\id MAT Mazateco de Jalapa de Díaz
\h Xu̱ju̱n xi yꞌétꞌa Mateo̱
\toc1 Xu̱ju̱n xi yꞌétꞌa Mateo̱ én nda tsuhu̱ Jesucristo̱
\mt Xu̱ju̱n xi yꞌétꞌa Mateo̱ // én nda tsuhu̱ Jesucristo̱
\c 1
\s Kui xuꞌbi̱ ntje̱ xi yꞌaha̱ ra̱ Jesucristo̱
\r (Lc. 3:23-38)
\p
\v 1 E̱i̱ tjítꞌa ntje̱he̱ Jesucristo̱. Ntje̱he̱ David nibaha̱ ra̱ ko̱ ntje̱he̱ Abraham nibaha̱ ra̱.
\p
\v 2 Abraham kama na̱ꞌmihi̱ Isaac. Isaac kama na̱ꞌmihi̱ Jacob. Jacob kama na̱ꞌmihi̱ Juda̱ ko̱ já ntsꞌe̱.
\v 3 Juda̱ kama na̱ꞌmihi̱ Fare̱s ko̱ Zera̱, ko̱ Tamar kama na̱aha̱. Fare̱s kama na̱ꞌmihi̱ Esrom. Esrom kama na̱ꞌmihi̱ Aram.
\v 4 Aram kama na̱ꞌmihi̱ Aminadab. Aminadab kama na̱ꞌmihi̱ Naason. Naason kama na̱ꞌmihi̱ Salmon.
\v 5 Salmon kama na̱ꞌmihi̱ Booz, ko̱ Rahab kama na̱aha̱. Booz kama na̱ꞌmihi̱ Obed, ko̱ Rut kama na̱aha̱. Obed kama na̱ꞌmihi̱ Isai.
\v 6 Isai kama na̱ꞌmihi̱ nda̱ rei̱ David. David kama na̱ꞌmihi̱ Salomon, ko̱ chju̱úhu̱n Urias kama na̱aha̱.
\p
\v 7 Salomon kama na̱ꞌmihi̱ Roboam. Roboam kama na̱ꞌmihi̱ Abias. Abias kama na̱ꞌmihi̱ Asa.
\v 8 Asa kama na̱ꞌmihi̱ Josafat. Josafat kama na̱ꞌmihi̱ Joram. Joram kama na̱ꞌmihi̱ Uzia̱s.
\v 9 Uzia̱s kama na̱ꞌmihi̱ Jotam. Jotam kama na̱ꞌmihi̱ Acaz. Acaz kama na̱ꞌmihi̱ Ezekia̱s.
\v 10 Ezekia̱s kama na̱ꞌmihi̱ Manases. Manases kama na̱ꞌmihi̱ Amon. Amon kama na̱ꞌmihi̱ Josia̱s.
\v 11 Josia̱s kama na̱ꞌmihi̱ Jeconia̱s ko̱ já ntsꞌe̱. Kui xi tjíntu ni̱stjin nga ngjinijé xu̱ta̱ Israel Babiloni̱a̱.
\p
\v 12 A̱skaha̱n nkꞌie nga ja ngjinijé xu̱ta̱ Israel Babiloni̱a̱, Jeconia̱s kama na̱ꞌmihi̱ Salatiel. Salatiel kama na̱ꞌmihi̱ Zorobabel.
\v 13 Zorobabel kama na̱ꞌmihi̱ Abiud. Abiud kama na̱ꞌmihi̱ Eliakim. Eliakim kama na̱ꞌmihi̱ Azor.
\v 14 Azor kama na̱ꞌmihi̱ Sadoc. Sadoc kama na̱ꞌmihi̱ Akim. Akim kama na̱ꞌmihi̱ Eliud.
\v 15 Eliud kama na̱ꞌmihi̱ Eleazar. Eleazar kama na̱ꞌmihi̱ Matan. Matan kama na̱ꞌmihi̱ Jacob.
\v 16 Jacob kama na̱ꞌmihi̱ Kuse. Kuse xi xꞌi̱hi̱n Maria̱, ko̱ Maria̱ xi na̱aha̱ Jesu. Jesu xi ꞌmihi̱ Cristo̱.
\p
\v 17 Bꞌa̱ tsꞌín jꞌaha te ñju tíkjá ntje̱ chá xi nibaha̱ ra̱ Abraham santaha David. A̱skahan ta̱ te ñjuhú tíkjá ntje̱ chá jꞌa ngáha santa nkúhu nga ngjinijé xu̱ta̱ Israel Babiloni̱a̱. Ko̱ a̱skahan nkꞌie nga ja ngjinijé xu̱ta̱ Israel Babiloni̱a̱, ta̱ te ñjuhú tíkjá ntje̱ chá jꞌa ngáha santa nkúhu nga jꞌai tsin xi Cristo̱.\f + \fr 1:17 ko̱ 2:4 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f*
\s Bꞌi̱ tsꞌín kikꞌinyaha̱ Jose nga Jesucristo̱ tsín
\r (Lc. 2:1-7)
\p
\v 18 Bꞌi̱ kama nga tsín Jesucristo̱. Maria̱ xi kama na̱aha̱ Jesu, kui xi ja tjíndako̱ho̱ nga ku̱i̱xanko̱ Kuse. Tu̱nga kintehe̱ ní nga kꞌúéntuko̱ xinkjín, tu̱ ntíhí kikꞌa Maria̱, ntí xi kitsjáha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱.
\v 19 Ko̱ Kuse xi ka̱ma xꞌi̱hi̱n, kui xi nku nda̱ xi je tjíya ani̱ma̱ha̱ ko̱ najmi mjehe̱ nga kꞌu̱échjitꞌain Maria̱. Kui nga kama mjehe̱ ra̱ nga jyukjꞌi kꞌu̱éjñaha.
\p
\v 20 Tu̱nga a̱skahán ni nga ja kitsꞌínnkjinkꞌun Kuse ni xuꞌbi̱, nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná tsakúchjihi̱ yjoho̱ nga nijñá ján ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ji Kuse xi ntje̱he̱ David, najmi tu̱ binkjuin nga nꞌe̱kjáín saha̱ ri̱ Maria̱ xi ja tjíndako̱hi nga ku̱i̱nchjunko̱hi. A̱tꞌaha̱ ntí xi yꞌa Espiri̱tu̱ Santo̱ kitsjáha̱.
\v 21 Nku ntíxꞌi̱n tsíhin ko̱ Jesu tꞌetꞌaihi̱ ntíu̱, a̱tꞌaha̱ kui xi tsꞌi̱ín nda̱íhi̱ ngatitsuhu̱n xu̱ta̱ xi tsꞌe̱ nga tsꞌi̱ínkꞌanki.
\p
\v 22 Bꞌa̱ kama ngayjee̱ ni xuꞌbi̱ tu̱ xi tsitjusuhun én xi kitsú Nti̱a̱ná nga kitsꞌínkinchja̱ nda̱ profeta̱:
\q
\v 23 Ta̱kjín xu̱nkúu̱ kꞌu̱a̱ nku ntí.
\q Nku ntíxꞌi̱n tsíhi̱n ko̱ Emanuel kꞌúín ntíu̱.
\m Kui jꞌáín xi tsuhu̱ ra̱: Nti̱a̱ná tíjñajinná.
\p
\v 24 Nkꞌie nga jꞌáha̱ Kuse nga kikꞌa̱i̱ chi̱nihi̱, a̱sꞌa̱i kitsꞌín xi nkú nga kitsúhu̱ ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná. Kitsꞌínkjáíhi̱n nga Maria̱ ka̱ma chju̱úhún.
\v 25 Tu̱nga najmi kitsꞌínko̱hó santa nkúhu nga kitsin ntíu̱, ko̱ kitsjá jꞌáíhi̱n nga Jesu kꞌúín.
\c 2
\s Bꞌi̱ tsꞌín jꞌaisehe̱ já nkjinkꞌuu̱n ntí Jesu
\p
\v 1 Belen kitsin Jesu, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Judea̱, ni̱stjin nga tjíhi̱n xá nda̱ rei̱ Herode̱. Kui ni̱stjiu̱n jꞌai nanki Jerusalen já nkjinkꞌun xi nibaha xi má tjuhu tsꞌíu̱
\v 2 ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsú nga kingjásjaiya:
\p —¿Má tíjña nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi ja kitsiu̱n? A̱tꞌaha̱ santaha ján a̱nteni̱ má xi tje̱hen tju tsꞌíu̱, kiyai̱ niñu xi tsꞌe̱ ko̱ kjúái̱ nꞌetsjoi̱hi̱ ntíu̱.
\p
\v 3 Nkꞌie nga kintꞌé nda̱ rei̱ Herode̱ ni xuꞌbi̱, tu̱ ni xí kisꞌenta̱há ra̱ ko̱ ta̱ kisꞌenta̱ha̱ ra̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nanki Jerusalen.
\v 4 A̱sꞌa̱i kinchja̱ ñjaha̱ nda̱ rei̱ ngatentee̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱. Kingjásjaiyaha̱ má xi tje̱hen tsín xi Cristo̱.
\v 5 Bꞌa̱ i̱ncha kitsú jóo̱:
\p —Xi tje̱hen Belen, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Judea̱. A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsꞌín yꞌétꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná nda̱ profeta̱:
\q
\v 6 Máha Belen, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte xi tsꞌe̱ xu̱ta̱ Juda̱,
\q najmi kui xi ꞌyún i̱chí sa a̱jihi̱n já tjíxáha̱ xu̱ta̱ Juda̱.
\q A̱tꞌaha̱ yo̱ stjújin nku nda̱ tjíxá
\q kui xi kúnnta xu̱ta̱ tsꞌa̱n xi xu̱ta̱ Israel.
\p
\v 7 A̱sꞌa̱i Herode̱ kinchja̱ ꞌmaha̱ já nkjinkꞌuu̱n ko̱ kingjásjaiya chꞌichꞌihi̱n mí ni̱stjihin kama chji niñuu̱.
\v 8 Nga ja kama, a̱sꞌa̱i kitsꞌínkji nanki Belen nga bꞌa̱ kitsúhu̱ jóo̱:
\p —Tankíún ko̱ cha̱sjaiya sisiun ntíu̱. Nkꞌie nga sa̱kúsjainu̱u, tꞌinya ngáhanú tu̱ xi ko̱ an kfín tsꞌintsjoho̱ ra̱.
\p
\v 9 Nkꞌie nga ja tsasínñju já nkjinkꞌuu̱n én xi kitsú nda̱ rei̱, i̱ncha kitsꞌín ngáha ni̱yá. Ko̱ niñu xi kikie a̱ntehe̱ má xi tje̱hen tju tsꞌíu̱, tu̱ nku tje̱n títjuhún ra̱ santa nkúhu nga tsichu sasinꞌyún má kjijña ntíu̱.
\v 10 Nkꞌie nga kikie ngáha jóo̱ niñuu̱, tu̱ ni xí tsjohó kamaha̱.
\v 11 I̱ncha jasꞌen niꞌyoo̱ ko̱ kikie ntíu̱ ko̱ Maria̱ xi na̱aha̱ maha. Tsinchakúnchꞌintꞌaha̱ ntíu̱ nga kitsꞌíntsjoho̱. A̱sꞌa̱i kikjexꞌá kaxa̱ha̱ ko̱ kitsjáha̱ ntíu̱ ni xi i̱ncha yꞌa. Kitsjáha̱ to̱onsine, ko̱ ni xi sinjne̱ xi ꞌmi incienso̱, ko̱ ni xi sinjne̱ xi ꞌmi mirra̱.
\p
\v 12 A̱sꞌa̱i kikꞌóya ngáha já nkjinkꞌuu̱n a̱ntehe̱. Kjꞌa̱í ni̱yá i̱ncha jakjꞌá, a̱tꞌaha̱ kikꞌinya títjuhu̱n nga niñjá ján nga najmi ta̱ tjíhin nga kjꞌu̱a̱ha má tíjña Herode̱.
\s Xi cháha̱ Jesu bꞌi̱ tsꞌín ngjiko̱ho̱ a̱nte Egipto̱
\p
\v 13 A̱skahan nga ja ngji já nkjinkꞌuu̱n, nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná tsakúchjihi̱ yjoho̱ Kuse nga nijñá ján ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Ti̱síntje̱i̱n, chjúbéí ntíu̱ ko̱ na̱aha̱. A̱nte Egipto̱ ti̱yúko̱i̱. Yo̱ ti̱nchin santa nkúhu nga xínya kixi̱ ngáhara. A̱tꞌaha̱ Herode̱ ku̱a̱ngisjai ntíu̱ tu̱ xi tsꞌi̱ínkꞌiehen.
\p
\v 14 A̱sꞌa̱i tsisintje̱n Kuse, jakjꞌá ntíu̱ ko̱ na̱aha̱ ntíu̱ ko̱ tsitjuko̱ jyún nga ngji Egipto̱.
\v 15 Yo̱ yꞌejña santa nkúhu nga kꞌien Herode̱. Bꞌa̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi kitsꞌínkinchja̱ha̱ nda̱ profeta̱: “Egipto̱ kinchjaha̱ ra̱ Ntína̱.”
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínkꞌien Herode̱ ntí xi̱u̱
\p
\v 16 Nkꞌie nga kamankjihi̱n Herode̱ nga najmi kitsꞌíntjusun já nkjinkꞌuu̱n ni xi kitsúhu̱, tu̱ xí kjahán kamaha̱. Kitsjá kju̱a̱ nga nꞌe̱kꞌien ngatentee̱ ntíxꞌi̱n xi tjín Belen ko̱ xi tjín a̱ndai na̱nti̱o̱. Kitsꞌínkꞌien ngatentee̱ xi tjíhi̱n santaha jo nú, a̱tꞌaha̱ kikꞌaxki̱ ni̱stjin xi kitsú já nkjinkꞌuu̱n nga kikie niñuu̱.
\p
\v 17 Bꞌa̱ tsꞌín tsitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi yꞌétꞌa nda̱ profeta̱ Jeremia̱:
\q
\v 18 Kinuꞌyá nanki Rama nku nta̱,
\q tjín xi tíkjintáya ko̱ tu̱ xí uhún tíbehe̱.
\q Kui xi Rakel xi tíkjintátꞌa ntíhi̱.
\q Najmi ta̱ mjehe̱ ra̱ nꞌe̱kꞌíéjyu a̱tꞌaha̱ ja kꞌien ntíhi̱.
\s Xi cháha̱ Jesu bꞌi̱ tsꞌín ngjiko̱ho̱ nanki Nazaret
\p
\v 19 A̱skahan nga kꞌien Herode̱, nkꞌie nga tíjña sa Kuse Egipto̱, nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná tsakúchjihi̱ yjoho̱ nga nijñá ján ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p
\v 20 —Ti̱síntje̱i̱n, chjúbéí ntíu̱ ko̱ na̱aha̱. Tꞌinko̱ ngáhani má tjíntu xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱. A̱tꞌaha̱ ja jesun já xi mjehe̱ tsꞌi̱ínkꞌien ntíu̱.
\p
\v 21 A̱sꞌa̱i tsisintje̱n Kuse, jakjꞌá ntíu̱ ko̱ na̱aha̱ ntíu̱ ko̱ niba ngáha má tjíntu xu̱ta̱ Israel.
\v 22 Kitsankjún nga ngju̱a̱i̱ a̱nte Judea̱ a̱tꞌaha̱ kintꞌé én nga Arkelao̱ tíbatéxuma yo̱ a̱ntehe̱ Herode̱ xi kama na̱ꞌmihi̱. Tu̱nga kikꞌa̱i̱ chi̱ni títjuhún ra̱ xi má nga kikꞌinyaha̱ nga a̱nte Galilea̱ ngju̱a̱i̱.
\p
\v 23 A̱sꞌa̱i ngjikꞌiejña nanki xi ꞌmi Nazaret. Bꞌa̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi kinchja̱ já profeta̱, nga nku nda̱ xi nibáha Nazaret kꞌúín Jesu.
\c 3
\s Bꞌi̱ tsꞌín yꞌéni̱jmí Jua Bautista̱
\r (Mr. 1:1-8; Lc. 3:1-9, 15-17; Jn. 1:19-28)
\p
\v 1 Kui ni̱stjin ján jꞌaikꞌíéni̱jmí Jua Bautista̱ a̱nte kixi xi tjín a̱nte Judea̱.
\v 2 Bꞌi̱ kitsú nga yꞌéni̱jmí:
\p —Tankínchjꞌa̱ha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u, a̱tꞌaha̱ ja ꞌyún tiña tíjñanu̱u Nti̱a̱ná nga tíbatéxumanu̱u ndꞌa̱i̱.
\p
\v 3 Jua kinchja̱ni̱jmíyaha nda̱ profeta̱ Isaia̱ nkꞌie nga bꞌi̱ tsꞌín yꞌétꞌa:
\q Tínuꞌyá nta̱ha̱ nku nda̱ xi tíkjintáya a̱nte kixiu̱:
\q “Tꞌendo ni̱yáha̱ Nti̱a̱ná. Tjen na̱xu̱u ni̱yáha̱.”
\p
\v 4 Nkꞌie nga yꞌejña Jua, najyun xi kamandako̱ho ntsja̱ha̱ chu̱ camello̱ bja ko̱ nku tja̱ba̱xín bꞌékjá. Chju̱ba̱ ko̱ ntsjényá kjine.
\v 5 Tsitju xu̱ta̱ nanki Jerusalen ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱nte Judea̱ ko̱ a̱ndai ntáje̱ Jordan nga jꞌaisehe̱ Jua.
\v 6 I̱ncha kisaténtájin ntáje̱ Jordan nkꞌie nga kitsꞌínkie yjoho̱ nga tjíhi̱n ngatitsun.
\p
\v 7 Nkꞌie nga kikie Jua nga nkjin já fariseo̱ ko̱ já saduseo̱ tíi̱ncha fꞌai nga mjehe̱ nga sa̱téntá, a̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —¡Já chꞌonkꞌun xi bꞌa̱ kꞌun! ¿Yá xi bꞌa̱ kitsúnu̱u nga ku̱i̱yúhu̱u kju̱a̱kjaha̱n Nti̱a̱ná xi ja tje̱n tiña?
\v 8 Tu̱ sahá nꞌo̱o ni xi ku̱a̱kúchji nga ja tsankinchjꞌaha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u.
\v 9 Najmi tu̱ yjonu̱u chꞌana̱cho̱ho̱o: “Ntje̱he̱ Abraham ñá”, tsa ku̱i̱xíún. A̱tꞌaha̱ an bꞌa̱ tíxinnu̱u nga santaha kui ndji̱o̱i̱ Nti̱a̱ná ka̱ma tsꞌi̱ín ma ntje̱he̱ Abraham.
\v 10 Ja tíjña nda icho̱ ndꞌa̱i̱ nga ku̱a̱te kja̱ma̱ha̱ yóo̱. Kui nga ngayjee̱ yá xi najmi nda tu xi tsjáha, kui xi stísun ko̱ chja̱nikjꞌajin a̱jin ndꞌíu̱.
\p
\v 11 ’An ntánijua tíbatentáko̱ho̱nu̱u tu̱ xi ku̱a̱kínchjꞌa̱ha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u. Tu̱nga xi nibáha a̱skahan nga an ꞌyún nkꞌa tje̱n sa, xi ndaha̱chí najmi tsuhuna tsa kfínko̱ho̱ ntéhe̱. Kui xi Espiri̱tu̱ Santo̱ ko̱ ndꞌí ku̱a̱téntáko̱ho̱nu̱u.
\v 12 Kui xi nkú joyaha nda̱ xi tsꞌín chuhu̱n tuni̱ñu̱. Ja kjiya ntsja yá xi tsꞌín chunko̱ho̱ ra̱ tuni̱ñu̱hu̱, tu̱ xi tsꞌi̱ínkjꞌa tꞌaxíhin tuni̱ñu̱ ko̱ xin tsꞌi̱ínkjꞌa tja̱ba̱ha̱. A̱sꞌa̱i kjꞌu̱átjo tuni̱ñu̱ niꞌya nji̱hi̱ ko̱ kꞌu̱éti tja̱ba̱ha̱ a̱jin ndꞌí xi najmi ta̱ ka̱maha̱ ra̱ ku̱a̱yáyaha.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kisaténtá Jesu
\r (Mr. 1:9-11; Lc. 3:21-22)
\p
\v 13 A̱sꞌa̱i tsitju Jesu a̱nte Galilea̱. Ntáje̱ Jordan jꞌaisehe̱ Jua tu̱ xi ku̱a̱téntáha̱ ra̱.
\v 14 Tu̱nga najmi títsꞌín yuhú Jua nga tjuhun. Bꞌi̱ kitsúhu̱ Jesu:
\p —Ji ní xi tjíhin nga ku̱a̱tentání. ¿Nkú tjíhi̱n ra̱ nga an tínibásehení nga kuatentáhara?
\p
\v 15 Tu̱nga bꞌi̱hí kitsú Jesu:
\p —Nꞌe̱ yi ndꞌa̱i̱, a̱tꞌaha̱ nda tjín nga nꞌe̱tjusaán ngatentee̱ ni xi mjehe̱ Nti̱a̱ná.
\p A̱sꞌa̱i kitsꞌín yu Jua.
\v 16 Nkꞌie nga ja kisaténtá Jesu, a̱sꞌa̱i tsitjujin ntánijuo̱ ko̱ tu̱ tsixꞌáhá nkꞌa ján ko̱ kikie Jesu Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná xi nkú joyaha nku chu̱tuju nga nibajennehe̱.
\v 17 A̱sꞌa̱i kinuꞌyá nkꞌa ján nku nta̱ xi bꞌa̱ kitsú:
\p —Kui xuꞌbi̱ xi Ntína̱. ꞌYún tjona. Tsjo ṉkjún mana Ntína̱.
\c 4
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌín ngana̱ha̱ Jesu nda̱nindoo̱
\r (Mr. 1:12-13; Lc. 4:1-13)
\p
\v 1 A̱sꞌa̱i Espiri̱tu̱ Santo̱ ngjiko̱ tꞌaxíhi̱n Jesu a̱nte kixiu̱ tu̱ xi kjútꞌayákꞌuhu̱n ra̱ nda̱nindoo̱.
\v 2 Yo̱ yꞌejña kjintíá yachán ni̱stjin ko̱ yachán ni̱stje̱n. A̱skahan kama bjoho̱.
\v 3 A̱sꞌa̱i nda̱nindoo̱ jꞌai kjutꞌayákꞌuhu̱n nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Tsa kju̱axi̱ nga ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, bꞌa̱ tꞌihi̱n ndji̱o̱i̱ nga ni̱nku̱a̱n katuma.
\p
\v 4 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Bꞌi̱ títsu xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná: “Najmi nku tutu ni̱nku̱o̱n xi tsꞌín nga bꞌentu tíkꞌun xu̱ta̱. Ko̱ ní ngayjee̱ éhe̱n Nti̱a̱ná machjéhe̱n xu̱ta̱.”
\p
\v 5 A̱sꞌa̱i nda̱nindoo̱ ngjiko̱ Jesu nanki Jerusalen. Kitsꞌín sꞌesun má ꞌyún nkꞌaha̱ ni̱nku̱
\v 6 ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Tsa kju̱axi̱ nga ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, chja̱nikjꞌanki yjohi̱. A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ títsu xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná:
\q Nti̱a̱ná kꞌu̱éxá ntítsjehe̱ xi má nga kúhin.
\q Kjésíntje̱nya ntsjahi
\q tu̱ xi ndaha nku ndji̱o̱ najmi sa̱ténkihi tsu̱kui.
\p
\v 7 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ko̱ bꞌi̱ ta̱ tsꞌín tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná: “Najmi tu̱ ji chjutꞌayákꞌuin Nti̱a̱ná, kui xi Nti̱a̱hi̱ maha.”
\p
\v 8 A̱sꞌa̱i tu̱ sa nkuhú a̱sunntu tje̱nki̱ xi ꞌyún nkꞌa ngjiko̱ ngáha nda̱nindoo̱. Yo̱ tsakúyjehe̱ má batéxuma já rei̱ xi tjín a̱sunntee̱ ko̱ kju̱a̱chánka xi tjíhi̱n nga nkúnkú
\v 9 ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Tsꞌinkjasꞌehen ngatentee̱ ni xuꞌbi̱ tsa ku̱i̱si̱nkúnchꞌintꞌaní nga cha̱nkjúnní.
\p
\v 10 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tꞌin tꞌaxínní, Satana. A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná: “Cha̱nkjúín Nti̱a̱ná, kui xi Nti̱a̱hi̱ maha ko̱ nkuhú kui ku̱i̱núꞌyáꞌéíhi̱n.”
\p
\v 11 A̱sꞌa̱i ngji tꞌaxín nda̱nindoo̱ nga yꞌéjña suba Jesu, ko̱ i̱ncha jꞌai ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná nga jꞌaisinko̱ho̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kikꞌatutsꞌi̱hi̱n xáha̱ Jesu
\r (Mr. 1:14-15; Lc. 4:14-15)
\p
\v 12 Nkꞌie nga kintꞌé én Jesu nga kjiyaꞌyún Jua, ngji a̱nte Galilea̱.
\v 13 Tsitju nanki Nazaret nga ngjikꞌiejña Capernaum, nanki xi tíjña a̱ndai ntáchakꞌuu̱n xi tje̱hen má nga yꞌentu xu̱ta̱ xi yꞌaha̱ ra̱ ntje̱ chá Zabulon ko̱ xi yꞌaha̱ ra̱ ntje̱ chá Neftali.
\v 14 Bꞌa̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi yꞌétꞌa nda̱ profeta̱ Isaia̱ nga bꞌi̱ kitsú:
\q
\v 15 A̱ntehe̱ xu̱ta̱ xi yꞌaha̱ ra̱ Zabulon
\q ko̱ a̱ntehe̱ xu̱ta̱ xi yꞌaha̱ ra̱ Neftali,
\q a̱nte xi tiña maha̱ a̱ndai ntáchakꞌuu̱n,
\q ngabantá ntáje̱ Jordan,
\q Galilea̱ má nga ta̱ tjíntu xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ Israel yꞌaha̱ ra̱.
\q
\v 16 Xi tjíntu má jyuu̱n ja kikie nku ndꞌí chánka.
\q Xi tjíntu má tje̱n nkꞌíéhe̱n ngabayoo̱ ja kitsjehe̱n nku ndꞌí.
\p
\v 17 Kui ni̱stjiu̱n kikꞌatutsꞌi̱hi̱n Jesu nga yꞌéni̱jmí. Bꞌi̱ kitsú nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱:
\p —Tankínchjꞌa̱ha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u, a̱tꞌaha̱ ja ꞌyún tiña tíjñanu̱u Nti̱a̱ná nga tíbatéxumanu̱u ndꞌa̱i̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ha̱ Jesu já niꞌyakuyá xi tjuhu̱n
\r (Mr. 1:16-20; Lc. 5:1-11)
\p
\v 18 Nkꞌie nga tsúꞌba Jesu a̱ndai ntáchakꞌun Galilea̱, kikie jo já xi ntsꞌe̱ maha xinkjín. Kui xi Simon xi ta̱ ꞌmi Pedro̱ ko̱ Andre. Tíi̱ncha kjaníkjꞌa na̱ꞌya tji̱o̱ho̱ a̱jin ntóo̱, a̱tꞌaha̱ tji̱o̱ i̱ncha tsuba jóo̱. Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p
\v 19 —Jun já, tsjénnkinú. An tsꞌian nga xu̱ta̱ nu̱bo̱o.
\p
\v 20 Ta̱ kuihi chu̱bo̱ yꞌéntu jóo̱ na̱ꞌyaha̱ ko̱ kitsjennkíhi̱ Jesu.
\v 21 A̱sꞌa̱i ngjindju sa ko̱ yo̱ kikie jo já xi ta̱ ntsꞌe̱ maha xinkjín. Kui xi Santiago̱ ko̱ Jua xi jáha̱ Zebedeo̱. Tjíntuyáko̱ tsutsuhu̱ na̱ꞌmihi̱ nga tíi̱ncha bꞌénda na̱ꞌyaha̱. A̱sꞌa̱i kinchja̱ha̱ Jesu jóo̱.
\v 22 Ta̱ kuihi chu̱bo̱ yꞌéntu jóo̱ tsutsuu̱ ko̱ na̱ꞌmihi̱ nga kitsjennkíhi̱ Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kama ñjakúnehe̱ xu̱ta̱ Jesu
\r (Lc. 6:17-19)
\p
\v 23 Kikjatsúꞌba Jesu ngayjee̱ a̱nte xi tjín Galilea̱. Tsakúya a̱ya niꞌya sinagoga̱ xi tjín yo̱ ko̱ yꞌéni̱jmí én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná nga Nti̱a̱ná xi batéxuma. Kitsꞌínnkihi̱ tu̱ mí chꞌihín ni xi kꞌuhu̱n xu̱ta̱.
\v 24 A̱sꞌa̱i ngayjee̱ a̱nte xi tjín a̱nte Siri̱a̱ kichubani̱jmíyaha Jesu. Jꞌaichꞌáha̱ ngatentee̱ xu̱ta̱ un xi tjín yo̱, xi tíneya yjoho̱ nga nkjin tíkjá chꞌin xi kꞌuhu̱n, xi un tíbehe̱, xi tjíntujíhi̱n jánindoo̱, xi tjíhi̱n chꞌin bꞌatsé, ko̱ xi najmi ma fi. Kitsꞌínnkihi̱ Jesu ngatentee̱ xu̱ta̱ uu̱n.
\v 25 Kitsjennkíhi̱ Jesu nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi nibaha a̱nte xi tjín Galilea̱ ko̱ Decapo̱li̱, xi nibaha nanki Jerusalen ko̱ a̱nte xi tjín Judea̱ ko̱ xi tjín ngabantá ntáje̱ Jordan.
\c 5
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu yá xu̱ta̱ha xi nda tjín tsꞌe̱ nginku̱n Nti̱a̱ná
\r (Lc. 6:20-23)
\p
\v 1 Nkꞌie nga kikie Jesu nga tíma ñjakú ṉkjún xu̱ta̱, a̱sꞌa̱i ngjinji nku a̱sunntu tje̱nki̱ ko̱ yo̱ yꞌejña. Yo̱ kama ñjatꞌáha̱ xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱,
\v 2 ko̱ bꞌi̱ kitsú Jesu nga tsakúyaha̱:
\p
\v 3 —Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ xu̱ta̱ xi najmi tjíhi̱n ra̱ kju̱a̱nchi̱ná xi tíma ꞌyún kꞌun, a̱tꞌaha̱ kui xi tjíntujín má batéxuma Nti̱a̱ná.
\p
\v 4 ’Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ xu̱ta̱ xi tíkjintáha, a̱tꞌaha̱ kui xi nꞌe̱kꞌíéjyu.
\p
\v 5 ’Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ xu̱ta̱ xi ni̱ma̱kju̱a̱ha, a̱tꞌaha̱ kui xi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n nga ka̱ma tsꞌe̱ tꞌanankiu̱.
\p
\v 6 ’Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ xu̱ta̱ xi mangimjehe̱ ra̱ nga na̱xu̱ ka̱maha, a̱tꞌaha̱ kui xi na̱xu̱ ka̱ma.
\p
\v 7 ’Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ xu̱ta̱ xi ma ni̱ma̱ha̱ ra̱ xu̱ta̱, a̱tꞌaha̱ kui xi cha̱se̱ ni̱ma̱ha̱.
\p
\v 8 ’Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ xu̱ta̱ xi je tjíyaha ani̱ma̱ha̱, a̱tꞌaha̱ kui xi sku̱e̱ Nti̱a̱ná.
\p
\v 9 ’Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ xu̱ta̱ xi tsjáha kju̱a̱jyu má nga tjín kju̱a̱chán, a̱tꞌaha̱ kui xi kꞌúín ntíhi̱ Nti̱a̱ná.
\p
\v 10 ’Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ xu̱ta̱ xi tínꞌe unchaha nkꞌie nga na̱xu̱ tsꞌín, a̱tꞌaha̱ kui xi tjíntujín má batéxuma Nti̱a̱ná.
\p
\v 11 ’Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌa̱jun nkꞌie nga chꞌon ku̱i̱tsu̱nu̱u xu̱ta̱ ko̱ nga tsjénnki unkienu̱u ko̱ nga nkjin tíkjá én tsankꞌá chꞌon tsu ku̱i̱tsu̱nu̱u tu̱ nga̱tꞌana̱.
\v 12 Tsjo katumanu̱u ko̱ ꞌyún tsjo katꞌenu̱u, a̱tꞌaha̱ ꞌyún chánka chjí xi nꞌe̱kjáín ngáha̱ ru̱u ndji̱o̱jmi ján. A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ ta̱ kinꞌehe̱ já profeta̱ xi tjun kisꞌe nga jun.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúyaha̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ // xá xi tjíhi̱n jóo̱ a̱sunntei̱
\r (Mr. 9:50; Lc. 14:34-35)
\p
\v 13 ’Jun xi nkú joyaha na̱xa̱ha̱ a̱sunntee̱. Tu̱nga tsa ndyja̱ ngaꞌyúhu̱n na̱xo̱, ¿nkú tsꞌín ka̱ma ntia ngáha? Nku ni xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ ka̱ma. Tu̱ ngju̱a̱i̱yahá sa na̱tsin ján ko̱ ku̱a̱si̱nnehe̱ xu̱ta̱.
\p
\v 14 ’Jun xi nkú joyaha ndꞌíhi̱ a̱sunntee̱. Nku nanki xi tíjñasun nku a̱sunntu tje̱nki̱ najmi ma sꞌejña ꞌma.
\v 15 Nkꞌie nga ndꞌí bꞌéti xu̱ta̱, najmi kinte kaxa̱ bꞌéjñanki. Tu̱ sa ní bꞌéjña nkꞌa tu̱ xi tsꞌín ndzjehe̱n ra̱ ndꞌíu̱ ngatentee̱ xu̱ta̱ xi tjíntu a̱yoo̱.
\v 16 Bꞌa̱ tsꞌín katsꞌín ndzjen ndꞌínu̱u nginku̱n xu̱ta̱, tu̱ xi sku̱e̱he xu̱ta̱ ni xi nda tínꞌo ko̱ tsꞌi̱íntsjoho̱ Na̱ꞌminu̱u xi tíjña ndji̱o̱jmi ján.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná
\p
\v 17 ’Najmi tu̱ bꞌa̱ tsꞌín nꞌenkjíntakꞌun tsa an jái̱ tsꞌinndyja kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ ni xi tsakúya já profeta̱. Najmi jái̱ tsꞌinndyja niu̱. Jái̱ tsꞌintjusan níná niu̱.
\v 18 A̱tꞌaha̱ kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ndaha nku ntu xi tjítꞌa kju̱a̱téxumoo̱ ndaha̱chí najmi ndyja̱jihi̱nsén nkꞌie nga tíjña sa nkꞌa ján ko̱ tꞌanankiu̱. Ku̱i̱tjusunyje ní.
\p
\v 19 ’Kui bꞌa̱ maha, tsa tjín xi najmi tsꞌi̱ínchjí ndaha tsa tu̱ nku kju̱a̱téxuma i̱chí xi tjítꞌa kju̱a̱téxumoo̱, ko̱ tsa bꞌa̱ tsꞌín ku̱a̱kúyaha̱ xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í, kui xi ꞌyún i̱chí ka̱ma ngáha má batéxuma Nti̱a̱ná. Tu̱nga tsa tjín xi tsꞌi̱ín xi nkú títsu kju̱a̱téxumoo̱, ko̱ tsa bꞌa̱ tsꞌín ku̱a̱kúyaha̱ xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í, kui xi chánka ka̱ma ngáha má batéxuma Nti̱a̱ná.
\v 20 A̱tꞌaha̱ an bꞌa̱ tíxinnu̱u. Tjíhin nga ꞌyún na̱xu̱ nꞌe̱tjusun so jun ni xi mjehe̱ Nti̱a̱ná nga já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱. Tsa najmi bꞌa̱ nꞌo̱o, ndaha̱chí najmi ku̱i̱ntsu̱ba̱jiun má batéxuma Nti̱a̱ná.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga cha̱nkjáán xinki̱á
\r (Lc. 12:57-59)
\p
\v 21 ’Ja kinuꞌyó nga bꞌa̱ kikꞌihi̱n xu̱ta̱ xi kisꞌe ni̱stjin nkꞌie: “Najmi tu̱ nꞌekꞌiein. Tsa tjín xi tsꞌi̱ínkꞌien ani̱ma̱, kui xi tjíhin nga nꞌe̱ kju̱a̱ha̱ ra̱.”
\v 22 Tu̱nga an bꞌa̱ tíxinnu̱u nga tu̱ yáhá ni xi tsꞌi̱ínkjanko̱ nda̱ ntsꞌe̱, kui xi tjíhin nga nꞌe̱ kju̱a̱ha̱ ra̱. Tu̱ yáhá ni xi bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱hu̱ nda̱ ntsꞌe̱: “Á bꞌa̱ nkjún tsꞌín stje̱henni”, kui xi nꞌe̱ kju̱a̱ha̱ nginku̱n já tjíxóo̱. Ko̱ tu̱ yáhá ni xi bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱hu̱ nda̱ ntsꞌe̱: “Á bꞌa̱ ꞌyún chi̱nihini ji”, kui xi tje̱he̱n ra̱ ndꞌíhi̱ nga̱kꞌi̱e̱n.
\p
\v 23 ’Kui bꞌa̱ maha, tsa tíꞌba̱i̱hini chje̱hi̱ a̱sun na̱chan chje̱ ko̱ tsa yo̱ kjꞌu̱a̱ítsjein nga tinchun chánko̱i̱ nda̱ ntsꞌei,
\v 24 tu̱ sahá tꞌejñai chje̱hi̱ a̱nkjín na̱chan chje̱ ko̱ tꞌin chu̱bako̱ nda mahi tjun nda̱ ntsꞌei. A̱sꞌa̱i nibákꞌa̱i̱ ngáhani chje̱hi̱.
\p
\v 25 ’Ki̱tsa̱ tꞌendako̱i̱ xi tífitéjénehi nkꞌie nga tje̱nko̱ sai a̱ya ni̱yóo̱, tu̱ xi najmi tsꞌi̱ínkjasꞌehe̱n ra̱ ji nda̱ jue. A̱tꞌaha̱ tsa tsꞌi̱ínkjasꞌehin nginku̱n nda̱ jue, a̱sꞌa̱i nda̱ jue tsꞌi̱ínkjasꞌen ngáha ri a̱ya ntsja nda̱ xi kunnta nu̱ba̱yóo̱ ko̱ kui xi ngju̱áyaꞌyíhin.
\v 26 Kju̱axi̱ ni xi tíxihin. Najmi ku̱i̱tjui yo̱ santa nkúhu nga kꞌúéchjíyjei to̱on xi tje̱hin.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga cha̱nkjáán kju̱a̱bixoo̱n
\p
\v 27 ’Ja kinuꞌyó nga bꞌa̱ kikꞌihi̱n xu̱ta̱ ni̱stjin nkꞌie: “Najmi tu̱ biyunéí kju̱a̱bixahi̱n.”
\v 28 Tu̱nga an bꞌa̱ tíxinnu̱u nga tu̱ yáhá ni xi ku̱a̱se̱he̱ nku ta̱chju̱ún nga ngju̱ásihi̱n, kui xi a̱jin ani̱ma̱ha̱ ja kuakangane kju̱a̱bixaha̱n.
\p
\v 29 ’Kui nga tsa tunkuin kixi̱ xi títsꞌínkijnejihin ri jé, tu̱ sahá nꞌe̱sjei ko̱ kjin chja̱niyai. A̱tꞌaha̱ tu̱ sahá nda tjín nga̱tꞌa tsꞌi̱ tsa ndyja̱tꞌa nku tíkjá yjonintehi̱, tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín najmi chja̱nikjꞌajihin nga̱kꞌi̱e̱n ngayjee̱ yjonintehi̱.
\v 30 Ko̱ tsa ntsa̱i̱ kixi̱ xi títsꞌínkijnejihin jé, tu̱ sahá ti̱chákjáí ko̱ kjin chja̱niyai. A̱tꞌaha̱ tu̱ sahá nda tjín nga̱tꞌa tsꞌi̱ tsa ndyja̱tꞌa nku tíkjá yjonintehi̱, tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín najmi chja̱nikjꞌajihin nga̱kꞌi̱e̱n ngayjee̱ yjonintehi̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu kju̱a̱bixoo̱n
\r (Mt. 19:9; Mr. 10:11-12; Lc. 16:18)
\p
\v 31 ’Bꞌa̱ ta̱ kikꞌin yaha̱ xu̱ta̱ ni̱stjin nkꞌie: “Nda̱ xi kꞌu̱éjña chju̱úhu̱n, kui xi tjíhin nga tsjáha̱ nku xu̱ju̱n xi má nga ja kitsꞌínkje kju̱a̱bixaha̱n.”
\v 32 Tu̱nga an bꞌa̱ tíxinnu̱u. Tsa nku nda̱ kꞌu̱éjña chju̱úhu̱n, tsa chju̱úhu̱n najmi kikꞌatꞌaha̱, kui ndo̱ títsꞌín nga chju̱úhu̱n tíbangane kju̱a̱bixoo̱n. Ko̱ tsa kjꞌa̱í nda̱ ku̱i̱xanko̱ ngáha ta̱chju̱ún xi yꞌéjñaha̱ xꞌi̱hi̱n, kui ndo̱ xi ta̱ tíbangane ni xi ꞌmihi̱ kju̱a̱bixan.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga nkjún nga “kate Nti̱a̱ná” ku̱i̱xíaán
\p
\v 33 ’Ja kinuꞌyó nga bꞌa̱ kikꞌihi̱n xu̱ta̱ xi kisꞌe ni̱stjin nkꞌie: “Najmi tu̱: Kate Nti̱a̱ná, bixín tsankꞌáí. Tu̱ sahá nꞌe̱tjusuin ni xi tínꞌekiei Nti̱a̱ná.”
\v 34 Tu̱nga ahán bꞌa̱ tíxinnu̱u. Ndaha̱chí najmi tu̱ “kate Nti̱a̱ná” bixíún. Najmi tu̱ ndji̱o̱jmi ján nungijiun ni xi ku̱i̱xíún, a̱tꞌaha̱ yo̱ tíjña Nti̱a̱ná nga batéxuma.
\v 35 Ta̱ ndaha najmi tu̱ tꞌanankiu̱ nungijiun ni xi ku̱i̱xíún, a̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná batéxumaha̱. Ta̱ ndaha najmi tu̱ nanki Jerusalen nungijiun ni xi ku̱i̱xíún, a̱tꞌaha̱ kui xi nankihi̱ Nda̱ Rei̱ kꞌaku̱.
\p
\v 36 ’Ko̱ ta̱ ndaha najmi tu̱ nintaku nungijiun ni xi ku̱i̱xíún, a̱tꞌaha̱ najmi manu̱u nꞌekꞌóntjaiyo ndaha nku ntsja̱ku tsa taba ko̱ tsa jma nꞌekꞌíó.
\v 37 Tsa tíchasjaiyanu̱u, “joho̱n” ti̱xíún tsa bꞌa̱ tjín ko̱ “najmi” ti̱xíún tsa najmi bꞌa̱ tjín. A̱tꞌaha̱ én xi sꞌesun saha̱, kui xi nibáha̱ ra̱ nda̱nindoo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nkú nꞌe̱ka̱á xi chꞌon títsꞌínná
\r (Lc. 6:29-30)
\p
\v 38 ’Ja kinuꞌyó nga bꞌa̱ kikꞌihi̱n xu̱ta̱ ni̱stjin nkꞌie: “Xi chꞌon tsꞌi̱ín, nꞌe̱ ngajoya ngáha̱ ra̱ xi nkú katsꞌín. Tsa nku tunku̱n katsꞌínꞌuhu̱n, a̱ nku tunku̱n nꞌe̱ꞌuhu̱n. Tsa nku ni̱ꞌyu̱n katsꞌínꞌuhu̱n, a̱ nku ni̱ꞌyu̱n nꞌe̱ꞌuhu̱n.”
\v 39 Tu̱nga ahán bꞌa̱ tíxinnu̱u nga tjehe̱nntoho̱o xi chꞌon títsꞌínnu̱u. Tsa tjín xi kꞌo̱njin tsa̱ kixi̱hi̱, tjeihi̱n ko̱ tsa̱ skjúhi̱n.
\v 40 Tsa tjín xi mjehe̱ tsꞌi̱ínko̱kju̱a̱hi xi má nga kjéꞌahi chi̱nkahi̱, tjeihi̱n ko̱ chi̱nka ntsja̱hi̱.
\v 41 Tsa tjín xi tsꞌi̱ín kju̱a̱ꞌyúhun ri nga kꞌúínko̱i̱ chꞌáha̱ nku kilome̱tru̱ tjíhin, tu̱ sahá tꞌinko̱i̱ jo kilome̱tru̱ tjíhin.
\v 42 Tjeihi̱n xi ku̱a̱nkihi tsa mí nihi ko̱ najmi tu̱ xin chasei tsa tjín xi mjehe̱ ku̱e̱nyahi tsa mí nihi.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga tjíhin nga nꞌe̱tjáá xinki̱á
\r (Lc. 6:27-28, 32-36)
\p
\v 43 ’Ja kinuꞌyó nga bꞌa̱ kikꞌihi̱n xu̱ta̱ ni̱stjin nkꞌie: “Nꞌe̱tjóí xu̱ta̱ xinki̱ ko̱ nꞌe̱ unchai xu̱ta̱ kontra̱hi̱.”
\v 44 Tu̱nga ahán bꞌa̱ tíxinnu̱u nga tu̱ sahá nꞌe̱tjó xu̱ta̱ kontra̱nu̱u. Ti̱nchíhu̱u Nti̱a̱ná nga nda katsꞌínko̱ xi chꞌon títsunu̱u. Nda nꞌo̱ho̱o xi unkienu̱u. Chu̱bantjo nginku̱n Nti̱a̱ná xi chꞌon títsꞌínnu̱u ko̱ xi tje̱nnki unkienu̱u.
\p
\v 45 ’Bꞌa̱ nꞌo̱o tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín ka̱mahanu ntíhi̱ Na̱ꞌminu̱u xi tíjña ndji̱o̱jmi ján. A̱tꞌaha̱ kui xi tsꞌíntjuhu̱ tsꞌíu̱ ngayjee̱ xu̱ta̱, ndaha tsa xi chꞌonkꞌun ko̱ ndaha tsa xi nda. Ko̱ tsꞌínkꞌaha̱ tsꞌí ngayjee̱ xu̱ta̱, ndaha tsa xi na̱xu̱ tsꞌín ko̱ ndaha tsa xi najmi na̱xu̱ tsꞌín.
\v 46 A̱tꞌaha̱ tsa nꞌe̱tjó xi tjoho̱ jun, ¿mí chjíhi xi ku̱i̱jne̱nu̱u nkꞌie? Santaha já xi fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱ bꞌa̱ ta̱ i̱ncha tsꞌín.
\v 47 Ko̱ tsa tu̱ subahá já ntsꞌo xi súniñoho̱o, ¿mí ni nda tjíhin xi tínꞌo nkꞌie? Santaha xu̱ta̱ xi najmi be Nti̱a̱ná bꞌa̱ ta̱ i̱ncha tsꞌín.
\v 48 Katumo xi tjíhin nga ka̱mo. A̱tꞌaha̱ tsjehé Na̱ꞌminu̱u xi tíjña ndji̱o̱jmi ján.
\c 6
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu xi nkú tsꞌín nda ku̱i̱ntsu̱ba̱á
\p
\v 1 ’Najmi tu̱ nginku̱n xu̱ta̱ na̱xu̱ nꞌesjo yjonu̱u, tsa tu̱ xi sku̱e̱he̱nu̱u nga na̱xu̱ tínꞌo. A̱tꞌaha̱ tsa bꞌa̱ nꞌo̱o, najmi chumi ni chjíhi xi tsjánu̱u Na̱ꞌminu̱u xi tíjña ndji̱o̱jmi ján.
\p
\v 2 ’Kui bꞌa̱ maha, nkꞌie nga kꞌu̱a̱i̱hini chje̱hi̱, najmi tu̱ tjio títjun nꞌekjanei, xi nkú tsꞌín xu̱ta̱ xi tu̱ tsjohó ra̱ bakúchji xi nkú tsꞌín benkjún Nti̱a̱ná a̱ya niꞌya sinagoga̱ ko̱ a̱ya ni̱yóo̱, tu̱ xi nda sku̱e̱he̱ ra̱ xu̱ta̱. Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ja títsꞌínkjáíhi̱n chjí xi tsꞌe̱ jóo̱.
\v 3 Tu̱nga ji, nkꞌie nga tíꞌba̱i̱ chje̱hi̱, najmi tjíhin nga sku̱e̱ ntsa̱ skjúín ni xi títsꞌín ntsa̱ kixi̱.
\v 4 Tu̱ sahá jyuhú kjꞌi tjein chje̱hi̱. Ko̱ kui Na̱ꞌmihi̱ xi tíbe ni xi ꞌma tínꞌei, kui xi tsjáhi chjíhi̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu xi nkú tsꞌín chu̱baka̱á Nti̱a̱ná
\r (Lc. 11:2-4)
\p
\v 5 ’Nkꞌie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná, najmi bꞌa̱ tu̱ nꞌo xi nkú tsꞌín xu̱ta̱ xi tu̱ tsjohó ra̱ bakúchji xi nkú tsꞌín benkjún Nti̱a̱ná. Kui xi tsjoho̱ bincha ndju a̱ya niꞌya sinagoga̱ ko̱ ni̱yátée̱ nkꞌie nga nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, tu̱ xi sku̱e̱he̱ ra̱ xu̱ta̱. Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ja títsꞌínkjáíhi̱n chjí xi tsꞌe̱ jóo̱.
\v 6 Tu̱nga ji, nkꞌie nga chu̱bako̱i̱ Nti̱a̱ná, ti̱tjásꞌe̱i̱n a̱ya ꞌmahi̱, tꞌechjáí a̱nkju̱a̱hi̱ ko̱ chu̱bako̱i̱ Na̱ꞌmihi̱ xi tíjñako̱ subahi má ꞌmoo̱. Ko̱ kui Na̱ꞌmihi̱ xi tíbe ni xi ꞌma tíma, kui xi tsjáhi chíhi̱.
\p
\v 7 ’Nkꞌie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná, najmi tu̱ nꞌe chjón én xi najmi tjíhi̱n sin, tsa ta̱ kui ta̱ maha én xi chu̱bo, xi nkú tsꞌín xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱. Kui xi bꞌa̱ maha̱ nga ngju̱énñjuhu̱ Nti̱a̱ná tu̱ nga̱tꞌaha̱ nga ꞌyún tse tínchja̱.
\v 8 Kui nga najmi bꞌa̱ tu̱ nꞌehenu jun xi nkú nga tsꞌín xu̱ta̱ xuꞌbo̱. A̱tꞌaha̱ jahá be títjun Na̱ꞌminu̱u ni xi machjénnu̱u kintehe̱ ni nga ku̱i̱nchíhu̱u.
\p
\v 9 ’Kui bꞌa̱ maha, bꞌi̱ tsꞌín chu̱bako̱honu Nti̱a̱ná:
\q Ji Na̱ꞌmini̱ xi tinchin ndji̱o̱jmi ján,
\q katenkjúhin xu̱ta̱.
\q
\v 10 Ta̱texumani̱.
\q Katuma tꞌanankii̱ ni xi mjehi xi nkú nga ta̱ tíma ndji̱o̱jmi ján.
\q
\v 11 Tjenni̱ ndꞌa̱i̱ nichine xi machjénni̱.
\q
\v 12 Nꞌe̱ndyjatꞌani̱ ngatitsunni̱,
\q xi nkú tsꞌín ji̱n ta̱ nꞌendyjatꞌai̱hi̱ xi chꞌon títsꞌínni̱.
\q
\v 13 Najmi tu̱ ꞌba̱i̱ntei nga ku̱i̱jne̱jii̱n nga chjútꞌayákꞌunni̱.
\q Tu̱ sahá chjúxinni̱ ni xi chꞌonkꞌuu̱n.
\q A̱tꞌaha̱ ji xi batexumai,
\q ko̱ ji xi tjíhin ngaꞌyún,
\q ko̱ ji xi tjíhin kju̱a̱chánka tu̱ nkjꞌíéhé ni.
\q Bꞌa̱ tjín.
\p
\v 14 ’A̱tꞌaha̱ tsa nꞌe̱ndyjatꞌoho̱o xu̱ta̱ xi chꞌon títsꞌínnu̱u, bꞌa̱ ta̱ tsꞌín tsꞌi̱ínndyjatꞌanu̱u Na̱ꞌminu̱u xi tíjña ndji̱o̱jmi ján.
\v 15 Tu̱nga tsa najmi nꞌe̱ndyjatꞌoho̱o xu̱ta̱ xi chꞌon títsꞌínnu̱u, bꞌa̱ ta̱ tsꞌín Na̱ꞌminu̱u najmi tsꞌi̱ínndyjatꞌanu̱u ngatitsunnu̱u.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu xi nkú tsꞌín ku̱i̱ntsu̱ba̱ kjintíaá
\p
\v 16 ’Nkꞌie nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ kjintíó, najmi tu̱ nusin katꞌenu̱u xi nkú ꞌbehe̱ xu̱ta̱ xi tu̱ tsjohó ra̱ bakúchji xi nkú tsꞌín benkjún Nti̱a̱ná. A̱tꞌaha̱ kui xi ndzjen tsꞌínkꞌíé a̱nkjín tu̱ xi sku̱e̱he̱ ra̱ xu̱ta̱ nga tjíntu kjintíá. Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ja títsꞌínkjáíhi̱n chjí xi tsꞌe̱ jóo̱.
\v 17 Tu̱nga ji, nkꞌie nga ku̱i̱nchun kjintíáí, tu̱ sahá chjújin na̱tí sisin ntsja̱hi̱ ko̱ ta̱nejin a̱nkjin.
\v 18 Bꞌa̱ tsꞌín najmi sku̱e̱he xu̱ta̱ nga tinchun kjintíáí. Tu̱ Na̱ꞌmihi̱ ní xi sku̱e̱, a̱tꞌaha̱ kui xi tíjñako̱ subahi má ꞌmoo̱. Ko̱ kui Na̱ꞌmihi̱ xi tíbe ni xi ꞌma tíma, kui xi tsjáhi chjíhi̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu xi nkú tsꞌín sꞌe̱yaná
\r (Lc. 12:33-36; 16:13)
\p
\v 19 ’Najmi tu̱ e̱i̱ a̱sunntei̱ nꞌe nchi̱náí yjohi̱, má nga tsꞌínkatsúhu̱n xubíu̱ ni xi tjín ko̱ má nga ma stu ni xi tjín ko̱ má fasꞌen já ndyjée̱.
\v 20 Tu̱ sa ní ndji̱o̱jmi ján nꞌe̱ nchi̱náí yjohi̱, má nga najmi tsꞌínkatsúhu̱n xubíu̱ ni xi tjín ko̱ má nga najmi ma stu ni xi tjín ko̱ má najmi fasꞌen já ndyjé.
\v 21 Bꞌa̱ tíxihin a̱tꞌaha̱ má nga tíjña kju̱a̱nchi̱náhi̱, yo̱ ta̱ tíjña ani̱ma̱hi̱.
\p
\v 22 ’Tunkuin, kui xi xi nkú joyaha nku ndꞌí xi tsꞌín ndzjehe̱n yjonintehi̱. Kui bꞌa̱ maha, tsa tunkuin fasꞌen ni xi nda, ngayjee̱ yjonintehi̱ sꞌe ndzjehe̱n.
\v 23 Tu̱nga tsa ni xi najmi nda fasꞌen tunkuin, ngayjee̱ yjonintehi̱ sꞌe jyuhu̱n. Kui nga tsa ni xi tjíhin nga tsꞌi̱ín ndzjehen ri tu̱ sahá tsꞌín jyun, ¡ꞌyún ṉkjún jyun má tinchin ma!
\p
\v 24 ’Ndaha nku nda̱ musu̱ najmi ma tsꞌínxátꞌaha̱ jo já nti̱a̱. A̱tꞌaha̱ nku xi tsꞌi̱ín unkie ko̱ nku xi tsꞌi̱íntjo, ko̱ a ra̱ tsꞌi̱ínxátꞌa sisihi̱n nku ko̱ chꞌon tsꞌín ku̱a̱se̱he̱ xinkuu̱. Kui nga najmi ka̱ma nꞌe̱xátꞌaha̱ ru̱u Nti̱a̱ná ko̱ kju̱a̱nchi̱nóo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga Nti̱a̱ná kuhu̱n ntíhi̱
\r (Lc. 12:22-31)
\p
\v 25 ’Kui kju̱a̱ha nga bꞌa̱ tíxihi̱nnu̱u. Najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u ni xi machjénnu̱u, mí nihi xi chi̱no̱o ko̱ mí nihi xi sꞌi̱u. Ta̱ ndaha najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u ni xi machjéhe̱n yjonintenu̱u, mí najyuhun xi ndyjo̱o. Nkꞌie ní nga ku̱i̱ntsu̱bo̱o, kui ní nihi xi ꞌyún chjíhi̱ ra̱ nga nichinee̱. Ko̱ yjonintenu̱u, kui xi ꞌyún chjíhi̱ ra̱ nga najyuu̱n.
\v 26 Cha̱so̱ho̱ ni̱se xi tjíma tje̱n nkꞌa ján. Najmi bꞌéntje̱, najmi bꞌékú ko̱ najmi fꞌátjo ni xi kji̱ne̱. Tu̱nga Na̱ꞌminu̱u xi tíjña ndji̱o̱jmi ján tsjáha̱ nichine. Ko̱ jun, ¿a najmi ꞌyúhún chjí so nga ni̱see̱?
\v 27 Ko̱ ndaha tsa ꞌyún kjúánta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u tu̱ xi sáhanu masen metru̱, najmi tjín xi nkú tsꞌín sáhanu masen metru̱.
\p
\v 28 ’¿Ko̱ á jun fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u najyun xi ndyja̱hanu? Cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o xi nkú tsꞌín sá naxú jñóo̱. Najmi tsꞌínxá ko̱ najmi tsꞌínnda nachjún.
\v 29 Tu̱nga an bꞌa̱ tíxinnu̱u nga ta̱ ndaha nda̱ rei̱ Salomon xi ꞌyún chánka kama ni̱stjin nkꞌie, najmi bꞌa̱ kꞌun najyun xi kingja xi nkúhu naxúu̱.
\v 30 Tsa Nti̱a̱ná bꞌa̱ tsjo tsꞌínkꞌíéntu jñá xi chu̱ba̱ ma cháhá, xi ndꞌa̱i̱ ma chá ko̱ ndyjunni̱ ku̱i̱ti̱, ¿a najmi tu̱ sahá ꞌyún tsjá sanu̱u najyun xi ndyjo̱o jun xi ꞌyún chjí so nga jñóo̱? ¡Á bꞌa̱ ꞌyún i̱chí sꞌejihi̱nnu̱u Nti̱a̱ná!
\p
\v 31 ’Kui bꞌa̱ maha, najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u: “¿Mí nihi xi chi̱ne̱é?” ko̱ “¿Mí nihi xi sꞌi̱á?” ko̱ “¿Mí najyuhun xi ndyja̱á ndꞌa̱i̱?”, tsa ku̱i̱xíún.
\v 32 A̱tꞌaha̱ ngatentee̱ ni xuꞌbi̱ bangisjai xu̱ta̱ xi najmi be Nti̱a̱ná, tu̱nga jahá be Na̱ꞌminu̱u xi tíjña ndji̱o̱jmi ján nga machjénnu̱u ngatentee̱ niu̱.
\v 33 Títjun tjehe̱nnto nga katatéxumanu̱u Nti̱a̱ná ko̱ nꞌo̱o ni xi na̱xu̱ nginku̱n, ko̱ bꞌa̱ tsꞌín tu̱ kꞌu̱a̱i̱suhúnnu̱u ngayjee̱ ni xuꞌbi̱.
\v 34 Najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u mí nihi xi ka̱ma ndyjunni̱. Ndyjunni̱ sꞌe̱ ngáha̱nu̱u a̱nte nga kjúánta̱ ngáha̱ ru̱u yjonu̱u. A̱tꞌaha̱ ngayje ni̱stjin yꞌa kju̱a̱sti xi tsꞌe̱.
\c 7
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga najmi nꞌe̱kꞌanjiá jé xu̱ta̱
\r (Lc. 6:37-38, 41-42)
\p
\v 1 ’Najmi tu̱ nꞌekꞌanjiu jé xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í, tu̱ xi najmi tsꞌi̱ínnijéhe̱nu̱u Nti̱a̱ná.
\v 2 A̱tꞌaha̱ xi nkú nga tsꞌín nꞌe̱kꞌanjiu jé xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í, bꞌa̱ ta̱ tsꞌín tsꞌi̱ínnijé ngáha̱nu̱u Nti̱a̱ná. Ko̱ chu̱ba̱ xi nꞌe̱ chjón nga chꞌa̱chu̱bo̱o, ta̱ kuihi xi kꞌu̱a̱chu̱ba̱ko̱ ngáha̱nu̱u Nti̱a̱ná.
\p
\v 3 ’¿Nkú tsꞌín ji tíchasehe̱ ri̱ stjé xi kjinkihi tunku̱n nda̱ ntsꞌei nkꞌie nga najmi títsꞌín ndzjehin yáxuꞌba xi kjinki tunkuin?
\v 4 Nkꞌie nga yáxuꞌba kjinki tunkuin, ¿nkú tsꞌín bꞌa̱ kꞌúíhi̱n ri̱ nda̱ ntsꞌei: “Kꞌu̱a̱i̱ntení nga kꞌuasjénkia stjé xi kjinki tunkuin”?
\v 5 Tínꞌei ni xi tsꞌín xi tu̱ tsjohó ra̱ bakúchji xi nkú tsꞌín benkjún Nti̱a̱ná ni xi nꞌe̱ní ní. Nꞌe̱sje mahi tjun yáxuꞌba xi kjinki tunkuin, tu̱ xi nda ka̱ma ndzjehen ri nga nꞌe̱sjenki stjé xi kjinki tunku̱n nda̱ ntsꞌei.
\p
\v 6 ’Najmi tu̱ ꞌbo̱ho̱ nañóo̱ ni xi je nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ najmi tu̱ chi̱nko̱ chjanikjꞌajihu̱un ni tsjo kꞌunnu̱u, a̱tꞌaha̱ ku̱a̱si̱nne chu̱ ni xi tsjo kꞌunnu̱u ko̱ santaha ko̱ jun kji̱ne̱nu̱u chu̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga ku̱i̱nchíí Nti̱a̱ná ni xi nda
\r (Lc. 11:9-13; 6:31)
\p
\v 7 ’Ti̱nchíú, ko̱ Nti̱a̱ná tsjánu̱u. Ti̱nchísjo, ko̱ sa̱kúnu̱u. Nꞌe̱kjano a̱nkju̱o̱, ko̱ chjúxꞌánu̱u.
\v 8 A̱tꞌaha̱ ngatentee̱ xi banki tsꞌínkjáíhi̱n. Xi bangisjai sakúhu̱. Ko̱ xi tsꞌínkjane a̱nkju̱o̱ chjuxꞌáha̱.
\v 9 ¿A tjín a̱jinnu̱u nku xi tu̱ ndji̱o̱hó tsjáha̱ ntíhi̱ nkꞌie nga ni̱nku̱a̱n ku̱a̱nkihi̱?
\v 10 Tsa tji̱o̱ ku̱a̱nki ntíhi̱, ¿a tu̱ ye̱hé tsjáha̱?
\v 11 Santaha ko̱ jun xi chꞌonkꞌun yo nga ꞌbo̱ho̱o ni xi nda ntínu̱u. ¿A najmi tu̱ sahá Na̱ꞌminu̱u xi tíjña ndji̱o̱jmi ján ꞌyún tsjá saha̱ ni xi nda xu̱ta̱ xi ku̱a̱nkihi̱?
\p
\v 12 ’Kui bꞌa̱ maha, xi nkú tsꞌín mjenu̱u nga nꞌe̱nu̱u, bꞌa̱ ta̱ nꞌo̱ho̱ xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í. Kuihí niu̱ xi bakúya kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ ni xi yꞌétꞌa já profeta̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku a̱nkju̱a̱
\r (Lc. 13:24)
\p
\v 13 ’Ti̱tjásꞌo̱on a̱nkju̱a̱ ntsjíyoo̱. A̱tꞌaha̱ tayá a̱nkju̱a̱ ko̱ tayá ni̱yá xi fi má nga ndyja xu̱ta̱. ꞌYún nkjin xi tíi̱ncha fasꞌen a̱nkju̱a̱ xuꞌbo̱.
\v 14 Tu̱nga ntsjíyahá a̱nkju̱a̱ ko̱ ntsjí ni̱yá xi fi má nga bꞌentu xu̱ta̱. Chuba xi tíi̱ncha sakúhu̱ a̱nkju̱a̱ xuꞌbo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu xi nkú tsꞌín yaha̱ ra̱ xu̱ta̱
\r (Lc. 6:43-44)
\p
\v 15 ’Chúhu̱un yjonu̱u já profeta̱ tsankꞌóo̱. Kui xi kjꞌu̱a̱í tsꞌín ni̱ma̱kju̱a̱ maña̱ yjoho̱ xi nkúhu chu̱tsa̱nka̱, tu̱nga kjahán tjíntuyáha̱ xi nkúhu chu̱ kjan.
\v 16 Ka̱mankjinnu̱u nkú kꞌun jóo̱ nkꞌie nga cho̱o ni xi tsꞌi̱ín. A̱tꞌaha̱ ni xi tsꞌín xu̱ta̱, kui xi nkú joyaha tu xi bjaha̱ nku yá tu. ¿A jñá naꞌyáhá xi bjaha̱ tuntsja̱jé? ¿A yá naꞌyáhá xi bjaha̱ tu higo̱?
\v 17 Ngatentee̱ yá xi nda bjaha̱ tu xi nda. Ko̱ yá xi najmi nda bjaha̱ tu xi najmi nda.
\v 18 Nku yá xi nda, najmi ma bjaha̱ tu xi najmi nda. Ko̱ nku yá xi najmi nda, najmi ma bjaha̱ tu xi nda.
\v 19 Ko̱ ngatentee̱ yá xi najmi bjaha̱ tu xi nda, stisún ko̱ sꞌetí a̱jin ndꞌíu̱.
\v 20 Kui bꞌa̱ maha, cha̱hanu já profeta̱ tsankꞌóo̱ nkꞌie nga cho̱o tu xi tsꞌe̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu yá xi kju̱a̱sꞌenjin nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumaha̱
\r (Lc. 13:25-27)
\p
\v 21 ’Najmi kju̱a̱sꞌenjin nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumaha̱ ngatentee̱ xu̱ta̱ xi: “Ji nda̱ maestru̱, ji nda̱ maestru̱”, títsuna. Xi títsꞌíntjusun ní xi nkú tsꞌín mjehe̱ Na̱ꞌmina̱ xi tíjña ndji̱o̱jmi ján, kuihí xi kju̱a̱sꞌenjin yo̱.
\v 22 Nkꞌie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nkjin ṉkjún xi bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱na: “Ji Nda̱ Nti̱a̱, ji Nda̱ Nti̱a̱, ngajohi̱ yꞌeni̱jmíi̱, ngajohi̱ tsichꞌonsjehe̱ni̱ jánindoo̱ ko̱ nkjin kju̱a̱nkjún kinꞌei̱.”
\v 23 Tu̱nga an bꞌa̱ xín ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱: “Ndaha̱chí najmi benu̱u. Tankín tꞌaxínnú jun xi chꞌon kinꞌo.”
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu yá xu̱ta̱ha xi nkjinkꞌun
\r (Lc. 6:47-49; Mr. 1:22)
\p
\v 24 ’Kui bꞌa̱ maha, ngatentee̱ xu̱ta̱ xi ntꞌé énna̱ ko̱ tsꞌíntjusun, kui xi nkú joyaha nku nda̱ kitikju̱a̱ xi kitsꞌínndasún niꞌyaha̱ a̱sun ndji̱o̱.
\v 25 A̱sꞌa̱i kikꞌa tsíu̱, kama ꞌyún ntáje̱, ko̱ ntjo̱ kitsꞌínkꞌajni niꞌyoo̱ nga mjehe̱ kja̱nítsꞌin. Tu̱nga najmi tsijnehé a̱tꞌaha̱ a̱sun ndji̱o̱ kamandasún.
\v 26 Tu̱nga ngatentee̱ xu̱ta̱ xi ntꞌé énna̱ ko̱ najmi tsꞌíntjusun, kui xi nkú joyaha nku nda̱ chi̱ni xi kitsꞌínndasún niꞌyaha̱ a̱sun tsumíu̱.
\v 27 A̱sꞌa̱i kikꞌa tsíu̱, kama ꞌyún ntáje̱, ko̱ ntjo̱ kitsꞌínkꞌajni niꞌyoo̱ nga mjehe̱ kja̱nítsꞌin. Tsijne niꞌyoo̱ nga tsatsunyje.
\p
\v 28 Nkꞌie nga ja kamaha̱ Jesu nga bꞌa̱ kitsú, tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi nkú tsꞌín tíbakúya.
\v 29 A̱tꞌaha̱ tíbakúya xi nkúhu tsa xá tjíhi̱n. Najmi bꞌa̱ tsꞌín tíbakúya xi nkú tsꞌín bakúya já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱.
\c 8
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nku nda̱ xi kꞌuhu̱n // chꞌin fentujnu
\r (Mr. 1:40-45; Lc. 5:12-16)
\p
\v 1 Nkꞌie nga jꞌaijen ngáha Jesu nga nibaha a̱sunntu tje̱nki̱u̱, nkjin ṉkjún xu̱ta̱ kitsjennkíhi̱.
\v 2 A̱sꞌa̱i jꞌaisehe̱ Jesu nku nda̱ xi kꞌuhu̱n chꞌin fentujnu. Tsasinkúnchꞌintꞌaha̱ ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, tsa ji xi mjehi, ka̱ma nꞌe̱ jení nga chjúxinní chꞌin xi kꞌunna.
\p
\v 3 Kingjénne ntsja Jesu nga kitsꞌínko̱ nda̱ uu̱n ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Mjena. Katuma jei.
\p Ta̱ kuihi chu̱bo̱ tsitjuxíhi̱n chꞌihi̱n ndo̱.
\p
\v 4 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ Jesu ndo̱:
\p —Ji najmi tu̱ chꞌa xi ꞌmiyaihi̱ ni xi kamatꞌain. Tꞌihi̱nkúchjihi̱ yjohi̱ nda̱ na̱ꞌmiu̱ ko̱ tjein chje̱ xi nkú tsꞌín yꞌéjña Moise, tu̱ xi sku̱e̱ kixi̱hi xu̱ta̱ nga ja kamanda ngáhani.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nda̱ musu̱hu̱ // nku nda̱ jun kꞌaku̱
\r (Lc. 7:1-10)
\p
\v 5 Nkꞌie nga jasꞌen Jesu nanki Capernaum, a̱sꞌa̱i jꞌaisehe̱ nku nda̱ jun kꞌaku̱ nga jꞌainkihi̱ nku kju̱a̱nda.
\v 6 Bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Ji nda̱ nti̱a̱, nda̱ musu̱na̱ kjijña un niꞌyana̱. Najmi ta̱ ma tsꞌín ni̱yáha ko̱ un tíbehe̱.
\p
\v 7 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ka̱ma kfín tsꞌinnkíhi̱.
\p
\v 8 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú nda̱ jun kꞌaku̱:
\p —Ji nda̱ nti̱a̱, najmi an tsuhuna tsa niꞌyana̱ ku̱i̱tjásꞌe̱i̱n. Tu̱ bꞌa̱ ti̱xín ní nga katumanda nda̱ musu̱na̱, ko̱ ka̱manda ndo̱ ma.
\v 9 A̱tꞌaha̱ xi nkúhu an, tíjñana xi batéxumana ko̱ ta̱ tjínna já jun xi batexumaha̱. Nkꞌie nga: “Tꞌin”, xihi̱n nku, a̱sꞌa̱i fi. Ko̱ tsa: “Nibái̱”, xíhi̱n kjꞌa̱í, a̱sꞌa̱i nibá. Ko̱ tsa nku nda̱ musu̱na̱: “Nꞌe̱i̱ kui nii̱”, xíhi̱n, a̱sꞌa̱i tsꞌín.
\p
\v 10 Nkꞌie nga kintꞌé Jesu én xi kitsú ndo̱, kama nkjúhu̱n ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱ xu̱ta̱ xi tje̱nko̱:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ndaha nku xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ najmi kje̱e sakújinna xi bꞌi̱ tsꞌín sꞌejihi̱n an xi nkú tsꞌín sꞌejihi̱n nda̱i̱.
\v 11 Ko̱ bꞌa̱ tíxinnu̱u. Nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi ni̱ba tu̱ má xi tje̱hén ni ko̱ kꞌúéntutꞌáko̱ yámixo̱ ntje̱ cháná Abraham ko̱ Isaac ko̱ Jacob má batéxuma Nti̱a̱ná.
\v 12 Tu̱nga xu̱ta̱ xi tje̱he̱n ra̱ nga kju̱a̱sꞌen kai má batéxuma Nti̱a̱ná, kui xi ngju̱a̱i̱ya na̱tsin ján má jyuu̱n, a̱nte má nga kji̱ntá xu̱ta̱ ko̱ ku̱a̱te ni̱ꞌyu̱n.
\p
\v 13 A̱sꞌa̱i ta̱ kinchja̱ko̱ ngáha Jesu nda̱ jun kꞌaku̱:
\p —Tꞌin. Ngandahi̱ katuma xi nkú tsꞌín kuasꞌejihin.
\p Ta̱ kuihi chu̱bo̱ kamanda nda̱ musu̱hu̱ nda̱ juu̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu na̱ nchíꞌyaha̱ Pedro̱
\r (Mr. 1:29-31; Lc. 4:38-39)
\p
\v 14 Nkꞌie nga jasꞌen Jesu niꞌyaha̱ Pedro̱, kikie nga chꞌin kjijñako̱ na̱ nchíꞌyaha̱ Pedro̱.
\v 15 A̱sꞌa̱i kitsꞌínko̱ ntsja ta̱chjúu̱n. Kindyjajihi̱n chꞌiu̱n ko̱ tsisintje̱n nga kitsjáha̱ nichine xi tsichusehe̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nkjin xu̱ta̱ un
\r (Mr. 1:32-34; Lc. 4:40-41)
\p
\v 16 Nkꞌie nga ja kamaꞌña̱, jꞌaichꞌáha̱ Jesu nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi tjíntujíhi̱n jánindoo̱. Nkuhú tsu̱ꞌba én xi kitsú Jesu nga kikꞌonsje jánindoo̱ ko̱ nga kitsꞌínnkihi̱ ngatentee̱ xu̱ta̱ uu̱n.
\v 17 Bꞌa̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi kitsú nda̱ profeta̱ Isaia̱: “Kui xi ngjiko̱ kju̱a̱ꞌunná ko̱ jakjꞌá chꞌinná.”
\s Bꞌi̱ kitsúhu̱ Jesu já xi mjehe̱ tsjénnkihi̱
\r (Lc. 9:57-62)
\p
\v 18 Nkꞌie nga kikie Jesu nga nkjin xu̱ta̱ katsendáíhi̱ ra̱, bꞌi̱ kitsú nga mjehe̱ ngju̱a̱i̱ ngabantá ntáchakꞌuu̱n.
\v 19 A̱sꞌa̱i jꞌaikꞌúhu̱n nku nda̱ chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, tsjénnkihi tu̱ má xi tje̱hén ni nga kꞌúín.
\p
\v 20 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Chu̱ xi tjín ngijñóo̱ tjíhi̱n ti̱xa̱ ngijo ko̱ ni̱see̱ tjíhi̱n nu̱ba̱. Tu̱nga Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n najmi tjíhi̱n má nga ka̱ma kju̱ájñasun nintaku̱.
\p
\v 21 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú nku nda̱ niꞌyakuyáha̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, kꞌu̱a̱i̱ntení nga tjun kfínngjayánjia na̱ꞌmina̱.
\p
\v 22 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tsjénnkiní ji. Tꞌejñaihi̱ xu̱ta̱ xi bꞌa̱ joyaha tsa ja kꞌien nga kandjáyanji suba xu̱ta̱ kꞌien xinkjín.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínkꞌíéjyu Jesu ntjo̱ ko̱ ntáchakꞌuu̱n
\r (Mr. 4:35-41; Lc. 8:22-25)
\p
\v 23 A̱sꞌa̱i jasꞌen Jesu tsutsuu̱ ko̱ já niꞌyakuyáha̱ ta̱ jasꞌenko̱ho̱.
\v 24 Tu̱ nkuhú ntjo̱ xi tu̱ xí ꞌyúhún kamané nkꞌie nga tje̱njin ntáchakꞌuu̱n, santaha i̱xí kingjá ꞌmahá ra̱ tꞌéhe̱n ntóo̱ tsutsuu̱. Tu̱nga kjifehé Jesu nga bꞌa̱ tímoo̱.
\v 25 A̱sꞌa̱i já niꞌyakuyáha̱ ngji tsꞌínkjꞌáha̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —¡Ji nda̱ maestru̱, nꞌe̱kꞌankini̱! ¡Ja ku̱a̱yáá e̱i̱ ni̱!
\p
\v 26 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿Á tíbinkjuhunnu? ¡Á bꞌa̱ ꞌyún i̱chí sꞌejihi̱nnu̱u Nti̱a̱ná!
\p A̱sꞌa̱i tsisintje̱n Jesu ko̱ ndjá kinchja̱ko̱ ntjo̱ ko̱ ntáchakꞌuu̱n nga kitsꞌínkꞌíéjyu. A̱sꞌa̱i kisꞌe jyujyu.
\v 27 Kama nkjúhu̱n jóo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱ xinkjín:
\p —¿Yá nda̱ha xuꞌbi̱ nga santaha ntjo̱ ko̱ ntáchakꞌuu̱n ntꞌéꞌéhe̱n ra̱?
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌín nda̱íhi̱ Jesu jo já // xi tjíntujíhi̱n jánindoo̱
\r (Mr. 5:1-20; Lc. 8:26-39)
\p
\v 28 Nkꞌie nga tsichu Jesu ngabantá ntáchakꞌuu̱n, nankihi̱ xu̱ta̱ Gadara̱, a̱sꞌa̱i tsitjujín tsjóo̱ nga jꞌaikꞌúhu̱n Jesu jo já xi tjíntujíhi̱n jánindoo̱. Tu̱ ni xí kjahán jóo̱, nga santaha najmi ta̱ chꞌa ma fꞌa ni̱yá xuꞌbo̱.
\v 29 A̱sꞌa̱i i̱ncha kikjintáya nga bꞌi̱ kitsúhu̱ Jesu:
\p —Ji Jesu, Ntíhi̱ Nti̱a̱ nku tutuu̱, ¿mí nihi xi tjínko̱ni̱? ¿A ja kjúái̱kꞌa̱i̱ni̱ kju̱a̱ni̱ma̱ kintehe̱ ni nga ku̱i̱chú ni̱stjiu̱n?
\p
\v 30 Xi tje̱hen yo̱ nkjin ṉkjún chi̱nka̱ tíi̱ncha kjine jñá.
\v 31 Kui nga bꞌa̱ kitsúhu jánindoo̱ nga i̱ncha tsankihi̱ Jesu:
\p —Tsa ku̱i̱chꞌonsje̱ni̱ e̱i̱, tu̱ sahá tjennteni̱ nga ku̱i̱tjásꞌe̱njihi̱n chi̱nko̱.
\p
\v 32 —Tankíún —kitsú Jesu.
\p A̱sꞌa̱i tsitjujíhi̱n jóo̱ jánindoo̱ nga i̱ncha ngjikjasꞌenjihi̱n chi̱nko̱. Tsangatsanka ngatentee̱ chi̱nko̱ nga kikjaníkjꞌantjai yjoho̱ má nkꞌantjaihi̱ yo̱ ko̱ tsixuntujín ntáchakꞌuu̱n. Yo̱ jesunjin ntá.
\p
\v 33 A̱sꞌa̱i i̱ncha tsanka já xi tíi̱ncha kunntá chi̱nko̱. I̱ncha jꞌai a̱jin na̱nti̱o̱ ko̱ kitsúya ngatentee̱ ni xi kamoo̱ ko̱ ni xi kamaha̱ já xi tjíntujíhi̱n jánindoo̱.
\v 34 Tu̱ tsitju tentehé xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ nga nibasehe̱ Jesu. Nkꞌie nga jꞌaisehe̱, i̱ncha tsankihi̱ nga ku̱i̱tju nankihi̱ jóo̱.
\c 9
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nku nda̱ xi najmi ma fi
\r (Mr. 2:1-12; Lc. 5:17-26)
\p
\v 1 A̱sꞌa̱i jasꞌen Jesu nku tsutsu nga jꞌatikjá ntáchakꞌuu̱n ko̱ tsichu ngáha nankihi.
\v 2 Ja kamoo̱. Jꞌaisehe̱ Jesu já xi yꞌangꞌanki nku nda̱ xi najmi ma fi, xi kjisun na̱chaha̱n. Nkꞌie nga kikie Jesu nga sꞌejihi̱n jóo̱ yáha kui, a̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ nda̱ uu̱n:
\p —Tsjo katꞌehe̱ takꞌuin, ntína̱. Ja kama ndyjatꞌahi ngatitsuhi̱n.
\p
\v 3 Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkjinkꞌun kꞌu̱a̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱: “Najmi tíbenkjún Nti̱a̱ná nda̱i̱ nga bꞌa̱ tsꞌín tínchja̱.”
\v 4 Tu̱nga behé Jesu ni xi tíi̱ncha tsꞌínnkjinkꞌun jóo̱. A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —¿Á bꞌa̱ chꞌon tsꞌín tínꞌenkjíntakꞌuhunnu?
\v 5 ¿Má éhen xi ꞌyún na̱xu̱ tje̱n xi ka̱ma xíhi̱n ndo̱? ¿A: “Ja kama ndyjatꞌahi ngatitsuhi̱n”? ¿A ra̱: “Ti̱síntje̱i̱n ko̱ ti̱tsutjai”?
\v 6 Tu̱nga mjehéna kuakuchjínu̱u nga Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n tíjña ngajoho̱ Nti̱a̱ná a̱sunntei̱ xi má nga ka̱ma tsꞌi̱ínndyjatꞌaha̱ ngatitsuhu̱n xu̱ta̱.
\p A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ nda̱ xi najmi ma fiu̱:
\p —Ti̱síntje̱i̱n, chjúbéí na̱chahi̱n ko̱ tꞌin ngáhani niꞌyahi̱.
\p
\v 7 Tsisintje̱n nda̱ uu̱n ko̱ ngji ngáha niꞌyaha̱.
\v 8 Nkꞌie nga kikie xu̱ta̱ nkjiu̱n nii̱, kitsankjún ko̱ kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná a̱tꞌaha̱ xu̱ bꞌa̱ tse ngaꞌyún kitsjáha̱ nku nda̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ha̱ Jesu Mateo̱
\r (Mr. 2:13-17; Lc. 5:27-32)
\p
\v 9 Nkꞌie nga títsꞌín ni̱yá Jesu, kikie nku nda̱ xi ꞌmi Mateo̱ xi kabꞌejña a̱nte má nga fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱ ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Tsjénnkiní.
\p A̱sꞌa̱i tsisintje̱n Mateo̱ ko̱ kitsjennkíhi̱ Jesu.
\p
\v 10 Ko̱ ni xi kama, nkꞌie nga tíkjine Jesu ni̱ñu̱ niꞌyaha̱, nkjin ṉkjún já xi fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱ ko̱ já xi najmi na̱xu̱ tsꞌíntjusun kju̱a̱téxumoo̱ ta̱ i̱ncha jꞌaikꞌientutꞌáha̱ Jesu ko̱ já niꞌyakuyáha̱ tꞌa yámixo̱.
\p
\v 11 Nkꞌie nga kikie já fariseo̱ nii̱, a̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ já niꞌyakuyáha̱ Jesu:
\p —¿Á já xi fꞌáchjíntjaihi chꞌá ko̱ já xi najmi na̱xu̱ tsꞌíntjusuhun kju̱a̱téxumoo̱ tíneko̱ho ni̱ñu̱ nda̱ maestru̱nu̱u?
\p
\v 12 Tu̱nga nkꞌiehé nga kintꞌé Jesu éi̱n, bꞌi̱ kitsú:
\p —Xu̱ta̱ xi uhu̱n machjéhe̱n já chji̱ne̱nki, najmi xi ndaha̱.
\v 13 Tankíún ko̱ ti̱nchíyo nkú tsuhu̱ ra̱ éhe̱n Nti̱a̱ná xi bꞌi̱ tsꞌín tjítꞌa: “Ni xi mjehéna, nkꞌie nga ka̱ma ni̱ma̱nu̱u xu̱ta̱. Najmi chje̱ xi kꞌu̱échjíntjainu̱u mjena.” Najmi xu̱ta̱ je jái̱ nchjaha̱, xu̱ta̱ ngatitsun ní jái̱ nchjaha̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu nkjé tjíhin nga kꞌúéntu kjintíá xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱
\r (Mr. 2:18-22; Lc. 5:33-39)
\p
\v 14 A̱sꞌa̱i jꞌaisehe̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ Jua Bautista̱ ko̱ bꞌi̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —¿Nkú tjíhi̱n ra̱ nga najmi bꞌentu kjintíáha já niꞌyakuyáhi̱ xi nkú tsꞌín bintsu̱ba̱ kjintíáha̱ni̱ ji̱n ko̱ já fariseo̱?
\p
\v 15 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿A mahá ꞌbe babaha̱ xu̱ta̱ xi tjíntujín nku sꞌí kju̱a̱bixan nkꞌie nga tíjñajin saha̱ nda̱ bixoo̱n? Tu̱nga ku̱i̱chúhú ni̱stjin nga chjúꞌaha̱ nda̱ bixoo̱n. Nkꞌiehé nga kꞌúéntu kjintíá.
\v 16 Ta̱ ndaha najmi chꞌa bꞌéstiko̱ho najyun chá nku te najyun tse̱tse̱ xi najmi kje̱e nibákú. A̱tꞌaha̱ ni̱bakú najyun tse̱tse̱ ko̱ kjeti̱ya najyun chóo̱. Bꞌa̱ tsꞌín fi tsehe má kitiyá.
\v 17 Ko̱ ta̱ ndaha najmi chꞌa binchá binu̱ tse̱tse̱ nku tsa tja̱ba̱xín chá. A̱tꞌaha̱ binu̱ tse̱tse̱ kjeti̱ya tsa tja̱ba̱xín chóo̱. A̱sꞌa̱i fi ndzjo binu̱ ko̱ batsun tsa tja̱ba̱xíu̱n. Kui nga tsa tja̱ba̱xín tse̱tse̱hé xincháha binu̱ tse̱tse̱, ko̱ bꞌa̱ tsꞌín nda fꞌáítjoho nga joo̱ niu̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nku ta̱kjín // ko̱ nku ta̱chju̱ún
\r (Mr. 5:21-43; Lc. 8:40-56)
\p
\v 18 Nkꞌie nga bꞌa̱ títsu Jesu, tu̱ jꞌaihí yo̱ nku nda̱ tjíxá ko̱ tsasinkúnchꞌintꞌaha̱ nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Ta̱kjínna ja kꞌuen. Nibángjennéí ntsa̱i̱ ntína̱ tu̱ xi kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱.
\p
\v 19 A̱sꞌa̱i tsisintje̱n Jesu ko̱ ngjiko̱ já niꞌyakuyáha̱ nga kitsjennkíhi̱ ndo̱.
\v 20 Ko̱ tu̱ yo̱hó jꞌai tje̱nnkihi̱ Jesu nku ta̱chju̱ún xi tjíhi̱n te jo nú nga jní títsꞌínkꞌiehe̱n. Kui xi kitsꞌínko̱ tutsꞌin najyun xi yja Jesu.
\v 21 A̱tꞌaha̱ bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkjinkꞌun: “Tsa tu̱ najyuhu̱n tsꞌinko̱ sa, ka̱manda ngáhana.”
\v 22 Tu̱nga kitsꞌínkꞌótjiyahá Jesu nga tsasehe̱ ta̱chjúu̱n ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ji ntína̱, tsjo katꞌehe̱ takꞌuin. A̱tꞌaha̱ kuasꞌejihin nga Nti̱a̱ná kitsꞌín nibána, kui nga kama nkihi ri.
\p Ta̱ kuihi chu̱bo̱ kamanda ta̱chjúu̱n.
\p
\v 23 Nkꞌie nga tsichu Jesu niꞌyaha̱ nda̱ tjíxóo̱, kikie yo̱ já xi títsꞌínkjane yána̱xu̱ ko̱ xu̱ta̱ xi xa̱áha̱n tíi̱ncha tsꞌín nga tíkjintá.
\v 24 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tankín ngáhanu. Najmi kaꞌme ta̱kjíu̱n. Tu̱ kjifehé.
\p Tsajnukiehe̱ xu̱ta̱ xi kama ñjakú yo̱.
\v 25 Tu̱nga nkꞌiehé nga ja kikꞌonsje Jesu xu̱to̱, a̱sꞌa̱i jasꞌen má kjijña ta̱kjíu̱n, jakjꞌá ntsja ko̱ tsisintje̱n ngáha ta̱kjíu̱n.
\v 26 Kintꞌé ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín yo̱ ni xi kamoo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kikjexꞌánkihi̱ Jesu tunku̱n jo já ka̱
\p
\v 27 Nkꞌie nga tíbitju Jesu yo̱, kitsjennkíhi̱ jo já ka̱ xi kikjintáya tje̱nnkihi̱. Bꞌi̱ i̱ncha kitsú:
\p —Ji xi ntje̱he̱ David, katuma ni̱ma̱hi ji̱n.
\p
\v 28 Ko̱ nkꞌie nga jasꞌen niꞌyaha̱ Jesu, yo̱ i̱ncha jꞌaisehe̱ já ko̱. Bꞌi̱ kitsú Jesu nga kingjásjaiyaha̱ jóo̱:
\p —¿A sꞌejinnu̱u nga ka̱mana tsꞌian ni xi mjenu̱u?
\p Bꞌa̱ i̱ncha kitsú jóo̱:
\p —Joho̱n, nda̱ maestru̱.
\p
\v 29 A̱sꞌa̱i kitsꞌínko̱ Jesu tunku̱n jóo̱ ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Katuma xi nkú tsꞌín tísꞌejinnu̱u.
\p
\v 30 Tsixꞌánki tunku̱n jóo̱. A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Jesu:
\p —Tu̱nga najmi tu̱ chꞌa ꞌmiyahá ru̱u ni kamatꞌon.
\p
\v 31 Tu̱nga nkꞌiehé nga i̱ncha ngji jóo̱, kitsúyaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín yo̱ xi nkú nga kitsꞌínko̱ho̱ Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌín nda̱íhi̱ Jesu nku nda̱ xi najmi ma nchja̱
\p
\v 32 Nkꞌie nga tíbitju já xi ka̱ kai, i̱ncha jꞌai xu̱ta̱ xi jꞌaiko̱ho̱ Jesu nku nda̱ xi najmi ma nchja̱, a̱tꞌaha̱ nda̱nindoo̱ tíjñajihi̱n.
\v 33 Nkꞌie nga kikꞌonsje Jesu nda̱nindoo̱, kinchja̱ ngáha nda̱ ni̱mo̱. Kama nkjúhu̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín:
\p —Ndaha̱chí najmi kje̱e yaá a̱jinná xi ntje̱he̱ Israel tjenná nku ni xi bꞌa̱ tjín.
\p
\v 34 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú já fariseo̱:
\p —Ngaꞌyúhu̱n nda̱ninda kꞌaku̱hu̱ jánindoo̱ mꞌosjeko̱ho jánindoo̱ nda̱i̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kama ni̱ma̱ha̱ Jesu xu̱ta̱
\p
\v 35 Kikjatsúꞌba Jesu ngayjee̱ nanki i ko̱ nanki xi̱ xi tjín yo̱ nga tsakúya a̱ya niꞌya sinagoga̱. Yꞌéni̱jmí én nda tsu xi títsuya nga Nti̱a̱ná xi batéxuma ko̱ kitsꞌínnkiyjehe̱ chꞌin xi kꞌuhu̱n xu̱ta̱.
\v 36 Nkꞌie nga kikie Jesu xu̱ta̱ nkjiu̱n, kama ni̱ma̱ha̱, a̱tꞌaha̱ tíi̱nchajihi̱n sén ko̱ chu̱ba̱ tjímahá xi nkú joyaha chu̱tsa̱nka̱ xi najmi tjíhi̱n nda̱ bastu.
\v 37 A̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ já niꞌyakuyáha̱ nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Xu̱ta̱ xi tjín bꞌa̱ joyaha nkúhu nku ntje̱ chánka, tu̱nga chubahá maha já musu̱ xi tsꞌi̱ínxájin nii̱.
\v 38 Kui nga ti̱nchíhi̱ ru̱u xi tsꞌe̱ ntje̱ nga katsꞌínkji já musu̱ a̱jin ntje̱he̱.
\c 10
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsjá xáha̱ Jesu já postru̱ xi te joo̱
\r (Mr. 3:13-19; Lc. 6:12-16)
\p
\v 1 A̱sꞌa̱i kinchja̱ha̱ Jesu já niꞌyakuyá xi te joo̱ ko̱ kitsjáha̱ nga ngajoho̱ Jesu ka̱maha̱ jóo̱ kꞌo̱nsje jánindoo̱ xi tjíntujíhi̱n xu̱ta̱ ko̱ nga tsꞌi̱ínnkiyjehe̱ xu̱ta̱ xi chꞌihi̱n.
\p
\v 2 Kui xuꞌbi̱ xi jꞌáíhi̱n já postru̱ xi te joo̱: títjun Simon, xi ta̱ ꞌmi Pedro̱, ko̱ Andre xi nda̱ ntsꞌe̱ Pedro̱ maha; Santiago̱ ko̱ Jua xi ntsꞌe̱ maha xinkjín, xi jáha̱ Zebedeo̱;
\v 3 Felipe̱ ko̱ Bartolome; Toma ko̱ Mateo̱ xi jꞌáchjíntjai chꞌá; Santiago̱ ntíhi̱ Alfeo̱ ko̱ Tadeo̱;
\v 4 Simon xi mako̱ já kananista̱ ko̱ Juda̱ Iscariote̱ xi a̱skahan kitsꞌínkjasꞌen Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúyaha̱ Jesu já postru̱ xi nkú i̱ncha tsꞌi̱ín nga kꞌu̱éni̱jmí
\r (Mr. 6:7-13; Lc. 9:1-6)
\p
\v 5 A̱sꞌa̱i kitsꞌínkji Jesu já niꞌyakuyá xi te joo̱ nga kitsúyaha̱ ni xi tjíhin nga i̱ncha tsꞌi̱ín. Bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Najmi tu̱ bankíún má nga najmi tjín xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ ko̱ najmi tu̱ bitjasꞌo̱on nankihi̱ xu̱ta̱ Samari̱a̱.
\v 6 Xu̱ta̱ xi ntje̱he̱ ní Israel yꞌaha̱ ra̱ tankíhi̱nso̱ho̱, xu̱ta̱ xi ja kindyja xi nkú joyaha chu̱tsa̱nka̱.
\v 7 Tankíún ko̱ tꞌeni̱jmíú nga ja ꞌyún tiña tíjña Nti̱a̱ná nga tíbatéxuma ndꞌa̱i̱.
\v 8 Nꞌe̱nkihu̱u xu̱ta̱ un, nꞌe̱kjꞌáíyoho̱o xu̱ta̱ xi ja kaꞌme, nꞌe̱nkihu̱u xu̱ta̱ xi kꞌuhu̱n chꞌin fentujnu tu̱ xi ka̱ma jehe nginku̱n Nti̱a̱ná, ko̱ ti̱chꞌonsjo̱o jáninda xi tjíntujíhi̱n xu̱ta̱. Xi nkú tsꞌín tu̱ kikꞌa̱i̱hínu̱u ngaꞌyún, bꞌa̱ tsꞌín tu̱ ti̱si̱nko̱nú xu̱ta̱.
\p
\v 9 ’Najmi tu̱ chꞌo to̱onsine a̱ya tsanu̱u, ta̱ ndaha to̱ontaba, ko̱ ta̱ ndaha kjꞌa̱í to̱on.
\v 10 Najmi tu̱ chꞌo tsa nga nꞌo̱o ni̱yá, ta̱ ndaha jo ꞌyún najyun xi ndyjo̱o, ta̱ ndaha tja̱ba̱xínnté, ko̱ ta̱ ndaha yánise. A̱tꞌaha̱ xi tsꞌínxá tjíhi̱n kixi̱ nga kꞌu̱a̱i̱hi̱ nichine.
\p
\v 11 ’Nkꞌie nga ku̱i̱tjásꞌo̱on nku nanki ꞌyún ko̱ tsa nku nanki i̱chí, yo̱ ti̱nchísjo nku xi nda ani̱ma̱ha̱. Ti̱ntsu̱bo̱o niꞌyaha̱ santa nkúhu nga ku̱i̱tju ngáhanu nanki xuꞌbo̱.
\v 12 Nkꞌie nga ku̱i̱tjásꞌo̱on niꞌyoo̱, bꞌi̱ tsꞌín súniño: “Kasꞌenu̱u kju̱a̱jyu”, ti̱xíún.
\v 13 Tsa nda ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xi tsꞌe̱ niꞌyoo̱, kasꞌehe̱ kju̱a̱jyunu̱u. Tu̱nga tsa najmi nda ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱, kakꞌóyakꞌun ngáha̱nu̱u kju̱a̱jyunu̱u.
\p
\v 14 ’Tsa tjín xi najmi tsꞌi̱ínkjáínnu̱u ko̱ tsa najmi ngju̱énñjuhu̱ énnu̱u, tu̱ sahá ti̱tjusje̱ ngáhanu niꞌyoo̱ ko̱ tsa nankiu̱, ko̱ tꞌetsujno ndyjo tsu̱ku.
\v 15 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Nkꞌie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ ni xi kitsꞌín nga nkúnkú xu̱ta̱, kui nanki xuꞌbo̱ xi ꞌyún un sku̱e̱ saha̱ nga xu̱ta̱ xi kisꞌe nanki Sodoma̱ ko̱ nanki Gomorra̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúyaha̱ Jesu já postru̱ nga nꞌe̱ uncha
\p
\v 16 ’Tꞌejin takꞌun. An títsꞌinkjínu̱u xi nkú joyaha chu̱tsa̱nka̱ a̱jihi̱n nañá kjan. Kui nga ti̱ntsu̱ba̱ ndahanu xi nkú joyaha ye̱ ko̱ ni̱ma̱kju̱a̱ nꞌe̱sjo yjonu̱u xi nkú joyaha chu̱tujuu̱.
\v 17 Chúhu̱un yjonu̱u xu̱ta̱, a̱tꞌaha̱ tsꞌi̱ínkjasꞌennu̱u já tjíxóo̱ ko̱ kꞌu̱énu̱u a̱ya niꞌya sinagoga̱.
\v 18 Nga̱tꞌana̱ ngju̱a̱i̱ko̱nu̱u nginku̱n já títjuu̱n ko̱ nginku̱n já rei̱, tu̱ xi ku̱i̱xínyaha̱ ru̱u jóo̱ ko̱ ta̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱he̱ Israel tje̱he̱n ra̱ yáha an.
\p
\v 19 ’Tu̱nga nkꞌie nga tsꞌi̱ínkjasꞌennu̱u xu̱ta̱, najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u nkú nꞌe̱ chu̱bo ko̱ mí éhen xi ku̱i̱xíún. A̱tꞌaha̱ kui chu̱ba̱ xuꞌbo̱ kꞌu̱a̱i̱nu̱u én xi chu̱bo.
\v 20 A̱tꞌaha̱ najmi jun xi chu̱bo, Espiri̱tu̱hu̱ ní Na̱ꞌminu̱u xi ku̱i̱nchja̱ nkꞌie nga chu̱bo.
\p
\v 21 ’Já xi ntsꞌe̱ maha xinkjín ta̱ kuihi tsꞌi̱ínkjasꞌen xinkjín nga nꞌe̱kꞌien. Xi tíꞌmi na̱ꞌmi tsꞌi̱ínkjasꞌen ntíhi̱. Xi tíꞌmi ntí kja̱ánko̱ xi cháha̱ ko̱ tsꞌi̱ínkꞌien.
\v 22 Nga̱tꞌana̱ tsꞌi̱ín unkiehe̱nu̱u ngayjee̱ xu̱ta̱. Tu̱nga xi tu̱ nku ndjáhá ku̱a̱si̱njña, kui xi kꞌu̱a̱nki.
\v 23 Nkꞌie nga tsjénnki unkienu̱u xu̱ta̱ xi tjín nku nanki, tu̱ sahá ti̱yú. Tankíún kjꞌa̱í nanki. A̱tꞌaha̱ kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Najmi kfe̱nu̱u nga ku̱i̱nimo ngayjee̱ nankihi̱ xu̱ta̱ Israel kintehe̱ ni nga kjꞌu̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\p
\v 24 ’Nku nda̱ niꞌyakuyá najmi ꞌyún yankjún sa nga nda̱ maestru̱hu̱, ko̱ nku nda̱ musu̱ najmi ꞌyún yakjún sa nga nda̱ nti̱a̱ha̱.
\v 25 Nda tjín tsꞌe̱ nda̱ niꞌyakuyóo̱ tsa bꞌa̱ tsꞌín ka̱maha̱ xi nkúhu nda̱ maestru̱hu̱, ko̱ nda tjín tsꞌe̱ nda̱ musu̱ tsa ku̱i̱chú ma xi nkú joyaha nda̱ nti̱a̱ha̱. Tsa na̱ꞌmihi̱ ntíu̱ xi tíꞌmihi̱ nda̱ninda Beelzebu, ¿a najmi tu̱ sahá ꞌyún chꞌon kꞌúín saha̱ ntíhí?
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu yá xi tjíhin nga ku̱i̱nkjún
\r (Lc. 12:4-9)
\p
\v 26 ’Kui bꞌa̱ maha, najmi tu̱ binkjuhunnu xu̱ta̱ xuꞌbo̱. A̱tꞌaha̱ najmi tjín ni xi ꞌma tjítjo xi najmi cha̱, ko̱ najmi tjín ni xi tíjña ꞌma xi najmi sꞌe̱jña chji.
\v 27 Ni xi tíxinyanu̱u má jyuu̱n, chu̱ba ngáhanu má ndzjee̱n. Ko̱ én se̱n xi ku̱i̱núꞌyó nga kuinchja, chꞌi̱íyako̱ ngáhanu a̱sun nkꞌa niꞌyoo̱.
\v 28 Najmi tu̱ binkjun xi tu̱ yjonintee̱hé maha̱ tsꞌínkꞌien tu̱nga najmi mahá ra̱ tsꞌi̱ínkꞌien ani̱ma̱nu̱u. Xi ma níhi̱ tsꞌínkji ani̱ma̱nu̱u ko̱ yjonintenu̱u a̱jin nga̱kꞌi̱e̱n, kui ní xi ti̱nkjún.
\p
\v 29 ’¿A najmi mahá tsa tu̱ xí nanki chjíhí chꞌa nga satéña jo ni̱se xi̱ tíntí? Ndaha tsa bꞌa̱ ma, ndaha nku ni̱see̱ najmi ndyja̱ tsa najmi mjehe̱ Na̱ꞌminu̱u.
\v 30 Nga̱tꞌa tsꞌa̱jun bi, santaha ngayjee̱ ntsja̱ku tjín xki̱hi̱ Na̱ꞌminu̱u.
\v 31 Kui kju̱a̱ha nga najmi tu̱ binkjuhunnu, a̱tꞌaha̱ jun xi ꞌyún chjí so nga nkjin ni̱se.
\p
\v 32 ’Ngatentee̱ xi tsꞌi̱ínkie yjoho̱ nga bena nginku̱n xu̱ta̱, tsꞌinkíé yjona̱ nga be xu̱to̱ nginku̱n Na̱ꞌmina̱ xi tíjña ndji̱o̱jmi ján.
\v 33 Tu̱nga xi najmi tsꞌi̱ínkie yjoho̱ nga bena nginku̱n xu̱ta̱, ko̱ an ta̱ najmi tsꞌinkíé yjona̱ nga be xu̱to̱ nginku̱n Na̱ꞌmina̱ xi tíjña ndji̱o̱jmi ján.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu nga kui nga̱tꞌaha̱ // ku̱a̱kjányaha yjoho̱ xu̱ta̱
\r (Lc. 12:51-53; 14:26-27)
\p
\v 34 ’Najmi bꞌa̱ tu̱ tsꞌín nꞌenkjíntakꞌun, tsa kju̱a̱jyu jái̱kꞌiejñá a̱sunntei̱. Najmi kju̱a̱jyu jái̱ tsja. Kju̱a̱chán ní jái̱ tsja.
\v 35 A̱tꞌaha̱ jáa̱ tu̱ xi ku̱a̱kjányaha yjoho̱ xu̱ta̱, má nga nku nda̱ ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱ꞌmihi̱ ko̱ nku ta̱kjín ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱aha̱ ko̱ nku na̱ a̱nta ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱ nchíꞌyaha̱.
\v 36 Ta̱ kuihi xinkjín xu̱ta̱ ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱.
\p
\v 37 ’Xi ꞌyún tsꞌi̱íntjo sa na̱ꞌmihi̱ ko̱ tsa na̱aha̱ nga an, kui xi najmi tsuhu̱ ra̱ nga ka̱ma xu̱ta̱ niꞌyakuyána̱. Xi ꞌyún tsꞌi̱íntjo sa ntíhi̱ nga an, najmi tsuhu̱ ra̱ nga ka̱ma xu̱ta̱ niꞌyakuyána̱.
\v 38 Xi najmi títsjáha̱ yjoho̱ nga tsjénnkina santaha tsa ku̱a̱yá nga̱tꞌana̱, najmi tsuhu̱ ra̱ nga ka̱ma xu̱ta̱ niꞌyakuyána̱.
\v 39 Xi ku̱a̱ngisjáí suba nga kꞌúéjña tíkꞌun, tu̱ sahá ku̱a̱yá. Tu̱nga xi ku̱a̱yá nga̱tꞌana̱, kui xi sa̱kúhu̱ nga kꞌúéjña tíkꞌun.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu chjí xi kꞌu̱a̱i̱hi̱ xu̱ta̱
\r (Mr. 9:41)
\p
\v 40 ’Xu̱ta̱ xi tsꞌi̱ínkjáínnu̱u, ja an títsꞌínkjáínna. Ko̱ xi tsꞌi̱ínkjáínna, ta̱ títsꞌínkjáíhi̱n xi kitsꞌín nibána.
\v 41 Xi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n nku nda̱ profeta̱ a̱tꞌaha̱ nda̱ profeta̱ nii̱, xi nkú tsꞌín tje̱he̱n ra̱ bꞌa̱ tsꞌín kꞌu̱a̱i̱hi̱. Ko̱ xi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n nku nda̱ xi na̱xu̱ tsꞌín a̱tꞌaha̱ na̱xu̱ tsꞌín ndo̱, xi nkú tsꞌín tje̱he̱n ra̱ bꞌa̱ tsꞌín kꞌu̱a̱i̱hi̱.
\v 42 Ko̱ tsa tjín xi tsjáha̱ nku chu̱tsín ntánijua nchꞌán xi kꞌúí nku xu̱ta̱ xuꞌbi̱ a̱tꞌaha̱ xu̱ta̱ niꞌyakuyána̱ nii̱, kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u nga kjꞌu̱a̱i̱hi̱ chjíhi̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱.
\c 11
\s Bꞌi̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ko̱ já niꞌyakuyáha̱ // Jua Bautista̱
\r (Lc. 7:18-23)
\p
\v 1 Nkꞌie nga ja kamaha̱ Jesu nga kitsúyaha̱ já niꞌyakuyá xi te joo̱ ni xi tjíhin nga i̱ncha tsꞌi̱ín, a̱sꞌa̱i i̱ncha ngji nga tsakúya ko̱ yꞌéni̱jmí én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná nanki xi tjín yo̱.
\v 2 A̱ya nu̱ba̱yóo̱ kintꞌé Jua Bautista̱ ni xi títsꞌín Jesu. A̱sꞌa̱i kitsꞌínkji kꞌu̱a̱ já niꞌyakuyáha̱
\v 3 tu̱ xi ngju̱ásjaiyaha̱ ra̱ Jesu. Bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —¿A ji nda̱ xi tjíhin nga kjꞌu̱a̱í? ¿A ra̱ chúyahá ri̱ kjꞌa̱í nda̱ha?
\p
\v 4 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tankínkꞌinyoho̱o Jua ni xi tínuꞌyó ko̱ tíyo.
\v 5 Tíma chjihi̱ xi ka̱ha̱. Xi najmi ma fi tíi̱ncha fi. Xi kꞌuhu̱n chꞌin fentujnu tímanda. Tíntꞌé xi stayaha̱. Tífꞌáíyaha̱ xi ja kꞌien. Tísꞌeni̱jmíhi̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná xi xꞌa̱ha̱n.
\v 6 ¡Nda tjín tsꞌe̱ xi najmi tjín ni xi tsꞌi̱ínchꞌoho̱ nga tsjénnkina!
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu Jua Bautista̱
\r (Lc. 7:24-35)
\p
\v 7 Nkꞌie nga ja tíi̱ncha fi ngáha já niꞌyakuyáha̱ Jua Bautista̱, kikꞌatutsꞌi̱hi̱n Jesu nga kinchja̱ni̱jmíyaha Jua. Bꞌi̱ kitsúhu̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n:
\p —¿Mí nihi xi tsankinse nkjúhu̱un a̱nte kixiu̱? ¿A nku yáxá xi títsꞌínkꞌajnihi̱ ntjo̱?
\v 8 Tsa najmi, ¿mí nihi xi tsankisoho̱o? ¿A nku nda̱ xi yja najyun tsjo tjín? Najmi, a̱tꞌaha̱ xi bja najyun tsjo kꞌun, kui xi tjíntu niꞌyaha̱ já rei̱.
\v 9 Tu̱nga, ¿á tsitjuhunu? ¿A ra̱ nkuhú nda̱ profeta̱ tsankisoho̱o? Joho̱n, kui. An bꞌa̱ tíxinnu̱u nga kui Jua xi ꞌyún chánka sa a̱jihi̱n já profeta̱.
\v 10 Jua tínchja̱ni̱jmíyaha ni xi tjítꞌa xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná:
\q Títsꞌinkjíá nda̱ chji̱ne̱ꞌénna̱ tu̱ xi ngju̱a̱i̱ títjuhun ri.
\q Kꞌu̱énda títjun ni̱yáhi̱.
\m
\v 11 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ndaha nku xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntei̱ najmi ꞌyún chánka sa nga Jua Bautista̱. Tu̱nga xi ꞌyún i̱chí má batéxuma Nti̱a̱ná, kui xi ꞌyún chánka sa nga Jua.
\p
\v 12 ’Ni̱stjin nga yꞌéni̱jmí Jua Bautista̱ éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ santaha ndꞌa̱i̱ ꞌyún tíbixkjanyáha má batéxuma Nti̱a̱ná, ko̱ xu̱ta̱ xi kitikju̱a̱ títsꞌín tsꞌe̱ yo̱.
\v 13 A̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná kitsꞌínchjén ni xi yꞌétꞌa já profeta̱ ko̱ xi kisꞌetꞌa kju̱a̱téxumaha̱ Moise nga kitsjá éhe̱n santaha nkúhu nga jꞌai Jua.
\v 14 Tsa mjenu̱u nꞌe̱ sꞌejiun éi̱n, Jua kui xi Elia̱ xi tjíhin nga kjꞌu̱a̱í.
\v 15 Xi tje̱n tja̱ba̱xínñju, katasínñju.
\p
\v 16 ’¿Mí nihi xi kꞌuejñá chu̱ba̱yako̱hona xi nkú kꞌun xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱? Kui xi bꞌa̱ joyaha já a̱sti xi bꞌentu ni̱yátée̱ ko̱ kjintáyaha̱ xinkjín
\v 17 nga bꞌa̱ i̱ncha tsu: “Nkꞌie nga kinꞌekjanei̱ yána̱xu̱, ¿á najmi kichankihinu? Ko̱ nkꞌie nga kisei̱ suu̱n nusin, ¿á najmi kichꞌíhinu?”
\p
\v 18 ’A̱tꞌaha̱ nkꞌie nga jꞌai Jua, yꞌejña kjintíá ko̱ najmi kikꞌi binu̱. A̱sꞌa̱i: “Nda̱ninda tíjñajihi̱n”, kitsú xu̱ta̱.
\v 19 A̱skahan jꞌai ngá Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n xi kjine ko̱ ꞌbi, ko̱ tu̱ sa bꞌa̱há tsu ngá xu̱ta̱: “Kui nda̱i̱ xi ꞌyún kjine ko̱ ꞌyún ꞌbi. Nda nchja̱ko̱ já xi fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱ ko̱ já xi najmi na̱xu̱ tsꞌíntjusun kju̱a̱téxumoo̱.” Tu̱nga tísꞌejña chjihí kju̱a̱nkjintakꞌuhu̱n Nti̱a̱ná nkꞌie nga tíyaha̱ ni xi títsꞌín.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ xi najmi kitsꞌínkjáíhi̱n éhe̱n
\r (Lc. 10:13-15)
\p
\v 20 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ tsꞌín ndjá kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ xi tjíntu nanki má nga ꞌyún kitsꞌín kju̱a̱nkjún, a̱tꞌaha̱ najmi ngjikjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱:
\p
\v 21 —¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, xu̱ta̱ nanki Corazin! ¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, xu̱ta̱ nanki Betsaida̱! A̱tꞌaha̱ tsa xu̱ta̱ nanki Tiro̱ ko̱ xu̱ta̱ nanki Sidon kikie kju̱a̱nkjún xi kama a̱jinnu̱u, ja ra̱ ndꞌa̱i ngjikjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nga kingja najyun kfe ko̱ yꞌentujín nasu.
\v 22 Tu̱nga ahán bꞌa̱ tíxinnu̱u. Ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ mí nihi xi kitsꞌín nga nkúnkú xu̱ta̱, jun xi ꞌyún un sku̱e̱ sanu̱u nga xu̱ta̱ xi kisꞌe nanki Tiro̱ ko̱ nanki Sidon.
\p
\v 23 ’Ko̱ jun xu̱ta̱ nanki Capernaum, tsa bꞌa̱ manu̱u nga santaha ndji̱o̱jmi ján cha̱nkjúnnu̱u, najmi. Tu̱ sa ní santaha nga̱kꞌi̱e̱n kuankínjo̱on. A̱tꞌaha̱ tsa xu̱ta̱ nanki Sodoma̱ kikie kju̱a̱nkjún xi kama a̱jinnu̱u, ta̱ tíjña ra̱ santaha ndꞌa̱i̱ tsakai.
\v 24 Tu̱nga an bꞌa̱ tíxinnu̱u. Nkꞌie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ mí nihi xi kitsꞌín nga nkúnkú xu̱ta̱, jun xi ꞌyún un sku̱e̱ sanu̱u nga xu̱ta̱ xi kisꞌe nanki Sodoma̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúchji kju̱a̱tsjoho̱ Jesu
\r (Lc. 10:21-22)
\p
\v 25 Kui ni̱stjiu̱n bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —An títsꞌintsjoho, Na̱ꞌmi, Nti̱a̱ xi tsꞌe̱ nkꞌa ján ko̱ tꞌanankiu̱. A̱tꞌaha̱ yꞌejña chjihi̱ xu̱ta̱ xi bꞌa̱ kꞌun xi nkú joyaha jántí xi̱ ni xi kikꞌiejña ꞌmaihi̱ já nkjinkꞌuu̱n ko̱ já xi mankjihi̱n ni xi tjín.
\v 26 Joho̱n, Na̱ꞌmi, a̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsꞌín kama tsjohi.
\p
\v 27 ’Ngayjee̱ ni xi tjín ja kitsꞌínkjasꞌen a̱ya ntsa̱ Na̱ꞌmina̱. Najmi chꞌa behe̱ Ntíu̱, tu̱ nkuhú Na̱ꞌmiu̱ xi behe̱. Ta̱ ndaha najmi chꞌa behe̱ Na̱ꞌmiu̱, tu̱ nkuhú Ntíu̱ xi behe̱. Ko̱ xu̱ta̱ xi mjehe̱ Ntíu̱ nga ku̱a̱kúchjihi̱ Na̱ꞌmiu̱, kui xi sku̱e̱ Na̱ꞌmiu̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ha̱ Jesu xu̱ta̱ nga kjꞌu̱a̱ísehe̱
\p
\v 28 ’Nibáha̱se̱nú ngatentoo̱ xi tsichu manu̱u nga kichꞌanjiu chꞌáha̱ kju̱a̱téxumoo̱, ko̱ an tsjanu̱u nga nꞌe̱kjꞌáíyo.
\v 29 Tjasuntjio nkú tsuhu̱ ra̱ kju̱a̱téxuma xi tíbakuyá, a̱tꞌaha̱ tsꞌinkjáíhi̱n xu̱ta̱ ko̱ ni̱ma̱kju̱a̱ tjíyana. Sa̱kúnu̱u xi má nga tsꞌi̱ínkjꞌáíya ani̱ma̱nu̱u.
\v 30 A̱tꞌaha̱ najmi ꞌni sꞌesúntjia ni xi bakuyá ko̱ kijna chꞌá xi tsjanu̱u.
\c 12
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu ni̱stjin nkjúu̱n
\r (Mr. 2:23-28; Lc. 6:1-5)
\p
\v 1 Nku xua̱tu̱ jꞌajin Jesu má nga tjíntje̱ tuni̱ñu̱. Kama bjoho̱ já niꞌyakuyáha̱ ko̱ i̱ncha kikjeꞌyún tuni̱ñu̱. Kitsꞌíntjiya ntsja nga kikjine.
\v 2 Tu̱nga kikiehé já fariseo̱ ni xi tíi̱ncha tsꞌín jóo̱. A̱sꞌa̱i bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ Jesu:
\p —Cha̱se̱ ma ri̱. Ni xi tíjña nkjúhu̱n kju̱a̱téxumoo̱ nga ni̱stjin nkjúu̱n tíi̱ncha tsꞌín já niꞌyakuyáhi̱.
\p
\v 3 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿A najmi kje̱hé nꞌeyo má nga tjítꞌa ni xi kitsꞌín David nkꞌie nga kama bjoho̱ kui ko̱ já xi tje̱nko̱ho̱?
\v 4 Jasꞌen a̱nte nkjúhu̱n Nti̱a̱ná ko̱ kikjine ni̱nku̱a̱n nkjún xi tjíntu yo̱, ni xi najmi tjíhin nga kui kji̱ne̱ ko̱ ta̱ ndaha já xi tje̱nko̱, ni̱nku̱a̱n xi tu̱ já na̱ꞌmiu̱ ma kjinehé.
\v 5 ¿Ko̱ a najmi kje̱hé nꞌeyo kui nii̱ xi tjítꞌa xu̱ju̱n kju̱a̱téxumoo̱? Já na̱ꞌmi xi tsꞌínxá a̱ya ni̱nku̱ nga ni̱stjin nkjúu̱n najmi chumi jéhe bꞌanji.
\v 6 An bꞌa̱ tíxinnu̱u. E̱i̱ tíjñajinnu̱u nku xi ꞌyún chánka sa nga ni̱nku̱.
\p
\v 7 ’Tu̱nga najmi kje̱hé mankjinnu̱u éhe̱n Nti̱a̱ná xi bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa: “Ni xi mjehéna, nkꞌie nga ka̱ma ni̱ma̱nu̱u xu̱ta̱. Najmi chje̱ xi kꞌu̱échjíntjainu̱u mjena.” Tsa mankjinnu̱u ée̱n, najmi chu̱ba̱ nꞌe̱nijéhe̱ ru̱u xu̱ta̱ xi najmi tjíhi̱n jé.
\v 8 A̱tꞌaha̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n batéxumaha̱ santaha ko̱ ni̱stjin nkjúu̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nku nda̱ xi chꞌihi̱n ntsja
\r (Mr. 3:1-6; Lc. 6:6-11)
\p
\v 9 Ngjikjasꞌen Jesu niꞌya sinagoga̱.
\v 10 Yo̱ ta̱ kabꞌejña nku nda̱ xi chꞌihi̱n ntsja. A̱sꞌa̱i bꞌa̱ i̱ncha kitsú jóo̱ nga kingjásjaiyaha̱ Jesu, tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín sa̱kúhu̱ ra̱ má tíndyjajihi̱n Jesu:
\p —¿A ma nꞌenki nga ni̱stjin nkjún?
\p
\v 11 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Jesu:
\p —Tsa nku xi kabasinjña e̱i̱ tíjñaha̱ nku chu̱tsa̱nka̱, tsa tu̱ nkuhú ti̱xa̱ ku̱i̱jne̱ngiya chu̱ nga ni̱stjin nkjúu̱n, ¿a najmi ku̱a̱kjꞌáhá chu̱ ko̱ kꞌu̱a̱sjeya ti̱xo̱?
\v 12 Kui bꞌa̱ maha, ¡ꞌyún chjí sa nku xu̱ta̱ nga nku chu̱tsa̱nka̱! Kui nga ma nꞌehe nku ni xi nda nga ni̱stjin nkjún.
\p
\v 13 A̱sꞌa̱i Jesu bꞌa̱ kitsúhu̱ nda̱ xi chꞌihi̱n ntsja:
\p —Tjentei ntsa̱i̱.
\p Kingjénte ntsja ndo̱ ko̱ kamanda. Bꞌa̱ kikꞌie xi nkúhu̱ ntsja xinkuu̱.
\v 14 A̱sꞌa̱i i̱ncha tsitju yo̱ já fariseo̱ ko̱ yꞌéndako̱ xinkjín xi nkú tsꞌín ka̱ma tsꞌi̱ínkꞌiehen Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nkjin xu̱ta̱ // a̱ndai ntáchakꞌuu̱n
\p
\v 15 A̱sꞌa̱i ngji tꞌaxín Jesu, a̱tꞌaha̱ ja be ni xi mjehe̱ tsꞌi̱ín jóo̱. Nkjin ṉkjún xu̱ta̱ kitsjennkíhi̱. Kitsꞌínnkihi̱ ngatentee̱ xi uhu̱n
\v 16 ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱ xu̱ta̱ nga najmi i̱ncha ku̱i̱tsu̱ya yáha Jesu.
\v 17 Bꞌa̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi kinchja̱ nda̱ profeta̱ Isaia̱ nkꞌie nga bꞌa̱ kitsú:
\q
\v 18 E̱i̱ tíjña nda̱ musu̱na̱ xi jꞌajián,
\q xi tjona ko̱ xi tsjo maha̱ ani̱ma̱na̱.
\q Tsjaha̱ Espiri̱tu̱na̱,
\q ko̱ ku̱i̱tsu̱yaha̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱ ni xi na̱xu̱ nginkán.
\q
\v 19 Najmi kjan ku̱i̱nchja̱ ko̱ najmi kji̱ntáya,
\q najmi ni̱yátée̱ ku̱i̱núꞌyá nta̱ha̱.
\q
\v 20 Najmi kjétꞌokjá nku yáxá xi ja títsꞌokjá.
\q Najmi tsꞌi̱ínkꞌien ndꞌí xi tu̱ ni̱nti̱hí títju saha̱,
\q santa nkúhu nga tsꞌi̱ínndju̱ú ni xi na̱xu̱ nginkán.
\q
\v 21 Ko̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱ ka̱ma ꞌyún takꞌun nda̱ musu̱na̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu nda̱ninda Beelzebu
\r (Mr. 3:20-30; Lc. 11:14-23; 12:10)
\p
\v 22 Jꞌaisehe̱ Jesu xu̱ta̱ xi jꞌaiko̱ nku nda̱ xi tíjñajihi̱n nda̱nindoo̱. Kui xi ka̱ ko̱ najmi ma nchja̱. A̱sꞌa̱i Jesu tsꞌasjehe̱ nda̱nindoo̱ ndo̱. Kama chjihi̱ ko̱ kama kinchja̱.
\v 23 Tu̱ ni xí kama nkjúhu̱n ra̱ ngayjee̱ xu̱ta̱. Bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín:
\p —¿Kutsa kuihí xuꞌbi̱ xi ntje̱he̱ David?
\p
\v 24 Nkꞌie nga kintꞌé já fariseo̱ ni xi tíi̱ncha tsu xu̱ta̱, bꞌa̱ i̱ncha kitsú:
\p —Ngaꞌyúhu̱n nda̱ninda Beelzebu xi nda̱ kꞌaku̱hu̱ jánindoo̱ tímꞌosjeko̱ho nda̱i̱ jánindoo̱.
\p
\v 25 Tu̱nga behé Jesu ni xi títsꞌínnkjinkꞌun jóo̱, kui nga bꞌa̱ kitsúhu̱ ra̱:
\p —Tsa xu̱ta̱ xi tjíntu má batéxuma nku nda̱ rei̱ ta̱ kuihi fi kontra̱ha̱ xinkjín, ta̱ kuihi i̱ncha ngju̱á tiya nankihi̱. Ngatentee̱ nanki ko̱ niꞌya xi ta̱ kuihi fi kontra̱ha̱ xinkjín, najmi tse maha̱.
\v 26 Bꞌa̱ ta̱ tjín tsꞌe̱ nda̱nindoo̱. Tsa Satana kꞌo̱nsje suba yjoho̱, ta̱ kuihi tífi kontra̱ subaha̱ yjoho̱. Tsa bꞌa̱ tsꞌi̱ín, ¿nkú tsꞌín tse ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱ ra̱ nga ku̱a̱téxumaha?
\p
\v 27 ’Ko̱ tsa ngaꞌyúhu̱n nda̱ninda Beelzebu tímꞌosjeko̱hona jánindoo̱ tíbixíún, ¿yá xi tsꞌe̱ ngaꞌyún xi mꞌosjeko̱ho jánindoo̱ já tsꞌa̱jun? Bꞌa̱ tsꞌín ta̱ kuihi jóo̱ bakúchji nga najmi kixi̱ tjíntuyánu̱u.
\v 28 Tu̱nga tsa Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná tímꞌosjéko̱hona jánindoo̱, kui xi tsuhu̱ ra̱ nkꞌie nga ja jꞌai ni̱stjin nga ja tíbatéxuma Nti̱a̱ná.
\p
\v 29 ’¿Nkú tsꞌín nku nda̱ ka̱ma kju̱a̱sꞌehen niꞌyaha̱ nku nda̱ xi ꞌyún tjíhi̱n ngaꞌyún ko̱ kjéꞌaha̱ ra̱ ni xi tjíhín? Tjín níhi nga tjun kꞌu̱éꞌyún ndo̱. Bꞌa̱ tsꞌín ka̱ma kjéꞌaha̱ ra̱ ni xi tjíhi̱n ndo̱ niꞌyaha̱.
\v 30 Xi najmi an mako̱na, kui xi xu̱ta̱ kontra̱na̱. Xi najmi tífꞌáyako̱na, kui xi tíbaténdzjo.
\p
\v 31 ’Kui nga bꞌa̱ tíxihi̱nnu̱u. Ka̱ma ndyjatꞌaha̱ xu̱ta̱ ngatentee̱ ngatitsuhu̱n ko̱ ngatentee̱ én chꞌon tsu xi ku̱i̱nchja̱. Tu̱nga xi chꞌon ku̱i̱tsu̱hu̱ Espiri̱tu̱ Santo̱, kui xi najmi ta̱ ka̱ma ndyjatꞌaha̱ ra̱.
\v 32 Xi nkú ku̱i̱tsu̱hu̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n, ka̱ma ndyjatꞌaha̱. Tu̱nga xi nkú ku̱i̱tsu̱hu̱ Espiri̱tu̱ Santo̱, kui xi najmi ta̱ ka̱ma ndyjatꞌaha̱ ra̱, ta̱ ndaha ndꞌa̱i̱ ko̱ ta̱ ndaha ndyjun nkini̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu xi nkú tsꞌín yaha̱ ra̱ xu̱ta̱
\r (Lc. 6:43-45)
\p
\v 33 ’Tsa tuhu̱ yóo̱ xi nda, nda yóo̱. Ko̱ tsa tuu̱ xi najmi nda, najmi nda yóo̱. A̱tꞌaha̱ tuu̱ bakúchji nkú kꞌun yóo̱.
\v 34 ¡Já chꞌonkꞌun xi bꞌa̱ kꞌun! ¿Nkú tsꞌín ka̱ma chu̱bahanu ni xi nda, nkꞌie nga jun xi chꞌonkꞌun? A̱tꞌaha̱ ni xi kitsejíhin ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱, kui nihi xi bitju tsꞌa.
\v 35 Nku nda̱ xi nda bꞌasjejin ni xi nda a̱jihi̱n ngayjee̱ ni nda xi tjítjoho̱. Ko̱ nku nda̱ xi chꞌonkꞌun bꞌasjejin ni chꞌonkꞌun a̱jihi̱n ngayjee̱ ni chꞌonkꞌun xi tjítjoho̱.
\p
\v 36 ’Ko̱ an bꞌa̱ tíxinnu̱u. Nkꞌie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ ni xi kitsꞌín nga nkúnkú xu̱ta̱, nkꞌie tsꞌi̱ínkjasꞌen kuenta̱ xu̱ta̱ nga nkúnkú én xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ xi kinchja̱ e̱i̱.
\v 37 A̱tꞌaha̱ ta̱ kuihi én xi kichubai nꞌe̱ kju̱a̱ha ri, tsa tjíhin jé ko̱ tsa najmi tjíhin jé.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu // xu̱ta̱ xi mjehe̱ sku̱e̱ kju̱a̱nkjún
\r (Mr. 8:12; Lc. 11:29-32)
\p
\v 38 A̱sꞌa̱i kꞌu̱a̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ Jesu:
\p —Ji nda̱ maestru̱, mjeni̱ nga cha̱i̱ nku kju̱a̱kjún xi nꞌe̱i̱, xi ku̱a̱kúchji nga Nti̱a̱ná kitsꞌín nibáhi.
\p
\v 39 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱ tíi̱ncha banki nga sku̱e̱ nku kju̱a̱nkjún, a̱tꞌaha̱ chꞌonkꞌun ko̱ najmi na̱xu̱ tíi̱ncha nginku̱n Nti̱a̱ná. Tu̱ ni xi kamatꞌaihín nda̱ profeta̱ Jona nkꞌie, tu̱ kuihí kju̱a̱nkjún xi sꞌe̱jña chjihi̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱.
\v 40 A̱tꞌaha̱ xi nkú tsꞌín yꞌejña Jona jan ni̱stjin ko̱ jan ni̱stje̱n a̱ya ka̱tsꞌa̱ ti̱ chánkoo̱, bꞌa̱ ta̱ tsꞌín kꞌúéjña Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n jan ni̱stjin ko̱ jan ni̱stje̱n kinte tꞌanankiu̱.
\p
\v 41 ’Xu̱ta̱ xi yꞌentu nanki Nini̱ve̱ ku̱i̱síntje̱nko̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱ nkꞌie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ ni xi kitsꞌín nga nkúnkú xu̱ta̱. Kui xi tsꞌi̱ínko̱kju̱a̱ha̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱, a̱tꞌaha̱ kui xi ngjikjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nkꞌie nga Jona yꞌéni̱jmíhi̱ éhe̱n Nti̱a̱ná. Ndꞌa̱i̱ bi, e̱i̱ tíjña nku xi ꞌyún nkꞌa tje̱n sa nga Jona.
\v 42 Ko̱ na̱ rei̱na̱ xi tsatéxuma nanki Saba ku̱i̱síntje̱nko̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱ nkꞌie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ ni xi kitsꞌín nga nkúnkú xu̱ta̱. Kui xi tsꞌi̱ínko̱kju̱a̱ha̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱, a̱tꞌaha̱ kui xi ꞌyún kjin nibaha nga jꞌaisínñjuhu̱ kju̱a̱nkjinkꞌuhu̱n Salomon. Ndꞌa̱i̱ bi, e̱i̱ tíjña nku xi ꞌyún nkꞌa tje̱n sa nga Salomon.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu ni xi maha̱ xu̱ta̱
\r (Lc. 11:24-26)
\p
\v 43 ’Nkꞌie nga nku nda̱ninda bitjujíhi̱n nku nda̱, fatsúꞌbasún a̱nte kixiu̱ nga bangisjai má nga tsꞌi̱ínkjꞌáíya. Nkꞌie nga najmi sakúhu̱ a̱nte,
\v 44 a̱sꞌa̱i bꞌa̱ tsu: “Tu̱ sahá kfin ngáhana niꞌyana̱ má tsitja.” Nkꞌie nga bꞌóya ngáha, ja kjitiya niꞌyoo̱ nga fꞌaise ngáha̱ ra̱. Kichjuchá ko̱ ja tjínda.
\v 45 A̱sꞌa̱i fikjꞌá sa yatu jáninda xi ꞌyún chꞌonkꞌun sa nga kui ko̱ ngatentee̱ i̱ncha fasꞌenjihi̱n ndo̱. Ko̱ máha nda̱ xuꞌbo̱, ꞌyún chꞌon tsꞌín bꞌejña a̱skahan nkꞌie nga tjuhun. Bꞌa̱ ta̱ ka̱maha̱ xu̱ta̱ chꞌonkꞌun xi tjín ndꞌa̱i̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu yá xi na̱aha̱ ko̱ yá xi já ntsꞌe̱
\r (Mr. 3:31-35; Lc. 8:19-21)
\p
\v 46 Nkꞌie nga tínchja̱ko̱ sa Jesu xu̱ta̱ nkjiu̱n, tu̱ na̱aha̱ ní ko̱ já ntsꞌe̱ jꞌaincha na̱tsiu̱n xi má nga mjehe̱ ku̱i̱nchja̱ko̱ho̱.
\p
\v 47 A̱sꞌa̱i tjín xi bꞌi̱ kitsúhu̱ Jesu:
\p —Na̱ahi̱ ko̱ já ntsꞌei kabincha na̱tsin ján. Mje rúhu̱ ku̱i̱nchja̱ko̱hi.
\p
\v 48 Bꞌi̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ko̱ nda̱ xi jꞌaiko̱ho̱ ée̱n:
\p —¿Yá xi nána̱ ko̱ yá xi já ntsꞌé?
\p
\v 49 A̱sꞌa̱i tsakú xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱ ko̱ bꞌi̱ kitsú:
\p —Kui xu̱ta̱ xuꞌbi̱ xi nána̱ ko̱ já ntsꞌé.
\v 50 Tu̱ yáhá ni xi tsꞌi̱íntjusun xi nkú tsꞌín mjehe̱ Na̱ꞌmina̱ xi tíjña ndji̱o̱jmi ján, kui xi nda̱ ntsꞌé, na̱ nichja ko̱ nána̱.
\c 13
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ xi tsaténdzjo xujmá
\r (Mr. 4:1-9; Lc. 8:4-8)
\p
\v 1 Kui ni̱stjiu̱n tsitju Jesu niꞌyaha̱ ko̱ ngjikꞌiejña a̱ndai ntáchakꞌuu̱n.
\v 2 Nkjin ṉkjún xu̱ta̱ kama ñjakútꞌaha̱. Kui nga nku tsutsu ngjikꞌiejñayaha Jesu, ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ tsincha a̱ndai ntóo̱ má kixiu̱.
\v 3 Nkjin tíkjá ni xi tsakúyaha̱ nga yꞌéjña chu̱ba̱yaha̱. Bꞌi̱ kitsú:
\p —Nku nda̱ tsitju nga ngjiténdzjo xujmá.
\v 4 Nkꞌie nga tíbaténdzjo xujmóo̱, kꞌu̱a̱ xi tsixuntu a̱ndai ni̱yóo̱. A̱sꞌa̱i i̱ncha jꞌai ni̱see̱ ko̱ kikjine xujmá xuꞌbo̱.
\v 5 Kꞌu̱a̱ xi tsixuntu a̱jin ndji̱o̱ má nga najmi ꞌyún tjín ninte. Ki̱tsa̱ jasu xujmóo̱, a̱tꞌaha̱ najmi ꞌyún tjain nintee̱.
\v 6 Tu̱nga nkꞌiehé nga tsitju tsꞌíu̱, kitsꞌínchjaha̱n ko̱ kixí, a̱tꞌaha̱ najmi ꞌyún ngjiyanji kja̱ma̱ha̱.
\v 7 Kꞌu̱a̱ ngá xi tsixuntu a̱jin naꞌyóo̱. Kisá naꞌyóo̱ ko̱ najmi kitsjántehe̱ nga nda sa̱á xujmá xuꞌbo̱.
\v 8 Tu̱nga kꞌu̱a̱há ngá xi tsixuntu má nga nda nankiu̱. Tu̱ xí tsehé ni xi kitsjá. Tjín xujmóo̱ xi kitsjá unchan tjíhin, tjín xi kitsjá cháte ko̱ te tjíhin, ko̱ tjín xi kitsjá katé tjíhin.
\v 9 Xi tje̱n tja̱ba̱xínñju, katasínñju.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu á tu̱ subahá yꞌéjña chu̱ba̱yaha nga tsakúya
\r (Mr. 4:10-12; Lc. 8:9-10)
\p
\v 10 A̱sꞌa̱i jꞌaisehe̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —¿Á tu̱ subahá bꞌejña chu̱ba̱yahani nkꞌie nga chubako̱honi xu̱ta̱?
\p
\v 11 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Jun ja kikꞌa̱i̱nu̱u nga ka̱mankjinnu̱u ni xi ꞌma tíjña tsꞌe̱ xi nkú tsꞌín batéxuma Nti̱a̱ná. Tu̱nga xu̱ta̱ xuꞌbo̱ najmi kikꞌa̱i̱hi̱ nga ka̱mankjihi̱n niu̱.
\v 12 A̱tꞌaha̱ xi kamankjihi̱n, kꞌu̱a̱i̱ saha̱ ko̱ ꞌyún nda ka̱mankjihi̱n. Tu̱nga xi najmi tsꞌi̱ínsihi̱n nga ka̱mankjihi̱n, chjúꞌaha̱ santaha ni xi tíjñaha̱ nga ka̱mankjihi̱n kai.
\v 13 Kui kju̱a̱ha tu̱ tíbꞌejñá chu̱ba̱yahá ra̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱. A̱tꞌaha̱ tíbase tu̱nga najmi tíbehé, ko̱ tíntꞌé tu̱nga najmi tíbasínñjuhú ko̱ najmi tímankjihi̱n.
\p
\v 14 ’Ni xi tíi̱ncha tsꞌín xu̱ta̱ xuꞌbo̱ títsꞌíntjusun éhe̱n Nti̱a̱ná xi kitsúya nda̱ profeta̱ Isaia̱ nkꞌie nga bꞌa̱ kitsú:
\q ꞌYún ku̱a̱sinñju tu̱nga najmi ka̱mankjihínnu̱u,
\q ko̱ ꞌyún cha̱so̱o tu̱nga najmi cha̱nú.
\q
\v 15 A̱tꞌaha̱ ja kama ndjá ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xuꞌbi̱,
\q kitsꞌín staya yjoho̱ ko̱ kikꞌíéchja tunku̱n,
\q tu̱ xi najmi sku̱e̱he ko̱ najmi ku̱i̱ntꞌéhe,
\q ko̱ najmi ka̱mankjihi̱n ra̱,
\q tsa tsꞌi̱ínkꞌóntjaiya ani̱ma̱ha̱ ko̱ nga an tsꞌinnkíhi̱.
\p
\v 16 ’Tu̱nga máha jun, á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌa̱jun xi tíyo ko̱ tínuꞌyó, a̱tꞌaha̱ tíbe tunkun ko̱ tíntꞌé tja̱ba̱xínñju.
\v 17 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Nkjin já profeta̱ ko̱ xu̱ta̱ xi na̱xu̱ yꞌentu xi kisꞌe ni̱stjin nkꞌie i̱ncha kama mjehe̱ nga sku̱e̱ ni xi tíyo ndꞌa̱i̱, tu̱nga najmi kikiehé. Kama mjehe̱ nga ku̱i̱ntꞌé ni xi tínuꞌyó ndꞌa̱i̱, tu̱nga najmi kintꞌéhé.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu xi nkú tsꞌín tsꞌínkjáíhi̱n xu̱ta̱ éhe̱n Nti̱a̱ná
\r (Mr. 4:13-20; Lc. 8:11-15)
\p
\v 18 ’Kui bꞌa̱ maha, tjenñjuhúnu nkú tsuhu̱ ra̱ ni xi kuakꞌiejñá chu̱ba̱ya tsꞌe̱ nda̱ xi tsaténdzjo xujmóo̱.
\v 19 Nkꞌie nga ntꞌé xu̱ta̱ én xi tsuya nga Nti̱a̱ná xi batéxuma, a̱sꞌa̱i najmi mankjihi̱n niu̱, nibá nda̱nindoo̱ ko̱ kjexín én xi ja kisꞌentje̱jin ani̱ma̱ha̱. Kui xu̱ta̱ha xi nkú joya xujmá xi tsixuntu a̱ndai ni̱yóo̱.
\p
\v 20 ’Xujmá xi tsixuntu a̱jin ndji̱o̱, kui xu̱ta̱ha xi ntꞌé ée̱n ko̱ tje̱nꞌyún tsjohó tsꞌín tsꞌínkjáíhi̱n.
\v 21 Tu̱nga najmi ꞌyúhún tjíhi̱n kja̱ma̱ a̱jin ani̱ma̱ha̱ ko̱ najmi ndjá bincha. Nkꞌie nga sakúhu̱ kju̱a̱sti ko̱ nkꞌie nga nꞌe uncha tu̱ nga̱tꞌaha̱ ée̱n, tsꞌín tꞌaxíhi̱n yjoho̱ ée̱n.
\p
\v 22 ’Xujmá xi tsixuntu a̱jin naꞌyóo̱, kui xu̱ta̱ha xi ta̱ ntꞌé ée̱n, tu̱nga ni xi tjíhín a̱sunntei̱ sꞌenta̱ha̱ ra̱ ko̱ kju̱a̱nchi̱nóo̱ bꞌana̱cha̱ha̱. Bꞌa̱ tsꞌín najmi sakúntehe̱ ra̱ nga nda sa̱áha ée̱n a̱jin ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱ ko̱ najmi tsjá cha̱n.
\p
\v 23 ’Tu̱nga máha xujmá xi tsixuntu nanki xi ndoo̱, kui xu̱ta̱ha xi ntꞌé ée̱n ko̱ mankjihi̱n. Nda tsꞌín nga bꞌentu. Kui xi bꞌa̱ joyaha xujmá xi tsjá unchan tjíhin, ko̱ tsa xi tsjá cháte ko̱ te tjíhin, ko̱ tsa xi tsjá katé tjíhin.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén xujmá xi nda ko̱ jñá chꞌonkꞌun
\p
\v 24 Ta̱ yꞌéjña chu̱ba̱yahá ngáha Jesu nga tsakúya. Bꞌi̱ kitsú:
\p —Má batéxuma Nti̱a̱ná bꞌa̱ joyaha nku nda̱ xi nda xujmá xi yꞌéntje̱jin jñáha̱.
\v 25 Tu̱nga nkꞌiehé nga kjintufé, jꞌai nda̱ kontra̱ha̱ ndo̱. Yꞌéntje̱jihi̱n tuni̱ñu̱ jñá chꞌonkꞌun ko̱ a̱sꞌa̱i ngji.
\v 26 Nkꞌie nga jasu tuni̱ñu̱ ko̱ kisꞌehe̱ tu, ta̱ kama chji jñá chꞌonkꞌuu̱n.
\v 27 A̱sꞌa̱i i̱ncha jꞌai já musu̱hu̱ nda̱ xi tsꞌe̱ tuni̱ñu̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱: “Ji nda̱ nti̱a̱, ¿a najmi xujmá ndahá xi yꞌentje̱jin jñáhi̱? ¿Nkú tsꞌín nga tu̱ sa jñá chꞌonkꞌuhún kjꞌijin ngáha̱ ra̱ ntje̱hi̱?”
\v 28 Bꞌa̱ kitsú ndo̱: “Nku nda̱ kontra̱ bꞌa̱ kitsꞌín.” Bꞌa̱ kitsú já musu̱: “¿A mjehé ri nga kuankín chjúneyai̱ jñá chꞌonkꞌuu̱n?”
\v 29 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú ndo̱: “Najmi, a̱tꞌaha̱ tsa chjúneyo jñá chꞌonkꞌuu̱n, ko̱ xka̱ tuni̱ñu̱ chjúyanjiu.
\v 30 Tu̱ sahá katuma chá suba nga joo̱ santaha nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga ka̱ma chá. Kui ni̱stjiu̱n bꞌa̱ xíhi̱n já xi ku̱a̱te tuu̱ nga títjun kjéneya jñá chꞌonkꞌuu̱n, kjꞌu̱áchꞌá ko̱ kꞌu̱éti. Tu̱nga máha tuni̱ñu̱, kui xi kjꞌu̱átjo a̱ntehe̱.”
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén // nku kꞌun mostasa̱
\r (Mr. 4:30-32; Lc. 13:18-19)
\p
\v 31 Ta̱ yꞌéjña chu̱ba̱yahá ngáha Jesu nga tsakúya. Bꞌi̱ kitsú:
\p —Xi nkú tsꞌín batéxuma Nti̱a̱ná bꞌa̱ joyaha nku kꞌun mostasa̱ xi jakjꞌá nku nda̱ ko̱ yꞌéntje̱ jñáha̱.
\v 32 Kui kꞌun xuꞌbi̱ xi ꞌyún i̱chí sa nga kꞌun xi kꞌoo̱. Tu̱nga nkꞌiehé nga ma chá, ꞌyún chánka ma sa nga ni ntje̱ xi bꞌéntje̱ xu̱ta̱. Santaha nku yá tu bichú ma, ko̱ fꞌai tsꞌínndaꞌá ni̱see̱ nu̱ba̱ha̱ tjiaha̱ yóo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén // na̱ꞌyu̱ saha̱n ni̱nku̱a̱n
\r (Lc. 13:20-21)
\p
\v 33 A̱sꞌa̱i ta̱ yꞌéjña chu̱ba̱ya ngáha Jesu:
\p —Xi nkú tsꞌín batéxuma Nti̱a̱ná bꞌa̱ joyaha na̱ꞌyu̱ saha̱n ni̱nku̱a̱n xi jakjꞌá nku ta̱chju̱ún ko̱ kitsꞌíntjijinko̱ tse nku̱a̱n ni̱nku̱a̱n. A̱sꞌa̱i tsijin ngatente na̱ꞌyu̱.
\s Kui kju̱a̱i̱ nga tu̱ nku yꞌéjña chu̱ba̱yahá Jesu // nga tsakúya
\r (Mr. 4:33-34)
\p
\v 34 Bꞌa̱ tsꞌín kinchja̱ko̱ Jesu xu̱ta̱ nkjiu̱n. Yꞌéjña chu̱ba̱yaha̱ ngayjee̱ ni xuꞌbi̱ nga kitsúyaha̱. Najmi kinchja̱ko̱ tsa najmi yꞌéjña chu̱ba̱yaha̱.
\v 35 Bꞌa̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi kitsúya nda̱ profeta̱ nga bꞌa̱ kitsú:
\q Kꞌuejñá chu̱ba̱ya,
\q xínya ni xi tjíntuꞌmá santaha nkúhu nga kamanda a̱sunntee̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu ni xi tsakúya nga kitsꞌínchjén xujmá xi nda ko̱ jñá chꞌonkꞌun
\p
\v 36 Nkꞌie nga ja kitsꞌínkji Jesu xu̱ta̱ nkjiu̱n, jasꞌen niꞌyaha̱. A̱sꞌa̱i já niꞌyakuyáha̱ jꞌaikꞌúhu̱n ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —Tꞌinyani̱ nkú tsuhu̱ ra̱ én xi kuakꞌiejña chu̱ba̱yai tsꞌe̱ jñá chꞌonkꞌun xi tjín a̱jihi̱n tuni̱ñu̱.
\p
\v 37 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Nda̱ xi yꞌéntje̱ xujmá ndoo̱, kui xi Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\v 38 A̱nte xi má nga yꞌéntje̱, kui xi a̱sunntei̱. Xujmá xi ndoo̱, kui xu̱ta̱ha xi tsꞌe̱ má batéxuma Nti̱a̱ná. Jñá chꞌonkꞌuu̱n, kui xu̱ta̱ha xi tsꞌe̱ nda̱nindoo̱.
\v 39 Nda̱ kontra̱ xi yꞌéntje̱ jñá chꞌonkꞌuu̱n, kui xi nda̱nindoo̱. Ni̱stjin nga chjúsíntje̱n tuni̱ñu, kui ni̱stjihin nkꞌie nga kfe̱ a̱sunntee̱. Ko̱ já xi ku̱a̱te tuni̱ñu̱, kui xi ntítsjee̱.
\p
\v 40 ’Xi nkú tsꞌín fꞌáíya jñá chꞌonkꞌuu̱n ko̱ sꞌetí a̱jin ndꞌíu̱, bꞌa̱ ta̱ ka̱ma nkꞌie nga kfe̱ a̱sunntee̱.
\v 41 Nkꞌie nga ku̱a̱téxuma Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n, tsꞌi̱ínkji ntítsjehe̱ nga kjéxin a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi tsꞌe̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tsꞌínkijnejin ngatitsun xu̱ta̱ xi kꞌoo̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi chꞌon tsꞌín.
\v 42 Kui xi kja̱níkjꞌajin má tíma ꞌyún ndꞌíu̱. Yo̱ kji̱ntá xu̱ta̱ ko̱ ku̱a̱te ni̱ꞌyu̱n.
\v 43 Nkꞌiehé ku̱a̱tꞌai xu̱ta̱ jee̱ xi nkú joyaha tsꞌíu̱ nga kꞌúéntu má batéxuma Na̱ꞌmihi̱. Xi tje̱n tja̱ba̱xínñju, katasínñju.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén xu̱ta̱ xi sakúhu̱ nku ni xi ꞌyún chjí
\p
\v 44 ’Má batéxuma Nti̱a̱ná bꞌa̱ joyaha xi nkúhu nku nisa to̱on xi tíjña ꞌma nku a̱nte. Nda̱ xi sakúhu̱ niu̱ ta̱ bꞌéjña ꞌmahá ngáha a̱tꞌaha̱ najmi kui tsꞌe̱ a̱ntee̱. Tsjo maha̱ ndo̱ niu̱. Kui nga fitéñayjehe ni xi tjíhi̱n ra̱ ko̱ bꞌatse a̱ntee̱.
\p
\v 45 ’Má batéxuma Nti̱a̱ná ta̱ bꞌa̱ joyaha xi nkúhu nku nda̱ xi tsꞌínxáko̱ ndji̱o̱ tsjo kꞌun.
\v 46 Nkꞌie nga sakúhu̱ nku xi ꞌyún chjíhi̱, a̱sꞌa̱i fitéñayje ni xi tjíhi̱n ko̱ bꞌatse ndji̱o̱ tsjo tjín xuꞌbo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku na̱ꞌya tji̱o̱
\p
\v 47 ’Má batéxuma Nti̱a̱ná ta̱ bꞌa̱ joyaha xi nkúhu nku na̱ꞌya xi kikjaníkjꞌajin jóo̱ ntáchakꞌuu̱n. Kixincháha̱ ngayjee̱ tíkjá tji̱o̱ xi tjín.
\v 48 Nkꞌie nga kitsehe tji̱o̱ na̱ꞌyoo̱, a̱sꞌa̱i kikjeꞌyún jóo̱ a̱ndai ntóo̱. Yo̱ yꞌentu nga jꞌájin tji̱o̱ xi ndoo̱. Tsinchá ni̱si̱n xi ndoo̱ ko̱ kikjaníya xi najmi ndoo̱.
\v 49 Bꞌa̱ ta̱ ka̱ma nkꞌie nga kfe̱ a̱sunntee̱. Ku̱i̱tju ntítsjee̱ ko̱ tsꞌi̱ínkjꞌa tꞌaxín xu̱ta̱ xi chꞌonkꞌun ko̱ xi je.
\v 50 A̱sꞌa̱i kja̱níkjꞌajin xi chꞌonkꞌuu̱n má nga tíma ꞌyún ndꞌíu̱. Yo̱ kji̱ntá xu̱ta̱ ko̱ ku̱a̱te ni̱ꞌyu̱n.
\p
\v 51 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu nga kingjásjaiyaha̱ já niꞌyakuyáha̱:
\p —¿A kamankjinnu̱u ngayjee̱ ni xuꞌbi̱?
\p —Joho̱n —i̱ncha kitsú jóo̱.
\p
\v 52 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Nkꞌie nga nku nda̱ chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ bangiya nkú tsuhu̱ ra̱ nga Nti̱a̱ná batéxuma, kui xi bꞌa̱ joyaha nku nda̱ xi tíjñaha̱ nku niꞌya chánka. Bakúchji ni tsjo kꞌun xi tjíntutjóho̱, ni xi cháha̱ ko̱ ni xi tse̱tse̱he̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín najmi kinꞌekjáíhi̱n Jesu
\r (Mr. 6:1-6; Lc. 4:16-30)
\p
\v 53 Nkꞌie nga ja kamaha̱ Jesu nga yꞌéjña chu̱ba̱ya, a̱sꞌa̱i tsitju yo̱.
\v 54 Ngji ngáha nankihi̱ ko̱ tsakúya a̱ya niꞌya sinagoga̱ xi tjín yo̱. Kama nkjúhu̱n xu̱to̱ ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín:
\p —¿Má ngjikjꞌáha kju̱a̱nkjinkꞌun na̱nka̱ xi yꞌaha nda̱i̱? ¿Nkú tsꞌín maha̱ ra̱ tsꞌíhin kju̱a̱nkjún?
\v 55 ¿A najmi kuihí nda̱i̱ xi ntíhi̱ nda̱ chji̱ne̱yóo̱? ¿A najmi kuihí na̱aha̱ xi ꞌmi Maria̱? ¿A najmi já ntsꞌe̱hé maha Santiago̱, Kuse, Simon ko̱ Juda̱?
\v 56 ¿A najmi e̱i̱hí ta̱ tjíntujínná ngatentee̱ jminchjín nichja nda̱i̱? Kui bꞌa̱ maha, ¿má ngjikjꞌáha ni xi maha̱?
\p
\v 57 Kui nga najmi i̱ncha kitsꞌínkjáíhi̱n ra̱. Tu̱nga bꞌa̱há kitsúhu̱ Jesu xu̱ta̱ nkiu̱n:
\p —Tu̱ má xi tje̱hén ni yankjún nku nda̱ profeta̱. Nkuhú nankihi̱ ko̱ niꞌyaha̱ najmi bꞌa̱ nꞌehe̱.
\p
\v 58 Najmi ꞌyún kitsꞌín kju̱a̱nkjún Jesu yo̱, a̱tꞌaha̱ najmi kisꞌejihi̱n xu̱ta̱ nga Nti̱a̱ná kitsꞌín nibáha̱.
\c 14
\s Bꞌi̱ tsꞌín kꞌien Jua Bautista̱
\r (Mr. 6:14-29; Lc. 9:7-9)
\p
\v 1 Kui ni̱stjiu̱n Herode̱ Antipa̱ tjíhi̱n xá a̱nte Galilea̱. Kintꞌé ni xi títsꞌín Jesu ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱ já xi tsꞌínxátꞌaha̱:
\p
\v 2 —Jua Bautista̱ niu̱. Ja jꞌáíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. Kui kju̱a̱ha nga tjíhi̱n ra̱ ngaꞌyún nga títsꞌíhin kju̱a̱nkjún.
\p
\v 3 A̱tꞌaha̱ Herode̱ kitsꞌínkji já juhu̱n nga jakjꞌánijé Jua. Yꞌéꞌyún ko̱ kitsꞌínkjasꞌen nu̱ba̱yóo̱. Nga̱tꞌaha̱ na̱ Herodia̱ bꞌa̱ kitsꞌíhin. A̱tꞌaha̱ chju̱úhu̱n Felipe̱ kama na̱ Herodia̱, ko̱ ndo̱ ngá ntsꞌe̱ kamaha Herode̱.
\v 4 Bꞌa̱ kitsꞌín ndo̱ a̱tꞌaha̱ Jua Bautista̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Tíjña nkjúhu̱n kju̱a̱téxumoo̱ ni xi tínꞌei, nga ta̱ jihi tinchunko̱i̱ chju̱úhu̱n nda̱ ntsꞌei.
\p
\v 5 Kama mjehe̱ Herode̱ nga tsꞌi̱ínkꞌien Jua, tu̱nga tsankjúhún nga bꞌa̱ tsꞌi̱ín, a̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsu xu̱ta̱ nga nku nda̱ profeta̱ Jua Bautista̱.
\v 6 Tu̱nga nkꞌiehé nga tsichu nú Herode̱, tsꞌasje sꞌíhi̱ ko̱ kitenki ta̱kjíhi̱n na̱ Herodia̱ nginku̱n xu̱ta̱ xi jꞌai sꞌíu̱, ko̱ tsjo ṉkjún kamaha̱ Herode̱.
\v 7 A̱sꞌa̱i i̱xí Nti̱a̱náhá kitsꞌínkie nga tsjáha̱ ta̱kjíu̱n tu̱ mí nihí ni xi ku̱a̱nkihi̱.
\v 8 Tu̱nga jahá kabincháꞌa títjuhu̱n na̱aha̱ ta̱kjíu̱n, ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱ Herode̱:
\p —Tꞌeya ta̱ba̱ní nintaku̱ Jua Bautista̱ nga kꞌu̱a̱i̱ní.
\p
\v 9 A̱sꞌa̱i kikꞌie babaha̱ nda̱ rei̱ Herode̱, tu̱nga nga̱tꞌaha̱ ní nga ja katsꞌínkie Nti̱a̱ná nga tsꞌi̱íntjusun éhe̱n ko̱ nga̱tꞌaha̱ já xi kabꞌentutꞌáko̱ho̱ yámixo̱, kui nga bꞌa̱ kitsúhu nga kꞌu̱a̱i̱hi̱ ra̱ ta̱kjíu̱n ni xi tíbankihi.
\v 10 Kitsjá kju̱a̱ nga stíkjá nintaku̱ Jua a̱ya nu̱ba̱yóo̱.
\v 11 Nku ta̱ba̱ kisꞌeya nintaku̱ Jua ko̱ kikꞌa̱i̱hi̱ ta̱kjíu̱n, ko̱ kui xi ngjitsjá ngáha̱ ra̱ na̱aha̱ niu̱.
\p
\v 12 Ja kamoo̱, já niꞌyakuyáha̱ Jua jꞌaikjꞌá yjoninte kꞌie̱n ko̱ kingjáyanji. A̱sꞌa̱i ngji tsúyaha̱ Jesu ni xi kamoo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínkjen Jesu já xi un mii̱
\r (Mr. 6:30-44; Lc. 9:10-17; Jn. 6:1-14)
\p
\v 13 Nkꞌie nga kintꞌé Jesu éi̱n, yꞌeya nku tsutsu nga ngji tꞌaxín suba nku a̱nte má najmi chꞌa tjín. Tu̱nga nkꞌiehé nga kintꞌé xu̱ta̱ nkjiu̱n nga ja tífi Jesu, a̱sꞌa̱i tsu̱ku̱ ngji títjuhu̱n ra̱ Jesu nga ngjitje̱nnki.
\v 14 Nkꞌie nga tsitjujen Jesu tsutsuu̱, kikie nga nkjin ṉkjún maha xu̱ta̱ xi tíkuyáha̱. Kama ni̱ma̱ha̱ ko̱ kitsꞌínnkihi̱ xi uhu̱n.
\v 15 Nkꞌie nga ja kama ngixuu̱n, i̱ncha jꞌaikꞌúhu̱n já niꞌyakuyáha̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Tꞌaxíntꞌa ṉkjún e̱i̱ ko̱ ja ꞌyún kama ngixun. Tu̱ sahá bꞌa̱ tꞌihi̱n xu̱to̱ nga katji nanki xi tjíndai e̱i̱ má nga ka̱ma kꞌu̱a̱tse ni xi kji̱ne̱.
\p
\v 16 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Najmi machjéhe̱n nga ngju̱a̱i̱ xu̱to̱. Tu̱ sahá jun tjoho̱on ni xi kji̱ne̱.
\p
\v 17 Bꞌa̱ kitsú jóo̱:
\p —Un i̱chí maha ni̱nku̱a̱n xi kichꞌai̱ ko̱ jo i̱chí tji̱o̱.
\p
\v 18 —Nibáko̱nú e̱i̱ —kitsú Jesu.
\p
\v 19 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n nga kꞌúéntujin jñóo̱. Jakjꞌá ni̱nku̱a̱n xi uu̱n ko̱ tji̱o̱ xi joo̱. Tsasenjinki nkꞌa ján nga kitsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná. Tsakjánya ni̱nku̱o̱n ko̱ kitsjáha̱ já niꞌyakuyáha̱ tu̱ xi kui i̱ncha tsꞌi̱ínndzjo ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n.
\v 20 Ngatentee̱ xu̱to̱ i̱ncha kikjine niu̱ santa nkúhu nga i̱ncha kitse sisihi̱n. A̱sꞌa̱i jꞌáíya ni̱nku̱a̱n xi tsꞌankiu̱. Te jo ni̱si̱n kama.
\v 21 Ma ra̱ un mii̱ jáxꞌi̱n ko̱ kjꞌa̱í jminchjíu̱n ko̱ jántí xi i̱ncha kikjine nichinee̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín ngjisun Jesu ntáchakꞌuu̱n
\r (Mr. 6:45-52; Jn. 6:16-21)
\p
\v 22 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ nga i̱ncha kju̱a̱sꞌen tsutsuu̱ ko̱ nga i̱ncha ngju̱a̱i̱ títjuhu̱n ngabantá ntáchakꞌuu̱n, a̱tꞌaha̱ Jesu tsasín ni̱yá xu̱to̱ nkꞌie nga i̱ncha ngji niꞌyaha̱.
\v 23 Nkꞌie nga ja kitsꞌínkji xu̱ta̱, a̱sꞌa̱i ngji nchja̱ko̱ tꞌaxín suba Nti̱a̱ná a̱sunntu tje̱nki̱u̱. Yo̱ tíjña suba nkꞌie nga ja kama jyun.
\p
\v 24 Kui chu̱bo̱ ja kamasehe̱n ntáchakꞌuu̱n tje̱njin tsutsuu̱. Tꞌéhe̱n ntóo̱ títsꞌínstihi̱, a̱tꞌaha̱ ntjo̱ ꞌyún ṉkjún tísatéjihi̱n tsutsuu̱.
\v 25 Nkú ra̱ ma nga ja tífi ma sen, tsichu tje̱nnki tiña Jesu jóo̱ nga tífisun ntáchakꞌuu̱n.
\v 26 Nkꞌie nga kikie já niꞌyakuyóo̱ nga nibásun ntáchakꞌuu̱n, i̱ncha kitsankjún ṉkjún. Bꞌa̱ i̱ncha kitsú nga kikjintáya nkjún:
\p —¡Nku se̱n nibá yo̱!
\p
\v 27 Tu̱nga tje̱nꞌyún kinchja̱há Jesu:
\p —¡Jyu ní! ¡Ahán niu̱! ¡Najmi tu̱ binkjun!
\p
\v 28 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Pedro̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, tsa kju̱axi̱ nga ji niu̱, tjein kju̱a̱ nga kfínsehe yo̱ má tje̱njin ntóo̱.
\p
\v 29 —Nibáí —kitsú Jesu.
\p A̱sꞌa̱i tsitjujen Pedro̱ tsutsuu̱ ko̱ ngjisun ntóo̱ nga ngjisehe̱ Jesu.
\v 30 Tu̱nga nkꞌiehé nga kikie nga ꞌyún tíma ntjo̱, kitsankjún ko̱ nkꞌie nga ja tífijintí, kikjintáya:
\p —¡Ji nda̱ maestru̱, nꞌe̱kꞌankiní!
\p
\v 31 Ta̱ kuihi chu̱bo̱ jakjꞌá Jesu ntsja Pedro̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —¡Á bꞌa̱ ꞌyún i̱chí sꞌejihin ri an! ¿Á jo jan kamaha ri?
\p
\v 32 Nkꞌie nga i̱ncha jasꞌen tsutsuu̱, kitsjenjyú ntjo̱.
\v 33 A̱sꞌa̱i já xi tíi̱ncha tsutsuu̱ kitsꞌíntsjoho̱ Jesu nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Kju̱axi̱ nga ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu xu̱ta̱ un xi tjín // nanki Genesaret
\r (Mr. 6:53-56)
\p
\v 34 Nkꞌie nga ja jꞌatikjáko̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ ntáchakꞌuu̱n, a̱sꞌa̱i tsichu nanki Genesaret.
\v 35 Nkꞌie nga kamankjihi̱n xu̱ta̱ xi tjín yo̱ nga Jesu niu̱, kitsꞌínkintꞌé xu̱ta̱ xi tjín xki̱ a̱nte xi tjíndai yo̱. A̱sꞌa̱i i̱ncha jꞌaisehe̱ Jesu nga jꞌaiko̱ ngatentee̱ xu̱ta̱ xi uhu̱n.
\v 36 I̱ncha tsankihi̱ tsa tsjántehe̱ tsa tu̱ a̱ndai tutsꞌin najyun xi yja tsꞌi̱ínko̱, ko̱ kamanda ngayjee̱ xi kitsꞌínko̱ najyuhu̱n Jesu.
\c 15
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu mí nihi xi tsꞌín sihi̱ xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná
\r (Mr. 7:1-23)
\p
\v 1 A̱sꞌa̱i i̱ncha jꞌaisehe̱ Jesu já fariseo̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ xi nibaha nanki Jerusalen. Bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p
\v 2 —¿Á najmi tsꞌíntjusuhun já niꞌyakuyáhi̱ sihi̱n xi yꞌéjñaná ntje̱ cháná? Najmi títjun bané ntsja nkꞌie nga kjine ni̱ñu̱.
\p
\v 3 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ko̱ máha jun, ¿á najmi nꞌetjusuhunnu ni xi yꞌéjña Nti̱a̱ná, nga tu̱ sahá sinnu̱u nꞌetjusuhunnu?
\v 4 Tjítꞌa má nga bꞌa̱ kitsú Nti̱a̱ná: “Cha̱nkjúín na̱ꞌmihi̱ ko̱ na̱ahi̱”, ko̱ “Xi chꞌon ku̱i̱tsu̱hu̱ na̱ꞌmihi̱ ko̱ tsa na̱aha̱, kui xi tjíhin nga nꞌe̱kꞌien.”
\v 5 Tu̱nga juhún bꞌa̱ bixíún nga tsa tjín xi bꞌi̱ ku̱i̱tsu̱hu̱ na̱ꞌmihi̱ ko̱ tsa na̱aha̱: “Ngayjee̱ ni xi tjínna nga kúási̱nko̱ho kai, ja chje̱ kitsjaha̱ Nti̱a̱ná”,
\v 6 tsa tjín xi bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱, kui xi najmi ta̱ tjíhin tsa sku̱e̱nkjún na̱ꞌmihi̱ ko̱ tsa na̱aha̱. Kui nihi xi bixíún. Bꞌa̱ tsꞌín najmi ta̱ nꞌechjíhinu éhe̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱tꞌaha̱ sin xi kinꞌekjasꞌennu̱u.
\p
\v 7 ’¡Tu̱ tsjohónu̱u nga bakuchíú xi nkú tsꞌín yankjún Nti̱a̱ná! Kju̱axi̱ kjáíhin ni xi kitsú nda̱ profeta̱ Isaia̱ nkꞌie nga bꞌa̱ tsꞌín yꞌétꞌa:
\q
\v 8 Kui xu̱ta̱ xuꞌbi̱ tu̱ tsꞌahá benkjúnna,
\q tu̱nga ani̱ma̱ha̱ kjin tíjñaha̱ an.
\q
\v 9 Najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ chje̱ xi tsjána,
\q a̱tꞌaha̱ tu̱ kju̱a̱téxumaha̱ xu̱ta̱há bakúya.
\p
\v 10 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ Jesu xu̱ta̱ nkjiu̱n:
\p —Tjenñju ko̱ katumankjinnu̱u.
\v 11 Ni xi fasꞌen tsꞌa xu̱ta̱, najmi kui xi tsꞌín sihi̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. Ni xi bitju ní tsꞌa, kui ní nihi xi tsꞌín sihi̱.
\p
\v 12 A̱sꞌa̱i jꞌaisehe̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —¿A yai nga já fariseo̱ najmi kuasasíhi̱n én xi kuachubai?
\p
\v 13 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Nꞌe̱sjenji santaha ko̱ kja̱ma̱ha̱ ngayjee̱ yá xi najmi yꞌéntje̱ Na̱ꞌmina̱ xi tíjña ndji̱o̱jmi ján.
\v 14 Najmi tu̱ nkjún manu̱u jóo̱. Já ka̱há niu̱ xi bakú ni̱yáha̱ xu̱ta̱ ka̱. Tsa nku nda̱ ka̱ ku̱a̱kú ni̱yáha̱ kjꞌa̱í nda̱ ka̱, ¿a najmi ku̱i̱xu̱ntuyáhá nga joo̱ nku ti̱xa̱?
\p
\v 15 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Pedro̱:
\p —Tꞌinyani̱ nkú tsuhu̱ ra̱ ni xi kuakꞌiejña chu̱ba̱yai.
\p
\v 16 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿A ta̱ ndaha jun najmi mankjinnu̱u?
\v 17 ¿A najmi yanú nga ngayjee̱ ni xi fasꞌen tsꞌa xu̱ta̱, fi a̱ya ka̱tsꞌa̱ ko̱ bitju ngáha?
\v 18 Ni xi bitju ní tsꞌa xu̱ta̱, kui ní xi nibáha a̱jin ani̱ma̱ha̱ ko̱ kui xi tsꞌín sihi̱ nginku̱n Nti̱a̱ná.
\v 19 A̱tꞌaha̱ a̱jin ani̱ma̱ha̱ ní xu̱ta̱ nibáha̱ ra̱ nga chꞌon tsꞌín tsꞌínnkjinkꞌun, nga tsꞌínkꞌien xinkjín, nga bangane kju̱a̱bixoo̱n, nga tjín xi fantuko̱ jminchjín nga najmi kje̱e bixan, nga ndyjé tsꞌín, nga nchja̱ én tsankꞌá, ko̱ nga chꞌon tsuhu̱ xinkjín.
\v 20 Kuihí ni xuꞌbi̱ xi tsꞌín sihi̱ xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. Tu̱nga tsa kji̱ne̱ ni̱nku̱a̱n nga najmi títjun ku̱a̱né ntsja, najmi kui nihi xi tsꞌín sihi̱ xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná.
\s Bꞌi̱ tsꞌín nku ta̱chju̱ún xi najmi ntje̱he̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ // tsankihi̱ nku kju̱a̱nda Jesu
\r (Mr. 7:24-30)
\p
\v 21 A̱sꞌa̱i tsitju Jesu yo̱ nga ngji a̱nte xi tiña maha̱ nanki Tiro̱ ko̱ nanki Sidon.
\v 22 Ko̱ tu̱ kikjintáya tje̱nnkihí ra̱ nku ta̱chju̱ún xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi yo̱ tíjña. Bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —¡Ji chá maestru̱, ji xi ntje̱he̱ David, cha̱se̱ ni̱ma̱ní i̱chí an! ¡Ta̱kjín i̱chína̱ tíjñajihi̱n chánindoo̱, kui nga tu̱ xí uhún tíbehe̱ ra̱!
\p
\v 23 Tu̱nga ndahá nku én najmi kinchja̱ Jesu. A̱sꞌa̱i jꞌaise tiñaha̱ já niꞌyakuyáha̱ ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —Tu̱ sahá bꞌa̱ tꞌihi̱n ta̱chjúu̱n nga katji, a̱tꞌaha̱ tíkjintáya tje̱nnkiná.
\p
\v 24 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Kitsꞌín nibána Nti̱a̱ná nga tu̱ nkuhú xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ kfínsehe̱, xu̱ta̱ xi kindyja xi nkú joyaha chu̱tsa̱nka̱ xi ngji tꞌaxín suba.
\p
\v 25 A̱sꞌa̱i jꞌai ta̱chjúu̱n, tsasinkúnchꞌintꞌaha̱ Jesu ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —¡Ji chá maestru̱, ti̱si̱nko̱ní i̱chí an!
\p
\v 26 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Najmi nda tjín tsa chjúꞌaha̱ ni̱nku̱a̱ha̱n jántíu̱ nga kjꞌu̱a̱i̱hi̱ nañóo̱.
\p
\v 27 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú ta̱chjúu̱n:
\p —Joho̱n, chá maestru̱, tu̱nga santahá ni ko̱ nañóo̱ kjine xi̱hi̱ ni̱nku̱a̱n xi bixunntunkí yámixa̱ha̱ nti̱a̱ha̱.
\p
\v 28 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ji ta̱chju̱ún, ¡á bꞌa̱ ꞌyún sꞌejihin ri nga Nti̱a̱ná kitsꞌín nibána! Katuma xi nkú tsꞌín mjehi.
\p Ta̱ kuihi chu̱bo̱ kamanda ta̱kjíhi̱n ta̱chjúu̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nkjin ṉkjún xu̱ta̱ un
\p
\v 29 Tsitju Jesu yo̱ nga ngji a̱ndai ntáchakꞌun Galilea̱. A̱sꞌa̱i ngjinji nku a̱sunntu tje̱nki̱ ko̱ yo̱ yꞌejña.
\v 30 I̱ncha jꞌaisehe̱ Jesu nkjin ṉkjún xu̱ta̱ nga jꞌaiko̱ xi najmi ma fi, xi ka̱, xi najmi ma nchja̱, xi kutu ntsja, ko̱ nkjin sa xi uhu̱n. Kui xi jꞌaikꞌíéntutꞌáha̱ Jesu ko̱ Jesu kitsꞌínnkihi̱ ngayjee̱.
\v 31 Kui nga kama nkjúhu̱n ra̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n nkꞌie nga kikie nga tínchja̱ xu̱ta̱ xi najmi ma nchja̱, kamandu̱ú ntsja xu̱ta̱ xi kutu ntsja, tjíma xu̱ta̱ xi najmi ma fi, ko̱ kama chjihi̱ xu̱ta̱ xi ka̱. A̱sꞌa̱i i̱ncha kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ha̱ xu̱ta̱ Israel.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínkjen Jesu já xi ñju mii̱
\r (Mr. 8:1-10)
\p
\v 32 A̱sꞌa̱i kinchja̱ha̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Tíma ni̱ma̱na xu̱ta̱ nkjii̱n, a̱tꞌaha̱ ja tjíhi̱n jan ni̱stjin nga tjíntuko̱ná e̱i̱. Ja najmi ta̱ tjíhi̱n ra̱ nichine. Najmi mjena tsꞌinkjí kjintíá, a̱tꞌaha̱ tsa ku̱a̱yáya a̱ya ni̱yóo̱.
\p
\v 33 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ i̱ncha kitsú já niꞌyakuyóo̱:
\p —¿Tu̱nga má xi tje̱hen sa̱kúná e̱i̱ a̱nte tꞌaxín xuꞌbi̱ ni̱nku̱a̱n xi ka̱maha̱ ra̱ nga kji̱ne̱ xu̱ta̱ xi bꞌi̱ nkjún tsꞌín nkjin maha?
\p
\v 34 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿Nkú tjín ni̱nku̱a̱n kichꞌo?
\p Bꞌa̱ i̱ncha kitsú jóo̱:
\p —Yatu maha ko̱ kꞌu̱a̱ tji̱o̱ xi̱xi̱.
\p
\v 35 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Jesu nga kꞌúéntu xu̱ta̱ nkjiu̱n tꞌanankiu̱.
\v 36 Jakjꞌá ni̱nku̱a̱n xi yatuu̱ ko̱ tji̱o̱ ko̱ kitsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná. Tsakjánya ko̱ kitsjáha̱ já niꞌyakuyáha̱. A̱sꞌa̱i já niꞌyakuyóo̱ kitsꞌínndzjoho̱ ni̱nku̱o̱n ko̱ tji̱o̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n.
\p
\v 37 Kikjine tente xu̱ta̱ niu̱ santa nkúhu nga kitse sisihi̱n. A̱sꞌa̱i jꞌáíya ni̱nku̱a̱n xi tsꞌankiu̱. Yatu ni̱si̱n kama.
\v 38 Ñju mii̱ jáxꞌi̱n ko̱ kjꞌa̱í jminchjíu̱n ko̱ jántí xi kikjine nichinee̱.
\v 39 Nkꞌie nga kitsꞌínkji Jesu xu̱ta̱ nkjiu̱n niꞌyaha̱, jasꞌen ngáha tsutsuu̱ nga ngji a̱nte xi tiña maha̱ nanki Magadan.
\c 16
\s Bꞌi̱ kitsú Jesu nkꞌie nga tsinchihi̱ nku kju̱a̱nkjún
\r (Mr. 8:11-13; Lc. 12:54-56)
\p
\v 1 I̱ncha jꞌai já fariseo̱ ko̱ já saduseo̱ nga jꞌai kjutꞌayákꞌun Jesu. Tsankihi̱ nga tsꞌi̱ín nku kju̱a̱nkjún xi ku̱a̱kúchji nga Nti̱a̱ná kitsꞌín nibáha̱.
\v 2 Tunga bꞌi̱hí kitsú Jesu:
\p —Nkꞌie nga ja ma ngixuu̱n bꞌa̱ bixíún: “Nda chun ka̱ma, a̱tꞌaha̱ chun jeje nkꞌa ján.”
\v 3 Ko̱ nga ta̱ jyuu̱n bꞌa̱ bixín ngó: “Chꞌon chun ka̱ma ndꞌa̱i̱, a̱tꞌaha̱ ni̱nti̱ tíi̱ncha.” Mankjinnu̱u ni xi ma chji nkꞌa ján, tu̱nga, ¿á najmi tímankjihi̱nnu̱u ni xi tísꞌejña chjihi ni̱stjin ndꞌa̱i̱?
\v 4 Xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱ tíi̱ncha banki nga sku̱e̱ nku kju̱a̱nkjún, a̱tꞌaha̱ chꞌonkꞌun ko̱ najmi na̱xu̱ tíi̱ncha nginku̱n Nti̱a̱ná. Tu̱nga tu̱ ni xi kamatꞌaihín nda̱ profeta̱ Jona ni̱stjin nkꞌie, kui kju̱a̱nkjúhun xi sꞌe̱jña chjihi̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱.
\p Bꞌa̱ kitsú Jesu, a̱sꞌa̱i ngji tꞌaxíhi̱n xu̱to̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén na̱ꞌyu̱ san
\r (Mr. 8:14-21)
\p
\v 5 Nkꞌie nga tsichu já niꞌyakuyáha̱ ngabantóo̱, tu̱ kichayahá ra̱ nga kikꞌa ni̱nku̱a̱n.
\v 6 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Jesu:
\p —Nda cha̱so̱o. Chúhu̱un yjonu̱u na̱ꞌyu̱ saha̱n já fariseo̱ ko̱ já saduseo̱.
\p
\v 7 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ ngján kinchja̱ni̱jmíyako̱ho xinkjín já niꞌyakuyóo̱ nga najmi i̱ncha yꞌa ni̱nku̱a̱n.
\v 8 Kamankjihi̱n Jesu ni xi tíi̱ncha tsu jóo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —¿Á tíchubani̱jmíyako̱honu xinki̱u nga najmi kichꞌahanu ni̱nku̱a̱n? ¡Á bꞌa̱ ꞌyún i̱chí sꞌejihi̱nnu̱u nga Nti̱a̱ná kitsꞌín nibána!
\v 9 ¿A tu̱ yje najmi kje̱hé mankjinnu̱u? ¿A najmi ta̱ fꞌáítsjehénnu̱u ni̱nku̱a̱n xi uu̱n xi tsakjanyáha̱ já xi un mii̱ maha ko̱ nkú tjín ni̱si̱n kinꞌetso ni̱nku̱a̱n xi yꞌekú?
\v 10 ¿Ko̱ a najmi ta̱ fꞌáítsjehénnu̱u ni̱nku̱a̱n xi yatuu̱ xi tsakjanyáha̱ já xi ñju mii̱ maha ko̱ nkú tjín ni̱si̱n kinꞌetso ni̱nku̱a̱n xi yꞌekú?
\v 11 ¿Nkú tjíhi̱n ra̱ nga najmi tímankjihi̱nnu̱u nga najmi ni̱nku̱a̱n tínchjani̱jmíyahana? Tu̱nga chúhún ru̱u yjonu̱u na̱ꞌyu̱ saha̱n já fariseo̱ ko̱ já saduseo̱.
\p
\v 12 A̱sꞌa̱i kamankjihi̱n já niꞌyakuyóo̱ ni xi tínchja̱ Jesu, nga najmi na̱ꞌyu̱ saha̱n ni̱nku̱a̱n xi tjíhin nga kúhu̱n yjoho̱. Nga̱tꞌaha̱ ní ni xi bakúya já fariseo̱ ko̱ já saduseo̱ tjíhin nga kúhu̱n yjoho̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Pedro̱ nga Jesu xi Nti̱a̱ná kitsꞌín nibáha̱ ngajoho̱
\r (Mr. 8:27-30; Lc. 9:18-21)
\p
\v 13 Nkꞌie nga tsichu Jesu tiña nanki Cesarea̱, má nga batéxuma nda̱ Felipe̱, a̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ já niꞌyakuyáha̱:
\p —¿Yáhá ni Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n tsu xu̱ta̱?
\p
\v 14 Bꞌa̱ kitsú já niꞌyakuyóo̱:
\p —Tjín xi bꞌa̱ tíi̱ncha tsu nga ji xi Jua Bautista̱. Tjín ngá xi bꞌa̱ tíi̱ncha tsu nga ji xi Elia̱. Ko̱ tjín ngá xi bꞌa̱ tíi̱ncha tsu nga ji xi Jeremia̱ ko̱ a ra̱ kjꞌa̱í nda̱ profeta̱.
\p
\v 15 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ko̱ jun, ¿yá xi bixíún nga an?
\p
\v 16 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Simon Pedro̱:
\p —Ji xi Cristo̱.\f + \fr 16:16 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f* Ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi tíjña tíkꞌuu̱n.
\p
\v 17 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Nda tjín nga̱tꞌa tsꞌi̱, Simon, ntíhi̱ Jona. A̱tꞌaha̱ ndaha nku xu̱ta̱ a̱sunntei̱ najmi yꞌéjña chjihi nii̱. Na̱ꞌmina̱ ní xi tíjña ndji̱o̱jmi ján yꞌéjña chjihi nii̱.
\v 18 Ko̱ an bꞌa̱ tíxihin nga ji xi kꞌúíhin Pedro̱. Tsꞌinndá ni̱nku̱na̱ a̱suhu̱n ndji̱o̱ xuꞌbi̱ ko̱ ngaꞌyúhu̱n ngabayoo̱ najmi ka̱maha̱ tsꞌi̱ín ngana̱ha̱ xu̱ta̱ xi tsꞌa̱n.
\v 19 An tsjaha yubi̱hi̱ má batéxuma Nti̱a̱ná. Ni xi kꞌúétꞌaꞌyín e̱i̱ a̱sunntei̱, ta̱ sꞌe̱tꞌaꞌyún ndji̱o̱jmi ján. Ko̱ ni xi chjúndáyai e̱i̱ a̱sunntei̱, ta̱ ku̱i̱ndáya ndji̱o̱jmi ján.
\p
\v 20 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ nga najmi tu̱ chꞌa ku̱i̱tsu̱yaha̱ nga kui xi kitsꞌín nibáha̱ Nti̱a̱ná ngajoho̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya títjun Jesu nga nꞌe̱kꞌien
\r (Mr. 8:31—9:1; Lc. 9:22-27)
\p
\v 21 Kui ni̱stjiu̱n kikꞌatutsꞌi̱hi̱n Jesu nga kitsúya kixi̱hi̱ já niꞌyakuyáha̱ nga tjíhin nga ngju̱a̱i̱ nanki Jerusalen, ko̱ nga un ṉkjún sku̱e̱he̱ a̱ya ntsja jáchá xi tjíhi̱n xá ko̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱, ko̱ nga nꞌe̱kꞌien ko̱ ni̱stjin xi ma jahan kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱.
\p
\v 22 A̱sꞌa̱i Pedro̱ ngjiko̱ tꞌaxín Jesu ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱ nga najmi nda kitsꞌín nga bꞌa̱ kitsú. Bꞌa̱ kitsú Pedro̱:
\p —¡Ji nda̱ maestru̱, Nti̱a̱ná kakjexíhin ngayjee̱ ni xuꞌbo̱! ¡Najmi tu̱ chumi nihi xi katumahi!
\p
\v 23 Tu̱nga kitsꞌínkꞌótjiyakꞌuhún Jesu Pedro̱ ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —¡Ti̱yú xinní, Satana! Ji xi tínꞌendyja̱jinní. A̱tꞌaha̱ najmi ni xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná tínꞌenkjíntakꞌuin. Ni xi tsꞌe̱ ní xu̱ta̱ a̱sunntei̱ tínꞌenkjíntakꞌuin.
\p
\v 24 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ já niꞌyakuyáha̱:
\p —Tsa tjín xi mjehe̱ tsjénnkina, katꞌéchꞌo subaha̱ yjoho̱ ni xi mjehe̱ ko̱ katsjáha̱ yjoho̱ nga ku̱a̱yá nga̱tꞌana̱, a̱sꞌa̱i katsjennkína.
\v 25 A̱tꞌaha̱ xi mjehe̱ tsꞌi̱ínkꞌanki suba yjoho̱ nga kꞌúéjña tíkꞌun, kui xi tu̱ sahá ku̱a̱yá. Tu̱nga xi ku̱a̱yá nga̱tꞌana̱, kui xi sa̱kúhu̱ nga kꞌúéjña tíkꞌun.
\v 26 A̱tꞌaha̱, ¿mí xi chjíhi̱ ra̱ tsa tsꞌi̱ín ngana̱ xu̱ta̱ ngayjee̱ ni xi tjín a̱sunntee̱, tsa tu̱ sa ndyja̱há ngá ani̱ma̱ha̱? ¿Mí nihi xi tsjá nga kꞌu̱échjíntjai ani̱ma̱ha̱?
\v 27 A̱tꞌaha̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n kjꞌu̱a̱íko̱ kju̱a̱chánkaha̱ Na̱ꞌmihi̱ ko̱ kjꞌu̱a̱íko̱ ntítsjehe̱. Nkꞌie kꞌu̱échjíhi̱ nga nkúnkú xu̱ta̱ ni xi kitsꞌín.
\v 28 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Kꞌu̱a̱ xi tíi̱ncha e̱i̱ najmi ku̱a̱yá santa nkúhu nga sku̱e̱ nga kjꞌu̱a̱ítéxuma Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\c 17
\s Bꞌi̱ kama nga kama chji kju̱a̱chánkaha̱ Jesu
\r (Mr. 9:2-13; Lc. 9:28-36)
\p
\v 1 A̱skahan nkꞌie nga jꞌa jun ni̱stjin, Jesu kinchja̱ tꞌaxíhi̱n Pedro̱, Santiago̱ ko̱ Jua xi ntsꞌe̱ maha Santiago̱. Ngjiko̱ tꞌaxín jóo̱ nku a̱sunntu tje̱nki̱ nkꞌa.
\v 2 Yo̱ kikꞌóntjaiya sénni̱stjihi̱n Jesu nginku̱n jóo̱. Tsatꞌai a̱nkjín xi nkú joyaha tsꞌíu̱ ko̱ najyuhu̱n taba xúxú kama ko̱ tsatꞌai.
\v 3 Ta̱ kikie jóo̱ Moise ko̱ Elia̱ nga ti̱íncha nchja̱ni̱jmíko̱ Jesu.
\v 4 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Pedro̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ¡á bꞌa̱ nda tjíhin nga e̱i̱ ku̱i̱ntsu̱ba̱haná! Tsa mjehi, tsꞌinndá e̱i̱ jan niꞌya yántsu̱, nku xi ka̱ma tsꞌi̱, nku xi ka̱ma tsꞌe̱ Moise ko̱ nku xi ka̱ma tsꞌe̱ Elia̱.
\p
\v 5 Nkꞌie nga bꞌa̱ ta̱ títsuhu Pedro̱, tu̱ nkuhú ni̱nti̱ xi tíbatꞌai jꞌai tsꞌínnkꞌíéhe̱n jóo̱ ko̱ kinuꞌyá a̱jin ni̱nti̱u̱ nku nta̱ xi bꞌa̱ kitsú:
\p —Kui xuꞌbi̱ xi Ntína̱. Tjona ko̱ tsjo mana. Ta̱sinñjuhu̱u.
\p
\v 6 Nkꞌie nga kintꞌé nto̱ já niꞌyakuyóo̱ tu̱ ni xí i̱ncha kitsankjúhún. Kui nga xí tꞌanankiu̱hú yꞌétꞌaha nintaku̱ nga i̱ncha tsinchakúnchꞌin.
\v 7 A̱sꞌa̱i jꞌaikꞌúhu̱n Jesu ko̱ kitsꞌínko̱ho̱ nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Tisíntjo̱on. Najmi tu̱ binkjun.
\p
\v 8 Nkꞌie nga kingjénnkꞌa ngáha a̱nkjín jóo̱, najmi ta̱ chꞌa xi kikiehe. Tu̱ Jesu síjña subahá.
\v 9 Nkꞌie nga ja tíi̱ncha nibájen ngáha a̱sunntu tje̱nki̱u̱, bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu jóo̱:
\p —Najmi tu̱ chꞌa xi ꞌmiyoho̱o ni xi kuayo santaha nkúhu nga kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\p
\v 10 A̱sꞌa̱i kingjásjaiya já niꞌyakuyóo̱:
\p —¿Á bꞌa̱ tsuhu já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ nga tjíhin nga kjꞌu̱a̱í títjuhun Elia̱?
\p
\v 11 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Kju̱axi̱ nga kjꞌu̱a̱í títjun Elia̱ ko̱ kꞌu̱énda ngayjee̱ ni xi tjín.
\v 12 Tu̱nga an bꞌa̱ tíxinnu̱u nga ja jꞌai Elia̱, tu̱nga najmi kamankjihín ra̱ xu̱ta̱ tsa Elia̱ niu̱. Tu̱ ni xi kama mjehé ra̱ jóo̱ kitsꞌíhi̱n. Bꞌa̱ ta̱ tsꞌín un sku̱e̱he̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n a̱ya ntsja jóo̱.
\p
\v 13 A̱sꞌa̱i kamankjihi̱n já niꞌyakuyóo̱ nga Jua Bautista̱ kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌín nda̱íhi̱ Jesu nku nda̱ chí // xi tíjñajihi̱n nda̱nindoo̱
\r (Mr. 9:14-29; Lc. 9:37-43)
\p
\v 14 Nkꞌie nga i̱ncha jꞌai ngáha má nga tíi̱ncha xu̱ta̱ nkjiu̱n, a̱sꞌa̱i nku nda̱ jꞌaisehe̱ Jesu ko̱ tsasinkúnchꞌintꞌaha̱ nga bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p
\v 15 —Ji nda̱ maestru̱, cha̱se̱ ni̱ma̱hi̱ i̱chí nda̱ chína̱. Tjín ni̱stjin nga jyuhú kjꞌi bꞌatsé ko̱ ꞌyún un behe̱. Tjín nga nkjin ni̱yá jnejin ndꞌíu̱ ko̱ tsa ntánijuo̱.
\v 16 Kjúái̱ko̱ho̱ já niꞌyakuyáhi̱, tu̱nga najmi kamahá ra̱ kuatsꞌínnkihi̱.
\p
\v 17 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¡Á bꞌa̱ ꞌyún i̱chí sꞌejihi̱n ra̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱ xi tjíhin ndꞌa̱i̱ ko̱ chꞌonkꞌuhun! ¿Nkjé kjin tjíhin nga kúáte̱jñajinnu̱u? ¿Nkjé kjin tjíhin nga tsꞌin chúkju̱a̱nu̱u? Nibáko̱nú nda̱ chíu̱ e̱i̱.
\p
\v 18 A̱sꞌa̱i ndjá kinchja̱ko̱ Jesu nda̱nindoo̱ ko̱ tsitjujihi̱n nda̱ chíu̱. Ta̱ kuihi chu̱bo̱ kamanda nda̱ chíu̱.
\v 19 A̱skahan já niꞌyakuyáha̱ jꞌaingjásjaiya tꞌaxíhi̱n. Bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —¿Á najmi kamaha̱ni̱ kuakichꞌonsje̱he̱ni̱ nda̱nindoo̱?
\p
\v 20 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —A̱tꞌaha̱ ꞌyún i̱chí sꞌejinnu̱u Nti̱a̱ná. Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Tsa tu̱ i̱chí sꞌejinnu̱u xi nkúhu nku kꞌun mostasa̱ xi ꞌyún i̱chí, ka̱ma bꞌa̱ kꞌúíhu̱un a̱sunntu tje̱nki̱ xuꞌbi̱: “Ti̱yú xin e̱i̱ ko̱ tꞌin tꞌaxín.” A̱sꞌa̱i ngju̱a̱i̱ tꞌaxín. Ko̱ tu̱ mí nihí ni xi ka̱manu̱u, tsa bꞌa̱ tsꞌín sꞌe̱jinnu̱u Nti̱a̱ná.
\v 21 Tu̱nga jáninda xi nkúhu xuꞌbi̱ najmi chu̱ba̱ bitju. Nkꞌie nga chu̱baka̱áhá Nti̱a̱ná ko̱ nga bintsu̱ba̱ kjintíaá, nkꞌiehé nga bitju.
\s Bꞌi̱ tsꞌín ta̱ kitsúyahá ngáha Jesu nga nꞌe̱kꞌien
\r (Mr. 9:30-32; Lc. 9:43-45)
\p
\v 22 Nkꞌie nga tsúꞌbako̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ a̱nte Galilea̱, bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Nꞌe̱kjasꞌen Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n a̱ya ntsja xu̱ta̱
\v 23 ko̱ i̱ncha tsꞌi̱ínkꞌiehe̱n. Tu̱nga ni̱stjin xi ma jahán ni kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱.
\p Kikꞌie nusin nusihi̱n já niꞌyakuyóo̱ nga bꞌa̱ kitsú Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín yꞌéchjí Jesu to̱on xi masúhu̱n ni̱nku̱
\p
\v 24 Nkꞌie nga tsichuko̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ nanki Capernaum, a̱sꞌa̱i i̱ncha jꞌaisehe̱ Pedro̱ já xi fꞌásuhu̱n to̱on ni̱nku̱ xi síjña nanki Jerusalen. Bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ Pedro̱:
\p —¿A najmi bꞌéchjíntjaihí nda̱ maestru̱hi̱ ni̱nku̱?
\p
\v 25 —Joho̱n —kitsú Pedro̱.
\p A̱sꞌa̱i nkꞌie nga jasꞌen Pedro̱ niꞌya má tíjña Jesu, tu̱ Jesuhú tjun kinchja̱ko̱ho̱:
\p —Ji Simon, ¿nkú bixín? Já rei̱ xi tjín a̱sunntei̱, ¿yá xi tsꞌínkꞌíéchjíntjai? ¿A ntíhi̱, a ra̱ xu̱ta̱ xi kjꞌa̱íhí?
\p
\v 26 —Xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í —kitsú Pedro̱.
\p A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Joho̱n, najmi bꞌéchjí ntíhi̱ jóo̱.
\v 27 Tu̱nga tu̱ xi najmi chꞌon ka̱maha̱ ra̱ jóo̱, tu̱ sahá tꞌin a̱ndai ntáchakꞌuu̱n ko̱ ndjein nintu. Tji̱o̱ xi tjun ngju̱a̱i̱tꞌahi chjúxꞌáꞌai tsꞌa. Yo̱ sa̱kúhi to̱on xi ka̱ma kꞌúéchjíntjaihini jo xu̱ta̱. Chjúbéí to̱oo̱n ko̱ tꞌinkꞌiechjí xi tsꞌi̱ ko̱ xi tsꞌa̱n.
\c 18
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu yá xi ꞌyún chánka má batéxuma Nti̱a̱ná
\r (Mr. 9:33-37; Lc. 9:46-48)
\p
\v 1 Ta̱ kui ni̱stjin xuꞌbo̱ jꞌaisehe̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱. Bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ nga kingjásjaiyaha̱:
\p —¿Yá xi ꞌyún chánka sa má batéxuma Nti̱a̱ná?
\p
\v 2 A̱sꞌa̱i kinchja̱ha̱ Jesu nku nda̱ chí, tsasíjñajin masehe̱n jóo̱
\v 3 ko̱ bꞌa̱ kitsú:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Tsa najmi kuankínchjꞌa̱ha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u ko̱ nꞌe̱kꞌóntjaiyo yjonu̱u xi nkú joyaha ntí xi̱ ntí ntí, najmi ku̱i̱tjásꞌe̱njiun nga Nti̱aṉá xi ku̱a̱téxumanu̱u.
\v 4 Kui nga tu̱ yáha ni xi tsꞌi̱ín ni̱ma̱kju̱a̱ha yjoho̱ xi nkú joyaha nda̱ chí xuꞌbi̱, kui xi ꞌyún chánka ka̱ma má batéxuma Nti̱a̱ná.
\v 5 Ko̱ xi ngajona̱ tsꞌi̱ínkjáíhi̱n ra̱ nku nda̱ chí xi nkúhu xuꞌbi̱, kui xi an títsꞌínkjáínna.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ xi tsꞌínkijnejin jé xu̱ta̱ xingisoo̱
\r (Mr. 9:42-48; Lc. 17:1-2)
\p
\v 6 ’Tu̱ yáha ni xi tsꞌi̱ínkijnejin ngatitsun nku nda̱ chí xi nkúhu xuꞌbi̱ xi sꞌejihi̱n an, tu̱ sahá ra̱ ngandaha̱ xi bꞌa̱ tsꞌi̱íu̱n tsa sꞌe̱tꞌa ꞌyúntꞌa kásin nku ndji̱o̱ chánka ko̱ chja̱nikjꞌajin má na̱nka̱ha̱ ntáchakꞌuu̱n.
\v 7 ¡Ni̱ma̱ rú tsꞌíhin xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntei̱, a̱tꞌaha̱ tjín ni xi tsꞌínkijnejihi̱n ngatitsun! Tjíhin nga sꞌe̱ ni xi tsꞌi̱ínkijnejihi̱n ngatitsun xu̱ta̱, tu̱nga, ¡ni̱ma̱ rú tsꞌíhin xu̱ta̱ xi tsꞌi̱ínkijnejin ngatitsun xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í!
\p
\v 8 ’Kui bꞌa̱ maha, tsa ntsa̱i̱ ko̱ tsa tsu̱kui xi títsꞌínkijnejihin ngatitsun, tu̱ sahá ti̱chákjáí ko̱ kjin chja̱niyai. Tu̱ sahá ngandahi̱ tsa ku̱i̱tjásꞌe̱n ni̱ma̱i̱ ko̱ tsa kutui má nga kꞌúéntu tíkꞌun xu̱ta̱, ko̱ najmi tsa tjítꞌa nga joo̱ tsu̱kui ko̱ nga joo̱ ntsa̱i̱ tu̱nga tu̱ sa a̱jin ndꞌí xi najmi mahá ra̱ ꞌmeya chja̱nikjꞌajin ngáhi.
\v 9 Ko̱ tsa tunkuin xi títsꞌínkijnejihin ngatitsun, tu̱ sahá nꞌe̱sjei ko̱ kjin chja̱niyai. Tu̱ sahá ngandahi̱ tsa ku̱i̱tjásꞌe̱n ka̱tꞌai má nga kꞌúéntu tíkꞌun xu̱ta̱, ko̱ najmi tsa tíi̱ncha nga joo̱ tunkuin tu̱nga tu̱ sa a̱jin ndꞌí nga̱kꞌi̱e̱hén chja̱nikjꞌajin ngáhi.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku chu̱tsa̱nka̱ xi kindyja
\r (Lc. 15:3-7)
\p
\v 10 ’Tꞌejin takꞌun. Najmi tu̱ tohón manu̱u nku nda̱ chí xi nkúhu xuꞌbi̱. A̱tꞌaha̱ an bꞌa̱ tíxinnu̱u nga ntítsjehe̱ jántíu̱ xi tjín ndji̱o̱jmi ján, tjíntu tehe̱nte nginku̱n Na̱ꞌmina̱ xi tíjña ndji̱o̱jmi ján.
\v 11 A̱tꞌaha̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n jꞌai tsꞌínkꞌanki xu̱ta̱ xi ja kindyja kai.
\p
\v 12 ’¿Nkú bixíún? Tsa nku nda̱ tíi̱nchaha̱ unchan chu̱tsa̱nka̱, tsa ndyja̱ha̱ nku, ¿a najmi ku̱i̱ncháhá xi cháte ko̱ yachán ñjoo̱ a̱jin jñóo̱ ko̱ ngju̱a̱i̱ngisjáí xi kandyjoo̱?
\v 13 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Tsa sa̱kúsjaihi̱ chu̱ xi kandyjoo̱, ꞌyún tsjo ka̱ma saha̱ chu̱ xi nku xi kuasakú ngáha̱ ra̱, nga xi cháte ko̱ yachán ñja xi najmi kandyjoo̱.
\v 14 Bꞌa̱ ta̱ tsꞌín najmi mjehe̱ Na̱ꞌminu̱u xi tíjña ndji̱o̱jmi ján tsa ndyja̱ ndaha nku jántí ntí xi nkúhu xuꞌbi̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu kju̱a̱nꞌendyjatꞌoo̱
\r (Lc. 17:3)
\p
\v 15 ’Tsa chꞌon títsꞌíhin nda̱ ntsꞌei, tꞌihi̱nse̱i̱hi̱ ko̱ chu̱bani̱jmíko̱ su̱ba̱i̱ nga bꞌa̱ tꞌihi̱n nga najmi nda tjín ni xi títsꞌín. Tsa ku̱i̱ntꞌé éhin, ja kuijnehi nda̱ ntsꞌei.
\v 16 Tu̱nga tsa najmi ku̱i̱ntꞌé éhin, tꞌinko̱i̱ tsa nku ko̱ tsa jo xu̱ta̱, tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín sꞌe̱he tsa jo ko̱ tsa jan testiyu̱ xi ku̱i̱tsu̱ya ni xi kamoo̱.
\v 17 Tu̱nga tsa najmi ku̱i̱ntꞌé éhe̱n jóo̱, tꞌinyaihi̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ ni xi títsꞌín. Ko̱ tsa najmi ku̱i̱ntꞌé éhe̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱, katumahi ndo̱ xi nkú joyaha já xi najmi be Nti̱a̱ná ko̱ tsa xi nkúhu já xi fꞌáchjíntai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma.
\p
\v 18 ’Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ni xi kꞌúétꞌaꞌyún e̱i̱ a̱sunntei̱, ta̱ sꞌe̱tꞌaꞌyún ndji̱o̱jmi ján. Ko̱ ni xi chjúndáyo e̱i̱ a̱sunntei̱, ta̱ ku̱i̱ndáya ndji̱o̱jmi ján.
\v 19 Ko̱ bꞌa̱há ta̱ tíxin ngáhanu̱u. Tsa jo ka̱mo nga kꞌúéndo e̱i̱ a̱sunntei̱ ni xi mjenu̱u nga ku̱i̱nchíhu̱u Na̱ꞌmina̱ xi tíjña ndji̱o̱jmi ján, kui xi tsjánu̱u ni xi ku̱i̱nchíú.
\v 20 A̱tꞌaha̱ má nga ka̱ma ñjakú tsa jo ko̱ tsa jan xu̱ta̱ xi sꞌejihi̱n an, an ta̱ tíi̱jñajin masehe̱n xu̱ta̱ xuꞌbo̱.
\p
\v 21 A̱sꞌa̱i jꞌai tiña Pedro̱ ko̱ kingjásjaiya:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ¿nkú tjín ni̱yá tsꞌinndyjatꞌaha̱ nda̱ ntsꞌé nga chꞌon títsꞌínna? ¿A santaha yatu ni̱yá?
\p
\v 22 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Najmi tu̱ yatu ni̱yá tíxihin. Cháte ko̱ kan ní ni̱yá nga yatu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ musu̱ // xi najmi kitsꞌínndyjatꞌaha̱ nda̱ musu̱ xinkjín
\p
\v 23 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Kui bꞌa̱ maha, má batéxuma Nti̱a̱ná bꞌa̱ joyaha nku nda̱ rei̱ xi kama mjehe̱ tsꞌi̱ínko̱ kuenta̱ já musu̱hu̱.
\v 24 Nkꞌie nga tíbꞌatutsꞌi̱hi̱n nga títsꞌínxki̱, a̱sꞌa̱i jꞌai kinꞌekasínjña nginku̱n nku nda̱ musu̱ xi ꞌyún tse tje̱he̱n tsꞌe̱.
\v 25 Tu̱nga najmi tjíhín ra̱ ndo̱ to̱on xi kꞌu̱échjíhi ni xi tje̱he̱n. A̱sꞌa̱i kitsjá kju̱a̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ nga sa̱téña ndo̱, chju̱úhu̱n, ntíhi̱ ko̱ ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n, tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín ku̱i̱tju chjíhi̱ ra̱ to̱on xi tje̱he̱n.
\v 26 A̱sꞌa̱i tsasinkúnchꞌin nda̱ musu̱ nginku̱n nda̱ nti̱a̱ha̱ ko̱ bꞌa̱ kitsú: “Ji nda̱ nti̱a̱, nꞌe̱ chúkju̱a̱ saní i̱chí. Kꞌuechjí tentehé ra to̱ohi̱n.”
\v 27 Kama ni̱ma̱ha̱ ndo̱ nda̱ musu̱hu̱. Kitsꞌín nda̱í ngáha̱ ra̱ ko̱ kitsꞌínndyjatꞌa tentehe̱ to̱on xi tje̱he̱n.
\p
\v 28 ’Tu̱nga nkꞌiehé nga tsitju nda̱ musu̱ yo̱, kisatékjá kjꞌa̱í nda̱ musu̱ xinkjín xi i̱chí tje̱he̱n tsꞌe̱. Kui xi jakjꞌá nga kitsubantu ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱: “¡Tꞌechjíná to̱onna̱ xi tje̱hin!”
\v 29 A̱sꞌa̱i tsasinkúnchꞌintꞌaha̱ nda̱ musu̱ xinkjín ko̱ bꞌi̱ kitsú nga tsankihi̱: “Nꞌe̱ chúkju̱a̱ saní i̱chí. Kꞌuechjí tentehé ra to̱ohi̱n.”
\v 30 Tu̱nga najmi kitsꞌín yuhú nda̱ musu̱. Tu̱ sahá ngjingjáyaꞌyún nda̱ musu̱ xinkjín ndo̱. Yo̱ rú ngju̱áya santaha nkú rúhu kꞌu̱échjí ni xi tje̱he̱n.
\p
\v 31 ’Nkꞌie nga kikie já musu̱ xingisoo̱ ni xuꞌbi̱, un ṉkjún kama kꞌun ko̱ ngji tsúyaha̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ ngayjee̱ ni xi kamoo̱.
\v 32 A̱sꞌa̱i kinchja̱ ngáha̱ ra̱ nda̱nti̱a̱ha̱ nda̱ musu̱ xuꞌbo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱: “¡Ji nda̱ musu̱ chꞌonkꞌun! An kuatsꞌinndyjatꞌaha ngayjee̱ to̱on xi tje̱hin tu̱ nga̱tꞌaha̱ nga bꞌa̱ kuakꞌinní.
\v 33 ¿A najmi ko̱hó ji tjíhin nga ka̱ma ni̱ma̱hi nda̱ musu̱ xinki̱ xi nkú tsꞌín kama ni̱ma̱na ji?”
\v 34 Kama kjaha̱n nda̱ nti̱a̱ha̱. A̱sꞌa̱i kitsꞌínkjasꞌen nda̱ musu̱ a̱ya ntsja já xi basehe̱ nu̱ba̱yóo̱ tu̱ xi tsjáha̱ ra̱ kju̱a̱ni̱ma̱. Yo̱ sꞌe̱ya santaha nkúhu nga kꞌu̱échjí to̱on xi tje̱he̱n.
\p
\v 35 ’Bꞌa̱ ta̱ tsꞌi̱ínnu̱u Na̱ꞌmina̱ xi tíjña ndji̱o̱jmi ján tsa najmi ngayjehe ani̱ma̱nu̱u nꞌe̱ndyjatꞌoho̱o ntsꞌo.
\c 19
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu kju̱a̱bixoo̱n
\r (Mr. 10:1-12; Lc. 16:18)
\p
\v 1 Nkꞌie nga ja kamaha̱ Jesu nga bꞌa̱ kitsú, a̱sꞌa̱i tsitju a̱nte Galilea̱ nga ngji a̱nte xi tjín Judea̱ xi tíjña ngabantá ntáje̱ Jordan.
\v 2 Nkjin ṉkjún xu̱ta̱ kitsjennkíhi̱ ko̱ yo̱ kitsꞌínnkihi̱ xu̱ta̱ xi uhu̱n.
\p
\v 3 A̱sꞌa̱i jꞌaisehe̱ Jesu kꞌu̱a̱ já fariseo̱ tu̱ xi kikjutꞌayákꞌuhu̱n ra̱. Bꞌi̱ tsꞌín kingjásjaiyaha̱:
\p —¿A ka̱ma nku nda̱ chu̱ba̱ tsꞌi̱ínkjehé kju̱a̱bixaha̱n nga kꞌu̱éjña chju̱úhu̱n?
\p
\v 4 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿A najmi kje̱hé nꞌeyo éhe̱n Nti̱a̱ná má nga tjítꞌa xi nkú tsꞌín kitsꞌínnda Nti̱a̱ná xu̱ta̱ nga tutsꞌihi̱n ni? Bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa: “Nku chju̱ún nku xꞌi̱n kitsꞌínnda.”
\v 5 Ko̱ tjítꞌa ya má nga bꞌa̱ ta̱ kitsú: “Kui kju̱a̱ha nga nku nda̱ kꞌu̱éjñaha na̱ꞌmihi̱ ko̱ na̱aha̱ nga kꞌúéjñako̱ chju̱úhu̱n, ko̱ nga joo̱ nkuhú ku̱i̱chú ma.”
\v 6 Kui nga najmi ta̱ jo ma saha. Nku ní yjoninte i̱ncha maha. Kui bꞌa̱ maha, ni xi yꞌéꞌyúhun Nti̱a̱ná, najmi xu̱ta̱ kjéndáya.
\p
\v 7 Bꞌa̱ i̱ncha kitsú jóo̱:
\p —Tu̱nga tsa bꞌa̱ tsꞌín tíjña, ¿á bꞌa̱ tsꞌín yꞌéjñaha Moise nga nku nda̱ ka̱ma kjésíntje̱hen nku xu̱ju̱n má nga ja títsꞌínkje kju̱a̱bixaha̱n ko̱ bꞌa̱ tsꞌín ka̱ma kꞌu̱éjñaha chju̱úhu̱n?
\p
\v 8 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —A̱tꞌaha̱ ndjá ani̱ma̱nu̱u, kui kju̱a̱ha nga kitsꞌínjꞌo̱ho Moise nga ka̱ma kꞌúéjñahanu chju̱únnu̱u. Tu̱nga najmi bꞌa̱há tsꞌín kisꞌejña nga tutsꞌihi̱n ni.
\v 9 An bꞌa̱ tíxinnu̱u. Tsa nku nda̱ kꞌu̱éjña chju̱úhu̱n, tsa chju̱úhu̱n najmi kikꞌatꞌaha̱, tsa a̱sꞌa̱i ku̱i̱xanko̱ kjꞌa̱í ta̱chju̱ún, kui xi tíbangane kju̱a̱bixan tjuhu̱n. Ko̱ tsa kjꞌa̱í nda̱ ku̱i̱xanko̱ ngáha ta̱chju̱ún xi yꞌéjñaha̱ xꞌi̱hi̱n, kui nda̱ xuꞌbo̱ xi ta̱ tíbangane ni xi ꞌmihi̱ kju̱a̱bixan.
\p
\v 10 A̱sꞌa̱i já niꞌyakuyóo̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ Jesu:
\p —Tsa bꞌa̱ tsꞌín tíjña nga̱tꞌaha̱ nda̱ xi tíjñaha̱ chju̱ún, tu̱ sahá nda tjín nga najmi ku̱i̱xaán.
\p
\v 11 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Najmi ngatentee̱ xu̱ta̱ mankjihi̱n ni xuꞌbi̱, nku tutuhú xi Nti̱a̱ná kitsjáha̱ nga ka̱mankjihi̱n.
\v 12 A̱tꞌaha̱ tjín xu̱ta̱ xi bꞌa̱ tsꞌín kitsin nga najmi ka̱ma ku̱i̱xan, ko̱ tjín ngá xi kinꞌe xanta tu̱ xi najmi ka̱ma ku̱i̱xahan. Ko̱ tjín ngá kjꞌa̱í xi ja yꞌéchꞌoho̱ yjoho̱ nga ku̱i̱xan tu̱ xi tu̱ nku Nti̱a̱náhá tsꞌi̱ínxátꞌaha̱ ra̱. Xi ka̱ma tsꞌi̱ínkjáíhi̱n ni xuꞌbi̱, katsꞌínkjáíhi̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín nda kinchja̱ne Jesu jántí xi̱u̱
\r (Mr. 10:13-16; Lc. 18:15-17)
\p
\v 13 I̱ncha jꞌaiko̱ xu̱ta̱ ntíhi̱ tu̱ xi Jesu ngju̱énnehe̱ ra̱ ntsja ko̱ ku̱i̱nchja̱ntjaihi nginku̱n Nti̱a̱ná. Tu̱nga já niꞌyakuyóo̱hó bꞌa̱ kitsúhu̱ xu̱ta̱ nga najmi bꞌa̱ i̱ncha tsꞌi̱ín.
\v 14 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tjehe̱nntoho̱ jántíu̱ nga kanibásena. Najmi tu̱ jun bꞌechꞌóho̱o. A̱tꞌaha̱ xu̱ta̱ xi bꞌa̱ tsꞌín tjíntuyáha̱ xi nkú joyaha jántí xi̱, kui xi tje̱he̱n ra̱ nga Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumaha̱.
\p
\v 15 Kingjénne ntsja Jesu jántíu̱. A̱sꞌa̱i tsitju yo̱ nga ngji tꞌaxín.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíko̱ Jesu nku nda̱ nchi̱ná
\r (Mr. 10:17-31; Lc. 18:18-30)
\p
\v 16 Jꞌaisehe̱ Jesu nku nda̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ¿mí ni nda xi tjíhin nga tsꞌian tu̱ xi ka̱ma tsꞌinkjáíhi̱n ra̱ nga kúáte̱jña tíkꞌun síán?
\p
\v 17 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿Á ni xi nda tíchasjaiyahaní? Nku tutuhú maha xi nda. Tsa mjehi ku̱i̱tjásꞌe̱i̱n má nga ku̱i̱nchun tíkꞌuin, nꞌe̱tjusuin ni xi tjítꞌa kju̱a̱téxumoo̱.
\p
\v 18 —¿Má xi kui? —kitsú ndo̱.
\p Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Najmi tu̱ nꞌekꞌiein. Najmi tu̱ biyunéí kju̱a̱bixoo̱n. Najmi tu̱ ndyjé nꞌei. Najmi tu̱ testiyu̱ tsankꞌá nꞌei.
\v 19 Cha̱nkjúín na̱ꞌmihi̱ ko̱ na̱ahi̱. Ko̱ nꞌe̱tjóí xu̱ta̱ xinki̱ xi nkú tsꞌín tjohi yjohi̱.
\p
\v 20 Bꞌa̱ kitsú nda̱tiu̱:
\p —Santa nkúhu nga ndyjana títsꞌintjusan ngayjee̱ ni xuꞌbo̱. ¿Mí nihi xi ndyjatꞌá sana?
\p
\v 21 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tsa mjehi nga ku̱i̱chú mai xi tjíhin nga ku̱i̱chú mai, tꞌihi̱nteñai ni xi tjíhin ko̱ tjeihi̱n xu̱ta̱ xꞌa̱n. Bꞌa̱ tsꞌín sꞌe̱he ri kju̱a̱nchi̱ná ndji̱o̱jmi ján. A̱sꞌa̱i nibáí nga tsjénnkiní.
\p
\v 22 Tu̱nga nkꞌiehé nga kintꞌé nda̱tiu̱ éi̱n, kikꞌie nusin nusihi̱n nga ngji, a̱tꞌaha̱ ꞌyún ṉkjún nchi̱ná.
\p
\v 23 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu já niꞌyakuꞌyáha̱:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. ꞌNi tjín tsa nku nda̱ nchi̱ná kju̱a̱sꞌenjin nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumaha̱.
\v 24 Bꞌa̱há ta̱ tíxin ngáha̱nu̱u nga tu̱ sahá najmi ꞌni tjín tsa nku chu̱ camello̱ kju̱a̱sꞌen ti̱xa̱ha̱ nku nintu nga nku nda̱ nchi̱ná kju̱a̱sꞌenjin nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumaha̱.
\p
\v 25 Nkꞌie nga kintꞌé já niꞌyakuyóo̱ éi̱n, tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsú:
\p —¿Yá xi ka̱ma kꞌu̱a̱nki ni̱ ma?
\p
\v 26 A̱sꞌa̱i tsaseꞌa Jesu jóo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Xu̱ta̱ ndaha̱chí najmi ka̱maha̱ tsꞌi̱ínkꞌanki yjoho̱, tu̱nga Nti̱a̱ná maha̱ tsꞌínkꞌanki xu̱ta̱. A̱tꞌaha̱ tu̱ mí nihí ni xi maha̱ tsꞌín Nti̱a̱ná.
\p
\v 27 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Pedro̱:
\p —Xi nkúhu ji̱n, ja yꞌentu tentei̱ ni xi tjínni̱ ko̱ tje̱nnkihi̱ ndꞌa̱i̱. Kui kju̱a̱ha, ¿mí nihi xi sa̱kúhúni̱ ji̱n?
\p
\v 28 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Nkꞌie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga nꞌe̱ tse̱tse̱ ngayjee̱ ni xi tjín ko̱ nkꞌie nga ku̱a̱kúchji Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n kju̱a̱chánkaha̱ nga kꞌúéjñasun a̱nte má nga ku̱a̱téxuma, kui ni̱stjiu̱n jun xi tje̱nko̱nú ndꞌa̱i̱ ta̱ ku̱i̱ntsu̱bo̱o a̱nte xi te jo maha nga ku̱a̱texumoho̱o ntje̱he̱ xu̱ta̱ Israel xi te jo tíkjá maha.
\v 29 Tu̱ yáhá ni xi nga̱tꞌana̱ yꞌéjñaha niꞌyaha̱, tsa já ntsꞌe̱, tsa jminchjín nichja, tsa na̱ꞌmihi̱, tsa na̱aha̱, tsa ntíhi̱ ko̱ tsa jñá xi tjíhi̱n, kui xu̱ta̱i̱ kꞌu̱a̱i̱ ngáha̱ ra̱ unchan ni̱yá tjíhin ni xi yꞌéjña ko̱ tsꞌi̱ínkjáíhi̱n nga kꞌúéntu tíkꞌun sín.
\v 30 Nkjin xu̱ta̱ xi tjun ndꞌa̱i̱ tsjénnki, ko̱ nkjin xi yjanki ndꞌa̱i̱ xi tsjén títjun ka̱ma ngáha.
\c 20
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén já xi kitsꞌínxájin tuntsja̱jée̱
\p
\v 1 ’Xi nkú tsꞌín batéxuma Nti̱a̱ná bꞌa̱ joyaha nku nda̱ xi tíjñaha̱ nku jñá. Kui xi ta̱ jyun tsitju nga ngjikꞌíéndako̱ já musu̱ tu̱ xi ngju̱a̱i̱ tsꞌínxájihin a̱nte tuntsja̱jéhe̱.
\v 2 Nkꞌie nga kitsꞌínjꞌo̱ já musu̱ nga ka̱ma chjíhi̱ nku to̱on denari̱o̱ nga nku ni̱stjin, a̱sꞌa̱i kitsꞌínkji jóo̱ a̱jin tuntsja̱jéhe̱.
\v 3 A̱sꞌa̱i ta̱ ngjihí ngáha ndo̱, nkú ma nga chu̱ba̱ ñja, ko̱ kikie kjꞌa̱í já xi tíi̱ncha a̱jin na̱nti̱o̱ xi najmi tjíhi̱n xá.
\v 4 Bꞌa̱ kitsúhu̱ jóo̱: “Tu̱ sahá tankín nꞌe̱xó ko̱ jun a̱jin tuntsja̱jéna̱ ko̱ nda tjín kꞌuechjínu̱u.” A̱sꞌa̱i ngji jóo̱.
\p
\v 5 ’A̱sꞌa̱i ta̱ ngjihí ngáha ndo̱, nkú ma nga chu̱ba̱ te jo ko̱ nkú ma nga chu̱ba̱ jan, ko̱ bꞌa̱há ta̱ kitsꞌín ngáha.
\v 6 Ko̱ xi nkú ma nga chu̱ba̱ un nga ngixuu̱n ta̱ ngjihí ngáha ndo̱ ko̱ kisakú saha̱ kjꞌa̱í já xi najmi tjíhi̱n xá. “Jun, ¿á nku ni̱stjin kabꞌaha̱nu̱u e̱i̱ nga najmi tínꞌexáhanu?”, kitsúhu̱.
\v 7 “A̱tꞌaha̱ najmi tjín xi títsjá xáni̱”, kitsú jóo̱. “Tu̱ sahá tankín nꞌe̱xó ko̱ jun a̱jin tuntsja̱jéna̱”, kitsú ndo̱.
\p
\v 8 ’Nkꞌie nga kama jyuu̱n, kinchja̱ko̱ nda̱ xi tsꞌe̱ tuntsja̱jée̱ nda̱ xi basehe̱ já musu̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱: “Chu̱bañjaihi̱ já musu̱ ko̱ tꞌechjíhi̱ ni̱stjin xi katsꞌínxá. Xi a̱skahan kafasꞌee̱n chꞌa̱tutsꞌi̱hi̱n ri̱, santaha nkúhu nga ku̱i̱chukꞌuin xi tjun kafasꞌee̱n.”
\p
\v 9 ’I̱ncha jꞌai já musu̱ xi jasꞌen xi nkú ma nga chu̱ba̱ un ko̱ kitsꞌínkjáíhi̱n nku to̱on denari̱o̱ nga nkúnkú.
\v 10 A̱sꞌa̱i i̱ncha jꞌai já musu̱ xi tjun jasꞌee̱n ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsú ani̱ma̱ha̱ nga tsꞌati kꞌu̱a̱i̱hi̱, tu̱nga ta̱ nkuhú to̱on denari̱o̱ kitsꞌínkjáíhi̱n nga nkúnkú.
\v 11 Nkꞌie nga kitsꞌínkjáíhi̱n niu̱, yꞌésiko̱ nda̱ xi tsꞌe̱ tuntsja̱jée̱.
\v 12 Bꞌa̱ kitsúhu̱: “Já xi a̱skahan kafasꞌee̱n tu̱ nkuhú ora̱ kuatsꞌínxá sa. Tu̱nga tu̱ ngúsuhún kuanꞌei nga kuakꞌiechjíhi̱ jóo̱ ko̱ ji̱n xi kanꞌe chúkju̱a̱i̱ xóo̱ ko̱ nubóo̱ nga nku ni̱stjin tantoo̱.”
\p
\v 13 ’Tu̱nga bꞌa̱há kitsú ndo̱ nga kinchja̱ko̱ nda̱ musu̱ xi bꞌa̱ títsuhu̱: “Ji nda̱ xinkjíán, najmi chꞌon títsꞌinko̱ho. ¿A najmi nkuhú to̱on denari̱o̱ kabꞌendako̱ní?
\v 14 Chjúbéí to̱ohi̱n ko̱ tꞌin. Tu̱nga mjehéna tsjaha̱ já xi a̱skahan kafasꞌee̱n xi nkú nga tjín ta̱ títsjaha.
\v 15 ¿A najmi ka̱mahá tsꞌinka̱ ni xi tjínna xi nkú tsꞌín mjena? ¿A ra̱ tíma xin takꞌunní a̱tꞌaha̱ nda ani̱ma̱na̱?”
\p
\v 16 ’Bꞌa̱ tsꞌín xi yjanki ndꞌa̱i̱ tjun ka̱ma ngáha. Ko̱ xi tjun ndꞌa̱i̱, kui xi tsjénnki.
\s Bꞌi̱ tsꞌín ta̱ kitsúya ngáha Jesu nga ku̱a̱yá
\r (Mr. 10:32-34; Lc. 18:31-34)
\p
\v 17 Nkꞌie nga tje̱nya Jesu ni̱yá xi fi nanki Jerusalen, kinchja̱ tꞌaxín subaha̱ já niꞌyakuyá xi te joo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p
\v 18 —Tjenñju. Ja tíbankíaán nanki Jerusalen. Ja nꞌe̱kjasꞌen Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n a̱ya ntsja já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱. Kui xi i̱ncha tsjá kju̱a̱ nga nꞌe̱kꞌien
\v 19 ko̱ a̱sꞌa̱i tsꞌi̱ínkjasꞌehe̱n xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱, tu̱ xi i̱ncha ku̱a̱jnu̱kiehe̱ ra̱ ko̱ kꞌu̱éhe̱ ko̱ ngju̱átꞌa kruu̱hu̱. Tu̱nga ni̱stjin xi ma jahan kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín na̱aha̱ Santiago̱ ko̱ Jua tsankihi̱ Jesu // nku kju̱a̱nda
\r (Mr. 10:35-45)
\p
\v 20 A̱sꞌa̱i jꞌai na̱aha̱ jáha̱ Zebedeo̱ nga tje̱nko̱ tsꞌíhin jáha̱. Tsasinkúnchꞌintꞌaha̱ Jesu nga tsankihi̱ nku kju̱a̱nda.
\v 21 Bꞌa̱ kitsú Jesu:
\p —¿Mí nihi xi mjehi?
\p Bꞌi̱ kitsú ta̱chjúu̱n:
\p —Tjenntei nga nku ntína̱ katꞌejña kixi̱hi̱ ko̱ nku xi katꞌejña skjúhi̱n nkꞌie nga ku̱a̱texumai.
\p
\v 22 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Najmi yo ni xi tíbinchu. ¿A ku̱i̱chúkju̱a̱nu̱u nga un sku̱e̱nu̱u xi nkú tsꞌín un sku̱e̱na?
\p —Ku̱i̱chúkju̱a̱ni̱ —kitsú jóo̱.
\p
\v 23 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Kju̱axi̱ nga un sku̱e̱nu̱u xi nkúhu an. Tu̱nga tsa ku̱i̱ntsu̱bo̱o nga kixi̱na̱ ko̱ tsa skjúnna̱, najmi an tíjñana nga tsja niu̱. Ja tjíntu̱hu̱ Na̱ꞌmina̱ xi tíjña ndaha̱ kui a̱ntee̱.
\p
\v 24 Nkꞌie nga kintꞌé já niꞌyakuyá xi tee̱ niu̱, i̱ncha kitsꞌínkjanko̱ já niꞌyakuyá xi joo̱.
\v 25 Tu̱nga kinchja̱ ñjahá ra̱ Jesu jóo̱ ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Yo xi nkú tsꞌín xu̱ta̱ xi tjíhi̱n xá e̱i̱ a̱sunntei̱ ꞌyún ndjá tsꞌínko̱ xu̱ta̱ xingisoo̱, ko̱ xi tjíhi̱n ngaꞌyún tsꞌín nga nuꞌyáꞌéhe̱n.
\v 26 Tu̱nga a̱jinnu̱u najmi bꞌa̱ ka̱ma. Xi mje níhi̱ nga nda̱ kꞌaku̱ ka̱ma a̱jinnu̱u, kui xi katsꞌín ni xi nda ngandanu̱u.
\v 27 Xi mjehe̱ nga tjun ka̱ma a̱jinnu̱u, kui xi katuma nda̱ musu̱nu̱u.
\v 28 A̱tꞌaha̱ ta̱ ndaha Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n najmi jꞌai tsa tu̱ xi kui nda nꞌe̱he̱ ra̱. Jꞌai ní tu̱ xi ni xi ngandaha̱ xu̱ta̱ jꞌai tsꞌíhin ko̱ tu̱ xi tsꞌi̱ínkjasꞌehen yjoho̱ nga kꞌu̱échjíntjai nkjin xu̱ta̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu jo já ka̱
\r (Mr. 10:46-52; Lc. 18:35-43)
\p
\v 29 Nkꞌie nga tíi̱ncha bitju nanki Jerico Jesu ko̱ já niꞌyakuyáha̱, nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi kitsjennkíhi̱.
\v 30 Jo já ka̱ kabꞌentu a̱ndai ni̱yóo̱. Nkꞌie nga kintꞌé nga yo̱ tífꞌa Jesu, i̱ncha kikjintáya:
\p —¡Ji xi ntje̱he̱ David, katuma ni̱ma̱hi ji̱n!
\p
\v 31 A̱sꞌa̱i xu̱ta̱ xi tjín yo̱ kinchja̱tiko̱ho̱ tu̱ xi kꞌu̱échjaꞌaha tsꞌa. Tu̱nga tu̱ sahá ꞌyún i̱ncha kikjintáya sa:
\p —¡Ji nda̱ maestru̱, ntje̱he̱ David, katuma ni̱ma̱hi ji̱n!
\p
\v 32 A̱sꞌa̱i tsasinꞌyún Jesu, kinchja̱ha̱ jóo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —¿Mí nihi xi mjenu̱u nga tsꞌinnu̱u?
\p
\v 33 Bꞌa̱ kitsú jóo̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, mjeni̱ nga ku̱i̱xꞌánki tunkui̱n.
\p
\v 34 A̱sꞌa̱i Jesu kama ni̱ma̱ha̱ jóo̱ ko̱ kitsꞌínko̱ tunku̱n. Ta̱ kuihi chu̱bo̱ kama chjihi̱ ko̱ kitsjennkíhi̱ Jesu.
\c 21
\s Bꞌi̱ tsꞌín jasꞌen Jesu nanki Jerusalen
\r (Mr. 11:1-11; Lc. 19:28-40; Jn. 12:12-19)
\p
\v 1 Nkꞌie nga ja tíi̱ncha bichú tiña nanki Jerusalen nga i̱ncha jꞌai Betfage, nanki xi tiña maha̱ a̱sunntu tje̱nki̱ xi ꞌmi Yá Olivo̱, a̱sꞌa̱i kitsꞌínkji Jesu jo já niꞌyakuyáha̱
\v 2 nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Tankíún nanki i̱chí xi tíjña tiña ján. Yo̱ sa̱kúnu̱u nku búrrú xi tjítꞌaꞌyúnko̱ ntí búrrúhu̱. Chjúndáyo ko̱ nibáko̱nú e̱i̱.
\v 3 Tsa tjín xi nkú ku̱i̱tsu̱nu̱u, bꞌa̱ tꞌihu̱un: “Nda̱ maestru̱ rú machjéhe̱n chu̱. A̱sꞌa̱i rú tsꞌi̱ínkꞌóya ngáha.”
\p
\v 4 Bꞌa̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi kinchja̱ nda̱ profeta̱ nga bꞌa̱ kitsú:
\q
\v 5 Bꞌa̱ tꞌihu̱un xu̱ta̱ xi tjín Sion:
\q “Cha̱so̱o, ja nibásenu̱u Nda̱ rei̱nu̱u.
\q Kui xi ni̱ma̱kju̱a̱, nku búrrú tjísun,
\q nku ntí búrrú, ntíhi̱ chu̱ xi bꞌanji chꞌá.”
\p
\v 6 A̱sꞌa̱i ngji tsꞌíntjusun já niꞌyakuyóo̱ ni xi kitsú Jesu.
\v 7 I̱ncha jꞌaiko̱ búrrúu̱ ko̱ ntí búrrúu̱. Najyuhu̱n i̱ncha kingjásuhu̱n ko̱ Jesu yꞌesúhu̱n chu̱.
\v 8 Nkjin ṉkjún xu̱ta̱ i̱ncha kingjántu najyuhu̱n a̱ya ni̱yóo̱, ko̱ kjꞌa̱í ngá xi tjiaha̱ yá i̱ncha tsatetꞌa ko̱ kingjántu a̱ya ni̱yóo̱.
\v 9 ꞌYún i̱ncha kikjintáya xu̱ta̱ nkjin xi yja títjuu̱n ko̱ xi yjankiu̱ nga bꞌi̱ i̱ncha kitsú:
\p —¡Katsꞌínkꞌankiná xi ntje̱he̱ David! ¡Nti̱a̱ná nda katsꞌínko̱ xi kitsꞌín nibá ngajoho̱! ¡Katsꞌínkꞌankiná xi tíjña nkꞌa ján!
\p
\v 10 Nkꞌie nga jasꞌen Jesu nanki Jerusalen, kama nkjúhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsú:
\p —¿Yá nda̱ha xuꞌbi̱?
\p
\v 11 Bꞌa̱ i̱ncha kitsú xu̱ta̱ xi tje̱nko̱ Jesu:
\p —Nda̱ profeta̱ Jesuu̱hú niu̱ xi nibáha Nazaret, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Galilea̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kikꞌonsje Jesu já xi tíi̱ncha batéña chu̱ // má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱
\r (Mr. 11:15-19; Lc. 19:45-48; Jn. 2:13-22)
\p
\v 12 A̱sꞌa̱i jasꞌen Jesu má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Kikꞌonsje ngayjee̱ já xi tíi̱ncha batéña ko̱ xi tíi̱ncha bꞌatse chu̱ yo̱. Kitsꞌínkꞌótsjá yámixa̱ha̱ já xi tíi̱ncha tsꞌínkꞌóntjaiya to̱on ko̱ yáxile̱he̱ já xi tíi̱ncha batéña chu̱tuju.
\v 13 Bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná: “Bꞌa̱ kꞌúíhi̱n niꞌyana̱ nga kui xi ka̱ma niꞌya xi má nga xu̱ta̱ ku̱i̱nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná.” Tu̱nga jun a̱ntehe̱ já ndyjé tínꞌe mo.
\p
\v 14 A̱sꞌa̱i i̱ncha jꞌai xu̱ta̱ ka̱ ko̱ xi najmi ma fi nga jꞌaisehe̱ Jesu má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ ko̱ Jesu kitsꞌínnkihi̱.
\v 15 Tu̱nga já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ i̱ncha kama kjaha̱n, nkꞌie nga kikie kju̱a̱nkjún xi títsꞌín Jesu ko̱ nga kintꞌé nta̱ha̱ jántí xi̱ xi tíi̱ncha nchja̱ na̱tsihi̱n ni̱nku̱ nga bꞌa̱ tíi̱ncha tsu: “¡Kasꞌehe̱ kju̱a̱chánka xi ntje̱he̱ David!”
\v 16 Bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ Jesu:
\p —¿A tínuꞌyáí ni xi tíi̱ncha tsu jántí xi̱u̱?
\p Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Joho̱n, tíntꞌe. ¿A najmi kje̱hé nꞌeyo xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná má nga tjítꞌa niu̱? Bꞌi̱ tsꞌín tjítꞌa:
\q Tsꞌa jántí xi̱u̱ ko̱ xi baki
\q kinꞌechjéín nga ꞌyún nda kinꞌetsjohi.
\p
\v 17 A̱sꞌa̱i Jesu ngji tꞌaxíhi̱n xu̱to̱. Nanki Betani̱a̱ ngji. Yo̱ kitsꞌínkjꞌa ni̱stje̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín ndjá kinchja̱ko̱ Jesu yá higuera̱ xi najmi tjíhi̱n tu
\r (Mr. 11:12-14, 20-26)
\p
\v 18 Nkꞌie nga ta̱ jyuu̱n nga tífi ngáha Jesu nanki Jerusalen, kama bjoho̱.
\v 19 Ngjisehe̱ nku yá higuera̱ xi kikie a̱ndai ni̱yóo̱, tu̱nga ndahá nku tu najmi kisakúhu̱, tu̱ subahá xka̱. Bꞌi̱ kitsúhu̱ yóo̱:
\p —Ndaha̱chí najmi ta̱ kasꞌehe ri tu.
\p Tu̱ tje̱nꞌyún kixíhí yóo̱.
\v 20 Nkꞌie nga kikie já niꞌyakuyóo̱ ni xi kamoo̱, kama nkjúhu̱n ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu:
\p —¿Nkú tjíhi̱n ra̱ nga tje̱nꞌyún kuaxíhí ni yá higuera̱?
\p
\v 21 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Tsa sꞌejinnu̱u Nti̱a̱ná ko̱ najmi jo jan ka̱manu̱u, najmi tu̱ suba ni xi kuatsꞌihi̱n yá higuera̱ ka̱manu̱u nꞌo̱o. Ta̱ ka̱ma bꞌa̱ ku̱i̱xíhu̱un a̱sunntu tje̱nki̱ xuꞌbi̱: “Ti̱yú xin yo̱ ko̱ chja̱níkjꞌajin yjohi̱ a̱jin ntáchakꞌuu̱n”, ko̱ bꞌa̱ ka̱ma.
\v 22 Ko̱ ngatentee̱ ni xi ku̱i̱nchíhu̱u Nti̱a̱ná nga chu̱bako̱o, nꞌe̱kjóho̱on tsa sꞌejinnu̱u Nti̱a̱ná.
\s Bꞌi̱ kama nkꞌie nga kingjásjaiyaha̱ já tjíxóo̱ Jesu yá xi kitsjá xáha̱
\r (Mr. 11:27-33; Lc. 20:1-8)
\p
\v 23 Jasꞌen Jesu má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ ko̱ tsakúya. A̱sꞌa̱i jꞌaikꞌúhu̱n já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —¿Mí xá xi tjíhin nga bꞌa̱ tínꞌei? ¿Yá xi kitsjá xáhi?
\p
\v 24 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ko̱ an ta̱ kuasjáíyanu̱u nku ni. Tsa kꞌúínyanú, xínyanu̱u mí xáha xi tjínna nga bꞌa̱ títsꞌian.
\v 25 ¿Yá xi kitsꞌín nibáha̱ Jua Bautista̱ nga jꞌaiténtá xu̱ta̱? ¿A Nti̱a̱ná, a ra̱ xu̱ta̱ a̱sunntei̱hí?
\p A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ xinkjín jóo̱ nga kinchja̱ni̱jmíyaha niu̱:
\p —Tsa: “Nti̱a̱ná kitsꞌín nibáha̱ Jua”, ku̱i̱xíaán, a̱sꞌa̱i bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱ná: “¿Á najmi kisꞌejihi̱nnu̱u ni xi kitsúhu Jua?”
\v 26 Ta̱ najmi ka̱ma tsa: “Xu̱ta̱ a̱sunntei̱ kitsꞌín nibáha̱”, ku̱i̱xíaán, a̱tꞌaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ bꞌa̱ tsu nga nku nda̱ profeta̱ kama Jua. Najmi ka̱ma bꞌa̱ ku̱i̱xíaán a̱tꞌaha̱ binkjaán xu̱ta̱ na̱nti̱o̱.
\p
\v 27 Kui nga a̱sꞌa̱i bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ ra̱ Jesu:
\p —Najmi yai̱.
\p A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ko̱ ta̱ ndaha an najmi xínyanu̱u yá xi kitsjána nga bꞌi̱ títsꞌian.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ xi tjíntuhu̱ jo já
\p
\v 28 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú sa Jesu:
\p —Nkú ma ni xínyanu̱u. ¿Nkú bixíún? Nku nda̱ tjíntuhu̱ jo já. Ngjisehe̱ nda̱ xi tjuu̱n ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱: “Ji ntína̱, tꞌin nꞌe̱xájin tuntsja̱jéna̱ ndꞌa̱i̱.”
\v 29 “Najmi mjena kfíán”, kitsú ntíhi̱ ndo̱, tu̱nga a̱skahán ni kitsꞌínnkjinkꞌun ko̱ ngji tsꞌínxá.
\v 30 A̱sꞌa̱i ngjisehe̱ nda̱ xinkuu̱ ko̱ bꞌa̱ ta̱ kitsúhu̱. “Jo̱ꞌo̱ho, na̱ꞌmi”, kitsú nda̱ xuꞌbi̱, tu̱nga najmi ngjihí.
\v 31 ¿Má xi kui já xi joo̱ kitsꞌín ni xi mjehe̱ na̱ꞌmihi̱?
\p —Nda̱ xi tjuu̱n —kitsú jóo̱.
\p A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Já xi fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱ ko̱ jminchjín skóo̱ títjun kju̱a̱sꞌenjin nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumaha̱.
\v 32 A̱tꞌaha̱ jꞌaisenu̱u Jua ko̱ tsakúyanu̱u ni xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, tu̱nga najmi kinꞌe sꞌejinnú ni xi kitsú. Tu̱ sahá já xi fꞌáchjíntjai chꞌá ko̱ jminchjín skóo̱ xi kisꞌejihi̱n. Ko̱ máha jun, ndaha tsa kiyo niu̱, tu̱nga najmi tsankinchjꞌahá ru̱u ani̱ma̱nu̱u tsa kisꞌejinnu̱u.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén já xi najmi na̱xu̱ fiko̱ xá xi kikꞌa̱i̱hi̱
\r (Mr. 12:1-12; Lc. 20:9-19)
\p
\v 33 ’Tjenñju ma ngó. Kꞌu̱e̱jñá chu̱ba̱ya manu̱u. Nku nda̱ nchi̱ná yꞌéntje̱ tuntsja̱jé, yꞌéngi nchꞌá ko̱ kitsꞌínnda nku a̱nte má nga tsꞌíónnki tuntsja̱jée̱. Kitsꞌínnda nku xjó nkꞌa tu̱ xi ka̱ma chúnntaha a̱ntee̱. Kitsjá sáha̱ a̱ntee̱ já xi maha̱ tsꞌínxáko̱ tuntsja̱jée̱, a̱sꞌa̱i ngji kjin.
\v 34 Nkꞌie nga ja tíjne tuu̱, a̱sꞌa̱i kitsꞌínkjisehe̱ ndo̱ já musu̱hu̱ já xi títsꞌínxáko̱ tuntsja̱jée̱ tu̱ xi ku̱a̱nkihi̱ ra̱ tu xi kanéhe̱.
\v 35 Tu̱nga jakjꞌáhá jóo̱ já musu̱hu̱ ndo̱. Nku xi kitsꞌínꞌuhu̱n, nku xi kitsꞌínkꞌien, ko̱ nku xi yꞌéhe̱ ndji̱o̱.
\v 36 A̱sꞌa̱i ta̱ kitsꞌínkjihí ngáha ndo̱ nkjin já musu̱, tu̱nga bꞌa̱há ta̱ kitsꞌín ngáha̱ ra̱ jóo̱.
\p
\v 37 ’Tu̱ chahán kitsꞌínkji ntíhi̱ ndo̱ nga bꞌi̱ kitsú: “Sku̱e̱nkjún ntína̱ jóo̱.”
\v 38 Tu̱nga nkꞌiehé nga kikie já xi tsꞌínxáko̱ tuntsja̱jée̱ nga nibá ntíhi̱ ndo̱, bꞌa̱ kitsúhu̱ xinkjín: “Kui xuꞌbo̱ xi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n na̱ꞌmihi̱. Tu̱ sahá nꞌe̱kꞌieén tu̱ xi ka̱ma tsꞌa̱ñáhaná ni xi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n.”
\v 39 A̱sꞌa̱i jakjꞌá jóo̱ ntíhi̱ ndo̱, kikꞌonsje na̱tsin má nga tjíntje̱ tuntsja̱jée̱ ko̱ kitsꞌínkꞌien.
\v 40 Kui bꞌa̱ maha, nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í nda̱ xi tsꞌe̱ tuntsja̱jée̱, ¿mí nihi xi kjꞌu̱a̱í tsꞌíhi̱n já musu̱ xuꞌbo̱?
\p
\v 41 Bꞌa̱ i̱ncha kitsú jóo̱:
\p —Tsꞌi̱ínkje nga najmi ka̱ma ni̱ma̱ha̱ já chꞌonkꞌun xuꞌbo̱ ko̱ kjꞌa̱í já tsjá sá ngáha̱ ra̱ a̱nte tuntsja̱jée̱, já xi kꞌu̱échjíhi̱ tuhu̱ nkꞌie nga ku̱i̱chú cha̱ha̱n.
\p
\v 42 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿A najmi kje̱hé nꞌeyo ni xuꞌbi̱ xi tjítꞌa xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná? Bꞌa̱ títsu:
\q Ndji̱o̱ xi kikjaníya já chji̱ne̱xjóo̱ ja jꞌai ma ndji̱o̱ kꞌaku̱.
\q Nti̱a̱ná xi bꞌa̱ kitsꞌín ko̱ ma nkjúnná nga chasehe̱é.
\m
\v 43 Kui kju̱a̱ha nga bꞌa̱ tíxihi̱nnu̱u. Chjúꞌanu̱u nga ku̱i̱ntsu̱ba̱jiun nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumanu̱u, ko̱ xu̱ta̱ xi bakúchji nga Nti̱a̱ná xi batéxumaha̱, kui xi kjꞌu̱a̱i̱hi̱ nga kju̱a̱sꞌenjin yo̱.
\v 44 Ndji̱o̱ xi títsu éhe̱n Nti̱a̱ná nga kikjaníya já chji̱ne̱xjóo̱, tu̱ yáhá ni xi ku̱i̱jne̱sun ndji̱o̱ ka̱ma xi̱xi̱. Ko̱ xi ku̱i̱jne̱nehe̱ ndji̱o̱ ka̱ma nku̱a̱n nku̱a̱n.
\p
\v 45 Nkꞌie nga kintꞌé já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já fariseo̱ éi̱n, i̱ncha kamankjihi̱n nga kui tínchja̱ni̱jmíyaha Jesu.
\v 46 Mjehe̱ nga ku̱a̱kjꞌánijé tu̱nga i̱ncha kitsankjúhún xu̱ta̱ nkjiu̱n, a̱tꞌaha̱ bꞌa̱ i̱ncha tsu xu̱to̱ nga nku nda̱ profeta̱ Jesu.
\c 22
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku sꞌí kju̱a̱bixan
\p
\v 1 A̱sꞌa̱i ta̱ kinchja̱há ngáha Jesu nga yꞌéjña chu̱ba̱ya. Bꞌi̱ kitsú:
\p
\v 2 —Xi nkú tsꞌín batéxuma Nti̱a̱ná bꞌa̱ joyaha nku nda̱ rei̱ xi tsꞌasje nku sꞌí nkꞌie nga tsixan ntíhi̱.
\v 3 Kitsꞌínkji já musu̱hu̱ nga ku̱i̱nchja̱ha̱ xu̱ta̱ xi kitsúya títjuhu̱n. Tu̱nga najmi kitsꞌín yuhú xu̱to̱ nga kjꞌu̱a̱í sꞌíu̱.
\v 4 A̱sꞌa̱i ta̱ kitsꞌínkjihí ngáha kjꞌa̱í já musu̱ nga bꞌa̱ kitsúhu̱: “Bꞌa̱ tꞌihu̱un xu̱ta̱ xi ja kixinyaha̱ nga ja kabꞌendá nichinee̱. Ja katsꞌinkꞌíén turu̱. Ja tjínda ngatentee̱ niu̱. Tꞌinyoho̱o nga kanibá sꞌí kju̱a̱bixoo̱n.”
\p
\v 5 ’Tu̱nga najmi nkjún kamaha̱ xu̱ta̱ xi kikꞌinyaha̱. Nku xi ngjisehe̱ jñáha̱, kjꞌa̱í xi ngjikꞌatseya ni.
\v 6 Tjín ngá xi jakjꞌánijé já musu̱hu̱ nda̱ rei̱, kitsꞌínꞌuhu̱n ko̱ kitsꞌínkꞌien.
\v 7 Nkꞌie nga kintꞌé nda̱ rei̱ ni xi kamoo̱, kama kjaha̱n. Kitsꞌínkji já juhu̱n nga kitsꞌínkꞌien xu̱ta̱ xi bꞌa̱ kitsꞌíu̱n ko̱ yꞌéti nankihi̱.
\p
\v 8 ’A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú nda̱ rei̱ nga kinchja̱ko̱ já musu̱hu̱: “Ja tjínda sꞌí kju̱a̱bixoo̱n, tu̱nga najmi chumi ni chjíhí ra̱ xu̱ta̱ xi tjun kixinyaha̱ nga kjꞌu̱a̱í.
\v 9 Kui bꞌa̱ maha, tankíhinnu ni̱yátée̱ ko̱ tu̱ yáhá ni xi sa̱kúnu̱u tꞌinyoho̱o nga kanibá sꞌí kju̱a̱bixoo̱n.”
\v 10 A̱sꞌa̱i tsitju já musu̱ nga ngji ni̱yátée̱. Kinchja̱ ñja tentehe̱ xi kisakúhu̱, ndaha tsa xi chꞌonkꞌuhu̱n ko̱ ndaha tsa xi nda tjíntuyáha̱. Kitsehe xu̱ta̱ má tje̱n sꞌí kju̱a̱bixoo̱n.
\p
\v 11 ’Nkꞌie nga jasꞌen nda̱ rei̱ nga jꞌaisehe̱ xu̱ta̱ xi kabꞌentutꞌá yámixo̱, kikie yo̱ nku nda̱ xi najmi yja najyun xi bja xu̱ta̱ nga fi sꞌí kju̱a̱bixan.
\v 12 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱: “Ji nda̱ xinkjíán, ¿nkú tsꞌín kabitjasꞌe̱henni e̱i̱ nga najmi tjíhin ri najyun xi tsꞌe̱ sꞌí kju̱a̱bixan?” Tu̱nga najmi kinchja̱há ndo̱.
\v 13 A̱sꞌa̱i kinchja̱ha̱ nda̱ rei̱ já xi títsjá nichinee̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱: “Tꞌeꞌyún sjai ko̱ ntsja ndo̱ ko̱ chja̱nikjꞌo na̱tsin ján má jyuu̱n, a̱nte xi má kji̱ntá xu̱ta̱ ko̱ ku̱a̱te ni̱ꞌyu̱n.”
\v 14 A̱tꞌaha̱ nkjin maha xi tíchubaha̱, tu̱nga tu̱ chubahá maha xi kjꞌu̱a̱íjin.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu yá xi tjíhin nga sꞌe̱chjíhi̱
\r (Mr. 12:13-17; Lc. 20:20-26)
\p
\v 15 A̱sꞌa̱i ngjikꞌíéndako̱ xinkjín já fariseo̱ tu̱ xi tsꞌi̱ínkijneyaha Jesu nku én xi najmi bꞌa̱ tjín.
\v 16 I̱ncha kitsꞌínkjisehe̱ Jesu já niꞌyakuyá xi tsꞌe̱ ko̱ já xi yjankihi̱ nda̱ rei̱ Herode̱ Antipa̱. Bꞌa̱ i̱ncha jꞌai tsúhu̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, yai̱ nga kju̱axi̱ én xi chubai ko̱ nga na̱xu̱ bakuyáí sisin ni xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná. Najmi ni xi sasíhi̱n xu̱ta̱ chubai. ꞌYún na̱nka̱ chaseihi̱.
\v 17 Kui nga tꞌinyaha̱ni̱. ¿A ma bꞌechjíhi̱í nda̱ títjun Cesa̱r ni xi fꞌáchjíná, a ra̱ najmi?
\p
\v 18 Tu̱nga behé Jesu nga tu̱ xi títsuhu jóo̱ ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —¡Jun xi tu̱ tsjohónu̱u nga bakuchjíú xi nkú tsꞌín yankjún Nti̱a̱ná! ¿Á an tíchjutꞌayákꞌuhunnú?
\v 19 Ta̱kúnnú nku to̱on xi ma chjíntjaihi chꞌá.
\p Jꞌaiko̱ jóo̱ nku to̱on denari̱o̱.
\v 20 Ko̱ bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿Yá xi tsꞌe̱ sénni̱stjii̱n ko̱ jꞌáín xi tjítꞌaha̱ to̱oi̱n?
\p
\v 21 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú jóo̱:
\p —Tsꞌe̱ nda̱ títjun Cesa̱r.
\p A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tjoho̱on nda̱ títjun Cesa̱r ni xi tsꞌe̱ nda̱ títjun Cesa̱r, ko̱ tjoho̱on Nti̱a̱ná ni xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná.
\p
\v 22 Nkꞌie nga kintꞌé jóo̱ niu̱, tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ ko̱ i̱ncha ngji tꞌaxín.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱
\r (Mr. 12:18-27; Lc. 20:27-40)
\p
\v 23 Já saduseo̱ bakúya nga najmi kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱. Kui ni̱stjin xuꞌbo̱ kꞌu̱a̱ xi i̱ncha jꞌaisehe̱ Jesu nga bꞌi̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p
\v 24 —Ji nda̱ maestru̱, bꞌa̱ kitsú Moise nkꞌie: “Tsa tjín xi ku̱a̱yá nga najmi sꞌe̱he̱ ntí, nda̱ ntsꞌe̱ tjíhin nga ku̱i̱xanko̱ ngáha chju̱úhu̱n, tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín sꞌe̱he̱ ra̱ ntí nda̱ ntsꞌe̱ xi kꞌie̱n.”
\v 25 Yꞌentujinni̱ yatu já xi ntsꞌe̱ maha xinkjín. Tsixan nda̱ xi tjuu̱n tu̱nga bꞌa̱há tjíu̱n kꞌien. Najmi kisꞌehe̱ ntí. Kꞌien xꞌi̱hi̱n tachjúu̱n. A̱sꞌa̱i nda̱ ntsꞌe̱ yꞌejñako̱ ngáha ta̱chjúu̱n.
\v 26 Tu̱nga ta̱ kꞌiehén ngáha nda̱ ntsꞌe̱ xi ma joho, a̱sꞌa̱i xi ma jahan, ko̱ santaha nda̱ xi yatuu̱.
\v 27 A̱skahan ta̱ kꞌien ta̱chjúu̱n.
\p
\v 28 ’Kui bꞌa̱ maha, ni̱stjin nga kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱, ¿má xi kui já xi yatuu̱ ka̱ma tsꞌe̱ ta̱chjúu̱n, a̱tꞌaha̱ ngatentee̱ yꞌentuko̱?
\p
\v 29 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Najmi bꞌa̱ tjín ni xi chubo, a̱tꞌaha̱ najmi mankjinnu̱u ni xi tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ ta̱ ndaha ngaꞌyúhu̱n Nti̱a̱ná.
\v 30 A̱tꞌaha̱ nkꞌie nga kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱, najmi ta̱ ku̱i̱xahan ko̱ ta̱ ndaha najmi tsꞌi̱ínkixan ntíhí. Bꞌa̱ ní tsꞌín kꞌúéntu xi nkú tsꞌín tjíntu ntítsje xi tjín ndji̱o̱jmi ján.
\v 31 Tu̱nga nga kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱, ¿a najmi kje̱hé nꞌeyo ni xi títsunu̱u éhe̱n Nti̱a̱ná? Bꞌa̱ kitsú Nti̱a̱ná:
\v 32 “An xi Nti̱a̱ha̱ Abraham, Nti̱a̱ha̱ Isaac ko̱ Nti̱a̱ha̱ Jacob.” Nti̱a̱ná najmi Nti̱a̱ha̱ ani̱ma̱. Nti̱a̱ha̱ ní xu̱ta̱ tíkꞌun.
\p
\v 33 Nkꞌie nga kintꞌé xu̱ta̱ niu̱, tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ nga̱tꞌa tsꞌe̱ ni xi bakúya Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu má kju̱a̱téxumaha xi ꞌyún chjíhi̱ ra̱
\r (Mr. 12:28-34)
\p
\v 34 Kama ñjakúko̱ xinkjín já fariseo̱ nkꞌie nga kintꞌé nga Jesu kitsꞌínkinchá jyujyu já saduseo̱.
\v 35 A̱sꞌa̱i nku nda̱ chji̱ne̱ꞌén xi tsꞌe̱, nku nda̱ maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱, kingjásjaiyaha̱ Jesu nga kikjutꞌayákꞌun:
\p
\v 36 —Ji nda̱ maestru̱, a̱jihi̱n ngayjee̱ kju̱a̱téxumoo̱, ¿má kju̱a̱téxumaha xi ꞌyún chjíhi̱ ra̱?
\p
\v 37 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —“Nꞌe̱tjóí Nti̱a̱ná xi Nti̱a̱hi̱ maha ngayjee̱ ani̱ma̱hi̱. Nꞌe̱tjóí xi nkú tsꞌín tinchin ko̱ xi nkú tsꞌín nꞌenkjíntakꞌuin.”
\v 38 Kui kju̱a̱téxuma xuꞌbi̱ xi ꞌyún chjíhi̱ ra̱ ko̱ kui xi tjun.
\v 39 Ko̱ bꞌa̱há ta̱ tjín ngáha kju̱a̱téxuma xi ma joho: “Nꞌe̱tjóí xu̱ta̱hi̱ xi nkú nga tsꞌín tjohi yjohi̱.”
\v 40 Nga joo̱ kju̱a̱téxuma xuꞌbi̱ yꞌaha̱ ra̱ ngatentee̱ ni xi tjítꞌa xu̱ju̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ xi yꞌétꞌa já profeta̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kingjásjaiya Jesu yá xi yꞌaha̱ ra̱ xi Cristo̱
\r (Mr. 12:35-37; Lc. 20:41-44)
\p
\v 41 Nkꞌie nga kabincha sa yo̱ já fariseo̱, a̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p
\v 42 —¿Nkú bixíún nga̱tꞌa tsꞌe̱ xi Cristo̱?\f + \fr 22:42 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f* ¿Má nibáha̱ ntje̱he̱?
\p Bꞌa̱ kitsú jóo̱:
\p —Ntje̱he̱ David.
\p
\v 43 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿Nkú tjíhi̱n ra̱ nga bꞌa̱ kitsúhu David nga Nda̱ Nti̱a̱ha̱ maha xi Cristo̱? A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ kitsú nkꞌie nga Espiri̱tu̱ Santo̱ho̱ Nti̱a̱ná kitsꞌínkinchja̱ha̱:
\q
\v 44 Nti̱a̱ná bꞌa̱ kitsúhu̱ Nda̱ Nti̱a̱na̱:
\q “Ti̱nchintꞌání má batexuma,
\q kꞌuentú maná já kontra̱hi̱ kinte tsu̱kui.”
\m
\v 45 Tsa David bꞌa̱ kitsú nga xi Cristo̱ xi Nda̱ Nti̱a̱ha̱, ¿nkú tsꞌín ntje̱he̱ David nibáha̱ ra̱ xi Cristo̱?
\p
\v 46 Ndaha nku najmi kamaha̱ kitsꞌínkꞌóyaha̱ Jesu tsa tu̱ nku én. Kui ni̱stjiu̱n kichꞌatutsꞌi̱hi̱n nga najmi ta̱ chꞌa kama kꞌun kingjásjaiyaha̱ ra̱ Jesu tsa mí nihi.
\c 23
\s Bꞌi̱ tsꞌín yꞌéchjitꞌain Jesu sin xi yꞌa já fariseo̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱
\r (Mr. 12:38-40; Lc. 11:37-54; 20:45-47)
\p
\v 1 A̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ Jesu xu̱ta̱ ko̱ já niꞌyakuyáha̱ nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p
\v 2 —Já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱, kui xi tíjñaha̱ nga ku̱i̱tsu̱ya nkú tjíhi̱n ra̱ kju̱a̱téxumaha̱ Moise.
\v 3 Kui bꞌa̱ maha, nꞌe̱tjusuhunnu ngatentee̱ ni xi ku̱i̱tsu̱hu̱nu̱u ko̱ chjꞌa̱tjó. Tu̱nga najmi tu̱ nꞌenú ni xi i̱ncha tsꞌín, a̱tꞌaha̱ najmi tsꞌíntjusun ni xi nchja̱.
\v 4 Kui xi bꞌénehe̱ ni xi áí xu̱ta̱, tu̱nga máha kui, ndaha̱chí najmi i̱ncha tsꞌín ngaꞌyún nga tsꞌi̱íntjusun niu̱.
\p
\v 5 ’ꞌYún mjehe̱ nga sku̱e̱he̱ xu̱ta̱ xi nkú tsꞌín benkjún Nti̱a̱ná. Kui nga ꞌyún i tsꞌíhin kaxa̱ tíntí xi bꞌentutꞌáá stjeén ko̱ tjianá, xi tíi̱nchaha̱ éhe̱n Nti̱a̱ná, ko̱ ꞌyún tsꞌín ndju nachjún xi yjandáíhi̱ najyun xi mjéntjai nga nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná.
\v 6 Tsjoho̱ nga bꞌentu a̱nte kꞌaku̱ xi tjín nku sꞌí ko̱ nga bꞌentusún yáxile̱ xi tíi̱ncha títjun niꞌya sinagoga̱.
\v 7 Tsjoho̱ nga tsjo tsꞌín súniñaha̱ ni̱yátée̱ ko̱ nga maestru̱ kꞌúíhi̱n.
\p
\v 8 ’Najmi tu̱ nꞌejꞌo̱o tsa maestru̱ ku̱i̱tsu̱nu̱u xu̱ta̱, a̱tꞌaha̱ nkuhú ma nda̱ maestru̱nu̱u ko̱ ngatentoo̱ jun ntsꞌo mahanu xinki̱u.
\v 9 Najmi tu̱ chꞌa na̱ꞌmi ꞌmihu̱u e̱i̱ a̱sunntei̱, a̱tꞌaha̱ nkuhú ma Na̱ꞌminu̱u, kui xi tíjña ndji̱o̱jmi ján.
\v 10 Najmi tu̱ nꞌejꞌo̱o tsa já nti̱a̱ ku̱i̱tsu̱nu̱u xu̱ta̱, a̱tꞌaha̱ nkuhú ma xi tsꞌe̱nu̱u, kui xi Cristo̱.
\v 11 Xi mjehe̱ cha̱nkjún a̱jinnu̱u tjíhin nga nda tsꞌi̱ín ngandaha̱ xingisoo̱.
\v 12 Xi kꞌu̱a̱sjenkꞌa suba yjoho̱, kui xi i̱chí ka̱ma nginku̱n Nti̱a̱ná. Xi kꞌu̱a̱sje ni̱ma̱kju̱a̱ yjoho̱, kui xi sa̱kúhu̱ kju̱a̱chánka.
\p
\v 13 ’¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱! ¡Jun xi tu̱ tsjohónu̱u bakuchjíú xi nkú tsꞌín yankjún Nti̱a̱ná! Najmi ꞌba̱i̱nto nga xu̱ta̱ kju̱a̱sꞌenjin nga Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumaha̱. Ta̱ ndaha jun najmi bitjasꞌo̱on ko̱ ta̱ ndaha najmi ꞌba̱i̱ntoho̱o xu̱ta̱ xi mjehe̱ kju̱a̱sꞌen yo̱.
\p
\v 14 ’¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱! ¡Jun xi tu̱ tsjohónu̱u bakuchjíú xi nkú tsꞌín yankjún Nti̱a̱ná! Chjuꞌóho̱o niꞌyaha̱ jminchjín xi ja kꞌien xꞌi̱hi̱n ko̱ a̱sꞌa̱i chu̱ba̱ ꞌyúhún tse chu̱bako̱o Nti̱a̱ná tu̱ xi bꞌéꞌmatꞌaihinnu yjonu̱u. Kui nga ꞌyún un sku̱e̱he̱nu̱u.
\p
\v 15 ’¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱! ¡Jun xi tu̱ tsjohónu̱u bakuchjíú xi nkú tsꞌín yankjún Nti̱a̱ná! Fenu̱u nga binimo nga ngúsuhu̱n a̱sunntee̱ ko̱ ntáchakꞌuu̱n nga binchisjó xu̱ta̱ xi nꞌe̱ mo nga tsꞌi̱ín sꞌejin xi nkú tsꞌín sꞌejinnu̱u. Ko̱ nkꞌie nga ja sakúnu̱u nku, a̱sꞌa̱i nꞌo nga kui xi ꞌyún tsꞌín sa ni xi tsꞌe̱ nda̱nindoo̱ nga jun.
\p
\v 16 ’¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, já ka̱ xi baku ni̱yóho̱o xu̱ta̱! Jun xi bꞌa̱ bixíún: “Tsa tjín xi nkú ku̱i̱tsu̱, tsa a̱sꞌa̱i ni̱nku̱ tsúngijin, najmi tjíhi̱n kju̱a̱ꞌyún nga tsꞌi̱íntjusun. Tu̱nga xi tsúngijin to̱onsine xi tíjñaya ni̱nku̱, kuihí xi tjíhin nga tsꞌi̱íntjusun ni xi ku̱i̱tsu̱.”
\v 17 Jun xi já chi̱ni ko̱ já ka̱. ¿Má xi ꞌyún chánka sa? ¿A to̱onsinee̱, a ra̱ ni̱nku̱hú xi títsꞌín nga je to̱onsinee̱ nginku̱n Nti̱a̱ná?
\p
\v 18 ’Ko̱ bꞌa̱ bixíún yo: “Tsa tjín xi nkú ku̱i̱tsu̱, tsa a̱sꞌa̱i na̱chan chje̱ tsúngijin, kui xi najmi tjíhi̱n kju̱a̱ꞌyún nga tsꞌi̱íntjusun. Tu̱nga xi tsúngijin chje̱ xi tíjñasun na̱chan chje̱, kuihí xi tjíhin nga tsꞌi̱íntjusun ni xi ku̱i̱tsu̱.”
\v 19 Jun já ka̱. ¿Má xi ꞌyún chánka sa? ¿A chje̱, a ra̱ na̱chan chje̱hé xi títsꞌín nga je chje̱ nginkun Nti̱a̱ná?
\v 20 Kui bꞌa̱ maha, tsa tjín xi nkú ku̱i̱tsu̱hu, tsa a̱sꞌa̱i na̱chan chje̱ tsúngijin, kui xi ja títsungijin na̱chan chje̱ ko̱ ngayjee̱ ni xi tjíntusún yo̱.
\v 21 Tsa tjín xi nkú ku̱i̱tsu̱, tsa a̱sꞌa̱i ni̱nku̱ tsúngijin, ja títsungijin ni̱nku̱ ko̱ Nti̱a̱ná xi tíjña yo̱.
\v 22 Tsa tjín xi nkú ku̱i̱tsu̱, tsa a̱sꞌa̱i ndji̱o̱jmi ján tsúngijin, ja títsungijin Nti̱a̱ná xi tíjña yo̱ nga tíbatéxuma.
\p
\v 23 ’¡Ni̱ma rú nꞌehenu jun, já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱! ¡Jun xi tu̱ tsjohónu̱u bakuchjíú xi nkú tsꞌín yankjún Nti̱a̱ná! ꞌBo̱ho̱o Nti̱a̱ná nku tíkjá na̱jún chi̱nko̱ ko̱ xka̱ sinjne̱ xingisoo̱ xi nkú tsꞌín tjítꞌa kju̱a̱téxumoo̱, tu̱nga nꞌechayanú ni xi ꞌyún chánka sa xi ta̱ bakúya kju̱a̱téxumoo̱. Nꞌechayo ni xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ nga tjíhin nga ka̱ma ni̱ma̱nu̱u xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í ko̱ nga tjíhin nga na̱xu̱ sꞌe̱jinnu̱u éhe̱n Nti̱a̱ná. Kuihí ni xi joo̱n xi tjíhin nga nꞌo̱o, ko̱ najmi tjíhin nga nꞌe̱chayo nga nꞌo̱o ni xingisoo̱ xi tjítꞌa.
\v 24 ¡Jun já ka̱ xi baku ni̱yóho̱o xu̱ta̱! Nꞌetjusun ni xi tu̱ tje̱ntꞌahá ko̱ ni xi ꞌyún chjíhi̱ ra̱ najmi nꞌesiuhu̱n.
\p
\v 25 ’¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱! ¡Jun xi tu̱ tsjohónu̱u bakuchjíú xi nkú tsꞌín yankjún Nti̱a̱ná! Jun xi nkú joyaha tasa̱ ko̱ ta̱ba̱ xi tu̱ na̱tsihi̱n ní kinꞌechuhu̱n, tu̱nga kitsejíhín ni ani̱ma̱nu̱u ndyjé ko̱ ni xi najmi na̱xu̱.
\v 26 Ji nda̱ fariseo̱ ka̱, títjun nꞌe̱chihi̱n a̱yaha̱ taso̱ ko̱ bꞌa̱ tsꞌín ka̱ma jehe na̱tsihi̱n.
\p
\v 27 ’¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱! ¡Jun xi tu̱ tsjohónu̱u bakuchjíú xi nkú tsꞌín yankjún Nti̱a̱ná! Jun xi bꞌa̱ joyaha tsjó xi taba kinꞌekꞌi. Kui xi tsjo tsꞌín bakú sunnkꞌa, tu̱nga a̱yaha̱ kitsehe nintaha̱ ani̱ma̱ ko̱ ngatentee̱ ni chu̱ntí.
\v 28 Jun xi bꞌa̱ ta̱ kꞌun sunnkꞌo, a̱tꞌaha̱ nginku̱n xu̱ta̱ ꞌyún je bakuchíú yjonu̱u, tu̱nga a̱jin ani̱ma̱nu̱u kitsejíhin ni xi tu̱ bꞌana̱cha̱ha ko̱ ngatitsun.
\p
\v 29 ’¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱! ¡Jun xi tu̱ tsjohónu̱u bakuchjíú xi nkú tsꞌín yankjún Nti̱a̱ná! Nꞌendo tsjóho̱ já profeta̱ ko̱ nꞌenaxú ndji̱o̱ tsjóho̱ xu̱ta̱ je xi kisꞌe ni̱stjin nkꞌie.
\v 30 Ko̱ bꞌa̱ bixíún: “Tsa tu̱ ñá ma ti̱ntsu̱ba̱á nkꞌie nga yꞌentu ntje̱ cháná, najmi tsisinko̱ ra̱á nga kitsꞌínkꞌien já profeta̱.”
\v 31 Nkꞌie nga bꞌa̱ bixíún, ta̱ juhun nꞌekꞌio yjonu̱u nga ntje̱he̱ xu̱ta̱ xi kitsꞌínkꞌien já profeta̱ jun.
\v 32 ¡Tu̱ sahá nꞌe̱ndju̱ú ni xi kikꞌatutsꞌi̱n ntje̱ chánu̱u!
\p
\v 33 ’¡Jun xi bꞌa̱ kꞌun xi nkúhu ntje̱nu̱u! ¡Já chꞌonkꞌun xi bꞌa̱ kꞌun! ¿Nkú tsꞌín ku̱i̱tjunkihinu nga najmi kuankíún nga̱kꞌi̱e̱n?
\v 34 Kui bꞌa̱ maha, an tsꞌinkjísenu̱u já profeta̱ ko̱ já nkjinkꞌun ko̱ já chji̱ne̱ꞌén. Kꞌu̱a̱ xi nꞌe̱kꞌion ko̱ kjúátꞌa kruu̱ ko̱ kꞌu̱a̱ xi ngjúóho̱o a̱ya niꞌya sinagoga̱nu̱u ko̱ tsjénnkíꞌuncho xki̱ nanki.
\v 35 Bꞌa̱ tsꞌín chꞌa̱njihinu ngayjee̱ jníhi̱ xu̱ta̱ je xi kinꞌekꞌien. Chꞌa̱tutsꞌi̱hi̱n ra̱ jníhi̱ Abel, nda̱ je xi yꞌejña nkꞌie, nga santaha jníhi̱ Zacaria̱ ntíhi̱ Berekia̱ xi kinꞌekꞌientꞌó na̱chan chje̱ xi kjijña a̱nkjín ni̱nku̱.
\v 36 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ngatentee̱ ni xuꞌbi̱ ni̱banehe̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱.
\s Bꞌi̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ni̱jmíyaha nanki Jerusalen
\r (Lc. 13:34-35)
\p
\v 37 ’¡Jun xu̱ta̱ Jerusalen, xi nꞌekꞌion já profeta̱ ko̱ bꞌoho̱o ndji̱o̱ xu̱ta̱ xi nꞌe nibásenu̱u! ¡A tu̱ nkjihín ni̱yá kama mjena nga kꞌuentúkúnu̱u xi nkú tsꞌín xa̱nto̱ nga bꞌénkinka̱ ntíhí, tu̱nga najmi kinꞌe yunú!
\v 38 Ndꞌa̱i̱ ni̱ ma, ja sꞌe̱jña masen a̱ntenu̱u.
\v 39 An bꞌa̱ tíxinnu̱u nga najmi ta̱ cha̱hanú santa nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga bꞌa̱ ku̱i̱xíún: “Kakjanínkꞌa Nti̱a̱ná xi nibáha ngajoho̱.”
\c 24
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu nga nꞌe̱xúya ni̱nku̱
\r (Mr. 13:1-2; Lc. 21:5-6)
\p
\v 1 Tsitjusje Jesu má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ ko̱ nkꞌie nga ja tífi, jꞌaikꞌúhu̱n já niꞌyakuyáha̱. Tíi̱ncha ma nkjúhu̱n nga tíbasenkjúhu̱n xjóho̱ ni̱nku̱.
\v 2 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿A tíyo ngayjee̱ ni xi tjín e̱i̱? Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ndaha nku ndji̱o̱ najmi ta̱ sꞌe̱jñasuhu̱n ra̱ xinkjín. Ngayjee̱ nꞌe̱xúya.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu ni xi ka̱ma // kintehe̱ ni nga kfe̱ a̱sunntee̱
\r (Mr. 13:3-23; Lc. 21:7-24; 17:22-24)
\p
\v 3 Nkꞌie nga kabꞌejña Jesu a̱sunntu tje̱nki̱ xi ꞌmi Yá Olivo̱, já niꞌyakuyáha̱ jꞌai nchja̱ko̱ tꞌaxíhi̱n. Bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —Tꞌinyani̱, ¿nkjé bꞌa̱ ka̱ma? ¿Mí ni xi ku̱a̱kúchji títjun nkꞌie nga kjúái̱ ngáhani ko̱ nga kfe̱ a̱sunntee̱?
\p
\v 4 A̱sꞌa̱i kinchja̱ Jesu:
\p —Chúhu̱un yjonu̱u nga najmi tu̱ chꞌa xi kꞌu̱a̱na̱cha̱nu̱u.
\v 5 A̱tꞌaha̱ nkjin maha xi kjꞌu̱a̱í nga an tsꞌi̱ín ma yjoho̱. “An xi kitsꞌín nibána Nti̱a̱ná”,\f + \fr 24:5 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f* ku̱i̱tsu̱ ko̱ nkjin xu̱ta̱ kꞌu̱a̱na̱cha̱ha̱.
\p
\v 6 ’Ku̱i̱núꞌyó nga sꞌe̱ kju̱a̱chán ko̱ nga ku̱i̱nchja̱ni̱jmíyaha xu̱ta̱ kju̱a̱chán xi tíma, tu̱nga najmi tu̱ binkjunnú. A̱tꞌaha̱ tjíhin ni nga bꞌa̱ ka̱ma, tu̱nga najmi kje̱hé kfe̱ a̱sunntee̱.
\v 7 A̱tꞌaha̱ xu̱ta̱ xi tjín nku nanki kja̱ánko̱ xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í nanki. Nku nda̱ rei̱ kja̱ánko̱ kjꞌa̱í nda̱ rei̱. Sꞌe̱ kjintíá ko̱ chón ka̱ma kjꞌa̱í kjꞌa̱í nanki.
\v 8 Nkꞌie nga ja bꞌa̱ tíma, a̱sꞌa̱ihí tíbꞌatutsꞌi̱hi̱n kju̱a̱ni̱ma̱ xi sꞌe̱.
\p
\v 9 ’Tsꞌi̱ínkjasꞌennu̱u xu̱ta̱ xi má nga tsꞌi̱ínꞌunnu̱u ko̱ tsꞌi̱ínkꞌiennu̱u. Nga̱tꞌana̱ tsꞌi̱ín unkiehe̱nu̱u ngayjee̱ xu̱ta̱ a̱sunntee̱.
\v 10 Kui ni̱stjiu̱n nkjin xi tsꞌi̱ínndyja̱ha̱ yjoho̱ nga najmi ta̱ sꞌe̱jihi̱n ra̱ an. Tsꞌi̱ínkjasꞌen xinkjín ko̱ tsꞌi̱ín unkie xinkjín.
\v 11 Sꞌe̱ ṉkjún já profeta̱ tsankꞌá xi nkjin xu̱ta̱ kꞌu̱a̱na̱cha̱ha̱.
\v 12 Tu̱ xí sꞌehé ni xi chꞌonkꞌun, kui nga nkjin ṉkjún xi najmi ta̱ tsꞌi̱íntjoho xinkjín.
\v 13 Tu̱nga xi ndjá ku̱a̱si̱njña santa nkúhu nga ku̱a̱yá, kui xi kꞌu̱a̱nki.
\v 14 Sꞌe̱ni̱jmí én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná nga ngúsuhu̱n a̱sunntee̱, én nda tsu xi tsuya xi nkú tsꞌín batéxuma Nti̱a̱ná. Ngayjehe̱ a̱sunntee̱ ku̱i̱ntꞌé nga Nti̱a̱ná xi batéxuma. Nkꞌiehé nga kfe̱ a̱sunntee̱.
\p
\v 15 ’Yꞌétꞌa nda̱ profeta̱ Daniel nkꞌie nga najmi cha̱nkjún a̱nte tsjehe̱ ni̱nku̱. Cho̱o xi bꞌa̱ tsꞌi̱íu̱n.
\p Bꞌi̱ kitsú Jesu ko̱ xi títsꞌínya xu̱ju̱i̱n katumankjihi̱n. Bꞌi̱ ta̱ kitsú ya:
\p
\v 16 —Kui ni̱stjiu̱n katanka xu̱ta̱ xi tjíntu a̱nte Judea̱ xi tje̱hen a̱sunntu tje̱nnki̱.
\v 17 Xi kabꞌejñasun nkꞌa niꞌyaha̱ najmi tu̱ ku̱i̱tjujen nga kjꞌu̱a̱íkꞌasje ni xi tjíntu a̱ya niꞌyaha̱.
\v 18 Xi kafi jñá najmi tu̱ kꞌo̱óya nga kjꞌu̱a̱íkjꞌá najyuhu̱n.
\p
\v 19 ’¡Ni̱ma̱ rú tsꞌíhin jminchjín xi yꞌa ntí ko̱ xi títsꞌínki ntí kui ni̱stjiu̱n!
\v 20 Ti̱nchíhu̱u Nti̱a̱ná tu̱ xi najmi ni̱stjin chu̱nchꞌán ku̱i̱yúhunu ko̱ tsa ni̱stjin nkjún.
\v 21 A̱tꞌaha̱ ꞌyún sꞌe̱ kju̱a̱ni̱ma̱ kui ni̱stjiu̱n, kju̱a̱ni̱ma̱ xi najmi kje̱e sꞌe santa nkúhu nga tutsꞌihi̱n ni nga kamanda a̱sunntee̱. Ko̱ ta̱ ndaha najmi sꞌe̱ a̱skahan nku xi bꞌa̱ joyaha.
\v 22 Tsa najmi ku̱a̱tekjá Nti̱a̱ná chuba ni̱stjin xuꞌbo̱, nda ra̱ nku najmi kꞌu̱a̱nki kai. Tu̱nga ku̱a̱tekjáhá Nti̱a̱ná chuba ni̱stjin xuꞌbo̱ ngandaha̱ xu̱ta̱ xi jꞌájin.
\p
\v 23 ’Kui ni̱stjiu̱n tsa tjín xi bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱nu̱u: “Cha̱so̱o, e̱i̱ tíjña xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná”, ko̱ tsa bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱nu̱u: “Ján tíjña”, najmi tu̱ nꞌe sꞌejiun.
\v 24 A̱tꞌaha̱ i̱ncha kjꞌu̱a̱í xi bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱ tsankꞌá nga kui xi jꞌai ngajoho̱ Nti̱a̱ná ko̱ xi já profeta̱ tsꞌi̱ín ma tsankꞌá yjoho̱. Kui xi i̱ncha tsꞌi̱ín nkjin tíkjá kju̱a̱nkjún ko̱ ni xi chánka, tu̱ xi kꞌu̱a̱na̱cha̱ha̱ ra̱ xu̱ta̱, xí ko̱hó ra̱ xu̱ta̱ xi jꞌájin Nti̱a̱ná ka̱maha̱ ra̱ kꞌu̱a̱na̱cha̱ha̱.
\v 25 Jahá tíxinya títjunnu̱u ni xi ka̱ma.
\p
\v 26 ’Kui bꞌa̱ maha, tsa bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱nu̱u jóo̱: “A̱nte kixi ján tíjña xi jꞌai ngajoho̱ Nti̱a̱ná”, najmi tu̱ bankíún yo̱. Tsa bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱nu̱u: “A̱ya ꞌma ján tíjña”, najmi tu̱ nꞌe sꞌejiun.
\v 27 A̱tꞌaha̱ xi nkú ma nga batꞌai ndꞌíchꞌo̱n má tju tsꞌíu̱ ko̱ ma chji santaha má fintjai, bꞌa̱ ta̱ ka̱ma nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\v 28 Yaha̱ nga má kjijña nku yjoninte kꞌien, yo̱ ma ñjakú chálíkíe̱. Bꞌa̱ ta̱ tsꞌín cha̱ha̱ nga kjꞌu̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\s Bꞌi̱ ka̱ma ni̱stjin nga kjꞌu̱a̱í ngáha Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n
\r (Mr. 13:24-37; Lc. 21:25-33; 17:26-30, 34-36)
\p
\v 29 ’A̱skahan nga ja kjꞌu̱a̱ kju̱a̱ni̱ma̱ xi ka̱ma kui ni̱stjiu̱n, tje̱nꞌyún ka̱ma jyuhún tsꞌíu̱, ko̱ sóo̱ najmi ta̱ tsꞌi̱ín ndzjehen. Niñu xi tjín nkꞌa ján ku̱i̱xu̱ntu, ko̱ kꞌu̱a̱tsé ni xi tjín nkꞌa ján.
\v 30 A̱sꞌa̱i ka̱ma chji nkꞌa ján ni xi ku̱a̱kúchji nga ja nibá Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n. Nkꞌiehé kji̱nta nkjún ngayje tíkjá xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntei̱ ko̱ sku̱e̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n nga tje̱njin ni̱nti̱ nga nibáko̱ ngayjee̱ ngaꞌyúhu̱n ko̱ kju̱a̱chánkaha̱.
\v 31 Tsꞌi̱ínkji ntítsjehe̱ nkꞌie nga ꞌyún kju̱a̱ne̱ tjio̱. I̱ncha kꞌu̱éntukú xu̱ta̱ xi jꞌájin xi tjíntu tu̱ má xi tje̱hén ni, bꞌaha̱ ra̱ má tju tsꞌíu̱ santaha má fintjai.
\p
\v 32 ’Katumankjinnu̱u ni xi bꞌéjña chjinu̱u yá higuera̱. Nkꞌie nga ja tju ntsꞌén tjiaha̱ yóo̱ ko̱ tjuhu̱ xka̱, yo nga ja tíbichú tiña chu̱nubóo̱.
\v 33 Bꞌa̱ ta̱ tsꞌín nkꞌie nga ja cho̱o nga ja bꞌa̱ tíma, katumankjinnu̱u nga ja tje̱n tiña Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n xi nkúhu tsa a̱sti a̱nkju̱o̱ síjña.
\v 34 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ku̱i̱tjusun ngayjee̱ ni xuꞌbi̱ kintehe̱ ni nga ku̱a̱yáyje xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱.
\v 35 Ka̱maha̱ a̱sunntee̱ ko̱ nkꞌa ján ndyja̱, tu̱nga énna̱ najmi kjꞌu̱a̱ tiya.
\p
\v 36 ’Tu̱nga má ni̱stjin ko̱ chu̱ba̱ nga bꞌa̱ ka̱moo̱, najmi chꞌa xi behe̱, ta̱ ndaha ntítsje xi tjín ndji̱o̱jmi ján ko̱ ta̱ ndaha Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. Nku tutuhú Nti̱a̱ Na̱ꞌminá xi be.
\v 37 Xi nkú kama ni̱stjin nga yꞌejña Noe, bꞌa̱ ta̱ ka̱ma nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í ngáha Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\v 38 Kui ni̱stjin xuꞌbo̱, nkꞌie nga najmi kje̱e fejin ntá xu̱ta̱, tu̱ tíi̱ncha kjinehé ko̱ tíi̱ncha ꞌbi. Tíi̱ncha bixan ko̱ tíi̱ncha tsꞌínkixan ntíhí. Bꞌa̱ tíi̱ncha tsꞌín santa nkúhu nga tsichu ni̱stjin nga jasꞌen Noe tsutsu chánkoo̱.
\v 39 Najmi kamankjihi̱n xu̱ta̱ santaha nkúhu nga tu̱ ni xí kikꞌahá tsꞌí ko̱ kitsꞌínkje tentehe̱. Bꞌa̱há ta̱ ka̱ma ngáha nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\v 40 Kui ni̱stjiu̱n jo já xi tíi̱ncha tsꞌínxájin jñáha̱, nku chjúbé ko̱ xinkuu̱ sꞌe̱jña.
\v 41 Jo jminchjín xi tíi̱ncha o, nku xi chjúbé ko̱ xinkuu̱ xi sꞌe̱jña.
\p
\v 42 ’Kui bꞌa̱ maha, ti̱ntsu̱ba̱ ndahanu, a̱tꞌaha̱ najmi yo mí chu̱ba̱ha kjꞌu̱a̱í Nda̱ Nti̱a̱nu̱u.
\v 43 Katumankjinnu̱u ni xuꞌbi̱. Tsa be títjun nda̱ xi tsꞌe̱ niꞌyoo̱ mí chu̱ba̱ha nga jyuu̱n kjꞌu̱a̱í nda̱ ndyjée̱, ta̱ kꞌúéjña nda. Najmi tsjánte tsa nda̱ ndyjée̱ kju̱a̱sꞌen kju̱a̱ꞌyún niꞌyaha̱.
\v 44 Kui kju̱a̱ha, bꞌa̱ tsꞌín ti̱ntsu̱ba̱ ndahanu ko̱ jun, a̱tꞌaha̱ chu̱ba̱ nga najmi tíchuyóho̱o kjꞌu̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ musu̱ xi na̱xu̱ fiko̱ xáha̱
\r (Lc. 12:41-48)
\p
\v 45 ’¿Yá nda̱ musu̱hu xi na̱xu̱ fiko̱ xáha̱ ko̱ xi nkjinkꞌun, xi nda̱ nti̱a̱ha̱ kitsjá xáha̱ nga kui xi tsjáha̱ nichine já musu̱ xingisoo̱ nkꞌie nga ku̱i̱chú chu̱ba̱?
\v 46 ¡Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ nda̱ musu̱ xuꞌbi̱ tsa bꞌa̱ títsꞌín nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í nda̱ nti̱a̱ha̱!
\v 47 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Nda̱ nti̱a̱ha̱ tsꞌi̱ín kunntáha̱ ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n.
\p
\v 48 ’Tu̱nga tsa chꞌonkꞌun nda̱ musu̱ ko̱ tsa bꞌi̱ tsꞌín tsꞌi̱ínnkjinkꞌun: “Kꞌu̱a̱ndaya saha̱ nda̱ nti̱a̱na̱ nga kjꞌu̱a̱í.”
\v 49 A̱sꞌa̱i kꞌu̱éhe̱ já musu̱ xinkjín ko̱ nga kji̱ne̱ ko̱ kꞌúíko̱ já chꞌi̱u̱.
\v 50 Tsa tu̱ kjꞌu̱a̱íhí nda̱ nti̱a̱ha̱ nda̱ musu̱ xuꞌbi̱ ni̱stjin xi najmi tíkuyáha̱ ko̱ chu̱ba̱ xi najmi be,
\v 51 ꞌyún ndjá tsꞌi̱ínnijéhe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ xi nkú tsꞌín nꞌenijéhe̱ já xi bꞌana̱cha̱ha̱ já nti̱a̱, yo̱ má nga kji̱ntá ko̱ ku̱a̱te ni̱ꞌyu̱n.
\c 25
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén i̱stinchjín xi ngji nku sꞌí
\p
\v 1 ’Kui ni̱stjiu̱n bꞌa̱ ka̱ma a̱jihi̱n xi nkú tsꞌín batéxuma Nti̱a̱ná xi nkú kamatꞌain te i̱stinchjín xi ngji nku sꞌí kju̱a̱bixan. I̱ncha jakjꞌá ndꞌí seti̱hi̱ ko̱ i̱ncha ngji tsꞌínkjáíhi̱n nda̱ bixoo̱n.
\v 2 Un maha xi chi̱nihi̱ ko̱ un maha xi kitikju̱a̱ha̱.
\v 3 Xi chi̱niu̱ najmi kikꞌa sa seti̱ nkꞌie nga jakjꞌá ndꞌíhi̱ nga i̱ncha ngji.
\v 4 Tu̱nga xi kitikju̱o̱, jakjꞌá ndꞌíhi̱ ko̱ ta̱ kikꞌa nisa seti̱ xi ku̱i̱nchá saha̱ ndꞌíhi̱.
\p
\v 5 ’A̱sꞌa̱i tsꞌandayaha̱ nda̱ bixoo̱n ko̱ kama nijñáha̱ i̱stinchjíu̱n, kui nga i̱ncha kikjantuféhe.
\v 6 Nkú ra̱ ma nga masen ni̱stje̱n, tjín xi kikjintáya: “¡Ja nibá nda̱ bixoo̱n! ¡Ti̱tjusjo̱o ko̱ tankín nꞌe̱kjóho̱on!”
\p
\v 7 ’Tsisitje̱n i̱stinchjíu̱n ko̱ yꞌénda ndꞌí seti̱hi̱.
\v 8 Bꞌa̱ kitsúhu̱ xi chi̱niu̱ xi kitikju̱o̱: “Kꞌu̱a̱i̱ni̱ i̱chí chuba seti̱nu̱u, a̱tꞌaha̱ ja tíꞌme ndꞌíni̱.”
\v 9 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú xi kitikju̱o̱: “Najmi, a̱tꞌaha̱ tsa bꞌa̱ nꞌe̱i̱, najmi ku̱i̱chú maha̱ni̱ ji̱n ko̱ ta̱ ndaha jun. Tu̱ sahá tankín chꞌa̱tso xi tsꞌa̱jun má satéña.”
\v 10 Nkꞌie nga tíi̱ncha fikꞌatse seti̱ xi chi̱niu̱, tu̱ jꞌai sahá nda̱ bixoo̱n. Xi tjíndaha̱ yjoho̱ i̱ncha jasꞌenko̱ má tíma sꞌí kju̱a̱bixoo̱n ko̱ kisꞌechjá a̱nkju̱o̱.
\v 11 A̱sꞌa̱i jꞌai i̱stinchjín xingisoo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsú: “¡Ji chá nti̱a̱, chá nti̱a̱, chúxꞌáni̱ a̱nkju̱o̱!”
\v 12 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú nda̱ bixoo̱n: “Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u nga najmi benu̱u.”
\p
\v 13 ’Kui bꞌa̱ maha, ti̱ntsu̱ba̱ ndahanu, a̱tꞌaha̱ najmi yo mí ni̱stjin ko̱ mí chu̱ba̱ha nga kjꞌu̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ xi kitsjáha̱ já musu̱hu̱ to̱on xi tsꞌi̱ínxáko̱
\r (Lc. 19:11-27)
\p
\v 14 ’Xi nkú tsꞌín batéxuma Nti̱a̱ná bꞌa̱ joyaha nku nda̱ xi ngjitsube kjꞌa̱í nanki. Kintehe̱ ni nga ngju̱a̱i̱, tjun kinchja̱ha̱ já musu̱hu̱ ko̱ kitsjáha̱ ni xi tjíhi̱n.
\v 15 Nku xi kitsjáha̱ un mii̱ to̱onsine, nku xi kitsjáha̱ jo mii̱, ko̱ nku xi kitsjáha̱ nku mii̱. Kitsjáha̱ nga nkúnkú xi nkú tsꞌín ka̱maha̱ nga tsꞌi̱ínxáko̱ to̱oo̱n. A̱sꞌa̱i ngji kjin.
\p
\v 16 ’Nda̱ musu̱ xi kitsꞌínkjáíhi̱n un mii̱ to̱onsine, ngji tsꞌínxáko̱ ko̱ kitsꞌín ngana̱sun sa un mii̱.
\v 17 Xi kitsꞌínkjáíhi̱n jo mii̱, bꞌa̱ ta̱ kitsꞌín ko̱ kitsꞌín ngana̱sun sa jo mii̱.
\v 18 Tu̱nga máha xi kitsꞌínkjáíhi̱n nku mii̱, kui xi ngji kján tꞌanankiu̱ ko̱ yꞌéyanji to̱oho̱n nda̱ nti̱a̱ha̱.
\p
\v 19 ’Nkꞌie nga jꞌa nkjin ni̱stjin, jꞌai ngáha nda̱ nti̱a̱ha̱ já musu̱ xuꞌbo̱ ko̱ kitsꞌínko̱ho̱ kuenta̱.
\v 20 Tjun jꞌai xi kitsꞌínkjáíhi̱n un mii̱ to̱onsine. Kui xi yꞌa sa un mii̱. Bꞌa̱ kitsú: “Ji nda̱ nti̱a̱, un mii̱ to̱onsine kikꞌa̱i̱ní. E̱i̱ tíjña sahi un mii̱ xi kitsꞌin ngana̱san.”
\v 21 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú nda̱ nti̱a̱ha̱: “Nda tjín. Nda ní ji, nda̱ musu̱. Na̱xu̱ ꞌmiko̱i̱ xáhi̱. Na̱xu̱ kinꞌetjusuin xá i̱chí xi kitsjaha. Kui nga ndꞌa̱i̱ ꞌyún tse ni xi tsꞌin kunntáhara. Nibái̱ ko̱ tsjo katꞌehi xi nkúhu nda̱ nti̱a̱hi̱.”
\p
\v 22 ’A̱sꞌa̱i jꞌai xi kitsꞌínkjáíhi̱n jo mii̱ to̱onsine. Kui xi yꞌa sa jo mii̱. Bꞌa̱ kitsú: “Ji nda̱ nti̱a̱, jo mii̱ to̱onsine kikꞌa̱i̱ní. E̱i̱ tíjña sahi jo mii̱ xi kitsꞌin ngana̱san.”
\v 23 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú nda̱ nti̱a̱ha̱: “Nda tjín. Nda ní ji, nda̱ musu̱. Na̱xu̱ ꞌmiko̱i̱ xáhi̱. Na̱xu̱ kinꞌetjusuin xá i̱chí xi kitsjaha. Kui nga ndꞌa̱i̱ ꞌyún tse ni xi tsꞌin kunntáhara. Nibái̱ ko̱ tsjo katꞌehi xi nkúhu nda̱ nti̱a̱hi̱.”
\p
\v 24 ’A̱sꞌa̱i jꞌai xi kitsꞌínkjáíhi̱n nku mii̱ to̱onsine ko̱ bꞌa̱ kitsú: “Ji nda̱ nti̱a̱, be nga kjain. Chjusíntje̱i̱n cha̱n xi najmi ji yꞌentje̱i̱. Ni xi kjꞌa̱í xi yꞌentje̱ ji chubéí.
\v 25 Kui nga kitsankjuhunna ko̱ ngjikꞌiejñá ꞌma to̱ohi̱n tꞌanankiu̱. E̱i̱ tíjña ngáha ri to̱ohi̱n.”
\v 26 A̱sꞌa̱i kinchja̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ nga bꞌa̱ kitsúhu̱: “Ji nda̱ musu̱ chꞌonkꞌun ko̱ tsꞌe. Tsa yai nga kjesíntje̱n cha̱n xi najmi an yꞌentje̱ ko̱ bakjꞌá ni xi kjꞌa̱í xi yꞌentje̱,
\v 27 tsa kikꞌa̱i̱hi̱ to̱onna̱ já xi maha̱ tsꞌínxáko̱. Tsa bꞌa̱ kinꞌei, ja ra̱ tsꞌinkjáín ngáha̱ ra̱ ndꞌa̱i̱ nga kjúa̱ to̱onna̱ ko̱ santaha ntíhi̱ kai.”
\p
\v 28 ’A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ ndo̱ já xi kabincha yo̱: “Chjúꞌoho̱o ndo̱ to̱oo̱n ko̱ tjoho̱on xi tíjñaha̱ te mii̱.
\v 29 A̱tꞌaha̱ ngatentee̱ xi tjíhi̱n ni, kui xi kꞌu̱a̱i̱ saha̱ ko̱ ꞌyún sꞌe̱he̱. Tu̱nga xi najmi tjíhi̱n, kui xi chjúꞌaha̱ santaha ni xi i̱chí xi tíjñaha̱.
\v 30 Chja̱nikjꞌo na̱tsin ján má jyuu̱n nda̱ musu̱ xuꞌbi̱ xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱, a̱nte má nga kji̱ntá xu̱ta̱ ko̱ ku̱a̱te ni̱ꞌyu̱n.”
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu xi nkú nꞌe̱he̱ xu̱ta̱ ndyun nkini̱
\p
\v 31 ’Nkꞌie nga kjꞌu̱a̱i̱hí Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n, kjꞌu̱a̱íko̱ kju̱a̱chánkaha̱ ko̱ ngatentee̱ ntítsjehe̱ ko̱ kꞌúéjñasun a̱nte má nga ku̱a̱kúchji kju̱a̱chánkaha̱.
\v 32 Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱ ka̱ma ñjakú nginku̱n. A̱sꞌa̱i ku̱a̱kjánya xu̱ta̱ xi nkú joyaha nku nda̱ bastu xi tsꞌínkjꞌa tꞌaxín chu̱tsa̱nko̱ ko̱ xin tsꞌínkjꞌa chu̱tentsu̱.
\v 33 Kixi̱hi̱ kꞌu̱éntu chu̱tsa̱nko̱ ko̱ skjúhu̱n kꞌu̱éntu chu̱tentsu̱.
\p
\v 34 ’A̱sꞌa̱i ku̱i̱nchja̱ Nda̱ Rei̱ nga bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱hu̱ xi tíi̱ncha nga kixi̱hi̱: “Nibó jun xi nda kitsꞌínko̱nu̱u Na̱ꞌmina̱. Nꞌe̱kjóho̱on ndꞌa̱i̱ nga ti̱tjásꞌe̱njiun xi nkú tsꞌín batéxuma Na̱ꞌmina̱, kui niu̱ xi kisꞌendanu̱u nkúhu nga tutsꞌihi̱n ni nga kamanda a̱sunntee̱.
\v 35 A̱tꞌaha̱ nkꞌie nga kama bjona, kikꞌa̱i̱nú nichine. Nga kama xintána, kikꞌa̱i̱nú ntá. Nga kikjatsúꞌba̱san nankinu̱u, kikꞌa̱i̱ntenú niꞌyanu̱u.
\v 36 Nga najmi tjínna najyun, kikꞌa̱i̱nú najyun xi kingja. Nga kisaté chꞌan, tsankintsubekꞌunnú. Ko̱ nga kikjáa̱yaꞌyán, tsankinsekjánú.”
\p
\v 37 ’A̱sꞌa̱i i̱ncha ku̱i̱nchja̱ xu̱ta̱ xi na̱xu̱ kitsꞌín nginku̱n Nti̱a̱ná nga bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱: “Ji Nda̱ Nti̱a̱, ¿nkjé kiyai̱ nga kama bjohi ko̱ kikꞌa̱i̱hi̱ nichine, ko̱ tsa kama xintáhi ko̱ kikꞌa̱i̱hi̱ ntá?
\v 38 ¿Nkjé kiyai̱ nga nankini̱ kitsutjasúín ko̱ kikꞌa̱i̱ntei̱hi̱ niꞌyani̱, ko̱ tsa najmi tjíhin najyun ko̱ kikꞌa̱i̱hi̱ najyun xi kindyjai?
\v 39 ¿Nkjé kiyai̱ nga kisaté chꞌin ko̱ tsa kisuyaꞌyín ko̱ tsankintsubekꞌúíhi̱n?”
\v 40 A̱sꞌa̱i ku̱i̱nchja̱ ngáha Nda̱ Rei̱ nga bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱: “Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Xi nkú tsꞌín nda kinꞌoho̱o tu̱ má xi kuihí ni já ntsꞌé, a̱ ahán xi bꞌa̱ kinꞌenú, ndaha tsa xi ꞌyún kinte tje̱n nga chasehe̱.”
\p
\v 41 ’A̱sꞌa̱i bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱ ngáha̱ xu̱ta̱ xi tíi̱ncha skjúhu̱n: “Ti̱yú xinnú jun xi najmi nda nginkán. Tankíún a̱jin ndꞌí xi najmi ta̱ maha̱ ra̱ ꞌmeyaha, xi kisꞌendaha̱ nda̱nindoo̱ ko̱ ntítsje xi tjíhi̱n.
\v 42 A̱tꞌaha̱ nkꞌie nga kama bjona, najmi kikꞌa̱i̱nú nichine. Nga kama xintána, najmi kikꞌa̱i̱nú ntá.
\v 43 Nga kikjatsúꞌba̱san nankinu̱u, najmi kikꞌa̱i̱ntenú niꞌyanu̱u. Nga najmi tjínna najyun, najmi kikꞌa̱i̱nú najyun xi kingja. Ko̱ nga kiseté chꞌan ko̱ kikjáa̱yaꞌyán, najmi tsankintsubekꞌunnú.”
\p
\v 44 ’A̱sꞌa̱i i̱ncha ku̱i̱nchja̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱ nga bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱: “Ji Nda̱ Nti̱a̱, ¿nkjé kiyai̱ nga kama bjohi, ko̱ tsa kama xintáhi, ko̱ tsa nankini̱ kitsutjasúín, ko̱ tsa najmi tjíhin najyun, ko̱ tsa kisete chꞌin, ko̱ tsa kisuyaꞌyúín, ko̱ najmi tsisinko̱i̱hi̱?”
\v 45 A̱sꞌa̱i ku̱i̱nchja̱ ngáha Nda̱ Rei̱ nga bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱: “Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Xi nkú tsꞌín najmi nda kinꞌoho̱o tu̱ má xi kuihí ni já ntsꞌé, a̱ ahán najmi nda kinꞌenú, ndaha tsa xi ꞌyún kinte tje̱n nga chasehe̱.”
\p
\v 46 ’Ko̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱ ngju̱a̱i̱ má nga un sku̱e̱ síhi̱n. Tu̱nga xu̱ta̱ xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná ngju̱a̱i̱ má nga kꞌúéntu tíkꞌun sín.
\c 26
\s Bꞌi̱ tsꞌín yꞌénda já tjíxóo̱ nga mjehe̱ ku̱a̱kjꞌánijé Jesu
\r (Mr. 14:1-2; Lc. 22:1-2; Jn. 11:47-53)
\p
\v 1 Nkꞌie nga ja kamaha̱ Jesu nga kitsúya ngayjee̱ ni xuꞌbi̱, a̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ já niꞌyakuyáha̱:
\p
\v 2 —Yo nga jo ni̱stjin ndyjaha̱ nga ku̱i̱tju Sꞌí Pascu̱a̱, nkꞌie nga nꞌe̱kjasꞌen Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n xi má nga sꞌe̱tꞌa kruu̱.
\p
\v 3 A̱sꞌa̱i kama ñjakú já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá niꞌyaha̱ nda̱ na̱ꞌmi títjun Caifa.
\v 4 Yꞌéndako̱ xinkjín xi nkú tsꞌín kꞌu̱a̱na̱cha̱ha̱ ra̱ Jesu nga ku̱a̱kjꞌánijé ko̱ tsꞌi̱ínkꞌien.
\v 5 Tu̱nga bꞌa̱há kitsúhu̱ xinkjín:
\p —Najmi tu̱ a̱jihi̱n sꞌíu̱ chjubéé ndo̱ tu̱ xi najmi kꞌu̱ésihi xu̱ta̱ nkjin xi kjꞌu̱a̱í.
\s Bꞌi̱ tsꞌín nku ta̱chju̱ún tsaténdzjojnúhu̱ ntá sinjne̱ Jesu
\r (Mr. 14:3-9; Jn. 12:1-8)
\p
\v 6 Nkꞌie nga tíjña Jesu nanki Betani̱a̱, niꞌyaha̱ Simon, nda̱ xi kꞌuhu̱n chꞌin fentujnu kai,
\v 7 a̱sꞌa̱i nku ta̱chju̱ún jꞌaiko̱ ntá sinjne̱ xi chjí ṉkjún, xi tíi̱nchaha̱ nku lubata̱ ndji̱o̱ chjí. Kui xi tsaténdzjojnú nintaku̱ Jesu nkꞌie nga kabꞌejñatꞌa yámixo̱.
\v 8 Nkꞌie nga kikie já niꞌyakuyóo̱ niu̱, kama kjaha̱n ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsú:
\p —¿Á bꞌa̱ tsꞌín kuanꞌekatsún tiyaha ntá sinjne̱?
\v 9 Kamahá ꞌyún chjí kuachꞌa ntóo̱ nga kuasatéña kai, tu̱ xi kui to̱oo̱n kꞌu̱a̱i̱hi̱ ra̱ xu̱ta̱ xꞌa̱n.
\p
\v 10 Kintꞌé Jesu ni xi tíi̱ncha tsu jóo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —¿Á jun tínꞌestihi̱ ru̱u ta̱chjíi̱n? Nda tjín ni xi kuatsꞌínna.
\v 11 Xu̱ta̱ xꞌa̱n bi tehe̱nte kꞌúéntujínnu̱u, tu̱nga an najmi tehe̱nte kúáte̱jñajinnu̱u.
\v 12 Nkꞌie nga kuakaténdzjojnúna ta̱chjíi̱n ntá sinjne̱i̱, ja kuakꞌíénda yjonintena̱ tu̱ xi sꞌe̱yanjihinna.
\v 13 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Tu̱ má xi tje̱hén ni nga sꞌe̱ni̱jmí én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná nga ngúsuhu̱n a̱sunntee̱, ta̱ chu̱bani̱jmíyaha ni xi kuatsꞌín ta̱chjíi̱n. Bꞌa̱ tsꞌín nꞌe̱kjꞌáítsjehen.
\s Bꞌi̱ tsꞌín yꞌénda Juda̱ Iscariote̱ nga tsꞌi̱ínkjasꞌen Jesu
\r (Mr. 14:10-11; Lc. 22:3-6)
\p
\v 14 A̱sꞌa̱i nku nda̱ niꞌyakuyá xi te joo̱ xi ꞌmi Juda̱ Iscariote̱ ngjisehe̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱
\v 15 ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —¿Mí nihi xi kꞌu̱a̱i̱nú tsa tsꞌinkjasꞌennu̱u ndo̱?
\p A̱sꞌa̱i yꞌénda jóo̱ nga tsjáha̱ katé to̱ontaba.
\v 16 Kui ni̱stjiu̱n kikꞌatutsꞌi̱hi̱n Juda̱ nga tsangisjáí ni̱yá xi nkú tsꞌín ka̱ma tsꞌi̱ínkjasꞌehen Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsꞌasjeko̱ Sꞌí Pascu̱a̱ já niꞌyakuyáha̱ Jesu
\r (Mr. 14:12-25; Lc. 22:7-23; Jn. 13:21-30; 1Co. 11:23-26)
\p
\v 17 Ni̱stjin nga bꞌatutsꞌi̱hi̱n ra̱ Sꞌí Pascu̱a̱, nkꞌie nga chine ni̱nku̱a̱n xi najmi kamandako̱ho na̱ꞌyu̱ san, a̱sꞌa̱i i̱ncha jꞌaisehe̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —¿Má xi tje̱hen mjehi nga kꞌúéndai̱ tu̱ xi chi̱ne̱heni nichinehe̱ Sꞌí Pascu̱a̱?
\p
\v 18 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tankíún a̱jin na̱nti̱o̱. Tankíhi̱nso̱o nda xi ja yaá ko̱ bꞌa̱ tꞌihu̱un: “Bꞌa̱ títsu nda̱ maestru̱: Ja tíbichú tiña chu̱ba̱na̱. Niꞌyahi̱ kfínka̱ já niꞌyakuyána̱ nga tsꞌinkjꞌa Sꞌí Pascu̱a̱.”
\p
\v 19 A̱sꞌa̱i kitsꞌíntjusun já niꞌyakuyóo̱ ni xi kitsú Jesu. Yo̱ i̱ncha yꞌénda nichinehe̱ Sꞌí Pascu̱a̱.
\v 20 Nkꞌie nga ja kama jyuu̱n, yꞌejñatꞌako̱ Jesu yámixo̱ já niꞌyakuyá xi te joo̱
\v 21 ko̱ nkꞌie nga ja tíi̱ncha kjine nichinee̱, bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Nku xi tje̱njinnu̱u tsꞌi̱ínkjasꞌenna.
\p
\v 22 A̱sꞌa̱i kikꞌientu babaha̱ já niꞌyakuyóo̱ ko̱ nga nkúnkú kingjásjaiyaha̱:
\p —¿A an, nda̱ maestru̱?
\p
\v 23 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Xi ta̱ tíbakjꞌá nichine xi tjíya ta̱ba̱ má nga tíbakjꞌa, kui xi tsꞌi̱ínkjasꞌenna.
\v 24 Bꞌa̱ nꞌe̱he̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n xi nkú tsꞌín tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná, tu̱nga, ¡ni̱ma̱ rú tsꞌíhin nda̱ xi tsꞌi̱ínkjasꞌehe̱n! Tu̱ sahá ra̱ ngandaha̱ nda̱ xuꞌbo̱ tsa najmi kitsin.
\p
\v 25 A̱sꞌa̱i kinchja̱ Juda̱, nda̱ xi tsꞌi̱ínkjasꞌen Jesu, nga bꞌa̱ kitsú:
\p —¿A an, nda̱ maestru̱?
\p Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ji xi ja bꞌa̱ kuixín.
\p
\v 26 Nkꞌie nga tíi̱ncha kjine nichinehe̱ Sꞌí Pascu̱a̱, jakjꞌá Jesu ni̱nku̱o̱n ko̱ kitsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná. Tsakjánya ko̱ kitsjáha̱ já niꞌyakuyóo̱ nga bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Chjúbó ko̱ chi̱no̱o. Kui xuꞌbi̱ xi yjonintena̱.
\p
\v 27 Ko̱ ta̱ jakjꞌá chu̱tsíu̱n. Nkꞌie nga ja kitsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná, a̱sꞌa̱i kitsjáha̱ já niꞌyakuyáha̱ nga bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Sꞌi̱u̱yo ngatentoo̱ chu̱tsíi̱n.
\v 28 Kui xuꞌbi̱ xi jnína̱. Kui xi ngju̱a̱i̱ ndzjoho ngandaha̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱ tu̱ xi ka̱ma ndyjatꞌaha̱ ra̱ jéhe̱. Jnína tíbꞌéndako̱ tse̱tse̱ Nti̱a̱ná ndꞌa̱i̱ xi nkú tsꞌín nda tsꞌi̱ínko̱ xu̱ta̱.
\v 29 An bꞌa̱ tíxinnu̱u. Najmi ta̱ kꞌu̱i̱ sahana ntáha̱ tuntsja̱jée̱ santa nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga kꞌu̱i̱ko̱ ngáha̱nu̱u xi tse̱tse̱he̱ má batéxuma Na̱ꞌmina̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya títjun Jesu nga Pedro̱ bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱ nga najmi behe̱
\r (Mr. 14:26-31; Lc. 22:31-34; Jn. 13:36-38)
\p
\v 30 Nkꞌie nga ja kamaha̱ nga i̱ncha kisehe̱ Nti̱a̱ná, a̱sꞌa̱i i̱ncha ngji a̱sunntu tje̱nki̱ xi ꞌmi Yá Olivo̱.
\v 31 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Kui ni̱stje̱n xuꞌbi̱ ngatentoho̱o nꞌe̱ndyja̱jihu̱un yjonu̱u yáha an. A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná: “Tsꞌinꞌúhu̱n nda̱ bastuu̱ ko̱ ndzjo̱ya chu̱tsa̱nko̱.”
\v 32 Tu̱nga nkꞌiehé nga kjꞌu̱a̱íya ngáhana ngabayoo̱, kfín títjunnu̱u a̱nte Galilea̱.
\p
\v 33 A̱sꞌa̱i kinchja̱ Pedro̱:
\p —Ndaha tsa ngatentee̱ tsꞌi̱ínndyja̱jihi̱n yjoho̱ nga̱tꞌa tsꞌi̱i, tu̱nga an ndaha̱chí najmi ndyja̱ ka̱mana.
\p
\v 34 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxihin. Kui ni̱stje̱n xuꞌbi̱, kintehe̱ ni nga kji̱ntá xa̱nto̱, bꞌa̱ ku̱i̱xín nga najmi yaní jan ni̱yá tjíhin.
\p
\v 35 Bꞌa̱ kitsú Pedro̱:
\p —Ndaha tsa tjíhin nga ku̱a̱yáko̱ho, tu̱ nku nga tsꞌinkíéná yjona̱ nga behe.
\p Bꞌa̱ ta̱ i̱ncha kitsú ngatentee̱ já niꞌyakuyóo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ko̱ Jesu Nti̱a̱ná
\r (Mr. 14:32-42; Lc. 22:39-46)
\p
\v 36 A̱sꞌa̱i tsichuko̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ nku a̱nte xi ꞌmi Getsemani ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ti̱ntsu̱ba̱hanu e̱i̱. Kfín nchjako̱ maná Nti̱a̱ná ján.
\p
\v 37 Ngjiko̱ Pedro̱ ko̱ nga joo̱ jáha̱ Zebedeo̱. Kikꞌatutsꞌi̱hi̱n nga kikꞌie babaha̱ ko̱ kisꞌenta̱ha̱ ra̱.
\v 38 Bꞌa̱ kitsúhu̱ jóo̱:
\p —Kju̱a̱ba kitsejíhin ani̱ma̱na̱ xi nkúhu tsa kui xi ja tsꞌi̱ínkꞌienna. Ti̱ntsu̱ba̱ko̱nú e̱i̱ ko̱ ta̱ ti̱ntsu̱ba̱ ndo.
\p
\v 39 A̱sꞌa̱i ngjindju sa i̱chí ko̱ yo̱ kingjénsten a̱nkjín. Bꞌi̱ kitsú nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná:
\p —Ji Na̱ꞌmi, tsa ka̱ma kjꞌu̱a̱ tꞌaxínna kju̱a̱ni̱ma̱ xuꞌbi̱, nꞌe̱kjꞌa tꞌaxínní. Tu̱nga katumahá xi nkú tsꞌín mjehi, najmi xi nkú tsꞌín mjena.
\p
\v 40 A̱sꞌa̱i ngjise ngáha̱ ra̱ já niꞌyakuyóo̱, ko̱ kjintufé nga jꞌaisehe̱. Bꞌi̱ kitsúhu̱ Pedro̱:
\p —¿A ndaha nku ora̱ najmi kuichukju̱a̱nu̱u nga kuakintsu̱ba̱ko̱nú?
\v 41 Ti̱ntsu̱ba̱ ndo ko̱ chu̱bako̱o Nti̱a̱ná tu̱ xi najmi chjútꞌayákꞌuhu̱nnu̱u. Yuhu̱ ani̱ma̱nu̱u tu̱nga yjonintenu̱uhú xi najmi tíchúkju̱a̱ha̱.
\p
\v 42 A̱sꞌa̱i ta̱ ngji nchja̱ko̱hó ngáha Nti̱a̱ná ni̱yá xi ma joho Jesu nga bꞌa̱ kitsú:
\p —Ji Na̱ꞌmi, tsa tjíhin nga un sku̱e̱na ko̱ najmi ka̱ma kjꞌu̱a̱ tꞌaxínna kju̱a̱ni̱ma̱ xuꞌbi̱, tu̱ sahá katuma xi nkú tsꞌín mjehi.
\p
\v 43 Nkꞌie nga kikꞌóya ngáha má tjíntu já niꞌyakuyóo̱, ta̱ kjintuféhé ngáha nga jꞌaisehe̱ a̱tꞌaha̱ nijñóo̱ tíbꞌéchja suba tunku̱n jóo̱.
\v 44 Ta̱ ngji nchja̱ko̱ tꞌaxíhín ngáha Nti̱a̱ná ni̱yá xi ma jahan Jesu nga ta̱ kuihí én kitsú ngáha.
\p
\v 45 A̱sꞌa̱i jꞌaisehe̱ já niꞌyakuyáha̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —¿A tu̱ nku kisuntuféhé so ko̱ tínꞌekjꞌáíyo? Ja kuichu chu̱ba̱ nga nꞌe̱kjasꞌen Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n a̱ya ntsja xu̱ta̱ ngatitsuu̱n.
\v 46 Ti̱síntjo̱on ko̱ tjián. Ja nibá tiña xi títsꞌínkjasꞌenna.
\s Bꞌi̱ tsꞌín jꞌaichjꞌanijé Jesu
\r (Mr. 14:43-50; Lc. 22:47-53; Jn. 18:2-11)
\p
\v 47 Nkꞌie nga ta̱ tínchja̱ha Jesu, tu̱ jꞌaihí Juda̱, nku nda̱ niꞌyakuyá xi te joo̱. Jꞌaiko̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi kitsꞌín nibá já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá. I̱ncha yꞌa ki̱cha̱ ndju ko̱ yá nga i̱ncha jꞌai.
\v 48 Ko̱ nda̱ xi títsꞌínkjasꞌen Jesu ja kabincháꞌa títjun jóo̱ nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Xi kjexu̱ꞌba nga kjuaniñaha̱, kui xi Jesu. Kui xi chjúbó.
\p
\v 49 Tje̱nꞌyún ngjikꞌúhún ra̱ Jesu ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱ nga kikjexu̱ꞌba:
\p —Antahi, nda̱ maestru̱.
\p
\v 50 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ji nda̱ xinkjíán, nꞌe̱ndju̱í xá xi kjúái̱hini.
\p A̱sꞌa̱i jꞌaikꞌúhu̱n Jesu já xingisoo̱ ko̱ jakjꞌánijéhe̱.
\v 51 Tu̱nga nkuhú ki̱cha̱ ndju tsꞌasje nku nda̱ xi tje̱nko̱ Jesu. Kitsꞌínꞌuhu̱n nku nda̱ musu̱hu̱ nda̱ na̱ꞌmi títjuu̱n. Tsatetꞌa tja̱ba̱xínñju.
\v 52 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú Jesu:
\p —Chjꞌatjó ngáhani ki̱cha̱hi̱ a̱ntehe̱. A̱tꞌaha̱ ngatentee̱ xi tsꞌínchjén ki̱cha̱ nga kján, ta̱ ki̱cha̱ ku̱a̱yáha.
\v 53 ¿A najmi yaní nga ka̱ma kuankihi̱ Na̱ꞌmina̱ ko̱ tje̱nꞌyún tsꞌi̱ín nibáhána mii̱ ní ntítsje?
\v 54 Tu̱nga tsa bꞌa̱ tsꞌian, ¿nkú tsꞌín ku̱i̱tjusuhun ni xi tjítꞌa xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná? A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa nga tjíhin nga bꞌa̱ ka̱ma.
\p
\v 55 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ já xi tsichukjꞌáha̱:
\p —¿A nda̱ ndyjéná? ¿Á i̱xí ki̱cha̱há ko̱ yá kichꞌahanu nga kjúái̱chjꞌanijéhenú? Xki̱ ni̱stjin tsási̱njña nga tsakuyá má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Najmi kichjubénijénú.
\v 56 Tu̱nga bꞌa̱há tíma ngatentee̱ ni xuꞌbi̱ tu̱ xi tíbitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi yꞌétꞌa já profeta̱.
\p A̱sꞌa̱i i̱ncha tsanka ngatentee̱ já niꞌyakuyóo̱ nga tsasínjña suba Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinꞌeko̱kju̱a̱ Jesu nginku̱n já tjíxá judio̱
\r (Mr. 14:53-65; Lc. 22:54-55, 63-71; Jn. 18:12-14, 19-24)
\p
\v 57 Já xi jꞌaikjꞌáha̱ Jesu niꞌyaha̱ nda̱ na̱ꞌmi títjun Caifa i̱ncha ngjiko̱ho̱. Ja kabꞌentu yo̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá.
\v 58 Máha Pedro̱, kitsjennkí kjihi̱n Jesu santaha nkúhu nga tsichu na̱tsin niꞌyaha̱ nda̱ na̱ꞌmi títjuu̱n. Jasꞌen ko̱ yꞌejñajihi̱n já jun xi kunntá yo̱, tu̱ xi sku̱e̱he ni xi ka̱ma.
\p
\v 59 A̱sꞌa̱i já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ ngayjee̱ já tjíxóo̱ tsangisjai ni xi ka̱ma kja̱nítꞌaha̱ Jesu tu̱ xi ka̱ma nꞌe̱kꞌiehen.
\v 60 Tu̱nga najmi i̱ncha kisakúhú ra̱ ni xi kja̱nínehe̱ Jesu, ndaha tsa i̱ncha jꞌai ṉkjún já testiyu̱ tsankꞌá xi i̱ncha ngji kontra̱ha̱ Jesu. Tu̱nga tu̱ chahán jꞌai jo
\v 61 xi kitsúya én xi kinchja̱ Jesu:
\p —Bꞌa̱ kitsú nda̱i̱ nga kinchja̱: “An ka̱mana tsꞌinkatsúnya ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná ko̱ jan ni̱stjin kjesíntje̱n ngáhana.”
\p
\v 62 A̱sꞌa̱i tsisintje̱n nda̱ na̱ꞌmi títjuu̱n nga kingjásjaiyaha̱ Jesu:
\p —¿A najmi chumi nihi xi ku̱i̱xínní? ¿Á bꞌa̱ tíi̱ncha tsuhu jóo̱ nga tífi kontra̱ha ri?
\p
\v 63 Tu̱nga najmi kinchja̱há Jesu. A̱sꞌa̱i bꞌa̱há ta̱ kitsú ngáha nda̱ na̱ꞌmi títjuu̱n:
\p —Nginku̱n Nti̱a̱ná xi tíjña tíkꞌun an tíbjasjáíyaha. Ti̱xínyani̱ tsa ji xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná,\f + \fr 26:63 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f* xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná.
\p
\v 64 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Bꞌa̱ tjín ni xi tíbixín. Ko̱ ta̱ xínyanu̱u nga cho̱o Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n nga kꞌúéjñatꞌaha̱ Nti̱a̱ná xi tjíhi̱n ngaꞌyún ko̱ nga ni̱bajin ni̱nti̱ xi tjín nkꞌa ján.
\p
\v 65 A̱sꞌa̱i kikjeti̱yajen najyun xi yja nda̱ na̱ꞌmi títjuu̱n. Bꞌa̱ tsꞌín tsakúchji ndo̱ nga najmi kisasíhi̱n én xi kinchja̱ Jesu. Bꞌa̱ kitsú:
\p —¡Najmi tíbenkjún Nti̱a̱ná nda̱i̱ nga bꞌa̱ títsu! ¿A machjén saná já testiyu̱? Ja kuanuꞌyó nga najmi kuakienkjún Nti̱a̱ná.
\v 66 ¿Nkú manu̱u?
\p Bꞌa̱ i̱ncha kitsú jóo̱:
\p —Ngabaya tje̱he̱n ra̱ ndo̱.
\p
\v 67 A̱sꞌa̱i tjín xi tsatétéjin a̱nkjín Jesu nga kikꞌaya ko̱ kikꞌíéhe̱. Kꞌu̱a̱ xi kikꞌonjihi̱n
\v 68 nga bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ji xi jái̱ni ngajoho̱ Nti̱a̱ná, ti̱xínyai xi nkúhu nda̱ profeta̱, ¿yá xi kuakꞌíéhi?
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Pedro̱ nga najmi be Jesu
\r (Mr. 14:66-72; Lc. 22:56-62; Jn. 18:15-18, 25-27)
\p
\v 69 Nkꞌie nga kabꞌejña Pedro̱ na̱tsin niꞌyaha̱ nda̱ na̱ꞌmi títjuu̱n, a̱sꞌa̱i jꞌaikꞌúhu̱n nku na̱ musu̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ji xi ta̱ tje̱nko̱i̱ Jesu xi nibáha Galilea̱.
\p
\v 70 Tu̱nga najmi kitsꞌínkiehé yjoho̱ Pedro̱ nginku̱n ngatentee̱ xu̱ta̱ xi tjín yo̱. Bꞌa̱ kitsú:
\p —Najmi be ni xi tíbixín.
\p
\v 71 A̱sꞌa̱i tsitju yo̱ nga ngji má tje̱n a̱nkju̱a̱ na̱tsiu̱n. Yo̱ ta̱ kikiehé ngáha̱ ra̱ kjꞌa̱í na̱ musu̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱ já xi kabincha yo̱:
\p —Kui chái̱ xi ta̱ tje̱nko̱ Jesu xi nibáha Nazaret.
\p
\v 72 Ta̱ najmi kitsꞌínkiehé ngáha yjoho̱ Pedro̱. Santaha Nti̱a̱ná kitsꞌínkie nga bꞌa̱ kitsú:
\p —¡Najmi be ndo̱!
\p
\v 73 Sa kutju já xi kabincha yo̱ jꞌaisehe̱ Pedro̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Kju̱axi̱ kjáíhin nga ta̱ ji xi tsjenko̱i̱ jóo̱. A̱tꞌaha̱ xi nkú nꞌe chubai tíbꞌéchjitꞌaihin.
\p
\v 74 A̱sꞌa̱i ndjá kinchja̱ Pedro̱ ko̱ i̱xí Nti̱a̱náhá kitsꞌínkie nga bꞌi̱ kitsú:
\p —¡Najmi be ndo̱!
\p Kui chu̱bo̱ tje̱nꞌyún kikjintáhá nku xa̱nta̱
\v 75 ko̱ jꞌáítsjehe̱n Pedro̱ ni xi kitsú Jesu: “Kintehe̱ ni nga kji̱ntá xa̱nto̱, bꞌa̱ ku̱i̱xín nga najmi yaní jan ni̱yá tjíhin.” A̱sꞌa̱i tsitjusje Pedro̱ ko̱ kikjintá un kikjintá nte.
\c 27
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinꞌekjasꞌehe̱n nda̱ títjun Pilato̱ Jesu
\r (Mr. 15:1; Lc. 23:1-2; Jn. 18:28-32)
\p
\v 1 Nkꞌie nga ja kama see̱n, i̱ncha yꞌéndako̱ xinkjín ngatentee̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá xi nkú tsꞌín ka̱ma tsꞌi̱ínkꞌiehen Jesu.
\v 2 A̱sꞌa̱i tjíꞌyúhún tsꞌíhi̱n ra̱ nga i̱ncha ngji tsꞌínkjasꞌehe̱n nda̱ títjun Pilato̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínkꞌien suba yjoho̱ Juda̱
\p
\v 3 Máha Juda̱, nda̱ xi kitsꞌínkjasꞌen Jesu, nkꞌie nga kintꞌé nga kitsjá kju̱a̱ já tjíxóo̱ nga nꞌe̱kꞌien Jesu, a̱sꞌa̱i ngjikjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nga̱tꞌa tsꞌe̱ ni xi kitsꞌín ko̱ kitsꞌínkꞌóya ngáha̱ ra̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá to̱ontaba xi katée̱. Bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p
\v 4 —Jé tje̱nna. Nku nda̱ xi najmi tjíhi̱n jé kitsꞌinkjasꞌen nga nꞌe̱kꞌien.
\p Bꞌa̱ i̱ncha kitsú jóo̱:
\p —¿Mí xi nusinni̱ ji̱n? Kuenta̱hi̱ ní ni xuꞌbo̱.
\p
\v 5 A̱sꞌa̱i kikjaníya Juda̱ to̱oo̱n a̱ya ni̱nku̱ ko̱ tsitju yo̱ nga ngji kjenntu nꞌú suba yjoho̱.
\p
\v 6 Jꞌáya já na̱ꞌmi kꞌaku̱ to̱oo̱n ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱ xinkjín:
\p —Najmi ma tsa kaxa̱ha̱ to̱on chje̱ kꞌúéyaá to̱on xuꞌbi̱, a̱tꞌaha̱ chjíhi̱ nda̱ xi nꞌe̱kꞌie̱n niu̱.
\p
\v 7 Yꞌéndako̱ xinkjín jóo̱. A̱sꞌa̱i tsꞌatseko̱ho to̱oo̱n xuꞌbaha̱ nda̱ xi tsꞌínnda ndji̱í tu̱ xi yo̱ ka̱ma sꞌe̱yanjihi xu̱ta̱ xi xin nanki nibáha.
\v 8 Kui kju̱a̱ha nga A̱nte Jní ꞌmihi a̱nte xuꞌbo̱ santaha ni̱stjin ndꞌa̱i̱.
\v 9 Bꞌa̱ tsꞌín tsitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi kinchja̱ nda̱ profeta̱ Jeremia̱: “Jakjꞌá jóo̱ to̱ontaba xi katée̱, chjí xi yꞌénda já xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ nga bꞌa̱ tjín chjíhi̱ ndo̱.
\v 10 Kui xi tsꞌatseko̱ho xuꞌbaha̱ nda̱ xi tsꞌínnda ndji̱í. Bꞌa̱ kitsúna Nti̱a̱ná.”
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinꞌeko̱kju̱a̱ Jesu nginku̱n nda̱ títjun Pilato̱
\r (Mr. 15:2-5; Lc. 23:3-5; Jn. 18:33-38)
\p
\v 11 Ngjinijé Jesu nginku̱n nda̱ títjun Pilato̱. Kui xi bꞌa̱ kitsúhu̱ nga kingjásjaiyaha̱:
\p —¿A ji xi nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ judio̱?
\p Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Bꞌa̱ tjín ni xi tíbixín.
\p
\v 12 Nkꞌie nga nkjin ni xi kikjanínehe̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá, ndaha̱chí najmi kinchja̱ Jesu.
\v 13 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Pilato̱:
\p —¿A najmi tínuꞌyání ngayjee̱ ni xi tíkjanínehi jóo̱?
\p
\v 14 Tu̱nga ndahá nku én najmi kinchja̱ Jesu. Kui nga tu̱ ni xí kama nkjúhu̱n ra̱ nda̱ títjuu̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsjá kju̱a̱ Pilato̱ nga nꞌe̱kꞌien Jesu
\r (Mr. 15:6-20; Lc. 23:13-25; Jn. 18:38-19:16)
\p
\v 15 Ni xi ma nkꞌie nga Sꞌí Pascu̱a̱, bꞌi̱ tsꞌín tíjñaha̱ nda̱ títjuu̱n. Bꞌéjña nda̱í nku nda̱ nu̱ba̱yá xi fꞌájin xu̱ta̱ na̱nti̱a̱.
\v 16 Kui ni̱stjiu̱n kjiyaꞌyún nku nda̱ xi be tentehe̱ xu̱ta̱, xi ꞌmi Barraba.
\v 17 Nkꞌie nga kama ñjakú xu̱ta̱, a̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Pilato̱:
\p —¿Má xi mjenu̱u nga kꞌuejñá nda̱ínu̱u? ¿A Barraba a ra̱ Jesu xi ꞌmihi̱ Cristo̱?
\p
\v 18 Bꞌa̱ kitsú Pilato̱ a̱tꞌaha̱ kamankjihi̱n nga tíma xin kꞌun jóo̱ nga̱tꞌaha̱ ni xi títsꞌín Jesu ko̱ nga kui kju̱a̱ha nga i̱ncha kitsꞌínkjasꞌehe̱n ra̱.
\v 19 Nga kabꞌejña Pilato̱ a̱nte má nga tsꞌín kju̱a̱, bꞌi̱ tsu én xi kitsꞌín nibáha̱ chju̱úhu̱n: “Najmi chumi ni tje̱he̱n xu̱to̱. Najmi tu̱ ji nungijin yjohi̱. A̱tꞌaha̱ chꞌon tsꞌín kaꞌba̱i̱ chi̱nina nkui jyún tu̱ nga̱tꞌaha̱ ni xi tímatꞌain xu̱to̱.”
\p
\v 20 Tu̱nga já na̱ꞌmi kꞌaku̱hú ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá tsincháꞌa xu̱ta̱ xi kama ñjakú yo̱ tu̱ xi i̱ncha ku̱a̱nkihi nga tu̱ sahá Barraba xi nꞌe̱ nda̱íhi̱ ra̱ ko̱ nga Jesu xi nꞌe̱kꞌien.
\v 21 A̱sꞌa̱i ta̱ kingjásjaiyahá ngáha nda̱ títjuu̱n:
\p —¿Má xi kui já xi joo̱ mjenu̱u nga kꞌuejñá nda̱ínu̱u?
\p Bꞌa̱ i̱ncha kitsú xu̱ta̱ nkjiu̱n:
\p —Barraba.
\p
\v 22 Bꞌa̱ kitsú Pilato̱:
\p —¿Ko̱ mí xi tsꞌihi̱n Jesu xi ꞌmi Cristo̱?
\p Bꞌa̱ i̱ncha kitsú tente xu̱ta̱:
\p —¡Kasꞌetꞌa kruu̱!
\p
\v 23 Bꞌa̱há ta̱ kitsú ngáha Pilato̱:
\p —Tu̱nga, ¿mí ni chꞌon tjíhin xi kitsꞌín ndo̱?
\p Tu̱nga tu̱ sahá ꞌyún i̱ncha kikjintáya sa xu̱to̱:
\p —¡Kasꞌetꞌa kruu̱!
\p
\v 24 A̱sꞌa̱i najmi ta̱ be nkú tsꞌi̱íhin Pilato̱, a̱tꞌaha̱ tu̱ sahá ꞌyún tíi̱ncha kjintáya sa xu̱ta̱ nkjiu̱n nga tíma kjaha̱n. Kui nga jakjꞌáha ntánijua, tsanéjnu ntsja nginku̱n xu̱ta̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Najmi an tjínna jé nga ku̱a̱yá nda̱i̱. Jun yo ni xi nꞌo̱o.
\p
\v 25 Bꞌa̱ i̱ncha kitsú ngatentee̱ xu̱ta̱:
\p —Ji̱n ko̱ ntíni̱ chꞌa̱njii̱ ngabayaha̱ ndo̱.
\p
\v 26 A̱sꞌa̱i yꞌéjña nda̱í Pilato̱ Barraba ko̱ kitsjá kju̱a̱ nga sꞌe̱he̱ Jesu ko̱ nga sꞌe̱tꞌa kruu̱.
\p
\v 27 A̱sꞌa̱i já juhu̱n Pilato̱ jasꞌenko̱ Jesu niꞌya masen xi ꞌmi niꞌya pretori̱o̱. Kinchja̱ ñjaha̱ ngayjee̱ já jun xinkjín nga yꞌétjindaihi̱ Jesu.
\v 28 I̱ncha tsꞌasje najyuhu̱n Jesu ko̱ kitsꞌínngja nku najyun ndju kuan nga i̱ncha kikꞌaya.
\v 29 Ko̱ i̱ncha kitsꞌínnda nku corona̱ naꞌyá xi yꞌéꞌa nintaku̱ ko̱ ntsja kixi̱ kitsꞌínkꞌa nku yáxá. A̱sꞌa̱i tsinchakúnchꞌintꞌa maña̱ha̱ ko̱ tsajnukie nga bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —Antahi, nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ judio̱.
\p
\v 30 Tsatétéjnu ko̱ jakjꞌá yáxóo̱ nga kikꞌonntjai nintaku̱ Jesu.
\v 31 A̱skahan nga ja kamaha̱ nga kikꞌaya Jesu, tsꞌasje ngáha najyun ndju kuo̱n ko̱ kitsꞌínngja ngáha najyun xi tsꞌe̱ Jesu. A̱sꞌa̱i i̱ncha tsitjuko̱ tu̱ xi ngju̱átꞌa kruu̱hu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kisꞌetꞌa kruu̱ Jesu
\r (Mr. 15:21-32; Lc. 23:26-43; Jn. 19:17-27)
\p
\v 32 Nkꞌie nga tíi̱ncha bitju yo̱, kisatékjá nku nda̱ nanki Cirene̱ xi Simon ꞌmi. Kui xi kitsꞌín kju̱a̱ꞌyúhu̱n ra̱ já juu̱n nga kꞌu̱a̱nji kruu̱hu̱ Jesu.
\v 33 A̱sꞌa̱i i̱ncha tsichu a̱nte xi ꞌmi Golgo̱ta̱. Kui ée̱n xi tsuhu̱ ra̱: A̱ntehe̱ Nintaku̱ Ani̱ma̱.
\v 34 Kikꞌa̱i̱hi̱ Jesu nga kꞌúí binu̱ xi kinꞌetjijinko̱ho nki, tu̱nga nkꞌiehé nga kikjutꞌa Jesu ntóo̱, najmi kitsꞌín yu nga kikꞌi.
\p
\v 35 Nkꞌie nga kingjátꞌa kruu̱, já juu̱n tsakjánya xi̱hi̱ xinkjín najyuhu̱n Jesu nga kitsutonyá tsꞌíhin.
\v 36 A̱sꞌa̱i yꞌentu yo̱ nga kikunntá.
\v 37 Kisꞌetꞌa xi tje̱hen a̱ntsjáku̱ Jesu nku yáte xi títsuya mí kju̱a̱ha nga tínꞌekꞌiehen. “Kui xuꞌbi̱ xi Jesu xi nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ judio̱”, kisꞌetꞌa yátee̱.
\p
\v 38 Ta̱ kisꞌetꞌa kruu̱ko̱ Jesu jo já ndyjé. Nku xi kitsjen nga kixi̱hi̱ ko̱ nku nga skjúhu̱n.
\v 39 Xu̱ta̱ xi tíi̱ncha fꞌa yo̱ najmi kikienkjún Jesu nga kinchja̱. Kitsꞌínkꞌajni nintaku̱
\v 40 nga bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —Ji xi nꞌe̱xúyai ni̱nku̱ ko̱ jan ni̱stjin chjúsíntje̱n ngáhani, tsixín, nꞌe̱kꞌanki yjohi̱. Tsa ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, ti̱tjuje̱ntꞌai kruu̱.
\p
\v 41 Bꞌa̱ ta̱ tsꞌín kikꞌayaha̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá. Bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín:
\p
\v 42 —Kamaha̱ nda̱i̱ nga kjꞌa̱í xi kitsꞌínkꞌanki, tu̱nga tu̱ sa najmi mahá ngáha̱ tsꞌínkꞌanki yjoho̱. Katitjujentꞌa kruu̱ ndꞌa̱i̱ tsa kui xi nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ Israel. Nkꞌiehé nga sꞌe̱jinná.
\v 43 Kui xi ꞌyún kisꞌejihi̱n Nti̱a̱ná, kui nga Nti̱a̱ná katsꞌínkꞌankihi̱ ra̱ ndꞌa̱i̱ tsa tjo kju̱axi̱hi̱. ¿A najmi bꞌa̱há kitsú nga kui xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná?
\p
\v 44 Ko̱ já ndyjé xi kjintutꞌá kruu̱ko̱ Jesu ta̱ chꞌon i̱ncha kitsúhu̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kꞌien Jesu
\r (Mr. 15:33-41; Lc. 23:44-49; Jn. 19:28-30)
\p
\v 45 Chu̱ba̱ te jo nga ni̱stjiu̱n kisꞌe jyun ngayjee̱ a̱sunntee̱ santa nkúhu nga tsichu chu̱ba̱ jan nga ngixuu̱n.
\v 46 Nkú ma nga chu̱ba̱ jan ꞌyún kikjintáya Jesu nga éhe̱n kinchja̱. Bꞌi̱ kitsú:
\p —Eli, Eli, ¿lema sabactani̱? —kui éi̱n xi tsuhu̱ ra̱: Ji Nti̱a̱na̱, ji Nti̱a̱na̱, ¿á kanꞌe nga mahaní?
\p
\v 47 Kꞌu̱a̱ xu̱ta̱ xi kabincha yo̱ i̱ncha kintꞌé kui ée̱n. Kui nga bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ ra̱ xinkjín:
\p —Nda̱ profeta̱ Elia̱ tínchja̱ha̱ ndo̱.
\p
\v 48 A̱sꞌa̱i tje̱nꞌyún tsangatsankahá nku nda̱ xi síjña yo̱ ko̱ nku tsa̱nka̱ kitsꞌínkꞌanchi̱ko̱ sesehe binu̱ san. Kui xi yꞌéku nku yáxá nga kitsꞌínkjikꞌuhu̱n Jesu tu̱ xi kꞌúíhi.
\v 49 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú xu̱ta̱ xi kabincha yo̱:
\p —Chúya mai. Cha̱se̱ ma ra̱á tsa nibá Elia̱ nga tsꞌi̱ínkꞌankihi̱.
\p
\v 50 A̱sꞌa̱i ta̱ ꞌyúhún kikjintáya ngáha Jesu ko̱ kꞌien.
\v 51 Nkꞌie nga bꞌa̱ kamoo̱, kitiyájen najyun xi tje̱nchja a̱nte xi ꞌyún nkjúhu̱n ni̱nku̱. Jo tsitju. Kikꞌaha̱ ra̱ nkꞌaha̱ santaha kintee̱. Ko̱ chón kama ko̱ tsakjan na̱xi̱u̱.
\v 52 Tsixꞌá tsjóho̱ ani̱ma̱ ko̱ jꞌáíya ngáha̱ ra̱ nkjin xu̱ta̱ kꞌien xi kisꞌejihi̱n Nti̱a̱ná.
\v 53 I̱ncha tsitju tsjóho̱ nkꞌie nga jꞌáíya ngáha̱ ra̱ Jesu ko̱ jasꞌen nanki je Jerusalen nga tsakúchjihi̱ yjoho̱ nkjin xu̱ta̱.
\p
\v 54 Nda̱ jun kꞌaku̱ ko̱ já jun xi tíi̱ncha kunntá Jesu, nkꞌie nga kikie chóo̱n ko̱ ngayjee̱ ni xi tímoo̱, tu̱ xí i̱ncha kitsankjúhún ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsú:
\p —Kju̱axi̱ kjáíhin nga kui nda̱i̱ xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná.
\p
\v 55 Yo̱ kjintꞌá kabincha nkjin jminchjín xi tíi̱ncha base. Kitsjennkíhi̱ Jesu nga tsitju a̱nte Galilea̱ ko̱ tsasinko̱ho̱.
\v 56 A̱jihi̱n jminchjíu̱n tje̱njin Maria̱ Magdalena̱, Maria̱ xi na̱aha̱ maha Santiago̱ ko̱ Kuse, ko̱ na̱aha̱ jáha̱ Zebedeo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kisꞌeyajni Jesu
\r (Mr. 15:42-47; Lc. 23:50-56; Jn. 19:38-42)
\p
\v 57 Nkꞌie nga ja tíma jyun, jꞌai nku nda̱ nchi̱ná xi ꞌmi Kuse, nku nda̱ nanki Arimatea̱ xi ta̱ ja tsichu ma nku nda̱ niꞌyakuyáha̱ Jesu.
\v 58 A̱sꞌa̱i ngjisehe̱ Pilato̱ ko̱ tsankihi̱ yjonintehe̱ Jesu. Kitsjá kju̱a̱ Pilato̱ nga kꞌu̱a̱i̱hi̱ ndo̱ yjonintee̱.
\p
\v 59 Jakjꞌá Kuse yjonintee̱. Nku najyun je kikꞌontikjájnu
\v 60 ko̱ ngjingjájñaya nku ti̱xa̱ tsjó tse̱tse̱he̱ xi kitsꞌínndatꞌá na̱xi̱u̱. A̱sꞌa̱i kikꞌontikjá nku ndji̱o̱ chánka nga yꞌéchjane a̱nkju̱a̱ tsjóo̱ ko̱ ngji.
\v 61 Yꞌentu a̱nkjín tsjóo̱ Maria̱ Magdalena̱ ko̱ Maria̱ xinkuu̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌin kinꞌe kunntá já juu̱n tsjóo̱
\p
\v 62 Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n, nkꞌie nga jꞌa ni̱stjin nkꞌie nga sꞌenda ni xi machjén Sꞌí Pascu̱a̱, a̱sꞌa̱i kama ñjakú já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já fariseo̱ nginku̱n Pilato̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p
\v 63 —Ji nda̱ nti̱a̱, fꞌáítsjenni̱ nga bꞌa̱ kitsú nda̱ tsankꞌóo̱ nkꞌie nga tíjña sa: “Nkꞌie nga kjꞌu̱a̱ jan ni̱stjin, kjꞌu̱a̱íya ngáhana ngabayoo̱.”
\v 64 Kui bꞌa̱ maha, bꞌa̱ ti̱xín nga chúnnta tsjóo̱ santaha nkúhu nga kjꞌu̱a̱ ni̱stjin xi ma jahan. A̱tꞌaha̱ tsa najmi ma, kutsa kjꞌu̱a̱íhí já niꞌyakuyáha̱ ndo̱ nga jyuu̱n ko̱ ngju̱a̱i̱ko̱ ndyjé yjonintehe̱. A̱sꞌa̱i: “Ja jꞌáíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱”, ku̱i̱tsu̱hu̱ xu̱ta̱. Tsa bꞌa̱ tsꞌi̱ín jóo̱, ꞌyún sꞌe̱ sa én tsankꞌá xi ku̱i̱tju a̱skahan nga xi tjuu̱n.
\p
\v 65 Bꞌa̱ kitsú Pilato̱:
\p —Tankínko̱o já juu̱n. Tankíún nꞌe̱ kunntó tsjóo̱ xi nkú tsꞌín mjenu̱u.
\p
\v 66 A̱sꞌa̱i i̱ncha ngjisehe̱ tsjóo̱. Nku ndji̱o̱ yꞌéchjaneko̱ho. Yꞌéchjane sisin ko̱ yꞌéntu já jun xi kikunntá yo̱.
\c 28
\s Bꞌi̱ kama nkꞌie nga jꞌáíyaha̱ Jesu ngabayoo̱
\r (Mr. 16:1-8; Lc. 24:1-12; Jn. 20:1-10)
\p
\v 1 Nkꞌie nga jꞌa xua̱tu̱, ja tífi ma sen ngáha ni̱stjin xi bꞌatutsꞌi̱hi̱n ra̱ tuntjóo̱, ngjisehe̱ tsjóo̱ Maria̱ Magdalena̱ ko̱ Maria̱ xinkuu̱.
\v 2 A̱sꞌa̱i tu̱ nkuhú chón xi tu̱ xí ꞌyúhún kama. Nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná nibajen nkꞌa ján. Jꞌaikjexín ndji̱o̱ xi tjíchjane a̱nkju̱a̱ha̱ tsjóo̱ ko̱ yo̱ yꞌejñasun.
\v 3 Xi nkú joyaha ndꞌíchꞌo̱n tjín sénni̱stjihi̱n ko̱ taba xúxú najyun xi yja xi nkú joyaha nchꞌán.
\v 4 Nkꞌie nga i̱ncha kikie ntítsjee̱ já jun xi tíi̱ncha kunntá tsjóo̱, tu̱ xí i̱ncha kitsankjúhún nga i̱ncha kikꞌatsé. Bꞌa̱ i̱ncha kikꞌientu xi nkúhu tsa ja kꞌien kikꞌientu.
\p
\v 5 A̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ ntítsjee̱ jminchjíu̱n nga bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Najmi tu̱ binkjun. Be nga Jesu xi kisꞌetꞌa kruu̱ tíbinchisjó.
\v 6 Najmi ta̱ e̱i̱ tíjñaha. Ja kafꞌáíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ xi nkú nga kitsú. Nibáha̱so̱o a̱nte má nga kisꞌejña.
\v 7 Ki̱tsa̱ tankínkꞌinyoho̱o já niꞌyakuyáha̱ nga ja kafꞌáíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ Jesu ko̱ ngju̱a̱i̱ títjuhu̱n a̱nte Galilea̱. Yo̱ sku̱e̱. Ja kuaxinyanu̱u ni xi tjíhin nga xínnu̱u.
\p
\v 8 A̱sꞌa̱i tsitju ki̱tsa̱ ki̱tsa̱ jminchjíu̱n a̱ya tsjóo̱. Títsankjún ko̱ tsjo ṉkjún tímaha̱. Tsangatsanka nga ngji tsúyaha̱ já niꞌyakuyóo̱ ée̱n.
\v 9 Ko̱ nga tíi̱ncha fi, tu̱ yo̱hó kisatéjin Jesu ko̱ janiñaha̱. A̱sꞌa̱i i̱ncha ngjikꞌúhu̱n ko̱ kitsubakjá sjai nga kitsꞌíntsjoho̱.
\v 10 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Najmi tu̱ binkjun. Tankínkꞌinyoho̱o já ntsꞌé nga katji a̱nte Galilea̱. Yo̱ sku̱e̱na.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya já juu̱n ni xi kamoo̱
\p
\v 11 Nkꞌie nga tíi̱ncha fi jminchjíu̱n, a̱sꞌa̱i ngji kꞌu̱a̱ já juu̱n a̱jin na̱xi̱nantóo̱. Ngji tsúyaha̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ngatentee̱ ni xi kamoo̱.
\v 12 A̱sꞌa̱i kama ñjakú já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá nga yꞌéndako̱ xinkjín. A̱sꞌa̱i kitsjá ṉkjúhu̱n to̱on já juu̱n ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p
\v 13 —Bꞌi̱ ti̱xíún: “Kafꞌaijyún já niꞌyakuyáha̱ ndo̱ ko̱ kafiko̱ ndyjé yjoninte kꞌie̱n nkꞌie nga kisuntuféi̱.”
\v 14 Tsa ku̱i̱ntꞌé nda̱ títjuu̱n niu̱, ji̱n yai̱ xi nkú nꞌe̱ chu̱bani̱jmíko̱i̱. Najmi tu̱ jun fanto̱ho̱ yjonu̱u.
\p
\v 15 A̱sꞌa̱i jakjꞌá já juu̱n to̱oo̱n ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsú xi nkú kikꞌihi̱n. Kui én xuꞌbi̱ xi tu̱ yje chubani̱jmíyahá sa a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ santaha ni̱stjin ndꞌa̱i̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsjá xáha̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱
\r (Mr. 16:14-18; Lc. 24:36-49; Jn. 20:19-23)
\p
\v 16 Já niꞌyakuyá xi te nkuu̱ i̱ncha ngji a̱nte Galilea̱ a̱sunntu tje̱nki̱ xi kitsú Jesu.
\v 17 Nkꞌie nga i̱ncha kikie Jesu, kitsꞌíntsjoho̱, tu̱nga tjíhín xi jo jan kamaha̱.
\v 18 A̱sꞌa̱i Jesu ngjisehe̱ já niꞌyakuyáha̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ja kikꞌa̱i̱na nga kuatexumaha̱ ndji̱o̱jmi ján ko̱ a̱sunntei̱.
\v 19 Kui nga tankíhinnu ko̱ nꞌe̱ mo xu̱ta̱ niꞌyakuyána̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ na̱xi̱nantá xi tjín a̱sunntee̱. Ta̱tentó xu̱ta̱ tu̱ xi Nti̱a̱ Na̱ꞌmiu̱, Ntíu̱ ko̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ka̱matsꞌe̱he.
\v 20 Ta̱kúyoho̱o nga katsꞌíntjusun ngayjee̱ kju̱a̱téxumana̱. An kúáte̱jñajinnu̱u ngayje ni̱stjin santaha nkúhu nga kfe̱ a̱sunntee̱.