga ni̱mé ꞌén kisakò‑la̱ na̱sꞌín ijchò xi̱ta̱ ndiso xi kondra̱ tsꞌe̱. Xi komà i̱skan ijchò jò xi̱ta̱ ndiso
\v 61 xi kitsò:
\p ―Xi̱ta̱ jè kitsò‑né: “ꞌA̱n, ko̱ma‑na nga sìhixòña i̱ngo̱ ítjòn‑la̱ Nainá koa̱ jàn na̱chrjein kìndàyà ìjngoò kꞌa‑na.”
\v 62 Kꞌe̱é tsasìjna kixi̱ jè no̱ꞌmiì ítjòn. Kitsò‑la̱ Jesús:
\p ―¿A nìmé ꞌén nokjoì, koni tsò ꞌén xi tsjá xi̱ta̱ koi xi kondra̱ tsi̱ji?
\p
\v 63 Jesús mìkiì kiìchja̱. Jè no̱ꞌmiì ítjòn kitsò‑la̱:
\p ―Tèno̱jmí kixi̱ nga nguixko̱n Nainá xi tíjnakon. Ko̱tꞌìn‑náje̱n. ¿A ngaji̱‑né xi Cristo [xi̱ta̱ xi xó kisìkasén‑lè Nainá] nga Kiꞌndí‑la̱ mai?
\p
\v 64 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Ngaji̱í xi kꞌoa̱ si nga ꞌa̱n‑ná. Ti̱koa̱, kꞌoa̱á xán‑nò, jñò jcha̱‑ná xi Kiꞌndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱ nga kóti̱jnatꞌaà kixi̱‑la̱ ñánda tíjna Nainá xi ꞌñó tse ngaꞌñó tjín‑la̱. Ti̱koa̱á jcha̱‑ná kꞌe̱ nga kji̱nchrobàjñaà i̱jiìn ifi xi tsꞌe̱ ngajmiì.
\p
\v 65 Jè no̱ꞌmiì ítjòn tsatijndajno yijo‑la̱ nikje‑la̱ xi íkjá nga ꞌñó kòjti‑la̱, kitsò:
\p ―Xi̱ta̱ jè, jyeé kàꞌyaà nga chja̱jno‑la̱ Nainá koni tsò ꞌén xi chja̱. ¿Mé sꞌe̱én‑ìsa̱‑ná xi̱ta̱ xi kjꞌei̱í xi tsjá ꞌén? Jñá, jyeé kànaꞌyà‑lá koni sꞌín chja̱jno‑la̱ Nainá.
\v 66 ¿Jñò, kó bixón, mé xi si̱koa̱á?
\p Ngatsꞌiì xi̱ta̱ kitsò:
\p ―Tjín‑la̱ jé, okꞌín‑la̱ nga si̱kꞌen.
\p
\v 67 I̱kjoàn tsibíchráꞌa ko̱ tsiꞌbeé‑la̱. Koa̱ tjín xi i̱sén‑la̱ tsiꞌbeéꞌa,
\v 68 kitsò‑la̱:
\p ―Ji̱ Cristo [xi xó kisìkasén‑lè Nainá], ko̱tꞌìn‑náje̱n, ¿yá xi tíꞌbeé‑lè?
\s Kꞌe̱ nga jè Pedro jàn kꞌa tsohoꞌmatꞌin Jesús
\r (Marcos 14:66‑72; Lucas 22:56‑62; Juan 18:15‑18, 25‑27)
\p
\v 69 Jè Pedro kꞌe̱ nga tíjna ndi̱tsin niꞌya, ijchòkon jngoò chjo̱ón chi̱ꞌnda xi kitsò‑la̱:
\p ―Ti̱koa̱á ngaji̱, ya̱á tjaàkoi̱i Jesús xi Galilea i̱ꞌnde‑la̱.
\p
\v 70 Ta̱nga jè Pedro tsohoꞌmatꞌin‑né nga nguixko̱n ngatsꞌiì xi̱ta̱. Kitsò:
\p ―Mìkiì be mé ꞌén xi tinokjoì.
\p
\v 71 Jè Pedro jyeé tíbitjo xotjoa̱ niꞌya kꞌe̱ kijtseè ìjngoò chjo̱ón xi kꞌoa̱ ti kitsò‑la̱ jñà xi̱ta̱ xi ya̱ títsa̱jna. Kitsò:
\p ―Xi̱ta̱ jè, ti̱koa̱á ya̱ tsóhoko̱ Jesús xi Nazaret tsꞌe̱.
\p
\v 72 Pedro ìjngoò kꞌa tsohoꞌmatꞌin. Kitsò:
\p ―¡Tíbeè Nainá, mìkiì bexkoan xi̱ta̱ jè!
\p
\v 73 Nga komà i̱skan jñà xi̱ta̱ xi ya̱ títsa̱jna ijchòkon ñánda tíjna Pedro. Kitsò‑la̱:
\p ―O̱kixi̱‑né, ti̱koa̱á ngaji̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús‑né. ꞌYaà‑lè; kꞌoa̱á ti̱sꞌín nokjoì.
\p
\v 74 Kꞌe̱é ìsa̱ ꞌñó kiìchja̱ Pedro kitsò:
\p ―¡Beè Nainá, na̱sꞌín ti̱kꞌeèn‑ná, mìkiì bexkoan xi̱ta̱ jè!
\p Ti̱kꞌe̱‑ne kiskindàya jngoò kóxtí.
\v 75 Kꞌe̱é tsibítsjeèn‑la̱ Pedro koni kitsò‑la̱ Jesús: “Kꞌe̱ ti̱kjꞌeè kjindáya kóxtí, ngaji̱, jàn kꞌa tsjáꞌmatꞌin‑ná.” Kꞌe̱é itjo niꞌya Pedro, jàn ndi̱tsiaán; ndaà jchán kiskindàya.
\c 27
\s Kjoa̱ xi komàtꞌin Jesús kꞌe̱ nga kjònga̱tsja Pilato
\r (Marcos 15:1‑2; Lucas 23:1‑2; Juan 18:28‑32)
\p
\v 1 Kꞌe̱ nga kisꞌe i̱sén, ngatsꞌiì xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì, jñà xi̱ta̱ jchínga tsꞌe̱ xi̱ta̱ judío tsajoóya‑ne nga kondra̱ kjoi̱‑la̱ Jesús mé‑ne nga ko̱ma si̱ìnga̱tsja‑ne jñà xi̱ta̱ Roma nga si̱ìkꞌen.
\v 2 Tsibítꞌaàꞌñó, kiìko̱ nga kisìnga̱tsja Pilato xi xi̱ta̱xá gobernador tíjna tsꞌe̱ Roma.
\s Kií komàtꞌin Judas kꞌe̱ nga kꞌen
\p
\v 3 Judas, jè xi tsatíjna Jesús, kꞌe̱ nga jye kijtseè nga jye kitjoòtꞌin kjoa̱ nga ki̱yá, ꞌñó kokájno‑la̱ kjoa̱ xi kisꞌiìn koa̱ kisìkátji‑ne to̱n chroba xi katé ma‑ne jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ko̱ xi̱ta̱ jchínga.
\v 4 Kitsò‑la̱:
\p ―Tseé jé tsohótsji‑la̱ yijo‑na̱ nga kisìnga̱tsja‑nò jngoò xi̱ta̱ xi ni̱mé jé tjín‑la̱.
\p Ta̱nga jñà xi̱ta̱ koi kitsò:
\p ―Ngaje̱n, mìkiì ꞌya‑je̱n. Kjoa̱ tsi̱ji‑né.
\p
\v 5 Judas tsibítsjo to̱n ya̱ i̱ngo̱ ítjòn. Kꞌe̱é kiì tsibítjo̱hóngui yijo‑la̱.
\p
\v 6 Jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì, kiskoé to̱n, kitsò:
\p ―Mìkiì ko̱ma ya̱ si̱jngoaá to̱n xi tjíya kaxa̱‑la̱ to̱n kjo̱tjò‑la̱ Nainá. To̱n jè, chjí‑la̱ mikꞌen‑né.
\p
\v 7 Kꞌe̱é tsajoóya‑ne nga jè to̱n jè, nanguií ko̱tse jngoò ꞌnde‑ne, xi ꞌmì: I̱ꞌnde Ñánda Mandaà Ti̱jí, mé‑ne nga sꞌe̱‑ne i̱ꞌnde ñánda ko̱ma si̱ìjiìn xi̱ta̱ xi xìn na̱xa̱ndá‑la̱.
\v 8 Kꞌoi̱í kjoa̱‑la̱, skanda na̱chrjein i̱ꞌndei̱, tákó kꞌoa̱á ꞌmì i̱ꞌnde jè nga I̱ꞌnde‑la̱ Jní ꞌmì.
\v 9 Kꞌoa̱á sꞌín tsitasòn koni sꞌín kitsò Jeremías xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá nga kitsò: “Kiskoé to̱n chroba xi katé ma‑ne, koni tjín tsibíjna‑la̱ chjí‑la̱ jñà xi̱ta̱ Israel,
\v 10 ko̱ kꞌoa̱á sꞌín kisìkjeén to̱n jè nga tsatse i̱ꞌnde‑la̱ xi̱ta̱ xi ti̱jí bíndaà koni sꞌín kitsjaà‑na o̱kixi̱ Nainá.”
\s ꞌÉn xi kiìchja̱ Pilato kꞌe̱ nga kiskònangui‑la̱ Jesús
\r (Marcos 15:2‑5; Lucas 23:3‑5; Juan 18:33‑38)
\p
\v 11 Jesús, kꞌe̱ nga síjna nguixko̱n jè xi̱ta̱xá gobernador kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿A ji̱‑né xi xi̱ta̱xá ítjòn‑la̱ jñà xi̱ta̱ judío?
\p Jesús kitsò:
\p ―Ngaji̱í xi kꞌoa̱ si nga ꞌa̱n‑ná.
\p
\v 12 Kꞌe̱ nga nchihóngui Jesús jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ko̱ xi̱ta̱ jchínga‑la̱ xi̱ta̱ judío, Jesús ni̱mé ꞌén kiìchja̱.
\v 13 Kꞌe̱é kitsò Pilato, jè xi xi̱ta̱xá gobernador:
\p ―¿A mì naꞌyà‑la̱ koni tsò‑lè? Kjìn ꞌén tsjá xi kondra̱ tsi̱ji.
\p
\v 14 Ta̱nga Jesús ni̱jngoò ꞌén kiìchja̱. Kꞌoi̱í kjoa̱‑la̱ nga jè xi̱ta̱xá gobernador tà kꞌoa̱á komà‑la̱.
\s Kií komà kꞌe̱ nga kitjoònè kjoa̱ Jesús nga ki̱yá
\r (Marcos 15:6‑20; Lucas 23:13‑25; Juan 18:38–19:16)
\p
\v 15 Nga xki̱ nó kꞌe̱ nga bitjo sꞌeí Paxko̱, jè xi̱ta̱xá gobernador síkíjnandei̱í jngoò xi̱ta̱ xi títsa̱ꞌya nda̱yá, jè xi mejèn‑la̱ xi̱ta̱ na̱xa̱ndá nga kíjnandei̱í.
\v 16 Ti̱kꞌe̱é‑ne tíjnaꞌya nda̱yá jngoò xi̱ta̱ xi ꞌya‑la̱ nga ꞌñó tsꞌe̱n xi ꞌmì Barrabás.
\v 17 Kꞌe̱ nga chixoña xi̱ta̱ na̱xa̱ndá, jè Pilato kiskònangui‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―¿Yá‑né xi mejèn‑nò nga kíjnandei̱í? ¿A Barrabás‑né, o xi Jesús‑né xi Cristo ꞌmì‑là?
\p
\v 18 Koií o̱kitsò‑ne Pilato nga jyeé tíjiìn‑la̱ nga tà kjoa̱xìtakòn‑né nga ya̱ ijchò sínga̱tsja Jesús.
\p
\v 19 Jè Pilato kꞌe̱ nga tíjna niꞌya osen, jè chjo̱ón‑la̱ kisìkasén xá‑la̱, kitsò‑la̱: “Kiì ji̱ chingájiìn kjoa̱‑la̱ xi̱ta̱ kixi̱ jè. Na̱ti ni̱tje̱n, tsí ꞌñó chꞌo tsò nijñá xi kòꞌbiì‑na i̱tꞌaà tsꞌe̱.”
\p
\v 20 Ta̱nga jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ko̱ xi̱ta̱ jchínga, chincháꞌa xi̱ta̱ na̱xa̱ndá nga kàtasíjé nga kàtìjnandei̱í Barrabás ko̱ kàtasíkꞌen Jesús.
\v 21 Jè xi̱ta̱xá gobernador ìjngoò kꞌa kiskònangui‑la̱ jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá; kitsò‑la̱:
\p ―¿Ñá‑la̱á nga ingajò xi̱ta̱ koi xi mejèn‑nò nga sikíjnandia̱á?
\p Jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá kitsò:
\p ―Jè Barrabás.
\p
\v 22 Pilato kiskònangui‑la̱ jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá. Kitsò‑la̱:
\p ―¿Mé xi si̱koa̱á Jesús xi Cristo ꞌmì‑là?
\p Ngatsꞌiì xi̱ta̱ na̱xa̱ndá kitsò:
\p ―¡Kàtasitꞌaà krò!
\p
\v 23 Kꞌe̱é kitsò Pilato:
\p ―¿Mé jé xi tsohótsji, mé‑ne ki̱yá‑ne?
\p Jñà xi̱ta̱, ìsa̱á ꞌñó kiìchja̱, kitsò:
\p ―¡Kàtasitꞌaà krò!
\p
\v 24 Kꞌe̱ nga kijtseè Pilato nga nì mé kjoa̱ sindaàjiìn, tà ìsa̱á tímatse kjoa̱siì, kiskinìkjaá nandá nga tsaníjno tsja nga nguixko̱n xi̱ta̱ na̱xa̱ndá [mé‑ne nga skoe̱‑ne jñà xi̱ta̱ nga ni̱mé jé tjín‑la̱]. Kitsò:
\p ―Ni̱mé jé tjín‑na xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ xi̱ta̱ kixi̱ jè nga mejèn‑nò nìkꞌeèn. Kjoa̱ tsa̱jòn‑nò.
\p
\v 25 Ngatsꞌiì xi̱ta̱ kjìn kitsò:
\p ―Kjoa̱biyaà‑la̱ xi̱ta̱ jè, kinda̱ tsa̱je̱n‑náje̱n ko̱ i̱xti‑na̱je̱n.
\p
\v 26 Pilato, kꞌe̱é kisìkíjnandei̱í Barrabás; kꞌe̱ nga jye kitsjaà o̱kixi̱ nga tsajá‑la̱ Jesús, i̱kjoàn kisìnga̱tsja nga si̱tꞌaà krò.
\p
\v 27 Jñà soldado‑la̱ xi̱ta̱xá gobernador kiìko̱ Jesús ján niꞌya osen. I̱kjoàn kiìchja̱ yije‑la̱ soldado xíkjín nga tsibìtsa̱jnandiì‑la̱.
\v 28 Tsachrje nikje‑la̱ koa̱ kisìkjá jngoò nikje xi inì kji.
\v 29 I̱kjoàn tsibíꞌa sko̱ jngoò corona naꞌyá xi jñà xó tsibíndaà‑ne, koa̱ jngoò yá tsohóya tsja kixi̱; kꞌe̱é chincha-xkóꞌnchitꞌaà‑la̱ nga kisìsobà‑la̱. Kitsò‑la̱:
\p ―¡Viva xi̱ta̱xá ítjòn‑la̱ xi̱ta̱ judío!
\p
\v 30 Ti̱koa̱á tsibíchrájno koa̱ kiskoé yá xka̱jnchra̱ xi kjiya tsja, tsatjì sko̱.
\v 31 Kꞌe̱ nga jye kisìsobà‑la̱, jaàxìn‑la̱ nikje inì xi íkjá. I̱kjoàn kisìkákjá‑ne xi nikje tsꞌe̱. Kꞌe̱é kiìko̱ nga ko̱sitꞌaà krò.
\s Kií kinìko̱ Jesús kꞌe̱ nga kisasìtꞌaà krò
\r (Marcos 15:21‑32; Lucas 23:26‑43; Juan 19:17‑27)
\p
\v 32 Kꞌe̱ nga jye nchifìko̱ Jesús, kiskaàkjoò jngoò xi̱ta̱ xi Cirene i̱ꞌnde‑la̱ xi ꞌmì Simón. Jñà soldado kjo̱ꞌñó kisꞌiìn‑la̱ nga kisìkꞌajen krò‑la̱ Jesús.
\p
\v 33 Kꞌe̱ nga ijchòko̱ ya̱ i̱ꞌnde ñánda ꞌmì Gólgota ꞌén xi tsòya‑ne i̱ꞌnde sko̱ mikꞌen,
\v 34 ya̱á kitsjaà‑la̱ vino xi tsjájiìn‑la̱ ndá chikitsja. Kꞌe̱ nga kiskoòtꞌaà Jesús mìkiì kitsꞌiì.
\p
\v 35 Kꞌe̱ nga jyeé tsasìtꞌaà krò, jñà soldado kisìskáko̱ nikje‑la̱ Jesús nga kisìkaꞌbí‑la̱ xíkjín yá tsꞌe̱ ko̱ma. Kꞌoa̱á sꞌín tsitasòn ꞌén‑la̱ jè xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá nga kitsò: “Kisìkaꞌbí nikje‑na̱ koa̱ kisìskáko̱ yá tsꞌe̱ ko̱ma.”
\v 36 I̱kjoàn ya̱á tsibìtsa̱jna nga kisìkinda̱ Jesús.
\v 37 \fig Sign in Hebrew, Greek, and Latin over the cross 25% ‑ Mat 27:37|11-LB00327B.TIF|col|Mat 27:37 ||Íteè xi kisitꞌaà sko̱ krò ñánda kꞌe‑tꞌaà Jesús|MAT 27.37\fig*Ya̱ i̱sòn sko̱ krò tsibítꞌaà ꞌén xi kꞌoa̱ kitsò mé jé xi komà‑la̱ nga kinìkꞌen. Jñà ꞌén koi, tsò: “Jè jèe̱ xi Jesús xi Xi̱ta̱xá Ítjòn‑la̱ xi̱ta̱ judío.”
\p
\v 38 Ti̱koa̱á kisitꞌaà krò jò xi̱ta̱ chijé. Jngoò kisitꞌaà nga kixi̱‑la̱ koa̱ jngoò kisitꞌaà nga ngaskón‑la̱.
\v 39 Jñà xi̱ta̱ xi ya̱ ja, síkatji sko̱ nga kiìchja̱jno‑la̱,
\v 40 kitsò‑la̱:
\p ―Ji̱, kꞌoa̱á kisi nga si̱ixòñi i̱ngo̱ ítjòn‑la̱ Nainá ko̱ jàn na̱chrjein kíndaà ngajo‑ne; ti̱kíjnandei̱í yijo‑lè. Tsà kixi̱ kjoa̱ nga ji̱ xi Kiꞌndí‑la̱ Nainá, chináje̱n‑tꞌi yijo‑lè krò.
\p
\v 41 Kꞌoa̱á ti̱sꞌín kisìsobà‑la̱ jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì, ko̱ xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés, ko̱ xi̱ta̱ jchínga tsꞌe̱ xi̱ta̱ judío. Kitsò:
\p
\v 42 ―Xi̱ta̱ jè, tsachrjekàjiìn kjo̱ꞌin xi kjꞌei̱í xi̱ta̱, ta̱nga jè xi yijo‑la̱, mìkiì ma ochrjekàjiìn kjo̱ꞌin. Tsà kixi̱ kjoa̱ nga jè Xi̱ta̱xá Ítjòn‑la̱ Israel, kàtìtjojen‑tꞌaà krò mé‑ne nga ko̱kjeiín‑ná i̱tꞌaà tsꞌe̱.
\v 43 Xi̱ta̱ jè, i̱tꞌaà tsꞌe̱ Nainá kjòꞌñótꞌaà ikon. Tsà kixi̱í kjoa̱ tsjakeè Nainá, i̱ꞌndei̱, jè kàtasìko̱. Nga̱ kꞌoa̱á ti̱ kitsò nga Kiꞌndí‑la̱ Nainá ma.
\p
\v 44 Skanda jñà xi̱ta̱ chijé xi ti̱koa̱ ya̱ kjitꞌaà krò ti̱koa̱á tsatítꞌaà.
\s Mé xi komà kꞌe̱ nga kꞌen Jesús
\r (Marcos 15:33‑41; Lucas 23:44‑49; Juan 19:28‑30)
\p
\v 45 Kꞌe̱ nga ijchò nchisen skanda xi jàn nga kjòhoxòn, kóho̱kji nga tíjtsa i̱sòꞌnde kòjñò.
\v 46 Ti̱jè‑ne hora Jesús ꞌñó kiìchja̱ nga kitsò: “Elí, Elí, ¿lama sabactani?” ꞌÉn jè tsòya‑ne: Nainá, Nainá, ¿mé‑ne kàjneitakòn‑ná?
\p
\v 47 Tjín iꞌnga xi̱ta̱ xi ya̱ títsa̱jna xi kiìꞌnchré‑la̱, kitsò:
\p ―Xi̱ta̱ jè, jé chja̱‑la̱ Elías.
\p
\v 48 Kꞌe̱é tsangachikon jngoò xi kiìkjaá tsa̱nga̱; kisìkaꞌnchi̱‑la̱ ko̱ vinagre; i̱kjoàn tsibísko̱‑la̱ ína̱xo̱; kitsjaà‑la̱ Jesús nga kàtꞌiì.
\v 49 Ta̱nga kitsò xi̱ta̱ xi iꞌnga:
\p ―Kiì kꞌoa̱ nìko̱, chítsejèn‑lá, ¿a kjoi̱í Elías nga skónáje̱n‑tꞌaà krò?
\p
\v 50 Jesús ìjngoò kꞌa ꞌñó kiskindàya. I̱kjoàn kꞌen.
\v 51 Jè nikje velo xi tjo̱hóya jngoò osen i̱ngo̱ ítjòn kixajndà. Jòya komà skanda i̱tꞌaà nangui; tsꞌa chꞌón koa̱ tsàkjàn na̱xi̱
\v 52 nga kitáxꞌa̱ jñà i̱tsjó‑la̱ mikꞌen. Kjìn xi̱ta̱ tsjeè‑la̱ Nainá jaáya‑la̱ xi kjòtseé kꞌen.
\v 53 Jñà xi̱ta̱ mikꞌen xi itjo‑ne i̱tsjó‑la̱, kꞌe̱ nga ko̱ma i̱skan nga jaáya‑la̱ Jesús, xi̱ta̱ koi, jahasꞌen ya̱ na̱xa̱ndá tsjeè Jerusalén; kjìn xi̱ta̱ kijtseèxkon.
\p
\v 54 Jñà xi̱ta̱ xi nchisíkinda̱ Jesús ko̱ jé xi̱ta̱ sko̱‑la̱ soldado, kꞌe̱ nga kijtseè nga tsꞌa chꞌón, ngatsꞌiì kjoa̱ xi komà, tsí ndaà kitsakjòn. Kꞌe̱é kitsò:
\p ―Kixi̱í‑là kjoa̱, xi̱ta̱ jèe̱, Kiꞌndí‑la̱ Nainá‑né.
\p
\v 55 Ti̱koa̱á kjìn íchjín títsa̱jna xi kjiìn nchikotsejèn‑ne xi inchrobà‑tji̱ngui‑la̱ Jesús skanda ján Galilea nga kisìchjátꞌaà‑la̱.
\v 56 Ya̱á títsa̱jna xi ꞌmì María Magdalena, María xi nea̱‑la̱ ma Jacobo ko̱ José, ko̱ nea̱‑la̱ i̱xti‑la̱ Zebedeo.
\s Kꞌe̱ nga kisìhijiìn Jesús
\r (Marcos 15:42‑47; Lucas 23:50‑56; Juan 19:38‑42)
\p
\v 57 Kꞌe̱ nga jye kòjñò, jꞌiì jngoò xi̱ta̱ nchi̱ná xi ꞌmì José. Ya̱á i̱ꞌnde‑la̱ jè na̱xa̱ndá xi ꞌmì Arimatea. Xi̱ta̱ jè ti̱koa̱á ya̱á kiskoòtaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús.
\v 58 Kꞌe̱é kiìchja̱‑la̱ Pilato nga kisìjé‑la̱ yijo‑la̱ Jesús. Jè Pilato kitsjaà o̱kixi̱ nga kàtatjoé‑la̱.
\v 59 José kiskoé yijo‑la̱ Jesús; kisìkájté jngoò nikje sábana tsjeè.
\v 60 Kiì kíhijiìn ya̱ nangui‑la̱ xi tsꞌe̱ José. Kiskinìsꞌengui jngoò nga̱jo̱ i̱tsjó xi̱tse̱ xi xó tsibíndaà‑ne ya̱ i̱ngui nguijo. I̱kjoàn tsohójtsa xotjoa̱‑la̱ nga̱jo̱ jngoò nda̱jo̱ teè; i̱kjoàn kiì‑ne.
\v 61 Jè María Magdalena ko̱ María xi ìjngoò, ya̱á tsibìtsa̱jnatꞌaà chrañà‑la̱ ñánda kisìhijiìn Jesús.
\s Mé‑ne soldado kisìkinda̱‑ne ñánda kisìhijiìn Jesús
\p
\v 62 Kꞌe̱ nga komà inchijòn, jè na̱chrjein nìkjáya, jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ko̱ xi̱ta̱ fariseo kiìkon Pilato.
\v 63 Kitsò‑la̱:
\p ―Na̱ꞌèn, bítsjeèn‑na̱je̱n, jè xi̱ta̱ ndiso jèe̱, kꞌe̱ nga sa̱ tsibìjnakon kitsò‑né: “Kꞌe̱ nga ki̱jchò jàn na̱chrjein kjoa̱áya‑na.”
\v 64 Kꞌoi̱í kjoa̱‑la̱ kàtamakinda̱ i̱tsjó‑la̱ skanda kꞌe̱ ko̱ma jàn na̱chrjein nga mì ya̱á ki̱jchò xi̱ta̱‑la̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ kꞌe̱ nga ni̱tje̱n nga kji̱ko̱ chijé yijo‑la̱. I̱kjoàn ki̱tso̱ jñà xi̱ta̱‑la̱ nga ke̱èno̱jmí‑la̱ jñà xi̱ta̱ na̱xa̱ndá: “Jyeé jaáya‑la̱ xi i̱tꞌaà tsꞌe̱ kjoa̱biyaà.” Koa̱ ìsa̱á chꞌo komà ꞌén ndiso koi koni jñà xi ítjòn.
\p
\v 65 Kitsò Pilato:
\p ―Ya̱ títsa̱jna soldado. Tanguió ti̱kinda̱a. ꞌÑó tichjoà jè i̱tsjó nga ꞌñó kàtasꞌe.
\p
\v 66 \fig Soldiers guarding tomb 33% ‑ Mat 27:66|12-cn01849b.tif|col|Mat 27:66 ||Mat 27:66|MAT 27.66\fig*Kꞌe̱é kiì nga tsibíchjoàꞌñó jè i̱tsjó koa̱ tsasén jngoò‑la̱ sello ya̱ i̱sòꞌnga‑la̱ nda̱jo̱ xi kijtsa. I̱kjoàn kisìkítsa̱jna soldado xi kisìkinda̱.
\c 28
\s Mé xi komà kꞌe̱ nga jaáya‑la̱ Jesús i̱tꞌaà tsꞌe̱ kjoa̱biyaà
\r (Marcos 16:1‑8; Lucas 24:1‑12; Juan 20:1‑10)
\p
\v 1 Kꞌe̱ nga jye tsato na̱chrjein nìkjáya, nga jye tísꞌe i̱sén jè na̱chrjein tahàngo̱ nga tàtsꞌen xomàna̱, kiì María Magdalena ko̱ María xi ìjngoò nga kiì katsejèn‑la̱ i̱tsjó‑la̱ ñánda kisìhijiìn Jesús.
\v 2 Kꞌe̱ nga itjokàjen jngoò àkja̱le̱‑la̱ Nainá xi inchrobà‑ne ngajmiì, tà ni̱to̱ón tsꞌa jngoò chꞌón xi ꞌñó tsꞌa nga jaàxìn jè nda̱jo̱ xi kijtsa nga̱jo̱ i̱tsjó; ya̱á tsibìjnasòn.
\v 3 Jè àkja̱le̱ ote kji koni jngoò niꞌín chꞌo̱n; ko̱ jè nikje‑la̱ xi íkjá, chroba kji koni kjoàn ꞌnchán.
\v 4 Jñà soldado kꞌe̱ nga kijtseè, tsí ndaà kitsakjòn‑la̱. Tsí chi̱ba̱‑la̱ tsatsé‑né koa̱ ya̱á kꞌen‑ña.
\v 5 Jè àkja̱le̱ kitsò‑la̱ jñà íchjín:
\p ―Kì tsakjoòn‑jèn. Be‑ná, jè binchaàtsjioò Jesús xi kisitꞌaà krò.
\v 6 Mì ti̱ i̱í tíjna‑ne. Jyeé kòfaáya‑la̱ koni sꞌín kitsò nga kjoa̱áya‑la̱. Nchrobá chìtsejèn‑là i̱ꞌnde‑la̱ ñánda kisijna.
\v 7 Ni̱to̱ón tanguió, koa̱tìn‑là xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱: “Jyeé kòfaáya‑la̱. Jè, ya̱á tífì ítjòn‑nò ján Galilea. Ya̱á jcha̱xkoòn ìjngoò kꞌa.” Ta̱ kꞌoa̱á tjín ꞌén xi tsja‑nò.
\p
\v 8 Jñà íchjín ni̱to̱ón itjongui‑ne nguijo; kiì tsangachikon; o̱kji tsakjón koa̱ o̱kji ꞌñó tsja sꞌe‑la̱ nga kiì kéno̱jmí‑la̱ xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús.
\v 9 Kꞌe̱ nga nchifì íchjín, tà ni̱to̱ón kisatiìkjoò Jesús koa̱ kisìhixatꞌaà. Jñà íchjín, kiì kinchatꞌaà chrañà‑la̱, i̱kjoàn chincha-xkóꞌnchitꞌaà‑la̱ nga kijtseèxkón, kꞌe̱é kitsohòkjá ndso̱ko̱.
\v 10 Jesús kitsò‑la̱:
\p ―Kì tsakjoòn‑jèn. Tanguió ti̱kíꞌnchré jñà ꞌndsè mé‑ne nga kàtjì‑ne ján Galilea. Ya̱á skoe̱ ìjngoò kꞌa‑na.
\s ꞌÉn xi kitsjaà jñà soldado
\p
\v 11 Kꞌe̱ nga nchifì‑ne jñà íchjín, ti̱koa̱á kiì iꞌnga‑ne jñà soldado xi kisìkinda̱ jé i̱tsjó; kiì ján jngoò osen na̱xa̱ndá nga kiì kéno̱jmí‑la̱ jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì ngatsꞌiì kjoa̱ xi komà.
\v 12 Jñà xi̱ta̱ sko̱‑la̱ no̱ꞌmiì kiìkáko̱ jñà xi̱ta̱ jchínga. Kꞌe̱ nga jye tsajoóya‑ne, tseé to̱n kitsjaà‑la̱ jñà soldado,
\v 13 i̱kjoàn kitsò‑la̱:
\p ―Jñò, kꞌoa̱á tixón: “Kꞌe̱ nga ijchò osen ni̱tje̱n nga titsa̱yijòfè‑je̱n, jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús ijchòkjaá chijé yijo‑la̱.”
\v 14 Tsà kji̱ꞌnchré jè xi̱ta̱xá gobernador nga titsa̱yijòfè, ngaje̱én onguíchoòn‑je̱n mé‑ne nga mì kjo̱ꞌin tsjá‑nò.
\p
\v 15 Jñà soldado kiskoé to̱n xi kitsjaà‑la̱ ko̱ kꞌoa̱á sꞌín kitsò koni sꞌín kiꞌmì‑la̱. Skanda na̱chrjein i̱ꞌndei̱ tákó kꞌoa̱á tsò jñà xi̱ta̱ judío.
\s Kií kitsò Jesús nga kitsjaà‑la̱ xá xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱
\r (Marcos 16:14‑18; Lucas 24:36‑49; Juan 20:19‑23)
\p
\v 16 \fig Jesu talking to disciples on mountain-33% ‑ Mat 28:16-20 |13-CN01881B.TIF|col|Mat 28:16-20 ||Mat 28:16-20 |MAT 28.16\fig*Jñà xi̱ta̱ xi kotaꞌyàtꞌaà‑la̱ Jesús xi nguì tejngoò ma‑ne, kiì ján Galilea ya̱ nindoò ñánda nga o̱kitsò‑la̱ Jesús.
\v 17 Kꞌe̱ nga kijtseè Jesús, chincha-xkóꞌnchitꞌaà‑la̱ nga kijtseèxkón. Ta̱nga tjín iꞌnga xi mìkiì kòkjeiín‑la̱ tsà jè‑né.
\v 18 Jesús, kꞌe̱é kiì kasìtꞌaà chrañà‑la̱, kitsò‑la̱:
\p ―Jyeé kitjoé yije‑na ngaꞌñó nga ꞌa̱n kotiìxoma ngajmiì ko̱ i̱ i̱sòꞌnde.
\v 19 Tanguíchòn yije xi̱ta̱ xi tjín nga tíjtsa na̱xa̱ndá xi tjín i̱sòꞌnde; ta̱kóya‑là nga i̱tꞌaà tsꞌa̱n kàtakotaꞌyà; tꞌe̱en bautizar i̱tꞌaà tsꞌe̱ ꞌín‑la̱ Na̱ꞌèn‑ná ko̱ tsꞌe̱ Kiꞌndí‑la̱ koa̱ ko̱ tsꞌe̱ Ini̱ma̱ Tsjeè‑la̱ Nainá;
\v 20 ta̱kóya‑là nga kàtasíkitasòn yije kjoa̱ xi ꞌa̱n tsakoòya‑nò. Kì nìjchàajiìn‑jèn nga ꞌa̱án tìjna̱ko̱‑nò na̱chrjein inchijòn skanda kꞌe̱ nga kjoe̱hetꞌaà i̱sòꞌnde. Kꞌoa̱á sꞌín kàtama.