\id LUK Mazateco de Jalapa de Díaz
\h Xu̱ju̱n xi yꞌétꞌa Luca̱
\toc1 Xu̱ju̱n xi yꞌétꞌa Luca̱ én nda tsuhu̱ Jesucristo̱
\mt Xu̱ju̱n xi yꞌétꞌa Luca̱ // én nda tsuhu̱ Jesucristo̱
\c 1
\s Bꞌi̱ tsꞌín bꞌatutsꞌi̱hi̱n ra̱ xu̱ju̱i̱n
\p
\v 1 Nkjin ṉkjún maha xu̱ta̱ xi kama mjehe̱ nga kꞌu̱étꞌa chꞌichꞌin xu̱ju̱n ni xi kama a̱jinni̱,
\v 2 xi nkú tsꞌín tsakúyani̱ já xi tunku̱n kikiehe niu̱ santaha nga tutsꞌihi̱n ni ko̱ xi kikꞌa̱i̱ xáha̱ nga yꞌéni̱jmí ée̱n.
\v 3 Kui nga ko̱ ta̱ an, nda̱ xinkjíán Teofi̱lo̱, kingjasjáíya sisihinna xi nkú tsꞌín niba tutsꞌi̱hi̱n ra̱ ngayjee̱ niu̱, ko̱ bꞌa̱ mana nga nda tjín nga kꞌuetꞌá chꞌichꞌihin ni xuꞌbi̱.
\v 4 Bꞌa̱ títsꞌian tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín cha̱ kixi̱ sisihinni ni xi tsinchiyáí.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya títjun nku ntítsje nga tsín Jua Bautista̱
\p
\v 5 Ni̱stjin nga tsatéxuma nda̱ rei̱ Herode̱ a̱nte Judea̱, ta̱ yꞌejña nku nda̱ na̱ꞌmi xi kikꞌin Zacaria̱ xi yꞌaha̱ ra̱ ntje̱he̱ nda̱ na̱ꞌmi Abia̱. Ko̱ Isabel xi chju̱úhu̱n maha, kui xi yꞌaha̱ ra̱ ntje̱he̱ Aaron.
\v 6 Nga joo̱ na̱xu̱ tsincha nginku̱n Nti̱a̱ná. Najmi tjín xi ka̱ma tsꞌi̱ínnijéhe̱ ra̱ tsa mí nihi, a̱tꞌaha̱ i̱ncha tsꞌíntjusun ngayjee̱ éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná.
\v 7 Tu̱nga najmi tjíhín ra̱ ntí, a̱tꞌaha̱ nti̱ Isabel ko̱ ja chá ṉkjún nga joo̱.
\p
\v 8 Nkꞌie nga tjíhi̱n nda̱ na̱ꞌmi Zacaria̱ nginku̱n Nti̱a̱ná xi nkú tsꞌín tje̱he̱n ra̱ ntje̱he̱
\v 9 xi nkú tsꞌín tíjñaha̱ já na̱ꞌmiu̱, kui kikanéhe̱ nga kju̱a̱sꞌen a̱nte nkjúhu̱n ni̱nku̱ xi má nga kꞌu̱éti ni xi sinjne̱.
\v 10 Ngayjee̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ kabincha na̱tsin ni̱nku̱ nga tíi̱ncha nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná nkꞌie nga títi ni xi sinjne̱.
\p
\v 11 Tu̱ kama chjihí ra̱ Zacaria̱ nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná xi kabasinjñatꞌa nga kixi̱hi̱ na̱chan xi má nga sꞌetísun ni xi sinjne̱.
\v 12 I̱xí bꞌa̱há kamaha̱ Zacaria̱ nkꞌie nga kikie ntítsjee̱ ko̱ tu̱ ni xí kitsankjúhún.
\v 13 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú ntítsjee̱:
\p —Ji Zacaria̱, najmi tu̱ binkjuin. A̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná ja tsasínñjuhu̱ ni xi tsinchihi̱. Isabel xi chji̱íhi̱n maha tsjáhi nku ntíxꞌi̱n, ko̱ Jua tꞌetꞌaihi̱ ntíu̱.
\v 14 ꞌYún sꞌe̱hi kju̱a̱tsjo ko̱ nkjin xu̱ta̱ xi ta̱ sꞌe̱he̱ kju̱a̱tsjo nkꞌie nga tsín ntíhi̱,
\v 15 a̱tꞌaha̱ kui xi chánka ka̱ma nginku̱n Nti̱a̱ná. Najmi kꞌúí binu̱ ko̱ ta̱ ndaha xán. Tséjihi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ kintehe̱ ni nga tsín.
\p
\v 16 ’Tsꞌi̱ín nga nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ tsꞌi̱ínkꞌótjiyakꞌun ngáha Nti̱a̱ná xi Nti̱a̱ha̱ maha.
\v 17 Kui xi tjun kjꞌu̱a̱í ko̱ sꞌe̱jñajihi̱n Espiri̱tu̱hu̱ ko̱ ngaꞌyúhu̱n Nti̱a̱ná xi nkúhu nda̱ profeta̱ Elia̱ nkꞌie. Kui xi tsꞌi̱ínkꞌóntjaiya ani̱ma̱ha̱ xi tíꞌmi na̱ꞌmi tu̱ xi tsꞌi̱íntjoho ntíhi̱. Ko̱ tsꞌi̱ínkꞌóntjaiya ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xi ndjá tjíntuyáha̱ tu̱ xi na̱xu̱ ka̱mankjihi̱n ra̱ xi nkú tsꞌín na̱xu̱ mankjihi̱n xu̱ta̱ xi na̱xu̱ tjíma nginku̱n Nti̱a̱ná. Bꞌa̱ tsꞌín kꞌu̱éndaha nku na̱xi̱nantá xi tjíndaha̱ yjoho̱ nkꞌie nga tsꞌi̱ínkjáíhi̱n Nti̱a̱ná.
\p
\v 18 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Zacaria̱ nga kingjásjaiyaha̱ ntítsjee̱:
\p —¿Nkú tsꞌín skuehena nga kju̱axi̱ ni xi tíꞌminí? A̱tꞌaha̱ ja chá ṉkján ko̱ ta̱chju̱únna̱ ja ta̱ tjín ṉkjúhu̱n nú.
\p
\v 19 Bꞌa̱ kitsú ntítsjee̱:
\p —An xi ꞌmina Gabriel. An xi tíi̱jña nginku̱n Nti̱a̱ná. Kanꞌe nibána xi má nga kuinchjako̱ho ko̱ nga xínyaha én nda tsu xuꞌbi̱.
\v 20 Ndꞌa̱i̱ ka̱ma ni̱ma̱i ko̱ najmi ta̱ ka̱ma chu̱bahani santa nkúhu nga ku̱i̱tjusun én xi kuaxihin, a̱tꞌaha̱ najmi kuasꞌejihin énna̱. Kui xi ku̱i̱tjusun ni̱stjin xi tjíhin nga ku̱i̱tjusun.
\p
\v 21 Máha xu̱ta̱ na̱nti̱o̱, kabincha na̱tsiu̱n nga tíkuyáha̱ Zacaria̱. Kisꞌenta̱ha̱ ra̱ a̱tꞌaha̱ tíbꞌandayaha̱ Zacaria̱ a̱ya nkjúhu̱n ni̱nku̱.
\v 22 Tu̱nga nkꞌiehé nga tsitju yo̱, najmi ta̱ kama kinchja̱ko̱ho xu̱to̱. A̱sꞌa̱i i̱ncha kamankjihi̱n xu̱to̱ nga tjín ni xi kikie Zacaria̱ a̱ya nkjúhu̱n ni̱nku̱, a̱tꞌaha̱ tu̱ ntsjahá títsꞌínchjén nga tínchja̱. Jꞌa ni̱stjiu̱n ko̱ tu̱ nku bꞌa̱há tsꞌín yꞌejña ni̱ma̱.
\v 23 Nkꞌie nga ja kama ndju̱ú xáha̱, a̱sꞌa̱i ngji ngáha niꞌyaha.
\p
\v 24 A̱skahan kikꞌa ntí Isabel, chju̱úhu̱n Zacaria̱. Un sá kamaha̱ nga najmi tsitju niꞌyaha̱ ta̱chjúu̱n. Bꞌi̱ kitsú:
\v 25 “Bꞌa̱ kitsꞌínko̱na Nti̱a̱ná tu̱ xi najmi ta̱ chꞌon tsꞌín ku̱a̱se̱hena xu̱ta̱.”
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya títjun nku ntítsje nga tsín Jesu
\p
\v 26 Nkꞌie nga jꞌa jun sá, a̱sꞌa̱i kitsꞌínkji Nti̱a̱ná ntítsje Gabriel nanki Nazaret, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Galilea̱.
\v 27 Nku én ngjiko̱ho̱ ntítsjee̱ nku ta̱kjín xu̱nkú xi ꞌmi Maria̱, xi ja tjíndako̱ho̱ nga ku̱i̱xanko̱ nda̱ xi ꞌmi Kuse, xi ntje̱he̱ nda̱ rei̱ David yꞌaha̱ ra̱.
\v 28 Jasꞌen ntítsjee̱ má tíjña ta̱kjíu̱n ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Antahi. Tse ṉkjún kju̱a̱nda xi tíꞌba̱i̱hi. Nda ṉkjún tsꞌín basehi Nti̱a̱ná.
\p
\v 29 Nkꞌie nga kikie Maria̱ ntítsjee̱ ko̱ nga kintꞌé niu̱, i̱xí bꞌa̱há kamaha̱ ko̱ kingjásjaiyaha̱ yjoho̱ nkú tsuhu̱ ra̱ kju̱a̱suniñoo̱.
\v 30 A̱sꞌa̱i bꞌa̱há ta̱ kitsú ngáha ntítsjee̱:
\p —Ji Maria̱, najmi tu̱ binkjuin. Kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná títsjáhi.
\v 31 Ndꞌa̱i̱ nku ntí chꞌa̱i̱, nku ntíxꞌi̱n sꞌe̱jñahi. Jesu kꞌúétꞌaihi̱ ntíu̱.
\v 32 Kui xi nku nda̱ chánka ka̱ma ko̱ Ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi tíjña nkꞌa ján kꞌúíhi̱n. Nti̱a̱ná tsꞌi̱ín nga kui xi ka̱ma nda̱ rei̱ xi nkúhu nda̱ rei̱ David, a̱tꞌaha̱ kui xi ntje̱he̱ David.
\v 33 Ku̱a̱téxumaha̱ na̱xi̱nantá xi yꞌaha̱ ra̱ ntje̱he̱ Jacob santaha tu̱ nkjéhé ni ko̱ najmi tjín xi ka̱ma kjéꞌaha̱ xáha̱ nga ku̱a̱téxuma.
\p
\v 34 Bꞌa̱ kitsú Maria̱ nga kingjásjaiyaha̱ ntítsjee̱:
\p —¿Nkú tsꞌín ku̱i̱tjusuhun ni xuꞌbi̱? A̱tꞌaha̱ najmi kje̱ tjínna xꞌi̱n.
\p
\v 35 Bꞌa̱ kitsú ntítsjee̱:
\p —Espiri̱tu̱ Santo̱ ni̱bajenkꞌúhin ko̱ ngaꞌyúhu̱n Nti̱a̱ná xi tíjña nkꞌa ján kꞌu̱éꞌmako̱ho ri nkꞌíéhe̱n. Kui kju̱a̱ha nga Ntíhi̱ Nti̱a̱ná kꞌúíhin ntí je xi tsíu̱n.
\v 36 Isabel xi na̱ xinki̱ maha ja ta̱ yꞌa nku ntí, ndaha tsa ja chá. Na̱ xi nti̱ kitsú xu̱ta̱ jun sá ja tjíhi̱n ndꞌa̱i̱.
\v 37 Nti̱a̱ná bi najmi tjíhi̱n ni xi najmi maha̱ tsꞌín.
\p
\v 38 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Maria̱:
\p —An xi na̱ musu̱hu̱ Nti̱a̱ná. Bꞌa̱ katumana xi nkú nga kuakixínní.
\p Nkꞌie nga bꞌa̱ kitsú Maria̱, a̱sꞌa̱i ngji ngáha ntítsjee̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín ngjitsubekꞌún Maria̱ Isabel
\p
\v 39 Kui ni̱stjiu̱n yꞌénda yjoho̱ Maria̱ ko̱ ngji ki̱tsa̱ ki̱tsa̱ nku nanki i̱chí xi tíjñajihi̱n a̱sunntu tje̱nki̱ xi tjín a̱nte Judea̱.
\v 40 A̱sꞌa̱i jasꞌen niꞌyaha̱ Zacaria̱ ko̱ kikjaniñaha̱ Isabel.
\v 41 Nkꞌie nga kintꞌé Isabel kju̱a̱suniñaha̱ Maria̱, kitsꞌín ni̱yá ntí xi yꞌa ko̱ jꞌaitsejíhi̱n ra̱ Isabel Espiri̱tu̱ Santo̱.
\v 42 A̱sꞌa̱i ꞌyún kinchja̱ Isabel nga bꞌa̱ kitsú:
\p —A̱jihi̱n ngayjehe̱ jmichjíu̱n ꞌyún nda kitsꞌínko̱ sahi Nti̱a̱ná ji ko̱ ꞌyún nda kitsꞌínko̱ ntí xi kichꞌai.
\v 43 Tu̱nga, ¿yáhá ni an nga na̱aha̱ Chá Nti̱a̱na̱ kjꞌuaisehena?
\v 44 A̱tꞌaha̱ nkꞌie nga kuantꞌe kju̱a̱suniñahi̱, i̱xí kuatsꞌín ni̱yá tsjoho̱ ntína̱ a̱ya ka̱ntsꞌá.
\v 45 Á bꞌa̱ ndaha ri ji xi kisꞌejihin ri nga tjíhin nga ku̱i̱tjusun én xi kitsúhi Nti̱a̱ná.
\p
\v 46 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Maria̱:
\q A bꞌa̱ ꞌyún chánkaha Nti̱a̱ná títsu ani̱ma̱na̱.
\q
\v 47 Títsꞌintsjoho̱ Nti̱a̱ná xi kunna.
\q
\v 48 A̱tꞌaha̱ xi batéxumana kikꞌaxki̱hina an xi kinte tje̱n.
\q Ndꞌa̱i̱ ko̱ santaha tu̱ nkjéhé ni:
\q “Á bꞌa̱ nda kitsꞌínko̱ho ri Nti̱a̱ná”, ku̱i̱tsu̱na xu̱ta̱.
\q
\v 49 A̱tꞌaha̱ ni xi i ja kitsꞌínko̱na xi tjíhi̱n ngaꞌyún.
\q Nkjún jꞌáín xi tsꞌe̱.
\q
\v 50 Kui xi base ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xi benkjúhu̱n,
\q xu̱ta̱ xi kisꞌe ko̱ xi tjín ko̱ xi sꞌe̱.
\q
\v 51 Tsakúchji ngaꞌyúhu̱n nga kitsꞌín ni xi i.
\q Kitsꞌínndzjoya xu̱ta̱ xi ngakꞌun bꞌasje yjoho̱.
\q
\v 52 Kikjexíhi̱n xáha̱ jmirei̱,
\q ko̱ tsꞌasjenkꞌa xu̱ta̱ xꞌa̱n.
\q
\v 53 Kitsjáha̱ ni xi nda xu̱ta̱ xi najmi tjíhi̱n nichine,
\q ko̱ kitsꞌínkji tiya xu̱ta̱ nchi̱nóo̱.
\q
\v 54 Tsasinko̱ xu̱ta̱ Israel xi xu̱ta̱ musu̱hu̱ maha,
\q jꞌáítsjehe̱n ko̱ tsase ni̱ma̱ha̱,
\q
\v 55 xi nkú kitsú títjuhu̱n ntje̱ cháná,
\q Abraham ko̱ ntje̱ xi sꞌe̱he̱ a̱skahan.
\p
\v 56 Jan sá kamaha̱ Maria̱ nga yꞌejñako̱ Isabel. A̱skahan kikꞌóya niꞌyaha.
\s Bꞌi̱ kama nga kitsin Jua Bautista̱
\p
\v 57 Tsichu ni̱stjin nga tsíhi̱n ntí Isabel. Nku ntíxꞌi̱n kitsihi̱n.
\v 58 Nkꞌie nga kintꞌé xu̱ta̱ xi tjíntutꞌá tiñaha̱ ko̱ xu̱ta̱ xinkjín nga Nti̱a̱ná tsase ni̱ma̱ha̱ Isabel, ta̱ tsjo ṉkjún i̱ncha kamaha̱ ko̱ kui.
\v 59 Nkꞌie nga tsichu ni̱stjin jihi̱n ntíu̱, ngji tsꞌíhi̱n ni circuncision ko̱ mjehe̱ xu̱ta̱ nga Zacaria̱ kꞌúín ntíu̱ xi nkú ꞌmi na̱ꞌmihi̱.
\v 60 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú na̱aha̱ ntíu̱:
\p —Najmi. Jua tjíhin nga kꞌúín.
\p
\v 61 Bꞌa̱ i̱ncha kitsú xu̱ta̱:
\p —Tu̱nga najmi tjíhín xu̱ta̱ xinki̱u xi bꞌa̱ ꞌmiu̱.
\p
\v 62 A̱sꞌa̱i kingjásjaiyaha̱ na̱ꞌmihi̱ ntíu̱ mí jꞌáíhin xi mjehe̱ kꞌu̱étꞌa.
\v 63 Tsanki Zacaria̱ nku yáte i̱chí ko̱ bꞌi̱ tsꞌín yꞌétꞌa: “Jua kꞌúín”, kitsú. Kama nkjúhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tíi̱ncha yo̱.
\v 64 Ta̱ kuihi chu̱bo̱ kama kinchja̱ ngáha Zacaria̱ ko̱ kikꞌatutsꞌi̱n nga kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná.
\v 65 Kitsankjún ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín tiña a̱ndai niꞌyaha̱ ko̱ kinchja̱ni̱jmíyaha ni xi kamoo̱ xu̱ta̱ xi tjíntu ngayjee̱ a̱sunntu tje̱nki̱ xi tjín a̱nte Judea̱.
\v 66 Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kintꞌé niu̱ yꞌéjintakꞌun ko̱ bꞌi̱ i̱ncha kitsú ani̱ma̱ha̱:
\p —¿Yá xi ka̱ma ntíu̱ nga ka̱ma chá?
\p A̱tꞌaha̱ ngaꞌyúhu̱n Nti̱a̱ná tíjñajihi̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Zacaria̱ Jua
\p
\v 67 Jꞌaitsejíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ Zacaria̱, na̱ꞌmihi̱ ntíu̱. Kitsꞌínkinchja̱ha̱ xi nkúhu nku nda̱ profeta̱ nga bꞌi̱ kitsú:
\q
\v 68 ¡Kanꞌetsjoho̱ Nti̱a̱ná xi Nti̱a̱ha̱ xu̱ta̱ Israel,
\q a̱tꞌaha̱ jꞌai tsꞌín nda̱íhi̱ xu̱ta̱ xi tsꞌe̱!
\q
\v 69 Ja kitsꞌín nibá nku xi tjíhi̱n ngaꞌyún, kui xi tsꞌi̱ínkꞌankiná,
\q nku xi yꞌaha̱ ra̱ ntje̱he̱ David, nda̱ xi kintꞌéꞌéhe̱n Nti̱a̱ná.
\q
\v 70 Kui ni xi kinchja̱ ni̱stjin nkꞌie,
\q nga kitsꞌínkinchja̱ já profeta̱ha̱.
\q
\v 71 Kitsú nga kꞌu̱a̱sjejinná a̱jihi̱n já kontra̱ná,
\q a̱jihi̱n ngaꞌyúhu̱n ngayjee̱ já xi unkiená.
\q
\v 72 Kitsú nga ku̱a̱se̱ ni̱ma̱ha̱ ntje̱ cháná,
\q nga najmi tsꞌi̱ínchaya ni nda xi yꞌénda nkꞌie.
\q
\v 73 Kitsúya kixi̱hi̱ Abraham xi ntje̱ cháná maha,
\q
\v 74 nga tsꞌi̱ín nda̱íná a̱jihi̱n já kontra̱ná,
\q tu̱ xi najmi ku̱i̱nkjúhunná nga ku̱i̱núꞌyáꞌéhe̱én,
\q
\v 75 nga je ko̱ na̱xu̱ ku̱i̱ntsu̱ba̱á nginku̱n ngayjee̱ ni̱stjinná.
\q
\v 76 Ko̱ ji, ntí i̱chína̱,
\q ji xi kꞌúíhin nda̱ profeta̱ha̱ Nti̱a̱ná xi tíjña nkꞌa ján.
\q A̱tꞌaha̱ ji xi kꞌúín títjuihi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná,
\q ji xi kꞌúéndai ni̱yáha̱.
\q
\v 77 Ku̱a̱kúchjihi̱ xu̱ta̱ xi tsꞌe̱ yá xi tsꞌi̱ínkꞌankihi̱,
\q nga ka̱ma ndyjatꞌaha̱ ngatitsuhu̱n.
\q
\v 78 Chánka kju̱a̱ni̱ma̱ takꞌuhu̱n Nti̱a̱ná,
\q xi nkú tsꞌín ma chji tsꞌíu̱ nga nibá ma see̱n,
\q
\v 79 tu̱ xi tsꞌi̱ín ndzjehe̱n ra̱ xu̱ta̱ xi tjíntu má jyuu̱n,
\q má tje̱n nkꞌíéhe̱n ngabayoo̱,
\q tu̱ xi tsjáni̱yáhaná nkú tsꞌín ku̱i̱ntsu̱ba̱jián kju̱a̱jyu.
\p
\v 80 Ntíu̱ tu̱ nku kisáhá ko̱ kama nkjinkꞌun. A̱nte kixiu̱ yꞌejña santa nkúhu nga tsichu ni̱stjin nga tsakúchjihi̱ yjoho̱ xu̱ta̱ Israel.
\c 2
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsin Jesu
\r (Mt. 1:18-25)
\p
\v 1 Ni̱stjin ján nda̱ títjun Augusto̱ Cesa̱r kitsjá kju̱a̱ nga ngju̱a̱i̱tꞌa xi nkú tjín maha xu̱ta̱ xi batéxumaha̱ ndo̱.
\v 2 Nkꞌie nga jꞌa̱ísun títjun jꞌáíhi̱n xu̱ta̱, nda̱ Cireni̱o̱ tjíhi̱n xá a̱nte xi ꞌmihi̱ Siri̱a̱.
\v 3 Ngayjee̱ xu̱ta̱ nankihi̱ i̱ncha ngjikꞌíétꞌa yjoho̱.
\v 4 Nazaret tsitju Kuse, nanki i̱chí xi tíjñajihi̱n a̱nte Galilea̱, nga ngji Belen, nanki i̱chí xi tíjñajihi̱n a̱nte Judea̱. Yo̱ má nga kitsin nda̱ rei̱ David, ko̱ Kuse ta̱ ntje̱he̱ David yꞌaha̱ ra̱.
\v 5 Yo̱ ngjikꞌíétꞌa yjoho̱ nga tje̱nko̱ tsꞌíhin Maria̱, ta̱chju̱ún xi tíjñako̱. Ntí ja yꞌa Maria̱ kui chu̱bo̱.
\p
\v 6 Ko̱ ni xi kama, nkꞌie nga ja tjíntu yo̱, tu̱ tsichuhú ni̱stjin nga tsín ntíhi̱ Maria̱.
\v 7 Kitsihi̱n ntí tjuhu̱n. Kikꞌontikjájnu nusti ko̱ kitsꞌínkjájñaya yátikúyá xi kjineya nichine chu̱, a̱tꞌaha̱ najmi ta̱ tjíhin a̱nte a̱ya niꞌya má nga tsꞌínkjꞌa ni̱stje̱n xu̱ta̱ xi tsꞌín ni̱yá.
\s Bꞌi̱ tsꞌín i̱ncha jꞌaisehe̱ já bastuu̱ ntí Jesu
\p
\v 8 Tiña nanki Belen tjíntu a̱jin jñóo̱ já bastu xi tíi̱ncha kunntá jyun chu̱tsa̱nka̱ha̱.
\v 9 A̱sꞌa̱i tje̱nꞌyún nkuhú ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná tsakúchjihi̱ yjoho̱, ko̱ kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná kitsꞌín ndzjen chji chji má xi tje̱hen kabꞌentu jóo̱. Tu̱ xí i̱ncha kitsankjúhún jóo̱.
\v 10 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú ntítsjee̱:
\p —Najmi tu̱ binkjun. A̱tꞌaha̱ én nda tsuhú kjúái̱ xinyanu̱u, én xi tsꞌi̱ín nga kꞌúétsjoho̱ ngayjee̱ xu̱ta̱.
\v 11 A̱tꞌaha̱ ngandanu̱u nankihi̱ David kuatsin ndꞌa̱i̱ nku xi tsꞌi̱ínkꞌankinu̱u, kui xi Cristo̱\f + \fr 2:11 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f* xi Nda̱ Nti̱a̱nu̱u.
\v 12 Bꞌi̱ tsꞌín cha̱hanu ntíu̱. Nusti kitikjájnu nga kjijñaya yátikúyá xi kjineya nichine chu̱.
\p
\v 13 Tje̱nꞌyún jꞌainchatꞌahá ra̱ ntítsjee̱ nkjin ṉkjún sa ntítsje xi nibaha ndji̱o̱jmi ján. Kui xi kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga bꞌi̱ i̱ncha kitsú:
\q
\v 14 ¡Kasꞌehe̱ kju̱a̱chánka Nti̱a̱ná nkꞌa ján,
\q ko̱ tꞌanankiu̱ kasꞌehe̱ kju̱a̱jyu xu̱ta̱ xi nda tjíntuyáha̱!
\p
\v 15 Ko̱ nkꞌie nga ja i̱ncha ngji ngáha ntítsjee̱ nkꞌa ján, bꞌi̱ ngján kinchja̱ko̱ xinkjín já bastuu̱:
\p —Tjián Belen. Tjihi̱nse̱é ni xi kamoo̱, ni xi kuatsúyaná Nti̱a̱ná.
\p
\v 16 A̱sꞌa̱i i̱ncha ngji ki̱tsa̱ ki̱tsa̱ yo̱ ko̱ kisakúhu̱ Maria̱ ko̱ Kuse ko̱ ntíu̱ nga kjijñaya yátikúyá xi kjineya nichine chu̱.
\v 17 Nkꞌie nga i̱ncha kikie ntíu̱, a̱sꞌa̱i kitsúya ni xi kikꞌihi̱n nga kisꞌejña chjihi̱ ntíu̱.
\v 18 Ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kintꞌé niu̱ kama nkjúhu̱n ni xi tíi̱ncha nchja̱ já bastuu̱.
\v 19 Tu̱nga máha Maria̱, ani̱ma̱ha̱ yꞌéjñajin ngayjee̱ ni xi kamoo̱. Tu̱ nku kitsꞌínnkjinkꞌuhún niu̱.
\v 20 A̱sꞌa̱i kikꞌóya ngáha já bastuu̱. I̱ncha kitsꞌínkie yjoho̱ nga Nti̱a̱ná xi tjíhi̱n kju̱a̱chánka ko̱ kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná tu̱ nga̱tꞌaha̱ ni xi kintꞌé ko̱ kikie. A̱tꞌaha̱ tsitjusunyje ni xi kikꞌihi̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kisakúchji ntí Jesu nginku̱n Nti̱a̱ná
\p
\v 21 Nkꞌie nga jꞌa jin ni̱stjin, kinꞌehe̱ ni circuncision ntíu̱ ko̱ Jesu kikꞌin nga kisꞌetꞌa, kui jꞌái̱n xi kitsjáha̱ ntítsjee̱ Maria̱ kintehe̱ ni nga tsín ntíu̱.
\p
\v 22 Xi nkú tsꞌín tjítꞌa kju̱a̱téxumaha̱ Moise, nkꞌie nga tsichu ni̱stjin nga tjíhin nga tsꞌi̱ín je yjoho̱ Maria̱ ko̱ ntíu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, i̱ncha ngji nanki Jerusalen tu̱ xi sꞌe̱jña chjihi nginku̱n Nti̱a̱ná.
\v 23 A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná: “Ngayjee̱ ntíxꞌi̱n xi tjun tsín, kui xi ka̱ma tsꞌe̱ Nti̱a̱ná.”
\v 24 Ngjiko̱ chje̱ xi nkú nga tsꞌín tjítꞌa kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná, a̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa: “Jo chu̱tuju ko̱ tsa jo ni̱se xi nkú joyaha chu̱tuju xi kꞌu̱a̱i̱ chje̱.”
\p
\v 25 Tíjña nanki Jerusalen nku nda̱ xi ꞌmi Simeon. Kui xi na̱xu̱ síjña nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ benkjún Nti̱a̱ná ko̱ tíkuyáha̱ ni̱stjin nga ka̱ma nda̱íhi̱ xu̱ta̱ Israel. Espiri̱tu̱ Santo̱ tíjñajihi̱n
\v 26 ko̱ kitsúyaha̱ nga najmi ku̱a̱yá tsa najmi sku̱e̱ Cristo̱ xi tsꞌi̱ín nibá Nti̱a̱ná.
\v 27 Tsasín ni̱yáha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ nga jꞌai ni̱nku̱, ko̱ nkꞌie nga jꞌaiko̱ho̱ xi cháha̱ ntí Jesu ni̱nku̱ tu̱ xi nꞌe̱he̱ ra̱ xi nkú tsꞌín tjítꞌa kju̱a̱téxumoo̱,
\v 28 a̱sꞌa̱i Simeon kingjáya ntsja ntíu̱. Kitsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná nga bꞌi̱ kitsú:
\q
\v 29 Ji Na̱ꞌmi, ja kuasakúna kju̱a̱jyu ndꞌa̱i̱.
\q Ja kuitjusun ni xi kikꞌinya títjunní.
\q Kui nga tjennteheni nga ku̱a̱yáhana an xi nda̱ musu̱hi̱.
\q
\v 30 A̱tꞌaha̱ tunkán kuakieko̱hona xi nkú tsꞌín tsꞌi̱ínkꞌanki xu̱ta̱,
\q
\v 31 xi yꞌendai nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱.
\q
\v 32 Kui xi nkú joyaha ndꞌí,
\q kui xi tsꞌi̱ín ndzjehe̱n xu̱ta̱ a̱sunntee̱,
\q ko̱ tsjáha̱ kju̱a̱chánka xu̱ta̱ xi tsꞌi̱, xu̱ta̱ Israel.
\p
\v 33 Kama nkjúhu̱n na̱ꞌmihi̱ ko̱ na̱aha̱ ntíu̱ ni xi kitsú Simeon nga kincha̱yaha ntíu̱.
\v 34 Nda kinchja̱ne Simeon xi cháha̱ ntíu̱. A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ Maria̱:
\p —Kui ntíi̱ xi tjíhin nga tsꞌi̱ínkijne ko̱ a ra̱ kjésíntje̱n nkjin xu̱ta̱ Israel. Ni xi ku̱a̱kúchji nkjin xu̱ta̱ ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱.
\v 35 Bꞌa̱ tsꞌín sꞌe̱jña chjihi ni xi tjíntujín ani̱ma̱ha̱ nkjin xu̱ta̱. Tu̱nga máha ji, bꞌa̱ ka̱mahi ni xuꞌbi̱ xi nkú joyaha nku ki̱cha̱ xi kju̱a̱sꞌenjin santaha ani̱ma̱hi̱.
\p
\v 36 Ko̱ ta̱ síjña yo̱ nku ta̱chju̱ún profeta̱ xi ꞌmi Ana̱, xi ta̱kjíhi̱n Fanuel maha, xi yꞌaha̱ ra̱ ntje̱he̱ Aser. Kui xi ja chá ṉkjún. Kjintí nga tsixan ko̱ yatu nú kamaha̱ nga yꞌejñako̱ xꞌi̱hi̱n.
\v 37 Ja tjíhi̱n cháte ko̱ katé ñju nú nga ja kꞌien xꞌi̱hi̱n. Ko̱ tu̱ nku na̱tsin ni̱nku̱hú bꞌejña. Ni̱stjin ni̱stje̱n tsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga bꞌejña kjintíá ko̱ nga nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná.
\v 38 Kui chu̱bo̱ ta̱ tsichu Ana̱ yo̱ ko̱ kitsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná nga kikie ntí Jesu. Kitsúyaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tíi̱ncha kuyáha̱ ni̱stjin nga ka̱ma nda̱í ngáha̱ ra̱ nanki Jerusalen yáha kui ntíu̱.
\p
\v 39 Ko̱ nkꞌie nga ja kamaha̱ nga kitsꞌíntjusun xi cháha̱ Jesu ngayjee̱ xi nkú tsꞌín tjítꞌa kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná, a̱sꞌa̱i kikꞌóya ngáha nanki Nazaret, nanki i̱chí xi tíjñajin a̱nte Galilea̱, a̱tꞌaha̱ yo̱ nankihi.
\v 40 Kisá ntíu̱ ko̱ kisꞌehe̱ ngaꞌyún ko̱ ꞌyún kama nkjinkꞌun sa. Ko̱ kitsjáha̱ kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná.
\s Nkꞌie nga ndyjaha̱ Jesu bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱
\p
\v 41 Xki̱ nú i̱ncha fi xi cháha̱ Jesu nanki Jerusalen nkꞌie nga bitju Sꞌí Pascu̱a̱.
\v 42 Nkꞌie nga ja jehe̱ te jo nú Jesu, i̱ncha ngji yo̱ a̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsꞌín tíjña ni̱yáha̱.
\v 43 Nkꞌie nga ja je sꞌíu̱, a̱sꞌa̱i i̱ncha kikꞌóya ngáha niꞌyaha̱, tu̱nga yꞌejñahá nda̱ chí Jesu nanki Jerusalen. Najmi kikie xi cháha̱ nga bꞌa̱ kitsꞌín.
\v 44 Xu̱ta̱ xingisoo̱ ra̱ tje̱njihi̱n Jesu i̱ncha kitsú. Nku ni̱stjin kitsꞌín ni̱yá, tu̱nga nkꞌiehé nga tsangisjaijíhi̱n xu̱ta̱ xinkjín ko̱ xu̱ta̱ xi behe̱,
\v 45 tu̱ najmi kisakúsjaihí ra̱. A̱sꞌa̱i kitsꞌínkꞌóya ngáha yjoho̱ nanki Jerusalen nga tsangisjai.
\p
\v 46 Ni̱stjin xi ma jahan i̱ncha kisakúhu̱ Jesu na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Kabꞌejñajihi̱n já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱. Kui jóo̱ xi tíbasínñjuhu̱ ko̱ tíbjásjaiyaha̱ Jesu.
\v 47 Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tíntꞌéhe̱ kama nkjúhu̱n kju̱a̱nkjintakꞌun xi tjíhi̱n Jesu ko̱ xi nkú tsꞌín títsuya ni xi tíchasjaiyaha̱.
\v 48 Kama nkjúhu̱n xi cháha̱ nkꞌie nga kikiehe̱ ko̱ bꞌa̱ kitsú na̱aha̱:
\p —Ji ntína̱, ¿á bꞌa̱ kinꞌeko̱ho̱ni̱? Na̱ꞌmihi̱ ko̱ an ni xi nkjún tímani̱ nga tíbinchisjái̱hi̱.
\p
\v 49 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿Á an tíbinchisjáíhinú? ¿A najmi yanú tsa niꞌyaha̱ na̱ꞌmina̱ tjíhin nga kúáte̱jña?
\p
\v 50 Tu̱nga najmi kamankjihín ra̱ ni xi kitsú Jesu.
\v 51 A̱sꞌa̱i kitsꞌóyako̱ ngáha xi cháha̱ Nazaret ko̱ kintꞌéꞌén tehe̱ntehe̱. Ko̱ na̱aha̱ yꞌéjñajin ani̱ma̱ha̱ ngayjee̱ ni xuꞌbi̱.
\v 52 Jesu tu̱ nku kisáhá nga kama ngꞌayá ko̱ ꞌyún kama nkjinkꞌun sa. Kisasíhi̱n Nti̱a̱ná Ntíu̱ ko̱ xu̱ta̱ ta̱ kisasíhi̱n.
\c 3
\s Bꞌi̱ tsꞌín yꞌéni̱jmí Jua Bautista̱
\r (Mt. 3:1-12; Mr. 1:1-8; Jn. 1:19-28)
\p
\v 1 Nkꞌie nga tjíhi̱n tjꞌion nú nga tíbatéxuma nda̱ títjun Tiberi̱o̱ Cesa̱r, ko̱ Ponci̱o̱ Pilato̱ tjíhi̱n xá a̱nte Judea̱, ko̱ Herode̱ Atipa̱ tjíhi̱n xá a̱nte Galilea̱, ko̱ Felipe̱ xi nda̱ ntsꞌe̱ maha Herode̱ tjíhi̱n xá a̱nte Iturea̱ ko̱ a̱nte Trakonite̱, ko̱ Lisani̱a̱ tjíhi̱n xá a̱nte Abilini̱a̱,
\v 2 ko̱ Ana ko̱ Caifa xi já na̱ꞌmi kꞌaku̱hu̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱, kui ni̱stjiu̱n Jua xi ntíhi̱ Zacaria̱ maha kintꞌé nta̱ha̱ Nti̱a̱ná nkꞌie nga tíjña a̱nte kixiu̱.
\v 3 A̱sꞌa̱i kikjatsúꞌba Jua ngayjee̱ a̱ndai ntáje̱ Jordan ko̱ yꞌéni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ nga tjíhin nga ngju̱a̱i̱kjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nga sa̱téntá, tu̱ xi ka̱ma ndyjatꞌaha̱ ra̱ ngatitsuhu̱n.
\p
\v 4 Bꞌa̱ kama xi nkú tsꞌín yꞌétꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná nda̱ profeta̱ Isaia̱:
\q Tínuꞌyá nta̱ha̱ nku nda̱ xi tíkjintáya a̱nte kixiu̱:
\q “Tꞌendo ni̱yáha̱ Nti̱a̱ná. Tjen na̱xu̱u ni̱yáha̱.
\q
\v 5 Ngayjee̱ xu̱nká xi tjín xi̱ncháha̱ ninte,
\q ko̱ ngayjee̱ a̱nte ngꞌaya xi tjín nꞌe̱ sunya.
\q Nꞌe̱ na̱xu̱ ni̱yá tsitin xi tjín,
\q ko̱ nꞌe̱ sunya ni̱yá xi nkꞌajnu nkꞌatꞌa.
\q
\v 6 Ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ a̱sunntee̱ sku̱e̱
\q xi nkú tsꞌín tsꞌi̱ínkꞌankiná Nti̱a̱ná.”
\p
\v 7 Kinchja̱ko̱ Jua xu̱ta̱ xi nibakꞌúhu̱n, xi mjehe̱ nga sa̱téntá:
\p —¡Já chꞌonkꞌun xi bꞌa̱ kꞌun! ¿Yá xi bꞌa̱ kitsúnu̱u nga ku̱i̱yúhu̱u kju̱a̱kjaha̱n Nti̱a̱ná xi ja tje̱n tiña?
\v 8 Tu̱ sahá nꞌo̱o ni xi ku̱a̱kúchji nga ja tsankinchjꞌaha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u. Najmi tu̱ bꞌa̱ katsú ani̱ma̱nu̱u: “Ntje̱he̱ Abraham ñá”, tsa ku̱i̱xíún. A̱tꞌaha̱ an bꞌa̱ tíxinnu̱u nga santaha kui ndji̱o̱i̱ Nti̱a̱ná ka̱ma tsꞌi̱ín ma ntje̱he̱ Abraham.
\v 9 Icho̱ ja tíjña nda ndꞌa̱i̱ nga ku̱a̱te kja̱ma̱ha̱ yóo̱. Kui nga ngayjee̱ yá xi najmi nda tu xi tsjáha, kui xi stísun ko̱ chja̱nikjꞌajin a̱jin ndꞌíu̱.
\p
\v 10 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú xu̱ta̱ nga kingjásjaiyaha̱ Jua:
\p —¿Mí ni xi tjíhin nga nꞌe̱i̱ ji̱n?
\p
\v 11 Bꞌa̱ kitsú Jua:
\p —Xi tíjñaha̱ jo chi̱nka ndju, katsjáha̱ xi najmi tjíhi̱n. Ko̱ xi tjíhi̱n nichine, bꞌa̱ ta̱ katsꞌín.
\p
\v 12 Ta̱ jꞌai kꞌu̱a̱ já xi fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱ tu̱ xi sa̱téntáha ko̱ bꞌi̱ i̱ncha kitsú:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ¿mí nihi xi nꞌe̱i̱ ji̱n?
\p
\v 13 Bꞌi̱ kitsú Jua:
\p —Najmi tu̱ bitjatíúhu̱u nga chjꞌa̱chjíú xi nkú nga tsꞌín tíjña.
\p
\v 14 Ko̱ kꞌu̱a̱ já jun ta̱ kingjásjaiyaha̱:
\p —Ko̱ ji̱n, ¿mí nihi xi nꞌe̱i̱?
\p Bꞌi̱ kitsú Jua:
\p —Najmi tu̱ chꞌa chjuꞌá kju̱a̱ꞌyúhu̱un ni xi tjíhi̱n ko̱ najmi tu̱ chjaninóho̱o tsa mí nihi, tsa tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín sa̱kúhu̱nu̱u to̱on. Tsjo katumanu̱u xi nkú nga tjín tíma chjínu̱u.
\p
\v 15 Ngayjee̱ xu̱ta̱ tu̱ tíi̱ncha basehé ko̱ bꞌi̱ ngján i̱ncha kitsú nga kitsꞌínnkjinkꞌun: “Kutsa kuihí Jua xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná.”\f + \fr 3:15 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f*
\v 16 Tu̱nga bꞌi̱hí kitsú Jua nga kinchja̱ko̱yje xu̱ta̱:
\p —An ntánijua tíbatentáko̱ho̱nu̱u, tu̱nga kjꞌu̱a̱íhí nku xi ꞌyún nkꞌa tje̱n sa, xi ndaha̱chí najmi tsuhuna tsa kjenndáya nꞌúhu̱ ntéhe̱. Kui xi Espiri̱tu̱ Santo̱ ko̱ ndꞌí ku̱a̱téntáko̱ho̱nu̱u.
\v 17 Kui xi nkú joyaha nda̱ xi tsꞌín chuhu̱n tuni̱ñu̱. Ja kjiya ntsja yá xi tsꞌín chunko̱ho̱ ra̱ tuni̱ñu̱hu̱, tu̱ xi tsꞌi̱ínkjꞌa tꞌaxíhin tuni̱ñu̱ ko̱ xin tsꞌi̱ínkjꞌa tja̱ba̱ha̱. A̱sꞌa̱i kjꞌu̱átjo tuni̱ñu̱ niꞌya nji̱hi̱, ko̱ kꞌu̱éti tja̱ba̱ha̱ a̱jin ndꞌí xi najmi ta̱ ka̱maha̱ ra̱ ku̱a̱yáyaha.
\p
\v 18 Bꞌa̱ tsꞌín kinchja̱ Jua, ko̱ nkjin sa kjꞌa̱í kju̱a̱téxuma xi kitsjáha̱ xu̱ta̱ nga yꞌéni̱jmí én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná.
\v 19 Ko̱ ta̱ kinchja̱tiko̱ nda̱ rei̱ Herode̱ Antipa̱, a̱tꞌaha̱ na̱ Herodia̱ tíjñako̱, kui xi chju̱úhu̱n Felipe̱ xi nda̱ ntsꞌe̱ maha Herode̱, ko̱ nga̱tꞌaha̱ ya ngayjee̱ ni chꞌonkꞌun xi kitsꞌín Herode̱.
\v 20 Tu̱nga ngatentee̱ ni chꞌonkꞌun xi kitsꞌín Herode̱ yꞌésun saha̱ xuꞌbi̱. Nu̱ba̱yá kitsꞌínkjasꞌen Jua.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kisaténtá Jesu
\r (Mt. 3:13-17; Mr. 1:9-11)
\p
\v 21 Ko̱ ni xi kama nkꞌie nga tísaténtá ngatentee̱ xu̱ta̱, ta̱ kisaténtá Jesu. Nkꞌie nga tínchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, tsixꞌá nkꞌa ján
\v 22 ko̱ nibajenne chji chjihi̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ xi nkú joyaha chu̱tuju. Ko̱ kinuꞌyá nkꞌa ján nku nta̱ xi bꞌi̱ kitsú:
\p —Ji Ntína̱, tjona ji. Tsjo ṉkjún mana ji.
\s Kui xuꞌbi̱ ntje̱ xi yꞌaha̱ ra̱ Jesu
\r (Mt. 1:1-17)
\p
\v 23 Katé ra̱ nú tjíhi̱n Jesu nkꞌie nga kikꞌatutsꞌi̱hi̱n xáha̱. Kui xi ntíhi̱ Kuse kitsú xu̱ta̱. Kuse, kui xi ntíhi̱ Eli.
\v 24 Eli, kui xi ntíhi̱ Matat. Matat, kui xi ntíhi̱ Levi. Levi, kui xi ntíhi̱ Melki̱. Melki̱, kui xi ntíhi̱ Jana̱. Jana̱, kui xi ntíhi̱ Kuse.
\v 25 Kuse, kui xi ntíhi̱ Matatia̱. Matatia̱, kui xi ntíhi̱ Amos. Amos, kui xi ntíhi̱ Nahum. Nahum, kui xi ntíhi̱ Esli̱. Esli̱, kui xi ntíhi̱ Nagai.
\v 26 Nagai, kui xi ntíhi̱ Mat. Mat, kui xi ntíhi̱ Matatia̱. Matatia̱, kui xi ntíhi̱ Semei. Semei, kui xi ntíhi̱ Jose. Jose, kui xi ntíhi̱ Juda̱.
\v 27 Juda̱, kui xi ntíhi̱ Joana̱. Joana̱, kui xi ntíhi̱ Resa̱. Resa̱, kui xi ntíhi̱ Zorobabel. Zorobabel, kui xi ntíhi̱ Salatiel. Salatiel, kui xi ntíhi̱ Neri̱.
\v 28 Neri̱, kui xi ntíhi̱ Melki̱. Melki̱, kui xi ntíhi̱ Adi̱. Adi̱, kui xi ntíhi̱ Cosam. Cosam, kui xi ntíhi̱ Elmodam. Elmodam, kui xi ntíhi̱ Er.
\v 29 Er, kui xi ntíhi̱ Josue. Josue, kui xi ntíhi̱ Elieze̱r. Elieze̱r, kui xi ntíhi̱ Jori̱m. Jori̱m, kui xi ntíhi̱ Matat.
\v 30 Matat, kui xi ntíhi̱ Levi. Levi, kui xi ntíhi̱ Simeon. Simeon, kui xi ntíhi̱ Juda̱. Juda̱, kui xi ntíhi̱ Kuse. Kuse, kui xi ntíhi̱ Jonan. Jonan, kui xi ntíhi̱ Eliakim.
\v 31 Eliakim, kui xi ntíhi̱ Melea̱. Melea̱, kui xi ntíhi̱ Mainan. Mainan, kui xi ntíhi̱ Matata̱. Matata̱, kui xi ntíhi̱ Natan.
\v 32 Natan, kui xi ntíhi̱ David. David, kui xi ntíhi̱ Isai. Isai, kui xi ntíhi̱ Obed. Obed, kui xi ntíhi̱ Booz. Booz, kui xi ntíhi̱ Salmon. Salmon, kui xi ntíhi̱ Naason.
\v 33 Naason, kui xi ntíhi̱ Aminadab. Aminadab, kui xi ntíhi̱ Aram. Aram, kui xi ntíhi̱ Esrom. Esrom, kui xi ntíhi̱ Fare̱s. Fare̱s, kui xi ntíhi̱ Juda̱.
\v 34 Juda̱, kui ntíhi̱ Jacob. Jacob, kui xi ntíhi̱ Isaac. Isaac, kui xi ntíhi̱ Abraham. Abraham, kui xi ntíhi̱ Tare. Tare, kui xi ntíhi̱ Nakor.
\v 35 Nakor, kui xi ntíhi̱ Serug. Serug, kui xi ntíhi̱ Ragau. Ragau, kui xi ntíhi̱ Peleg. Peleg, kui xi ntíhi̱ Hebe̱r. Hebe̱r, kui xi ntíhi̱ Sala̱.
\v 36 Sala̱, kui xi ntíhi̱ Cainan. Cainan, kui xi ntíhi̱ Arfaxa̱d. Arfaxa̱d, kui xi ntíhi̱ Sem. Sem, kui xi ntíhi̱ Noe. Noe, kui xi ntíhi̱ Lame̱c.
\v 37 Lame̱c, kui xi ntíhi̱ Matusalen. Matusalen, kui xi ntíhi̱ Enoc. Enoc, kui xi ntíhi̱ Jare̱d. Jare̱d, kui xi ntíhi̱ Mahalalel. Mahalalel, kui xi ntíhi̱ Cainan.
\v 38 Cainan, kui ntíhi̱ Enos. Enos, kui xi ntíhi̱ Set. Set, kui xi ntíhi̱ Adan. Adan, kui xi ntíhi̱ Nti̱a̱ná.
\c 4
\s Bꞌi̱ tsꞌi̱n kitsꞌín ngana̱ha̱ Jesu nda̱nindoo̱
\r (Mt. 4:1-11; Mr. 1:12-13)
\p
\v 1 Kitsejíhi̱n ra̱ Jesu Espiri̱tu̱ Santo̱ nkꞌie nga nibaha ntáje̱ Jordan, ko̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ngjiko̱ho̱ a̱nte kixiu̱.
\v 2 Yo̱ yꞌejña yachán ni̱stjin ko̱ nda̱nindoo̱ kikjutꞌayákꞌuhu̱n. Najmi chumi nihi xi kikjine ngayjee̱ ni̱stjin xuꞌbo̱. A̱skahan kama bjoho̱.
\v 3 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú nda̱nindoo̱ nga kinchja̱ko̱ Jesu:
\p —Tsa kju̱axi̱ nga ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, bꞌa̱ tꞌihi̱n ndji̱o̱i̱ nga ni̱nku̱a̱n katuma.
\p
\v 4 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Bꞌi̱ tsꞌín tjítꞌa xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná: “Najmi nku tutu ni̱nku̱o̱n xi tsꞌín nga bꞌentu tíkꞌun xu̱ta̱.”
\p
\v 5 A̱sꞌa̱i ngjiko̱ho̱ nda̱nindoo̱ nku a̱sunntu tje̱nki̱ nkꞌa. Kutjuhú yo̱ tsakúyjehe̱ má batéxuma já rei̱ xi tjín a̱sunntee̱
\v 6 ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Tsꞌinkjasꞌehen nga ku̱a̱texumaihi̱ ngayjee̱ na̱xi̱nantá xuꞌbi̱ ko̱ kju̱a̱chánka xi tjíhi̱n. A̱tꞌaha̱ an kikꞌa̱i̱na ko̱ tsjaha̱ xi ka̱ma mjena nga tsjaha̱.
\v 7 Tsa ku̱i̱si̱nkúnchꞌintꞌaní nga cha̱nkjúnní, ka̱ma tsꞌi̱ ngayjee̱ niu̱.
\p
\v 8 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná: “Cha̱nkjúín Nti̱a̱ná, kui xi Nti̱a̱hi̱ maha ko̱ nkuhú kui ku̱i̱núꞌyáꞌéíhi̱n.”
\p
\v 9 A̱sꞌa̱i ngjiko̱ho̱ nda̱nindoo̱ nanki Jerusalen. Kitsꞌín sꞌesun má ꞌyún nkꞌaha̱ ni̱nku̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Tsa kju̱axi̱ nga ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, chja̱nikjꞌanki yjohi̱.
\v 10 A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ títsu xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná:
\q Nti̱a̱ná kꞌu̱éxá ntítsjehe̱ xi má nga kúhin ko̱ ku̱a̱se̱hi.
\q
\v 11 Kjésíntje̱nya ntsjahi tu̱ xi ndaha nku ndji̱o̱ najmi sa̱ténkihi tsu̱kui.
\p
\v 12 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ko̱ bꞌa̱ ta̱ tsꞌín tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná: “Najmi tu̱ ji chjutꞌayákꞌuin Nti̱a̱ná, kui xi Nti̱a̱hi̱ maha.”
\p
\v 13 Nkꞌie nga jetꞌaha̱ nda̱nindoo̱ ngayjee̱ ni xi kikjutꞌayákꞌunko̱ho̱ Jesu, a̱sꞌa̱i ngji tꞌaxíhi̱n chuba ni̱stjin.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kikꞌatutsꞌi̱hi̱n xáha̱ Jesu
\r (Mt. 4:12-17; Mr. 1:14-15)
\p
\v 14 A̱sꞌa̱i kikꞌóya ngáha Jesu a̱nte Galilea̱ nga kitsejíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱, ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín tiña yo̱ nda tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha̱ ra̱.
\v 15 Tsakúya xki̱ niꞌya sinagoga̱ xi tjín yo̱, ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nda tsꞌín kikiehe̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín najmi kinꞌekjáíhi̱n Jesu
\r (Mt. 13:53-58; Mr. 6:1-6)
\p
\v 16 A̱sꞌa̱i tsichu nanki Nazaret má nga kama chá. Nku xua̱tu̱ tjíhin jasꞌen niꞌya sinagoga̱ xi nkú tsꞌín tíjña ni̱yáha̱. Yo̱ kitsꞌínya éhe̱n Nti̱a̱ná.
\v 17 Kikꞌa̱i̱hi̱ xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná xi yꞌétꞌa nda̱ profeta̱ Isaia̱. A̱sꞌa̱i kikjexínka xu̱ju̱n ko̱ kisakúhu̱ má nga bꞌi̱ tsꞌín tjítꞌa:
\q
\v 18 Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná tíjñajinna a̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná kitsjá xána,
\q tu̱ xi kꞌueni̱jmíhi̱ ra̱ xu̱ta̱ xꞌa̱n én tse̱tse̱ xi nda tsu.
\q Nti̱a̱ná kitsꞌín nibána,
\q tu̱ xi xínyaha̱ ra̱ xu̱ta̱ xi kjintuyáꞌyún nga ka̱ma nda̱íhi̱,
\q nga kjexꞌánkia tunku̱n xu̱ta̱ ka̱,
\q nga tsꞌin nda̱íhi̱ xu̱ta̱ xi un tíbehe̱,
\q
\v 19 ko̱ nga kꞌueni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ nga ndꞌa̱i̱ ku̱a̱kúchji Nti̱a̱ná kju̱a̱ndaha̱.
\p
\v 20 A̱sꞌa̱i kingjákjoya ngáha xu̱ju̱n ko̱ kitsjáha̱ nda̱ xi basehe̱ niꞌya sinagoga̱. Yꞌejña. Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjíntu yo̱ tu̱ nku tsasentáhá ra̱.
\v 21 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú nga kinchja̱:
\p —Ndꞌa̱i̱ nginkun kuitjusun éhe̱n Nti̱a̱ná xi kuanuꞌyó e̱i̱.
\p
\v 22 Ngayjee̱ xu̱ta̱ nda tsꞌín kinchja̱yane Jesu ko̱ i̱ncha kama nkjúhu̱n ra̱ én tsjo tsu xi tsitju tsꞌa. Bꞌi̱ ngján bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín:
\p —¿A najmi kuihí nda̱i̱ xi ntíhi̱ Kuse?
\p
\v 23 Bꞌi̱ ta̱ kitsú Jesu:
\p —Be nga bꞌa̱ ku̱i̱xínnú xi nkú tsu én xi nchja̱ xu̱ta̱: “Ji nda̱ chji̱ne̱nki, ji ma tjun nꞌe̱nkihi̱ yjohi̱”, ko̱ ta̱ be nga bꞌa̱ ku̱i̱xíún: “Ni xi kinuꞌyái̱ nga kinꞌei Capernaum, kui nihi xi ta̱ nꞌe̱i̱ e̱i̱ nankihi̱.”
\p
\v 24 Ko̱ bꞌi̱ ta̱ kitsú:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ndaha nku nda̱ profeta̱ najmi nda tsꞌín nꞌekjáíhi̱n nankihi̱.
\v 25 Kju̱axi̱ nga nkjin maha jminchjín xi ja kꞌien xꞌi̱hi̱n xi tjín Israel ni̱stjin nga yꞌejña nda̱ profeta̱ Elia̱, nkꞌie nga kisꞌechjá nkꞌa ján nga najmi ta̱ kikꞌaha tsꞌí jan nú masen tjíhin ko̱ nkꞌie nga tu̱ xí chánkahá kjintíá xi kisꞌe ngayjee̱ a̱sunntee̱.
\v 26 Ndaha tsa bꞌa̱ kama, tu̱nga najmi kinꞌekjísehé ra̱ ndaha nku jminchjín xi ja kꞌien xꞌi̱hi̱n xi tjín yo̱, nku tutuhú ta̱chju̱ún xi ja kꞌien xꞌi̱hi̱n xi yꞌejña Sarepta̱, nanki xi tiña maha̱ nanki Sidon.
\v 27 Ko̱ ta̱ nkjin maha xu̱ta̱ xi kꞌuhu̱n chꞌin fentujnu xi tjín Israel ni̱stjin nga yꞌejña nda̱ profeta̱ Eliseo̱, tu̱nga ndahá nku najmi kama nkihi̱, nku tutuhú Naman, nda̱ xi a̱nte Siri̱a̱ nibáha.
\p
\v 28 Nkꞌie nga i̱ncha kintꞌé ni xuꞌbi̱, ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjíntu a̱ya niꞌya sinagoga̱ tu̱ ni xí kama kjahán ra̱.
\v 29 A̱sꞌa̱i i̱ncha tsisintje̱n ko̱ kikꞌonsje Jesu na̱tsin na̱nti̱o̱. I̱ncha ngjiko̱ santaha má nkꞌantjaihi̱ a̱sunntu tje̱nki̱ xi kamandasún nankiu̱, tu̱ xi yo̱ kja̱níkjꞌantjaihi.
\v 30 Tu̱nga jꞌajin masehén ra̱ Jesu xu̱to̱ nga ngji.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌín nda̱íhi̱ Jesu nku nda̱ xi tíjñajihi̱n nku nda̱ninda
\r (Mr. 1:21-28)
\p
\v 31 A̱sꞌa̱i ngji Jesu nanki Capernaum, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Galilea̱. Yo̱ tsakúyaha̱ xu̱ta̱ éhe̱n Nti̱a̱ná nga ni̱stjin nkjún.
\v 32 Kama nkjúhu̱n xu̱ta̱ xi nkú tsꞌín tsakúya, a̱tꞌaha̱ kinchja̱ xi nkúhu tsa xá tjíhi̱n.
\v 33 Ko̱ a̱ya niꞌya sinagoga̱ xi tíjña yo̱ kabꞌejñajihi̱n xu̱ta̱ nku nda̱ xi tíjñajihi̱n nku nda̱ninda. Kui xi ꞌyún ṉkjún kikjintáya nga bꞌi̱ kitsú:
\p
\v 34 —Ji Jesu xi nibáhani Nazaret, ¿mí nihi xi tjínko̱ni̱? ¿Á ja kjúái̱ nꞌekjehe̱ni̱? Bená yáha ji. Ji xi ntíhi̱ Nti̱a̱ná.
\p
\v 35 Tu̱nga ndjáhá kinchja̱ko̱ Jesu nda̱nindoo̱:
\p —¡Xu̱ sin nꞌei ko̱ ti̱tjusje̱jihi̱n ndo̱!
\p A̱sꞌa̱i nda̱nindoo̱ kikjaníkjꞌa ndo̱ tꞌanankiu̱ nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ ko̱ najmi kitsꞌínꞌuhu̱n nga tsitjujíhi̱n.
\v 36 Tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ ngatentee̱ xu̱ta̱ ko̱ bꞌi̱ ngján kingjásjaiyaha̱ xinkjín:
\p —¿Mí én chánkaha xuꞌbi̱? Tjíhi̱n ngaꞌyún ndo̱ nga batéxumaha̱ jánindoo̱ ko̱ ntꞌéꞌéhe̱n nga mꞌosje.
\p
\v 37 Ngayjee̱ a̱nte xi tjín tiña yo̱ tu̱ xí kichubani̱jmíyahá ni Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu na̱ nchíꞌyaha̱ Pedro̱
\r (Mt. 8:14-15; Mr. 1:29-31)
\p
\v 38 A̱sꞌa̱i tsisintje̱n Jesu ko̱ tsitju niꞌya sinagoga̱ nga ngji niꞌyaha̱ Simon. Kui chu̱bo̱ chꞌin kjijñako̱ na̱ nchíꞌyaha̱ Simon. Tu̱ xí tímahá ra̱ chꞌin ko̱ bꞌa̱ kikꞌihi̱n Jesu tsa tsꞌi̱ínnkihi̱ ta̱chjúu̱n.
\v 39 A̱sꞌa̱i kingjénstenne Jesu ta̱chjúu̱n ko̱ tsanka tje̱nnki chꞌiu̱n. Kindyjajihi̱n chꞌiu̱n ko̱ tje̱nꞌyún tsisintje̱hén nga kitsjáha̱ nichine xi tsichusehe̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nkjin xu̱ta̱ un
\r (Mt. 8:16-17; Mr. 1:32-34)
\p
\v 40 Nkꞌie nga ja ngjintjai tsꞌíu̱, ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjíhi̱n xu̱ta̱ un xi kjꞌa̱í kjꞌa̱í chꞌin xi kꞌuhu̱n, kui xi i̱ncha jꞌaiko̱ho̱ Jesu ko̱ Jesu kingjenne ntsja nga nkúnkú xu̱ta̱ uu̱n ko̱ kitsꞌínnkihi̱.
\v 41 Ko̱ nkjin ta̱ maha xu̱ta̱ xi tsitjujíhi̱n jánindoo̱. Bꞌa̱ kitsú jánindoo̱ nga kikjintáya:
\p —¡Ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná!
\p Tu̱nga ndjáhá kinchja̱ko̱ Jesu jánindoo̱. Najmi kitsjántehe̱ tsa ku̱i̱nchja̱, a̱tꞌaha̱ i̱ncha be nga Jesu xi kitsꞌín nibáha̱ Nti̱a̱ná.\f + \fr 4:41 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f*
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsitju Jesu nga yꞌéni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná
\r (Mr. 1:35-39)
\p
\v 42 Nkꞌie nga ja kama see̱n, tsitju Jesu nga ngji nku a̱nte tꞌaxín tiya. Tu̱nga tsangisjaihí ra̱ xu̱ta̱, ko̱ nkꞌie nga i̱ncha tsichu má xi tje̱hen síjña Jesu, kama mjehe̱ nga tsꞌi̱ínkasínꞌyún tu̱ xi najmi ngju̱a̱i̱hi.
\v 43 Tu̱nga bꞌi̱hí kitsú Jesu:
\p —Tjíhin nga ta̱ kꞌueni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ na̱nti̱a̱ xingisoo̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná xi tsu nga Nti̱a̱ná tíbatéxuma. A̱tꞌaha̱ kui xá kinꞌe nibáhana.
\p
\v 44 Ja kamoo̱, ngjikꞌíéni̱jmí Jesu éhe̱n Nti̱a̱ná xki̱ niꞌya sinagoga̱ xi tjín a̱nte Judea̱.
\c 5
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ha̱ Jesu já niꞌyakuyá xi tjuhu̱n
\r (Mt. 4:18-22; Mr. 1:16-20)
\p
\v 1 Nku ni̱yá nkꞌie nga síjña Jesu a̱ndai ntáchakꞌun xi ꞌmi Genesaret, jꞌaitsenéhe̱ ra̱ xu̱ta̱ xi mjehe̱ ku̱a̱sínñjuhu̱ éhe̱n Nti̱a̱ná.
\v 2 Kikie Jesu jo tsutsu xi kjintu tiya a̱ndai ntáchakꞌuu̱n, a̱tꞌaha̱ ja kabitjujen já tsuba tji̱o̱ nga tíi̱ncha bané na̱ꞌyaha̱.
\v 3 A̱sꞌa̱i jasꞌen Jesu nku tsutsu, yá xi tsꞌe̱ Simon, ko̱ tsankihi̱ nga tsꞌi̱ín tꞌaxín i̱chí tsutsuu̱ a̱ndai ntáchakꞌuu̱n. Yꞌejñaya Jesu yóo̱ nga tsakúyaha̱ xu̱ta̱ éhe̱n Nti̱a̱ná.
\p
\v 4 Nga ja kamaha̱ nga kinchja̱, a̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ Simon:
\p —Tꞌinko̱i̱ tsutsuu̱ má na̱nka̱ha̱ ntáchakꞌuu̱n. Yo̱ chja̱nikjꞌo na̱ꞌyanu̱u tu̱ xi sa̱kúhu̱nu̱u tji̱o̱.
\p
\v 5 Bꞌa̱ kitsú Simon:
\p —Ji nda̱ maestru̱, nku ni̱stje̱n kamjei̱ na̱ꞌyani̱. Ndaha nku tji̱o̱ najmi kafitꞌani̱. Tu̱nga jihí xi bꞌa̱ tíbixín, kui nga kfín kjanikjꞌáhana na̱ꞌyoo̱.
\p
\v 6 Nkꞌie nga ja bꞌa̱ kitsꞌín jóo̱, tu̱ ni xí nkjihín tji̱o̱ kisakúhu̱ nga santaha xí mjehé stíya na̱ꞌyaha̱.
\v 7 A̱sꞌa̱i kinchja̱ha̱ já xinkjín xi tíi̱ncha tsutsu xinkuu̱ tu̱ xi kjꞌu̱a̱ísinko̱ho̱ ra̱. Jꞌai jóo̱ ko̱ kitsꞌíntse susun nga joo̱ tsutsuu̱ ko̱ i̱chí mahá ndyjaha̱ nga ngju̱a̱i̱jinntí.
\v 8 Nkꞌie nga kikie Simon Pedro̱ niu̱, tsasinkúnchꞌin nginku̱n Jesu ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ji Nda̱ Nti̱a̱, tꞌejñaní, a̱tꞌaha̱ xi nkúhu an, ngatitsuhún tsꞌian.
\p
\v 9 Bꞌa̱ kitsú a̱tꞌaha̱ kitsankjún Simon ko̱ ngayjee̱ já xi tje̱nko̱ho̱ tu̱ nga̱tꞌaha̱ tji̱o̱ ṉkjún xi kisakúhu̱.
\v 10 Bꞌa̱ ta̱ kamaha̱ Santiago̱ ko̱ Jua xi jáha̱ Zebedeo̱ maha, xi ta̱ tje̱nko̱ Simon. Tu̱nga bꞌi̱hí kitsú Jesu nga kinchja̱ko̱ Simon:
\p —Najmi tu̱ binkjuin. Ndꞌa̱i̱ chꞌa̱tutsꞌi̱hi̱n ri̱ nga xu̱ta̱ nu̱ba̱i̱.
\p
\v 11 Nkꞌie nga i̱ncha jꞌaiko̱ tsutsuu̱ a̱ndai ntóo̱, i̱ncha yꞌéntuyje ni xi tjíhi̱n yo̱ ko̱ kitsjennkíhi̱ Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nku nda̱ xi kꞌuhu̱n // chꞌin fentujnu
\r (Mt. 8:1-4; Mr. 1:40-45)
\p
\v 12 Ni xi kama, nkꞌie nga tíjña Jesu nku nanki i̱chí xi tjín yo̱, tu̱ jꞌaihí nku nda̱ xi kꞌuhu̱n chꞌin fentujnu. Nkꞌie nga kikie Jesu, tsasinkúnchꞌintꞌaha̱ ko̱ kinchja̱ntjai yjoho̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, tsa ji xi mjehi, ka̱ma nꞌe̱ jení nga chjúxinní chꞌin xi kꞌunna.
\p
\v 13 A̱sꞌa̱i kingjénne ntsja Jesu nda̱ uu̱n ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱ nga kitsꞌínko̱:
\p —Mjena. Katuma jei.
\p Ta̱ kuihi chu̱bo̱ tsitjuxíhi̱n chꞌihi̱n ndo̱.
\v 14 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ Jesu ndo̱:
\p —Ji, najmi tu̱ chꞌa xi ꞌmiyaihi̱. Tꞌihi̱nkúchjihi̱ yjohi̱ nda̱ na̱ꞌmiu̱ ko̱ tjein chje̱ xi nkú tsꞌín yꞌéjña Moise a̱tꞌaha̱ ja kama jei, tu̱ xi sku̱e̱ kixi̱hi xu̱ta̱ nga ja kamanda ngáhani.
\p
\v 15 Ndaha tsa bꞌa̱ tsu Jesu, tu̱nga tu̱ sahá ꞌyún kiya sa. Nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi fꞌaisehe̱ tu̱ xi ku̱a̱sínñjuhu̱ ra̱ ko̱ tu̱ xi ka̱ma nkihi̱ ra̱, a̱tꞌaha̱ chꞌin kꞌuhu̱n.
\v 16 Tu̱nga máha Jesu, a̱nte kixi xi tjín yo̱ fi nga fi tꞌaxín. Yo̱ kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nku nda̱ xi najmi ma fi
\r (Mt. 9:1-8; Mr. 2:1-12)
\p
\v 17 Nku ni̱stjin nkꞌie nga tíbakúya Jesu, yo̱ ta̱ kabꞌentu já fariseo̱ ko̱ já xi bakúya kju̱a̱téxumoo̱ xi nibaha nga ngúsuhu̱n a̱nte Galilea̱, a̱nte Judea̱ ko̱ nanki Jerusalen. Kisꞌejña chji ngaꞌyúhu̱n Nti̱a̱ná a̱jihi̱n Jesu nga kitsꞌínnkihi̱ xu̱ta̱ un kui chu̱bo̱.
\v 18 Tu̱ jꞌaihí kꞌu̱a̱ já xi kabꞌanganki nku nda̱ nga kjisun na̱chaha̱n, xi najmi ma fi. Mjehe̱ jóo̱ nga kju̱a̱sꞌenko̱ nda̱ uu̱n a̱ya niꞌyoo̱ ko̱ ngju̱ájña nginku̱n Jesu kai.
\v 19 Tu̱nga najmi kisakú ni̱yáhá ra̱ xi nkú tsꞌín kju̱a̱sꞌenko̱ho, a̱tꞌaha̱ katsehe xu̱ta̱ yo̱. Kui nga i̱ncha ngjiyajnuhu nkꞌa niꞌyoo̱ ko̱ i̱ncha kikjexín nku te ni xi kjinehe̱ niꞌyoo̱. Yo̱ kitsꞌín nibájen nda̱ uu̱n nga kjiya na̱chan tsꞌíhi̱n ra̱. Kitsꞌín nibájen santa nkúhu nga jꞌaingjájña kamasehe̱n a̱yoo̱ xi tje̱hen nginku̱n Jesu.
\p
\v 20 Nkꞌie nga kikie Jesu nga sꞌejihi̱n jóo̱ yáha kui, a̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ nda̱ uu̱n:
\p —Ji nda̱ xinkjíán, ja kama ndyjatꞌahi ngatitsuhi̱n.
\p
\v 21 A̱sꞌa̱i kikꞌatutsꞌi̱hi̱n já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱ nga bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkjinkꞌun: “¿Yá nda̱ha xuꞌbi̱? Najmi tíbenkjún Nti̱a̱ná nga bꞌa̱ tsꞌín tínchja̱. A̱tꞌaha̱ nku tutuhú Nti̱a̱ná xi maha̱ tsꞌínndyjatꞌaha̱ ngatitsuhu̱n xu̱ta̱.”
\p
\v 22 Tu̱nga kamankjihín ra̱ Jesu ni xi tíi̱ncha tsꞌínnkjinkꞌun jóo̱. A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —¿Á bꞌa̱ tsꞌín tínꞌenkjínkꞌuhunnu?
\v 23 ¿Má éhen xi ꞌyún na̱xu̱ tje̱n xi ka̱ma xíhi̱n ndo̱? ¿A: “Ja kama ndyjatꞌahi ngatitsuhi̱n”? ¿A ra̱: “Ti̱síntje̱i̱n ko̱ ti̱tsutjai”?
\v 24 Tu̱nga mjehéna nga cho̱o nga Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n tíjña ngajoho̱ Nti̱a̱ná a̱sunntei̱ xi má nga ka̱ma tsꞌi̱ínndyjatꞌaha̱ ngatitsuhu̱n xu̱ta̱.
\p A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ nda̱ xi najmi ma fiu̱:
\p —Ji tínchjako̱ho. Ti̱síntje̱i̱n, chjúbéí na̱chahi̱n ko̱ tꞌin ngáhani niꞌyahi̱.
\p
\v 25 A̱sꞌa̱i nginku̱n ngatentee̱ xu̱ta̱ tje̱nꞌyún tsisintje̱hén nda̱ uu̱n, jakjꞌá na̱chan xi kjijñasun ko̱ títsꞌíntsjo tsꞌíhi̱n ra̱ Nti̱a̱ná nga ngji ngáha niꞌyaha̱.
\v 26 Kama nkjúhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ ko̱ kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná. Tu̱ ni xí kitsankjúhún nga bꞌi̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín:
\p —Kju̱a̱nkjún xi kju̱axi̱hi kuayaá ndꞌa̱i̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ha̱ Jesu Levi
\r (Mt. 9:9-13; Mr. 2:13-17)
\p
\v 27 Nkꞌie nga ja kama, a̱sꞌa̱i tsitju Jesu ko̱ kikie nku nda̱ xi fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱, xi Levi ꞌmi. Kui xi kabꞌejña a̱nte má nga fꞌáchjíntjai chꞌá. Jesu bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Tsjénnkiní.
\p
\v 28 A̱sꞌa̱i tsisintje̱n Levi, yꞌéntuyje ni xi tjíhi̱n yo̱ ko̱ kitsjennkíhi̱ Jesu.
\v 29 Niꞌyaha̱ Levi kitsꞌíhi̱n Jesu nku sꞌí chánka ko̱ nkjin ṉkjún já xi fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱ ko̱ kjꞌa̱í sa xu̱ta̱ kabꞌentutꞌáko̱ho̱ yámixo̱.
\v 30 Tu̱nga já fariseo̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ já niꞌyakuyáha̱ Jesu nga yꞌésiko̱:
\p —¿Á já xi fꞌáchjíntjaihi chꞌá ko̱ já xi najmi na̱xu̱ tsꞌíntjusuhun kju̱a̱téxumoo̱ tíchineko̱honu ko̱ tíꞌyuko̱honu?
\p
\v 31 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Xu̱ta̱ xi uhu̱n machjéhe̱n já chji̱ne̱nki, najmi xi ndaha̱.
\v 32 Najmi xu̱ta̱ xi na̱xu̱ tsꞌíntjusun kju̱a̱téxumaha̱ Moise jái̱ nchjaha̱, xu̱ta̱ ngatitsun ní jái̱ nchjaha̱ tu̱ xi ngju̱a̱i̱kjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu nkjé tjíhin nga kꞌúéntu kjintíá xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱
\r (Mt. 9:14-17; Mr. 2:18-22)
\p
\v 33 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ i̱ncha kitsúhu̱ jóo̱ Jesu:
\p —Nkjin ni̱yá bꞌentu kjintíá ko̱ nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná já niꞌyakuyáha̱ Jua Bautista̱, ko̱ bꞌa̱ ta̱ tsꞌín já niꞌyakuyáha̱ já fariseo̱. Tu̱nga máha xi tsꞌi̱, i̱ncha kjine ko̱ ꞌbi.
\p
\v 34 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿A mahá bꞌentu kjintíá xu̱ta̱ xi tjíntujín nku sꞌí kju̱a̱bixan nkꞌie nga tíjñajin saha̱ nda̱ bixoo̱n?
\v 35 Tu̱nga ku̱i̱chúhú ni̱stjin nga chjúꞌaha̱ nda̱ bixoo̱n. Nkꞌie nga ku̱i̱chú ni̱stjin xuꞌbo̱, nkꞌiehé nga kꞌúéntu kjintíá.
\p
\v 36 Ko̱ bꞌi̱ tsꞌín ta̱ yꞌéjña chu̱ba̱yaha̱:
\p —Najmi tjín xi batetꞌa nku te najyun tse̱tse̱ ko̱ bꞌéstitꞌako̱ho nku najyun chá. Tsa bꞌa̱ tsꞌi̱ín, najmi tu̱ nku najyun tse̱tse̱ batsun. Ta̱ najmi bꞌakjáha̱ xinkjín najyuu̱n nga sꞌestiya.
\v 37 Ko̱ ta̱ ndaha najmi chꞌa binchá binu̱ tse̱tse̱ nku tsa tja̱ba̱xín chá. A̱tꞌaha̱ binu̱ tse̱tse̱ kjeti̱ya tsa tja̱ba̱xín chóo̱. A̱sꞌa̱i fi ndzjo binu̱ ko̱ batsún tsa tja̱ba̱xíu̱n.
\v 38 Kui nga tsa tja̱ba̱xín tse̱tse̱hé xincháha binu̱ tse̱tse̱.
\p
\v 39 ’Ko̱ najmi tjín xi ꞌbi binu̱ chá, tsa tu̱ sa binu̱ tse̱tse̱hé tsꞌi̱ín mje ngá. A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsu nga xi chóo̱ xi ꞌyún nda.
\c 6
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu ni̱stjin nkjúu̱n
\r (Mt. 12:1-8; Mr. 2:23-28)
\p
\v 1 Nku xua̱tu̱ tífꞌa Jesu má nga tjíntje̱ tuni̱ñu̱. A̱sꞌa̱i já niꞌyakuyáha̱ i̱ncha kikjeꞌyún tuni̱ñu̱ ko̱ i̱ncha kitsꞌíntjiya ntsja nga kikjine.
\v 2 A̱sꞌa̱i kꞌu̱a̱ já fariseo̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —¿Á ni xi tíjña nkjúhu̱n ra̱ kju̱a̱téxumoo̱ nga ni̱stjin nkjúu̱n tínꞌehenu?
\p
\v 3 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿A najmi kje̱hé nꞌeyo má nga tjítꞌa ni xi kitsꞌín David nkꞌie nga kama bjoho̱ kui ko̱ já xi tje̱nko̱ho̱?
\v 4 Jasꞌen a̱nte nkjúhu̱n Nti̱a̱ná ko̱ kikjine ni̱nku̱a̱n nkjún xi tjíntu yo̱, ni xi tu̱ já na̱ꞌmiu̱ ma kjinehé. Kikjine niu̱ ko̱ ta̱ kitsjáha̱ já xi tje̱nko̱ho̱.
\p
\v 5 Ko̱ bꞌa̱ ta̱ kitsúhu̱:
\p —Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n batéxumaha̱ santaha ko̱ ni̱stjin nkjúu̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nku nda̱ xi chꞌihi̱n ntsja
\r (Mt. 12:9-14; Mr. 3:1-6)
\p
\v 6 Ni xi kama nga kjꞌa̱í xua̱tu̱ ngáha, jasꞌen Jesu niꞌya sinagoga̱ ko̱ tsakúya. Yo̱ ta̱ kabꞌejña nku nda̱ xi chꞌihi̱n ntsja kixi̱.
\v 7 Já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱ kikuntá ꞌma Jesu, tu̱ xi sku̱e̱he tsa tsꞌi̱ínnkihi̱ ndo̱ nga ni̱stjin nkjúu̱n ko̱ bꞌa̱ tsꞌín sa̱kúhu̱ ra̱ má tíndyjajihi̱n Jesu.
\v 8 Tu̱nga behé Jesu ni xi tíi̱ncha tsꞌínnkjinkꞌun jóo̱. A̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ nda̱ xi chꞌihi̱n ntsja:
\p —Ti̱síntje̱i̱n ko̱ ti̱si̱njñai yo̱ kamasee̱n.
\p Tsisintje̱n ndo̱ ko̱ tsasinjña kamasee̱n.
\v 9 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ jóo̱:
\p —Nku ni kuasjáíyanu̱u. ¿Mí nihi xi ma nꞌe nga ni̱stjin nkjúu̱n? ¿A ma nꞌe ni xi nda, a ra̱ ni xi najmi nda? ¿A ma nꞌekꞌanki xu̱ta̱, a ra̱ ma nꞌekꞌien?
\p
\v 10 A̱sꞌa̱i tsasehe̱ ngayjee̱ já xi kabinchandáíhi̱ ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱ nda̱ xi chꞌihi̱n ntsja:
\p —Tjentei ntsa̱i̱.
\p Bꞌa̱ kitsꞌín ndo̱ ko̱ kamanda ntsja.
\v 11 Tu̱nga máha já xuꞌbo̱, tu̱ ni xí kama kjahán ra̱ ko̱ bꞌi̱ ngján kinchja̱ni̱jmíyako̱ho xinkjín mí nihi xi ka̱ma tsꞌi̱íhi̱n Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsjá xáha̱ Jesu já postru̱ xi te joo̱
\r (Mt. 10:1-4; Mr. 3:13-19)
\p
\v 12 Kjꞌa̱í ni̱stjin ngáha ngji nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná Jesu má tíjña nku a̱sunntu tje̱nki̱. Nku ni̱stje̱n kikꞌaha̱ yo̱ nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná.
\v 13 Nkꞌie nga ja kama ndzjee̱n, kinchja̱ha̱ xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱. Te jo maha já xi jꞌájin. Já postru̱ kitsúhu̱ jóo̱.\f + \fr 6:13 \ft “Xi kisꞌexá” tsuhu̱ ra̱ “nda̱ postru̱” ko̱ a ra̱ “já postru̱”.\f*
\p
\v 14 Kui xuꞌbi já te jo xi jꞌájin Jesu: Simon, xi kitsjá jꞌáíhi̱n nga ta̱ Pedro̱ kꞌúín, ko̱ Andre, xi nda̱ ntsꞌe̱ Pedro̱ maha, Santiago̱, Jua, Felipe̱, Bartolome,
\v 15 Mateo̱, Toma, Santiago̱ xi ntíhi̱ Alfeo̱, Simon xi mako̱ já xi mjehe̱ tsꞌi̱ín nda̱íhi̱ na̱xi̱nantá Israel,
\v 16 Juda̱ xi ntíhi̱ Santiago̱, ko̱ Juda̱ Iscariote̱ ya xi a̱skahan kitsꞌínkjasꞌen Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kama ñjakúnehe̱ xu̱ta̱ Jesu
\r (Mt. 4:23-25)
\p
\v 17 A̱sꞌa̱i nibajenko̱ Jesu jóo̱ ko̱ jꞌai sinjñaꞌyún nku a̱nte sunya. Yo̱ kama ñjakú nkjin xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱ ko̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi nibaha ngayjee̱ nanki xi tjín a̱nte Judea̱ ko̱ xi tjín a̱ndaihi̱ nanki Jerusalen ko̱ a̱nte xi tiña maha̱ nanki Tiro̱ ko̱ nanki Sidon. Kui xi jꞌaisínñjuhu̱ Jesu ko̱ tu̱ xi ka̱ma nki yaha̱ ra̱ xi kꞌuhu̱n chꞌin.
\v 18 Ko̱ xu̱ta̱ xi un tíbehe̱ nga tjíntujíhi̱n jánindoo̱ ta̱ kama nda̱íhi̱.
\v 19 Ngayjee̱ xu̱ta̱ mjehe̱ nga tsꞌi̱ínko̱ Jesu, a̱tꞌaha̱ ngaꞌyún xi bitjujíhi̱n. Kui ngaꞌyún xi tsꞌínnkiko̱ho̱ ra̱ ngayjee̱ xu̱ta̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu yá xu̱ta̱ha xi nda tjín tsꞌe̱ nginku̱n Nti̱a̱ná
\r (Mt. 5:1-12)
\p
\v 20 A̱sꞌa̱i tsasehe̱ Jesu xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱ ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌa̱jun xi najmi tjínnu̱u kju̱a̱nchíná xi ka̱ma ꞌyún kꞌun, a̱tꞌaha̱ jun xi tintsu̱ba̱jiun má batéxuma Nti̱a̱ná.
\p
\v 21 ’Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌa̱jun xi tíma bjoho̱nu̱u ndꞌa̱i̱, a̱tꞌaha̱ jun xi kꞌu̱a̱nki ka̱ma ngáha̱nu̱u.
\p ’Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌa̱jun xi tíchꞌíhinu ndꞌa̱i̱, a̱tꞌaha̱ jun xi cha̱jnu̱ ngáhanu.
\p
\v 22 ’Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌa̱jun xi tsꞌi̱ín unkiehe̱nu̱u xu̱ta̱, nkꞌie nga najmi sa̱síhi̱n jun xu̱ta̱, nkꞌie nga chꞌon ku̱i̱tsu̱nu̱u ko̱ nga ku̱i̱nchja̱yanenu̱u xi nkú joyaha tsa jun xi chꞌonkꞌun a̱tꞌaha̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n yjankiu.
\v 23 Tsjo katumanu̱u kui ni̱stjiu̱n ko̱ katsejíhi̱nnu̱u kju̱a̱tsjo, a̱tꞌaha̱ ꞌyún tse chjí xi nꞌe̱kjóho̱on ndji̱o̱jmi ján. A̱tꞌaha̱ ntje̱ cháha̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱ bꞌa̱ ta̱ chꞌon kitsꞌíhi̱n já profeta̱ xi kisꞌe ni̱stjin nkꞌie.
\p
\v 24 ’Tu̱nga ni̱ma̱ rú nꞌehenu xi nchi̱nó, a̱tꞌaha̱ ja tínꞌekjóho̱on kju̱a̱tsjonu̱u.
\p
\v 25 ’Ni̱ma̱ rú nꞌehenu xi kitse sisinnu̱u ndꞌa̱i̱, a̱tꞌaha̱ ka̱ma bjo ngáha̱nu̱u.
\p ’Ni̱ma̱ rú nꞌehenu xi tíchajnu ndꞌa̱i̱, a̱tꞌaha̱ kꞌúé nusin nusinnu̱u ko̱ chꞌi̱ú.
\p
\v 26 ’Ni̱ma̱ rú nꞌehenu nkꞌie nga ngatentee̱ xu̱ta̱ nda tsꞌín ku̱i̱nchja̱yanenu̱u, a̱tꞌaha̱ bꞌa̱ ta̱ nda tsꞌín kinchja̱yane ntje̱ cháha̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱ já profeta̱ tsankꞌá xi kisꞌe ni̱stjin nkꞌie.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nkú nꞌe̱ka̱á xi chꞌon títsꞌínná
\r (Mt. 5:38-48; 7:12)
\p
\v 27 ’Tu̱nga máha jun xi tíbasinñjúnú, bꞌa̱ tíxinnu̱u. Nꞌe̱tjó xu̱ta̱ kontra̱nu̱u. Nda nꞌo̱ho̱ xu̱ta̱ xi unkienu̱u.
\v 28 Xi chꞌon ku̱i̱tsu̱nu̱u, nda tꞌihu̱un. Nkꞌie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná, chu̱bantjo xu̱ta̱ xi chꞌon títsꞌínnu̱u.
\v 29 Tsa tjín xi kꞌo̱njihin nku tsa̱hi̱, tjeihi̱n ko̱ xinkuu̱. Ko̱ tsa tjín xi kjéꞌahi chi̱nkantsja̱hi̱, tjennteihi̱ nga katjiko̱ ko̱ chi̱nkahi̱.
\v 30 Tu̱ yáhá ni xi ku̱a̱nkihi tsa mí nihi, tjeihi̱n. Ko̱ tsa tjín xi ngju̱a̱i̱ko̱ ni xi tsꞌi̱, najmi tu̱ ji nꞌenisihi̱ ri̱.
\v 31 Xi nkú tsꞌín mjenu̱u nga nꞌe̱nu̱u, bꞌa̱ ta̱ nꞌo̱ho̱ xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í.
\p
\v 32 ’Tsa nꞌe̱tjó xi tjoho̱ jun, ¿mí kju̱a̱ndaha xi tínꞌo? Santaha ko̱ xu̱ta̱ ngatitsuu̱n bꞌa̱ ta̱ tsꞌín tjoho̱ xinkjín.
\v 33 Ko̱ tsa nda nꞌoho̱o xi nda títsꞌínnu̱u, ¿mí kju̱a̱ndaha xi tínꞌo? Santaha ko̱ xu̱ta̱ ngatitsuu̱n bꞌa̱ ta̱ i̱ncha tsꞌín.
\v 34 Ko̱ tsa nꞌekienyoho̱o xi behe̱ kꞌun nga tsjá ngajoya ngáha̱nu̱u, ¿mí kju̱a̱ndaha xi tínꞌo? Santaha ko̱ xu̱ta̱ ngatitsuu̱n tsꞌínkienyaha̱ xinkjín ko̱ kuyá ngajoya ngáha.
\p
\v 35 ’Tu̱nga máha jun, nꞌe̱tjó xu̱ta̱ kontra̱nu̱u, nꞌo̱ho̱ ni xi nda, ko̱ nꞌe̱kienyo nga najmi tu̱ chuyó tsa kꞌu̱a̱i̱ ngajoya ngáha̱nu̱u. Bꞌa̱ tsꞌín tse chjí nꞌe̱kjáíhi̱n ru̱u ko̱ ku̱i̱chúmo ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi tíjña nkꞌa ján. A̱tꞌaha̱ kui xi nda tsꞌínko̱ ndaha tsa xi chꞌonkꞌuu̱n ko̱ xi najmi tsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱ nga nda tínꞌeko̱.
\v 36 Kui nga katuma ni̱ma̱ha̱nu̱u xu̱ta̱ xingisoo̱ xi nkú tsꞌín Na̱ꞌminu̱u ma ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga najmi nꞌe̱kꞌanjiá jé xu̱ta̱
\r (Mt. 7:1-5)
\p
\v 37 ’Najmi tu̱ nꞌekꞌanjiu jé xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í. Bꞌa̱ ta̱ tsꞌín Nti̱a̱ná najmi tsꞌi̱ínnijénu̱u. Najmi tu̱ nꞌoho̱o kju̱a̱ xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í. Bꞌa̱ ta̱ tsꞌín Nti̱a̱ná najmi tsꞌi̱ínnu̱u kju̱a̱. Nꞌe̱ndyjatꞌo ko̱ Nti̱a̱ná ta̱ tsꞌi̱ínndyjatꞌanu̱u.
\v 38 Tjon ko̱ Nti̱a̱ná tsjá sisinnu̱u. Tsꞌi̱íntse susun ko̱ xí kꞌu̱étsujneyáhá tsanu̱u. Xí ngju̱a̱i̱ ndzjontjáíhí ka̱ma. Chu̱ba̱ xi nꞌe̱ chjón nga kꞌu̱o, ta̱ kui xi kꞌu̱a̱chu̱ba̱ko̱ ngáha̱nu̱u Nti̱a̱ná nga tsjánu̱u.
\p
\v 39 Ko̱ bꞌi̱ ta̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga yꞌéjña chu̱ba̱ya:
\p —¿A ka̱mahá ra̱ nku nda̱ ka̱ ku̱a̱kú ni̱yáha̱ kjꞌa̱í nda̱ ka̱? ¿A najmi ku̱i̱xuntuyáhá nku ti̱xa̱ nga joo̱?
\v 40 Nku nda̱ niꞌyakuyá najmi ꞌyún yankjún sa nga nda̱ maestru̱hu̱. Tu̱nga nga ja kfe̱tꞌaha̱ ni xi tíbangiya, bꞌa̱ ta̱ tsꞌín ka̱maha̱ xi nkúhu nda̱ maestru̱hu̱.
\p
\v 41 ’¿Nkú tsꞌín ji tíchasehe̱ ri̱ stjé xi kjinkihi tunku̱n nda̱ ntsꞌei nkꞌie nga najmi títsꞌín ndzjehin yáxuꞌba xi kjinki tunkuin?
\v 42 Tsa najmi tíyai yáxuꞌba xi kjinki tsꞌi̱, ¿nkú tsꞌín bꞌa̱ kꞌúíhi̱n ri̱ nda̱ ntsꞌei: “Nda̱ ntsꞌé, kꞌu̱a̱i̱ntení nga kꞌuasjénkia stjé xi kjinki tunkuin”? Tínꞌei ni xi tsꞌín xi tu̱ tsjohó ra̱ bakúchji xi nkú tsꞌín benkjún Nti̱a̱ná ni xi nꞌe̱ní ní. Nꞌe̱sje mahi tjun yáxuꞌba xi kjinki tunkuin, tu̱ xi nda ka̱ma ndzjehen ri nga nꞌe̱sjenki stjé xi kjinki tunku̱n nda̱ ntsꞌei.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu xi nkú tsꞌín yaha̱ ra̱ xu̱ta̱
\r (Mt. 7:17-20; 12:33-35)
\p
\v 43 ’Najmi yá tu xi nda bjaha̱ tu xi najmi nda, ko̱ ta̱ ndaha yá tu xi najmi nda bjaha̱ tu xi nda.
\v 44 Tu xi bjaha̱ nga nkúnkú yá tu xi tjín, kui xi bakúchji xi nkú kꞌun yá tuu̱. A̱tꞌaha̱ najmi a̱jin naꞌyóo̱ sꞌe tu higo̱ ko̱ ta̱ ndaha najmi a̱jin naꞌyá ntsje̱ sꞌe tuntsja̱jé.
\v 45 Nku nda̱ xi nda, ni nda xi tíjñajin ani̱ma̱ha̱ bꞌasje. Nku nda̱ xi chꞌonkꞌun, ni chꞌonkꞌun xi tíjñajin ani̱ma̱ha̱ bꞌasje. A̱tꞌaha̱ ni xi kitsejíhin ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱, kui ní nihi xi bitju tsꞌa.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu yá xu̱ta̱ha xi nkjinkꞌun
\r (Mt. 7:24-27)
\p
\v 46 ’¿Á: “Nda̱ maestru̱, nda̱ maestru̱”, tíꞌmihinú nga najmi tínꞌehenu ni xi tíbakuyánu̱u?
\v 47 Xínyanu̱u yá xi nkú joyaha xi fꞌaisena ko̱ ntꞌé énna̱ ko̱ tsꞌíntjusun.
\v 48 Kui xi bꞌa̱ joyaha nku nda̱ xi na̱nka̱ tsakján ko̱ na̱xi̱ yꞌéyanjiko̱ho tutsꞌin niꞌyaha̱ nga kitsꞌínnda. Nkꞌie nga kama ꞌyún ntáje̱, ꞌyún jꞌaikꞌíéhe̱ niꞌyoo̱. Tu̱nga najmi jꞌajniyáhá ra̱, a̱tꞌaha̱ na̱xi̱ kamandasún.
\p
\v 49 ’Tunga máha xi ntꞌé énna̱ ko̱ najmi tsꞌíntjusun, kui xi bꞌa̱ joyaha nku nda̱ xi tu̱ a̱sun tꞌanankiu̱hú kitsꞌínndasún niꞌyaha̱ nga najmi yꞌéyanji. Nkꞌie nga ꞌyún jꞌaisatéhe̱ ntáje̱ niꞌyoo̱, tu̱ tje̱nꞌyún tsijnehé ko̱ tu̱ xi̱hi̱ ní kisꞌejña.
\c 7
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nda̱ musu̱hu̱ // nku nda̱ jun kꞌaku̱
\r (Mt. 8:5-13)
\p
\v 1 Nkꞌie nga ja kamaha̱ Jesu nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱, a̱sꞌa̱i ngji nanki Capernaum.
\v 2 Yo̱ tíjña nku nda̱ jun kꞌaku̱ Roma̱ xi tíjñaha̱ nku nda̱ musu̱ xi tjo ṉkjúhu̱n, xi kjijña un ko̱ ja ma ku̱a̱yáhá.
\v 3 Nkꞌie nga kintꞌé nda̱ jun kꞌaku̱ ni xi títsꞌín Jesu, kitsꞌínkjisehe̱ kꞌu̱a̱ jáchá xi tjíhi̱n xá a̱jihi̱n xu̱ta̱ judio̱, tu̱ xi ku̱a̱nkihi̱ ra̱ Jesu nga kjꞌu̱a̱í tsꞌínnkihi̱ nda̱ musu̱hu̱.
\v 4 A̱sꞌa̱i i̱ncha jꞌaisehe̱ Jesu ko̱ tsankintjáí nda̱ juu̱n nga bꞌa̱ i̱ncha kitsú:
\p —Nda ani̱ma̱ha̱ ndo̱. Machjéhe̱n nga ku̱i̱si̱nko̱i̱.
\v 5 A̱tꞌaha̱ tjoho̱ xu̱ta̱ná ko̱ santaha nku niꞌya sinagoga̱ kitsꞌínndani̱.
\p
\v 6 A̱sꞌa̱i ngjiko̱ Jesu jóo̱. Tu̱nga nkꞌiehé nga ja i̱ncha tsichu tiña niꞌyaha̱ nda̱ juu̱n, kꞌu̱a̱ já xi nda nchja̱ko̱ho̱ nda̱ juu̱n kitsꞌínkjisehe̱ Jesu tu̱ xi bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱hu̱ ra̱:
\p —Bꞌi̱ títsuhi nda̱ jun kꞌaku̱: Ji nda̱ nti̱a̱, najmi tu̱ nꞌestihi̱ yjohi̱, a̱tꞌaha̱ najmi an tsuhuna tsa niꞌyana̱ ku̱i̱tjásꞌe̱i̱n.
\v 7 Kui kju̱a̱ha nga ta̱ najmi kama takꞌan kjúái̱sehera. Tu̱ bꞌa̱ ti̱xín ní nga katumanda nda̱ musu̱na̱, ko̱ ka̱manda ndo̱ ma.
\v 8 A̱tꞌaha̱ xi nkúhu an, tíjñana xi batéxumana ko̱ ta̱ tjínna já jun xi batexumaha̱. Nkꞌie nga: “Tꞌin”, xihi̱n nku, a̱sꞌa̱i fi. Ko̱ tsa: “Nibái̱”, xíhi̱n kjꞌa̱í, a̱sꞌa̱i nibá. Ko̱ tsa nku nda̱ musu̱na̱: “Nꞌe̱i̱ kui nii̱”, xíhi̱n, a̱sꞌa̱i tsꞌín.
\p
\v 9 Nkꞌie nga kintꞌé Jesu én xi kitsꞌín nibá nda̱ juu̱n, kama nkjúhu̱n ko̱ kitsꞌínkꞌótjiya nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ nkjin xi tje̱nko̱:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ndaha nku xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ najmi kje̱e sakújinna xi bꞌi̱ tsꞌín sꞌejihi̱n an xi nkú tsꞌín sꞌejihi̱n nda̱i̱.
\p
\v 10 Nkꞌie nga kikꞌóya ngáha já xi kitsꞌínkji nda̱ jun kꞌaku̱, ja nda ngáha nda̱ musu̱ nga i̱ncha jꞌai.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínkjꞌáíyaha̱ Jesu ntíhi̱ nku ta̱chju̱ún xi ja kꞌien xꞌi̱hi̱n
\p
\v 11 Nkꞌie nga ja kama, a̱sꞌa̱i ngji Jesu nanki i̱chí xi ꞌmi Nain nga tje̱nko̱ tsꞌíhin já niꞌyakuyáha̱ ko̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱.
\v 12 Nkꞌie nga ja tsichu tiña Jesu má nga bitjasꞌe̱he̱n ra̱á nankiu̱, kikie nga ntí nku tutuhu̱ nku ta̱chju̱ún xi ja kꞌien xꞌi̱hi̱n tíi̱ncha fingjáyanji xu̱ta̱. Nkjin ṉkjún xu̱ta̱ na̱nti̱a̱ xi tjín yo̱ xi tje̱nko̱ho̱ ta̱chjúu̱n.
\v 13 Nkꞌie nga kikie Nda̱ Nti̱a̱ná ta̱chjúu̱n, kama ni̱ma̱ha̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Najmi tu̱ chꞌí.
\p
\v 14 A̱sꞌa̱i ngjise tiñaha̱ kaxo̱ ko̱ kitsꞌínko̱. Tsinchaꞌyún já xi yꞌanganki kaxo̱. A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Nda̱ti, ji tínchjako̱ho. ¡Ti̱síntje̱i̱n!
\p
\v 15 A̱sꞌa̱i yꞌejña kutu nda̱ xi ja kaꞌmee̱ kai ko̱ kinchja̱. Kitsꞌínkjasꞌen ngáha Jesu ndo̱ a̱ya ntsja na̱aha̱.
\v 16 Kitsankjún ngayjee̱ xu̱ta̱ ko̱ kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga bꞌi̱ kitsúhu̱ xinkjín:
\p —Nku nda̱ profeta̱ chánka ja kuitjujinná.
\p Ko̱ bꞌa̱ ta̱ kitsú ya:
\p —Nti̱a̱ná ja kjꞌuaisinko̱ xu̱ta̱ha̱.
\p
\v 17 Kinuꞌyá ni xi kitsꞌín Jesu ngayjee̱ a̱nte Judea̱ ko̱ ngayjee̱ a̱nte xi tjíndai yo̱.
\s Bꞌi̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ko̱ já niꞌyakuyáha̱ // Jua Bautista̱
\r (Mt. 11:2-6)
\p
\v 18 Jua Bautista̱ ta̱ kintꞌé ngayjee̱ ni xuꞌbi̱, a̱tꞌaha̱ já niꞌyakuyáha̱ kitsúyaha̱. A̱sꞌa̱i kinchja̱ha̱ jo já niꞌyakuyáha̱
\v 19 ko̱ kitsꞌínkjisehe̱ Jesu tu̱ xi ngju̱a̱i̱ngjásjaiyaha̱ ra̱ nga bꞌi̱ ku̱i̱tsu̱hu̱: “¿A ji nda̱ xi tjíhin nga kjꞌu̱a̱í? ¿A ra̱ chúyahá ri̱ kjꞌa̱í nda̱ha?”
\v 20 Nkꞌie nga jꞌai jóo̱ má tíjña Jesu, bꞌi̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —Jua Bautista̱ kuatsꞌín nibáni̱ nga cha̱sjaiyai̱hi̱: “¿A ji rú nda̱ xi tjíhin nga kjꞌu̱a̱í? ¿A ra̱ chúya rú ri̱ kjꞌa̱í nda̱ha?”
\p
\v 21 Ta̱ kuihi chu̱bo̱ kitsꞌínnkihi̱ Jesu nkjin xu̱ta̱ xi kꞌuhu̱n chꞌin, xi un tíbehe̱ ko̱ xi tjíntujíhi̱n jánindoo̱, ko̱ kitsꞌín nga kama chjihi̱ nkjin xu̱ta̱ ka̱.
\v 22 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ jóo̱:
\p —Tankínkꞌinyoho̱o Jua ni xi kuayo ko̱ ni xi kuanuꞌyó e̱i̱. Tíma chjihi̱ xi ka̱ha̱. Xi najmi ma fi tíi̱ncha fi. Xi kꞌuhu̱n chꞌin fentujnu tímanda. Tíntꞌé xi stayaha̱. Tífꞌáíyaha̱ xi ja kꞌien. Tísꞌeni̱jmíhi̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná xi xꞌa̱ha̱n.
\v 23 ¡Nda tjín tsꞌe̱ xi najmi tjín ni xi tsꞌi̱ínchꞌoho̱ nga tsjénnkina!
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu Jua Bautista̱
\r (Mt. 11:7-19)
\p
\v 24 Nkꞌie nga ja ngji já niꞌyakuyáha̱ Jua Bautista̱, a̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ni̱jmíyaha Jua:
\p —¿Mí nihi xi tsankinsenkjúhu̱un a̱nte kixiu̱? ¿A nku yáxá xi títsꞌínkꞌajnihi̱ ntjo̱?
\v 25 Tsa najmi, ¿mí nihi xi tsankinsoho̱o? ¿A nku nda̱ xi yja najyun tsjo tjín? Najmi, a̱tꞌaha̱ xi bja najyun tsjo kꞌun ko̱ xi nda tsꞌín tjíntu, niꞌyaha̱ ní já rei̱ tjíntu.
\v 26 Tu̱nga, ¿mí nihi xi tsankinsenkjúhu̱un? ¿A nku nda̱ profeta̱? Joho̱n, kui. An bꞌa̱ tíxinnu̱u nga kui Jua xi ꞌyún chánka sa a̱jihi̱n já profeta̱.
\p
\v 27 ’Jua tínchja̱ni̱jmíyaha ni xi tjítꞌa xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná:
\q Títsꞌinkjíá nda̱ chji̱ne̱ꞌénna̱ tu̱ xi ngju̱a̱i̱ títjuhun ri.
\q Kꞌu̱énda títjun ni̱yáhi̱.
\m
\v 28 An bꞌa̱ tíxinnu̱u. Ndaha nku xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntei̱ najmi ꞌyún chánka sa nga Jua Bautista̱. Tu̱nga xi ꞌyún i̱chí má batéxuma Nti̱a̱ná, kui xi ꞌyún chánka sa nga Jua.
\p
\v 29 Ngayjee̱ xu̱ta̱ ko̱ santaha já xi fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱, nkꞌie nga kintꞌé éhe̱n Jesu, bꞌa̱ i̱ncha kitsú nga na̱xu̱ tsꞌín Nti̱a̱ná. A̱tꞌaha̱ kui xi kitsꞌín yu nga kisaténtá nkꞌie nga tsaténtá Jua xu̱ta̱.
\v 30 Tu̱nga já fariseo̱hó ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ najmi kisaténtá. Bꞌa̱ tsꞌín ta̱ kuihi yꞌéchꞌoho̱ ra̱ yjoho̱ ni xi yꞌénda Nti̱a̱ná nga tsjáha̱.
\v 31 Bꞌi̱ kitsú ya Jesu:
\p —¿Mí nihi xi kꞌuejñá chu̱ba̱yako̱hona xi nkú kꞌun xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱? ¿Yá xi bꞌa̱ joyaha xu̱ta̱ xuꞌbi̱?
\v 32 Kui xi bꞌa̱ joyaha já a̱sti xi bꞌentu ni̱yátée̱ ko̱ kjintáyaha̱ xinkjín nga bꞌa̱ i̱ncha tsu: “Nkꞌie nga kinꞌekjanei̱ yána̱xu̱, ¿á najmi kichankihinu? Ko̱ nkꞌie nga kisei̱ suu̱n nusin, ¿á najmi kichꞌíhinu?”
\p
\v 33 ’A̱tꞌaha̱ nkꞌie nga jꞌai Jua Bautista̱, yꞌejña kjintíá ko̱ najmi kikꞌi binu̱. A̱sꞌa̱i: “Nda̱ninda tíjñajihi̱n”, tsixíún.
\v 34 A̱skahan jꞌai ngá Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n xi kjine ko̱ ꞌbi, ko̱ tu̱ sa bꞌa̱há bixín ngó: “Kui nda̱i̱ xi ꞌyún kjine ko̱ ꞌyún ꞌbi. Nda nchja̱ko̱ já xi fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱ ko̱ já xi najmi na̱xu̱ tsꞌíntjusun kju̱a̱téxumoo̱.”
\v 35 Tu̱nga tísꞌejña chjihí kju̱a̱nkjintakꞌuhu̱n Nti̱a̱ná nkꞌie nga tíyaha̱ ni xi títsꞌín.
\s Bꞌi̱ kama nkꞌie nga ngji Jesu niꞌyaha̱ nku nda̱ fariseo̱
\p
\v 36 A̱sꞌa̱i nku nda̱ fariseo̱ bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu nga ngju̱a̱i̱ kjineko̱ho̱ ni̱ñu̱. Ngji Jesu niꞌyaha̱ ndo̱ ko̱ yꞌejñatꞌa yámixo̱.
\v 37 A̱sꞌa̱i nku ta̱chju̱ún ngatitsun xi ta̱ tíjña nanki xuꞌbo̱ kintꞌé nga ni̱ñu̱ tíkjine Jesu niꞌyaha̱ nda̱ fariseo̱. A̱sꞌa̱i jꞌaiko̱ nku lubata̱ ndji̱o̱ chjí xi tíi̱nchaha̱ ntá sinjne̱.
\v 38 Tíkjintáhá tsꞌíhin nga jꞌaikꞌiejñatꞌa tsu̱ku̱ Jesu ko̱ ntánku̱n tsanéjnuko̱ho. A̱sꞌa̱i ta̱ kuihi ntsja̱ku̱ kitsꞌínxijnuko̱ho sjai Jesu ko̱ kikjexu̱ꞌba ko̱ kikꞌonjnuhu̱ ntá sinjne̱.
\p
\v 39 Nkꞌie nga kikie ni xuꞌbi̱ nda̱ fariseo̱ xi tsankihi̱ Jesu nga kjꞌu̱a̱í kjineko̱ho̱ ni̱ñu̱, bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkjinkꞌun: “Tsa kju̱axi̱ nga nku nda̱ profeta̱ nda̱i̱, sku̱e̱ ra̱ yá na̱aha xi títsꞌínko̱ho̱ ko̱ mí xu̱ta̱ha niu̱, a̱tꞌaha̱ ngatitsuhún tsꞌín ta̱chjúu̱n.”
\p
\v 40 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ji Simon, nku ni mjena xínyaha.
\p Bꞌa̱ kitsú ndo̱:
\p —Chu̱bai, nda̱ maestru̱.
\p
\v 41 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Jo já kitsjehe̱n to̱oho̱n nku nda̱ xi tsꞌínkienya to̱on. Nku xi kitsjehe̱n un unchan to̱ontaba ko̱ nku xi kitsjehe̱n cháte.
\v 42 Nkꞌie nga najmi be jóo̱ nkú tsꞌín kꞌu̱échjíhi̱ ndo̱ a̱tꞌaha̱ najmi tjíhi̱n to̱on, a̱sꞌa̱i kinꞌendyjatꞌaha̱ nga joo̱ ni xi tje̱he̱n. Kui nga tꞌinyahaní, ¿má xi kui já xi joo̱ ꞌyún tjo saha̱ nda̱ xi tsꞌínkienya to̱on?
\p
\v 43 Bꞌa̱ kitsú Simon:
\p —Nda̱ xi ꞌyún tse kinꞌendyjatꞌaha̱, xian.
\p Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Bꞌa̱ tjín ni xi kuakixín.
\p
\v 44 A̱sꞌa̱i tsase Jesu má síjña ta̱chjúu̱n ko̱ bꞌa̱ ta̱ kitsúhu̱ Simon:
\p —¿A tíyai ta̱chjíi̱n? An kjúái̱kjasꞌe̱n niꞌyahi̱ ko̱ najmi kuakꞌa̱i̱ní ntánijua xi kuanejnúhuna tsu̱ká. Tu̱nga máha ta̱chjíi̱n, ntánku̱n kuakanéjnuko̱ho tsu̱ká ko̱ ntsja̱ku̱ kuatsꞌínxijnuko̱ho.
\v 45 Najmi kuachjuxu̱ꞌbaní tsa kuasuniñaní nkꞌie nga kjúa̱ niꞌyahi̱, tu̱nga ta̱chjíi̱n santa nkúhu nga kuasꞌen najmi tíchú maha̱ nga tíkjexu̱ꞌba tsu̱ká.
\v 46 Najmi kuichꞌonjnuihi̱ seti̱ nintaká, tu̱nga ta̱chjíi̱n ntá sinjne̱ kuakꞌonjnuhu̱ tsu̱ká.
\v 47 Kui nga bꞌa̱ tíxihin ra. Ja kama ndyjatꞌaha̱ ngayjee̱ ngatitsun ṉkjún xi tjíhi̱n, a̱tꞌaha̱ ꞌyún tse kju̱a̱tjo kuakakúchji. Tu̱nga xu̱ta̱ xi i̱chí nꞌendyjatꞌaha̱, kui xi i̱chí kju̱a̱tjo bakúchji.
\p
\v 48 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ ta̱chjúu̱n:
\p —Ja kama ndyjatꞌahi jéhi̱.
\p
\v 49 A̱sꞌa̱i já xi kabꞌentutꞌáko̱ho̱ yámixo̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín:
\p —¿Yá nda̱ha xuꞌbi̱ nga santaha ngatitsun maha̱ ra̱ tsꞌínndyjatꞌaha?
\p
\v 50 Jesu bꞌi̱ kitsú yaha̱ ta̱chjúu̱n:
\p —A̱tꞌaha̱ kuasꞌejihin nga Nti̱a̱ná kitsꞌín nibána, kui nga kuanꞌekꞌankihi ri. Tꞌinndai ko̱ kasꞌehi kju̱a̱jyu.
\c 8
\s Kui jminchjíi̱n xi ta̱ kitsjennkíhi̱ Jesu
\p
\v 1 Ja kamoo̱, a̱sꞌa̱i ngji Jesu nga kikjatsúꞌba xki̱ nanki i xi tjín yo̱ ko̱ xi xi̱xi̱hi̱. Yꞌéni̱jmí ko̱ kitsúya nga Nti̱a̱ná xi batéxuma. Kitsjenko̱ho̱ já postru̱ xi te joo̱
\v 2 ko̱ kꞌu̱a̱ jminchjín xi kitsꞌínnkihi̱ ko̱ xi kikꞌonsje jáninda xi tjíntujíhi̱n. Tje̱njihi̱n jminchjíu̱n Maria̱ xi ta̱ ꞌmi Magdalena̱, xi tsitjujíhi̱n yatu jáninda,
\v 3 ko̱ Juana̱ chju̱úhu̱n Chuza̱, nda̱ xi tsꞌínxátꞌaha̱ nda̱ rei̱ Herode̱ Antipa̱, ko̱ Susana̱ ko̱ nkjin sa jminchjín xi tsasinko̱ Jesu nga kitsjáha̱ ni xi tjíhi̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ xi tsaténdzjo xujmá
\r (Mt. 13:1-9; Mr. 4:1-9)
\p
\v 4 Kama ñjakú ṉkjún xu̱ta̱ xi i̱ncha tsitju nankihi̱ nga jꞌaisehe̱ Jesu. A̱sꞌa̱i tsakúyaha̱ nga yꞌéjña chu̱ba̱yaha̱. Bꞌi̱ kitsú:
\p
\v 5 —Nku nda̱ ngjiténdzjo xujmáha̱. Nkꞌie nga tíbaténdzjo xujmóo̱, kꞌu̱a̱ xi tsixuntu a̱ndai ni̱yóo̱. A̱sꞌa̱i tsisinne ko̱ ni̱see̱ i̱ncha kikjine xujmá xuꞌbo̱.
\v 6 Kꞌu̱a̱ xi tsixuntu a̱jin ndji̱o̱. Nkꞌie nga jasu, a̱sꞌa̱i kixí a̱tꞌaha̱ kindyjatꞌaha̱ ntánijua.
\v 7 Kꞌu̱a̱ ngá xi tsixuntu a̱jin naꞌyóo̱. Kisá naꞌyóo̱ ko̱ najmi kitsjántehe̱ nga nda sa̱á xujmá xuꞌbo̱.
\v 8 Tu̱nga kꞌu̱a̱há ngá xi tsixuntu má nga nda nankiu̱. Kui xi jasu ko̱ tu̱ xí tsehé kitsjá. Nkúnkú xujmóo̱ kitsjá santaha unchan ni̱yá sa.
\p Ko̱ ꞌyún kinchja̱ Jesu nga bꞌi̱ kitsú sa:
\p —Xi tje̱n tja̱ba̱xínñju katasínñju.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu á tu̱ subahá yꞌéjña chu̱ba̱yaha nga tsakúya
\r (Mt. 13:10-17; Mr. 4:10-12)
\p
\v 9 A̱sꞌa̱i já niꞌyakuyáha̱ i̱ncha kingjásjaiyaha̱ mí nihi xi tsakúya nga yꞌéjña chu̱ba̱yoo̱.
\v 10 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Jun ja kikꞌa̱i̱nu̱u nga ka̱mankjinnu̱u ni xi ꞌma tíjña tsꞌe̱ xi nkú tsꞌín batéxuma Nti̱a̱ná. Tu̱nga xu̱ta̱ xi kꞌoo̱ tu̱ sꞌejña chu̱ba̱yahá ra̱, tu̱ xi ndaha tsa ku̱a̱se̱he tu̱nga najmi sku̱e̱hé, ko̱ ndaha tsa ku̱a̱sínñju tu̱nga najmi ka̱mankjihín ra̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu xi nkú tsꞌín tsꞌínkjáíhi̱n xu̱ta̱ éhe̱n Nti̱a̱ná
\r (Mt. 13:18-23; Mr. 4:13-20)
\p
\v 11 ’Bꞌi̱ tsuhu̱ ra̱ én xi kuakꞌiejñá chu̱ba̱ya. Xujmóo̱, kui xi nkú joyaha éhe̱n Nti̱a̱ná.
\v 12 Xujmá xi tsixuntu a̱ndai ni̱yóo̱, kui xu̱ta̱ha xi ntꞌé ée̱n, a̱sꞌa̱i nibá nda̱nindoo̱ ko̱ kjexín én xi ja tíjñajin ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱ tu̱ xi najmi sꞌe̱jihi̱n ra̱ ée̱n ko̱ bꞌa̱ tsꞌín najmi nꞌe̱kꞌankihi.
\p
\v 13 ’Xujmá xi tsixuntu a̱jin ndji̱o̱, kui xu̱ta̱ha xi ntꞌé ée̱n ko̱ tsjo tsꞌín tsꞌínkjáíhi̱n tu̱nga najmi ꞌyúhún tjíhi̱n kja̱ma̱. Kutjuhú sꞌejihi̱n Nti̱a̱ná ko̱ nkꞌie nga chjutꞌayákꞌun, tsꞌín tꞌaxíhi̱n yjoho̱ ée̱n.
\p
\v 14 ’Xujmá xi tsixuntu ngá a̱jin naꞌyóo̱, kui xu̱ta̱ha xi ntꞌé ée̱n tu̱nga ni xi tjíhín a̱sunntee̱ sꞌenta̱ha̱ ra̱, ko̱ mjehe̱ kju̱a̱nchi̱nóo̱ ko̱ kju̱a̱tsjo xi tjín a̱sunntee̱. Bꞌa̱ tsꞌín najmi sakúntehe̱ ra̱ nga nda sa̱áha ée̱n a̱jin ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱ ko̱ najmi tsjá cha̱n.
\p
\v 15 ’Tu̱nga máha xujmá xi tsixuntu nanki xi ndoo̱, kui xu̱ta̱ha xi nda ani̱ma̱ha̱ ko̱ kixi̱ tjíntuyáha̱. Basínñjuhu̱ ée̱n ko̱ bꞌa̱ joyaha xujmá xi tsjá cha̱n xi nda, a̱tꞌaha̱ ndjá tíi̱ncha.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga najmi ma sꞌejña ꞌma éhe̱n
\r (Mr. 4:21-25)
\p
\v 16 ’Najmi tjín xi bꞌéti nku ndꞌí ko̱ a̱sꞌa̱i bꞌéꞌmako̱ho nku ni ko̱ tsa bꞌéjñanki kinte na̱chan kamo̱. Bꞌéjña nkꞌa ní, tu̱ xi sꞌe̱ ndzjehe̱n ra̱ xu̱ta̱ xi kju̱a̱sꞌehen a̱yoo̱.
\v 17 A̱tꞌaha̱ ngayjee̱ ni xi ꞌma tíjña ndꞌa̱i̱, ku̱i̱chú ni̱stjin nga sꞌe̱jña chji. Ko̱ ngayjee̱ ni xi najmi tíjña chji ndꞌa̱i̱, ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱ ko̱ ku̱i̱tju chji.
\v 18 Kui nga ꞌyún nda ta̱sinñjuhunu ni xi tínuꞌyó. A̱tꞌaha̱ xi mjehe̱ nga ka̱mankjihi̱n, kꞌu̱a̱i̱ saha̱. Tu̱nga xi najmi tsꞌi̱ínsihi̱n nga ka̱mankjihi̱n, chjúꞌaha̱ santaha ni xi títsu nga ka̱mankjihi̱n kai.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu yá xi na̱aha̱ ko̱ yá xi já ntsꞌe̱
\r (Mt. 12:46-50; Mr. 3:31-35)
\p
\v 19 A̱sꞌa̱i na̱aha̱ ko̱ já ntsꞌe̱ Jesu jꞌaisehe̱, tu̱nga najmi kamahá tsichusehe̱ a̱tꞌaha̱ katsehe xu̱ta̱ yo̱.
\v 20 A̱sꞌa̱i tjín xi bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu:
\p —Na̱ahi̱ ko̱ já ntsꞌei kabincha na̱tsin ján. Mje rúhu̱ sku̱e̱hi.
\p
\v 21 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Xi basínñjuhu̱ éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ tsꞌíntjusun, kui xu̱ta̱ha xi nána̱ ko̱ já ntsꞌé.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínkꞌíéjyu Jesu ntjo̱ ko̱ ntáchakꞌuu̱n
\r (Mt. 8:23-27; Mr. 4:35-41)
\p
\v 22 Nku ni̱yá jasꞌenko̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱ nku tsutsu ko̱ bꞌa̱ kitsú:
\p —Tjián ngabantá xinkuhu̱ ntáchakꞌuu̱n.
\p A̱sꞌa̱i i̱ncha ngji.
\v 23 Tu̱nga nkꞌiehé nga tíi̱ncha fꞌatikjá ntóo̱, tu̱ kisꞌefehé Jesu. A̱sꞌa̱i kamajín ntáchakꞌuu̱n nku ntjo̱ xi tu̱ xí ꞌyúhún ko̱ jasꞌehe̱n ntánijua tsutsuu̱. Bꞌa̱ kama xi ja ngju̱a̱i̱jinntí yóo̱ kama.
\v 24 A̱sꞌa̱i já niꞌyakuyóo̱ i̱ncha ngji tsꞌínkjꞌáha̱ Jesu ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —¡Ji nda̱ maestru̱, nda̱ maestru̱! ¡Ja ku̱a̱yáá e̱i̱ ni̱!
\p A̱sꞌa̱i tsisintje̱n Jesu ko̱ ndjá kinchja̱ko̱ ntjo̱ ko̱ tꞌéhe̱n ntáchakꞌuu̱n. Kitsjenjyú ntjo̱ ko̱ kisꞌe jyujyu.
\v 25 Bꞌi̱ kitsúhu̱ já niꞌyakuyáha̱:
\p —¿Á najmi sꞌejihi̱nnu̱u Nti̱a̱ná?
\p Kitsankjún ko̱ kama nkjúhu̱n jóo̱ ko̱ bꞌi̱ ngján bꞌi̱ kitsúhu̱ xinkjín:
\p —¿Yá nda̱ha xuꞌbi̱ nga santaha ko̱ ntjo̱ ko̱ ntáchakꞌuu̱n batéxumaha̱ ko̱ ntꞌéꞌéhe̱n?
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌín nda̱íhi̱ Jesu nku nda̱ // xi tjíntujíhi̱n jánindoo̱
\r (Mt. 8:28-34; Mr. 5:1-20)
\p
\v 26 A̱sꞌa̱i i̱ncha tsichu nankihi̱ xu̱ta̱ Gerasa̱, nanki xi tíjña ngabantá ntáchakꞌuu̱n, xi tje̱hen a̱nkjín a̱nte Galilea̱.
\v 27 Nkꞌie nga tsitjujen Jesu tsutsuu̱, a̱sꞌa̱i jꞌaikꞌúhu̱n nku nda̱ xi yo̱ nankihi̱. Nda̱ninda tíjñajihi̱n ndo̱. Kui xi ja ndꞌa̱i ṉkjún najmi ta̱ bjaha najyun ko̱ ta̱ ndaha najmi bꞌejñaya niꞌya. Tu̱ a̱jin tsjóo̱hó bꞌejña.
\v 28 Nkꞌie nga kikie Jesu, tsasinkúnchꞌintꞌaha̱ ko̱ kikjintáya nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Ji Jesu, Ntíhi̱ Nti̱a̱ nku tutu xi tíjña nkꞌa ján, ¿mí nihi xi tjínko̱hi an? Tíbankihi nga najmi tu̱ ꞌba̱i̱ní kju̱a̱ni̱ma̱.
\p
\v 29 Bꞌa̱ tsꞌín kinchja̱ ndo̱, a̱tꞌaha̱ Jesu bꞌa̱ kitsúhu̱ nda̱nindoo̱ nga ku̱i̱tjujihi̱n. Ja tu̱ xí ndꞌa̱i̱hí ko̱ yaha nga tíjñajihi̱n ndo̱ nda̱nindoo̱. Ta̱ nda tsa nꞌúki̱cha̱ sꞌeꞌyúnko̱ho ndo̱. Tu̱ nkú kjeti̱yahá ni xi sꞌeꞌyúnko̱ho. A̱sꞌa̱i nda̱nindoo̱ fiko̱ho̱ má nga najmi chꞌa tjín.
\p
\v 30 A̱sꞌa̱i Jesu kingjásjaiyaha̱:
\p —¿Nkú ꞌmihi?
\p Bꞌa̱ kitsú nda̱nindoo̱:
\p —Legion ꞌmini̱.
\p Bꞌa̱ kitsú a̱tꞌaha̱ mii̱hí jánindoo̱ tjíntujíhi̱n.
\v 31 A̱sꞌa̱i i̱ncha tsankihi̱ Jesu nga najmi tu̱ tsꞌi̱ínkjihi̱ a̱nte chꞌon chuu̱n má nga un sku̱e̱he̱.
\v 32 Xi tje̱hen nku a̱sunntu tje̱nki̱ nkjin ṉkjún chi̱nka̱ tíi̱ncha kjine jñá. A̱sꞌa̱i jánindoo̱ tsankihi̱ Jesu nga tsjántehe̱ nga ngju̱a̱i̱kjasꞌenjihi̱n chi̱nko̱, ko̱ kitsjá kju̱a̱ Jesu.
\v 33 I̱ncha tsitjujíhi̱n ndo̱ jánindoo̱ nga i̱ncha ngjikjasꞌenjihi̱n chi̱nko̱. Tsangatsanka chi̱nko̱ nga kikjaníkjꞌantjai yjoho̱ má nkꞌantjaihi̱ yo̱ ko̱ tsixuntujín ntáchakꞌuu̱n. Yo̱ jesunjin ntá.
\p
\v 34 Máha já xi tíi̱ncha kunntá chi̱nko̱, nkꞌie nga kikie ni xi kamoo̱, i̱ncha tsanka. Ngji tsúyaha̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱jin na̱nti̱o̱ ko̱ a̱ndai na̱nti̱o̱.
\v 35 A̱sꞌa̱i i̱ncha jꞌaisehe̱ xu̱ta̱ ni xi kamoo̱. Jꞌai má tíjña Jesu ko̱ kikie nga kabꞌejñatꞌa sjai Jesu nda̱ xi tsitjujíhi̱n jánindoo̱. Ja yja ngáha najyun ko̱ ja nda jeje ngáha. I̱ncha kitsankjún jóo̱.
\v 36 Já xi kikie ni xi kamoo̱ i̱ncha kitsúyaha̱ xu̱ta̱ xingisoo̱ xi nkú tsꞌín kamandaha nda̱ xi tsitjujíhi̱n jánindoo̱.
\v 37 A̱sꞌa̱i ngayjee̱ xu̱ta̱ na̱nti̱a̱ xi tjín nanki Gerasa̱ tsankihi̱ Jesu nga ku̱i̱tju ngáha yo̱, a̱tꞌaha̱ tu̱ ni xí i̱ncha kitsankjúhún. A̱sꞌa̱i jasꞌen Jesu tsutsuu̱ ko̱ kikꞌóya ngáha.
\p
\v 38 Máha nda̱ xi tsitjujíhi̱n jánindoo̱, mjehe̱ nga tsjénnkihi̱ Jesu ko̱ tsankihi̱ kju̱a̱. Tu̱nga tsasín ni̱yáhá ra̱ Jesu. Bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p
\v 39 —Tꞌin ngáhani niꞌyahi̱ ko̱ ti̱xínyai ngayjee̱ ni xi kuatsꞌínko̱hi Nti̱a̱ná.
\p A̱sꞌa̱i ngji ndo̱ ko̱ kitsúya ngayjee̱ a̱jin na̱nti̱o̱ ngatentee̱ ni xi kitsꞌínko̱ho̱ Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nku ta̱kjín // ko̱ nku ta̱chju̱ún
\r (Mt. 9:18-26; Mr. 5:21-43)
\p
\v 40 Nkꞌie nga ja kikꞌóya ngáha Jesu ngabantá xinkuu̱, tsjo tsꞌín kitsꞌínkjáíhi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n, a̱tꞌaha̱ ngatentee̱ tíi̱ncha kuyáha̱.
\v 41 A̱sꞌa̱i jꞌai nku nda̱ xi ꞌmi Jairo̱ xi ta̱ nku nda̱ kꞌaku̱hu̱ niꞌya sinagoga̱. Kui xi tsasinkúnchꞌintꞌaha̱ Jesu ko̱ tsankihi̱ nga ngju̱a̱i̱ niꞌyaha̱,
\v 42 a̱tꞌaha̱ ta̱kjín nku tutuhu̱ xi tjíhi̱n te jo nú ja tíꞌme.
\p Nkꞌie nga tífi Jesu yo̱, i̱xí tíbasinneꞌyúhún ra̱ xu̱ta̱ nkjin xi tje̱nnkihi̱.
\v 43 Ta̱ tje̱njihi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n nku ta̱chju̱ún xi tjíhi̱n te jo nú nga jní títsꞌínkꞌiehe̱n. Já chji̱ne̱nki kitsꞌínkjehe ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n. Ndaha nku najmi kamaha̱ kitsꞌínnkihi̱.
\v 44 Kui ta̱chjúu̱n xi nibaha a̱stu̱n Jesu ko̱ kitsꞌínko̱ tutsꞌin najyuhu̱n. Ta̱ kuihi chu̱bo̱ tje̱nꞌyún kitikjáyahá ra̱ jníu̱.
\v 45 A̱sꞌa̱i bꞌa̱há kitsú Jesu:
\p —¿Yá xi kuatsꞌínko̱na?
\p Tu̱nga ndaha nku najmi kitsꞌínkie yjoho̱. A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Pedro̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, xu̱ta̱ nkjiu̱n tíbasinneꞌyíhin ko̱ bꞌi̱ ngján tíi̱ncha tsuniñaihi.
\p
\v 46 Tu̱nga bꞌi̱hí kitsú Jesu:
\p —Tjín xi kuatsꞌínko̱na, a̱tꞌaha̱ ndzjen kamana nga kuitjujin ngaꞌyúnna̱.
\p
\v 47 Máha ta̱chjúu̱n, nkꞌie nga kikie nga najmi kama tsanka ꞌma, a̱sꞌa̱i i̱xí tsꞌatsé nkjúhún nga jꞌaisinkúnchꞌintꞌaha̱ Jesu. Nginku̱n ngatentee̱ xu̱ta̱ kitsúya mí kju̱a̱ha nga kitsꞌínko̱ho najyuhu̱n Jesu ko̱ xi nkú tsꞌín ta̱ kuihi chu̱bo̱ kama nkihi̱.
\v 48 Bꞌi̱ kitsúhu̱ Jesu ta̱chjúu̱n:
\p —Ji ntína̱, a̱tꞌaha̱ kuasꞌejihin nga Nti̱a̱ná kitsꞌín nibána, kui nga kama nkihi ri. Kasꞌehi kju̱a̱jyu nga tꞌin.
\p
\v 49 Nkꞌie nga bꞌa̱ ta̱ títsuhu Jesu, tu̱ jꞌaihí nku nda̱ xi nibaha niꞌyaha̱ nda̱ kꞌaku̱hu̱ niꞌya sinagoga̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ja kꞌuen ta̱kjíhi̱n. Najmi ta̱ nꞌestihi̱ ri̱ nda̱ maestru̱.
\p
\v 50 Tu̱nga nkꞌie nga kintꞌé Jesu niu̱, a̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ ndo̱:
\p —Najmi tu̱ binkjuin. Tu̱ nkú kasꞌejihín ri an ko̱ ka̱ma nkihi̱ ta̱kjíhi̱n.
\p
\v 51 Nkꞌie nga tsichu Jesu niꞌyaha̱ ndo̱, najmi kitsjánte tsa kjꞌa̱í xi kju̱a̱sꞌenko̱ a̱yoo̱, tu̱ Pedro̱ sahá, Jua, Santiago̱, ko̱ na̱ꞌmihi̱ ko̱ na̱aha̱ ta̱kjíu̱n.
\v 52 Kui chu̱bo̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kama ñjakú yo̱ tíi̱ncha kjintá ko̱ tíi̱ncha tsꞌínbatꞌa ta̱kjíu̱n, tu̱nga bꞌi̱hí kitsú Jesu:
\p —Najmi tu̱ chꞌíú. Najmi kaꞌme ta̱kjíu̱n. Tu̱ kjifehé.
\p
\v 53 Tsajnukiehe̱ xu̱ta̱, a̱tꞌaha̱ i̱ncha be nga ja kaꞌme ta̱kjíu̱n.
\v 54 Tu̱nga Jesu jakjꞌá ntsja ta̱kjíu̱n ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Ta̱kjín, ti̱síntje̱i̱n.
\p
\v 55 A̱sꞌa̱i jꞌáíya ngáha̱ ra̱ ta̱kjíu̱n ko̱ tje̱nꞌyún tsisintje̱hén. Bꞌa̱ kitsú Jesu nga kꞌu̱a̱i̱hi̱ nichine ta̱kjíu̱n.
\v 56 Tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ xi cháha̱ ta̱kjíu̱n, tu̱nga bꞌa̱há kitsú Jesu nga najmi tu̱ chꞌa xi ku̱i̱tsu̱yaha̱ ni xi kamoo̱.
\c 9
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúyaha̱ Jesu já postru̱ xi nkú i̱ncha tsꞌi̱ín nga kꞌu̱éni̱jmí
\r (Mt. 10:5-15; Mr. 6:7-13)
\p
\v 1 Kinchja̱ ñjaha̱ Jesu já niꞌyakuyá xi te joho̱ ko̱ kitsjáha̱ ngaꞌyún nga ngajoho̱ Jesu ka̱maha̱ jóo̱ kꞌo̱nsje jáninda xi tjíntujíhi̱n xu̱ta̱ ko̱ nga tsꞌi̱ínnkihi̱ chꞌin xi kꞌuhu̱n xu̱ta̱.
\v 2 Kitsꞌínkji tu̱ xi i̱ncha kꞌu̱éni̱jmíhi nga Nti̱a̱ná ja tíbatéxuma ko̱ nga tsꞌi̱ínnkihi̱ xu̱ta̱ xi uhu̱n.
\v 3 Bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Najmi tu̱ chumi nihi xi chꞌo nga nꞌo̱o ni̱yá. Najmi tu̱ chꞌo yánise, ta̱ ndaha tsa, ta̱ ndaha ni̱nku̱a̱n, ta̱ ndaha to̱on, ko̱ ta̱ ndaha najmi tu̱ chꞌo jo ꞌyún najyun.
\v 4 Má ku̱i̱tjásꞌo̱on nku niꞌya, yo̱ ti̱ntsu̱bo̱o santa nkúhu nga ku̱i̱tju ngáhanu a̱nte xuꞌbo̱.
\v 5 Tsa tjín má najmi nꞌe̱kjáínnu̱u, tu̱ sahá ti̱tjusjo̱o nanki xuꞌbo̱ ko̱ tꞌetsujno ndyjo tsu̱ku, tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín ku̱a̱kúchjihinu nga tje̱he̱n jé xu̱ta̱ xuꞌbo̱.
\p
\v 6 A̱sꞌa̱i tsitju jóo̱ nga i̱ncha ngji ngayjee̱ nanki xi tjín yo̱. Yꞌéni̱jmí én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná ko̱ kitsꞌínnkihi̱ xu̱ta̱ un xi tjín tu̱ má xi tje̱hén ni.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkjinkꞌun Herode̱ Antipa̱ // nga̱tꞌa tsꞌe̱ Jesu
\r (Mt. 14:1-12; Mr. 6:14-29)
\p
\v 7 Nda̱ rei̱ Herode̱ Antipa̱ kintꞌé ngayjee̱ ni xi títsꞌín Jesu ko̱ ndaha najmi be nkú tsꞌín tsꞌi̱ínnkjinkꞌun nga̱tꞌa tsꞌe̱ yáha Jesu. A̱tꞌaha̱ tjín xi bꞌa̱ kitsú nga Jua Bautista̱ xi ja jꞌáíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱,
\v 8 ko̱ tjín ngá xi bꞌa̱ kitsú nga nda̱ profeta̱ Elia̱ ja jꞌai ngáha, ko̱ kjꞌa̱í ngá xi bꞌa̱ kitsú nga ja jꞌáíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ nku nda̱ profeta̱ xi yꞌejña ni̱stjin nkꞌie.
\v 9 Tu̱nga máha Herode̱, bꞌi̱ kitsú:
\p —An kitsja kju̱a̱ nga kitikjá nintaku̱ Jua. Tu̱nga, ¿yá nda̱ha xuꞌbi̱ yo̱ ni̱ ma, xi bꞌi̱ tsꞌín tíntꞌe éhe̱n?
\p Kui nga mjehe̱ ra̱ Herode̱ sku̱e̱he Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínkjen Jesu já xi un mii̱
\r (Mt. 14:13-21; Mr. 6:30-44; Jn. 6:1-14)
\p
\v 10 Nkꞌie nga ja kikꞌóya ngáha já postru̱, i̱ncha kitsúya tentehe̱ Jesu ni xi kitsꞌín. A̱sꞌa̱i Jesu ngjiko̱ tꞌaxín suba jóo̱ nku a̱nte má najmi chꞌa tjín, xi tiña maha̱ nanki xi ꞌmi Betsaida̱.
\v 11 Tu̱nga i̱ncha kikiehé ra̱ xu̱ta̱ ko̱ kitsjennkíhi̱. Jesu nda tsꞌín kitsꞌínkjáíhi̱n xu̱to̱ ko̱ kinchja̱ni̱jmíyaha Nti̱a̱ná, xi nkú tsꞌín batéxuma, ko̱ kitsꞌínnkihi̱ xi uhu̱n.
\v 12 Nkꞌie nga ja tíma ngixun, i̱ncha jꞌaikꞌúhu̱n já niꞌyakuyá xi te joo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Tu̱ sahá bꞌa̱ tꞌihi̱n xu̱to̱ nga katji nanki xi tjíndai e̱i̱ nga tsꞌínkjꞌa ni̱stje̱n ko̱ katangisjáí nichine, a̱tꞌaha̱ a̱nte kixihí e̱i̱.
\p
\v 13 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tu̱ sahá jun tjoho̱on ni xi kji̱ne̱ xu̱ta̱.
\p Bꞌa̱ kitsú jóo̱:
\p —Un i̱chí maha ni̱nku̱a̱n xi kichꞌai̱ ko̱ jo i̱chí tji̱o̱. ¿A ra̱ kuankín chꞌatse níi̱ nichine xi kji̱ne̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n?
\p
\v 14 A̱tꞌaha̱ ma ra̱ un mii̱ já xi kabincha yo̱. Tu̱nga bꞌi̱hí kitsúhu̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱:
\p —Nkú ma tsa cháte cháte nꞌe̱kꞌa stíún xinkjín xu̱to̱ nga nꞌe̱kꞌíéntu.
\p
\v 15 Bꞌa̱ i̱ncha kitsꞌín já niꞌyakuyóo̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ i̱ncha yꞌentu.
\v 16 A̱sꞌa̱i jakjꞌá Jesu ni̱nku̱a̱n xi uu̱n ko̱ tji̱o̱ xi joo̱. Tsasenjinki nkꞌa ján nga kitsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná. Tsakjánya ni̱nku̱o̱n ko̱ kitsjáha̱ já niꞌyakuyáha̱ tu̱ xi kui i̱ncha tsꞌi̱ínndzjo ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n.
\v 17 Ngatentee̱ xu̱to̱ i̱ncha kikjine niu̱ santa nkúhu nga i̱ncha kitse sisihi̱n. A̱sꞌa̱i jꞌáíya ni̱nku̱a̱n xi tsꞌankiu̱. Te jo ni̱si̱n kamaha.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Pedro̱ nga Jesu xi Nti̱a̱ná kitsꞌín nibáha̱ ngajoho̱
\r (Mt. 16:13-20; Mr. 8:27-30)
\p
\v 18 Nku ni̱yá ngjiko̱ tꞌaxín Jesu já niꞌyakuyáha̱ ko̱ nkꞌie nga tínchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, a̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ jóo̱:
\p —¿Yá xi títsu xu̱ta̱ nga an?
\p
\v 19 Bꞌa̱ kitsú já niꞌyakuyóo̱:
\p —Tjín xi bꞌa̱ tíi̱ncha tsu nga ji xi Jua Bautista̱. Tjín ngá xi bꞌa̱ tíi̱ncha tsu nga ji xi Elia̱. Ko̱ tjín ngá xi bꞌa̱ tíi̱ncha tsu nga ja jꞌáíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ nku nda̱ profeta̱ xi yꞌejña ni̱stjin nkꞌie.
\p
\v 20 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ko̱ jun, ¿yá xi bixíún nga an?
\p A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Pedro̱:
\p —Ji xi Cristo̱.\f + \fr 9:20 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f*
\p
\v 21 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu jóo̱ nga tu̱ xí najmi chꞌahá xi ku̱i̱tsu̱yaha̱ kui éi̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya títjun Jesu nga nꞌe̱kꞌien
\r (Mt. 16:21-28; Mr. 8:31-9:1)
\p
\v 22 Bꞌi̱ kitsú ya:
\p —Tjíhin nga un ṉkjún sku̱e̱he̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n. Jáchá xi tjíhi̱n xá ko̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ najmi i̱ncha tsꞌi̱ínkjáíhi̱n. Nꞌe̱kꞌien, tu̱nga ni̱stjin xi ma jahan kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱.
\p
\v 23 A̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Tsa tjín xi mjehe̱ tsjénnkina, ngayje ni̱stjin katꞌéchꞌo subaha̱ yjoho̱ ni xi mjehe̱ ko̱ katsjáha̱ yjoho̱ nga ku̱a̱yá nga̱tꞌana̱, a̱sꞌa̱i katsjennkína.
\v 24 A̱tꞌaha̱ xi mjehe̱ tsꞌi̱ínkꞌanki suba yjoho̱ nga kꞌúéjña tíkꞌun, kui xi tu̱ sahá ku̱a̱yá. Tu̱nga xi ku̱a̱yá nga̱tꞌana̱, kui xi tu̱ sahá nꞌe̱kꞌanki.
\v 25 ¿A̱tꞌaha̱ mí xi chjíhi̱ ra̱ tsa tsꞌi̱ín ngana̱ xu̱ta̱ ngayjee̱ ni xi tjín a̱sunntee̱, tsa tu̱ sa ndyja̱há ngá ani̱ma̱ha̱?
\p
\v 26 ’Kui nga tsa tjín xi ka̱ma subaha̱ ra̱ an ko̱ énna̱, bꞌa̱ ta̱ tsꞌín ta̱ ka̱ma subaha̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n xu̱ta̱ xuꞌbi̱ ni̱stjin nkꞌie nga kjꞌu̱a̱íko̱ kju̱a̱chánkaha̱ ko̱ kju̱a̱chánkaha̱ Na̱ꞌmihi̱ ko̱ kju̱a̱chánkaha̱ ntítsjehe̱.
\v 27 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Kꞌu̱a̱ xi tíi̱ncha e̱i̱ najmi ku̱a̱yá santa nkúhu nga sku̱e̱ nga batéxuma Nti̱a̱ná.
\s Bꞌi̱ kama nga kama chji kju̱a̱chánkaha̱ Jesu
\r (Mt. 17:1-8; Mr. 9:2-8)
\p
\v 28 A̱skahan nkꞌie nga jꞌa xi nkú ma jin ni̱stjin nkꞌie nga bꞌa̱ kitsú Jesu, a̱sꞌa̱i kinchja̱ tꞌaxíhi̱n Pedro̱, Jua ko̱ Santiago̱. Ngjinji nku a̱sunntu tje̱nki̱ nga ngji nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná.
\v 29 Nkꞌie nga tínchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, tu̱ kikꞌóntjaiyahá sénni̱stjihi̱n Jesu ko̱ taba xúxú kama najyuhu̱n ko̱ tsatꞌai.
\v 30 Ko̱ tu̱ kama chjihí jo já xi tínchja̱ni̱jmíko̱ Jesu, kui xi Moise ko̱ Elia̱.
\v 31 Katsendaihi̱ ra̱ kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná ko̱ tíi̱ncha nchja̱ni̱jmíyaha ngabaya xi a̱sꞌa̱i sa̱kúhú ra̱ Jesu nanki Jerusalen.
\p
\v 32 Máha Pedro̱ ko̱ já xi kabꞌentuko̱ho̱, tu̱ ni xí tíi̱ncha ma nijñáhá ra̱, tu̱nga yꞌentu tíkꞌuhún ko̱ i̱ncha kikie kju̱a̱chánkaha̱ Jesu ko̱ já xi jo kabinchako̱ho̱.
\v 33 Nkꞌie nga ja tíi̱ncha fi tꞌaxín ngáha̱ ra̱ Jesu já xi joo̱, a̱sꞌa̱i kinchja̱ Pedro̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ¡á bꞌa̱ nda tjíhin nga e̱i̱ ku̱i̱ntsu̱ba̱haná! Tu̱ sahá nꞌe̱ndai̱ jan niꞌya yántsu̱, nku xi ka̱ma tsꞌi̱ ko̱ nku xi ka̱ma tsꞌe̱ Moise ko̱ nku xi ka̱ma tsꞌe̱ Elia̱.
\p Bꞌa̱ kitsú Pedro̱ nga ndaha kui najmi be ni xi kinchja̱.
\v 34 Nkꞌie nga bꞌa̱ ta̱ títsuhu Pedro̱, tu̱ nkuhú ni̱nti̱ jꞌai tsꞌínnkꞌíéhe̱n jóo̱ ko̱ i̱ncha kitsankjún nkꞌie nga kitsjennéhe̱ ni̱nti̱u̱.
\v 35 Kinuꞌyá a̱jin ni̱nti̱u̱ nku nta̱ xi bꞌa̱ kitsú:
\p —Kui xuꞌbi̱ xi Ntína̱ xi jꞌajíán. Ta̱sinñjuhu̱u.
\p
\v 36 Nkꞌie nga ja kinuꞌyá nto̱, i̱ncha kikie nga síjña suba ngáha Jesu. Najmi kinchja̱ni̱jmíyaha jóo̱ niu̱. Ndaha nku najmi kitsúyaha̱ kui ni̱stjin xuꞌbo̱ ni xi i̱ncha kikie.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌín nda̱íhi̱ Jesu nku nda̱ chí // xi tíjñajihi̱n nda̱nindoo̱
\r (Mt. 17:14-21; Mr. 9:14-29)
\p
\v 37 Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n, nkꞌie nga i̱ncha nibajen ngáha a̱sunntu tje̱nki̱u̱, nkjin ṉkjún xu̱ta̱ jꞌaikjꞌá ni̱yáha̱ Jesu.
\v 38 A̱sꞌa̱i ꞌyún kinchja̱ nku nda̱ xi tje̱njihi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n nga bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu:
\p —Ji nda̱ maestru̱, tíbankihi nga cha̱se̱i̱hi̱ i̱chí nda̱ chína̱. A̱tꞌaha̱ ntí nku tutuna̱ maha.
\v 39 Kui xi fasꞌenjihi̱n nku nda̱ninda ko̱ tje̱nꞌyún tsꞌínkjintáyahá ra̱. Bꞌétsujneyáha̱ ko̱ xú bꞌasje tsꞌa. Ja títsꞌínꞌun ṉkjúhu̱n ko̱ tu̱ ꞌyaha fi tꞌaxíhi̱n.
\v 40 Ja kuakankihi̱ já niꞌyakuyáhi̱ nga kꞌo̱nsje nda̱nindoo̱, tu̱nga najmi kamahá ra̱.
\p
\v 41 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¡Á bꞌa̱ ꞌyún i̱chí sꞌejihi̱n ra̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱ xi tjíhin ndꞌa̱i̱ ko̱ chꞌonkꞌuhun! ¿Nkjé kjin tjíhin nga kúáte̱jñajinnu̱u ko̱ tsꞌin chúkju̱a̱nu̱u? Nibáko̱i̱ nda̱ chíhi̱ e̱i̱.
\p
\v 42 Nkꞌie nga ja tífi nda̱ chíu̱ má síjña Jesu, a̱sꞌa̱i nda̱nindoo̱ kikjaníkjꞌaha̱ tꞌanankiu̱ ko̱ tu̱ xí yꞌétsujneyáhá ra̱. Tu̱nga ndjáhá kinchja̱ko̱ Jesu nda̱nindoo̱. Kitsꞌín nda̱íhi̱ nda̱ chíu̱ ko̱ kitsꞌínkjasꞌen ngáha̱ ra̱ na̱ꞌmihi.
\v 43 Ngayjee̱ xu̱ta̱ tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná.
\s Bꞌi̱ tsꞌín ta̱ kitsúyahá ngáha Jesu nga nꞌe̱kꞌien
\r (Mt. 17:22-23; Mr. 9:30-32)
\p Nkꞌie nga tíi̱ncha ma nkjúhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ ni xi títsꞌín Jesu,
\v 44 a̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ já niꞌyakuyáha̱:
\p —ꞌYún nda ta̱sinñju ni xi xínnu̱u. Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n nꞌe̱kjasꞌen a̱ya ntsja xu̱ta̱.
\p
\v 45 Tu̱nga najmi kamankjihín ra̱ já niꞌyakuyóo̱ én xuꞌbi̱, a̱tꞌaha̱ najmi kikꞌa̱i̱ntehe̱ nga ka̱mankjihi̱n. Najmi kama ya kꞌun kingjásjaiyaha̱ Jesu nkú tsuhu̱ ra̱ ée̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu yá xi ꞌyún nkꞌa tje̱n
\r (Mt. 18:1-5; Mr. 9:33-37)
\p
\v 46 A̱sꞌa̱i já niꞌyakuyóo̱ kinchja̱ni̱jmíyaha yá xi ꞌyún nkꞌa tje̱n a̱jihi̱n.
\v 47 Tu̱nga kamankjihín ra̱ Jesu ni xi tínchja̱ ani̱ma̱ha̱ jóo̱. A̱sꞌa̱i jakjꞌá nku nda̱ chí, tsasínjñatꞌaha̱ yjoho
\v 48 ko̱ bꞌa̱ kitsú:
\p —Xi ngajona̱ tsꞌi̱ínkjáíhi̱n ra̱ nda̱ chíi̱, kui xi an títsꞌínkjáínna. Ko̱ xi tsꞌi̱ínkjáínna, kui xi ta̱ títsꞌínkjáíhi̱n xi kitsꞌín nibána. A̱tꞌaha̱ xi ꞌyún kinte tje̱n a̱jinnu̱u, kui xi ꞌyún nkꞌa tje̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ // xi najmi fi kontra̱ha̱
\r (Mr. 9:38-40)
\p
\v 49 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Jua:
\p —Ji nda̱ maestru̱, kiyai̱ nga nku nda̱ ngajohi̱ tímꞌosjehe jánindoo̱. Tu̱nga kikꞌiechꞌohó ri̱, a̱tꞌaha̱ najmi ñá tje̱nko̱ná.
\p
\v 50 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Najmi tu̱ jun bꞌechꞌóho̱o. A̱tꞌaha̱ xi najmi tífi kontra̱ná, kui xi ñá mako̱ná.
\s Bꞌi̱ tsꞌín ndjá kinchja̱ko̱ Jesu Santiago̱ ko̱ Jua
\p
\v 51 Nkꞌie nga ja tsichu tiña ni̱stjin nga tjíhin nga ngju̱a̱i̱nji ngáha Jesu nkꞌa ján, a̱sꞌa̱i ngayjehe kꞌun tsasin ni̱yá nga ngji nanki Jerusalen.
\v 52 Kitsꞌínkji títjuhu̱n yjoho̱ kꞌu̱a̱ já xi tsꞌe̱. Kui xi i̱ncha ngji nku nanki i̱chí xi tíjñajihi̱n a̱nte Samari̱a̱ tu̱ xi kꞌu̱éndaha̱ ra̱ a̱nte Jesu.
\v 53 Tu̱nga xu̱ta̱ Samari̱a̱ xi tjíhín yo̱ najmi kitsꞌínkjáíhi̱n, a̱tꞌaha̱ i̱ncha kikie nga tu̱ ni xí mjehé ra̱ Jesu ngju̱a̱i̱ nanki Jerusalen.
\p
\v 54 Nkꞌie kikie nii̱ já niꞌyakuyá Santiago̱ ko̱ Jua, a̱sꞌa̱i bꞌi̱ i̱ncha kitsú:
\p —Ji nda maestru̱, ¿a mjehi nga ku̱i̱nchíi̱ nga ni̱bájen ndꞌí nkꞌa ján tu̱ xi tsꞌi̱ínkjehe xu̱ta̱ xuꞌbi̱?
\p
\v 55 Tu̱nga ndjáhá kinchja̱ko̱ Jesu jóo̱ nga̱tꞌaha̱ ni xi i̱ncha kitsú.
\v 56 A̱sꞌa̱i i̱ncha ngji kjꞌa̱í nanki.
\s Bꞌi̱ kitsúhu̱ Jesu já xi mjehe̱ tsjénnkihi̱
\r (Mt. 8:18-22)
\p
\v 57 Nkꞌie nga tíi̱ncha tsꞌín ni̱yá, a̱sꞌa̱i nku nda̱ bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu:
\p —Tsjénnkihi tu̱ má xi tje̱hén ni nga kꞌúín.
\p
\v 58 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Chu̱ xi tjín ngijñóo̱ tjíhi̱n ti̱xa̱ ngijo ko̱ ni̱see̱ tjíhi̱n nu̱ba̱, tu̱nga Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n najmi tjíhi̱n má nga ka̱ma kju̱ájñasun nintaku̱.
\p
\v 59 A̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ kjꞌa̱í nda̱:
\p —Tsjénnkiní ji.
\p Bꞌa̱ kitsú ndo̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, kꞌu̱a̱i̱ntení nga tjun kfínngjayánjia na̱ꞌmina̱.
\p
\v 60 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tꞌejñaihi̱ xu̱ta̱ xi bꞌa̱ joyaha tsa ja kꞌien nga kandjáyanji suba xu̱ta̱ kꞌien xinkjín. Tu̱nga máha ji, tꞌinkꞌieni̱jmí nga ja tíbatéxuma Nti̱a̱ná.
\p
\v 61 Bꞌa̱ kitsú ya kjꞌa̱í nda̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, tsjénnkihi, tu̱nga tjenntehéní nga tjun ma kfín xinyaha̱ xu̱ta̱ xi tjín niꞌyana̱ nga ja tífia.
\p
\v 62 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Xi mjehe̱ tsénnkina ko̱ a̱sꞌa̱i ku̱a̱se̱nji a̱stu̱n nga tsꞌi̱ín ni xi nkaha̱, kui xi najmi tsuhu̱ ra̱ má batéxuma Nti̱a̱ná.
\c 10
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínkji Jesu já xi cháte ko̱ kan joo̱
\p
\v 1 A̱skahan ta̱ jꞌájin Nda̱ Nti̱a̱ná cháte ko̱ kan jo já. Jo jo kitsꞌínkꞌa xinkjín nga kitsꞌínkji títjuhu̱n yjoho̱ ngayjee̱ nanki ko̱ a̱nte xi má nga tjíhin nga kjꞌu̱a̱ a̱skahan.
\v 2 Bꞌi̱ kitsúhu̱ jóo̱:
\p —Xu̱ta̱ xi tjín bꞌa̱ joyaha nkúhu nku ntje̱ chánka, tu̱nga chubahá maha já musu̱ xi tsꞌi̱ínxájin nii̱. Kui nga ti̱nchíhi̱ ru̱u xi tsꞌe̱ ntje̱ nga katsꞌínkji já musu̱ a̱jin ntje̱.
\v 3 Tankíún. Títsꞌinkjínu̱u xi nkú joyaha chu̱tsa̱nka̱ a̱jihi̱n nañá kjan.
\v 4 Najmi tu̱ chꞌo tsa, ko̱ ta̱ ndaha to̱on, ko̱ ta̱ ndaha tja̱ba̱xínnté. Ko̱ najmi tu̱ binchaꞌyún nga súniñoho̱ xu̱ta̱ a̱ya ni̱yóo̱.
\p
\v 5 ’Nkꞌie nga ku̱i̱tjásꞌo̱on nku niꞌya, tjun súniño. “Kju̱a̱jyu kasꞌe niꞌya xuꞌbi̱”, ti̱xíún.
\v 6 Tsa tjíntu yo̱ xu̱ta̱ xi tjíhi̱n kju̱a̱jyu, kju̱a̱jyu xi tíꞌbo̱o sꞌe̱jñaha̱. Tu̱nga tsa najmi, kꞌo̱óyakꞌun ngáha̱nu̱u kju̱a̱jyu xi tíꞌbo̱o.
\v 7 Najmi tu̱ xki̱ niꞌya binimo. Nkuhú niꞌya ti̱ntsu̱bo̱o nga chi̱no̱o ko̱ sꞌi̱u ni xi kꞌu̱a̱i̱nu̱u. A̱tꞌaha̱ já xi tsꞌínxá tjíhi̱n kixi̱ nga ka̱ma chjíhi̱.
\p
\v 8 ’Nkꞌie nga ku̱i̱tjásꞌo̱on nku nanki, tsa nda tsꞌín tsꞌi̱ínkjáínnu̱u xu̱ta̱ xi tjín yo̱, chi̱no̱o ni xi kꞌu̱éjñatꞌanu̱u.
\v 9 Nꞌe̱nkihu̱u xu̱ta̱ un xi tjín yo̱ ko̱: “Ja ꞌyún tiña tíjñanu̱u Nti̱a̱ná nga tíbatéxumanu̱u ndꞌa̱i̱”, ti̱xíhu̱un.
\v 10 Tu̱nga tsa ku̱i̱tjásꞌo̱on nku nanki ko̱ tsa najmi nda tsꞌín tsꞌi̱ínkjáínnu̱u xu̱ta̱ xi tjín yo̱, tankíún a̱jin na̱nti̱o̱ ko̱ bꞌa̱ ti̱xíún:
\v 11 “Santaha ndyjoho̱ nankinu̱u xi kafajnu tsu̱kui̱ tíbꞌetsujnei̱. Tu̱nga tjíhín ni nga cho̱o ni xuꞌbi̱. Ja ꞌyún tiña tíjñanu̱u Nti̱a̱ná nga tíbatéxumanu̱u ndꞌa̱i̱”, ti̱xíún.
\v 12 An bꞌa̱ tíxinnu̱u. Nkꞌie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ ni xi kitsꞌín nga nkúnkú xu̱ta̱, kui nanki xuꞌbo̱ xi ꞌyún un sku̱e̱ saha̱ nga xu̱ta̱ xi kisꞌe nanki Sodoma̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ xi najmi kitsꞌínkjáíhi̱n éhe̱n
\r (Mt. 11:20-24)
\p
\v 13 ’¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, xu̱ta̱ nanki Corazin! ¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, xu̱ta̱ nanki Betsaida̱! A̱tꞌaha̱ tsa xu̱ta̱ nanki Tiro̱ ko̱ xu̱ta̱ nanki Sidon kikie kju̱a̱nkjún xi kama a̱jinnu̱u, ja ra̱ ndꞌa̱i ngjikjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nga kingja najyun kfe ko̱ yꞌentujín nasu.
\v 14 Tu̱nga ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ mí nihi xi kitsꞌín nga nkúnkú xu̱ta̱, jun xi ꞌyún un sku̱e̱ sanu̱u nga xu̱ta̱ xi kisꞌe nanki Tiro̱ ko̱ nanki Sidon.
\p
\v 15 ’Ko̱ jun xu̱ta̱ nanki Capernaum, tsa bꞌa̱ manu̱u nga santaha ndji̱o̱jmi ján cha̱nkjúnnu̱u, najmi. Tu̱ sa ní santaha nga̱kꞌi̱e̱n kuankínjo̱on.
\p
\v 16 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ Jesu já xi títsꞌínkji:
\p —Xu̱ta̱ xi tíbasínñjunu̱u, kui xi an tíbasínñjuna. Xi títsꞌín tꞌaxínnu̱u, kui xi an títsꞌín tꞌaxínna. Ko̱ xi títsꞌín tꞌaxínna, kui xi títsꞌín tꞌaxín xi kitsꞌín nibána.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kikꞌóya ngáha já xi cháte ko̱ kan joo̱
\p
\v 17 Tsjo ṉkjún tíi̱ncha maha̱ já xi cháte ko̱ kan joo̱ nga kikꞌóya ngáha. Bꞌa̱ i̱ncha kitsú:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ngajohi̱ kichubai̱ ko̱ santaha jánindoo̱ kintꞌéꞌénni̱.
\p
\v 18 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Joho̱n, kikie nga tsijne nda̱nindoo̱ xi nkú joyaha nku ndꞌíchꞌo̱n nga nibaha nkꞌa ján.
\v 19 An ja kitsjanu̱u ngaꞌyún xi má nga ku̱i̱sinno ye̱ ko̱ chándayá, ko̱ nga nꞌe̱ ngano̱ho̱ ngayje ngaꞌyún xi tjíhi̱n nda̱ kontra̱. Najmi tjín ni xi tsꞌi̱ínꞌunnu̱u.
\v 20 Tu̱nga najmi tu̱ tsjohó manu̱u a̱tꞌaha̱ tsa jánindoo̱ ntꞌéꞌénnu̱u. Tsjo ní katumanu̱u a̱tꞌaha̱ ja tjíntutꞌá jꞌáínnu̱u ndji̱o̱jmi ján.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúchji kju̱a̱tsjoho̱ Jesu
\r (Mt. 11:25-27; 13:16-17)
\p
\v 21 Ta̱ kuihi chu̱bo̱ jꞌaijíhi̱n Jesu kju̱a̱tsjo xi kitsjáha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱. Bꞌi̱ kitsú:
\p —An títsꞌintsjoho, Na̱ꞌmi, Nti̱a̱ xi tsꞌe̱ nkꞌa ján ko̱ tꞌanankiu̱. A̱tꞌaha̱ yꞌejña chjihi̱ xu̱ta̱ xi bꞌa̱ kꞌun xi nkú joyaha jántí ni xi kikꞌiejña ꞌmaihi̱ já nkjinkꞌuu̱n ko̱ já xi mankjihi̱n ni xi tjín. Joho̱n, Na̱ꞌmi, a̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsꞌín kama tsjohi.
\p
\v 22 ’Ngayjee̱ ni xi tjín ja kitsꞌínkjasꞌen a̱ya ntsa̱ Na̱ꞌmina̱. Najmi chꞌa be yáha ntíu̱, tu̱ nkuhú Na̱ꞌmiu̱ xi be. Najmi chꞌa be yáha Na̱ꞌmiu̱, tu̱ nkuhú Ntíu̱ xi be. Ko̱ xu̱ta̱ xi mjehe̱ Ntíu̱ nga ku̱a̱kúchjihi̱ Na̱ꞌmiu̱, kui xi sku̱e̱ Na̱ꞌmiu̱.
\p
\v 23 A̱sꞌa̱i kitsꞌínkꞌótjiya Jesu nga tsasehe̱ já niꞌyakuyáha̱ ko̱ bꞌi̱ kitsú tꞌaxíhi̱n:
\p —Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ xi tíbe ni xi tíyo.
\v 24 A̱tꞌaha̱ an bꞌa̱ tíxinnu̱u nga nkjin já profeta̱ ko̱ já rei̱ xi kisꞌe ni̱stjin nkꞌie i̱ncha kama mjehe̱ nga sku̱e̱ ni xi tíyo ndꞌa̱i̱, tu̱nga najmi kikiehé. Kama mjehe̱ nga ku̱i̱ntꞌé ni xi tínuꞌyó ndꞌa̱i̱, tu̱nga najmi kintꞌéhé.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ xi nibá Samari̱a̱ xi nda tjíyaha̱
\p
\v 25 Nku ni̱yá nku nda̱ maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱ ngjikjutꞌayákꞌun Jesu. Bꞌa̱ kitsú nga kingjásjaiyaha̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ¿mí ni xi tjíhin nga tsꞌian tu̱ xi sa̱kúhuna nga kúáte̱jña tíkꞌun síán?
\p
\v 26 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿Mí nihi xi tjítꞌa kju̱a̱téxumoo̱? ¿Nkú nꞌe nꞌeyai?
\p
\v 27 Bꞌa̱ kitsú ndo̱:
\p —“Nꞌe̱tjóí Nti̱a̱ná xi Nti̱a̱hi̱ maha ngayjee̱ ani̱ma̱hi̱ ko̱ ngayjee̱ ngaꞌyíhi̱n. Nꞌe̱tjóí xi nkú tsꞌín tinchin ko̱ xi nkú tsꞌín nꞌenkjíntakꞌuin. Ko̱ nꞌe̱tjóí xu̱ta̱hi̱ xi nkú nga tsꞌín tjohi yjohi̱.”
\p
\v 28 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Bꞌa̱ tjín ni xi kuachubai. Bꞌa̱ nꞌe̱i̱ ko̱ ku̱i̱nchun tíkꞌuin.
\p
\v 29 Tu̱nga mjehé ra̱ ndo̱ kju̱a̱kúchji nga na̱xu̱ síjña nginku̱n Nti̱a̱ná. Kui nga bꞌa̱ kitsúhu:
\p —¿Yá xi xu̱ta̱na̱ ma?
\p
\v 30 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Nku nda̱ tsitju nanki Jerusalen nga tífijen ni̱yá xi fi nanki Jerico ko̱ tu̱ já ndyjéhé kisatéjin. Kui xi kikjeꞌáha̱ santaha najyun xi yja, kikꞌíéhe̱ nga i̱xí kitsꞌínkꞌienyahá ko̱ i̱ncha ngji jóo̱.
\v 31 Tu̱ yo̱hó ta̱ nibájen nku nda̱ na̱ꞌmi, tu̱nga nkꞌiehé nga kikie nda̱ uu̱n, jꞌatꞌa ni̱yáha̱.
\v 32 Ta̱ jꞌai a̱nte xuꞌbo̱ nku nda̱ xi ta̱ tsꞌínxátꞌa ni̱nku̱. Nkꞌie nga kikie nda̱ uu̱n, ta̱ jꞌatꞌa ni̱yáha̱.
\p
\v 33 ’Tu̱nga nkuhú nda̱ xi nibá Samari̱a̱ xi títsꞌín ni̱yá ta̱ jꞌai má kjijña nda̱ uu̱n. Nkꞌie nga kikie ndo̱, kama ni̱ma̱ha̱.
\v 34 Jꞌaise tiñaha̱ ko̱ kitsꞌínnkihi̱ má kama uhu̱n ndo̱. Kikꞌonjnuhu̱ seti̱ ko̱ binu̱ ko̱ kikꞌontikjájnuhu̱ najyun má uhu̱n. A̱sꞌa̱i ta̱ kuihi chu̱ xi tje̱nko̱ kitsꞌínkꞌíésun nda̱ uu̱n. Ngjiko̱ niꞌya má nga tsꞌínkjꞌáíya xu̱ta̱ xi tsꞌín ni̱yá ko̱ yo̱ kikuhu̱n.
\v 35 Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n, nkꞌie nga ja tífi nda̱ xi nabá Samari̱a̱, tsꞌasje jo to̱on denari̱o̱ ko̱ kitsjáha̱ nda̱ xi tsꞌe̱ niꞌyoo̱ nga bꞌa̱ kitsúhu̱: “Cha̱se̱i̱hi̱ i̱chí nda̱i̱. Ngayjee̱ ni xi nꞌe̱chjén sai, kꞌuechjíhi nkꞌie nga kjúái̱ ngáhana.”
\p
\v 36 ’Nda tjín. Nkꞌie nga nga jaa̱n jái̱ xi kikie nda̱ xi kisatéjin já ndyjée̱, ¿yá xi mahi ji nga xu̱ta̱ha̱ ndo̱ kitsꞌín ma yjoho?
\p
\v 37 Bꞌa̱ kitsú ndo̱:
\p —Nda̱ xi tsase ni̱ma̱ha̱ ndo̱.
\p A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tꞌin, bꞌa̱ ta̱ nꞌe̱i̱ ko̱ ji.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsichutsubekꞌún Jesu Marta̱ ko̱ Maria̱
\p
\v 38 A̱sꞌa̱i kitsꞌínndju̱ú ni̱yáha̱ Jesu ko̱ tsichu nku nanki i̱chí. Xi tje̱hen yo̱ nku ta̱chju̱ún xi ꞌmi Marta̱ kitsꞌínkjáíhi̱n niꞌyaha̱.
\v 39 Maria̱ ꞌmi na̱ nichja Marta̱. Kui xi yꞌejñatꞌa sjai Jesu nga tíbasínñjuhu̱ ni xi tínchja̱.
\v 40 Tu̱nga kasꞌenta̱há ra̱ Marta̱ xá ṉkjún xi títsꞌín. A̱sꞌa̱i jꞌaikꞌúhu̱n Jesu ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ji chá maestru̱, ¿a najmi nkjún mahi nga ta̱kjín nichja kabꞌéne subana ngatentee̱ xóo̱? Bꞌa̱ tꞌihi̱n nga katasinko̱na.
\p
\v 41 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ji Marta̱, Marta̱, kasꞌenta̱ha ri ko̱ tífa nusihi̱n yjohi̱ ni ṉkjún xi tínꞌei.
\v 42 Tu̱nga nkuhú maha ni xi ꞌyún machjén. Maria̱ kafꞌájin ni xi ndoo̱ ko̱ najmi chꞌa xi kjéꞌaha̱.
\c 11
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu xi nkú tsꞌín chu̱baka̱á Nti̱a̱ná
\r (Mt. 6:9-15; 7:7-11)
\p
\v 1 Nku ni̱yá nkꞌie nga Jesu tínchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, bꞌa̱ kitsúhu̱ nku nda̱ já niꞌyakuyáha̱ nkꞌie nga ja kamaha̱ nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ta̱kúyani̱ xi nkú tsꞌín tjíhin nga chu̱baka̱á Nti̱a̱ná, xi nkú tsꞌín ta̱ Jua tsakúyaha̱ já niꞌyakuyáha̱.
\p
\v 2 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Nkꞌie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná, bꞌi̱ ti̱xíún:
\q Ji Na̱ꞌmini̱ xi tinchin ndji̱o̱jmi ján,
\q katenkjúhin xu̱ta̱.
\q Ta̱texumani̱.
\q
\v 3 Tjenni̱ ndꞌa̱i̱ nichine xi machjénni̱.
\q
\v 4 Nꞌe̱ndyjatꞌani̱ ngatitsunni̱,
\q xi nkú tsꞌín ji̱n ta̱ nꞌendyjatꞌai̱hi̱ xi chꞌon tsꞌínni̱.
\q Najmi tu̱ ꞌba̱i̱ntei nga ku̱i̱jne̱jii̱n nga chjútꞌayákꞌunni̱.
\p
\v 5 Bꞌi̱ ta̱ kitsú ya Jesu:
\p —Kꞌúéjñaha̱ ra̱á tsa tjín xi tíjñaha̱ nku nda̱ amigo̱ xi ku̱i̱chúsehe̱ masen ni̱stje̱n nga bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱hu̱: “Ji nda̱, nꞌe̱kꞌieyaní i̱chí ni xi tsꞌinkjén xi kjꞌuaisena.
\v 6 A̱tꞌaha̱ nku nda̱ amigo̱na̱ kjꞌuaisena xi kjin kanibáha ko̱ najmi tjínna ni xi tsjaha̱.”
\v 7 Tsa bꞌa̱ tsꞌi̱ín, nda̱ xinkuu̱ xi tíjña a̱ya ján najmi bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱hu̱: “Najmi tu̱ nꞌestiní. Ja tjíchja a̱nkju̱o̱ ko̱ ntína̱ ja kjintusúnko̱na kamo̱. Najmi ta̱ ma bisíntje̱henna nga tsjaha ni xi tíbinchi.”
\v 8 An bꞌa̱ tíxinnu̱u. Ndaha tsa najmi ku̱i̱síntje̱n nga tsjáha̱ ni xi tíbanki ndo̱ a̱tꞌaha̱ nda̱ amigo̱ho̱ maha, tu̱nga ku̱i̱síntje̱hén a̱tꞌaha̱ kju̱a̱sti títsjá ndo̱ ko̱ tsjáha̱ ngayjee̱ ni xi machjéhe̱n.
\p
\v 9 ’Ko̱ an bꞌa̱ ta̱ tíxinnu̱u. Ti̱nchíú, ko̱ Nti̱a̱ná tsjánu̱u. Ti̱nchísjo, ko̱ sa̱kúnu̱u. Nꞌe̱kjano a̱nkju̱o̱, ko̱ chjúxꞌánu̱u.
\v 10 A̱tꞌaha̱ ngatentee̱ xi banki tsꞌínkjáíhi̱n. Xi bangisjai sakúhu̱. Ko̱ xi tsꞌínkjane a̱nkju̱o̱ chjuxꞌáha̱.
\v 11 ¿A tjín a̱jinnu̱u xi tíꞌmi na̱ꞌmi xi tu̱ ye̱hé tsjáha̱ ntíhi nkꞌie nga tji̱o̱ ku̱a̱nkihi̱?
\v 12 Tsa chjꞌo̱ó ku̱a̱nki ntíhi̱, ¿a tu̱ chándayáhá tsjáha̱?
\v 13 Santaha ko̱ jun xi chꞌonkꞌun yo nga ꞌbo̱ho̱o ni xi nda ntínu̱u. ¿A najmi tu̱ sahá Na̱ꞌminu̱u xi tíjña ndji̱o̱jmi ján ꞌyún tsjá saha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ xu̱ta̱ xi ku̱a̱nkihi̱?
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu nda̱ninda Beelzebu
\r (Mt. 12:22-30; Mr. 3:20-27)
\p
\v 14 Nkꞌie nga tímꞌosje Jesu nku nda̱ninda xi kitsꞌín ni̱ma̱ꞌaha̱ nku nda̱, a̱skahan nga tsitju nda̱nindoo̱, kama kinchja̱ ndo̱. Tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ xu̱ta̱.
\v 15 Tu̱nga tjíhín xi bꞌa̱ i̱ncha kitsú:
\p —Ngaꞌyúhu̱n nda̱ninda Beelzebu xi nda̱ kꞌaku̱hu̱ jánindoo̱ tímꞌosjeko̱ho nda̱i̱ jánindoo̱.
\p
\v 16 Tjín ngá xi kikjutꞌayákꞌun Jesu ko̱ tsankihi̱ nga tsꞌi̱ín nku kju̱a̱nkjún xi ku̱a̱kúchji nga Nti̱a̱ná kitsꞌín nibáha̱.
\v 17 Tu̱nga behé Jesu ni xi títsꞌínnkjinkꞌun jóo̱, kui nga bꞌa̱ kitsúhu̱ ra̱:
\p —Tsa xu̱ta̱ xi tjíntu má batéxuma nku nda̱ rei̱ ta̱ kuihi fi kontra̱ha̱ xinkjín, ta̱ kuihi i̱ncha ngju̱á tiya nankihi̱. Ndzjoya xi nkuhú niꞌya tjíntu tsa tsꞌínstiko̱ xinkjín.
\v 18 Bꞌa̱ ta̱ tsꞌín tíjña tsꞌe̱ nda̱nindoo̱. Tsa Satana ta̱ kuihi ngju̱a̱i̱ kontra̱ subaha̱ yjoho̱, ¿nkú tsꞌín tse ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱ ra̱ nga ku̱a̱téxuma? Bꞌa̱ tíxian a̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tíbixíún nga ngaꞌyúhu̱n nda̱ninda Beelzebu tímꞌosjéko̱hona jánindoo̱.
\v 19 Ko̱ tsa ngaꞌyúhu̱n nda̱ninda Beelzebu tímꞌosjéko̱hona jánindoo̱, tíbixíún, ¿yá xi tsꞌe̱ ngaꞌyún xi mꞌosjeko̱ho jánindoo̱ já tsꞌa̱jun? Bꞌa̱ tsꞌín ta̱ kuihi jóo̱ bakúchji nga najmi na̱xu̱ tjíntuyánu̱u.
\v 20 Tu̱nga tsa ngaꞌyúhu̱n Nti̱a̱ná tímꞌosjéko̱hona jánindoo̱, kui xi tsuhu̱ ra̱ nkꞌie nga ja jꞌai ni̱stjin nga ja tíbatéxuma Nti̱a̱ná.
\p
\v 21 ’Nkꞌie nga nku nda̱ xi ꞌyún tjíhi̱n ngaꞌyún tjíndaha̱ yjoho̱ nga kja̱án ko̱ tíkunntá niꞌyaha̱, najmi chꞌa xi ka̱ma tsꞌi̱ínko̱ ni xi tjíntuhu̱.
\v 22 Tu̱nga tsa fꞌai nku xi ꞌyún tjín saha̱ ngaꞌyún nga kui, tsꞌi̱ín ngana̱ha̱ ko̱ kjeꞌáha̱ ngayjee̱ ni xi tsꞌínchjén nga kján. A̱sꞌa̱i bakjꞌá ni xi tjíntu a̱yoo̱.
\v 23 Xi najmi an mako̱na, kui xi xu̱ta̱ kontra̱na̱. Xi najmi tífꞌáyako̱na, kui xi tíbaténdzjo.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu ni xi maha̱ xu̱ta̱
\r (Mt. 12:43-45)
\p
\v 24 ’Nkꞌie nga nku nda̱ninda bitjujíhi̱n nku nda̱, fatsúꞌbasún a̱nte kixiu̱ nga bangisjai má nga tsꞌi̱ínkjꞌáíya. Nkꞌie nga najmi sakúhu̱ a̱nte, a̱sꞌa̱i bꞌa̱ tsu: “Tu̱ sahá kfin ngáhana niꞌyana̱ má tsitja.”
\v 25 Nkꞌie nga bꞌóya ngáha, ja kichjuchá ko̱ ja tjínda niꞌyoo̱ nga fꞌaise ngáha̱ ra̱.
\v 26 A̱sꞌa̱i fikjꞌá sa yatu jáninda xi ꞌyún chꞌonkꞌun sa nga kui ko̱ ngatentee̱ i̱ncha fasꞌenjihi̱n ndo̱. Ko̱ máha nda̱ xuꞌbo̱, ꞌyún chꞌon tsꞌín bꞌejña a̱skahan nkꞌie nga tjuhun.
\p
\v 27 Nkꞌie nga bꞌa̱ títsu Jesu, a̱sꞌa̱i kikjintáya nku ta̱chju̱ún xi síjñajihi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n:
\p —¡Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ ta̱chju̱ún xi kitsihi̱n ji ko̱ kitsꞌíncháha ri!
\p
\v 28 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¡Á ní bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ xu̱ta̱ xi basínñjuhu̱ ra̱ éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ tsꞌíntjusun!
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ xi mjehe̱ sku̱e̱ kju̱a̱nkjún
\r (Mt. 12:38-42; Mr. 8:12)
\p
\v 29 Nkꞌie nga ja kama ñjakú ṉkjún sa xu̱ta̱, a̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Chꞌonkꞌun xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱. Kju̱a̱nkjún i̱ncha mjehe̱ sku̱e̱, tu̱nga najmi sa̱kúhú ra̱ kju̱a̱nkjún. Tu̱ ni xi kamatꞌaihín nda̱ profeta̱ Jona nkꞌie, tu̱ kuihí kju̱a̱nkjún xi sꞌe̱jña chjihi̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱.
\v 30 A̱tꞌaha̱ xi nkú tsꞌín kitsꞌínchjén Nti̱a̱ná Jona nga kitsjáha̱ éhe̱n xu̱ta̱ nanki Nini̱ve̱, bꞌa̱ ta̱ tsꞌín tsꞌi̱ínchjén Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n nga tsjáha̱ éhe̱n xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱.
\p
\v 31 ’Na̱rei̱na̱ xi tsatéxuma nanki Saba ku̱i̱síntje̱nko̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱ nkꞌie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ ni xi kitsꞌín nga nkúnkú xu̱ta̱. Kui xi tsꞌi̱ínko̱kju̱a̱ha̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱, a̱tꞌaha̱ kui xi ꞌyún kjin nibaha nga jꞌaisínñjuhu̱ kju̱a̱nkjinkꞌuhu̱n Salomon. Ndꞌa̱i̱ bi, e̱i̱ tíjña nku xi ꞌyún nkꞌa tje̱n sa nga Salomon.
\v 32 Ko̱ xu̱ta̱ xi yꞌentu nanki Nini̱ve̱ ku̱i̱síntje̱nko̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱ nkꞌie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ ni xi kitsꞌín nga nkúnkú xu̱ta̱. Kui xi tsꞌi̱ínko̱kju̱a̱ha̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱, a̱tꞌaha̱ kui xi ngjikjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nkꞌie nga Jona yꞌéni̱jmíhi̱ éhe̱n Nti̱a̱ná. Ndꞌa̱i̱ bi, e̱i̱ tíjña nku xi ꞌyún nkꞌa tje̱n sa nga Jona.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu xi nkú tsꞌín ni xi ma chjiná
\r (Mt. 5:15; 6:22-23)
\p
\v 33 ’Najmi tjín xi bꞌéti nku ndꞌí ko̱ a̱sꞌa̱i bꞌéjña ꞌma ko̱ tsa bꞌéjñanki kintehe̱ nku kaxa̱. Bꞌéjña nkꞌa ní tu̱ xi sꞌe̱ ndzjehe̱n ra̱ xu̱ta̱ xi kju̱a̱sꞌehen a̱yoo̱.
\v 34 Tunkuin, kui xi nkú joyaha nku ndꞌí xi tsꞌín ndzjehe̱n yjonintehi̱. Tsa tunkuin fasꞌen ni xi nda, ngayjee̱ yjonintehi̱ sꞌe ndzjehe̱n. Tu̱nga tsa ni xi najmi nda fasꞌen tunkuin, ngayjee̱ yjonintehi̱ sꞌe jyuhu̱n.
\v 35 Chíhi̱n nga najmi tu̱ ka̱ma jyun ndꞌí nda xi tíjñajihin.
\v 36 Tsa ngayjee̱ yjonintehi̱ tjíhi̱n ndꞌí ko̱ tsa najmi tjín má jyuntꞌaha̱, ka̱ma ndzjen sisihin xi nkú joyaha tsa tíbatꞌai nku ndꞌí xi títsꞌín ndzjehin.
\s Bꞌi̱ tsꞌín yꞌéchjitꞌain Jesu sin xi yꞌa já fariseo̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱
\r (Mt. 23:1-36; Mr. 12:38-40; Lc. 20:45-47)
\p
\v 37 Nkꞌie nga ja kamaha̱ Jesu nga kinchja̱, a̱sꞌa̱i nku nda̱ fariseo̱ tsankihi̱ nga ngju̱a̱i̱ kjineko̱ho̱ ni̱ñu̱ niꞌyaha̱. Kui nga jasꞌehen Jesu niꞌyaha̱ ndo̱ ko̱ yꞌejñatꞌa yámixo̱.
\v 38 Kama nkjúhu̱n nda̱ fariseo̱ nkꞌie nga kikie nga najmi tsanéjnu ntsja Jesu kintehe̱ ni nga kikjine ni̱ñu̱ xi nkú tsꞌín tíjñaha̱ sinchóo̱.
\v 39 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ko̱ nda̱ fariseo̱:
\p —Jun xi ꞌminu̱u já fariseo̱, jun xi nkú joyaha tasa̱ ko̱ ta̱ba̱ xi tu̱ na̱tsihi̱n kinꞌechuhún ra̱, tu̱nga kitsejíhín kju̱a̱nkjintakꞌunnu̱u kju̱a̱ndyjé ko̱ kju̱a̱chꞌonkꞌun.
\v 40 ¡Jun já chi̱ni! Nti̱a̱ná kitsꞌínnda na̱tsiu̱n ko̱ ta̱ kitsꞌínnda a̱yoo̱.
\v 41 Tu̱ sa ní ni xi tjínnu̱u, yo̱ tjehe̱n ru̱u xu̱ta̱ xꞌa̱n to̱on chje̱. Bꞌa̱ tsꞌín je ka̱mahanu ma nginku̱n Nti̱a̱ná.
\p
\v 42 ’¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, já fariseo̱! ꞌBo̱ho̱ Nti̱a̱ná nku tíkjá na̱jún chi̱nko̱ ko̱ xka̱ ruda̱ ko̱ ngayjee̱ xka̱ sinjne̱ xi nkú nga tsꞌín tjítꞌa kju̱a̱téxumoo̱, tu̱nga nꞌechayanú ni xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱aná ko̱ kju̱a̱tjoho̱ Nti̱a̱ná. Kuihí ni xuꞌbi̱ xi tjíhin nga nꞌo̱o, ko̱ najmi tjíhin nga nꞌe̱chayo nga nꞌo̱o ni xingisoo̱ xi tjítꞌa.
\v 43 ¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, já fariseo̱! A̱tꞌaha̱ nꞌe mjo nga ku̱i̱ntsu̱ba̱sun yáxile̱ xi tíi̱ncha títjun a̱ya niꞌya sinagoga̱ ko̱ nga tsjo tsꞌín súniñanu̱u ni̱yátée̱.
\v 44 ¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu, já maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱! ¡A̱tꞌaha̱ tu̱ tsjohónu̱u bakuchíú xi nkú tsꞌín yankjún Nti̱a̱ná! Xi nkú joyaha tsjó xi najmi kjintu chji jun, xi bꞌemasún xu̱ta̱ nga ndaha najmi be.
\p
\v 45 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú nku nda̱ maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, nkꞌie nga bꞌa̱ tíbixín, ko̱ ji̱n ta̱ chꞌon tíꞌmini̱.
\p
\v 46 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu ko̱ jun, já maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱! A̱tꞌaha̱ chꞌá xi najmi chúkju̱a̱ha̱ xu̱ta̱ nꞌekꞌanjiu, tu̱nga máha jun, ndaha̱chí najmi i̱ncha nꞌo ngaꞌyún nga nꞌetjusun niu̱.
\v 47 ¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu! A̱tꞌaha̱ nꞌendo tsjóho̱ já profeta̱ xi kitsꞌínkꞌien ntje̱ chánu̱u.
\v 48 Bꞌa̱ tsꞌín bakuchjí kixi̱hinu nga tjínkuhu̱ kꞌun ni xi kitsꞌín ntje̱ chánu̱u. A̱tꞌaha̱ kui xi i̱ncha kitsꞌínkꞌien já profeta̱ ko̱ jun nꞌendoho̱o tsjó.
\p
\v 49 ’Kui nga bꞌa̱ kitsúhu Nti̱a̱ná xi be tu̱ mí nihí ni: “Tsꞌinkjísehe̱ já profeta̱ ko̱ já postru̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱. Kꞌu̱a̱ xi tsꞌi̱ínkꞌien ko̱ kꞌu̱a̱ xi tsjénnki unkie.”
\v 50 Bꞌa̱ tsꞌín nꞌe̱nijéhe̱ ra̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱ jní xi tsaténdzjo ngayjee̱ já profeta̱ santa nkúhu nga kamanda a̱sunntee̱ ko̱ santaha ndꞌa̱i̱.
\v 51 Chꞌa̱tutsꞌi̱hi̱n ra̱ jníhi̱ Abel santaha jníhi̱ Zacaria̱ xi kinꞌekꞌientꞌá na̱chan chje̱ xi kjijña a̱nkjín ni̱nku̱. Kui nga bꞌa̱ tíxihi̱nnu̱u nga nꞌe̱nijéhe̱ ra̱ xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱ ngayjee̱ ni xuꞌbo̱.
\v 52 ¡Ni̱ma̱ rú nꞌehenu jun, já maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱! Ja kichjuꞌóho̱o xu̱ta̱ yubi̱ xi bixꞌáko̱ho a̱nkju̱a̱ má nga tíjña kju̱a̱nkjinkꞌuu̱n. Jun najmi bitjasꞌo̱on ko̱ ta̱ bꞌechꞌóho̱o xu̱ta̱ xi mjehe̱ kju̱a̱sꞌen yo̱.
\p
\v 53 Nkꞌie nga bꞌa̱ kitsú Jesu, já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱ tu̱ ni xí najmi kisasíhín ra̱ ni xi kitsú Jesu. Kui nga nkjin tíkjá ni xi kingjásjaiyaha̱ ra̱
\v 54 tu̱ xi tsꞌi̱ínkijnejihin Jesu nga ku̱i̱nchja̱ nku én xi najmi bꞌa̱ tjín. I̱ncha tsangisjai ni̱yá xi nkú tsꞌín ka̱ma kju̱a̱téjénehe.
\c 12
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ xi tsjoho̱ bakúchji nga benkjún Nti̱a̱ná
\p
\v 1 Tu̱ ni xí kama ñjakú ṉkjúhún xu̱ta̱ nga ta̱ kui ta̱ maha tíi̱ncha basinneꞌyún xinkjín. A̱sꞌa̱i já niꞌyakuyáha̱ Jesu kinchja̱ko̱ títjun:
\p —Chúhu̱un yjonu̱u xi nkú tsꞌín nkaha̱ já fariseo̱. Kui xi bakúchji nga ꞌyún benkjún Nti̱a̱ná tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín bꞌéꞌmaha ni chꞌonkꞌun xi tjíntujíhi̱n.
\v 2 A̱tꞌaha̱ najmi tjín ni xi ꞌma tjítjo xi najmi cha̱, ko̱ najmi tjín ni xi tíjña ꞌma xi najmi sꞌe̱jña chji.
\v 3 Kui bꞌa̱ maha, ngayjee̱ ni xi kichubahanu má jyuu̱n, kui xi ku̱i̱núꞌyá ngáha má ndzjee̱n. Ko̱ én se̱n xi kikꞌinyoho̱o xinki̱u a̱ya ꞌmanu̱u, kui xi chꞌi̱íyako̱ ngáha a̱sun nkꞌa niꞌyoo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu yá xi tjíhin nga ku̱i̱nkjún
\r (Mt. 10:28-33)
\p
\v 4 ’Jun, já amigo̱na̱, bꞌa̱ tíxinnu̱u. Najmi tu̱ binkjun xi tu̱ yjonintee̱hé maha̱ tsꞌínkꞌien ko̱ a̱skahan najmi ta̱ tjín nkú tsꞌi̱ín saha.
\v 5 Xínyanu̱u yá xi tjíhin nga ku̱i̱nkjún. Ti̱nkjún xi a̱skahan nga tsꞌi̱ínkꞌien yjonintee̱, tjíhi̱n ngaꞌyún nga tsꞌi̱ínkji nga̱kꞌi̱e̱n. Joho̱n, kuihí xuꞌbo̱ xi ti̱nkjún.
\v 6 ¿A najmi mahá tsa tu̱ xí nanki chjíhí chꞌa nga satéña un ni̱se xi̱ tíntí? Ndaha tsa bꞌa̱ ma, tu̱nga najmi tsꞌínchayahá Nti̱a̱ná ndaha nku ni̱see̱.
\v 7 Nga̱tꞌa tsꞌa̱jun bi, santaha ngayjee̱ ntsja̱ku tjín xki̱hi̱ Na̱ꞌminu̱u. Kui kju̱a̱ha nga najmi tu̱ binkjuhunnu, a̱tꞌaha̱ jun xi ꞌyún chjí so nga nkjin ni̱se.
\p
\v 8 ’Ko̱ bꞌa̱ tíxinnu̱u. Ngayjee̱ xi tsꞌi̱ínkie yjoho̱ nga bena nginku̱n xu̱ta̱, Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n ta̱ tsꞌi̱ínkie yjoho̱ nga be xu̱to̱ nginku̱n ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná.
\v 9 Tu̱nga xi najmi tsꞌi̱ínkie yjoho̱ nga bena nginku̱n xu̱ta̱, ko̱ an ta̱ najmi tsꞌinkíé yjona̱ nga be xu̱to̱ nginku̱n ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná.
\v 10 Ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi nkú ku̱i̱tsu̱hu̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n, ka̱ma ndyjatꞌaha̱. Tu̱nga xi chꞌon ku̱i̱tsu̱hu̱ Espiri̱tu̱ Santo̱, najmi ta̱ ka̱ma ndyjatꞌaha̱ ra̱.
\v 11 Nkꞌie nga ngju̱a̱i̱ko̱nu̱u xu̱ta̱ niꞌya sinagoga̱ ko̱ tsa nginku̱n já jue ko̱ tsa nginku̱n já tjíxóo̱, najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u xi nkú tsꞌín nꞌekꞌóyo ni xi kꞌúínnu̱u ko̱ mí éhen xi ku̱i̱xíún.
\v 12 A̱tꞌaha̱ kui chu̱ba̱ xuꞌbo̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ku̱i̱tsu̱yanu̱u mí ni xi tjíhin nga ku̱i̱xíún.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ xi ꞌyún mjehe̱ kju̱a̱nchi̱ná
\p
\v 13 A̱sꞌa̱i kinchja̱ nku nda̱ xi síjñajihi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n:
\p —Ji nda̱ maestru̱, bꞌa̱ tꞌihi̱n nda̱ ntsꞌé nga katakjányako̱na ni xi yꞌéjña na̱ꞌmini̱.
\p
\v 14 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ji nda̱, ¿yá xi yꞌétꞌa xána nga nda̱ jue ka̱manu̱u ko̱ a ra̱ nku nda̱ xi ku̱a̱kjánya ni xi tjíhi̱n xu̱ta̱?
\p
\v 15 Bꞌi̱ kitsú sa Jesu nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ xi kabincha yo̱:
\p —Cha̱so̱o ko̱ chúhu̱un yjonu̱u. Najmi tu̱ nꞌe mjo ni xi tjíhi̱n xu̱ta̱ xingisoo̱. Najmi tsa tu̱ nga̱tꞌaha̱ nga tse ni xi tjíhi̱n xu̱ta̱ nga ꞌyún nda tsꞌín kꞌúéntu.
\p
\v 16 A̱sꞌa̱i yꞌéjña chu̱ba̱ya Jesu nga tsakúya:
\p —Jñáha̱ nku nda̱ nchi̱ná tu̱ ni xí ndahá kitsjá nintje̱.
\v 17 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú ani̱ma̱ha̱: “¿Mí nihi xi tsꞌian? Najmi tjínna má kꞌuetjá ni xi kama chána.”
\v 18 Ko̱ bꞌa̱ kitsú ya ani̱ma̱ha̱: “Kui nii̱ xi tsꞌian. Tsꞌinxúnta niꞌya xi tíi̱nchana má nga fꞌatjá ni xi kama chána ko̱ kjꞌa̱í xi ꞌyún i sa tsꞌinndá ngáhana. Yo̱ kjꞌuatjá niu̱ ko̱ ngayjee̱ ni xi tjínna.
\v 19 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ xíhi̱n yjona̱: Ji nda̱, nkjin ṉkjún maha ni xi tjítjohi. ꞌYún nkjin nú ka̱maha̱. Tu̱ sahá nꞌe̱kjꞌáíyai, chi̱ne̱i, sꞌi̱ ko̱ tsjo katꞌehi.”
\v 20 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú Nti̱a̱ná: “Ji nda̱ chi̱ni, kui ni̱stje̱n xuꞌbi̱ ku̱a̱yáí. Ni xi tjítjohi, ¿yá xi ka̱ma tsꞌe̱?”
\p
\v 21 ’Bꞌa̱ matꞌain xu̱ta̱ xi bꞌékúhu̱ yjoho̱ kju̱a̱nchi̱ná. Kui xi xꞌa̱n nginku̱n Nti̱a̱ná.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga Nti̱a̱ná kuhu̱n ntíhi̱
\r (Mt. 6:25-34)
\p
\v 22 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ já niꞌyakuyáha̱:
\p —Kui kju̱a̱ha nga bꞌa̱ tíxihi̱nnu̱u. Najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u ni xi machjénnu̱u, mí nihi xi chi̱no̱o. Ta̱ ndaha najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u ni xi machjéhe̱n yjonintenu̱u, mí najyuhun xi ndyjo̱o.
\v 23 Nkꞌie ní nga ku̱i̱ntsu̱bo̱o, kui ní nihi xi ꞌyún chjíhi̱ ra̱ nga nichinee̱, ko̱ yjonintenu̱u, kui xi ꞌyún chjíhi̱ ra̱ nga najyuu̱n.
\v 24 Cha̱so̱ho̱ ni̱see̱. Najmi bꞌéntje̱, najmi bꞌékú, najmi tjíhi̱n niꞌya xi má nga fꞌátjo nichinehe̱. Tu̱nga tsjáhá ra̱ Nti̱a̱ná nichine. Ko̱ jun, ¿a najmi ꞌyúhún chjí so nga ni̱see̱?
\v 25 Ko̱ ndaha tsa ꞌyún kjúánta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u tu̱ xi sáhanu masen metru̱, najmi tjín xi nkú tsꞌín sáhanu masen metru̱.
\v 26 Tsa najmi manu̱u nꞌo ni xi i̱chí, ¿á jun tífanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u ni xingisoo̱?
\p
\v 27 ’Cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o xi nkú tsꞌín sá naxúu̱. Najmi tsꞌínxá ko̱ najmi tsꞌínnda nachjún. Tu̱nga an bꞌa̱ tíxinnu̱u nga ta̱ ndaha nda̱ rei̱ Salomon xi ꞌyún chánka kama ni̱stjin nkꞌie, najmi bꞌa̱ kꞌun najyun xi kingja xi nkúhu naxúu̱.
\v 28 Tsa Nti̱a̱ná bꞌa̱ tsjo tsꞌínkꞌíéntu jñá xi chu̱ba̱ ma cháhá, xi ndꞌa̱i̱ ma chá ko̱ ndyjunni̱ ku̱i̱ti̱, ¿a najmi tu̱ sahá ꞌyún tsjá sanu̱u najyun xi ndyjo̱o jun xi ꞌyún chjí so nga jñóo̱? ¡Á bꞌa̱ ꞌyún i̱chí sꞌejihi̱nnu̱u Nti̱a̱ná!
\v 29 Kui bꞌa̱ maha, najmi tu̱ bꞌejña títjun nga ni xi chi̱no̱o ko̱ ni xi sꞌi̱u ku̱i̱nchísjo. Najmi tu̱ kui kju̱a̱baha̱ niu̱ kasꞌenu̱u.
\v 30 A̱tꞌaha̱ ngayjee̱ ni xuꞌbi̱ bangisjai xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱, tu̱nga jahá be Na̱ꞌminu̱u nga machjénnu̱u ni xuꞌbi̱.
\v 31 Tjehe̱nnto nga katatéxumanu̱u Nti̱a̱ná ko̱ bꞌa̱ tsꞌín tu̱ kꞌu̱a̱i̱suhúnnu̱u ni xuꞌbi̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu kju̱a̱nchi̱nóo̱
\r (Mt. 6:19-21)
\p
\v 32 ’Najmi tu̱ binkjun, chu̱tsa̱nka̱ tíntína̱. A̱tꞌaha̱ tsjo tjíhi̱n Na̱ꞌminu̱u nga tsjánu̱u nga ku̱i̱tjásꞌe̱njiun xi nkú tsꞌín batéxuma.
\v 33 Ta̱teño ni xi tjínnu̱u ko̱ tjoho̱on xu̱ta̱ xꞌa̱n. Tꞌekú ni xi najmi maha̱ batsun. Chꞌa̱tjó ndji̱o̱jmi ján ni xi tsꞌi̱ín nchi̱ná sínnu̱u, má najmi ma fasꞌen já ndyjé ko̱ ta̱ ndaha xubíu̱ najmi maha̱ bate.
\v 34 Bꞌa̱ tíxinnu̱u a̱tꞌaha̱ má nga tíjña kju̱a̱nchi̱nánu̱u, yo̱ ta̱ tíjña ani̱ma̱nu̱u.
\p
\v 35 ’Tꞌendo yjonu̱u ko̱ tꞌetíú ndꞌínu̱u.
\v 36 Bꞌa̱ nꞌo̱o xi nkú tsꞌín já musu̱ xi i̱ncha kuyá nga kjꞌu̱a̱í nda̱ nti̱a̱ha̱ xi kafí kju̱a̱bixan, xi nkꞌie nga fꞌai tu̱ tje̱nꞌyún chjuxꞌáhá ra̱ a̱nkju̱o̱.
\v 37 Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ já musu̱ xi tjíntujíhin nkꞌie nga kjꞌu̱a̱íhi nda̱ nti̱a̱ha̱. Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ni xi tsꞌi̱ín nda̱nti̱o̱ tu̱ nga̱tꞌaha̱ nga tíchuyáha̱, kꞌu̱énda yjoho̱ nga tsꞌi̱ínkꞌíéntutꞌá yámixo̱ já musu̱ ko̱ tsjáha̱ ni̱ñu̱.
\v 38 Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ já musu̱ xuꞌbo̱ tsa tjíntu tíkꞌun nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í nda̱ nti̱a̱ha̱, ndaha tsa masen ni̱stje̱n ko̱ ndaha tsa ja tífi ma sen.
\p
\v 39 ’Katumankjinnu̱u ni xuꞌbi̱. Tsa be títjun nda̱ xi tsꞌe̱ niꞌyoo̱ mí chu̱ba̱ha kjꞌu̱a̱í nda̱ ndyjée̱, ta̱ kꞌúéjña nda. Najmi tsjánte tsa nda̱ ndyjée̱ kju̱a̱sꞌen kju̱a̱ꞌyún niꞌyaha̱.
\v 40 Bꞌa̱ tsꞌín ta̱ ti̱ntsu̱ba̱ ndahanu ko̱ jun, a̱tꞌaha̱ chu̱ba̱ nga najmi tíchuyóho̱o kjꞌu̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ musu̱ xi na̱xu̱ fiko̱ xáha̱
\r (Mt. 24:45-51)
\p
\v 41 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Simon Pedro̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ¿a ji̱n tsꞌa̱ji̱n én xi kuachubai, a ra̱ ko̱hó xu̱ta̱?
\p
\v 42 Bꞌi̱ kitsú Nda̱ Nti̱a̱ná:
\p —¿Yá nda̱ musu̱hu xi na̱xu̱ fiko̱ xáha̱ ko̱ xi nkjinkꞌun, xi nda̱ nti̱a̱ha̱ kitsjá xáha̱ nga kui xi tsjáha̱ nichine já musu̱ xingisoo̱ nkꞌie nga ku̱i̱chú chu̱ba̱?
\v 43 ¡Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ nda̱ musu̱ xuꞌbi̱ tsa bꞌa̱ títsꞌín nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í nda̱ nti̱a̱ha̱!
\v 44 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Nda̱ nti̱a̱ha̱ tsꞌi̱ín kunntáha̱ ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n.
\v 45 Tu̱nga tsa bꞌi̱ tsꞌín tsꞌi̱ínnkjinkꞌun nda̱ musu̱ xuꞌbi̱: “Kꞌu̱a̱ndaya saha̱ nda̱ nti̱a̱na̱ nga kjꞌu̱a̱í.” A̱sꞌa̱i kꞌu̱éhe̱ já musu̱ ko̱ jminchjín musu̱ xingisoo̱ ko̱ nga kji̱ne̱ ko̱ kꞌúí ko̱ ka̱ma chꞌi̱.
\v 46 Tsa tu̱ kjꞌu̱a̱íhí nda̱ nti̱a̱ha̱ nda̱ musu̱ xuꞌbi̱ ni̱stjin xi najmi tíkuyáha̱ ko̱ chu̱ba̱ xi najmi be, ꞌyún ndjá tsꞌi̱ínnijéhe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ xi nkú tsꞌín nꞌenijéhe̱ xu̱ta̱ xi najmi mjehe̱ sꞌejihi̱n Nti̱a̱ná.
\p
\v 47 ’Nda̱ musu̱ xi be ni xi mjehe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ ko̱ najmi bꞌénda yjoho̱ ko̱ ta̱ ndaha najmi tsꞌíntjusun ni xi mjehe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱, kui xi nkjin ni̱yá sꞌe̱he̱.
\v 48 Tu̱nga nda̱ musu̱ xi najmi be ni xi mjehe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ ko̱ títsꞌín ni xi tjíhin nga nꞌe̱ kju̱a̱ha̱ ra̱, kui xi chuba ni̱yá sꞌe̱he̱. A̱tꞌaha̱ ngayjee̱ xi tsꞌati ni xi kitsꞌínkjáíhi̱n, kui xi ta̱ tsꞌati ni xi ku̱i̱nchí ngáha̱ ra̱. Ko̱ xi ꞌyún tse ni xi kinꞌe kunntá, kui xi ta̱ ꞌyún tse ni xi nꞌe̱nisi ngáha̱ ra̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu nga kui nga̱tꞌaha̱ ku̱a̱kjányaha yjoho̱ xu̱ta̱
\r (Mt. 10:34-36)
\p
\v 49 ’An jái̱kꞌietꞌá ndꞌíá a̱sunntei̱ ko̱ mangimjena nga ku̱i̱ti̱ kai.
\v 50 Tu̱nga tjíhin ni nga nku kju̱a̱ni̱ma̱ xi tu̱ xí chánkahá kjꞌu̱a̱jian. Un ṉkjún tíbena ko̱ bꞌa̱ ka̱mana santaha nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga ku̱i̱tjusun niu̱.
\v 51 ¿A bꞌa̱ manu̱u nga kju̱a̱jyu jái̱ tsja a̱sunntei̱? An bꞌa̱ tíxinnu̱u nga najmi. Tu̱ xi kju̱a̱kjánya níhi yjoho̱ xu̱ta̱ jái̱hina.
\v 52 A̱tꞌaha̱ ndꞌa̱i̱ chꞌa̱tutsꞌi̱hi̱n ra̱ nga ku̱a̱kjánya yjoho̱ má nga tjíntu un xu̱ta̱. Jan ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ jo, ko̱ xi joo̱ ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ xi joo̱n.
\v 53 Xi tíꞌmi na̱ꞌmi ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ ntíhi̱, ko̱ xi tíꞌmi ntí ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱ꞌmihi̱. Xi tíꞌmi na̱a ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ ta̱kjíhi̱n, ko̱ xi tíꞌmi ta̱kjín ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱aha̱. Xi tíꞌmi na̱ nchíꞌya ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱ a̱ntaha̱, ko̱ xi tíꞌmi na̱ a̱nta ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱ nchíꞌyaha̱.
\s Bꞌi̱ kitsúhu̱ Jesu xu̱ta̱ nkꞌie nga najmi tímankjihi̱n ni̱stjin xi yꞌa
\r (Mt. 16:1-4; Mr. 8:11-13)
\p
\v 54 Bꞌa̱ ta̱ kitsú ya Jesu nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n:
\p —Nkꞌie nga yo nga nibá ni̱nti̱ xi tje̱hen má fintjai tsꞌíu̱, a̱sꞌa̱i: “Tsí kꞌu̱a̱” bixíún, ko̱ bꞌa̱ ma.
\v 55 Ko̱ nkꞌie nga tsjen ntjo̱ sje, a̱sꞌa̱i: “Ka̱ma sje” bixíún, ko̱ bꞌa̱ ma.
\v 56 ¡Xu̱ta̱ xi tu̱ tsjohó ra̱ bakúchji xi nkú tsꞌín benkjún Nti̱a̱ná! Mankjinnu̱u ni xi ma chji nkꞌa ján ko̱ tꞌanankiu̱, tu̱nga, ¿á najmi tímankjihi̱nnu̱u ni̱stjin xi kichꞌahanu ndꞌa̱i̱?
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kꞌúéndaka̱á xinki̱á
\r (Mt. 5:25-26)
\p
\v 57 ’¿Á najmi nꞌenkjíntakꞌun su̱ba̱hanu ni xi nda tjín nginku̱n Nti̱a̱ná?
\v 58 Tsa tjín xi tíbatéjénehi ko̱ tje̱nko̱i̱ nga tíꞌmiko̱i̱ nginku̱n nda̱ tjíxóo̱, chu̱bako̱ndai nga tje̱nko̱ sai a̱ya ni̱yóo̱, tu̱ xi najmi ngju̱a̱i̱ko̱ho ri nginku̱n nda̱ jue. A̱tꞌaha̱ tsa nginku̱n nda̱ jue ngju̱a̱i̱ko̱hi, a̱sꞌa̱i nda̱ jue tsꞌi̱ínkjasꞌehin a̱ya ntsja nda̱ xi kunntá nu̱ba̱yóo̱ ko̱ kui xi ngju̱áyaꞌyíhin.
\v 59 Bꞌa̱ tíxihin nga najmi ku̱i̱tjui yo̱ santa nkúhu nga kꞌúéchjíyjei to̱on xi tje̱hin.
\c 13
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga tjíhin nga ngju̱a̱i̱kjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱
\p
\v 1 Kui ni̱stjin xuꞌbo̱ kabincha yo̱ kꞌu̱a̱ xi kitsúyaha̱ Jesu ni xi kamatꞌain kꞌu̱a̱ já xi nibáha a̱nte Galilea̱. Pilato̱ kitsꞌínkꞌien jóo̱ ko̱ ta̱ kuihi jníhi̱ jakjꞌá nga kitsꞌíntjijinko̱ho jníhi̱ chu̱ xi i̱ncha tsichuko̱ nga kitsjá chje̱.
\v 2 A̱sꞌa̱i kinchja̱ Jesu:
\p —¿A bꞌa̱ manu̱u nga bꞌa̱ kamatꞌain já Galilea̱ xuꞌbi̱ a̱tꞌaha̱ ꞌyún tjín saha̱ ngatitsun nga ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱nte Galilea̱?
\v 3 An bꞌa̱ tíxinnu̱u nga najmi. Ko̱ ta̱ jun, tsa najmi kuankínchjꞌa̱ha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u, ngatentoo̱ bꞌa̱ ta̱ tsꞌín ku̱a̱yó.
\v 4 Ko̱ máha já tjꞌion jan xi kꞌien nga tsijnenehe̱ xjó nkꞌa xi kisasín ntá ti̱xa̱ Siloe, ¿a bꞌa̱ manu̱u nga kui xi ꞌyún tjín saha̱ ngatitsun nga xu̱ta̱ xi tjín nanki Jerusalen?
\v 5 An bꞌa̱ tíxinnu̱u nga najmi. Ko̱ ta̱ jun, tsa najmi kuankínchjꞌa̱ha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u, ngatentoo̱ bꞌa̱ ta̱ tsꞌín ku̱a̱yó.
\p
\v 6 Ko̱ bꞌi̱ ta̱ tsꞌín yꞌéjña chu̱ba̱ya Jesu nga tsakúya:
\p —Nku nda̱ kisasíhi̱n nku yá higuera̱ a̱jin yá tuntsja̱jéhe̱ ko̱ ngjisehe̱ tsa ja yjaha̱ tu higo̱ yóo̱, tu̱nga ndahá nku najmi kisakúhu̱.
\v 7 A̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ nda̱ xi kunntá yá tuntsja̱jée̱: “Ja tjínna jan nú ndꞌa̱i̱ nga tífꞌái̱ngisja tuhu̱ yá higuera̱ xuꞌbi̱. Ndaha nku najmi tísakúna. Ti̱chásuin, a̱tꞌaha̱ tu̱ títsꞌínkjenki tiyahá ngaꞌyúhu̱n tꞌanankiu̱”, kitsú.
\v 8 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú nda̱ xi kunntá yá tuntsja̱jée̱: “Ji nda̱ nti̱a̱, tjennteihi̱ nga katasinjña sa nú xuꞌbi̱. Kuakjanndáíhi̱ tutsꞌin ko̱ kuinchankíhi̱ abono̱.
\v 9 Tsa tsjá tu núni̱, nda tjín. Tu̱nga tsa najmi, ka̱ma stísun.”
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nku ta̱chju̱ún nga ni̱stjin nkjún
\p
\v 10 Nku ni̱yá nkꞌie ni̱stjin nkjún, niꞌya sinagoga̱ tíbakúya Jesu éhe̱n Nti̱a̱ná.
\v 11 Yo̱ kabꞌejña nku ta̱chju̱ún xi tjíhi̱n tjꞌion jan nú nga uhu̱n. Nku nda̱ninda kitsꞌínchitjuhu̱ ko̱ ndaha̱chí najmi ta̱ ma basin na̱xu̱hu.
\v 12 Nkꞌie nga kikie Jesu ta̱chjúu̱n, a̱sꞌa̱i kinchja̱ha̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ji ta̱chju̱ún, ja kama nda̱íhi chꞌin xi kꞌuhin.
\p
\v 13 A̱sꞌa̱i kingjénne ntsja Jesu ta̱chjúu̱n. Ta̱ kuihi chu̱bo̱ tsasin na̱xu̱ ngáha ko̱ kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná.
\v 14 Tu̱nga kama kjahán ra̱ nda̱ kꞌaku̱hu̱ niꞌya sinagoga̱, a̱tꞌaha̱ ni̱stjin nkjún nga kitsꞌínnkihi̱ Jesu ta̱chjúu̱n. A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ xu̱to̱:
\p —Jun ni̱stjin tíjña nga ma nꞌexá. Kui ni̱stjiu̱n nibó nga nꞌe̱nkinu̱u, najmi tu̱ ni̱stjin nkjúu̱n.
\p
\v 15 Tu̱nga bꞌi̱hí kitsú Jesu:
\p —¡Tu̱ tsjohónu̱u bakuchjíú xi nkú tsꞌín yankjún Nti̱a̱ná! ¿A najmi chjunndáyanú chu̱ xi tjínnu̱u nga ni̱stjin nkjún nga bankín nꞌekꞌiu ntá?
\v 16 Ta̱chjíi̱n ta̱ ntje̱he̱ ntje̱ cháná Abraham maha, xi ja tjíhi̱n tjꞌion jan nú nga Satana yꞌétꞌaꞌyúhu̱n nga kitsjá chꞌihi̱n, ¿a najmi tjíhín ni nga chjúnndáya nga ni̱stjin nkjún?
\p
\v 17 Nkꞌie nga bꞌa̱ kitsú Jesu, kama subaha̱ ngayjee̱ já kontra̱ha̱. Tu̱nga máha xu̱ta̱ nkjiu̱n, kama tsjoho̱ ngayjee̱ kju̱a̱nkjún xi títsꞌín Jesu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén // nku kꞌun mostasa̱
\r (Mt. 13:31-32; Mr. 4:30-32)
\p
\v 18 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú ya Jesu:
\p —¿Mí nihi xi bꞌa̱ joyaha xi nkú tsꞌín batéxuma Nti̱a̱ná? ¿Mí nihi xi kꞌuejñá chu̱ba̱yahana?
\v 19 Kui xi bꞌa̱ joyaha nku kꞌun mostasa̱ xi jakjꞌá nku nda̱ ko̱ yꞌéntje̱ jñáha̱. A̱sꞌa̱i kisá kꞌuu̱n ko̱ nku yá tu chánka kama, ko̱ ni̱see̱ jꞌai tsꞌínndaꞌá nu̱ba̱ha̱ tjiaha̱ yóo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén // na̱ꞌyu̱ saha̱n ni̱nku̱a̱n
\r (Mt. 13:33)
\p
\v 20 A̱sꞌa̱i ta̱ kinchja̱ ngáha Jesu:
\p —¿Mí nihi xi kꞌuejñá chu̱ba̱yako̱hona xi nkú tsꞌín batéxuma Nti̱a̱ná?
\v 21 Kui xi bꞌa̱ joyaha na̱ꞌyu̱ saha̱n ni̱nku̱a̱n xi jakjꞌá nku ta̱chju̱ún ko̱ kitsꞌíntjijinko̱ tse nku̱a̱n ni̱nku̱a̱n. A̱sꞌa̱i tsijin ngatentee̱ na̱ꞌyu̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku a̱nkju̱a̱
\r (Mt. 7:13-14, 21-23)
\p
\v 22 Nkꞌie nga títsꞌín ni̱yá Jesu nga tífi nanki Jerusalen, tsakúya tsꞌíhi̱n éhe̱n Nti̱a̱ná má xi tje̱hen nga tífꞌa, nanki i ko̱ nanki xi̱xi̱.
\v 23 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú nku xi kingjásjaiyaha̱ Jesu:
\p —Ji Nda̱ maestru, ¿a chuba maha xi nꞌe̱kꞌanki?
\p
\v 24 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Nꞌe̱ kju̱a̱ꞌyúhu̱n ru̱u yjonu̱u nga ti̱tjásꞌo̱on a̱nkju̱a̱ ntsjíyoo̱. A̱tꞌaha̱ tíxinyanu̱u nga nkjin ṉkjún maha xi ka̱ma mjehe̱ kju̱a̱sꞌen yo̱, tu̱nga najmi ka̱mahá ra̱.
\v 25 Nkꞌie nga ku̱i̱síntje̱n nda̱ xi tsꞌe̱ niꞌyoo̱ ko̱ kꞌu̱échja a̱nkju̱o̱, jun xi kabincho na̱tsin ján nꞌe̱kjano a̱nkju̱o̱ nga bꞌa̱ ku̱i̱xíún: “Ji nda̱ nti̱a̱, chjúxꞌáni̱ a̱nkju̱o̱.” Tu̱nga bꞌa̱há ku̱i̱tsu̱nu̱u: “Najmi be yáha jun.”
\v 26 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ ku̱i̱xíún: “Yanáá xinki̱á. Ni̱yáténi̱ tsakuyáí éhe̱n Nti̱a̱ná.”
\v 27 Tu̱nga bꞌa̱há ku̱i̱tsu̱nu̱u: “Ja bꞌa̱ kuaxinnu̱u nga najmi be yáha jun. Ti̱yú tꞌaxín tentenú, jun xi chꞌon kinꞌo.”
\p
\v 28 ’Yo̱ chꞌi̱ú ko̱ ku̱i̱chó niꞌyun nkꞌie nga cho̱o nga ntje̱ cháná Abraham, Isaac ko̱ Jacob ko̱ ngayjee̱ já profeta̱ tjíntu má batéxuma Nti̱a̱ná. Ko̱ máha jun, ku̱i̱chꞌonsje̱nu̱u na̱tsiu̱n.
\v 29 A̱tꞌaha̱ tu̱ má xi tje̱hén ni ni̱baha xu̱ta̱ nga kjꞌu̱a̱í sꞌí xi ka̱ma má batéxuma Nti̱a̱ná.
\v 30 Tjín xu̱ta̱ xi yjanki ndꞌa̱i̱, kui xi tjun ka̱ma ngáha, ko̱ tjín xi tjun ndꞌa̱i̱, kui xi tsjénnki.
\s Bꞌi̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ni̱jmíyaha nanki Jerusalen
\r (Mt. 23:37-39)
\p
\v 31 Ta̱ kuihi chu̱bo̱ tjín já fariseo̱ xi jꞌaisehe̱ Jesu ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Xin tꞌin, a̱tꞌaha̱ Herode̱ Antipa̱ mjehe̱ tsꞌi̱ínkꞌiehin.
\p
\v 32 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Bꞌa̱ tankínkꞌihu̱un nda̱ maña̱ xi bꞌa̱ tjíu̱n: “Cha̱se̱i̱. Ndꞌa̱i̱ ko̱ ndyjunni̱ kꞌonsje̱ jánindoo̱ ko̱ tsꞌinnkíhi̱ xu̱ta̱, ko̱ ni̱stjin xi ma jahan ka̱ma ndju̱úna xána̱.”
\v 33 Tu̱nga tjíhín ni nga tsꞌinndja̱á ni̱yána̱ ndꞌa̱i̱ ko̱ ndyjunni̱ ko̱ nkini̱ nga kfíán nanki Jerusalen. A̱tꞌaha̱ najmi ka̱ma xin nanki ku̱a̱yá nku nda̱ profeta̱.
\p
\v 34 ’¡Jun xu̱ta̱ Jerusalen, xi nꞌekꞌion já profeta̱ ko̱ bꞌoho̱o ndji̱o̱ xu̱ta̱ xi nꞌe nibásenu̱u! ¡A tu̱ nkjihín ni̱yá kama mjena nga kꞌuentúkúnu̱u xi nkú tsꞌín xa̱nto̱ nga bꞌénkinka̱ ntíhí, tu̱nga najmi kinꞌe yunú!
\v 35 Ndꞌa̱i̱ ni̱ ma, ja sꞌe̱jña masen a̱ntenu̱u. An bꞌa̱ tíxinnu̱u nga najmi ta̱ cha̱hanú santa nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga bꞌa̱ ku̱i̱xíún: “¡Kakjanínkꞌa Nti̱a̱ná xi nibáha ngajoho̱!”
\c 14
\s Bꞌi̱ kama nkꞌie nga ngji kjine ni̱ñu̱ Jesu niꞌyaha̱ nku nda̱ fariseo̱
\p
\v 1 Nku ni̱stjin nkjún ni̱ñu̱ ngji kjine Jesu niꞌyaha̱ nku nda̱ kꞌaku̱ fariseo̱. Kikuntá ꞌmaha̱ jóo̱ kui chu̱bo̱.
\v 2 Ta̱ kabasinjña yo̱ nginku̱n Jesu nku nda̱ xi xka̱í tíi̱nchaha̱.
\v 3 A̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ Jesu já maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱:
\p —¿A ma nꞌenkihi̱ xu̱ta̱ xi uhu̱n nga ni̱stjin nkjún, a ra̱ najmi?
\p
\v 4 Tu̱nga najmi kinchja̱há jóo̱. A̱sꞌa̱i Jesu kitsꞌínsihi̱n nda̱ uu̱n, kitsꞌínnkihi̱ ko̱ kitsꞌínkji ngáha niꞌyaha̱.
\v 5 A̱sꞌa̱i ta̱ kinchja̱ko̱hó ngáha jóo̱ nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Tsa ntíhi̱ ko̱ tsa turu̱hu̱ nku xi síjñajinnu̱u ku̱i̱jne̱ya nku ntá ti̱xa̱ nkꞌie nga ni̱stjin nkjún, ¿a najmi tje̱nꞌyún kꞌu̱a̱sjejihín?
\p
\v 6 Najmi kinchja̱ jóo̱, a̱tꞌaha̱ najmi be nkú ku̱i̱tsu̱.
\p
\v 7 Ja kamoo̱, nkꞌie nga kikie Jesu xi nkú tsꞌín tífꞌájin xu̱ta̱ xi kama ñjakú yo̱ a̱nte xi tíi̱ncha títjuu̱n nga tíbꞌentutꞌá yámixo̱, a̱sꞌa̱i yꞌéjña chu̱ba̱yaha̱ nga tsakúya. Bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p
\v 8 —Tsa tjín xi ku̱i̱tsu̱yahi nga kꞌúín nku sꞌí kju̱a̱bixan, najmi tu̱ a̱nte xi síjña títjuu̱n binchin. A̱tꞌaha̱ tsa tu̱ ahá ni kjꞌu̱a̱í nku xi ta̱ kikꞌinyaha̱ nga kjꞌu̱a̱í sꞌíu̱ xi ꞌyún yankjún sa nga ji,
\v 9 tsa a̱sꞌa̱i bꞌa̱ kjꞌu̱a̱í tsuhi nda̱ xi tíbꞌasje sꞌíu̱: “Nda̱i̱ tjehi̱n má kabinchin”, kui nga ka̱ma suba tsꞌíhin ri nkꞌie nga kꞌúi̱nnchin a̱nte xi fekuu̱.
\v 10 Ni xi nꞌe̱ní tsa tjín xi ku̱i̱tsu̱yahi nga kꞌúín nku sꞌí, tꞌihi̱nnchin a̱nte xi fekuu̱, tu̱ xi bꞌa̱ kjꞌu̱a̱í tsuhu ri nda̱ xi kitsúyahi nga kjúái̱ sꞌíu̱: “Ji nda̱ amigo̱, tꞌihi̱nnchin nku a̱nte xi tíjña kꞌaku̱.” Bꞌa̱ tsꞌín sa̱kúhu ri kju̱a̱chánka nginku̱n ngayjee̱ xi kꞌúéntutꞌáko̱hi yámixo̱.
\v 11 A̱tꞌaha̱ tu̱ yáhá ni xi kꞌu̱a̱sje nkꞌa suba yjoho̱, kui xi cha̱jnu̱cha. Ko̱ xi kꞌu̱a̱sje ni̱ma̱kju̱a̱ yjoho̱, kui xi sa̱kúhu̱ kju̱a̱chánka.
\p
\v 12 Ko̱ ta̱ kinchja̱ko̱ Jesu nda̱ xi kitsúyaha̱ nga kjꞌu̱a̱í kjine ni̱ñu̱. Bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Nkꞌie nga sꞌí nꞌe̱sjei, najmi tu̱ já xi nda nchja̱ko̱hi chubaihi̱, ta̱ ndaha já ntsꞌei, ta̱ ndaha já xinki̱, ko̱ ta̱ ndaha já nchi̱ná xi tjíntutꞌá tiñahi. A̱tꞌaha̱ tsa bꞌa̱ nꞌe̱i̱, kui jóo̱ ku̱i̱nchja̱ ngajoya ngáha ri ko̱ bꞌa̱ tsꞌín ku̱i̱tju chjíhi ni xi kikꞌa̱i̱hi̱.
\v 13 Ni xi nꞌe̱ní nkꞌie nga sꞌí nꞌe̱sjei, xu̱ta̱ xꞌa̱n chu̱baihi̱, xi ni̱ma̱ha̱, xi najmi ma fi ko̱ xi ka̱.
\v 14 Bꞌa̱ tsꞌín nda ka̱matꞌaihinni. A̱tꞌaha̱ xu̱ta̱ xuꞌbi̱ najmi ka̱maha̱ tsjá ngajoya ngáha ri ni xi kjꞌu̱a̱i̱hi̱, tu̱nga ka̱ma chjíhí ri ni̱stjin nkꞌie nga kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ xu̱ta̱ xi na̱xu̱ yꞌentu.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku sꞌí chánka xi tsꞌasje nku nda̱
\p
\v 15 Nkꞌie nga kintꞌé ni xuꞌbi̱ nku nda̱ xi ta̱ kabꞌejñatꞌako̱ Jesu yámixo̱, a̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú:
\p —¡Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ xu̱ta̱ xi kꞌúéntujíhi̱n sꞌí chánka xi ka̱ma má batéxuma Nti̱a̱ná!
\p
\v 16 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu ndo̱:
\p —Nku ni̱yá nku nda̱ tsꞌasje nku sꞌí chánka ko̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱ kitsꞌínkintꞌé nga kjꞌu̱a̱ísehe̱.
\v 17 Nkꞌie nga ja tsichu chu̱ba̱, a̱sꞌa̱i kitsꞌínkji nku nda̱ musu̱hu̱ ndo̱. “Nibó, a̱tꞌaha̱ ja tjínda ngayjee̱ nichinee̱”, kitsúhu̱ xi i̱ncha kinꞌekintꞌé nga kjꞌu̱a̱í sꞌíu̱.
\v 18 Tu̱nga ngayjee̱ jóo̱ i̱ncha tsanki nga nꞌe̱ꞌyún takꞌuhu̱n. “A̱sꞌa̱i kuakꞌatsená nku jñá ko̱ tjíhin nga kfínsehe̱. Tíbankihi nga nꞌe̱ꞌyún takꞌunní”, kitsú nda̱ xi tjun kikꞌinyaha̱.
\v 19 “A̱sꞌa̱i kuakꞌatsená te turu̱ bakján nanki. Tífikjutꞌayá chu̱. Tíbankihi nga nꞌe̱ꞌyún takꞌunní”, kitsú ngá kjꞌa̱í nda̱.
\v 20 “A̱sꞌa̱i kuixanná, kui kju̱a̱ha nga najmi ka̱ma kfíhinna”, kitsú ngá nda̱ xi ma jahan.
\p
\v 21 ’Kikꞌóya ngáha nda̱ musu̱ ko̱ kitsúyaha̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ ngayjee̱ ni xuꞌbi̱. A̱sꞌa̱i kama kjaha̱n nda̱ xi tsꞌe̱ niꞌyoo̱. “Ki̱tsa̱ tꞌin a̱jin na̱nti̱o̱ ko̱ ni̱yáté xi tjín nanki xuꞌbi̱. Nibáko̱i̱ e̱i̱ xi xꞌa̱ha̱n, xi ni̱ma̱ha̱, xi ka̱ha̱, ko̱ xi najmi ma fi”, kitsúhu̱ nda̱ musu̱hu̱.
\v 22 A̱skahan bꞌa̱ kitsú nda̱ musu̱: “Ji nda̱ nti̱a̱, ja kuatsꞌintjusan xi nkú nga kuakixín, tu̱nga tjíhín sa a̱nte.”
\v 23 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú nda̱nti̱o̱: “Tꞌin a̱ya ni̱yóo̱ ko̱ a̱nte xi̱ xi tjíndai e̱i̱. Nꞌe̱ kju̱a̱ꞌyúhu̱n ri̱ xu̱ta̱ nga kju̱a̱sꞌen e̱i̱, tu̱ xi tséhe niꞌyana̱.
\v 24 A̱tꞌaha̱ an bꞌa̱ tíxinnu̱u nga ndaha nku xu̱ta̱ xuꞌbo̱ xi kixinya títjuhu̱n najmi kji̱ne̱ ni xi yꞌendá.”
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu ni xi tjíhin nga tjun tsꞌi̱ínnkjinkꞌun xu̱ta̱ xi mjehe̱ tsjénnkihi̱
\r (Mt. 10:37-38)
\p
\v 25 Nkjin ṉkjún maha xu̱ta̱ xi tje̱nnkihi̱ Jesu. A̱sꞌa̱i kitsꞌínkꞌótjiyakꞌun ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p
\v 26 —Tsa tjín xi tsjénnkina, tjíhin nga ꞌyún tsꞌi̱ín mjena nga na̱ꞌmihi̱, na̱aha̱, chju̱úhu̱n, ntíhi̱, já ntsꞌe̱, jminchjín nichja, ko̱ santaha yjoho̱. Tsa najmi bꞌa̱ tsꞌi̱ín, najmi tsuhu̱ ra̱ nga ka̱ma xu̱ta̱ niꞌyakuyána̱.
\v 27 Xi najmi títsjáha̱ yjoho̱ nga tsjénnkina santaha tsa ku̱a̱yá nga̱tꞌana̱, najmi tsuhu̱ ra̱ nga ka̱ma xu̱ta̱ niꞌyakuyána̱.
\p
\v 28 ’Tsa nku xi tíjñajinnu̱u mjehe̱ tsꞌi̱ínnda nku torre̱, ¿a najmi tjuhún kꞌúéjña nga tsꞌi̱ínxki̱ nkú tjín ni xi kfe̱tꞌaha̱, tu̱ xi sku̱e̱he tsa tíjñaha̱ ni xi machjéhe̱n nga tsꞌi̱ínndju̱ú niu̱?
\v 29 A̱tꞌaha̱ tsa̱ tsꞌi̱ínnda tutsꞌin xjóo̱ ko̱ a̱skahan najmi ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱ nga tsꞌi̱ínndju̱ú niu̱, a̱sꞌa̱i ngayjee̱ xu̱ta̱ xi sku̱e̱he̱ nga bꞌa̱ tsꞌi̱ín ku̱a̱jnu̱kiehe̱.
\v 30 Bꞌi̱ ngján bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱: “Nku xá kikꞌatutsꞌi̱hi̱n kui nda̱i̱, tu̱nga najmi tsichukju̱a̱há ra̱ nga kitsꞌínndju̱ú.”
\p
\v 31 ’Ko̱ tsa nku nda̱ rei̱ xi tíjñaha̱ te mii̱ já jun mjehe̱ ngju̱a̱i̱ kjánko̱ kjꞌa̱í nda̱ rei̱, ¿a najmi tjuhún kꞌúéjña nga tsꞌi̱ínnkjinkꞌun tsa ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱ nga kja̱ánko̱ nda̱ rei̱ xinkuu̱ xi nibáko̱ kan mii̱ já jun xi tsꞌe̱?
\v 32 Ko̱ tsa behe̱ kꞌun nga najmi ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱, a̱sꞌa̱i tsꞌi̱ínkji já chji̱ne̱ꞌén xi tsꞌe̱ xi má nga ku̱a̱nkihi̱ kju̱a̱jyu nda̱ rei̱ xinkuu̱ nkꞌie nga kjin tje̱n sa.
\v 33 Kui bꞌa̱ maha, tu̱ yáhá ni xi tíjñajinnu̱u xi najmi kꞌu̱éjña ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n, kui xi najmi tsuhu̱ ra̱ nga ka̱ma xu̱ta̱ niꞌyakuyána̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén sihi̱n na̱xo̱
\r (Mt. 5:13; Mr. 9:50)
\p
\v 34 ’Nda na̱xo̱, tu̱nga tsa ndyja̱ ngaꞌyúhu̱n, ¿nkú tsꞌín ka̱ma ntia ngáha?
\v 35 Najmi ta̱ chjíhi̱ ra̱. Najmi ka̱ma nꞌe̱chjén xi nkúhu tsa ninte ko̱ ta̱ ndaha tsa nꞌe̱tjijihi̱n abono̱. Tu̱ ngju̱a̱i̱yahá sa na̱tsin ján. Xi tje̱n tja̱ba̱xínñju, katasínñju.
\c 15
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku chu̱tsa̱nka̱ xi kindyja
\r (Mt. 18:10-14)
\p
\v 1 Nkjín já xi fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱ ko̱ xu̱ta̱ xi najmi na̱xu̱ tsꞌíntjusun kju̱a̱téxumaha̱ Moise kama ñjakútꞌaha̱ Jesu nga jꞌaisínñjuhu̱.
\v 2 A̱sꞌa̱i kinchja̱yanehe̱ já fariseo̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ nga bꞌa̱ kitsúhu̱ xinkjín:
\p —Kui nda̱i̱ tsꞌínkjáíhi̱n ko̱ kjineko̱ ni̱ñu̱ xu̱ta̱ xi najmi na̱xu̱ tsꞌíntjusun kju̱a̱texumoo̱.
\p
\v 3 Bꞌi̱ kitsú Jesu nga yꞌéjña chu̱ba̱yaha̱:
\p
\v 4 —Tsa tíjñajinnu̱u nku xi tíi̱nchaha̱ unchan chu̱tsa̱nka̱, tsa ndyja̱ha̱ nku, ¿a najmi ku̱i̱ncháhá xi cháte ko̱ yachán ñjoo̱ a̱jin jñóo̱ ko̱ ngju̱a̱i̱ngisjai xi kandyjoo̱ santa nkúhu nga sa̱kúhu̱?
\v 5 Ko̱ nkꞌie nga sa̱kúhu̱ chu̱, tsjo ka̱maha̱ nga ngju̱ásun tjia.
\v 6 Nga kjꞌu̱a̱í niꞌyaha̱, ku̱i̱nchja̱ ñjaha̱ já xi nda nchja̱ko̱ho̱ ko̱ já xi tjíntutꞌá tiñaha̱. “Nꞌe̱tsjoko̱nú, a̱tꞌaha̱ ja kuasakú ngáhana chu̱tsa̱nka̱ xi kandyjana”, ku̱i̱tsu̱hu̱.
\p
\v 7 ’Bꞌa̱ tíxinnu̱u nga bꞌa̱ ta̱ tsꞌín ꞌyún sꞌe sa kju̱a̱tsjo ndji̱o̱jmi ján nkꞌie nga nku xu̱ta̱ ngatitsun fikjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nga cháte ko̱ yachán ñja xu̱ta̱ xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, xi najmi tjíhin nga ngju̱a̱i̱kjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku to̱on xi kindyja
\p
\v 8 ’Ko̱ tsa nku ta̱chju̱ún tíjñaha̱ te to̱ontaba, tsa ndyja̱ha̱ nku, ¿a najmi kꞌu̱étihí nku ndꞌí ko̱ kjécha niꞌyaha̱ nga ku̱a̱ngisjáí sisin santa nkúhu nga sa̱kú ngáha̱ ra̱ to̱oho̱n?
\v 9 Ko̱ nkꞌie nga sa̱kúhu̱, a̱sꞌa̱i ku̱i̱nchja̱ ñjaha̱ jminchjín xi nda nchja̱ko̱ho̱ ko̱ jminchjín xi tjíntutꞌá tiñaha̱. “Nꞌe̱tsjoko̱nú, a̱tꞌaha̱ ja kuasakú ngáhana to̱ontaba xi kandyjana”, ku̱i̱tsu̱hu̱.
\v 10 Bꞌa̱ tíxinnu̱u nga bꞌa̱ ta̱ tsꞌín sꞌe kju̱a̱tsjo a̱jihi̱n ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná nkꞌie nga nku xu̱ta̱ ngatitsun fikjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku na̱ꞌmi xi kitsꞌínkjáín ngáha̱ ra̱ ntíhí
\p
\v 11 Bꞌi̱ kitsú sa Jesu:
\p —Nku nda̱ kisꞌejñaha̱ jo já.
\v 12 Nda̱ xi kjintíu̱ kinchja̱ko̱ na̱ꞌmihi̱: “Ji na̱ꞌmi, kꞌu̱a̱i̱ní ni xi kanéna”, kitsúhu̱. A̱sꞌa̱i tsakjánya ndo̱ ni xi tjíhi̱n nga kitsjáha̱ ntíhí.
\v 13 A̱skahan nga ja jꞌa chuba ni̱stjin, a̱sꞌa̱i tsatéña nda̱ xi kjintíu̱ ngayjee̱ ni xi kikꞌa̱i̱hi̱ ko̱ ngji nku nanki tꞌaxín kjin nga kikꞌa to̱on xi kisakúhu̱. Yo̱ kitsꞌínkje tiya to̱oho̱n nga kitsꞌínjnu kitsꞌíntꞌa.
\v 14 Tu̱nga nkꞌie nga ja kitsꞌínkje ngayjee̱ to̱oho̱n, tu̱ nkuhú kjintíá xi tu̱ xí ꞌyúhún kama nanki xuꞌbo̱ ko̱ kikie kjintíá ko̱ kui.
\v 15 A̱sꞌa̱i ngjinki xáha̱ nku nda̱ xi tíjña nanki xuꞌbo̱, a̱sꞌa̱i kitsꞌínkjihi̱ ndo̱ má tíi̱ncha chi̱nka̱ha̱ tu̱ xi tsꞌi̱ínkjehen chu̱.
\v 16 Mjehe̱ kji̱ne̱ ni xi tíi̱ncha kjine chi̱nko̱, tu̱nga najmi chꞌa xi kitsjáhá ra̱ niu̱.
\p
\v 17 ’Tu̱ chahán kama chu̱ba̱yaha̱ ni xi kitsꞌín, kui nga bꞌi̱ kitsúhu: “Nkú tjín maha já xi tsꞌín xánta niꞌyaha̱ na̱ꞌmina̱ xi tíbꞌanki tímaha̱ nichine. Ko̱ máha an, e̱i̱ tíbaya kjintíá.
\v 18 Tu̱ sahá kfínse ngáha̱ ra̱ na̱ꞌmina̱ ko̱ bꞌa̱ xíhi̱n: Ji na̱ꞌmi, tje̱nna jé nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ nginkuin.
\v 19 Najmi ta̱ an tsuhuna tsa ntíhi̱ kꞌúínní. Tu̱ sahá katumahi an xi nkú joyaha nku nda̱ musu̱ xi tsꞌíhin xánta.”
\v 20 A̱sꞌa̱i kitsꞌín ni̱yá nda̱tiu̱ nga nibase ngáha̱ ra̱ na̱ꞌmihi. Kjin tje̱n sa nkꞌie nga kikiehe̱ na̱ꞌmihi ko̱ kama ni̱ma̱ha̱. Tsangatsanka nga ngjitsubakjá ntíhi̱ ndo̱ ko̱ kikjexu̱ꞌba.
\v 21 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú nda̱tiu̱: “Ji na̱ꞌmi, tje̱nna jé nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ nginkuin. Najmi ta̱ an tsuhuna tsa ntíhi̱ kꞌúíhinní.”
\p
\v 22 ’Tu̱nga bꞌa̱há kitsú na̱ꞌmihi̱ nda̱tiu̱ nga kinchja̱ko̱ já musu̱hu̱: “Ki̱tsa̱ nibáko̱o najyun xi ꞌyún nda ko̱ nꞌe̱ngjo ntína̱, ko̱ ta̱ tꞌeyoho̱o na̱jnú ntsja nku stji̱nkꞌun, ko̱ tjayoho̱o tja̱ba̱xínnté.
\v 23 Nku turu̱ xu̱nkú xi ꞌyún chánka nibáko̱o ko̱ nꞌe̱kꞌion. Chi̱ne̱é ko̱ nꞌe̱sjeé sꞌí.
\v 24 A̱tꞌaha̱ ntína̱ xuꞌbi̱ nkú joyaha tsa ja kꞌien ja kjꞌúáíya ngáha̱ ra̱. Kui xi kindyja ja kuasakusjáí ngáha.” A̱sꞌa̱i nku sꞌí i̱ncha kikꞌasje.
\p
\v 25 ’Máha nda̱ xi chóo̱, jñá kafí. Nkꞌie nga kikꞌóya ko̱ jꞌai tiña niꞌyoo̱, kintꞌé nga suu̱n tífane ko̱ nga tíi̱ncha tenki xu̱ta̱.
\v 26 A̱sꞌa̱i kinchja̱ha̱ nku nda̱ musu̱ ko̱ kingjásjaiyaha̱ mí nihi xi tíma.
\v 27 Bꞌa̱ kikꞌihi̱n: “Nda̱ ntsꞌei ja kafꞌai ngáha ko̱ na̱ꞌmihi̱ katsjá kju̱a̱ nga kanꞌekꞌien nku turu̱ xu̱nkú xi ꞌyún chánka, a̱tꞌaha̱ nda tjíhi̱n ndo̱ nga kuatsꞌínkjáín ngáha̱ ra̱.”
\v 28 Kama kjan ṉkjúhu̱n nda̱ xi chóo̱ nga santaha najmi ta̱ mjehe̱ ra̱ kju̱a̱sꞌehen a̱yoo̱. Kui nga tsitjusjehe na̱ꞌmihi̱ ko̱ tsankihi̱ nga kju̱a̱sꞌen.
\v 29 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú ndo̱: “Yai, té, xi nkú tsꞌín nkjin nú tjíhi̱n nga títsꞌinxátꞌaha ko̱ tehe̱nte tíntꞌeꞌéhen, tu̱nga ndaha̱chí nku ni̱yá najmi kje̱ ꞌba̱i̱ní nku chu̱tentsu̱ i̱chí xi kꞌuasjéko̱hona sꞌí já xi tjoho̱ an.
\v 30 Tu̱nga nkꞌie nga kjꞌuai ntíhi̱ xuꞌbi̱, xi kitsꞌínkjeko̱ jminchjín skóo̱ ni xi kikꞌa̱i̱hi̱, kanꞌekꞌieihi̱n nku turu̱ xu̱nkú chánka.”
\p
\v 31 ’A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú na̱ꞌmihi̱: “Ji ntína̱, tehe̱nte tinchunko̱ní e̱i̱, ko̱ ngayjee̱ ni xi tjínna̱ ji tsꞌi̱.
\v 32 Tu̱nga ndꞌa̱i̱ tjíhin nga nꞌe̱sjeé sꞌí ko̱ nꞌe̱tsjaá, a̱tꞌaha̱ nda̱ ntsꞌei nkú joyaha tsa ja kꞌien ja kjꞌúáíya ngáha̱ ra̱. Kui xi kindyja ko̱ ja kuasakúsjáí ngáha”, kitsú.
\c 16
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ musu̱ xi najmi na̱xu̱ ngjiko̱ xáha̱
\p
\v 1 Bꞌi̱ kitsú ya Jesu nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱:
\p —Yꞌejña nku nda̱ nchi̱ná xi kitsjá xáha̱ nku nda̱ musu̱hu̱ tu̱ xi ku̱a̱se̱he̱ ra̱ ni xi tjíhi̱n. Kikꞌinyaha̱ nga nda̱ musu̱ títsꞌínkje tiya ni xi kitsꞌínkjasꞌehe̱n nga ku̱a̱se̱he̱.
\v 2 A̱sꞌa̱i kinchja̱ha̱ nda̱ musu̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱: “¿Á bꞌa̱ tsu én xi tíntꞌehena? Nꞌe̱kjasꞌenní kuenta̱ha̱ xá xi tínꞌei, a̱tꞌaha̱ najmi ta̱ ji cha̱se̱he̱ ri̱ ni xi tjínna.”
\v 3 A̱sꞌa̱i kitsꞌínnkjinkꞌun nda̱ musu̱. Bꞌi̱ kitsú: “¿Mí nihi xi tsꞌian e̱i̱ ni̱, a̱tꞌaha̱ ja títsꞌínkje xána̱ nda̱ nti̱a̱na̱? Najmi ku̱i̱chúkju̱a̱na tsa xá ndjá tsꞌian ko̱ subana tsa chje̱ kuankia.
\v 4 Ja be mí nihi xi tsꞌian tu̱ xi tsꞌi̱ínkjáíhinna xu̱ta̱ niꞌyaha̱ nkꞌie nga ja kje̱ xána̱.”
\p
\v 5 ’A̱sꞌa̱i kinchja̱ha̱ nga nkúnkú já xi tje̱he̱n tsꞌe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱. “¿Nkú tjín tje̱hin tsꞌe̱ nda̱ nti̱a̱na̱?”, kitsúhu̱ nda̱ xi tjun jꞌaisehe̱.
\v 6 “Unchan ndji̱í seti̱”, kitsú ndo̱. Bꞌa̱ kitsú nda̱ musu̱: “Á xu̱ju̱n xi tjítꞌa xki̱hi̱ ni xi tje̱hin e̱i̱. Ki̱tsa̱ ti̱nchin, tu̱ sahá tu̱ chátehé tꞌetꞌai.”
\v 7 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú ngáha̱ kjꞌa̱í: “Ko̱ ji, ¿nkú tjín tje̱hin?” “Unchan kusta̱ tuni̱ñu̱”, kitsú nda̱ xuꞌbi̱. Bꞌa̱há ta̱ kitsú ngáha nda̱ musu̱: “Á xu̱ju̱n xi tjítꞌa xki̱hi̱ ni xi tje̱hin e̱i̱. Tu̱ sahá tu̱ cháte ko̱ katéhé tꞌetꞌai.”
\p
\v 8 ’A̱sꞌa̱i nda̱ nti̱a̱ha̱ nda̱ musu̱ chꞌonkꞌun xuꞌbi̱ kama nkjúhu̱n nga ꞌyún nkjinkꞌun ndo̱ nga bꞌa̱ kitsꞌín. A̱tꞌaha̱ xu̱ta̱ xi tsꞌe̱ a̱sunntee̱ ꞌyún tjín saha̱ kju̱a̱nkjinkꞌun xi nkú tsꞌín bꞌéndako̱ xinkjín nga xu̱ta̱ xi tsꞌe̱ má ndzjee̱n.
\v 9 Ko̱ an bꞌa̱ tíxinnu̱u. Nꞌe̱ chjón kju̱a̱nchi̱ná xi tjín a̱sunnte ngatitsui̱n nga ku̱i̱si̱nko̱ xu̱ta̱, tu̱ xi kasꞌehe̱nu̱u xu̱ta̱ xi nda ku̱i̱nchja̱ko̱nu̱u. Bꞌa̱ tsꞌín nkꞌie nga kfe̱ko̱ a̱sunntei̱ kju̱a̱nchi̱náha̱, nꞌe̱kjáínnu̱u má nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ síún.
\p
\v 10 ’Xi kixi̱ fiko̱ nga tsꞌíntjusun ni xi i̱chí, kui xi ta̱ na̱xu̱ fiko̱ nga tsꞌíntjusun ni xi tse. Ko̱ xi najmi kixi̱ fiko̱ nga tsꞌíntjusun ni xi i̱chí, kui xi ta̱ najmi na̱xu̱ fiko̱ nga tsꞌíntjusun ni xi tse.
\v 11 Kui bꞌa̱ maha, tsa najmi kixi̱ ku̱a̱nkínko̱o nga cha̱so̱ho̱ kju̱a̱nchi̱ná xi tjín a̱sunnte ngatitsui̱n, ¿yá xi tsjánu̱u nga chúnnto kju̱a̱nchi̱ná xi ndoo̱?
\v 12 Tsa najmi kixi̱ kuankínko̱o nga cha̱so̱ho̱ ni xi tsꞌe̱ xi kjꞌa̱í, ¿yá xi tsjánu̱u ni xi tsꞌa̱jun?
\v 13 Ndaha nku nda̱ musu̱ najmi ma tsꞌínxátꞌaha̱ jo já nti̱a̱. A̱tꞌaha̱ nku xi tsꞌi̱ín unkie ko̱ nku xi tsꞌi̱íntjo, ko̱ a ra̱ tsꞌi̱ínxátꞌa sisihi̱n nku ko̱ chꞌon tsꞌín ku̱a̱se̱he̱ xinkuu̱. Kui nga najmi ka̱ma nꞌe̱xátꞌaha̱ ru̱u Nti̱a̱ná ko̱ kju̱a̱nchi̱nóo̱.
\p
\v 14 Tu̱nga já fariseo̱, kui xi ꞌyún tsjoho̱ to̱on. Kui nga tsajnukiehe Jesu nkꞌie nga kintꞌé ngayjee̱ ni xuꞌbi̱.
\v 15 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ Jesu jóo̱:
\p —Xu̱ta̱ nda nꞌesjo yjonu̱u nginku̱n xu̱ta̱, tu̱nga Nti̱a̱náhá be xi nkú tsꞌín tjíntuyá ani̱ma̱nu̱u. A̱tꞌaha̱ ni xi benkjún xu̱ta̱ tu̱ tsꞌi̱hí maha̱ Nti̱a̱ná nga basehe̱.
\v 16 Jetꞌa xáha̱ ni xi kisꞌetꞌa kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ ni xi tsakúya já profeta̱ ni̱stjin nga jꞌai Jua Bautista̱. Kui ni̱stjiu̱n kikꞌatutsꞌi̱hi̱n ra̱ nga tísꞌeni̱jmí nga Nti̱a̱ná xi batéxuma ko̱ xu̱ta̱ títsjá ngaꞌyúhu̱n yjoho̱ nga tífasꞌenjin nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumaha̱.
\v 17 Tu̱nga ta̱ chjíhi̱ ra̱ kju̱a̱téxumoo̱. Najmi ꞌni tjín tsa ndyja̱jihi̱n sén nkꞌa ján ko̱ tꞌanankiu̱ nga nku ntu i̱chíhi̱ kju̱a̱téxumoo̱ ndyja̱tꞌa.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu kju̱a̱bixoo̱n
\r (Mt. 5:31-32; 19:1-12; Mr. 10:1-12)
\p
\v 18 ’Tu̱ yáhá ni xi kꞌu̱éjña chju̱úhu̱n ko̱ ku̱i̱xanko̱ kjꞌa̱í ta̱chju̱ún, kui xi tíbangane kju̱a̱bixan tjuhu̱n. Ko̱ xi ku̱i̱xanko̱ ngáha ta̱chju̱ún xi yꞌéjñaha̱ xꞌi̱hi̱n, kui xi ta̱ tíbangane ni xi ꞌmihi̱ kju̱a̱bixan.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ nchi̱ná ko̱ nku nda̱ xꞌa̱n
\p
\v 19 ’Yꞌejña nku nda̱ nchi̱ná xi bja najyun xi ꞌyún chjí ko̱ najyun xi tsjo kꞌun ko̱ ngayje ni̱stjin tsjo tsꞌín bꞌasje sꞌí.
\v 20 Ta̱ yꞌejña ya nku nda̱ xꞌa̱n xi ꞌmi Laza̱ro̱, xi kitsejnúhú ra̱ tsé ko̱ xi fajñastiu a̱nkju̱a̱ niꞌyaha̱ nda̱ nchi̱nóo̱.
\v 21 Kui nda̱ xꞌo̱n ni xi un bꞌéhe kꞌun nga kji̱ne̱ tꞌíá xi̱ xi bixuntunkí kinte yámixa̱ha̱ nda̱ nchi̱nóo̱. Ko̱ santaha nañóo̱ fꞌaikꞌúhu̱n nga kjinejnu tséhe̱.
\v 22 Tu̱ kꞌiehén nda̱ xꞌo̱n ko̱ ntítsjee̱ ngjiko̱ho̱ a̱nte xi má nga tíjña ntje̱ cháná Abraham, ko̱ ta̱ kꞌien nda̱ nchi̱nóo̱ ko̱ ngjiyanji.
\v 23 Nkꞌie nga un tíbehe̱ nda̱ nchi̱nóo̱ nga̱kꞌi̱e̱n, tsasenjinki ko̱ kikie nga kjin tíjña Abraham ko̱ nga Laza̱ro̱ kabꞌejñatꞌaha̱.
\p
\v 24 ’A̱sꞌa̱i kikjintáya nda̱ nchi̱nóo̱ nga kinchja̱: “Ji na̱ꞌmi Abraham, katuma ni̱ma̱hi an. Tꞌexáí Laza̱ro̱ nga katsꞌínkꞌanchi̱ku na̱jnú ntsja ko̱ kanibá tsꞌínkꞌanchi̱ njá. A̱tꞌaha̱ ꞌyún ṉkjún un tíbena e̱i̱ a̱jin ndꞌíi̱”, kitsú.
\v 25 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú Abraham: “Ji ntína̱, nꞌe̱kjꞌáítsjein nga tsjo tsꞌín tsinchin a̱sunntee̱ ko̱ Laza̱ro̱ kju̱a̱ni̱ma̱ jꞌanki. Tu̱nga ndꞌa̱i̱ tjíhi̱n kju̱a̱jyu ko̱ ji un tíbehi.
\v 26 Ko̱ nku tíkjá ya. Nku ti̱xa̱ chánkantsú tje̱nchja masen yaná. Bꞌa̱ tsꞌín najmi ma fꞌatikjáha xi tjíntu e̱i̱ xi mjehe̱ ngju̱a̱i̱ ján ko̱ ta̱ ndaha xi tjíntu ján najmi ma fꞌatikjá nga kjꞌu̱a̱í e̱i̱.”
\p
\v 27 ’A̱sꞌa̱i ta̱ kinchja̱há ngáha nda̱ nchi̱nóo̱: “Tíbankihi, na̱ꞌmi, nga nꞌe̱kjí Laza̱ro̱ niꞌyaha̱ na̱ꞌmina̱.
\v 28 A̱tꞌaha̱ un maha já ntsꞌé. Katjitsúyaha̱ tu̱ xi najmi ko̱ kui kjꞌu̱a̱íhi a̱nte xuꞌbi̱ má nga un tíbehe̱ xu̱ta̱”, kitsú ndo̱.
\v 29 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú Abraham: “Tíjñaha̱ já ntsꞌei kju̱a̱téxumaha̱ Moise ko̱ xu̱ju̱n xi yꞌétꞌa já profeta̱. Kui xi kantꞌé éhe̱n”, kitsú.
\v 30 A̱sꞌa̱i: “Najmi, na̱ꞌmi Abraham. Tu̱nga tsa tjín xi kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ ko̱ ngju̱a̱i̱sehe̱ já ntsꞌé, ngju̱a̱i̱kjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱”, kitsú nda̱ nchi̱nóo̱.
\v 31 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú Abraham: “Tsa najmi tíntꞌé éhe̱n ni xi yꞌétꞌa Moise ko̱ já profeta̱, ta̱ najmi ka̱ma chu̱ba̱yaha̱ ndaha tsa tjín xi kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱.”
\c 17
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ xi tsꞌínkijnejin jé xu̱ta̱ xingisoo̱
\r (Mt. 18:6-7, 21-22; Mr. 9:42)
\p
\v 1 Bꞌi̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱:
\p —Tjíhin nga sꞌe̱ ni xi tsꞌi̱ínkijnejihi̱n ngatitsun xu̱ta̱, tu̱nga, ¡ni̱ma̱ rú tsꞌíhin xi tsꞌi̱ínkijnejin ngatitsun xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í!
\v 2 Tu̱ sahá ra̱ ngandaha̱ xi bꞌa̱ tsꞌi̱íu̱n tsa sꞌe̱tꞌa ꞌyúntꞌa kásin nku ndji̱o̱ chánka ko̱ chja̱nikjꞌajin ntáchakꞌuu̱n, kintehe̱ ni nga tsꞌi̱ínkijnejin ngatitsun nku ntí i̱chí xi nkúhu xuꞌbi̱.
\v 3 Chúhu̱un yjonu̱u.
\p ’Tsa nda̱ ntsꞌei títsꞌín ngatitsun, chu̱bako̱i̱ nga najmi nda títsꞌín. Tsa ngju̱a̱i̱kjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱, nꞌe̱ndyjatꞌaihi̱.
\v 4 Tsa yatu ni̱yá chꞌon tsꞌi̱ínko̱hi nga nku ni̱stjin ko̱ tsa yatu ni̱yá: “Tífikjꞌaha̱ ra̱ ani̱ma̱na, nꞌe̱ndyjatꞌaní”, tsa ku̱i̱tsu̱hi, nꞌe̱ndyjatꞌaihi̱.
\p
\v 5 A̱sꞌa̱i kinchja̱ já postru̱:
\p —Ti̱si̱nko̱ni̱ tu̱ xi ꞌyún sꞌe̱jin saha̱ni̱ Nti̱a̱ná.
\p
\v 6 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tsa tu̱ i̱chí sꞌejinnu̱u Nti̱a̱ná xi nkúhu nku kꞌun mostasa̱ xi ꞌyún i̱chí, ka̱ma bꞌa̱ kꞌúíhu̱un yá tu xuꞌbi̱: “Ti̱yú xin e̱i̱ ko̱ tꞌihi̱nsi̱njñajin ntáchakꞌuu̱n.” Ku̱i̱ntꞌéꞌénnu̱u yóo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ musu̱ xi tsꞌíntjusun xáha̱
\p
\v 7 ’Tsa nku xi tíjñajinnu̱u tíjñaha̱ nku nda̱ musu̱ xi kafikján tꞌanankiu̱ ko̱ tsa chu̱ kafikunntá, nkꞌie nga ja kꞌo̱óyaha jñá nda̱ musu̱, najmi bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱hu̱: “Ti̱tjáha̱nchuntꞌáí yámixo̱.”
\v 8 Bꞌa̱ ní ku̱i̱tsu̱hu̱: “Tꞌendaní ni xi kjíne̱ ko̱ nꞌe̱sjei najyihi̱n. Tꞌeyání nichinena̱ ko̱ ntá xi kꞌu̱i̱a̱, ko̱ a̱skahan ka̱ma chi̱ne̱i̱ ko̱ sꞌi̱ ji.”
\v 9 Ko̱ ta̱ ndaha najmi tsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱ nda̱ musu̱hu̱ nkꞌie nga ja kuatsꞌíntjusun xá xi kuatsjáha̱.
\v 10 Bꞌa̱ ta̱ tsꞌín jun, nkꞌie nga ja nꞌe̱tjusun ngayjee̱ xá xi kitsjánu̱u Nti̱a̱ná, bꞌa̱ ní ti̱xíún: “Já musu̱ níi̱. Ni xi kikꞌinni̱, kui nihi xi kinꞌei̱.”
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu te já xi kꞌuhu̱n chꞌin fentujnu
\p
\v 11 Nkꞌie nga títsꞌín ni̱yá Jesu nga tífi nanki Jerusalen, jꞌajin masen a̱nte Samari̱a̱ ko̱ a̱nte Galilea̱.
\v 12 Nkꞌie nga tsichu nku nanki i̱chí, jꞌaikꞌúhu̱n te já xi kꞌuhu̱n chꞌin fentujnu. Kui xi kjintꞌá tsincha
\v 13 nga kikjintáya:
\p —Ji Jesu, nda̱ maestru̱, katuma ni̱ma̱hi ji̱n.
\p
\v 14 Nkꞌie nga kikie Jesu jóo̱, a̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Tankínkuhu̱u yjonu̱u já na̱ꞌmiu̱.
\p Nkꞌie nga tíi̱ncha fi jóo̱, tsitjuxín chꞌihin.
\v 15 A̱sꞌa̱i nku nda̱ xi tje̱njihi̱n já xi tee̱, nkꞌie nga kikie nga kama nkihi̱, kikꞌóya ko̱ kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga ꞌyún kikjintáya.
\v 16 Jꞌaisinkúnchꞌintꞌaha̱ Jesu nga i̱xí tꞌanankiu̱hú kingjénsten nintaku̱ ko̱ kitsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱. Samari̱a̱ nibáha nda̱ xi bꞌa̱ kitsꞌíu̱n.
\v 17 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿A najmi tehé maha já xi kama nkihi̱? ¿Má kfihi̱ já xi ñja xingisoo̱?
\v 18 ¿Á tu̱ nkuhú nda̱ xuꞌbi̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ kuakꞌóyaha nga kjꞌu̱a̱i̱tsꞌíntsjoho̱ ra̱ Nti̱a̱ná?
\p
\v 19 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ ndo̱:
\p —Ti̱síntje̱i̱n ko̱ tꞌin. A̱tꞌaha̱ kuasꞌejihin nga Nti̱a̱ná kitsꞌín nibána, kui nga kama nkihi ri.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nkjé ku̱a̱téxuma Nti̱a̱ná
\r (Mt. 24:23-28, 36-41)
\p
\v 20 A̱sꞌa̱i já fariseo̱ kingjásjaiyaha̱ Jesu nkjé ku̱i̱chú ni̱stjin nga ku̱a̱téxuma Nti̱a̱ná. Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tunkaán najmi ka̱ma chjihi̱ nkꞌie nga ku̱a̱téxuma Nti̱a̱ná.
\v 21 Ko̱ ta̱ ndaha najmi bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱ xu̱ta̱: “E̱i̱ tíjña”, ko̱ a ra̱: “Ján tíjña.” A̱tꞌaha̱ ja tíbatéxuma Nti̱a̱ná a̱jinnu̱u.
\p
\v 22 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱:
\p —Ku̱i̱chú ni̱stjin nga ka̱ma mjenu̱u nga cho̱o ndaha tsa tu̱ nku i̱chí ni̱stjin xi sꞌe̱ nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n, tu̱nga najmi cha̱nú.
\v 23 Tjín xi bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱nu̱u: “E̱i̱ tíjña”, ko̱ a ra̱: “Ján tíjña.” Tu̱nga najmi tu̱ bankínnú ko̱ ta̱ ndaha najmi tu̱ tsjennkíhu̱u.
\v 24 A̱tꞌaha̱ xi nkú tsꞌín ma chji ndꞌíchꞌo̱n nkꞌa ján nga batꞌai, nga ma chji e̱i̱ ko̱ ma chji ján, bꞌa̱ ta̱ tsꞌín ka̱ma chji Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n ni̱stjin nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í ngáha.
\v 25 Tu̱nga títjuhún tjíhin nga un ṉkjún sku̱e̱he̱ ko̱ nga xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱ najmi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n.
\p
\v 26 ’Xi nkú kama ni̱stjin nga yꞌejña Noe, bꞌa̱ ta̱ ka̱ma ni̱stjin nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í ngáha Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\v 27 Kui ni̱stjiu̱n tíi̱ncha kjine ko̱ tíi̱ncha ꞌbi xu̱ta̱. Tíi̱ncha bixan ko̱ tíi̱ncha tsꞌínkixan ntíhí. Bꞌa̱ tíi̱ncha tsꞌín santa nkúhu nga tsichu ni̱stjin nga jasꞌen Noe tsutsu chánkoo̱, ko̱ tu̱ ni xí kikꞌahá tsꞌí ko̱ jesunjin ntá ngayjee̱ xu̱ta̱.
\v 28 Ko̱ bꞌa̱ ta̱ kama ni̱stjin nga yꞌejña Lot. Tíi̱ncha kjine ko̱ tíi̱ncha ꞌbi xu̱ta̱. Tíi̱ncha bꞌatse ni ko̱ tíi̱ncha batéña ni. Tíi̱ncha bꞌéntje̱ ko̱ tíi̱ncha tsꞌínnda niꞌya.
\v 29 Tu̱nga ni̱stjin nga tsitju Lot nanki Sodoma̱, nibajen nkꞌa ján ndꞌí ko̱ sufri̱ nga tsixuntu tꞌanankiu̱. Jesun ngayjee̱ xu̱ta̱.
\v 30 Bꞌa̱ ta̱ ka̱ma ni̱stjin nkꞌie nga ku̱a̱kúchji yjoho̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\p
\v 31 ’Kui ni̱stjin xuꞌbo̱, xi kabꞌejñasun nkꞌa niꞌyaha̱ najmi tu̱ ku̱i̱tjujen nga kjꞌu̱a̱íkꞌasje ni xi tjíntu a̱ya niꞌyaha̱. Ko̱ xi kafi jñá najmi ta̱ katsꞌóyaha niꞌyaha̱.
\v 32 Nꞌe̱kjꞌáítsjoho̱on yjonu̱u ni xi kamatꞌain chju̱úhu̱n Lot.
\v 33 Tu̱ yáhá ni xi mjehe̱ tsꞌi̱ínkꞌanki suba yjoho̱ nga kꞌúéjña tíkꞌun, kui xi tu̱ sahá ku̱a̱yá. Tu̱nga xi ku̱a̱yá, kui xi tu̱ sahá nꞌe̱kꞌanki.
\v 34 An bꞌa̱ tíxinnu̱u. Kui ni̱stje̱n xuꞌbo̱ jo xu̱ta̱ xi kjintusún nku kama̱, nku chjúbé ko̱ xinkuu̱ sꞌe̱jña.
\v 35 Jo jminchjín xi tíi̱ncha otꞌáha̱ xinkjín, nku chjúbé ko̱ xinkuu̱ sꞌe̱jña.
\v 36 Jo já xi kafi jñá, nku chjúbé ko̱ xinkuu̱ sꞌe̱jña.
\p
\v 37 Bꞌa̱ kitsú jóo̱:
\p —Ji Nda̱ Nti̱a̱, ¿má xi tje̱hen bꞌa̱ ka̱moo̱?
\p Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Yaha̱ nga má kjijña nku yjoninte kꞌien, yo̱ ma ñjakú chálíkíe̱. Bꞌa̱ ta̱ tsꞌín cha̱ha̱ nga kjꞌu̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\c 18
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén ni xi kitsꞌínko̱ nku nda̱ jue nku ta̱chju̱ún xi ja kꞌien xꞌi̱hi̱n
\p
\v 1 A̱sꞌa̱i Jesu yꞌéjña chu̱ba̱yaha̱ xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱ nga tsakúyaha̱ nga tjíhin nga tehe̱nte ku̱i̱nchja̱ Nti̱a̱ná ko̱ nga najmi tsꞌi̱ínkjehe̱ kꞌun.
\v 2 Bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Nku nanki yꞌejña nku nda̱ jue xi najmi benkjún Nti̱a̱ná ko̱ ta̱ ndaha najmi nusihi̱n xu̱ta̱.
\v 3 Yo̱ ta̱ yꞌejña nku ta̱chju̱ún xi ja kꞌien xꞌi̱hi̱n. Kui xi fisehe̱ nda̱ jue nga bꞌa̱ tsuhu̱: “Kixi̱ nꞌe̱ní kju̱a̱ xi tjínko̱na chá kontra̱na̱.”
\v 4 Nkjin ni̱stjin jꞌa nga najmi kitsꞌíhi̱n kju̱a̱ ta̱chjúu̱n. Tu̱nga a̱skahán ni kitsꞌínnkjinkꞌun: “Ndaha tsa najmi benkján Nti̱a̱ná ko̱ najmi nusinna xu̱ta̱,
\v 5 tu̱nga tu̱ nku títsꞌínstihína ta̱chjíi̱n. Kui nga tu̱ sahá kixi̱ tsꞌihi̱n ra̱ kju̱a̱ tu̱ xi najmi tsꞌi̱ínkjehe kju̱a̱tsentana̱ nga kjꞌu̱a̱íse tehe̱ntena.”
\p
\v 6 Bꞌi̱ kitsú sa Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu:
\p —Nda ta̱sinñju ni xi kitsú nda̱ jue chꞌonkꞌun xuꞌbi̱.
\v 7 Nti̱a̱ná, ¿a najmi kixi̱hí tsꞌi̱íhi̱n kju̱a̱ xu̱ta̱ xi jꞌájin, xi ni̱stjin ni̱stje̱n nchja̱ko̱ho̱? ¿A tsꞌi̱ínkꞌandayahá nga ku̱a̱si̱nko̱?
\v 8 Bꞌa̱ tíxinnu̱u nga ntju̱úhu̱n tsꞌi̱íhi̱n kju̱a̱ xu̱ta̱ xi tsꞌe̱. Tu̱nga nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í ngáha Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n, ¿a sa̱kú saha̱ a̱sunntee̱ xu̱ta̱ xi sꞌejihi̱n Nti̱a̱ná?
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ fariseo̱ ko̱ nku nda̱ xi fꞌáchjíntjai chꞌá
\p
\v 9 Ta̱ yꞌéjña chu̱ba̱yaha̱ Jesu nga tsakúyaha̱ xu̱ta̱ xi bꞌa̱ maha̱ nga na̱xu̱ tíi̱ncha tsꞌín nginku̱n Nti̱a̱ná maha̱, tu̱nga najmi ndahá tsꞌín basehe̱ xu̱ta̱ xingisoo̱. Bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p
\v 10 —Jo já ngji nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱, nku xi nda̱ fariseo̱ ko̱ nku nda̱ xi fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱.
\v 11 Nda̱ fariseo̱ bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná nga ngandaha̱ kinchja̱ nkꞌie nga kabasinjña ndju: “Ji Na̱ꞌmi, títsjaha mábꞌa̱chjí a̱tꞌaha̱ najmi bꞌa̱ kꞌan xi nkú kꞌun xu̱ta̱ xi kꞌoo̱, xi ndyjé tsꞌín, xi chꞌonkꞌun, xi bꞌatꞌaha̱ chju̱úhu̱n. Ko̱ ta̱ ndaha najmi bꞌa̱ kꞌan xi nkúhu nda̱ xuꞌbi̱ xi fꞌáchjíntjai chꞌá.
\v 12 Jo ni̱yá nga tuntjóo̱ báte̱jña kjintíá ko̱ nku tíkjá ngayjee̱ ni xi tsꞌin ngana̱ tsja chje̱.”
\p
\v 13 ’Tu̱nga nda̱ xi fꞌáchjíntjai chꞌá kjin tsasinjña ko̱ santaha najmi ma kꞌun tsa nkꞌa ján ku̱a̱se̱njinki. Tu̱ kikꞌonyahá ꞌme̱he̱ nga bꞌi̱ kitsú: “Ji Na̱ꞌmi, katuma ni̱ma̱hi an nga jé tje̱nna.”
\v 14 An bꞌa̱ tíxinnu̱u. Nku nda̱ xi na̱xu̱ kama nda̱i̱ nginku̱n Nti̱a̱ná nkꞌie nga kikꞌóya ngáha niꞌyaha̱. Najmi bꞌa̱ha nda̱ xinkuu̱. A̱tꞌaha̱ tu̱ yáhá ni xi kꞌu̱a̱sjenkꞌa suba yjoho̱, kui xi i̱chí ka̱ma nginku̱n Nti̱a̱ná. Ko̱ xi kꞌu̱a̱sje ni̱ma̱kju̱a̱ yjoho̱, kui xi sa̱kúhu̱ kju̱a̱chánka.
\s Bꞌi̱ tsꞌín nda kinchja̱ne Jesu jántí xi̱u̱
\r (Mt. 19:13-15; Mr. 10:13-16)
\p
\v 15 A̱sꞌa̱i i̱ncha jꞌaiko̱ xu̱ta̱ ntíhi̱ tu̱ xi Jesu ngju̱énnehe̱ ra̱ ntsja. Tu̱nga nkꞌiehé nga kikie já niꞌyakuyóo̱ nii̱, bꞌa̱ kitsúhu̱ xu̱ta̱ nga najmi bꞌa̱ i̱ncha tsꞌi̱ín.
\v 16 Tu̱nga kinchja̱há ra̱ Jesu jóo̱ ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Tjehe̱nntoho̱ jántíu̱ nga kanibásena. Najmi tu̱ jun bꞌechꞌóho̱o. A̱tꞌaha̱ xu̱ta̱ xi bꞌa̱ tsꞌín tjíntuyáha̱ xi nkú joyaha jántí xi̱, kui xi tje̱he̱n ra̱ nga Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumaha̱.
\v 17 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Xi najmi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n nga Nti̱a̱ná xi batéxumaha̱ xi nkú tsꞌín tsꞌínkjáíhi̱n nku nda̱ chí ni xi ꞌba̱i̱hi̱, kui xi ndaha̱chí najmi kju̱a̱sꞌenjin nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumaha̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíko̱ Jesu nku nda̱ nchi̱ná
\r (Mt. 19:16-30; Mr. 10:17-31)
\p
\v 18 A̱sꞌa̱i nku nda̱ kꞌaku̱ kingjásjaiyaha̱ Jesu:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ji xi ndai, ¿mí nihi xi tsꞌian tu̱ xi ka̱ma tsꞌinkjáíhi̱n ra̱ nga kúáte̱jña tíkꞌun síán?
\p
\v 19 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿Á an xi nda tíꞌmihiní? Najmi tjín xi ndaha̱, nku tutuhú Nti̱a̱ná.
\v 20 Yai xi nkú tsꞌín tjítꞌa kju̱a̱téxumoo̱: “Najmi tu̱ biyunéí kju̱a̱bixoo̱n. Najmi tu̱ nꞌekꞌiein. Najmi tu̱ ndyjé nꞌei. Najmi tu̱ testiyu̱ tsankꞌá nꞌei. Cha̱nkjúín na̱ꞌmihi̱ ko̱ na̱ahi̱.”
\p
\v 21 Bꞌa̱ kitsú ndo̱:
\p —Ngayjee̱ ni xuꞌbo̱ títsꞌintjusan santa nkúhu nga ndyjana.
\p
\v 22 Nkꞌie nga kintꞌé Jesu ni xuꞌbi̱ bꞌa̱ kitsú:
\p —Nku ni ndyjatꞌá sahi. Ta̱teñai ngayjee̱ ni xi tjíhin ko̱ tjeihi̱n xu̱ta̱ xꞌa̱n. Bꞌa̱ tsꞌín sꞌe̱he ri kju̱a̱nchi̱ná ndji̱o̱jmi ján. A̱sꞌa̱i nibáí nga tsjénnkiní.
\p
\v 23 Tu̱nga nkꞌiehé nga kintꞌé ndo̱ éi̱n, kikꞌie nusin nusihi̱n, a̱tꞌaha̱ ꞌyún ṉkjún nchi̱ná.
\v 24 Nkꞌie nga kikie Jesu nga kikꞌie nusin nusihi̱n ndo̱, bꞌi̱ kitsú:
\p —¡Á bꞌa̱ ꞌyún ꞌni tjíhin tsa xu̱ta̱ xi nchi̱ná ṉkjúhun kju̱a̱sꞌenjihin nga Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumaha̱!
\v 25 Tu̱ sahá najmi ꞌni tjín tsa nku chu̱ camello̱ kju̱a̱sꞌen ti̱xa̱ha̱ nku nintu nga nku nda̱ nchi̱ná kju̱a̱sꞌenjin nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumaha̱.
\p
\v 26 A̱sꞌa̱i xu̱ta̱ xi kintꞌéhe̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsú:
\p —¿Yá xi ka̱ma kꞌu̱a̱nki ni̱ ma?
\p
\v 27 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ni xi ndaha̱chí najmi maha̱ tsꞌín xu̱ta̱, Nti̱a̱ná maha̱ tsꞌín nii̱.
\p
\v 28 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Pedro̱:
\p —Xi nkúhu ji̱n, ja yꞌentui̱ ni xi tjínni̱ ko̱ tje̱nnkihi̱ ndꞌa̱i̱.
\p
\v 29 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Tu̱ yáhá ni xi yꞌéjña niꞌyaha̱, tsa chju̱úhu̱n, tsa já ntsꞌe̱, tsa xi cháha̱ ko̱ tsa ntíhi̱ a̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná batéxumaha̱,
\v 30 kui xu̱ta̱i̱ ꞌyún tsꞌati kꞌu̱a̱i̱ ngáha̱ ra̱ a̱sunnte xuꞌbi̱ ko̱ ni̱stjin xi nibá a̱skahan kꞌu̱a̱i̱hi̱ nga kꞌúéntu tíkꞌun sín.
\s Bꞌi̱ tsꞌín ta̱ kitsúya ngáha Jesu nga ku̱a̱yá
\r (Mt. 20:17-19; Mr. 10:32-34)
\p
\v 31 A̱sꞌa̱i ngjiko̱ tꞌaxín Jesu já niꞌyakuyá xi te joo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Tjenñju. Ja tíbankíaán nanki Jerusalen. Yo̱ ku̱i̱tjusun ngayjee̱ ni xi yꞌétꞌa já profeta̱ nga ka̱maha̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\v 32 A̱tꞌaha̱ a̱ya ntsja xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ nꞌe̱kjasꞌen. Kui xi ku̱a̱jnu̱kiehe̱, chꞌon tsꞌi̱íhi̱n, ko̱ ku̱a̱tétéjnuhu̱.
\v 33 Kꞌu̱éhe̱ ko̱ tsꞌi̱ínkꞌien. Tu̱nga ni̱stjin xi ma jahan kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱.
\p
\v 34 Ndaha nku ni xuꞌbi̱ najmi kamankjihi̱n já niꞌyakuyóo̱. Najmi be ni xi tínchja̱ Jesu, a̱tꞌaha̱ kisꞌejña ꞌmaha̱ niu̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsꞌínnkihi̱ Jesu nku nda̱ ka̱
\r (Mt. 20:29-34; Mr. 10:46-52)
\p
\v 35 Nkꞌie nga ja tíbichú tiña Jesu nanki Jerico, nku nda̱ ka̱ kabꞌejña a̱ndai ni̱yóo̱ nga tíbanki chje̱.
\v 36 Nkꞌie nga kintꞌé ndo̱ nga tífꞌa ṉkjún xu̱ta̱, a̱sꞌa̱i kingjásjaiya mí nihi xi tíma.
\v 37 Kikꞌinyaha̱ nga Jesu, nda̱ xi nibáha Nazaret, tífꞌa yo̱.
\v 38 A̱sꞌa̱i kikjintáya:
\p —¡Ji Jesu, ji xi ntje̱he̱ David, katuma ni̱ma̱hi an!
\p
\v 39 Xu̱ta̱ xi yja títjuu̱n kinchja̱tiko̱ho̱ tu̱ xi kꞌu̱échjaꞌaha tsꞌa, tu̱nga tu̱ sahá ꞌyún kikjintáya sa:
\p —¡Ji ntje̱he̱ David, katuma ni̱ma̱hi an!
\p
\v 40 A̱sꞌa̱i tsasinꞌyún Jesu ko̱ bꞌa̱ kitsú nga ngju̱a̱i̱chjꞌa nda̱ ko̱. Nkꞌie nga ja jꞌai, Jesu kingjásjaiyaha̱:
\p
\v 41 —¿Mí xi mjehi nga tsꞌihin?
\p Bꞌa̱ kitsú nda̱ ko̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, mjena nga ka̱ma chjina.
\p
\v 42 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Katuma chjihi. A̱tꞌaha̱ kuasꞌejihin nga Nti̱a̱ná kitsꞌín nibána, kui nga kama nkihi ri.
\p
\v 43 Ta̱ kuihi chu̱bo̱ kama chjihi̱ ndo̱ ko̱ kitsjennkíhi̱ Jesu nga kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná. Ko̱ ta̱ kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kikie ni xuꞌbi̱.
\c 19
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsichukꞌúhu̱n Zakeo̱ Jesu
\p
\v 1 A̱sꞌa̱i tsichu Jesu nanki Jerico. Jꞌajin nankiu̱.
\v 2 Yo̱ tíjña nku nda̱ nchi̱ná xi ꞌmi Zakeo̱, xi nda̱ kꞌaku̱hu̱ já xi fꞌáchjíntjai chꞌá nga tsꞌínxátꞌaha̱ já Roma̱.
\v 3 Kui xi mjehe̱ sku̱e̱ yáha Jesu, tu̱nga najmi tímahá ra̱, a̱tꞌaha̱ katsehe xu̱ta̱ ko̱ chꞌe̱ ṉkjún ya Zakeo̱.
\v 4 A̱sꞌa̱i tsangatsanka títjuhu̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n ko̱ tsiyajnu nku yá xi síjña yo̱, tu̱ xi sku̱e̱he Jesu, a̱tꞌaha̱ yo̱ tjíhin nga kjꞌu̱a̱.
\p
\v 5 Nkꞌie nga ja tífꞌa Jesu yo̱, tsasenjinki má kjiꞌa ndo̱ ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Ji Zakeo̱, ki̱tsa̱ ti̱tjuje̱i̱n, a̱tꞌaha̱ niꞌyahi̱ tjíhin nga tsꞌinkjꞌáíya ndꞌa̱i̱.
\p
\v 6 A̱sꞌa̱i ki̱tsa̱ tsitjujen Zakeo̱ ko̱ tsjo kamaha̱ nga kitsꞌínkjáíhi̱n Jesu niꞌyaha̱.
\v 7 Tu̱nga nkꞌie nga kikie xu̱ta̱ ni xuꞌbi̱, a̱sꞌa̱i ngayjee̱ kinchja̱yane Jesu nga bꞌa̱ kitsúhu̱ xinkjín:
\p —Niꞌyaha̱ nku nda̱ xi najmi tsꞌíntjusun kju̱a̱téxumaha̱ Moise kfi tsꞌínkjꞌáíya.
\p
\v 8 A̱sꞌa̱i tsasinjña ndju Zakeo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu:
\p —Cha̱se̱i̱, nda̱ maestru̱. Tsjaha̱ xu̱ta̱ xꞌa̱n masen ni xi tjínna. Ko̱ tsa tjín xi ndyjé kitsꞌihi̱n nga tsꞌana̱cha̱ha̱, tsꞌinkꞌóya ngáha̱ ra̱ ñju ni̱yá tjíhin ni xi jakjꞌaha̱.
\p
\v 9 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ja kꞌuanki ndꞌa̱i̱ xu̱ta̱ xi tjíntu niꞌya xuꞌbi̱, a̱tꞌaha̱ ta̱ ntje̱he̱ ntje̱ chjáná Abraham yꞌaha̱ ra̱ nda̱ xuꞌbi̱.
\v 10 A̱tꞌaha̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n jꞌaingisjáí ko̱ jꞌai tsꞌínkꞌanki xu̱ta̱ xi ja kindyja.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén nku nda̱ xi kitsjáha̱ já musu̱hu̱ to̱on xi tsꞌi̱ínxáko̱
\r (Mt. 25:14-30)
\p
\v 11 Nkꞌie nga tímjéñju xu̱ta̱ ni xi tínchja̱ Jesu, a̱sꞌa̱i ta̱ yꞌéjña chu̱ba̱ya ngáha nga tsakúya. A̱tꞌaha̱ ja tíbichú tiña nanki Jerusalen ko̱ bꞌa̱ tímaha̱ xu̱ta̱ nga a̱kui ku̱a̱téxumahá Nti̱a̱ná.
\v 12 Kui nga bꞌa̱ kitsúhu Jesu:
\p —Yꞌejña nku nda̱ nchi̱ná xi ngji kjin kjꞌa̱í nanki tu̱ xi nda̱ rei̱ nꞌe̱ maha ko̱ a̱skahan kꞌo̱óya ngáha.
\v 13 A̱sꞌa̱i kinchja̱ha̱ te já musu̱hu̱ ko̱ kitsjáha̱ to̱on nga nkúnkú jóo̱. “Nꞌe̱xáko̱o to̱oi̱n santa nkúhu nga kjúái̱ ngáhana”, kitsúhu̱.
\p
\v 14 ’Tu̱nga unkiehé ra̱ xu̱ta̱ nankihi̱ ndo̱ ko̱ i̱ncha kitsꞌínkji tje̱nnki ndo̱ já chji̱ne̱ꞌén xi bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱: “Najmi mjeni̱ tsa kui nda̱i̱ xi ka̱ma nda̱ rei̱ni̱.”
\v 15 Tu̱nga kinꞌe mahá nda̱ rei̱ ndo̱ ko̱ kikꞌóya ngáha nankihi̱. A̱sꞌa̱i kitsjá kju̱a̱ nga chu̱baha̱ já musu̱ xi kitsjáha̱ to̱on, tu̱ xi sku̱e̱he xi nkú tjín kitsꞌín ngana̱sun nga nkúnkú jóo̱.
\p
\v 16 ’A̱sꞌa̱i jꞌai nda̱ xi tjuu̱n. “Ji nda̱ nti̱a̱, te tjíhin nga kitsꞌín ngana̱sun to̱ohi̱n”, kitsú.
\v 17 “Nda tjín. Nda ní ji, nda̱ musu̱. Na̱xu̱ kinꞌetjusuin xá i̱chí xi kitsjaha, kui nga tsjaha ra nga ku̱a̱texumaha̱ ri̱ te nanki”, kitsú nda̱ rei̱.
\v 18 A̱sꞌa̱i jꞌai nda̱ musu̱ xi ma joho. “Ji nda̱ nti̱a̱, un tjíhin nga kitsꞌín ngana̱sun to̱ohi̱n”, kitsú.
\v 19 “Ji xi ku̱a̱texumaihi̱ un nanki”, ta̱ kitsúhu̱ nda̱ musu̱ xuꞌbi̱.
\p
\v 20 ’A̱sꞌa̱i jꞌai ngá kjꞌa̱í nda̱ musu̱. “Ji nda̱ nti̱a̱, á to̱ohi̱n ngáha e̱i̱. Nku pañu̱ kikꞌontikjájian nga yꞌetjá,
\v 21 a̱tꞌaha̱ tsankjuhun. A̱tꞌaha̱ kjan ní ji. Chjubéí ni xi najmi ji yꞌejñai ko̱ chjusíntje̱i̱n cha̱n xi najmi ji yꞌentje̱i̱”, kitsú.
\v 22 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú nda̱ rei̱: “Ji nda̱ musu̱ chꞌonkꞌun, ta̱ kuihi én xi kuakixín tsꞌinko̱kju̱a̱hara. Tsa an xi kjan ko̱ fakjꞌa ni xi najmi an yꞌejñá ko̱ kjesíntje̱n cha̱n xi najmi an yꞌentje̱,
\v 23 kui nga, ¿á najmi kinꞌekjasꞌehe̱n ri̱ to̱onna̱ já xi be nkú tsꞌín tsꞌínxáko̱ho to̱on? Tsa bꞌa̱ kinꞌei, ja ra̱ tsꞌinkjáín ngáha̱ ra̱ ndꞌa̱i̱ to̱onna̱ ko̱ santaha ntíhi̱ nga kjúa̱”, kitsú.
\p
\v 24 ’A̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ nda̱ rei̱ já xi kabincha yo̱. “Chjúꞌoho̱o to̱oo̱n nda̱ xuꞌbi̱ ko̱ tjoho̱on nda̱ xi tíjñaha̱ te”, kitsúhu̱.
\v 25 “Ji nda̱ nti̱a̱, ja tíjñaha̱ te to̱on nda̱ xuꞌbo̱”, kitsú jóo̱.
\v 26 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú nda̱ rei̱: “An bꞌa̱ tíxinnu̱u. Ngayjee̱ xi tjíhi̱n ni, kui xi kꞌu̱a̱i̱ saha̱. Tu̱nga xi najmi tjíhi̱n, kui xi chjúꞌaha̱ santaha ni xi i̱chí xi tíjñaha̱.
\v 27 Ko̱ máha já kontra̱na̱ xi najmi mjehe̱ nga kuatexumaha̱, nibáko̱o e̱i̱ ko̱ nginkán ti̱chákjó kásin.”
\s Bꞌi̱ tsꞌín jasꞌen Jesu nanki Jerusalen
\r (Mt. 21:1-11; Mr. 11:1-11; Jn. 12:12-19)
\p
\v 28 Nkꞌie nga ja bꞌa̱ kitsú Jesu, a̱sꞌa̱i kitsjen títjun nga kitsꞌínndju̱ú ngáha ni̱yáha̱ nanki Jerusalen.
\v 29 Nkꞌie nga ja tsichu tiña Betfage ko̱ Betani̱a̱, nanki xi tiña maha̱ a̱sunntu tje̱nki̱ xi ꞌmi Yá Olivo̱, a̱sꞌa̱i kitsꞌínkji Jesu jo já niꞌyakuyáha̱
\v 30 nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Tankíún nanki i̱chí xi tíjña tiña ján. Nkꞌie nga ja ku̱i̱chú yo̱, sa̱kúnu̱u nku ntí búrrú xi tjítꞌaꞌyún, xi najmi kje̱e chꞌa bꞌesúhu̱n. Chjúnndáyo ko̱ nibáko̱o e̱i̱.
\v 31 Ko̱ tsa tjín xi ngju̱ásjaiyanu̱u: “¿Á jun tíchjundáyahanu chu̱?”, tsa ku̱i̱tsu̱nu̱u, bꞌa̱ tꞌihu̱un: “Nda̱ maestru̱ rú machjéhe̱n chu̱.”
\p
\v 32 A̱sꞌa̱i ngji já xi kinꞌekjíu̱ ko̱ kisakúhu̱ chu̱ xi nkú nga kitsú Jesu.
\v 33 Nkꞌie nga ja tíi̱ncha kjendáya ntí búrrúu̱, a̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú já xi tsꞌe̱ chu̱:
\p —¿Á jun tíchjundáyahanu ntí búrrúu̱?
\p
\v 34 Bꞌa̱ kitsú jóo̱:
\p —Nda̱ maestru̱ rú machjéhe̱n chu̱.
\p
\v 35 I̱ncha jꞌaiko̱ho̱ Jesu chu̱. Najyuhu̱n i̱ncha kingjásuhu̱n chu̱ ko̱ kitsꞌínkꞌíésun Jesu.
\v 36 Xi nkú nga tsꞌín tífi Jesu, bꞌa̱ tsꞌín kingjántu najyuhu̱n xu̱ta̱ a̱ya ni̱yóo̱.
\v 37 Nkꞌie nga ja tíi̱ncha bichú tiña má jenstehe̱n a̱sunntu tje̱nki̱ Yá Olivo̱, a̱sꞌa̱i ngayjee̱ xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱ Jesu ꞌyún i̱ncha kikjintáya tsjo nga kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga̱tꞌaha̱ ngayjee̱ kju̱a̱nkjún xi i̱ncha kikie.
\p
\v 38 Bꞌa̱ i̱ncha kitsú xu̱to̱:
\p —¡Nti̱a̱ná nda katsꞌínko̱ nda̱ rei̱ xi kitsꞌín nibá ngajoho̱! ¡Kasꞌe kju̱a̱jyu ndji̱o̱jmi ján ko̱ kaya kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná nkꞌa ján!
\p
\v 39 A̱sꞌa̱i kinchja̱ kꞌu̱a̱ já fariseo̱ xi tje̱njihi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n:
\p —Ji nda̱ maestru̱, bꞌa̱ tꞌihi̱n xu̱ta̱ niꞌyakuyáhi̱ nga najmi tu̱ bꞌa̱ i̱ncha katsꞌín.
\p
\v 40 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Bꞌa̱ tíxinnu̱u, tsa kꞌu̱échja tsꞌa xu̱ta̱ xuꞌbi̱, ndji̱o̱ i̱ncha kji̱ntáya.
\p
\v 41 Nkꞌie nga jꞌai tiña Jesu nanki Jerusalen, kikjintántjai nankiu̱ nkꞌie nga kikie.
\v 42 Bꞌi̱ kitsú:
\p —¡Tsa tu̱ kui sa ni̱stjin xuꞌbi̱ ka̱mankjinnu̱u ni xi tsjánu̱u kju̱a̱jyu! Tu̱nga tíjña ꞌmahánu̱u niu̱ ndꞌa̱i̱.
\v 43 A̱tꞌaha̱ ku̱i̱chú ni̱stjin nga já kontra̱nu̱u kꞌu̱étjindainu̱u xjó nga kꞌu̱échjanu̱u tu̱ xi tsꞌi̱ínkjehe̱nu̱u.
\v 44 Tsꞌi̱ínkjenu̱u ko̱ tsꞌi̱ínkꞌien xu̱ta̱ nankinu̱u. Ndaha nku ndji̱o̱ najmi ta̱ sꞌe̱jñasun saha̱ ra̱ xinkjín. A̱tꞌaha̱ najmi kamankjinnu̱u nkꞌie nga yꞌéjña chjinu̱u Nti̱a̱ná kju̱a̱ndaha̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kikꞌonsje Jesu já xi tíi̱ncha batéña chu̱ // má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱
\r (Mt. 21:12-17; Mr. 11:15-19; Jn. 2:13-22)
\p
\v 45 A̱sꞌa̱i jasꞌen Jesu má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Kikꞌonsje já xi tíi̱ncha batéña ko̱ tíi̱ncha bꞌatse chu̱ yo̱.
\v 46 Bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná: “Niꞌya xi má nga ku̱i̱nchja̱ko̱ xu̱ta̱ Nti̱a̱ná ka̱ma niꞌyana̱.” Tu̱nga jun a̱ntehe̱ já ndyjé tínꞌe mo.
\p
\v 47 Xki̱ ni̱stjin tsakúya Jesu na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Ko̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱, já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já xi yankjúhu̱n i̱ncha tsangisjai ni̱yá xi nkú tsꞌín ka̱ma tsꞌi̱ínkꞌiehen Jesu.
\v 48 Tu̱nga najmi tísakú ni̱yáhá ra̱ nkú tsꞌín bꞌa̱ i̱ncha tsꞌi̱ín, a̱tꞌaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ꞌyún mjehe̱ nga ku̱a̱sínñjuhu̱ ni xi tínchja̱ Jesu.
\c 20
\s Bꞌi̱ kama nkꞌie nga kingjásjaiyaha̱ já tjíxóo̱ Jesu yá xi kitsjá xáha̱
\r (Mt. 21:23-27; Mr. 11:27-33)
\p
\v 1 Nku ni̱yá nkꞌie nga tíbakúya Jesu má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ nga yꞌéni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná, a̱sꞌa̱i jꞌaikꞌúhu̱n já na̱ꞌmi kꞌaku̱, já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá.
\v 2 Bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —Tꞌinyani̱, ¿mí xá xi tjíhin nga bꞌa̱ tínꞌei? ¿Yá xi kitsjá xáhi?
\p
\v 3 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ko̱ an ta̱ kuasjáíyanu̱u nku ni. Tꞌinyanú.
\v 4 ¿Yá xi kitsꞌín nibáha̱ Jua Bautista̱ nga jꞌaiténtá xu̱ta̱? ¿A Nti̱a̱ná, a ra̱ xu̱ta̱ a̱sunntei̱hí?
\p
\v 5 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ xinkjín nga kinchja̱ni̱jmíyaha niu̱:
\p —Tsa: “Nti̱a̱ná kitsꞌín nibáha̱ Jua”, ku̱i̱xíaán, a̱sꞌa̱i bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱ná: “¿Á najmi kisꞌejihi̱nnu̱u ni xi kitsúhu Jua?”
\v 6 Ko̱ tsa: “Xu̱ta̱ a̱sunntei̱ kitsꞌín nibáha̱” ku̱i̱xíaán, ngayjee̱ xu̱ta̱ kꞌu̱éná ndji̱o̱ nga tsꞌi̱ínkꞌienná, a̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsu xu̱ta̱ nga nku nda̱ profeta̱ kama Jua.
\p
\v 7 A̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ ngáha Jesu:
\p —Najmi yai̱ yá xi kitsꞌín nibáha̱.
\p
\v 8 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ko̱ ta̱ ndaha an najmi xínyanu̱u yá xi kitsjána nga bꞌa̱ títsꞌian.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kitsꞌínchjén // já xi najmi na̱xu̱ fiko̱ xá xi kikꞌa̱i̱hi̱
\r (Mt. 21:33-44; Mr. 12:1-11)
\p
\v 9 A̱sꞌa̱i Jesu bꞌi̱ tsꞌín tsakúyaha̱ xu̱ta̱ nga yꞌéjña chu̱ba̱yaha̱:
\p —Nku nda̱ yꞌéntje̱ tuntsja̱jé. Kitsjá sáha̱ a̱ntee̱ já xi maha̱ tsꞌínxáko̱ tuntsja̱jée̱, a̱sꞌa̱i ngji kjin tse ṉkjún ni̱stjin.
\v 10 Nkꞌie nga ja tíjne tuu̱, a̱sꞌa̱i kitsꞌínkjisehe̱ ndo̱ nku nda̱ musu̱hu̱ já xi títsꞌínxáko̱ tuntsja̱jée̱ tu̱ xi ku̱a̱nkihi̱ ra̱ tu xi kanéhe̱. Tu̱nga kikꞌíéhé ra̱ jóo̱ nda̱ musu̱hu̱ ko̱ kitsꞌínkji tiya tiya.
\v 11 A̱sꞌa̱i ta̱ kitsꞌínkjihí ngáha ndo̱ kjꞌa̱í nda̱ musu̱, tu̱nga ta̱ kikꞌíéhé ngáha̱ ra̱ jóo̱ nda̱ musu̱ xuꞌbi̱. Chꞌon ṉkjún i̱ncha kitsúhu̱ ko̱ kitsꞌínkji tiya tiya.
\v 12 Ta̱ kitsꞌínkjihí ngáha kjꞌa̱í nda̱ musu̱hu̱ ndo̱, tu̱nga ta̱ kitsꞌínꞌuhún ngáha̱ ra̱ jóo̱ nda̱ xuꞌbi̱ nga tsanka tje̱nnki.
\p
\v 13 ’Tu̱ chahán bꞌi̱ kitsú nda̱ xi tsꞌe̱ tuntsja̱jée̱: “¿Mí nihi xi tsꞌian? Tu̱ sahá ntína̱ xi tjo ṉkjúnna tsꞌinkjíá. Tsa tu̱ ahá ni sku̱e̱nkjún ntína̱ jóo̱.”
\v 14 Tu̱nga nkꞌiehé nga kikie já xi tsꞌínxáko̱ tuntsja̱jée̱ nga nibá ntíhi̱ ndo̱, bꞌa̱ kitsúhu̱ xinkjín: “Kui xuꞌbo̱ xi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n na̱ꞌmihi̱. Tu̱ sahá nꞌe̱kꞌieén tu̱ xi ka̱ma tsꞌa̱ñáhaná ni xi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n.”
\v 15 Kui nga kikꞌonsjehe jóo̱ ntíhi̱ ndo̱ na̱tsin má nga tjíntje̱ tuntsja̱jée̱ ko̱ kitsꞌínkꞌien.
\p ’Kui bꞌa̱ maha, ¿nkú tsꞌi̱íhi̱n ra̱ nda̱ xi tsꞌe̱ tuntsja̱jée̱ já xuꞌbo̱?
\v 16 Kjꞌu̱a̱í ko̱ tsꞌi̱ínkje já xi tsꞌínxáko̱ tuntsja̱jée̱ ko̱ kjꞌa̱í já tsjá sá ngáha̱ ra̱ a̱nte tuntsja̱jée̱.
\p Nkꞌie nga kintꞌé ni xuꞌbi̱ xu̱ta̱ xi tíi̱ncha yo̱, a̱sꞌa̱i bꞌa̱ i̱ncha kitsú:
\p —¡Najmi bꞌa̱ tu̱ katuma!
\p
\v 17 Tu̱nga tsaseꞌahá Jesu jóo̱ ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Kui nga, ¿nkú tsuhu̱ ra̱ ma ni xuꞌbi̱ xi tjítꞌa xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná? Bꞌa̱ títsu̱:
\q Ndji̱o̱ xi kikjaníya já chji̱ne̱xóo̱,
\q ja jꞌai ma ndji̱o̱ kꞌaku̱.
\m
\v 18 Tu̱ yáhá ni xi ku̱i̱jne̱sun ndji̱o̱ xuꞌbi̱ ka̱ma xi̱xi̱. Ko̱ xi ku̱i̱jne̱nehe̱ ndji̱o̱ ka̱ma nku̱a̱nku̱a̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu yá xi tjíhin nga sꞌe̱chjíhi̱
\r (Mt. 21:45-46; 22:15-22; Mr. 12:12-17)
\p
\v 19 Ta̱ kuihi chu̱bo̱ mjehe̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ nga ku̱a̱kjꞌánijé Jesu, a̱tꞌaha̱ kamankjihi̱n nga kui kinchja̱ni̱jmíyaha nga yꞌéjña chu̱ba̱ya. Tu̱nga i̱ncha kitsankjúhún xu̱ta̱ nkjiu̱n.
\v 20 A̱sꞌa̱i kitsꞌín nibásehe̱ Jesu kꞌu̱a̱ já xi kúnnta ꞌmaha̱, xi xu̱ta̱ nda kitsꞌín ma maña̱ yjoho̱, tu̱ xi tsꞌi̱ínkijnejihin Jesu nku én xi najmi bꞌa̱ tjín. Bꞌa̱ tsꞌín ka̱ma tsꞌi̱ínkjasꞌehe̱n ra̱ nda̱ tjíxá Roma̱.
\v 21 Bꞌa̱ i̱ncha jꞌai tsúhu̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, yai̱ nga kju̱axi̱ én xi chubai nga bakuyáí ko̱ nga najmi ngabi nꞌei kju̱a̱. Na̱xu̱ bakuyáí éhe̱n Nti̱a̱ná.
\v 22 Kui nga, ¿a ma bꞌechjíhi̱í nda̱ títjun Cesa̱r ni xi fꞌáchjíná, a ra̱ najmi?
\p
\v 23 Tu̱nga kamankjihín ra̱ Jesu kju̱a̱maña̱ha̱ jóo̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p
\v 24 —Ta̱kúnú nku to̱on denari̱o̱. ¿Yá xi tsꞌe̱ sénni̱stjii̱n ko̱ jꞌáín xi tjítꞌaha̱ to̱oi̱n?
\p Bꞌa̱ kitsú jóo̱:
\p —Tsꞌe̱ nda̱ títjun Cesa̱r.
\p
\v 25 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tjoho̱on nda̱ títjun Cesa̱r ni xi tsꞌe̱ nda̱ títjun Cesa̱r, ko̱ tjoho̱on Nti̱a̱ná ni xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná.
\p
\v 26 Najmi kamaha̱ jóo̱ kitsꞌínkijneya Jesu nga ku̱i̱nchja̱ nginku̱n xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ nku én xi najmi bꞌa̱ tjín. Tu̱ sahá kama nkjúhu̱n én xi kitsꞌínkꞌóya Jesu ko̱ najmi ta̱ kinchja̱ha.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu nga kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱
\r (Mt. 22:23-33; Mr. 12:18-27)
\p
\v 27 Já saduseo̱ bakúya nga najmi kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱. A̱sꞌa̱i kꞌu̱a̱ xi jꞌaisehe̱ Jesu nga
\v 28 kingjásjaiyaha̱. Bꞌi̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, yꞌétꞌaná Moise: “Tsa nku nda̱ xi tíjñaha̱ chju̱ún kju̱a̱yá nga najmi kisꞌeko̱ho̱ ntí chju̱úhu̱n, nda̱ ntsꞌe̱ tjíhin nga ku̱i̱xanko̱ ngáha chju̱úhu̱n, tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín sꞌe̱he̱ ra̱ ntí nda̱ ntsꞌe̱ xi kꞌie̱n.”
\v 29 Yꞌentu yatu já xi ntsꞌe̱ maha xinkjín. Tsixan nda̱ xi tjuu̱n tu̱nga bꞌa̱há tjíu̱n kꞌien. Najmi kisꞌehe̱ ntí.
\v 30 A̱sꞌa̱i nda̱ xi ma joho tsixanko̱ ngáha ta̱chjúu̱n, tu̱nga ta̱ kꞌiehén ngáha.
\v 31 A̱sꞌa̱i bꞌa̱há ta̱ kitsꞌín ngáha nda̱ xi ma jahan ko̱ ta̱ kꞌien, ko̱ bꞌa̱ ta̱ kamatꞌain já xingisoo̱. Ndaha nku xi yatuu̱ najmi kisꞌehe̱ ntí.
\v 32 A̱sakahan ta̱ kꞌien ta̱chjúu̱n.
\p
\v 33 ’Kui bꞌa̱ maha, ni̱stjin nga kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱, ¿yá nda̱ha xi ka̱ma tsꞌe̱ ta̱chjúu̱n? A̱tꞌaha̱ nga yatuu̱ tsixanko̱.
\p
\v 34 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Bixan xu̱ta̱ xi tjín ni̱stjin ndꞌa̱i̱ ko̱ tsꞌínkixan ntíhi̱.
\v 35 Tu̱nga xu̱ta̱ xi tje̱he̱n ra̱ nga kꞌúéntu tíkꞌun ni̱stjin xi sꞌe̱jña a̱skahan, xi kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱, kui xi najmi ta̱ ku̱i̱xahan ko̱ najmi ta̱ tsꞌi̱ínkixahan ntíhi̱.
\v 36 A̱tꞌaha̱ najmi ta̱ ka̱ma ku̱a̱yáha. Bꞌa̱ ní tsꞌín kꞌúéntu xi nkú tsꞌín tjíntu ntítsjee̱. Ntíhi̱ Nti̱a̱ná ka̱ma, a̱tꞌaha̱ jꞌáíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱.
\p
\v 37 ’Ko̱ santaha Moise ta̱ yꞌéjña chji nga kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱, nkꞌie nga kinchja̱ni̱jmíyaha naꞌyá ntsje̱ xi títiu̱. A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa nga Nti̱a̱ná xi “Nti̱a̱ha̱ Abraham, Nti̱a̱ha̱ Isaac ko̱ Nti̱a̱ha̱ Jacob.”
\v 38 Nti̱a̱ná najmi Nti̱a̱ha̱ ani̱ma̱. Nti̱a̱ha̱ ní xu̱ta̱ tíkꞌun. A̱tꞌaha̱ nginku̱n Nti̱a̱ná tjíntu tíkꞌun ngayjee̱ xu̱ta̱.
\p
\v 39 A̱sꞌa̱i kinchja̱ kꞌu̱a̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱:
\p —Bꞌa̱ tjín ni xi ku̱a̱kixín, nda̱ maestru̱.
\p
\v 40 Najmi ta̱ kama kꞌun kingjásjaiya saha̱ ra̱ Jesu tsa mí nihi.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kingjásjaiya Jesu yá xi yꞌaha̱ ra̱ xi Cristo̱
\r (Mt. 22:41-46; Mr. 12:35-37)
\p
\v 41 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿Nkú tjíhi̱n ra̱ nga bꞌa̱ tsuhu xu̱ta̱ nga ntje̱he̱ David nibáha̱ ra̱ xi Cristo̱?\f + \fr 20:41 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f*
\v 42 A̱tꞌaha̱ ta̱ kuihi David bꞌa̱ tsꞌín yꞌétꞌa xu̱ju̱n salmo̱:
\q Nti̱a̱ná bꞌa̱ kitsúhu̱ Nda̱ Nti̱a̱na̱:
\q “Ti̱nchintꞌání má batexuma,
\q
\v 43 kꞌuentú maná já kontra̱hi̱ kinte tsu̱kui.”
\m
\v 44 Bꞌa̱ tsꞌín ta̱ kuihi David bꞌa̱ kitsúhu nga Nda̱ Nti̱a̱ha̱ maha xi Cristo̱. Kui nga, ¿nkú tsꞌín ntje̱he̱ David nibáha̱ ra̱ xi Cristo̱?
\s Bꞌi̱ tsꞌín yꞌéchjitꞌain Jesu sin xi yꞌa // já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱
\r (Mt. 23:1-36; Mr. 12:38-40; Lc. 11:37-54)
\p
\v 45 Nga tíi̱ncha basínñju ngayjee̱ xu̱ta̱, a̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ Jesu xu̱ta̱ niꞌyakuyáha̱:
\p
\v 46 —Chúhu̱un yjonu̱u já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱. Kui xi tsjoho̱ nga bja najyun ndju nga bꞌema ko̱ nga tsjo tsꞌín súniñaha̱ ni̱yátée̱. Tsjoho̱ nga bꞌentusún yáxile̱ xi tíi̱ncha títjun niꞌya sinagoga̱ ko̱ nga bꞌentu a̱nte kꞌaku̱ xi tjín nku sꞌí.
\v 47 Kui xi kjeꞌáha̱ niꞌyaha̱ jminchjín xi ja kꞌien xꞌi̱hi̱n ko̱ a̱sꞌa̱i chu̱ba̱ ꞌyúhún tse nchja̱ko̱ maña̱ Nti̱a̱ná tu̱ xi bꞌéꞌmatꞌaihin yjoho̱. ꞌYún un sku̱e̱he̱ já xuꞌbi̱.
\c 21
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu to̱on chje̱
\r (Mr. 12:41-44)
\p
\v 1 Tsase Jesu ko̱ kikie xu̱ta̱ nchi̱ná xi tíbinchá to̱oho̱n a̱ya kaxa̱ to̱on chje̱.
\v 2 Ko̱ ta̱ kikie nku ta̱chju̱ún xi ja kꞌien xꞌi̱hi̱n. Kui xi jo to̱on xi̱ tíntí tsinchá kaxa̱ chje̱.
\v 3 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ta̱chju̱ún xꞌa̱i̱n ꞌyún tse kuatsjá sa nga ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kꞌoo̱.
\v 4 A̱tꞌaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kꞌoo̱ ni xi tíbꞌankihi̱ kuatsjá. Tu̱nga máha ta̱chjíi̱n, ngayjee̱ to̱on xi tíjñaha̱ nga kji̱ne̱yaha nichine kuatsjá.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúya Jesu ni xi ka̱ma // kintehe̱ ni nga kfe̱ a̱sunntee̱
\r (Mt. 24:1-28; Mr. 13:1-23)
\p
\v 5 Kꞌu̱a̱ xu̱ta̱ tínchja̱ni̱jmíyaha ni̱nku̱ nga tsjo tsꞌín kinꞌenaxúko̱ho ndji̱o̱ tsjo kꞌun ko̱ ni xi kitsꞌínsuhun xu̱ta̱. A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p
\v 6 —Máha ni xi tíyo e̱i̱, ku̱i̱chú ni̱stjin nga ndaha nku ndji̱o̱ najmi ta̱ sꞌe̱jñasuhu̱n ra̱ xinkjín. Ngayjee̱ nꞌe̱xúya.
\p
\v 7 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú jóo̱ nga kingjásjaiyaha̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ¿nkjé bꞌa̱ ka̱ma? ¿Mí nihi xi ku̱a̱kúchji títjun nga bꞌa̱ ka̱ma?
\p
\v 8 A̱sꞌa̱i kinchja̱ Jesu:
\p —Chúhu̱un yjonu̱u nga najmi tu̱ chꞌa xi kꞌu̱a̱na̱cha̱nu̱u. A̱tꞌaha̱ nkjin maha xi kjꞌu̱a̱í nga an tsꞌi̱ín ma yjoho̱. “An xi kui”, ku̱i̱tsu̱. Ko̱ bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱ ya: “Ja kuichu ni̱stjiu̱n.” Tu̱nga najmi tu̱ tsjennkíhí ru̱u jóo̱.
\v 9 Nkꞌie nga ku̱i̱núꞌyó nga tjín kju̱a̱chán ko̱ nga najmi tjín kju̱a̱jyu a̱jihi̱n xu̱ta̱ na̱xi̱nantá xi tjín, najmi tu̱ binkjun. A̱tꞌaha̱ tjíhin ni nga tjun bꞌa̱ ka̱ma, tu̱nga najmi kje̱hé kfe̱ a̱sunntee̱.
\p
\v 10 Ko̱ bꞌi̱ kitsú sa Jesu nga ngjindju:
\p —Xu̱ta̱ xi tjín nku nanki kja̱ánko̱ xu̱ta̱ xi kjꞌa̱í nanki. Nku nda̱ rei̱ kja̱ánko̱ kjꞌa̱í nda̱ rei̱.
\v 11 Chón xi tu̱ xí ꞌyúhún ka̱ma ko̱ sꞌe̱ kjintíá kjꞌa̱í kjꞌa̱í nanki. Tsjén chꞌin chꞌonkꞌun, ko̱ ka̱ma chji nkꞌa ján ni xi ku̱i̱nchánkjúhu̱n xu̱ta̱ ko̱ kju̱a̱nkjún chánka.
\p
\v 12 ’Tu̱nga kintehe̱ ni nga ku̱i̱tjusun ngayjee̱ ni xuꞌbi̱, títjun ku̱a̱kjꞌánijénu̱u xu̱ta̱ ko̱ tsjénnki unkienu̱u. Tsꞌi̱ínkjasꞌennu̱u a̱ya ntsja já kꞌaku̱hu̱ xu̱ta̱ sinagoga̱ ko̱ tsꞌi̱ínkjasꞌennu̱u nu̱ba̱yá. Nga̱tꞌana̱ ngju̱a̱i̱ko̱ho̱nu̱u nginku̱n já rei̱ ko̱ nginku̱n já títjun.
\v 13 Bꞌa̱ tsꞌín sa̱kúntehe̱nu̱u nga kꞌúínyaha̱ ru̱u jóo̱ yáha an.
\v 14 Bꞌi̱ nꞌe̱ nꞌe̱nkjíntakꞌun nga najmi tu̱ bꞌenda títjun xi nkú tsꞌín ku̱i̱si̱nko̱o yjonu̱u.
\v 15 A̱tꞌaha̱ an tsjanu̱u én xi chu̱bo ko̱ kju̱a̱nkjintakꞌun xi chánka sa nga xi tsꞌe̱ já kontra̱nu̱u, tu̱ xi najmi ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱ ra̱ ni xi chu̱bo ko̱ tsa bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱ nga najmi bꞌa̱ tjín ni xi tíchubo.
\p
\v 16 ’Santaha xi chánu̱u, já ntsꞌo, xu̱ta̱ xinki̱u ko̱ xu̱ta̱ xi nda nchja̱ko̱nu̱u tsꞌi̱ínkjasꞌennu̱u. Kꞌu̱a̱ xi tjín a̱jinnu̱u nꞌe̱kꞌien.
\v 17 Nga̱tꞌana̱ tsꞌi̱ín unkiehe̱nu̱u ngayjee̱ xu̱ta̱.
\v 18 Tu̱nga ndahá nku ntsja̱ku najmi ndyja̱.
\v 19 Ndjá ti̱ncho, tu̱ xi kꞌu̱a̱nkihinu.
\p
\v 20 ’Nkꞌie nga cho̱o nga kꞌu̱étjindaihi̱ já jun nanki Jerusalen, katumankjinnu̱u nga ja kuichu ni̱stjin nga nꞌe̱kje.
\v 21 Kui ni̱stjiu̱n katanka xu̱ta̱ xi tjíntu a̱nte Judea̱ xi tje̱hen a̱sunntu tje̱nnki̱. Xi tjíntu a̱jin na̱nti̱a̱ Jerusalen katitju. Xi kafi jñá najmi ta̱ kakꞌóyaha a̱jin na̱nti̱o̱.
\v 22 A̱tꞌaha̱ kui ni̱stjin xuꞌbo̱ tsꞌi̱ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ chjíhi̱ ni xi najmi nda kitsꞌín, tu̱ xi ku̱i̱tjusuhun ngayjee̱ ni xi tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná.
\v 23 ¡Ni̱ma̱ rú tsꞌíhin jminchjín xi yꞌa ntí ko̱ xi títsꞌínki ntí kui ni̱stjiu̱n! A̱tꞌaha̱ tse kju̱a̱ni̱ma̱ xi sꞌe̱ a̱sunntee̱ ko̱ kju̱a̱kjaha̱n Nti̱a̱ná ni̱banehe̱ xu̱ta̱ xuꞌbi̱.
\v 24 Kꞌu̱a̱ xi ki̱cha̱ ndju nꞌe̱kꞌienko̱ho ko̱ kjꞌa̱í ngá xi ngju̱a̱i̱nijé ngayjee̱ nanki xi tjín. Xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ ku̱a̱si̱nne nanki Jerusalen xi nkú tjín nú nga kꞌu̱a̱i̱ntehe̱ nga ku̱a̱téxuma.
\s Bꞌi̱ ka̱ma ni̱stjin nga kjꞌu̱a̱í ngáha Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n
\r (Mt. 24:29-35, 42-44; Mr. 13:24-37)
\p
\v 25 ’A̱sꞌa̱i tsꞌíu̱ ko̱ sóo̱ ko̱ niñuu̱ ku̱a̱kúchji kju̱a̱nkjún xi ka̱ma. Xu̱ta̱ na̱xi̱nantá xi tjín tꞌanankiu̱ ngju̱ánta̱ha̱ ra̱ yjoho̱ ko̱ tsa̱nkjún, a̱tꞌaha̱ ꞌyún kju̱a̱ne̱ya ntáchakꞌuu̱n ko̱ ꞌyún ngju̱a̱i̱nkꞌa tꞌéhe̱n ntóo̱.
\v 26 Xí ku̱a̱yáyahá xu̱ta̱ nga tsa̱nkjún ko̱ nga kúyaha̱ ni xi ka̱maha̱ a̱sunntee̱. A̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná tsꞌi̱ínkꞌatsé ni xi tjín nkꞌa ján.
\v 27 Nkꞌiehé cha̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n nga tje̱njin ni̱nti̱u̱ nga nibáko̱ ngayjee̱ ngaꞌyúhu̱n ko̱ kju̱a̱chánkaha̱.
\v 28 Nkꞌie nga kꞌu̱a̱tutsꞌi̱hi̱n nga bꞌi̱ ka̱ma, tsjo katumanu̱, a̱tꞌaha̱ ja tíbichú tiña ni̱stjin nga ja ka̱ma nda̱ínu̱u.
\p
\v 29 Ko̱ bꞌi̱ ta̱ tsꞌín yꞌéjña chu̱ba̱ya Jesu nga tsakúya:
\p —Cha̱so̱ho̱ yá higuera̱ ko̱ ngayjee̱ yá xi tjín.
\v 30 Nkꞌie nga yo nga ja títjuhu̱ ntsꞌén, mankjinnu̱u nga ja tíbichú tiña chu̱nubóo̱.
\v 31 Bꞌa̱ ta̱ tsꞌín nkꞌie nga ja cho̱o nga ja bꞌa̱ tíma, katumankjinnu̱u nga ja tíjña tiña ni̱stjin nga ku̱a̱téxuma Nti̱a̱ná.
\v 32 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ku̱i̱tjusun ngayjee̱ ni xuꞌbi̱ kintehe̱ ni nga ku̱a̱yáyje xu̱ta̱ xi tjín ndꞌa̱i̱.
\v 33 Ka̱maha̱ a̱sunntee̱ ko̱ nkꞌa ján ndyja̱, tu̱nga énna̱ najmi kjꞌu̱a̱ tiya.
\p
\v 34 ’Chúhu̱un yjonu̱u, tu̱ xi najmi ka̱ma ndjáha ani̱ma̱nu̱u, tsa tséjihi̱n ra̱ ni xi mjehe̱ yjonintenu̱u, tsa ka̱ma chꞌi̱u, ko̱ tsa kjúánta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u ni xi tjín a̱sunntee̱. A̱tꞌaha̱ tsa bꞌa̱ nꞌo̱o, tu̱ ndyjahánu̱u nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í ni̱stjin xuꞌbo̱.
\v 35 A̱tꞌaha̱ kjꞌu̱a̱ínehe̱ ni̱stjin xuꞌbo̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín tu̱ má xi tje̱hén ni a̱sunntee̱. Tu̱ ndyjehé ra̱ nga bꞌa̱ ka̱moo̱.
\v 36 Kui nga ti̱ntsu̱ba̱ ndahanu ko̱ tehe̱nte chu̱bako̱o Nti̱a̱ná, tu̱ xi ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱nu̱u nga ku̱i̱tjánkiu ngayjee̱ ni xi ka̱moo̱ ko̱ ku̱i̱chú nginku̱n Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n.
\p
\v 37 Xki̱ ni̱stjin tsakúya Jesu na̱tsin ni̱nku̱ ko̱ nga ma ngixuu̱n bitju nga fi tsꞌínkjꞌa ni̱stje̱n a̱sunntu tje̱nki̱ xi ꞌmi Yá Olivo̱.
\v 38 Ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ta̱ jyun ta̱ jyun i̱ncha fꞌai na̱tsin ni̱nku̱ nga fꞌaisínñjuhu̱ Jesu.
\c 22
\s Bꞌi̱ tsꞌín yꞌénda já tjíxóo̱ nga mjehe̱ ku̱a̱kjꞌánijé Jesu
\r (Mt. 26:1-5; Mr. 14:1-2; Jn. 11:47-53)
\p
\v 1 Ja tíbichú tiña Sꞌí Pascu̱a̱, nkꞌie nga chine ni̱nku̱a̱n xi najmi kamandako̱ho na̱ꞌyu̱ san.
\v 2 Já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ i̱ncha tsangisjai ni̱yá xi nkú nga tsꞌín tsꞌi̱ínkꞌiehen Jesu, a̱tꞌaha̱ tsankjún jóo̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín yꞌénda Juda̱ Iscariote̱ xi nkú tsꞌín tsꞌi̱ínkjasꞌen Jesu
\r (Mt. 26:14-16; Mr. 14:10-11)
\p
\v 3 A̱sꞌa̱i jasꞌenjihi̱n Satana Juda̱ xi ta̱ ꞌmi Iscariote̱, nku nda̱ niꞌyakuyá xi te joo̱.
\v 4 Kui xi ngjisehe̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já jun kꞌaku̱ nga kinchja̱ni̱jmíyako̱ xi nkú tsꞌín ka̱ma tsꞌi̱ínkjasꞌehen Jesu.
\v 5 Tsjo kamaha̱ jóo̱ ko̱ yꞌéndako̱ Juda̱ nga tsjáha̱ to̱on.
\v 6 Kitsꞌín yu Juda̱ ko̱ tsangisjai ni̱yá xi nkú tsꞌín ka̱ma tsꞌi̱ínkjasꞌen Jesu nkꞌie nga najmi ꞌyún tjín xu̱ta̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsꞌasjeko̱ Sꞌí Pascu̱a̱ já niꞌyakuyáha̱ Jesu
\r (Mt. 26:17-29; Mr. 14:12-25; Jn. 13:21-30; 1 Co. 11:23-26)
\p
\v 7 Tsichu ni̱stjin nga chine ni̱nku̱a̱n xi najmi kamandako̱ho na̱ꞌyu̱ san, nkꞌie nga nꞌekꞌien chu̱tsa̱nka̱ha̱ Sꞌí Pascu̱a̱.
\v 8 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Jesu nga kitsꞌínkji Pedro̱ ko̱ Jua:
\p —Tankínkꞌiendo ni xi chi̱ne̱é Sꞌí Pascu̱a̱.
\p
\v 9 Bꞌa̱ kitsú jóo̱:
\p —¿Má xi tje̱hen mjehi nga kꞌúéndai̱ nichinee̱?
\p
\v 10 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Nkꞌie nga ku̱i̱tjásꞌo̱on a̱jin na̱nti̱o̱, sa̱tékjó nku nda̱ xi yꞌa nku ndji̱í ntánijua. Tsjénnkihu̱u santaha má nga kju̱a̱sꞌen
\v 11 ko̱ bꞌa̱ tꞌihu̱un nda̱ xi tsꞌe̱ niꞌyoo̱: “Bꞌa̱ títsu nda̱ maestru̱: ¿Má xi kui a̱nte má nga kjíne̱ka̱ nichinehe̱ Sꞌí Pascu̱a̱ já niꞌyakuyána̱?”
\v 12 A̱sꞌa̱i ku̱a̱kúnu̱u nku a̱nte tayá chánka xi ja tjínda xi tje̱hen nkꞌa niꞌyaha̱. Yo̱ tꞌendo ni xi chi̱ne̱é.
\p
\v 13 A̱sꞌa̱i ngji jóo̱ ko̱ bꞌa̱ kamatꞌain xi nkú nga kitsúhu̱ Jesu. Yo̱ i̱ncha yꞌénda nichinehe̱ Sꞌí Pascu̱a̱.
\v 14 Nkꞌie nga tsichu chu̱ba̱, yꞌejñatꞌako̱ Jesu yámixo̱ já postru̱hu̱
\v 15 ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Mangimjena nga kjuasjéko̱nu̱u Sꞌí Pascu̱a̱ xuꞌbi̱ kintehe̱ ni ngabayana̱.
\v 16 A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tíxinnu̱u nga najmi ta̱ kjíne̱ sahana nichinei̱ santaha nkúhu nga ku̱i̱tjusun xi nkú tsuhu̱ ra̱ kui sꞌíi̱ má batéxuma Nti̱a̱ná.
\p
\v 17 A̱sꞌa̱i jakjꞌá chu̱tsíu̱n ko̱ nga ja kitsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná, bꞌi̱ kitsú:
\p —Chjúbó niu̱ ko̱ nꞌe̱ndzjoho̱o xinki̱u.
\v 18 A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tíxinnu̱u nga najmi ta̱ kꞌu̱i̱ sahana ntáha̱ tuntsja̱jée̱ santa nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga ku̱a̱téxuma Nti̱a̱ná.
\p
\v 19 A̱sꞌa̱i jakjꞌá ni̱nku̱o̱n ko̱ nga ja kitsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná, tsakjánya ko̱ kitsjáha̱ jóo̱ nga bꞌa̱ kitsú:
\p —Kui xuꞌbi̱ xi yjonintena̱ xi nꞌe̱kjasꞌen ngandanu̱u. Bꞌa̱ nꞌo̱o tu̱ xi kjꞌu̱a̱ítsjennu̱u an.
\p
\v 20 Nkꞌie nga ja kamaha̱ nga kikjine nichinee̱, ta̱ jakjꞌá chu̱tsíu̱n nga bꞌa̱ kitsú:
\p —Kui chu̱tsíi̱n tíbakúchji jnína̱ xi ngju̱a̱i̱ ndzjo ngandanu̱u. Jnína tíbꞌéndako̱ tse̱tse̱he Nti̱a̱ná ndꞌa̱i̱ xi nkú tsꞌín nda tsꞌi̱ínko̱ xu̱ta̱.
\v 21 Tu̱nga máha ndꞌa̱i̱, nda̱ xi títsꞌínkjasꞌenna ta̱ tíjñatꞌako̱na yámixa̱i̱.
\v 22 A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ nꞌe̱he̱ Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n xi nkú tsꞌín kisꞌendaha̱. Tu̱nga, ¡ni̱ma̱ rú tsꞌíhin nda̱ xi tsꞌi̱ínkjasꞌehe̱n!
\p
\v 23 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ ngján kingjásjaiyaha̱ xinkjín jóo̱ nga yá xi bꞌa̱ tsꞌi̱íu̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Jesu yá xi ꞌyún chánka sa
\p
\v 24 A̱sꞌa̱i já niꞌyakuyóo̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín nga yá xi ꞌyún chánka sa a̱jihi̱n.
\v 25 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú Jesu:
\p —Já rei̱ xi batéxuma na̱xi̱nantá xi tjín a̱sunntee̱ ndjá tsꞌínko̱ xu̱ta̱ xi tsꞌe̱. Ko̱ já xi tjíhi̱n xá, kui xi nda i̱ncha tsꞌín, tsu xu̱ta̱.
\v 26 Tu̱nga a̱jinnu̱u najmi bꞌa̱ ka̱ma. Xi ꞌyún ní chánka sa a̱jinnu̱u katsꞌín ma yjoho̱ xi nkú joyaha tsa kui xi ꞌyún kinte tje̱n. Ko̱ xi batéxuma katsꞌín ma yjoho̱ xi nkú joyaha tsa kui xi nda̱ musu̱hu̱ já xingisoo̱.
\v 27 A̱tꞌaha̱, ¿yá xi ꞌyún chánka sa? ¿A xi bꞌejñatꞌa yámixo̱ nga kjine, a ra̱ nda̱ musu̱ xi bꞌéyahá nichinee̱? ¿A najmi xi bꞌejñatꞌahá yámixo̱? Tu̱nga máha an, tíi̱jñajinnu̱u e̱i̱ xi nkú joyaha nda̱ musu̱nu̱u.
\p
\v 28 ’Jun najmi kinꞌe nga manú nkꞌie nga kichjutꞌayákꞌunna.
\v 29 Kui nga kꞌuendáha̱nu̱u nga ku̱a̱texumo, xi nkú tsꞌín yꞌéndana Na̱ꞌmina̱.
\v 30 Ku̱i̱ntsu̱ba̱tꞌo yámixa̱na̱ nga chi̱no̱o ko̱ sꞌi̱u nkꞌie nga kuatexuma, ko̱ ku̱i̱ntsu̱bo̱o a̱nte má nga ku̱a̱texumoho̱o ntje̱he̱ xu̱ta̱ Israel xi te jo tíkjá maha.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya títjun Jesu nga Pedro̱ bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱ nga najmi behe̱
\r (Mt. 26:31-35; Mr. 14:27-31; Jn. 13:36-38)
\p
\v 31 ’Simon, Simon, ta̱sinñjui. Satana tsanki nga kꞌu̱étsujneyánu̱u xi nkú nꞌehe̱ tuni̱ñu̱ nga kjútꞌayákꞌunnu̱u.
\v 32 Tu̱nga an ja tsankintjáíhi nginku̱n Na̱ꞌmiu̱ tu̱ xi tu̱ nku sꞌe̱jihín ri an. Ko̱ ji, nkꞌie nga sa̱kú ngaꞌyún ngáha ri nga sꞌe̱jihin an, ti̱si̱nko̱i̱ já ntsꞌei tu̱ xi tu̱ nku ndjáhá ku̱i̱nchaha.
\p
\v 33 Bꞌa̱ kitsú Simon:
\p —Ji nda̱ maestru̱, tjínkuhu̱ kꞌan nga kfínko̱ho nu̱ba̱yá ko̱ santaha nga ku̱a̱yáko̱ho.
\p
\v 34 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ji Pedro̱, an bꞌa̱ tíxihin. Kintehe̱ ni nga kji̱ntá xa̱nto̱ ndꞌa̱i̱, bꞌa̱ ku̱i̱xín nga najmi yaní jan ni̱yá tjíhin.
\p
\v 35 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsúhu̱ já niꞌyakuyáha̱:
\p —Nkꞌie nga kitsꞌinkjínu̱u nga najmi tu̱ chꞌo tsa kixinnu̱u, ko̱ ta̱ ndaha to̱on ko̱ ta̱ ndaha tja̱ba̱xínnté, ¿a tjín ni xi kindyjatꞌanu̱u?
\p Bꞌa̱ kitsú jóo̱:
\p —Najmi chumi nihi xi kindyjatꞌani̱.
\p
\v 36 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Jesu:
\p —Tu̱nga ndꞌa̱i̱, xi tíjñaha̱ tsa, katꞌa ko̱ ta̱ katꞌa to̱oho̱n. Ko̱ xi najmi tíjñaha̱ ki̱cha̱, katatéña najyun ndjuhu̱ ko̱ katꞌatse nku.
\v 37 A̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tíxinnu̱u. Tjíhin nga ku̱i̱tjusuhun ni xuꞌbi̱ xi tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná: “Kui xi ta̱ kichꞌaxki̱hi̱ ra̱ a̱jihi̱n já chꞌonkꞌuu̱n.” A̱tꞌaha̱ ngayjee̱ ni xi tjítꞌa nga tínchja̱ni̱jmíyahana tjíhin nga ku̱i̱tjusun.
\p
\v 38 Bꞌa̱ kitsú jóo̱:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ¡á jo ki̱cha̱ e̱i̱!
\p Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ja kama.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ko̱ Jesu Nti̱a̱ná
\r (Mt. 26:36-46; Mr. 14:32-42)
\p
\v 39 A̱sꞌa̱i tsitju Jesu nga ngji a̱sunntu tje̱nki̱ xi ꞌmi Yá Olivo̱ xi nkú tsꞌín tehe̱nte, ko̱ ta̱ kitsjennkíhi̱ já niꞌyakuyáha̱.
\v 40 Nkꞌie nga tsichu yo̱, bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Chu̱bako̱o Nti̱a̱ná tu̱ xi najmi chjútꞌayákꞌuhu̱nnu̱u.
\p
\v 41 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ tsꞌín kjin ngji tꞌaxín suba xi nkúhu má bichúkijne nku ndji̱o̱ nga sꞌe. Yo̱ tsasinkúnchꞌin ko̱ kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná.
\v 42 Bꞌi̱ kitsú:
\p —Ji Na̱ꞌmi, tsa ka̱ma kai, nꞌe̱kjꞌa tꞌaxínní kju̱a̱ni̱ma̱ xuꞌbi̱. Tu̱nga katumahá xi nkú tsꞌín mjehi, najmi xi nkú tsꞌín mjena.
\p
\v 43 A̱sꞌa̱i kama chjihi̱ nku ntítsje xi nibajehen nkꞌa ján nga jꞌai tsjá ngaꞌyúhu̱n.
\v 44 Ko̱ nkꞌie nga ꞌyún ṉkjún un tíbehe̱ Jesu, tu̱ sahá ꞌyún kinchja̱ko̱ sa Nti̱a̱ná ko̱ tsixuntu tꞌanankiu̱ ntánubáha̱ xi bꞌa̱ kꞌun xi nkú joyaha stubá jní i.
\p
\v 45 Nkꞌie nga ja kamaha̱ nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, a̱sꞌa̱i tsisintje̱n ko̱ jꞌaise ngáha̱ ra̱ já niꞌyakuyáha̱. Kjintufé jóo̱ nkꞌie nga jꞌaisehe̱ a̱tꞌaha̱ kju̱a̱boo̱ xi katsꞌín ngana̱ha̱.
\v 46 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú:
\p —¿Á kisunntuféhenu? Ti̱síntjo̱on ko̱ chu̱bako̱o Nti̱a̱ná tu̱ xi najmi chjútꞌayákꞌuhu̱nnu̱u.
\s Bꞌi̱ tsꞌín jꞌaichjꞌanijé Jesu
\r (Mt. 26:47-56; Mr. 14:43-50; Jn. 18:2-11)
\p
\v 47 Nkꞌie nga ta̱ tínchja̱ha Jesu, tu̱ jꞌaihí nkjin ṉkjún xu̱ta̱. Tje̱n títjuhu̱n xu̱to̱ nda̱ xi ꞌmi Juda̱, xi nku nda̱ niꞌyakuyá xi te joo̱. Kui xi jꞌaikꞌúhu̱n Jesu ko̱ kikjexu̱ꞌba.
\v 48 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ji Juda̱, ¿a tíchjuxu̱ꞌbai Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n nga tínꞌekjasꞌein?
\p
\v 49 Nkꞌie nga kikie já xi kabinchandaihi̱ Jesu ni xi tímoo̱, a̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú:
\p —Ji nda̱ maestru̱, ¿a ki̱cha̱ ku̱i̱xkjaha̱nni̱?
\p
\v 50 Nku nda̱ xi síjñajihi̱n jóo̱ kitsꞌínꞌuhu̱n nku nda̱ musu̱hu̱ nda̱ na̱ꞌmi títjuu̱n. Tsatetꞌa tja̱ba̱xínñju kixi̱.
\v 51 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú Jesu:
\p —Najmi bꞌa̱ tu̱ nꞌo. Jyu ti̱ncho.
\p Kitsꞌínko̱ tja̱ba̱xínñju nda̱ musu̱ nga kitsꞌínnkihi̱.
\v 52 A̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ já xi jꞌaikjꞌánijéhe̱, kui xi já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já jun kꞌaku̱hu̱ ni̱nku̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá. Bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —¿A nda̱ ndyjéná? ¿Á i̱xí ki̱cha̱há ko̱ yá kichꞌahanu nga kjúái̱hinu?
\v 53 Xki̱ ni̱stjin tsási̱njñajinnu̱u má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Ndaha̱chí najmi kinꞌeko̱nú. Tu̱nga kuihí chu̱ba̱nu̱u xuꞌbi̱, chu̱ba̱ nga batéxuma má jyuu̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsúya Pedro̱ nga najmi be Jesu
\r (Mt. 26:57-58, 69-75; Mr. 14:53-54, 66-72; Jn. 18:12-18, 25-27)
\p
\v 54 A̱sꞌa̱i jakjꞌánijéhe̱ jóo̱ Jesu ko̱ ngjiko̱ho̱ niꞌyaha̱ nda̱ na̱ꞌmi títjuu̱n. Máha Pedro̱, kitsjennkí kjihi̱n Jesu.
\v 55 Nkꞌie nga kítsꞌínꞌyún ndꞌí jóo̱ kamasehe̱n na̱tsiu̱n, yꞌentutꞌá ko̱ Pedro̱ ta̱ yꞌejñajihi̱n.
\v 56 A̱sꞌa̱i nku na̱ musu̱ kikiehe̱ nkꞌie nga kabꞌejñatꞌa ndꞌíu̱. Tsaseꞌa sisihi̱n ko̱ bꞌa̱ kitsú:
\p —Kui chái̱ xi ta̱ tsjenko̱ chá ján.
\p
\v 57 Tu̱nga najmi kitsꞌínkiehé yjoho̱ Pedro̱. Bꞌa̱ kitsú:
\p —Ji ta̱chju̱ún, najmi be ndo̱.
\p
\v 58 Sa kutju tu̱ sa kjꞌa̱íhí xi kikie ngáha̱ ko̱ bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Ji xi ta̱ mako̱i̱ jóo̱.
\p Tu̱nga bꞌa̱há kitsú Pedro̱:
\p —Ji nda̱, najmi an niu̱.
\p
\v 59 Jꞌa ra̱ xi nkú maha tsa nku ora̱. A̱sꞌa̱i tu̱ sa kjꞌa̱í ngá xi ta̱ bꞌa̱há kitsú ngáha̱ ra̱:
\p —Kju̱axi̱ kjáíhin nga ko̱ kui nda̱i̱ mako̱ nda̱ xuꞌba̱ ján, a̱tꞌaha̱ ta̱ Galilea̱ nabáha.
\p
\v 60 Bꞌa̱há ta̱ kitsú ngáha Pedro̱:
\p —Ji nda̱, najmi be ni xi tíchubai.
\p Ta̱ kuihi chu̱bo̱, nkꞌie nga bꞌa̱ ta̱ títsuhu Pedro̱, tje̱nꞌyún kikjintáhá nku xa̱nta̱.
\v 61 Kitsꞌínkꞌótjiya Nda̱ Nti̱a̱ná nga tsaseꞌa Pedro̱, ko̱ jꞌáítsjehe̱n Pedro̱ ni xi kitsúhu̱ Nda̱ Nti̱a̱ná: “Kintehe̱ ni nga kji̱ntá xa̱nto̱ ndꞌa̱i̱, bꞌa̱ ku̱i̱xín nga najmi yaní jan ni̱yá tjíhin.”
\v 62 A̱sꞌa̱i tsitjusje Pedro̱ ko̱ kikjintáꞌun kikjintánte.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kichajnucha Jesu
\r (Mt. 26:67-68; Mr. 14:65)
\p
\v 63 Máha já xi tíi̱ncha kunntáha̱ Jesu, kikꞌaya ko̱ kikꞌíéhe̱.
\v 64 Yꞌéꞌma tunku̱n ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —Ti̱xínyai xi nkúhu nda̱ profeta̱, ¿yá xi kuakꞌíéhi?
\p
\v 65 Nkjin tíkjá ya én xi kitsúhu̱ Jesu nga najmi kikienkjún.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinꞌeko̱kju̱a̱ Jesu nginku̱n já tjíxá judio̱
\r (Mt. 26:59-66; Mr. 14:55-64; Jn. 18:19-24)
\p
\v 66 Nkꞌie nga ja kama see̱n, kama ñja jáchá xi tjíhi̱n xá ko̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱. I̱ncha ngjiko̱ Jesu má ma ñjakú já tjíxá judio̱ ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p
\v 67 —Tꞌinyani̱, ¿a ji xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná?\f + \fr 22:67 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f*
\p Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Tsa xínyanu̱u, najmi sꞌe̱jinnu̱u.
\v 68 Ko̱ tsa kuasjáíyanu̱u, najmi nꞌe̱kꞌóyanú.
\v 69 Tu̱nga ndꞌa̱i̱ kꞌu̱a̱tutsꞌi̱hi̱n Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n nga kꞌúéjñatꞌaha̱ Nti̱a̱ná xi tjíhi̱n ngaꞌyún.
\p
\v 70 A̱sꞌa̱i ngatentee̱ kingjásjaiyaha̱:
\p —¿A xúhu̱ jihí xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná?
\p Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —An xi tíbixíún.
\p
\v 71 Bꞌa̱ i̱ncha kitsú jóo̱:
\p —¿A machjén saná já testiyu̱? Ñá kikjin ja kuanuꞌyáá ni xi kuatsú.
\c 23
\s Bꞌi̱ tsꞌín kinꞌeko̱kju̱a̱ Jesu nginku̱n nda̱ títjun Pilato̱ ko̱ nda̱ rei̱ Herode̱ Antipa̱
\r (Mt. 27:1-2, 11-14; Mr. 15:1-5; Jn. 18:28-38)
\p
\v 1 A̱sꞌa̱i tsisintje̱n ngayjee̱ já tjíxóo̱ ko̱ ngjiko̱ Jesu nginku̱n Pilato̱.
\v 2 Nkjin ni xi kikjanínehe̱ yo̱ nga bꞌi̱ i̱ncha kitsú:
\p —Xu̱ta̱ nankini̱ tíbinchákjaha̱n nda̱i̱ nkꞌie kuasakúni̱. Tíbꞌéjña nkjún nga sꞌe̱chjíhi̱ nda̱ títjun Cesa̱r ni xi fꞌáchjíntjai, ko̱ bꞌa̱ títsu nga kui xi nku nda̱ rei̱ xi kitsꞌín nibáha̱ Nti̱a̱ná.
\p
\v 3 Bꞌa̱ kitsúhu̱ Pilato̱ Jesu:
\p —¿A ji xi nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ judio̱?
\p Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Bꞌa̱ tjín ni xi tíbixín.
\p
\v 4 A̱sꞌa̱i kinchja̱ko̱ Pilato̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n nga bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Najmi chumi jéhe xi tísakújinna ndo̱.
\p
\v 5 Tu̱nga tu̱ nku bꞌa̱há i̱ncha kitsú jóo̱:
\p —Xu̱ta̱ nankini̱ tíbinchákjaha̱n. Tíbakúya xki̱ a̱nte xi tjín Judea̱. A̱nte Galilea̱ kikꞌatutsꞌi̱hi̱n ra̱ ko̱ santaha e̱i̱ ja jꞌai nga bꞌa̱ títsꞌín.
\p
\v 6 Nkꞌie nga kintꞌé Pilato̱ ni xuꞌbi̱, kingjásjaiya tsa a̱nte Galilea̱ nibáha Jesu,
\v 7 a̱tꞌaha̱ yo̱ batéxuma Herode̱ Antipa̱. Nkꞌie nga kikꞌinyaha̱ nga Galilea̱ nibáha Jesu, a̱sꞌa̱i kitsꞌínkji Jesu má tíjña Herode̱, a̱tꞌaha̱ nanki Jerusalen tíjña Herode̱ kui chu̱bo̱.
\p
\v 8 Tu̱ ni xí tsjohó kamaha̱ Herode̱ nkꞌie nga kikie Jesu, a̱tꞌaha̱ ndꞌa̱i ṉkjún mjehe̱ ra̱ sku̱e̱he. Nkjin tíkjá ni xi kikꞌinyaha̱ nga títsꞌín Jesu ko̱ mjehe̱ sku̱e̱ nga tsꞌi̱ín Jesu nku kju̱a̱nkjún.
\v 9 Nkjin ṉkjún ni xi kingjásjaiyaha̱, tu̱nga ndahá nku én najmi kinchja̱ Jesu.
\v 10 Ta̱ kabincha ya yo̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já chji̱ne̱ꞌéhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ nga nihi xi nkjún tsꞌín nkjin ni xi tíkjanínehe̱ Jesu.
\p
\v 11 A̱sꞌa̱i Herode̱ ko̱ já juhu̱n xi nkúhu ni xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ kitsꞌín ma Jesu ko̱ tsajnukie. Kitsꞌínngja nku najyun tsjo tjín xi nkúhu xi bja já rei̱ nga i̱ncha kikꞌaya. A̱sꞌa̱i kitsꞌínkꞌóya ngáha̱ ra̱ Pilato̱.
\v 12 Kui ni̱stjin xuꞌbo̱ Herode̱ ko̱ Pilato̱ kikꞌatutsꞌi̱hi̱n nga kinchja̱ko̱ nda ngáha xinkjín, a̱tꞌaha̱ unkie xinkjín kintehe̱ ni ni xuꞌbi̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kitsjá kju̱a̱ Pilato̱ nga nꞌe̱kꞌien Jesu
\r (Mt. 27:15-26; Mr. 15:6-15; Jn. 18:39-19:16)
\p
\v 13 A̱sꞌa̱i Pilato̱ kinchja̱ ñjaha̱ já na̱ꞌmi kꞌaku̱ ko̱ já tjíxóo̱ ko̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n.
\v 14 Bꞌa̱ kitsúhu̱:
\p —Jun kafái̱ko̱nú nda̱i̱. Bꞌa̱ tíbixíún nga xu̱ta̱ nankinu̱u tíbinchákjaha̱n. Nginkun kuangjasjáíyaha̱ ndo̱. A̱jihi̱n ngayjee̱ ni xi tíchjaninóho̱o nda̱i̱ najmi kuasakúna tsa tjíhi̱n jé.
\v 15 Ta̱ ndaha Herode̱ najmi kuasakújihi̱n tsa mí nihi. Kui nga kuatsꞌínkꞌóya ngáhana nda̱i̱. Ja tíyo. Najmi chumi nihi xi kitsꞌín nda̱i̱ xi tje̱he̱n ra̱ ngabaya.
\v 16 Kui bꞌa̱ maha, tsjahana kju̱a̱ nga sꞌe̱he̱ ra̱ ko̱ a̱sꞌa̱i tsꞌin nda̱íhi̱.
\p
\v 18 Tu̱nga nkuhú kitsꞌín nta̱ha̱ xu̱ta̱ nga kikjintáya:
\p —¡Kanꞌekꞌien nda̱ xuꞌbo̱! ¡Nꞌe̱ nda̱íhi̱ Barraba!
\p
\v 19 Kjiyaꞌyún nda̱ Barraba a̱tꞌaha̱ já Roma̱ ngji kontra̱ha̱ ko̱ nku nda̱ kitsꞌínkꞌien.
\v 20 Pilato̱ mjehe̱ nga tsꞌi̱ín nda̱íhi̱ Jesu kai, kui nga ta̱ kinchja̱ko̱hó ngáha xu̱ta̱ nkjiu̱n.
\v 21 Tu̱nga ꞌyún kikjintáya xu̱to̱:
\p —¡Tjatꞌa krui̱ ndo̱! ¡Tjatꞌa krui̱ ndo̱!
\p
\v 22 A̱sꞌa̱i ta̱ kinchja̱há ngáha Pilato̱ ni̱yá xi ma jahan:
\p —Tu̱nga, ¿mí ni chꞌon tjíhin xi kitsꞌín ndo̱? Ndaha nku ni najmi tísakújinna tsa tje̱he̱n ra̱ ngabaya. Kui bꞌa̱ maha, tsjahana kju̱a̱ nga sꞌe̱he̱ ra̱ ko̱ a̱sꞌa̱i tsꞌin nda̱íhi̱.
\p
\v 23 Tu̱nga tu̱ ni xí ꞌyúhún kikjintáya sa xu̱ta̱. Tsankihi̱ Pilato̱ nga ngju̱átꞌa kruu̱ Jesu. Bꞌa̱ i̱ncha kitsꞌín santaha nkúhu nga i̱ncha kinꞌesihi̱n.
\v 24 Kui nga kitsjáha kju̱a̱ Pilato̱ nga nꞌe̱tjusuhun ni xi tíi̱ncha banki.
\v 25 Kitsꞌín nda̱íhi̱ nda̱ xi jꞌájin xu̱ta̱ nga nꞌe̱ nda̱íhi̱, nda̱ xi kjiyaꞌyún nu̱ba̱yá a̱tꞌaha̱ já Roma̱ ngji kontra̱ha̱ ko̱ a̱tꞌaha̱ ani̱ma̱ tje̱he̱n. A̱sꞌa̱i kitsjá kju̱a̱ nga nꞌe̱he̱ Jesu ni xi mjehe̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kisꞌetꞌa kruu̱ Jesu
\r (Mt. 27:32-44; Mr. 15:21-32; Jn. 19:17-27)
\p
\v 26 Nkꞌie nga tífi sꞌetꞌa kruu̱ Jesu, kichjubé nku nda̱ nanki Sirene̱ xi Simon ꞌmi. Jñá kafꞌaihi ndo̱. Kui xi kinꞌekꞌanji kruu̱ nga kitsjennkíhi̱ Jesu.
\v 27 Ta̱ kitsjennkíhi̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱ ko̱ jminchjín xi tíi̱ncha kjintá nga títsꞌínbatꞌa Jesu.
\v 28 Tu̱nga kitsꞌínkꞌótjiyahá Jesu, tsasehe̱ jminchjíu̱n ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Jun jminchjín Jerusalen, najmi tu̱ an chꞌítꞌanú. Yjonu̱u ko̱ ntínu̱u xi chꞌi̱ítꞌo.
\v 29 A̱tꞌaha̱ ku̱i̱chú ni̱stjin nga bꞌa̱ ku̱i̱tsu̱ xu̱ta̱: “Á bꞌa̱ nda tjíhin tsꞌe̱ jminchjín xi nti̱hi, xi najmi kikꞌa ntí ko̱ xi najmi kitsꞌínki ntí.”
\v 30 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ i̱ncha ku̱i̱tsu̱hu̱ tje̱nki̱u̱: “Ti̱xuntunéni̱.” Ko̱: “Tꞌeꞌmani̱”, ku̱i̱tsu̱hu̱ tje̱nki̱u̱.
\v 31 A̱tꞌaha̱ tsa bꞌi̱ tíi̱ncha tsꞌíhi̱n yá xi xkfée̱n, kui nga, ¿nkú sa tsꞌi̱íhi̱n ra̱ yá xi kixiu̱?
\p
\v 32 Ta̱ tje̱nko̱ jóo̱ jo já chꞌonkꞌun xi ta̱ ngju̱átꞌa kruu̱ko̱ Jesu.
\v 33 Nkꞌie nga i̱ncha tsichu a̱nte xi ꞌmi Nintaku̱ Ani̱ma̱, yo̱ kingjátꞌa kruu̱ Jesu ko̱ nga joo̱ já chꞌonkꞌuu̱n. Nku xi kitsjen kixi̱hi̱ Jesu ko̱ nku skjúhu̱n.
\v 34 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Ji Na̱ꞌmi, nꞌe̱ndyjatꞌaihi̱, a̱tꞌaha̱ najmi be ni xi tíi̱ncha tsꞌín.
\p Já juu̱n kitsꞌínndzjoho̱ xinkjín najyuhu̱n Jesu nga kitsutonyá tsꞌíhin.
\v 35 Xu̱ta̱ nkjiu̱n kabincha yo̱ nga tíi̱ncha basenkjún. Ko̱ já tjíxóo̱ kikꞌaya Jesu nga bꞌa̱ kitsú:
\p —Kamaha̱ nda̱i̱ nga kjꞌa̱í xi kitsꞌínkꞌanki. Katsꞌínkꞌanki yjoho̱ ndꞌa̱i̱ tsa kui xi kitsꞌín nibáha̱ Nti̱a̱ná,\f + \fr 23:35, 39 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f* tsa kui xi jꞌájihi̱n Nti̱a̱ná.
\p
\v 36 Já juu̱n ta̱ kikꞌayaha̱ Jesu. Jꞌaikꞌúhu̱n ko̱ kitsjáha̱ nga kꞌúí binu̱ san.
\v 37 Bꞌa̱ i̱ncha kitsúhu̱:
\p —Tsa ji xi nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ judio̱, nꞌe̱kꞌanki yjohi̱.
\p
\v 38 Ta̱ kisꞌetꞌa a̱ntsjáku̱ Jesu nku yáte xi bꞌi̱ kitsú: “Kui xuꞌbi̱ xi nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ judio̱.”
\v 39 Nku nda̱ chꞌonkꞌun xi ta̱ kjitꞌa kruu̱ ta̱ najmi kikienkjún Jesu nga bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Tsa ji xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná, nꞌe̱kꞌanki su̱ba̱i̱ yjohi̱ ko̱ ta̱ nꞌe̱kꞌankini̱ ko̱ ji̱n.
\p
\v 40 Tu̱nga bꞌa̱há kitsú nda̱ xinkuu̱ nga kinchja̱tiko̱ nda̱ xuꞌbi̱:
\p —Najmi binkjuin Nti̱a̱ná ji, ta̱ ndaha tsa ta̱ kui kju̱a̱ni̱ma̱ha tíyai.
\v 41 Máha ñá, tjíhi̱n kixi̱ nga un tíbená, a̱tꞌaha̱ tínꞌekjáíhi̱ín chjíhi̱ ni xi kinꞌeé. Tu̱nga kui nda̱i̱ ndaha̱chí najmi chꞌon kitsꞌín.
\p
\v 42 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu:
\p —Ji Jesu, katjꞌáítsjeihin an nkꞌie nga chꞌa̱tutsꞌi̱hi̱n nga ku̱a̱texumai.
\p
\v 43 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —Kju̱axi̱ ni xi tíxihin. Ndꞌa̱i̱ ku̱i̱nchunko̱ní ndji̱o̱jmi ján.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kꞌien Jesu
\r (Mt. 27:45-56; Mr. 15:33-41; Jn. 19:28-30)
\p
\v 44 Xi nkú ra̱ ma nga chu̱ba̱ te jo nga ni̱stjiu̱n kisꞌe jyun ngayjee̱ a̱sunntee̱ santa nkúhu nga tsichu chu̱ba̱ jan nga ngixuu̱n.
\v 45 Najmi ta̱ kitsꞌín ndzjehen tsꞌíu̱. Ko̱ jo tsitju nga kitiyájen najyun xi tje̱nchja a̱nte xi ꞌyún nkjúhu̱n ni̱nku̱.
\v 46 A̱sꞌa̱i ꞌyún kikjintáya Jesu:
\p —Ji Na̱ꞌmi, a̱ya ntsa̱i̱ títsꞌinkjasꞌen ani̱ma̱na̱.
\p Nga ja bꞌa̱ kitsú, a̱sꞌa̱i kꞌien.
\v 47 Nkꞌie nga kikie nda̱ jun kꞌaku̱ ni xi kamoo̱, kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga bꞌa̱ kitsú:
\p —Kju̱axi̱ kjáíhin nga na̱xu̱ nda̱i̱ nginku̱n Nti̱a̱ha̱.
\p
\v 48 Ngayjee̱ xu̱ta̱ na̱nti̱a̱ xi i̱ncha kikie ni xi kamoo̱, i̱ncha kamankjihi̱n nga najmi nda tjín ni xi kinꞌe nga kinꞌekꞌien Jesu.
\v 49 Tu̱nga máha ngayjee̱ xu̱ta̱ xi behe̱ Jesu ko̱ jminchjín xi kitsjennkíhi̱ nkꞌie nga tsitju xi tje̱hen a̱nte Galilea̱, kui xi kjin kabincha nga tíi̱ncha basehe̱ ni xi tímoo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín kisꞌeyajni Jesu
\r (Mt. 27:57-61; Mr. 15:42-47; Jn. 19:38-42)
\p
\v 50 Tíjñajihi̱n já tjíxóo̱ nku nda̱ xi ꞌmi Kuse xi Arimatea̱ nibáha, nanki xi tíjñajihi̱n Judea̱. Nda tjíya ani̱ma̱ha̱ ndo̱ ko̱ na̱xu̱ fiko̱ yjoho̱ nginku̱n Nti̱a̱ná.
\v 51 Ta̱ tíkuyaha̱ ni̱stjin nga ku̱a̱téxuma Nti̱a̱ná ko̱ najmi kitsꞌín yu ni xi yꞌénda ko̱ ni xi kitsꞌín já tjíxá xingisoo̱.
\v 52 Kui xi ngjisehe̱ Pilato̱ ko̱ tsankihi̱ yjonintehe̱ Jesu.
\v 53 Nkꞌie nga ja kikjeje̱ntꞌa kruu̱ yjonintehe̱ Jesu, a̱sꞌa̱i nku najyun kikꞌontjikjájnu ko̱ ngjingjájñaya nku ti̱xa̱ tsjó xi kinꞌendatꞌá na̱xi̱u̱, xi ndaha nku najmi kje̱ chꞌa sꞌeya.
\v 54 Kui ni̱stjiu̱n tísꞌenda nichinehe̱ Sꞌí Pascu̱a̱ ko̱ ja tíbꞌatutsꞌi̱hi̱n ni̱stjin nkjúu̱n.
\p
\v 55 Jminchjín xi kitsjennkíhi̱ Jesu nga tsitju a̱nte Galilea̱, ta̱ i̱ncha ngji ko̱ kikie tsjóo̱ ko̱ xi nkú tsꞌín kisꞌejña yjonintehe̱ Jesu.
\v 56 A̱sꞌa̱i kikꞌóya ngáha niꞌyaha̱ ko̱ yꞌénda ntá sinjne̱ ko̱ ni xi sinjne̱. Kitsꞌínkjꞌáíya jminchjíu̱n ni̱stjin nkjúu̱n xi nkú tsꞌín tíjña kju̱a̱téxumoo̱.
\c 24
\s Bꞌi̱ kama nkꞌie nga jꞌáíyaha̱ Jesu ngabayoo̱
\r (Mt. 28:1-10; Mr. 16:1-8; Jn. 20:1-10)
\p
\v 1 Nga ta̱ jyun ta̱ jyuhu̱n ni̱stjin xi bꞌatutsꞌi̱hi̱n ra̱ tuntjóo̱, jꞌaisehe̱ jminchjíu̱n tsjóo̱ nga yꞌa tsꞌíhin ni xi sinjne̱ xi yꞌénda.
\v 2 Nkꞌie nga i̱ncha jꞌai, kikie nga ja kachjuxín ndji̱o̱ chákantsú xi tjíchjane tsjóo̱.
\v 3 I̱ncha jasꞌen tu̱nga najmi kisakúhú ra̱ yjonintehe̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu.
\v 4 Nkꞌie nga ndaha najmi i̱ncha be mí nihi xi i̱ncha tsꞌi̱ín, tu̱ i̱ncha kikiehé nga kabinchatꞌaha̱ jo já xi yja najyun xi tíbatꞌai.
\v 5 Tu̱ ni xí kitsankjúhún jminchjíu̱n ko̱ kingjénsten a̱nkjín tꞌanankiu̱. Tu̱nga bꞌa̱há kitsú jóo̱:
\p —¿Á a̱jihi̱n xu̱ta̱ kꞌie̱n tíbinchisjáíhinu xi tíjña tíkꞌun?
\v 6 Najmi ta̱ e̱i̱ tíjñaha. Ja kafꞌáíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. Nꞌe̱kjꞌáítsjoho̱on yjonu̱u nga bꞌi̱ kitsúnu̱u nkꞌie nga yꞌejña a̱nte Galilea̱:
\v 7 “Tjíhin nga nꞌe̱kjasꞌen Ntíhi̱ Nda̱xꞌi̱u̱n a̱ya ntsja já ngatitsuu̱n ko̱ sꞌe̱tꞌa kruu̱. Ni̱stjin xi ma jahan kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱.”
\p
\v 8 A̱sꞌa̱i jꞌáítsjehe̱n jminchjíu̱n ni xi kitsú Jesu
\v 9 ko̱ nkꞌie nga i̱ncha jꞌaihi tsjóo̱ kitsúyaha̱ ngayjee̱ ni xuꞌbi̱ já niꞌyakuyá xi te nkuu̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xingisoo̱.
\v 10 Maria̱ Magdalena̱ ko̱ Juana̱ ko̱ Maria̱ xi na̱aha̱ Santiago̱ ko̱ jminchjín xingisoo̱ xi tje̱nko̱ho̱, kui xi jꞌai tsúyaha̱ já postru̱ ni xuꞌbi̱.
\p
\v 11 Tu̱nga najmi kisꞌejihín ra̱ já postru̱, a̱tꞌaha̱ én xi najmi tjíhi̱n sin kamaha̱ ni xi títsuya jminchjíu̱n.
\v 12 Tu̱nga tsisintje̱hén Pedro̱ ko̱ tsangatsanka nga ngji tsjóo̱. Nkꞌie nga tsaseya tsjóo̱, kikie nga tu̱ najyun xi tsichꞌontikjájnuhú yjonintee̱ kjijña yo̱. A̱sꞌa̱i kikꞌóya ngáha niꞌyaha̱ nga tíma nkjúhu̱n ni xi kamoo̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúchjihi̱ yjoho̱ Jesu jo já niꞌyakuyáha̱
\r (Mr. 16:12-13)
\p
\v 13 Ta̱ kuihi ni̱stjin xuꞌbo̱ jo já niꞌyakuyáha̱ Jesu yja nga tíi̱ncha fi nanki i̱chí xi ꞌmi Emau, nanki xi te nku ra̱ kilome̱tro̱ maha̱ nanki Jerusalen.
\v 14 Tínchja̱ni̱jmíyako̱ho xinkjín ngayjee̱ ni xi kamoo̱ nga tíi̱ncha fi.
\v 15 Ni xi kama, nkꞌie nga tínchja̱ni̱jmíyako̱ho xinkjín niu̱, jꞌaise tiñaha̱ Jesu ko̱ kitsjentꞌáha̱.
\v 16 Tu̱nga bꞌa̱ kama xi kisꞌechjahá tunku̱n jóo̱ kama. Najmi kamankjihi̱n tsa Jesu niu̱.
\v 17 A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿Mí nihi xi tíchubani̱jmíyako̱honu xinki̱u nkꞌie nga tínꞌo ni̱yá?
\p A̱sꞌa̱i tsinchaꞌyún baba jóo̱
\v 18 ko̱ bꞌa̱ kitsú nda̱ xi ꞌmi Cleofa̱:
\p —¿A nku tutu ra̱ ji xi tinchin nanki Jerusalen xi najmi be ni xi kama ni̱stjin xi nibahaná yo̱?
\p
\v 19 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿Mí nihi xi kama?
\p Bꞌa̱ i̱ncha kitsú jóo̱:
\p —Ni xi kinꞌehe̱ Jesu, nda̱ xi nibáha Nazaret. Kui xi kama nku nda̱ profeta̱ ko̱ chánka ni xi kitsꞌín. Kisꞌehe̱ ngaꞌyún én xi kinchja̱ nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱.
\v 20 Tu̱nga já na̱ꞌmi kꞌaku̱hú ko̱ já tjíxáná kitsꞌínkjasꞌen tu̱ xi kinꞌekꞌiehen, ko̱ kisꞌetꞌa kruu̱.
\v 21 Ji̱n kichuyái̱ tsakai nga kui xi tsꞌi̱ín nda̱íhi̱ na̱xi̱nantá Israel. Tu̱nga ja tjíhi̱n jan ni̱stjin ndꞌa̱i̱ nga bꞌa̱ kamoo̱.
\p
\v 22 ’Kꞌu̱a̱ jminchjín xi tjínjinni̱ kabinchánkjúnni̱. Ta̱ jyun ta̱ jyun kafisehe̱ tsjóo̱,
\v 23 tu̱nga najmi kasakúhú ra̱ yjonintee̱. Ntítsje rú i̱ncha kama chjihi̱ katsúni̱ ko̱ nga kui xi bꞌa̱ katsúhu̱ nga tíjña tíkꞌun Jesu.
\v 24 A̱skahan ta̱ kafisehe̱ tsjóo̱ kꞌu̱a̱ já xi tjínjinni̱ ko̱ bꞌa̱ tsꞌín kasakúhu̱ xi nkú nga katsú jminchjíu̱n, tu̱nga najmi kabehé Jesu.
\p
\v 25 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¡Á bꞌa̱ nkjún tsꞌín i̱chí mankjihi̱nnu̱u ko̱ ꞌni sꞌejihi̱nnu̱u ngayjee̱ ni xi kitsúhu já profeta̱!
\v 26 ¿A najmi tjíhin ni nga un sku̱e̱he̱ xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná\f + \fr 24:26 ko̱ 24:46 \ft “Xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná” tsuhu̱ ra̱ “Cristo̱”.\f* kintehe̱ ni nga sa̱kúhu̱ kju̱a̱chánka xi tsꞌe̱?
\p
\v 27 A̱sꞌa̱i Jesu yꞌéjña chjihi̱ jóo̱ nkú tsuhu̱ ra̱ ngayjee̱ xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná má tjítꞌa ni xi ka̱maha̱. Kikꞌatutsꞌi̱hi̱n ra̱ xu̱ju̱n xi yꞌétꞌa Moise ko̱ ngjindjuko̱ ngayjee̱ xu̱ju̱n xi yꞌétꞌa já profeta̱.
\v 28 Nkꞌie nga tsichu nanki i̱chí xi má nga tíi̱ncha fi jóo̱, bꞌa̱ kitsꞌín xi kjꞌu̱a̱ ni̱yá Jesu kitsꞌín.
\v 29 Tu̱nga kitsꞌínkasínꞌyún kju̱a̱ꞌyúhún ra̱ jóo̱ nga bꞌa̱ kitsúhu̱ Jesu:
\p —Ti̱nchinko̱ni̱ e̱i̱, a̱tꞌaha̱ ja ngixun ko̱ ja tímaꞌña̱.
\p Kui nga kitsꞌín yuhu Jesu nga yꞌejñako̱ jóo̱.
\v 30 Ni xi kama, nkꞌie nga kabꞌentutꞌáko̱ yámixo̱ jóo̱, jakjꞌá Jesu ni̱nku̱o̱n ko̱ kitsjáha̱ mábꞌa̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná. A̱sꞌa̱i tsakjánya ko̱ kitsjáha̱ jóo̱.
\v 31 Kui chu̱bo̱ tsixꞌánki nku̱n jóo̱ ko̱ kamankjihi̱n nga Jesu niu̱. A̱sꞌa̱i Jesu kitsꞌínndyjajihi̱nsén yjoho̱ nginku̱n jóo̱.
\v 32 Bꞌi̱ ngján bꞌa̱ kitsúhu̱ xinkjín jóo̱:
\p —¿A najmi tífꞌajin ndꞌíhí tíma ani̱ma̱ná nkꞌie nga tínchja̱ko̱ná a̱ya ni̱yóo̱ ko̱ nkꞌie nga títsuyaná nkú tsuhu̱ ra̱ ni xi tjítꞌa éhe̱n Nti̱aná?
\p
\v 33 Ta̱ kuihi chu̱bo̱ i̱ncha tsisintje̱n ko̱ kikꞌóya ngáha nanki Jerusalen. I̱ncha kikie nga nku stíhín katsꞌín yjoho̱ já niꞌyakuyá xi te nkuu̱ ko̱ já xi tjíntuko̱ho̱.
\v 34 Kui xi bꞌa̱ tíi̱ncha tsu:
\p —Kju̱axi̱ kjáíhin nga ja kafꞌáíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ ja kuakakúchjihi̱ yjoho̱ Simon.
\p
\v 35 A̱sꞌa̱i kitsúya já xi joo̱ ni xi kamatꞌain a̱ya ni̱yóo̱ ko̱ xi nkú tsꞌín kamankjihi̱n nga Jesu niu̱ nga tsakjánya ni̱nku̱o̱n.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tsakúchjihi̱ yjoho̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱
\r (Mt. 28:16-20; Mr. 16:14-18; Jn. 20:19-23)
\p
\v 36 Ta̱ tíi̱ncha nchja̱ha nkꞌie nga jꞌai sinjñajin masehe̱n Jesu ko̱ bꞌi̱ kitsú nga kikjaniña:
\p —Kasꞌenu̱u kju̱a̱jyu.
\p
\v 37 Tu̱ ni xí kitsankjúhún já niꞌyakuyóo̱ ko̱ kitsꞌínnkjinkꞌun nga nku se̱n xi tíma chjihi̱.
\v 38 Bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿Á tíbinkjuhunnu? ¿Á tínꞌentji̱hi̱ ru̱u yjonu̱u nga bꞌa̱ tsꞌín tínꞌenkjíntakꞌuhunnu?
\v 39 Ahán niu̱. Cha̱so̱o ntsa̱ ko̱ tsu̱ká. Nꞌe̱ko̱nú ko̱ cha̱se̱nú. Nku se̱n najmi tjíhi̱n yjo ko̱ ninta xi nkú tsꞌín tíyo nga tjínna.
\p
\v 40 Nkꞌie nga ja bꞌa̱ kitsú, a̱sꞌa̱i tsakú ntsja ko̱ tsu̱ku̱.
\v 41 Tu̱nga najmi kje̱hé sꞌejin sisihi̱n jóo̱, a̱tꞌaha̱ tsjo ṉkjún tíi̱ncha maha̱ ko̱ tíi̱ncha ma nkjúhu̱n. A̱sꞌa̱i bꞌi̱ kitsú Jesu:
\p —¿A tíjñanu̱u i̱chí nichine e̱i̱?
\p
\v 42 A̱sꞌa̱i kitsjáha̱ nku te tji̱o̱ xi kabꞌéchjan.
\v 43 Jakjꞌá Jesu niu̱ ko̱ kikjine nginku̱n jóo̱.
\v 44 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú:
\p —Ni xi kama, kui nihi xi kixinnu̱u nkꞌie nga tsáte̱jñajin sanu̱u. Bꞌa̱ kixinnu̱u nga tjíhin nga ku̱i̱tjusun ngayjee̱ ni xi tjítꞌa nga kinchja̱ni̱jmíyahana xu̱ju̱n kju̱a̱téxumaha̱ Moise ko̱ xu̱ju̱hu̱n já profeta̱ ko̱ xu̱ju̱n salmo̱.
\p
\v 45 Kikjexꞌájin Jesu kju̱a̱nkjintakꞌuhu̱n jóo̱ tu̱ xi ka̱mankjihi̱n ra̱ ni xi tjítꞌa éhe̱n Ntianá
\v 46 ko̱ bꞌi̱ kitsúhu̱:
\p —Bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa nga tjíhin nga un sku̱e̱he̱ xi kitsꞌín nibá Nti̱a̱ná, nga ni̱stjin xi ma jahan kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ kꞌie̱n,
\v 47 ko̱ nga ngajoho̱ sꞌe̱ni̱jmí nga ngúsuhu̱n a̱sunntee̱. Jerusalen chꞌa̱tutsꞌi̱hi̱n ra̱ nga bꞌa̱ kꞌúíhi̱n xu̱ta̱ nga tjíhin nga ngju̱a̱i̱kjꞌáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ tu̱ xi ka̱ma ndyjatꞌaha̱ ra̱ ngatitsuhun.
\v 48 Jun xi ku̱i̱xínyo ni xi kiyo.
\v 49 An tsꞌin nibánu̱u xi kitsúya títjun Na̱ꞌmina̱ nga tsjánu̱u. Tu̱nga ti̱ntsu̱ba̱nú e̱i̱ Jerusalen santa nkúhu nga nꞌe̱kjóho̱on ngaꞌyún xi ni̱baha nkꞌa ján.
\s Bꞌi̱ tsꞌín ngji Jesu nkꞌa ján
\r (Mr. 16:19-20)
\p
\v 50 A̱sꞌa̱i tsitjuko̱ Jesu já niꞌyakuyáha̱. Ngjiko̱ santaha nanki Betani̱a̱. Kingjénnkꞌa ntsja ko̱ nda kinchja̱ne jóo̱.
\v 51 Nkꞌie nga nda tínchja̱ne jóo̱, nkꞌa ján ngji tꞌaxíhi̱n.
\v 52 Nkꞌie nga ja i̱ncha kamaha̱ nga kitsꞌíntsjoho̱ Jesu, tu̱ ni xí tsjohó tíi̱ncha maha̱ jóo̱ nga i̱ncha kikꞌóya ngáha nanki Jerusalen.
\v 53 Tehe̱nte i̱ncha kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱.