\id HEB Mazatec of Jalapa de Díaz
\h Xu̱ju̱n xi kinꞌekjíhi̱ xu̱ta̱ Hebreo̱
\toc1 Xu̱ju̱n xi kinꞌekjíhi̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ Hebreo̱ tje̱he̱n ra̱
\mt Xu̱ju̱n xi kinꞌekjíhi̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ Hebreo̱ tje̱he̱n ra̱
\c 1
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga kinchja̱ko̱ná Nti̱a̱ná nkꞌie nga kitsꞌín nibá Ntíhi̱
\p
\v 1 Nkjin ni̱yá ko̱ kjꞌa̱í kjꞌa̱í tsꞌín kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná ntje̱ cháná. Já profeta̱ kitsꞌínchjén nga kinchja̱ ni̱stjin nkꞌie.
\v 2 Tu̱nga ni̱stjin fekuhu xi kichꞌaá ndꞌa̱i̱ Nti̱a̱ná kitsꞌín nibá Ntíhi̱ nga jꞌai nchja̱ko̱ná ngajoho̱. Kui Ntíu̱ xi kitsꞌínchjén nga kitsꞌínnda a̱sunntee̱ ko̱ nkꞌa ján, ko̱ kitsjáha̱ nga ka̱ma tsꞌe̱ ngayjee̱ ni xi tjín.
\p
\v 3 A̱jihi̱n Ntíu̱ sakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná ko̱ kui xi bakúchji kju̱a̱tíkꞌuhu̱n Nti̱a̱ná. Kui xi tsꞌín nga sꞌe ngayjee̱ ni xi tjín tu̱ nga̱tꞌaha̱ ngaꞌyún chánkaha̱ éhe̱n. Nkꞌie nga ja kikjexínná ngatitsunná nga kitsꞌín jená nginku̱n Nti̱a̱ná, ngjikꞌiejñatꞌaha̱ Nti̱a̱ná nkꞌa ján.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga ꞌyún nkꞌa tje̱n Jesu nga ntítsjee̱
\p
\v 4 ꞌYún nkꞌa kinꞌetsjen nga ntítsjee̱, a̱tꞌaha̱ tu̱ nkuhú kui xi ꞌmi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná.
\v 5 Bꞌi̱ kitsúhu̱ Nti̱a̱ná nga kinchja̱ko̱:
\q Ji xi Ntína̱,
\q an xi tsichu ma Na̱ꞌmihi̱.
\m Ndaha nku ntítsje najmi bꞌa̱ kikꞌihi̱n. Bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Ntíhi̱:
\q An xi ka̱ma Na̱ꞌmihi,
\q ko̱ kui xi ka̱ma Ntína̱.
\m Nkꞌie nga bꞌa̱ kitsú, najmi ntítsjee̱ kinchja̱ni̱jmíyaha.
\p
\v 6 Nkꞌie nga kitsꞌín nibá Ntí tjuhu̱n a̱sunntee̱, bꞌi̱ kitsú:
\q Ngatentee̱ ntítsjena̱ katsꞌíntsjoho̱.
\m
\v 7 Ko̱ bꞌi̱ tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha ntítsjee̱:
\q Ntítsjena̱, kui xi xi nkúhu ntjo̱.
\q Ko̱ xi tsꞌínxátꞌana, kui xi xi nkúhu nja̱i̱ ndꞌí.
\m
\v 8 Tu̱nga bꞌi̱hí tsꞌín kinchja̱ni̱jmíyaha Ntíhi̱:
\q Nti̱a̱ ní, ji xi ku̱a̱texumai sín,
\q ko̱ ku̱a̱texumai sisin nkꞌie nga ku̱a̱texumai.
\q
\v 9 Tsjohi ni xi na̱xu̱ tjín,
\q ko̱ najmi sasíhin ni xi najmi nda.
\q Kui nga jꞌajíhin ra an xi Nti̱a̱hi̱,
\q ko̱ ꞌyún kitsjaha kju̱a̱tsjo nga xi tjíntujíhin.
\m
\v 10 Ko̱ bꞌi̱ ta̱ kitsú sa:
\q Ji xi Nti̱a̱,
\q nga tutsꞌihi̱n ni kinꞌendai a̱sunntei̱,
\q ko̱ ntsa̱i̱ kinꞌendako̱honi nkꞌa ján.
\q
\v 11 Kfe̱ ngayjee̱ ni xuꞌbi̱,
\q tu̱nga ji tu̱ nkú ku̱i̱nchunní.
\q Ka̱ma chá ngayjee̱ niu̱ xi nkú joyaha tsa najyun.
\q
\v 12 Ka̱ma bꞌa̱ nꞌe̱i̱hi̱ xi nkúhu nku najyun,
\q ko̱ nꞌe̱kꞌóntjaiyai
\q xi nkú tsꞌín nꞌekꞌóntjaiya nku najyun.
\q Tu̱nga ji bi najmi kꞌo̱óntjaiyai,
\q ko̱ ndaha nku ni̱stjin najmi ka̱ma cháí.
\m
\v 13 Ndaha nku ntítsje najmi bꞌi̱ kikꞌihi̱n:
\q Ti̱nchintꞌání má batexuma,
\q kꞌuentú maná xi fi kontra̱hi kinte tsu̱kui.
\m
\v 14 A̱tꞌaha̱ ntítsjee̱ bi, kui xi ntjo̱ xi tsꞌínxátꞌaha̱ Nti̱a̱ná. Kui xi nꞌe nibá tu̱ xi basinko̱ho xu̱ta̱ xi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n nga kꞌu̱a̱nki.
\c 2
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga tjíhin nga nꞌe̱sihi̱ín én xi kitsꞌín nibáná Nti̱a̱ná
\p
\v 1 Kui kju̱a̱ha tjíhin nga ꞌyún nꞌe̱sihi̱n ra̱á ni xi kinuꞌyáá, tu̱ xi najmi kuankín tꞌaxíhi̱n ra̱á ni xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná.
\v 2 A̱tꞌaha̱ santaha én xi kitsꞌínkjasꞌen ntítsjee̱ kisꞌehe̱ ngaꞌyún ko̱ kitsꞌínkjáíhi̱n chjí xi kanéhe̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kitsꞌín ngatitsun nga najmi kintꞌéꞌéhe̱n ée̱n.
\v 3 Kui nga ndꞌa̱i̱, ¿nkú tsꞌín ku̱i̱tjunkihinná tsa najmi nꞌe̱sihi̱ín én chánka xi tsꞌínkꞌankiná? Tjun Nda̱ Nti̱a̱ná kitsúya xi nkú tsꞌín ku̱a̱nkihiná ko̱ a̱sꞌa̱i xi i̱ncha kintꞌéhe̱ nga bꞌa̱ kitsú kitsúya kixi̱ ngáhaná kui niu̱.
\v 4 Ko̱ Nti̱a̱ná ta̱ tsakúchji nga kju̱axi̱ ée̱n. Kitsꞌín ni xi bakúchji kju̱a̱chánkaha̱ ko̱ ngaꞌyúhu̱n ko̱ nkjin tíkjá kju̱a̱nkjún, ko̱ xi nkú tsꞌín mjehe̱ kitsꞌínndzjoná kju̱a̱nda xi tsjá Espiri̱tu̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga xi nkúhu ñá jꞌai tsꞌín ma yjoho̱ Jesu
\p
\v 5 A̱sunnte xi tíchubani̱jmíyahaná, xi a̱sꞌa̱i nibáhá, najmi a̱ya ntsja ntítsjee̱ yꞌéjñaya Nti̱a̱ná, tsa kui xi i̱ncha ku̱a̱téxumaha̱.
\v 6 Tjítꞌa xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná má nga bꞌi̱ kitsú nku xi kinchja̱:
\q ¿Yáha xu̱ta̱, nga najmi ndyjajihin kju̱a̱nkjintakꞌuhi̱n?
\q ¿Á chꞌaxki̱hi̱ ri̱ xu̱ta̱, yáha kui?
\q
\v 7 Chubahá ꞌyún kinte kinꞌe mai nga ntítsjee̱,
\q ko̱ kikꞌa̱i̱hi̱ kju̱a̱chánka ko̱ nga cha̱nkjún.
\q
\v 8 A̱ya ntsja yꞌentuyáí ngayjee̱ ni xi tjín a̱sunntee̱.
\p Nkꞌie nga a̱ya ntsja xu̱ta̱ yꞌéntuyá Nti̱a̱ná ngayjee̱ ni xi tjín, ndaha nku ni najmi yꞌéjña nda̱í ma. Tu̱nga nkꞌiehé nga chasehe̱é, yaá nga najmi ngayjee̱ niu̱ tjíntuyáyje a̱ya ntsja.
\v 9 Tu̱nga yanáá xi nkú tsꞌín Jesu. Tu̱ chubahá ꞌyún kinte kinꞌe ma nga ntítsjee̱. Kikꞌa̱i̱hi̱ kju̱a̱chánka ko̱ tíyankjún a̱tꞌaha̱ jꞌajin ngabayoo̱. Tu̱ nga̱tꞌaha̱ kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná ngabayaha̱ Jesu ngandaná kamaha.
\p
\v 10 Tu̱ xi nkjin ka̱maha ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi sa̱kúhu̱ ra̱ kju̱a̱chánka, Nti̱a̱ná xi kitsꞌínnda ngayjee̱ ni xi tjín ko̱ nga̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná tjíntuhu niu̱, kitsꞌín nga a̱jihi̱n kju̱a̱ꞌuu̱n kama Cristo̱ xi tjíhin nga ka̱ma, tu̱ xi tsꞌi̱ínkꞌankihi̱ xu̱ta̱.
\v 11 A̱tꞌaha̱ xi tsꞌín je xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ xu̱ta̱ xi nꞌe je, nkuhú maha Na̱ꞌmihi̱. Kui kju̱a̱ha nga najmi ma subaha̱ ra̱ Ntíhi̱ Nti̱a̱ná nga ntsꞌe̱ tsuhu̱ ra̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱.
\p
\v 12 Tjítꞌa xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná má nga bꞌa̱ kitsú:
\q Ji kꞌueni̱jmíhi̱ já ntsꞌé,
\q ko̱ tsꞌintsjoho a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi ma ñjakú nga tsꞌíntsjohi.
\m
\v 13 Ko̱ bꞌi̱ kitsú ya:
\q Ka̱ma ꞌyún takꞌan Nti̱a̱ná.
\m Ko̱ bꞌa̱ ta̱ kitsú sa nginku ni̱yá:
\q Á an e̱i̱ síi̱jñaka̱ ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi kitsjána.
\p
\v 14 Xi nkú tsꞌín yjoninte yꞌa ntí xi tíi̱nchako̱ Jesu, kui nga bꞌa̱ ta̱ kikꞌiehe. Bꞌa̱ kikꞌie tu̱ xi nkꞌie nga ku̱a̱yáha tsꞌi̱ínkjehe xi batéxumaha̱ ra̱ ngabayoo̱, kui xi nda̱nindoo̱.
\v 15 Bꞌa̱ tsꞌín kitsꞌín nda̱íhi̱ ra̱ ngatentee̱ xu̱ta̱ xi yꞌentuhu xi nkúhu xu̱ta̱ musu̱ xi kichꞌatse a̱tꞌa̱ha̱ kitsankjún ngabayoo̱.
\p
\v 16 A̱tꞌaha̱ tíjña chji chji nga najmi ntítsjee̱ jꞌaisinko̱. Xi ntje̱he̱ ní Abraham yꞌaha̱ ra̱, kui xi jꞌaisinko̱.
\v 17 Kui kju̱a̱ha nga jꞌai tsꞌín maha yjoho̱ xi nkúhu já ntsꞌe̱, tu̱ xi nginku̱n Nti̱a̱ná tsichu maha nku nda̱ na̱ꞌmi títjun xi ma ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ ko̱ xi kixi̱ fiko̱ xáha̱, tu̱ xi ka̱ma bꞌa̱ tsꞌín tsjáha̱ ra̱ chje̱ Nti̱a̱ná nga kꞌu̱échjí ngatitsuhu̱n xu̱ta̱.
\v 18 Kikie kju̱a̱ni̱ma̱ ko̱ kichjutꞌayákꞌun. Kui kju̱a̱ha nga ta̱ ma basinko̱ho ndꞌa̱i̱ xi chjutꞌayákꞌuhun.
\c 3
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga ꞌyún nkꞌa tje̱n Jesu nga Moise
\p
\v 1 Kui bꞌa̱ maha, já ntsꞌe, jun xi kinꞌe jenu̱u ko̱ jꞌájinnu̱u Nti̱a̱ná nga kju̱átsꞌe̱nu̱u, nꞌe̱nkjíntakꞌun sisiun yáha Jesu. Kui xi yꞌéxáha̱ Nti̱a̱ná ko̱ kui xi nda̱ na̱ꞌmi títjun xi sꞌejinná.
\v 2 Kui xi kixi̱ kitsꞌín nginku̱n xi kitsjá xáha̱, xi nkú tsꞌín Moise ta̱ kixi̱ ngjiko̱ xáha̱ a̱jihi̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná.
\p
\v 3 ꞌYún chánka sa kju̱a̱chánka xi kikanéhe̱ Jesu nga xi kikanéhe̱ Moise. Bꞌa̱ kama xi nkú tsꞌín ꞌyún chánka sa kju̱a̱chánka xi tsꞌínkjáíhi̱n nda̱ xi tsꞌínnda nku niꞌya nga kju̱a̱chánka xi sakúhu̱ niꞌyoo̱ a̱tꞌaha̱ tsjo tjín.
\v 4 Tu̱ má niꞌyahá ni, tjín xi tsꞌínndaha̱. Tu̱nga ngayjee̱ ni xi tjín, Nti̱a̱ná kitsꞌínnda.
\p
\v 5 Nku nda̱ musu̱ xi kixi̱ ngjiko̱ xáha̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ha̱ Nti̱a̱ná kama Moise. Kui xi yꞌéjña chji ni xi ku̱i̱tsu̱ Nti̱a̱ná a̱skahan.
\v 6 Cristo̱ bi, ta̱ kixi̱ fiko̱ xáha̱, tu̱nga Ntíhí tíꞌmi bi. Kui nga batéxumaha̱ ra̱ niꞌyaha̱ Nti̱a̱ná. Ko̱ niꞌyoo̱, kui xi ñá ndꞌa̱i̱. Niꞌyaá tsa tu̱ nku ndjáhá ku̱i̱nchajián ni xi ma ꞌyún takꞌaán ko̱ tsjo maná a̱tꞌaha̱ tíchuyáha̱á ni xi tsjáná Nti̱a̱ná.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji ni xi maha̱ xi fi tꞌaxíhi̱n Nti̱a̱ná
\p
\v 7 Kui bꞌa̱ maha, nꞌe̱sihi̱n ru̱u xi nkú tsꞌín tjítꞌa ni xi títsu Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná:
\q Tsa ndꞌa̱i̱ ku̱i̱núꞌyó nta̱ha̱,
\q
\v 8 najmi tu̱ ndjá bꞌeyo ani̱ma̱nu̱u,
\q xi nkúhu já xi kitsꞌínkjꞌa tꞌaxín énna̱,
\q ni̱stjin nga kikjutꞌayákꞌunna nanki kixiu̱.
\q
\v 9 Yo̱ kikjutꞌayákꞌunna ntje̱ chánu̱u xi nkú kꞌan,
\q ndaha tsa yachán nú kikie ni xi kitsꞌian.
\q
\v 10 Kui nga kitsꞌinkjanko̱hona xu̱ta̱ xi kisꞌe nkꞌie
\q ko̱ bꞌa̱ kixian:
\q “Ja kindyjajihi̱n jái̱,
\q ko̱ najmi mjehe̱ i̱ncha kꞌúémajin ni xi tsꞌa̱n.”
\q
\v 11 Kui nga kama kjahanna
\q ko̱ tsꞌintjusan ni xi kixian,
\q nga najmi kju̱a̱sꞌen xu̱ta̱ xuꞌbo̱,
\q má nga tsꞌi̱ínkjꞌáíya xu̱ta̱ xi tsꞌa̱n.
\p
\v 12 Chúhu̱un yjonu̱u, já ntsꞌe. Najmi tu̱ kasꞌe a̱jinnu̱u xi najmi nda tjíya ani̱ma̱ha̱, xi najmi sꞌejihi̱n, xi ngju̱a̱i̱ tꞌaxíhi̱n Nti̱a̱ná xi tíjña tíkꞌun.
\v 13 Tu̱ sa ní xki̱ ni̱stjin bꞌi̱ ngján tjen ngaꞌyúhu̱un xinki̱u nkꞌie nga tíjña sa ni̱stjin xi títsu éhe̱n Nti̱a̱ná, tu̱ xi ndaha nku xi tjín a̱jinnu̱u najmi kꞌu̱a̱na̱cha̱ha̱ ra̱ ngatitsuu̱n ko̱ ndjá sꞌe̱ya ani̱ma̱ha̱.
\v 14 Tísakútꞌaná ndꞌa̱i̱ ni xi tsꞌe̱ Cristo̱, tu̱nga tjíhín ni nga tu̱ nku ndjáhá ku̱i̱nchajián xi nkú tsꞌín kama ꞌyún takꞌaán Nti̱a̱ná nkꞌie nga tutsꞌihi̱n ni. Bꞌa̱ nꞌe̱é santaha ni̱stjin xi fekuhu.
\p
\v 15 A̱tꞌaha̱ tínchja̱ko̱ saná éhe̱n Nti̱a̱ná xi bꞌi̱ tsꞌín tjítꞌa:
\q Tsa ndꞌa̱i̱ ku̱i̱núꞌyó nta̱ha̱,
\q najmi tu̱ ndjá bꞌeyo ani̱ma̱nu̱u,
\q xi nkúhu já xi kitsꞌínkjꞌa tꞌaxín énna̱.
\p
\v 16 ¿Yá xu̱ta̱ha xi kintꞌé tu̱nga kitsꞌínkjꞌa tꞌaxíhín éhe̱n Nti̱a̱ná? ¿A najmi ngatentee̱hé xu̱ta̱ xi tsitjuko̱ Moise Egipto̱?
\v 17 ¿Ko̱ má xu̱ta̱ha xi kitsꞌínkjanko̱ Nti̱a̱ná yachán nú tjíhin? ¿A najmi xi kitsꞌíhín ngatitsun? Kui xi kisꞌentu yjoninte kꞌiehe̱n a̱nte kixiu̱.
\p
\v 18 Ko̱ nkꞌie nga bꞌa̱ kitsú kixi̱ kixi̱ Nti̱a̱ná nga: “Najmi kju̱a̱sꞌen xu̱ta̱ xuꞌbo̱ má nga tsꞌínkjꞌáíya xu̱ta̱ xi tsꞌa̱n”, ¿yá xi kitsꞌínkjó nga bꞌa̱ kitsú? ¿A najmi xu̱ta̱ xi najmi kintꞌéꞌéhén?
\v 19 Kui nga yahaná nga najmi kama i̱ncha jasꞌehen a̱tꞌaha̱ najmi kisꞌejihi̱n Nti̱a̱ná.
\c 4
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga xu̱ta̱ xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná kju̱a̱sꞌen a̱nte xi má nga tsꞌi̱ínkjꞌáíya
\p
\v 1 Kui bꞌa̱ maha, bꞌa̱ títsu saha ndꞌa̱i̱ éhe̱n Nti̱a̱ná xi títsuya títjun nga ku̱i̱tjásꞌe̱én má nga tsjá Nti̱a̱ná nga tsꞌi̱ínkjꞌáíya xu̱ta̱ xi tsꞌe̱. Tu̱nga tjíhín ni nga kjúánta̱ha̱ ra̱á yjoná tu̱ xi najmi sꞌe̱he xi na̱tsin kꞌúéntu.
\v 2 A̱tꞌaha̱ ñá ta̱ kisꞌeni̱jmíná én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná. Kama xi nkú ta̱ tsꞌín kisꞌeni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱. Tu̱nga máha kui, najmi tsakjꞌá kju̱a̱nda xi yꞌa ée̱n a̱tꞌaha̱ najmi kisꞌejihi̱n én xi kikꞌinyaha̱.
\p
\v 3 Tu̱nga ñá xi ja kisꞌejinná ku̱i̱tjásꞌe̱én má nga tsꞌi̱ínkjꞌáíya xu̱ta̱ xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná. Bꞌi̱ kitsú Nti̱a̱ná:
\q Kui nga kama kjahanna
\q ko̱ tsꞌintjusan ni xi kixian,
\q nga najmi kju̱a̱sꞌen xu̱ta̱ xuꞌbo̱,
\q má nga tsꞌínkjꞌáíya xu̱ta̱ xi tsꞌa̱n.
\p Bꞌa̱ kitsú ndaha tsa ja kama ndju̱úhu̱ xáha̱ Nti̱a̱ná ni̱stjin nga kitsꞌínnda a̱sunntee̱.
\v 4 A̱tꞌaha̱ bꞌi̱ tsꞌín tjítꞌa xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná nga̱tꞌa tsꞌe̱ ni̱stjin xi yatuu̱:
\q Ni̱stjin xi ma yatuhu
\q kama ndju̱úhu̱ ngayjee̱ xáha̱ Nti̱a̱ná
\q ko̱ kitsꞌínkjꞌáíya.
\m
\v 5 Ko̱ bꞌa̱ ta̱ títsu ya:
\q Najmi kju̱a̱sꞌen xu̱ta̱ xuꞌbo̱,
\q má nga tsꞌi̱ínkjꞌáíya xu̱ta̱ xi tsꞌa̱n.
\p
\v 6 Kui bꞌa̱ maha, ndyjatꞌa sa xu̱ta̱ xi kju̱a̱sꞌen yo̱. A̱tꞌaha̱ xi tjun kisꞌeni̱jmíhi̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná najmi kintꞌéꞌén, kui nga najmi jasꞌehen yo̱.
\v 7 Ko̱ kui nga ta̱ yꞌéjñahá ngáha Nti̱a̱ná kjꞌa̱í ni̱stjin, kui xi ndꞌa̱i̱. A̱skahan nga ja jꞌa nkjin nú, kitsꞌínkinchja̱ David nga bꞌi̱ kitsú xi nkú nga tsꞌín ja kabꞌetꞌá e̱i̱:
\q Tsa ndꞌa̱i̱ ku̱i̱núꞌyó nta̱ha̱,
\q najmi tu̱ ndjá bꞌeyo ani̱ma̱nu̱u.
\p
\v 8 A̱tꞌaha̱ tsa Josue kitsjáha̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱ nga i̱ncha tsꞌi̱ínkjꞌáíya, najmi tjín xi nkú tsꞌín kjꞌa̱í ni̱stjihin ta̱ kꞌu̱éjña ngáha Nti̱a̱ná.
\v 9 Kui kju̱a̱ha nga tíjña sa nga tsꞌi̱ínkjꞌáíya xu̱ta̱ xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná xi nkú tsꞌín kitsꞌínkjꞌáíya Nti̱a̱ná ni̱stjin xi yatuu̱.
\p
\v 10 A̱tꞌaha̱ xi kju̱a̱sꞌen má nga tsjáha̱ Ntia̱ná nga tsꞌi̱ínkjꞌáíya, kui xi ja kama ndju̱úhu̱ xáha̱ xi nkú ta̱ tsꞌín Nti̱a̱ná kitsꞌínkjꞌáíya nga ja kama ndju̱úhu̱ xá xi kitsꞌín.
\v 11 Kui nga nꞌe̱hená ngaꞌyún nga ku̱i̱tjásꞌe̱én má nga tsꞌi̱ínkjꞌáíya xu̱ta̱ xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná, tu̱ xi najmi sꞌe̱he a̱jinná nku xi ku̱i̱jne̱, tsa bꞌa̱ ta̱ tsꞌi̱ín xi nkú nga kitsꞌín xu̱ta̱ xi najmi kintꞌéꞌén.
\p
\v 12 Éhe̱n Nti̱a̱ná najmi ni kꞌien. Tjíhi̱n ngaꞌyún. Kui xi ꞌyún yjo sa nga ngayjee̱ ki̱cha̱ xi yjo nga jo ngaba. Nga masehe̱n ani̱ma̱ná ko̱ espiri̱tu̱ná fasꞌenjin nga bateya, ko̱ nga masehe̱n má tjíxanyaha̱ nintaná ko̱ na̱ꞌyu̱hu̱ nintaná fasꞌenjin nga bateya. Base sisin ni xi nꞌenkjíntakꞌaán ko̱ xi nkú tsꞌín tjíya ani̱ma̱ná.
\v 13 Najmi tjín ni xi kamanda xi najmi tíbe Nti̱a̱ná. Tjíntu chji chji. Najmi tjín ni xi tjíntuꞌmáha̱ xi tjíhin nga nꞌe̱kjasꞌehe̱én kuenta̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga Jesu xi nda̱ na̱ꞌmi títjunná
\p
\v 14 Kui nga tjíhin nga tu̱ nku ndjáhá ku̱i̱nchajihinná xi sꞌejinná. A̱tꞌaha̱ tíjñaná nku nda̱ na̱ꞌmi títjun chánka xi tsichu ndji̱o̱jmi ján, kui xi Jesu Ntíhi̱ Nti̱a̱ná.
\v 15 Ko̱ Nda̱ na̱ꞌmi títjunná, kui xi maha̱ base ni̱ma̱ná nkꞌie nga najmi ndjá tjíyaná, a̱tꞌaha̱ ko̱ ta̱ kui ta̱ kichjutꞌayákꞌun xi nkúhu ñá, tu̱nga ndahá i̱chí najmi kitsꞌín ngatitsun.
\v 16 Kui nga najmi tu̱ jo jan kasꞌeyahaná nga kfinkꞌúhu̱ún Nti̱a̱ná xi batéxumaná ko̱ xi tjíhi̱n kju̱a̱nda, tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín ka̱ma ni̱ma̱ha̱ ra̱ ñá ko̱ sa̱kúná kju̱a̱ndaha̱ xi ku̱a̱si̱nko̱ná ni̱stjin nga un sku̱e̱ná.
\c 5
\p
\v 1 A̱jihi̱n xu̱ta̱ chjꞌajin ngayjee̱ xi ma nda̱ na̱ꞌmi títjun ko̱ ꞌba̱i̱ xáha̱ nga kui xi tsjén títjuhu̱n xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, tu̱ xi tsjáha chje̱ ko̱ tsꞌi̱ínkꞌien chu̱ tu̱ xi ka̱ma ndyjatꞌaha ngatitsuu̱n.
\v 2 Be xi nkú tsꞌín base ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xi machjéhe̱n nga sa̱kúyaha̱ ko̱ xi kindyjajihi̱n, a̱tꞌaha̱ nda̱ na̱ꞌmi títjuu̱n ta̱ xu̱ta̱há niu̱.
\v 3 Kui nga machjéhen nga ta̱ tsjáha chje̱ xi tsꞌe̱ tu̱ xi ka̱ma ndyjatꞌaha̱ ra̱ ngatitsuhu̱n, xi nkú tsꞌín ta̱ tsjá chje̱he̱ xu̱ta̱ na̱xi̱nantóo̱.
\p
\v 4 Nkꞌie nga bꞌi̱ tsu xá xi tsꞌín jóo̱, najmi kui bꞌetꞌa xá suba yjoho̱. Nti̱a̱ níná tsjá xá xuꞌbi̱, xi nkú ta̱ kamatꞌain Aaron ni̱stjin nkꞌie.
\v 5 Cristo̱ bi, nkꞌie nga kama nda̱ na̱ꞌmi títjun, najmi kui suba tsꞌasje nkꞌa yjoho̱. Nti̱a̱ níná xi bꞌa̱ kitsꞌín. Bꞌi̱ kitsúhu̱:
\q Ji xi Ntína̱,
\q an xi tsichu ma Na̱ꞌmihi̱.
\m
\v 6 Ko̱ bꞌi̱ ta̱ tsꞌín tjítꞌa ya éhe̱n Nti̱a̱ná:
\q Ji xi nda̱ na̱ꞌmi tu̱ nkꞌéhé ni.
\q Bꞌa̱ tsꞌín tíjña xáhi̱
\q xi nkúhu xá xi tsꞌe̱ nda̱ na̱ꞌmi Melkisedec.
\p
\v 7 Nkꞌie nga yꞌejña Cristo̱ a̱sunntei̱, ani̱ma̱ha̱ ngjikjꞌáha̱ ra̱ nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná ko̱ kikjaníndzjo ntánku̱n. Tsankihi̱ Nti̱a̱ná nga tsꞌi̱ínkjꞌa tꞌaxíhi̱n ngabayoo̱, ko̱ tsasínñju Nti̱a̱ná ni xi kitsú a̱tꞌaha̱ tu̱ xí kitsꞌínkjasꞌehén ra̱ yjoho̱ Nti̱a̱ná.
\v 8 Ndaha tsa kui xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, tu̱nga jꞌajihín kju̱a̱ni̱ma̱. Bꞌa̱ tsꞌín kikiehe ni xi ꞌmihi̱ nga nu̱úꞌyáꞌéén.
\v 9 Ko̱ nkꞌie nga ja kama xi tjíhin nga ka̱ma, tsichu ma xi tu̱ nkjéhé ni tsꞌi̱ínkꞌanki ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ku̱i̱ntꞌéꞌéhe̱n.
\v 10 Ko̱ Nti̱a̱ná kitsꞌín maha̱ nda̱ na̱ꞌmi títjun nga kitsjáha̱ xá xi tje̱he̱n ra̱ Melkisedec.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga tjíhin nga kfinndjuka̱á xi sꞌejinná
\p
\v 11 Nga̱tꞌa tsꞌe̱ ni xuꞌbi̱ tjín ṉkjún sa ni xi ku̱i̱xíi̱n kai, tu̱nga ꞌnihí tjín nga kꞌúéjña chjii̱hi̱, a̱tꞌaha̱ ja najmi ta̱ ki̱tsa̱ mankjihi̱nnu̱u.
\v 12 Ja ní ndꞌa̱i tjíhin nga ka̱mo já maestru̱ kai, tu̱nga tu̱ yje machjén saha̱nu̱u xi ku̱a̱kúyanu̱u nku ni̱yá sa ni xi tjun binchiyáá éhe̱n Nti̱a̱ná. Jun ja ta̱ tsichu ma ngáhanu xi nkúhu ntínta xi machjéhe̱n ntáchiki. Kui xi najmi nichine nda machjéhe̱n.
\v 13 Ngatentee̱ xi baki, kui xi ntínta ko̱ najmi kje̱e be má nihi xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná.
\v 14 Tu̱nga nichine ndoo̱, já xi chóo̱ ma kjine. Kui xi tsꞌínchjén tehe̱nte kju̱a̱nkjintakꞌuhu̱n ko̱ mankjihi̱n má nihi xi nda ko̱ má nihi xi najmi nda.
\c 6
\p
\v 1 Kui bꞌa̱ maha, ja kuichu chu̱ba̱ nga kꞌúéntaá ni xi tjun binchiyáá Cristo̱, tu̱ xi tu̱ nku kfinndjunáá ni xi ndyjatꞌáná nga cha̱á. Najmi chu̱ba̱ha̱ nga ta̱ sa̱kúya ngáhaná nga kfinchjꞌa̱ ngáha̱ ra̱á ani̱ma̱ná, ko̱ tsa ta̱ sa̱kúya ngáhaná nga kꞌúéntaá ni chꞌonkꞌun xi ngabayoo̱ fiko̱ná, ko̱ tsa tu̱ nku sa̱kúyaháná nga sꞌe̱jinná Nti̱a̱ná,
\v 2 ko̱ ni xi tsꞌe̱ nga mjenéé ntsa̱á xinki̱á nga saténtáá, ko̱ nga ni xi tsꞌe̱ nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱ ko̱ nkꞌie nga ku̱a̱se̱he̱ Nti̱a̱ná mí nihi xi kitsꞌín nga nkúnkú xu̱ta̱.
\v 3 Mjeni̱ ku̱a̱kúyai̱hi̱ ni xi ndyjatꞌánu̱u. Bꞌa̱ nꞌe̱i̱ tsa Nti̱a̱ná tsjánteni̱.
\p
\v 4 Xu̱ta̱ xi ja tsichu mankjihi̱n ni xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná ko̱ kitsꞌíntsjojín ni xi tsjáná Nti̱a̱ná, ko̱ ta̱ kisakútꞌaha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná,
\v 5 ko̱ kitsꞌíntsjojín én ndaha̱ Nti̱a̱ná ko̱ ngaꞌyúhu̱n Nti̱a̱ná xi ka̱ma chji a̱skahan,
\v 6 tsa kꞌu̱éjña ni xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná xi ja kikjutꞌa ngayjee̱ ni xuꞌbi̱, najmi ta̱ tjín xi nkú tsꞌín ka̱ma tse̱tse̱ saha, tsa ngju̱a̱i̱kjꞌá ngáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱. A̱tꞌaha̱ ta̱ kuihi kuenta̱ tsꞌe̱ suba tíi̱ncha fátꞌa kruu̱ xi ma jo ni̱yá ngáha Ntíhi̱ Nti̱a̱ná ko̱ títsjánte nga tíchajnucha Ntíhi̱ Nti̱a̱ná.
\p
\v 7 Bꞌa̱ maha̱ xu̱ta̱ xi yjanki Nti̱a̱ná, xi nkúhu tꞌananki xi nkjin ni̱yá bꞌanehe̱ tsꞌí. Tsjáha̱ cha̱n xi kjine xi tsꞌínxásun tꞌanankiu̱, ko̱ Nti̱a̱ná nda tsꞌínko̱ tꞌanankiu̱.
\v 8 Tu̱nga tꞌananki xi tu̱ jñáhá tsjá ko̱ naꞌyá, ndaha tsa tsꞌíu̱ bꞌanehe̱, kui xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ ko̱ ni xi najmi nda nginku̱n Nti̱a̱ná bichú ma. Kui xi sa̱kúhu̱ nga ku̱i̱ti̱.
\p
\v 9 Ko̱ máha jun, já ntsꞌe xi tjoni̱, ndaha tsa bꞌa̱ tsꞌín tíchubai̱, behe̱ takꞌui̱n nga jun xi sa̱kúnu̱u ni xi ꞌyún nda sa. Kui ni xi yꞌaha̱ ra̱ nga kꞌu̱a̱nkiá.
\v 10 Kixi̱ tsꞌín Nti̱a̱ná ko̱ najmi tsꞌínchaya ni xi kinꞌo ko̱ xi nkú tsꞌín tsakuchjíú nga tjonu̱u Nti̱a̱ná nkꞌie nga nda kinꞌeko̱o xu̱ta̱ xi tsꞌe̱ ni̱stjin nkꞌie, xi nkú nga ta̱ tínꞌo santaha ndꞌa̱i̱.
\p
\v 11 Mjeni̱ nga tu̱ nkú bꞌa̱ nꞌe̱nú santaha ni̱stjin xi fekuu̱ tu̱ xi sa̱kú kikjihi̱nnu̱u ni xi tíchuyóho̱.
\v 12 Najmi mjeni̱ tsa ka̱ma tsꞌo. Tu̱ sa ní bꞌa̱ ta̱ nꞌo̱o xi nkú nga i̱ncha tsꞌín xi sakúhu̱ ni xi kitsúhu̱ Nti̱a̱ná nga tsjáha̱. Kui xu̱ta̱ha xi tu̱ nkú sꞌejihín ra̱ Nti̱a̱ná ko̱ maha̱ kuyá.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga tsꞌín Nti̱a̱ná ni xi tsu
\p
\v 13 Nkꞌie nga kitsúya títjun Nti̱a̱ná ni xi tsjáha̱ Abraham, ta̱ yꞌéjña nga tsꞌi̱íntjusun ni xi kitsú. Bꞌa̱ kitsꞌín a̱tꞌaha̱ najmi tjín xi ꞌyún chánka sa, tsa kui xi tsꞌi̱ínkie nga tsꞌi̱íntjusun ni xi kitsú.
\v 14 Bꞌi̱ kitsú Nti̱a̱ná: “An tsꞌian nga nda ka̱matꞌain ko̱ an tsꞌian nga ntje̱ xi sꞌe̱hi ꞌyún nkjin ka̱ma.”
\v 15 Kikuyá kꞌukꞌun Abraham ko̱ kui nga kitsꞌínkjáíhi̱n ra̱ ni xi kitsúya títjun Nti̱a̱ná nga tsjáha̱.
\p
\v 16 Xu̱ta̱, tu̱ xi cha̱ha̱ ra̱ nga tsꞌi̱íntjusun ni xi tíbꞌenda, nku xi ꞌyún nkꞌa tje̱n nga kui tsꞌínkie nga tsꞌi̱íntjusun éhe̱n. Bꞌa̱ tsꞌín najmi ta̱ sꞌehe én.
\v 17 Kui nga yꞌéjñaha Nti̱a̱ná nga tsꞌi̱íntjusun ni xi kitsú, a̱tꞌaha̱ kama mjehe̱ nga sku̱e̱ sisihin xi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n ni xi kitsúya títjun nga tsjáha̱ ko̱ nga najmi tsꞌínkꞌóntjaiya éhe̱n.
\p
\v 18 Nti̱a̱ná najmi maha̱ bꞌana̱cha̱. Kui nga nga joo̱ ni xi kitsúhu Nti̱a̱ná najmi maha̱ bꞌóntjaiyaha, ko̱ kui niu̱ xi tsjá ngaꞌyúnná ñá xi kichꞌaá ni xi kikꞌinná nga nꞌe̱kjáíhi̱ín.
\v 19 Nkꞌie nga bꞌa̱ tsꞌín tíchuyáha̱á ni xi tsjáná Nti̱a̱ná, tísasíjña ntsjan ntsjan ani̱ma̱ná nga tíma ꞌyún takꞌun xi jasꞌen santaha a̱nte xi ꞌyún nkjúhu̱n ni̱nku̱ xi síjña ndji̱o̱jmi ján.
\v 20 Yo̱ má nga jasꞌen Jesu ngajoná, nga ngji títjunná. Ko̱ kui xi tsichu ma nda̱ na̱ꞌmi títjun xi nkú tsꞌín tje̱he̱n ra̱ Melkisedec. Najmi ma feya xáha̱.
\c 7
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji xáha̱ nda̱ na̱ꞌmi Melkisedec
\p
\v 1 Melkisedec, kui xi kama nda̱ rei̱hi̱ nanki Salem ko̱ nda̱ na̱ꞌmi xi kitsꞌínxátꞌaha̱ Nti̱a̱ná, Nti̱a̱ná xi tíjña nkꞌa ján. Nkꞌie nga ja tíkꞌóya ngáha Abraham nga kitsꞌín ngana̱ha̱ já rei̱ xi ngji kjánko̱, a̱sꞌa̱i Melkisedec ngjikjꞌá ni̱yáha̱ ko̱ nda kinchja̱ne nginku̱n Nti̱a̱ná.
\v 2 Ko̱ Abraham ta̱ kitsjáha̱ nku tíkjá ngayjee̱ ni xi kisakúhu̱.
\p Jꞌáín Melkisedec, kui xi tsuhu̱ ra̱ “nda̱ rei̱ xi na̱xu̱ tsꞌín”. Ko̱ nda̱ rei̱hi̱ Salem, kui xi tsu ngáha̱ ra̱ “nda̱ rei̱hi̱ kju̱a̱jyu”.
\v 3 Najmi yaha̱ má nibaha̱ ra̱. Najmi kisꞌehe̱ na̱ꞌmi ko̱ na̱a ko̱ ntje̱ chá. Kui xi najmi kitsin ko̱ najmi kꞌien, nda̱ na̱ꞌmi xi nkú nga tsꞌín nda̱ na̱ꞌmi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. Najmi maha̱ feya xáha̱.
\p
\v 4 Cha̱so̱o xi nkú tsꞌín ꞌyún chánka Melkisedec. Santaha ntje̱ cháná Abraham kitsjáha̱ nku tíkjá ni xi kisakúhu̱ nga ngji kjánko̱ já rei̱.
\v 5 Tjítꞌa kju̱a̱téxumaha̱ Moise nga já na̱ꞌmi xi yꞌaha̱ ra̱ ntje̱he̱ nda̱ na̱ꞌmi Levi tjíhin nga tsꞌi̱ínkjáíhi̱n nku tíkjá ni xi sakúhu̱ xu̱ta̱, ndaha tsa xinkjín maha xinkjín, a̱tꞌaha̱ nkuhú ntje̱he̱ Abraham yꞌaha̱ ra̱.
\p
\v 6 Tu̱nga Melkisedec xi najmi ntje̱he̱ Levi yꞌaha̱ ra̱, kui xi kitsꞌínkjáíhi̱n nku tíkjá ni xi kisakúhu̱ Abraham ko̱ nda kinchja̱ne nginku̱n Nti̱a̱ná Abraham, nda̱ xi Nti̱a̱ná kitsúya títjuhu̱n ni xi tsjáha̱.
\v 7 Ko̱ tíjña chji chji nga ꞌyún chánka sa xi nda nchja̱ne xinkjín nginku̱n Nti̱a̱ná nga xi nda chubantjáí.
\p
\v 8 Nkꞌie nga nku tíkjá to̱on tsꞌínkjáíhi̱n já na̱ꞌmi xi ntje̱he̱ Levi yꞌaha̱ ra̱, a̱ xu̱ta̱há xi tsꞌínkjáíhi̱n kui niu̱, xi ndyjun nkini̱ ku̱a̱yá. Tu̱nga nga̱tꞌa tsꞌe̱ Melkisedec bꞌa̱ títsu éhe̱n Nti̱a̱ná nkꞌie nga kui najmi kꞌien.
\v 9 Ko̱ nkꞌie nga Abraham kitsjáha̱ Melkisedec nku tíkjá ni xi kisakúhu̱, ma bꞌa̱ bixíaán nga ko̱ Levi kítsjá, ndaha tsa Levi xi a̱skahan tsꞌi̱ínkjáíhi̱n nku tíkjá ni xi sakúhu̱ xu̱ta̱.
\v 10 Bꞌa̱ tjín kjáíhin a̱tꞌaha̱ Levi tíjñajin sa yjonintehe̱ Abraham ni̱stjin nga jꞌaikjꞌá ni̱yáha̱ Melkisedec, a̱tꞌaha̱ yaá nga Abraham xi ntje̱ cháha̱ Levi.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji á nku nda̱ na̱ꞌmi títjun tse̱tse̱ kamachjéhen
\p
\v 11 Xu̱ta̱ Israel kitsꞌínkjáíhi̱n kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná nkꞌie nga tjíhi̱n xá já na̱ꞌmi xi yꞌaha̱ ra̱ Levi. Tu̱nga najmi tsichukju̱a̱há ra̱ xáha̱ já na̱ꞌmi xuꞌbo̱ nga tsꞌín nga ka̱ma xu̱ta̱ xi tjíhin nga ka̱ma. Kui kju̱a̱ha kamachjéhen nga jꞌaihi kjꞌa̱í nda̱ na̱ꞌmi xi kikꞌa̱i̱hi̱ xá xi nkúhu xi tsꞌe̱ Melkisedec, najmi xi nkúhu xi tsꞌe̱ Aaron.
\v 12 Kui nga tsa tíbꞌóntjaiya xáha̱ já na̱ꞌmiu̱, ta̱ tjíhin nga ta̱ nꞌekꞌóntjaiya kju̱a̱téxuma xi yꞌaha̱ ra̱ Moise.
\p
\v 13 A̱tꞌaha̱ xi títsu éhe̱n Nti̱a̱ná e̱i̱, xi kꞌu̱a̱i̱hi̱ xá xi nkúhu xi tsꞌe̱ Melkisedec, kui xi yꞌaha̱ ra̱ kjꞌa̱í ntje̱he̱ xu̱ta̱ Israel má nga najmi kje̱e bitjujin ndaha nku nda̱ na̱ꞌmi.
\v 14 Tíjña chji chji nga Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ ntje̱he̱ Juda nibaha̱ ra̱, ntje̱ xi najmi kitsꞌínkjó Moise nkꞌie nga kinchja̱ nga sꞌe̱ já na̱ꞌmi.
\p
\v 15 ꞌYún tíjña chji chji sa ni xi tíchubayaá e̱i̱. A̱tꞌaha̱ nda̱ na̱ꞌmi tse̱tse̱ xi jꞌai bꞌa̱ tjín xáha̱ xi nkúhu xi tsꞌe̱ Melkisedec.
\v 16 Najmi kikꞌa̱i̱ xáha̱ xi nkú tsꞌín tíjña kju̱a̱téxuma xi títsuya má ntje̱ cháha ni̱baha̱ ra̱ já na̱ꞌmiu̱. Kikꞌa̱i̱ xá níhi̱ a̱tꞌaha̱ tjíhi̱n ngaꞌyún nga tíjña tíkꞌun sín. Najmi maha̱ ꞌme.
\p
\v 17 A̱tꞌaha̱ bꞌi̱ tsꞌín tjítꞌa má nga tíchubani̱jmíyaha:
\q Ji xi nku nda̱ na̱ꞌmi santaha tu̱ nkjéhé ni.
\q Bꞌa̱ tsꞌín tíjña xáhi̱
\q xi nkúhu xá xi tsꞌe̱ Melkisedec.
\p
\v 18 Kui bꞌa̱ maha, tsichukjetꞌaha kju̱a̱téxuma chóo̱, a̱tꞌaha̱ najmi kisꞌehe̱ ngaꞌyún ko̱ najmi tsasinko̱ná.
\v 19 A̱tꞌaha̱ najmi kamaha̱ kju̱a̱téxumoo̱ nga tsꞌi̱ín nga ka̱ma xu̱ta̱ xi tjíhin nga ka̱ma. Tu̱nga ndꞌa̱i̱ ꞌyún nda sa ni xi tíchuyáá xi tsjáná Nti̱a̱ná, kui nga tíbichúkꞌun tiñaha̱ ra̱á Nti̱a̱ná a̱tꞌaha̱ kui nii̱ tíchuyáá.
\p
\v 20 Nkꞌie nga kama ni xuꞌbi̱, Nti̱a̱ná kikjihín yꞌéjña nga ku̱i̱tjusun.
\v 21 A̱tꞌaha̱ nkꞌie nga kikꞌa̱i̱ xáha̱ já na̱ꞌmi xi ntje̱he̱ Levi nibaha̱ ra̱, najmi Nti̱a̱ná kikjin yꞌéjña. Tu̱nga nga̱tꞌa tsꞌe̱ nda̱ na̱ꞌmi xuꞌbi̱, Nti̱a̱ná kikjihín yꞌéjña nga kuihí xi ka̱ma nda̱ na̱ꞌmi. A̱tꞌaha̱ bꞌi̱ tsꞌín tjítꞌa má nga bꞌa̱ kikꞌihi̱n:
\q Nti̱a̱ná yꞌejña nii̱.
\q Najmi tsꞌi̱ínjo éhe̱n nga bꞌi̱ kitsú:
\q “Ji xi nku nda̱ na̱ꞌmi tu̱ nkjéhé ni.”
\m
\v 22 Kui nga Jesu kitsꞌíhin nga nku ni tse̱tse̱ yꞌéndako̱ ngáha Nti̱a̱ná. ꞌYún nda sa kju̱a̱ tse̱tse̱ xuꞌbi̱ nga kju̱a̱ xi chóo̱.
\p
\v 23 Nkjin ṉkjún kama já na̱ꞌmi xingisoo̱ a̱tꞌaha̱ ngabayoo̱ yꞌéchjaha̱ nga ngju̱a̱i̱ndjuko̱ xáha̱.
\v 24 Tu̱nga máha Jesu, najmi kfe̱tꞌa xáha̱ a̱tꞌaha̱ tíjña tíkꞌun sín.
\v 25 Kui kju̱a̱ha nga maha̱ ra̱ tsꞌínkꞌanki síhin xi fꞌaikꞌúhu̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱tꞌaha̱ ni xi kitsꞌín, a̱tꞌaha̱ kui xi tíjña tíkꞌun tu̱ nkjéhé ni ko̱ bankintjáí xu̱ta̱ xi tsꞌe̱.
\p
\v 26 A̱tꞌaha̱ machjénná nku nda̱ na̱ꞌmi títjun xi nkúhu xuꞌbi̱, nku xi je, xi najmi nꞌenijéhe̱ ra̱ tsa mí nihi, xi najmi chu̱ntí, xi najmi kinꞌengujihi̱n já ngatitsuu̱n. Kui xi nꞌetsjoho̱ ndji̱o̱jmi ján.
\v 27 Kui xi najmi tjíhin nga xki̱ ni̱stjin tjun tsjá chje̱ tu̱ xi nꞌe̱ndyjatꞌaha̱ ra̱ ngatitsuhu̱n ko̱ a̱skan ngáha tu̱ xi nꞌe̱ndyjatꞌaha̱ ra̱ ngatitsuhu̱n xu̱to̱, a̱tꞌaha̱ bꞌa̱ i̱ncha tsꞌín já na̱ꞌmi xingisoo̱. Nkuhú ni̱yá kitsjá sín chje̱ nkꞌie nga kitsꞌínkjasꞌen yjoho̱.
\v 28 Kju̱a̱téxumoo̱ já na̱ꞌmi títjun xi yjoninte yꞌa kitsjá xáha̱, tu̱nga a̱skahan nga kitsjá Nti̱a̱ná kju̱a̱téxumoo̱, a̱sꞌa̱i yꞌéjña nga kitsjá xáha̱ Ntíhi̱. Kui xi kinꞌe ma xi tjíhin nga ka̱ma. Bꞌa̱ kikꞌie sín.
\c 8
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji xáha̱ Jesu ndji̱o̱jmi ján
\p
\v 1 Ndꞌa̱i̱ tíjñaná nda̱ na̱ꞌmi títjun xi bꞌa̱ tjín xáha̱, kui xi Nti̱a̱ná kitsjáná. Ngjikꞌiejñatꞌaha̱ Nti̱a̱ná má tíbatéxuma ndji̱o̱jmi ján. Kuihí ni xuꞌbi̱ xi mjeni̱ nga cho̱o.
\v 2 Kui xi tjíhi̱n xá a̱nte xi ꞌyún nkjúu̱n, a̱nte xi tíjña a̱ya ni̱nku̱ najyunte xi kui kikjin. Kui xi Nti̱a̱ná kitsꞌínnda, najmi xu̱ta̱.
\p
\v 3 ¿Má xi kui xáha̱ já na̱ꞌmi títjun? Chje̱ tsjá ko̱ tsꞌi̱ínkꞌien chu̱ xi fꞌaiko̱ xu̱ta̱. Kui nga Jesucristo̱ ta̱ tíjñaha̱ ra̱ chje̱ xi tsjáha.
\v 4 Tsa ni xi kꞌúéjñaha e̱i̱ a̱sunntei̱, najmi ka̱ ma ra̱ nda̱ na̱ꞌmi kai, a̱tꞌaha̱ ja tjín já na̱ꞌmi e̱i̱ xi tsjá chje̱ xi nkú tsꞌín tjítꞌa kju̱a̱téxumoo̱.
\p
\v 5 Ni̱nku̱ niꞌya najyunte xi kui kikjihin nkꞌa ján tíjña. Kui nga xi tíjñaha e̱i̱, kui xi ma joho. Yo̱ má nga tsꞌínxá já na̱ꞌmi xi tjín a̱sunntei̱. Ko̱ yaá ni xuꞌbi̱ a̱tꞌaha̱ nkꞌie nga tsꞌi̱ínnda Moise ni̱nku̱ najyuntee̱, Nti̱a̱ná bꞌa̱ kitsúhu̱: “Nda nda cha̱se̱i̱. Bꞌa̱ nꞌe̱kꞌíé sisin ngayjee̱ xi nkú tjín xi tsakuhu nga tsichukꞌunní a̱sunntu tje̱nnki̱u̱.”
\v 6 Tu̱nga ndꞌa̱i̱ ꞌyún nda sa xá xi kikꞌa̱i̱hi̱ Jesucristo̱ nga já na̱ꞌmi xi tjín a̱sunntei̱. Kui xi kitsꞌínchjéhe̱n Nti̱a̱ná nga yꞌéndako̱ xu̱ta̱ ni tse̱tse̱ xi ꞌyún nda sa, a̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná kitsúya títjun ni xi ꞌyún nda sa xi tsjáha̱ xu̱ta̱ xi tsꞌe̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji ni xi yꞌénda tse̱tse̱ Nti̱a̱ná
\p
\v 7 Tsa najmi chumi nihi xi kindyjatꞌaha̱ ni xi tjun yꞌéndako̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱, najmi ka̱machjén xi ma joho kai.
\v 8 Tu̱nga najmi kisasihín ra̱ Nti̱a̱ná ni xi kitsꞌín xu̱ta̱ xi tsꞌe̱. Bꞌa̱ tsꞌín tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná:
\q Bꞌi̱ kitsú Nti̱a̱ná: Ku̱i̱chú ni̱stjin,
\q nga kꞌuendáka̱ nku ni tse̱tse̱
\q xu̱ta̱ Israel ko̱ xu̱ta̱ Juda.
\q
\v 9 Ko̱ ni tse̱tse̱ xi tíxian nga kꞌuendá,
\q najmi bꞌa̱ joyaha xi nkúhu xi yꞌendáka̱ ntje̱ cháha̱,
\q nga jakjꞌa ntsja nga kikꞌonsje̱ a̱nte Egipto̱.
\q A̱tꞌaha̱ najmi ndjá tsinchajin ni xi tjun yꞌendáka̱,
\q kui nga kitsꞌin nga maha̱ ra̱.
\q
\v 10 Ku̱ichú ni̱stjin nga kuihí ni xuꞌbi̱
\q xi kꞌuendáka̱ xu̱ta̱ Israel.
\q Kꞌuejñájian kju̱a̱téxumana̱ kju̱a̱nkjintꞌakꞌuhu̱n,
\q ko̱ ta̱ kꞌuetꞌá a̱sun ani̱ma̱ha̱.
\q An xi ka̱ma Nti̱a̱ha̱,
\q ko̱ kui xi ka̱ma xu̱ta̱na̱.
\q
\v 11 Najmi ta̱ bꞌi̱ ngján ku̱a̱kúyaha̱ ra̱ já ntsꞌe̱,
\q ko̱ ta̱ ndaha xinkjín,
\q tsa tu̱ xi sku̱e̱he nga an xi Nti̱a̱ha̱.
\q A̱tꞌaha̱ ngatentee̱ sku̱e̱na,
\q xi ꞌyún ndyjaha̱ ko̱ santaha xi ꞌyún cháha̱.
\q
\v 12 An tsꞌinndyjatꞌaha̱ ngatitsuhu̱n,
\q ko̱ najmi ta̱ tsꞌinkjꞌáítsjehenna jéhe̱.
\p
\v 13 Nkꞌie nga Nti̱a̱ná títsꞌínkjó e̱i̱ nga nku ni tse̱tse̱ tíbꞌénda, kui xi tsuhu̱ ra̱ nga ja chá xi tjuu̱n. Ni xi ja chá xi najmi ta̱ ndaha, kui xi ja najmi ta̱ tse ka̱maha̱ ra̱ ma.
\c 9
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji xi nkú chjun ni̱nku̱ najyuntee̱
\p
\v 1 Ni xi tjun yꞌénda Nti̱a̱ná kitsúya xi nkú tsꞌín tjíhin nga nꞌe̱tsjoho̱, tu̱nga a̱sunntei̱hí kisasínjña a̱nte nkjún xi má nga nꞌe̱tsjoho̱.
\v 2 Bꞌi̱ tsꞌín kinꞌenda ni̱nku̱ najyuntee̱. A̱nte xi tjuu̱n, kui xi kikꞌin a̱nte nkjún. Yo̱ kisasínjña ndꞌí seti̱u̱ ko̱ kisꞌejña yámixa̱ xi sꞌentusún ni̱nku̱a̱n chje̱.
\p
\v 3 Ko̱ a̱nte xi tíjña a̱stu̱n najyun xi ma joho xi tje̱nchja a̱ya ni̱nku̱ najyuntee̱, kui xi kikꞌin a̱nte xi ꞌyún nkjún.
\v 4 Yo̱ kisꞌejña na̱chan chje̱ to̱onsine xi má nga sꞌetísun ni xi sinjne̱. Ko̱ yo̱ ta̱ kisꞌejña kaxa̱ tsje xi kjijnuyjehe̱ to̱onsine. Kui xi bakúchji nga Nti̱a̱ná yꞌéndako̱ nku ni xu̱ta̱ xi tsꞌe̱, ko̱ a̱ya kaxo̱ kisasínjñaya chu̱tsín to̱onsine xi má nga kisꞌeya nichine manaa̱, ko̱ ta̱ kisꞌejñaya yánisehe̱ Aaron xi kitjuhu̱ ntsꞌén, ko̱ ndji̱o̱te xi tjítꞌa kju̱a̱téxumoo̱.
\v 5 A̱sun kaxo̱ kisꞌentusún jo xi yjaha̱ tsja̱nka. Kui xi tsakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná ko̱ kitsjennéhe̱ tsja̱nka̱ha̱ a̱nte xi má nga Nti̱a̱ná kikjexín jéhe̱ xu̱ta̱. Nga̱tꞌa tsꞌe̱ ni xuꞌbi̱ najmi machjéhe̱n tsa ꞌyún tse chu̱bani̱jmíyaá ndꞌa̱i̱.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji xá xi kisꞌehe̱ ni̱nku̱ najyuntee̱
\p
\v 6 Bꞌa̱ tsꞌín kisꞌenda ni xuꞌbi̱, a̱sꞌa̱i fasꞌen tehe̱nte já na̱ꞌmiu̱ a̱nte xi tjuu̱n nga tsꞌíntjusun xáha̱.
\v 7 Tu̱nga máha a̱nte xi ma joho, nku tutuhú nda̱ na̱ꞌmi títjuu̱n fasꞌen yo̱. Nku ni̱yá fasꞌen xki̱ nú. Ko̱ nkꞌie nga fasꞌen yo̱, tjíhin nga ngju̱a̱i̱ko̱ jní tu̱ xi tsjáha chje̱ xi kꞌúéchjí ngatitsuhu̱n ko̱ ngatitsun xi tu̱ ndyjehé ra̱ kitsꞌín xu̱ta̱.
\v 8 Bꞌa̱ tsꞌín bakúchjihi Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná nga nkꞌie nga tíjña sa ni̱nku̱ najyunte xi tjuu̱n, najmi kje̱e yaha̱ ni̱yá xi bichú a̱nte xi ꞌyún nkjúu̱n.
\p
\v 9 Ngayjee̱ niu̱ bakú chu̱ba̱yaná xi nkú ma ndꞌa̱i̱. A̱tꞌaha̱ chje̱ ko̱ chu̱ xi nꞌekꞌien najmi maha̱ bꞌéya xi nkú tsꞌín tjíhin nga sꞌe̱ya kju̱a̱nkjintakꞌuhu̱n xu̱ta̱ xi kui nii̱ tsꞌíntsjoko̱ho̱ ra̱ Nti̱a̱ná.
\v 10 Najmi maha̱ bꞌa̱ tsꞌín niu̱ a̱tꞌaha̱ ni xi títsuhú kju̱a̱téxuma xuꞌbo̱ xi tu̱ a tje̱ntꞌahá, tu̱ ni chinehé yꞌaha̱ ra̱ ko̱ ni xi sꞌi ko̱ nga kjꞌa̱í kjꞌa̱í tsꞌín tsꞌín je yjoho̱ xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná yꞌaha̱ ra̱. Kui xi nꞌe̱tjusun santa nkúhu nga kjꞌa̱í kꞌu̱éjña ngáha Nti̱a̱ná.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji ni xi kitsꞌín jníhi̱ Jesu
\p
\v 11 Tu̱nga ja jꞌai Cristo̱ ko̱ ndꞌa̱i̱ kui xi nda̱ na̱ꞌmi títjun xi bangisjainá ni xi nda kju̱axi̱. Kui xi jasꞌen ni̱nku̱ najyunte xi ꞌyún nda sa ko̱ xi nda kikjin, xi najmi xu̱ta̱ kitsꞌínnda. Kui xi tsuhu̱ ra̱ nga najmi a̱sunntee̱ yꞌaha̱ ra̱.
\v 12 Nkuhú ni̱yá jasꞌen a̱nte xi ꞌyún nkjúu̱n. Najmi jníhi̱ chu̱tentsu̱ ngjiko̱ yo̱ ko̱ ta̱ ndaha jníhi̱ ntí turu̱. Jní xi tsꞌe̱ ní ngjiko̱. Bꞌa̱ tsꞌín yꞌéchjíntjai síhinná.
\p
\v 13 Jníhi̱ turu̱ ko̱ jníhi̱ chu̱tentsu̱ ko̱ nasuhu̱ ntí turu̱ xi kití, kui xi saténdzjojnúhu̱ xu̱ta̱ xi najmi je nginku̱n Nti̱a̱ná, ko̱ kju̱axi̱ nga bꞌa̱ tsꞌín ma jehe e̱i̱ a̱sunntei̱.
\v 14 Tsa ni xi bꞌa̱ tsꞌíhin kui niu̱, ¿a najmi ꞌyúhún tjín saha̱ ngaꞌyún jníhi̱ Cristo̱? Kui xi tíjñajihi̱n Espiri̱tu̱ xi tíjña sín nkꞌie nga kitsjá yjoho̱ xi nkúhu nku chje̱ xi je nginku̱n Nti̱a̱ná. Kui nga jníhi̱ Cristo̱ tsꞌín jehe kju̱a̱nkjintakꞌunná, tu̱ xi najmi ta̱ nꞌe̱hená ni xi fiko̱ná ngabaya nga tu̱ sahá tsjénnkihi̱í Nti̱a̱ná xi tíjña tíkꞌun.
\p
\v 15 Kui bꞌa̱ maha, Cristo̱ kꞌienntjáíhi xu̱ta̱ ko̱ bꞌa̱ tsꞌín kitsꞌín nda̱íhi̱ ra̱ ngatitsun xi i̱ncha kitsꞌín nkꞌie nga chjí saha̱ ra̱ ni xi tjun yꞌénda Nti̱a̱ná. Ko̱ Cristo̱ kitsꞌín nga kama chjíhi̱ ra̱ ni tse̱tse̱ xi yꞌénda Nti̱a̱ná, tu̱ xi xu̱ta̱ xi Nti̱a̱ná jꞌájihin ka̱ma tsꞌi̱ínkjáín síhi̱n ra̱ ni xi kitsúya títjun nga tsjáha̱.
\p
\v 16 Xi nkúhu xu̱ta̱, kintehe̱ ni nga ku̱a̱yá, bꞌénda títjun ni xi ka̱ma tsꞌe̱ ntíhi̱. Tu̱nga najmi ka̱mahá nꞌe̱kjáíhi̱n niu̱ tsa najmi tjun ku̱a̱yá xi kitsjá niu̱.
\v 17 A̱tꞌaha̱ ni̱stjin nga ku̱a̱yá xu̱ta̱ xi bꞌa̱ kitsꞌíu̱n chjíhi̱ ra̱ ni xuꞌbo̱, tu̱nga tsa tíjña tíkꞌun sa, najmi kje̱e chjíhi̱ ra̱ niu̱.
\p
\v 18 Ko̱ bꞌa̱ ta̱ kitsꞌín Nti̱a̱ná. Jní ta̱ yꞌéndako̱ho ni xi tjuu̱n. Bꞌa̱ tsꞌín kama chjíhi̱ ra̱ kui nii̱.
\v 19 Bꞌa̱ kitsꞌín Moise nkꞌie nga kitsúyaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nga nkúnkú kju̱a̱téxuma xi tjítꞌa xu̱ju̱n kju̱a̱téxumoo̱. A̱sꞌa̱i jakjꞌá jníhi̱ ntí turu̱ ko̱ jníhi̱ chu̱tentsu̱. Ntánijua kitsꞌíntjijinko̱ho ko̱ kitsungijin tsa̱nka̱ xi ni ko̱ yá isopo̱. Kui xi kitsꞌínchjén nga tsaténdzjojnúko̱ho̱ ra̱ jníu̱ xu̱ju̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ ta̱ ngayjee̱ xu̱to̱.
\v 20 A̱sꞌa̱i bꞌa̱ kitsú Moise: “Kui jní xuꞌbi̱ xi títsꞌín nga chjíhi̱ ra̱ ni xi tíbꞌéndako̱nu̱u Nti̱a̱ná.”
\p
\v 21 Ko̱ Moise ta̱ tsaténdzjojnuhu̱ jníu̱ ni̱nku̱ najyuntee̱ ko̱ ngayjee̱ ni xi nꞌechjén yo̱ nga nꞌetsjoho̱ Nti̱a̱ná.
\v 22 Xi nkú nga tsꞌín tjítꞌa kju̱a̱téxumoo̱ nga tu̱ xi nku ni ka̱ma jehe nginku̱n Nti̱a̱ná, jníhí xi maha̱ bꞌa̱ tsꞌín. A̱tꞌaha̱ tsa najmi ngju̱a̱i̱ ndzjo jní, najmi tjín kju̱a̱nꞌendyjatꞌa.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga Jesu kitsꞌínkjasꞌen yjoho̱ ngandaná
\p
\v 23 Bꞌa̱ tsꞌín tjíhin nga kinꞌe je nginku̱n Nti̱a̱ná ni xuꞌbo̱. Kui niu̱ xi bꞌéjña chu̱ba̱ya ni xi tjín ndji̱o̱jmi ján. Tu̱nga máha ni xi tjín ndji̱o̱jmi ján, nku chje̱ xi ꞌyún nda sa nga xuꞌbo̱ kamachjéhe̱n nga kinꞌe je.
\v 24 Cristo̱ najmi a̱nte xi ꞌyún nkjún xi ntsja xu̱ta̱ kitsꞌínndako̱ho jasꞌen, ko̱ tsa nku xi bꞌa̱ mama tjín xi nkú nga tjín xi kui kikjin. Ndji̱o̱jmi ján ní tsichu ko̱ tíjña nginku̱n Nti̱a̱ná ndꞌa̱i̱ ngandaná.
\p
\v 25 Ko̱ najmi jasꞌen ndji̱o̱jmi ján tsa tu̱ xi nkjin ni̱yá tsjáha chje̱ yjoho̱, xi nkú tsꞌín fasꞌen já na̱ꞌmiu̱ a̱nte xi ꞌyún nkjúu̱n nga xki̱ nú fasꞌenko̱ jní xi najmi kui tsꞌe̱.
\v 26 A̱tꞌaha̱ tsa nkjin ni̱yá jasꞌen Cristo̱ yo̱, nkjin ra̱ ni̱yá kꞌien kai, bꞌaha̱ ra̱ nkúhu nga kamanda a̱sunntee̱ ko̱ santaha ndꞌa̱i̱. Tu̱nga nkuhú ni̱yá tsakúchji yjoho̱ ndꞌa̱i̱, ni̱stjin fekuhu xi kichꞌaá ndꞌa̱i̱, ko̱ kitsꞌínkjasꞌen yjoho̱ xi nkúhu chje̱ tu̱ xi kitsꞌín tꞌaxíhin ngatitsuu̱n.
\p
\v 27 Xi nkú nga tsꞌín tíjña nga ngayjee̱ xu̱ta̱ tjíhin nga nkuhú ni̱yá ku̱a̱yá ko̱ a̱skahan cha̱se̱he̱ mí nihi xi kitsꞌín,
\v 28 kui nga bꞌa̱ ta̱ tsꞌín Cristo̱ nkuhú ni̱yá kitsjá yjoho̱ xi nkúhu chje̱ nga kikjexín ngatitsuhu̱n xu̱ta̱. Ko̱ nkꞌie nga kjꞌu̱a̱í ni̱yá xi ma joho, najmi kjꞌu̱a̱í tsa ngatitsun tsꞌi̱ínndyjatꞌa. Xu̱ta̱ xi tíkuyá níhi̱ kjꞌu̱a̱íkjꞌá.
\c 10
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga nkuhú ni̱yá kitsjá Jesu chje̱ tu̱ xi nꞌe̱ndyjatꞌaha ngatitsuu̱n
\p
\v 1 Kju̱a̱téxumaha̱ Moise tu ꞌya yꞌéjña chu̱ba̱yahá ni nda xi kjꞌu̱a̱í a̱skahan. Najmi kui xi nda kikjiu̱n. Kui nga kju̱a̱téxumoo̱ ndaha̱chí najmi maha̱ ra̱ tsꞌíhin nga ka̱ma xi tjíhin nga ka̱ma xu̱ta̱ xi xki̱ nú fꞌaikꞌúhu̱n Nti̱a̱ná nga ta̱ kuihi chje̱ tsjá.
\v 2 A̱tꞌaha̱ tsa xu̱ta̱ xi chje̱ tsjáha̱ Nti̱a̱ná nkuhú ni̱yá ka̱ma je kai, najmi bꞌa̱ ta̱ ku̱i̱tsu̱hu kju̱a̱nkjintakꞌuhu̱n nga jé tje̱he̱n ko̱ najmi ta̱ tsjáha chje̱.
\v 3 Tu̱nga chje̱ xi tsjá ní xki̱ nú, kui xi tsꞌínkjꞌáítsjehe̱n nga tjíhi̱n ngatitsun.
\v 4 A̱tꞌaha̱ jníhi̱ turu̱ ko̱ jníhi̱ chu̱tentsu̱ najmi maha̱ kjexín ngatitsuu̱n.
\p
\v 5 Kui bꞌa̱ maha, nkꞌie nga jꞌaihi Cristo̱ a̱sunntee̱, bꞌi̱ kitsú:
\q Najmi kinꞌe mjei chu̱ xi nꞌekꞌien ko̱ chje̱,
\q kui nga nku yjoninte kinꞌekꞌahaní.
\q
\v 6 Najmi kama tsjohi chu̱ xi sꞌetíyje,
\q ko̱ ta̱ ndaha xi nꞌekꞌien nkꞌie nga sꞌechjí ngatitsuu̱n.
\q
\v 7 Kui nga bꞌa̱ kixihinna: “Á an e̱i̱.
\q Ji Nti̱a̱na̱, jáa̱ tu̱ xi tsꞌintjusuhunna ni xi mjehi,
\q xi nkú tsꞌín tínchja̱ni̱jmíyahana xu̱ju̱n éhi̱n.”
\p
\v 8 Títjun bꞌi̱ kitsú nga kinchja̱: “Najmi kinꞌe mjei ko̱ ta̱ ndaha najmi kama tsjohi chu̱ xi nꞌekꞌien ko̱ chje̱ ko̱ chu̱ xi sꞌetíyje ko̱ xi nꞌekꞌien nga sꞌechjí ngatitsuu̱n.” Bꞌa̱ kitsú ndaha tsa bꞌa̱ títsu kju̱a̱téxumoo̱ nga xu̱ta̱ tjíhin nga tsjá ni xuꞌbo̱.
\v 9 A̱skahan bꞌi̱ ta̱ kitsú sa: “Á an e̱i̱. Jáa̱ tu̱ xi tsꞌintjusuhunna ni xi mjehi.” Bꞌa̱ tsꞌín kitsꞌín tꞌaxíhin chje̱ xi tjun kitsꞌínkjó tu̱ xi yꞌéjñaha ni xi kitsú a̱skahan.
\v 10 Ko̱ a̱tꞌaha̱ kitsꞌíntjusun Jesucristo̱ ni xi mjehe̱ Nti̱a̱ná, kui nga tsichu ma jehená nginku̱n Nti̱a̱ná nkꞌie nga nkuhú ni̱yá kitsꞌínkjasꞌen yjonintehe̱ xi nkúhu chje̱.
\p
\v 11 Ngayjee̱ já na̱ꞌmiu̱ xki̱ ni̱stjin tsꞌín xá xi kanéhe̱. Nkjin ni̱yá tu̱ nku kuihí xáha xi tsꞌín nga tsjá chje̱, chje̱ xi ndaha̱chí najmi maha̱ kjexín ngatitsun.
\v 12 Tu̱nga Jesucristo̱ nkuhú ni̱yá kitsjá chje̱. Kui xi kitsꞌínndyjajnu ngatitsuhu̱n xu̱ta̱ ko̱ tu̱ nkjéhé ni chjíhi̱ ra̱. A̱sꞌa̱i ngjikꞌiejñatꞌaha̱ Nti̱a̱ná.
\v 13 Yo̱ tíjña nga tíkuyá santa nkúhu nga kꞌu̱éntu Nti̱a̱ná xi fi kontra̱ha̱ kinte tsu̱ku̱.
\v 14 Nkuhú chje̱ kitsjá tu̱ xi ka̱maha xu̱ta̱ xi kíkjꞌátsꞌe̱ xi tjíhin nga ka̱ma ko̱ bꞌa̱ kꞌúéntu sín.
\p
\v 15 Ko̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná bꞌéjña chjiná niu̱ nga bꞌi̱ tsu:
\q
\v 16 Nkꞌie nga bꞌa̱ kama, títsu Nti̱a̱ná,
\q kuihí ni xuꞌbi̱ xi kꞌuendáka̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱.
\q Kꞌuejñájian kju̱a̱téxumana̱ kju̱a̱nkjintꞌakꞌuhu̱n,
\q ko̱ ta̱ kꞌuetꞌá a̱sun ani̱ma̱ha̱.
\m
\v 17 Ko̱ bꞌi̱ ta̱ kitsú:
\q Najmi ta̱ tsꞌinkjꞌáítsjen sahana
\q ngatitsuhu̱n ko̱ ni chꞌonkꞌuhu̱n.
\m
\v 18 Ko̱ má nga nꞌendyjatꞌa ngatitsun, najmi ta̱ nꞌekꞌien saha chu̱ nga sꞌechjí.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga tjíhin nga kfinndjuka̱á ni xi tsjáná Jesu
\p
\v 19 Kui bꞌa̱ maha ndꞌa̱i̱, já ntsꞌe, nga̱tꞌaha̱ ngabayaha̱ Jesu najmi ta̱ binchankjúhu̱n ra̱á yjoná nga ku̱i̱tjásꞌe̱én a̱nte xi ꞌyún nkjúu̱n.
\v 20 A̱tꞌaha̱ Jesu kikjexꞌáná ni̱yá xi fꞌatikjá najyun xi tje̱nchja a̱nte xi ꞌyún nkjúu̱n, nku ni̱yá tse̱tse̱ xi tíjña tíkꞌun. Kui najyuu̱n, kui xi tsuhu̱ ra̱ yjonintehe̱ Jesu.
\v 21 Ko̱ kui xi nda̱ na̱ꞌmi kꞌaku̱ná xi basehe̱ ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná.
\v 22 Kui nga ngayjehe ani̱ma̱ná tjinkꞌúhu̱n ra̱á Nti̱a̱ná ko̱ najmi tu̱ jo jan katumaná nga sꞌe̱jinná Nti̱a̱ná. A̱tꞌaha̱ ja kinꞌe je ani̱ma̱ná. Najmi ta̱ chu̱ntí tjíyaha kju̱a̱nkjintakꞌunná ko̱ ja kinꞌe chunko̱ho ntánijua je yjonintená.
\p
\v 23 Ndjá ti̱nchajián ni xi tíchuyáá, a̱tꞌaha̱ bꞌa̱ tsꞌín sꞌejinná ko̱ yaá nga tsꞌín Nti̱a̱ná ni xi kitsú.
\v 24 Ti̱nchísjai ni̱yáá xi nkú tsꞌín bꞌi̱ ngjáhán ku̱i̱si̱nka̱á xinki̱á tu̱ xi sꞌe̱ sahaná kju̱a̱tjo ko̱ nga nꞌe̱ saá ni xi nda.
\v 25 Najmi tu̱ bꞌejñaá nga ka̱ma ñjakúka̱á xinki̱á, xi nkú i̱ncha tsꞌín kꞌu̱a̱. Tu̱ sa ní bꞌi̱ ngján tjen ngaꞌyúhu̱ún xinki̱á, ko̱ ꞌyún bꞌa̱ nꞌe̱ saá a̱tꞌaha̱ tíyaá nga tíbichú tiña ni̱stjin nga kjꞌu̱a̱í Nda̱ Nti̱a̱ná.
\p
\v 26 Tsa ja yaá én xi na̱xu̱ tjín ko̱ tu̱ nku tínꞌenáá ngatitsun, najmi ta̱ tjín saha chje̱ xi kꞌu̱a̱i̱ tu̱ xi nꞌe̱ndyjatꞌaha ngatitsunná.
\v 27 Nku tutuhú nkjúhu̱n kju̱a̱ xi nꞌe̱ná ndyjun nkini̱ chúyaha̱á ko̱ ndꞌí xi tu̱ xi ꞌyúhún xi tsꞌínkjeko̱ho Nti̱a̱ná xi fi kontra̱ha̱.
\p
\v 28 Ni̱stjin nkꞌie, xi najmi tsꞌíntjusun kju̱a̱téxumaha̱ Moise, kui xi najmi chꞌa ma ni̱ma̱ha̱ nga nꞌekꞌien. Bꞌa̱ ma tsa jo ko̱ tsa jan xi ku̱i̱tsu̱ya jé xi kitsꞌín.
\v 29 Tsa bꞌa̱ tsꞌín nkjún tíjña kju̱a̱téxumoo̱, ¿mí ni xi nꞌe̱he̱ xi tíbasinne Ntíhi̱ Nti̱a̱ná? ¿Mí nihi xi nꞌe̱he̱ xi tu̱ a nihí tímaha̱ jní xi yꞌéndako̱ho Nti̱a̱ná ni tse̱tse̱ xi tsꞌín jehe̱ xu̱ta̱ xi bꞌa̱ títsꞌíu̱n? ¿Mí nihi xi ka̱maha̱ xi chꞌon títsuhu̱ Espiri̱tu̱ xi tsꞌínndzjo kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná? ꞌYún tse kju̱a̱ni̱ma̱ xi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n xi bꞌa̱ tsꞌíu̱n.
\p
\v 30 Yaá nga bꞌi̱ kitsú Nti̱a̱ná: “Ahán xi kꞌuasjé chjíá, an xi tsjaha̱ chjíhi̱.” Ko̱ bꞌi̱ ta̱ tsꞌín tjítꞌa ya: “Nti̱a̱ná ku̱a̱se̱he̱ mí nihi xi kitsꞌín xu̱ta̱ xi tsꞌe̱.”
\v 31 ¡Tu̱ xí nkjúhún tjín nkꞌie nga Nti̱a̱ná xi tíjña tíkꞌuu̱n tsꞌínkꞌíéchjí xi najmi benkjúhu̱n!
\p
\v 32 Nꞌe̱kjꞌáítsjoho̱on yjonu̱u ni̱stjin nkꞌie, nkꞌie nga a̱sꞌa̱i kamankjihínnu̱u én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná. ꞌYún ndjá tsincho nga kinꞌe chúkju̱o kju̱a̱ni̱ma̱ xi kisakúnu̱u.
\v 33 Tjín ni̱stjin nga chꞌon kikꞌinnu̱u ko̱ kinꞌeꞌunnu̱u nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱, ko̱ kjꞌa̱í ni̱stjin ngáha ta̱ kamako̱o xu̱ta̱ xinki̱u xi bꞌa̱ ta̱ kamatꞌain.
\v 34 Ta̱ kama ni̱ma̱nu̱u xu̱ta̱ xi kjintuyáꞌyún ko̱ kinꞌekjón nga kichjuꞌánu̱u ni xi tjínnu̱u. Tsjo kamanu̱u nga bꞌa̱ kamatꞌon a̱tꞌaha̱ yo nga ndji̱o̱jmi ján tíjñanu̱u ni xi ꞌyún nda sa xi najmi maha̱ fe.
\p
\v 35 Tu̱ nkú katuma ꞌyún takꞌunnú Nti̱a̱ná, a̱tꞌaha̱ tsa bꞌa̱ nꞌo̱o, chánka chjí xi nꞌe̱kjóho̱on.
\v 36 Tjíhin nga nꞌe̱ chúkju̱o ni xi tímatꞌon, tu̱ xi ka̱ma nꞌe̱henu ni xi mjehe̱ Nti̱a̱ná ko̱ bꞌa̱ tsꞌín sa̱kúhu̱nu̱u ni xi kitsúya títjun nga tsjá.
\v 37 A̱tꞌaha̱ bꞌi̱ tsꞌín tjítꞌa éhe̱n Nti̱a̱ná:
\q Ndyja sa i̱chí nga kjꞌu̱a̱í xi tjíhin nga kjꞌu̱a̱í,
\q najmi ta̱ kꞌu̱a̱ndayaha̱ ra̱.
\q
\v 38 Xu̱ta̱ xi tsꞌa̱n xi ja na̱xu̱ nginkán
\q kꞌúéjña tíkꞌun tu̱ nga̱tꞌaha̱ nga sꞌejihi̱n an.
\q Tu̱nga tsa ngju̱a̱i̱njihi̱stu̱n,
\q najmi ta̱ sa̱síhinna kui xu̱to̱.
\m
\v 39 Ñá najmi xu̱ta̱ xi finjihi̱stu̱n nga tífi xi má nga ndyja̱. Sꞌejin níná ko̱ tíchuhu̱ún ani̱ma̱ná.
\c 11
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji ni xi ꞌmihi̱ ko̱ nkú tsuhu̱ ra̱ nga sꞌejinná Nti̱a̱ná
\p
\v 1 Nkꞌie nga sꞌejinná Nti̱a̱ná, ya kixi̱á nga nꞌe̱kjáíhi̱ín ni xi tíchuyáha̱á ko̱ behe̱ takꞌaán nga kju̱axi̱ ni xi najmi tíma chjiná.
\v 2 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n xu̱ta̱ xi kisꞌe ni̱stjin nkꞌie, kui nga nda tsꞌín i̱ncha kichubani̱jmíyaha.
\p
\v 3 A̱tꞌaha̱ sꞌejinná Nti̱a̱ná, kui nga yahaná nga én xi tsitjuhu tsꞌa Nti̱a̱ná kitsꞌínndako̱ho a̱sunntee̱ ko̱ mankjinná nga ni xi tíyaá kinꞌendako̱ho ni xi najmi ma chji.
\p
\v 4 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Abel Nti̱a̱ná, kui nga kitsjáha̱ ra̱ Nti̱a̱ná chje̱ xi ꞌyún nda sa nga xi kitsjá Cain. A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n, kui nga Nti̱a̱ná bꞌa̱ kitsúhu nga kui xi nku nda̱ xi na̱xu̱ ko̱ kitsꞌínkjáíhi̱n chje̱he̱. Ko̱ ndaha tsa ja kꞌien Abel, tu̱nga tíbakú chu̱ba̱yaháná xi nkú tsꞌín kisꞌejihi̱n.
\p
\v 5 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Enoc Nti̱a̱ná, kui nga Nti̱a̱ná ngjiko̱ tíkꞌuhu̱n ra̱ ndji̱o̱jmi ján ko̱ najmi kꞌien. Najmi ta̱ kisakúhu, a̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná jakjꞌájihi̱nséhe̱n. Ko̱ kintehe̱ ni nga kichjubé, nda tsꞌín kichubani̱jmíyaha nga kitsꞌín ni xi kisasíhi̱n Nti̱a̱ná.
\v 6 Tsa najmi sꞌejihi̱n xu̱ta̱ Nti̱a̱ná, najmi tjín xi nkú tsꞌín sa̱síhi̱n ra̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱ xuꞌbo̱. A̱tꞌaha̱ xi mjehe̱ kjꞌu̱a̱íkꞌun tiñaha̱ Nti̱a̱ná, tjíhin nga sꞌe̱jihi̱n nga tíjña Nti̱a̱ná ko̱ nga Nti̱a̱ná tsjáha̱ ni xi nda xu̱ta̱ xi bangisjaihi̱.
\p
\v 7 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Noe Nti̱a̱ná, kui nga kintꞌéꞌéhen nkꞌie nga Nti̱a̱ná kitsúya títjuhu̱n ra̱ ni xi najmi kje̱e ma chji ko̱ kitsꞌínnda tsutsu chánkoo̱ nga kitsꞌínkꞌanki xu̱ta̱ xi tsꞌe̱. Bꞌa̱ tsꞌín kisꞌejñanehe̱ ra̱ xu̱ta̱ nga kfe̱, ko̱ kisakúhu̱ Noe nga na̱xu̱ ka̱ma nginku̱n Nti̱a̱ná a̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n.
\p
\v 8 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Abraham Nti̱a̱ná, kui nga kintꞌéꞌéhen nkꞌie nga kichubaha̱ nga ngju̱a̱i̱ nanki xi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n a̱skahan, ndaha tsa najmi be sisin má nga ngji nga tsutju.
\v 9 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n, kui nga yꞌejñaha nanki xi kitsúya títjuhu̱n ra̱ Ntia̱ná nga tsjáha̱, ndaha tsa yꞌejña xi nkúhu nku nda̱ xi xin nibáha. Niꞌya najyunte yꞌejñayako̱ Isaac ko̱ Jacob, xi a̱skahan ta̱ tsꞌi̱ínkjáíhi̱n ni xi kitsúya títjuhu̱n Nti̱a̱ná.
\v 10 Bꞌa̱ kitsꞌín Abraham a̱tꞌaha̱ ja tíjñajin kju̱a̱nkjintakꞌuhu̱n nga nanki xi najmi ndyja̱ kꞌúéjña, xi Nti̱a̱ná kꞌu̱énda ko̱ tsꞌi̱ínnda.
\p
\v 11 Ko̱ a̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Abraham Nti̱a̱ná, kui nga kikꞌa̱i̱hi̱ ra̱ ngaꞌyún nga ka̱maha na̱ꞌmi, ndaha tsa ja chá ṉkjún ko̱ nti̱ Sara̱, a̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n nga Nti̱a̱ná tsꞌi̱íntjusun ni xi kitsúya títjuhu̱n.
\v 12 Kui nga nku nda̱ xi najmi ta̱ tjíhi̱n ra̱ ngaꞌyún yjonintehe̱, kui xi kisꞌehe̱ ntje̱ xi bꞌa̱ tsꞌín nkjin tsichu ma xi nkúhu niñu xi tjín nkꞌa ján ko̱ xi nkúhu tsumí xi tjín a̱ndai ntáchakꞌuu̱n, kui xi najmi maha̱ sꞌexki̱.
\p
\v 13 Ngayjee̱ xu̱ta̱ xuꞌbi̱ i̱ncha kꞌien nga najmi kitsꞌínkjáíhi̱n ni xi kitsúya títjuhu̱n Nti̱a̱ná nga tsjáha̱. Tu̱nga i̱ncha kisꞌejihín ra̱ ko̱ kama chu̱ba̱yaha̱ niu̱, ko̱ bꞌa̱ i̱ncha kitsú ani̱ma̱ha̱ nga kui xi xin i̱ncha nibáha ko̱ nga tu̱ tjímasúhún a̱sunntei̱.
\v 14 Xi bꞌa̱ i̱ncha tsu, kui xi bakúchji nga nanki xi tsꞌe̱ tíi̱ncha bangisjai.
\v 15 A̱tꞌaha̱ tsa tu̱ nku kama bahá ra̱ má nga i̱ncha nibaha, kikꞌóya ra̱ ngáha kai.
\v 16 Tu̱nga kama mjehé ra̱ nku a̱nte xi ꞌyún nda sa, kui xi tíjña ndji̱o̱jmi ján. Kui nga najmi ma subaha̱ ra̱ Nti̱a̱ná nga ya nga kui xi Nti̱a̱ha̱ xu̱ta̱ xuꞌbo̱, a̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná ja yꞌéndaha̱ nku nanki.
\p
\v 17 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Abraham Nti̱a̱ná, kui nga kitsjáha Isaac xi nkúhu tsa chje̱ nkꞌie nga kikjutꞌayákꞌuhu̱n Nti̱a̱ná. Kama kꞌun nga xi nkúhu nku chje̱ tsjá ntí nku tutuhu̱, ndaha tsa ntíu̱ kinchja̱jin Nti̱a̱ná
\v 18 nga bꞌi̱ kitsúhu̱: “Isaac yꞌaha̱ ra̱ ntje̱ xi sꞌe̱hi.”
\v 19 Bꞌa̱ kitsú Abraham nga Nti̱a̱ná tjíhi̱n ngaꞌyún xi má nga tsꞌínkjꞌáíya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱. Kui nga kisakú ngáha̱ ra̱ ntíhi̱ xi nkúhu tsa jꞌáíya ngáha̱ ra̱.
\p
\v 20 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Isaac Nti̱a̱ná, kui nga nda kinchja̱nehe Jacob ko̱ Esau nginku̱n Nti̱a̱ná nga kitsúyaha̱ ni xi ka̱ma a̱skahan.
\p
\v 21 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Jacob Nti̱a̱ná, kui nga kintehe̱ ni nga ku̱a̱yáha, nda kinchja̱ne nginku̱n Nti̱a̱ná nga nkúnkú ntíhi̱ Kuse. Kitsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga yꞌaꞌyúhún ko̱ ya yánisehe̱ nga tsisintje̱n.
\p
\v 22 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Kuse Nti̱a̱ná, kui nga kintehe̱ ni nga ku̱a̱yáha, kitsúya títjun nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga ku̱i̱tju xu̱ta̱ Israel a̱nte Egipto̱ ko̱ kitsúya xi nkú nꞌe̱he̱ nintaha̱.
\p
\v 23 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n xi cháha̱ Moise Nti̱a̱ná, kui nga kingjájña ꞌmaha ntíu̱ jan sá tjíhin nkꞌie nga kitsin, a̱tꞌaha̱ i̱ncha kikie nga tsjo tjín ntíu̱ ko̱ najmi kitsankjún kju̱a̱téxuma xi kitsjá nda̱ rei̱hi̱ Egipto̱.
\p
\v 24 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Moise Nti̱a̱ná, kui nga najmi kitsꞌín yuhu nga ntíhi̱ ta̱kjíhi̱n nda̱ faraon kꞌúíhi̱n ra̱ nga ja kama chá.
\v 25 Kama mje níhi̱ nga ta̱ sa̱kútꞌaha̱ kju̱a̱ꞌun xi tíbehe̱ xu̱ta̱ha̱ Nti̱a̱ná ko̱ najmi nga tsꞌi̱íntsjojin kutju kju̱a̱tsjo xi tsjá ngatitsuu̱n.
\v 26 Kitsꞌínnkjinkꞌun nga ꞌyún chjí saha̱ ra̱ kju̱a̱ni̱ma̱ xi sa̱kúhu̱ nga kju̱a̱nchi̱ná xi tjín a̱nte Egipto̱, a̱tꞌaha̱ kikuyáha̱ chjí xi tsꞌi̱ínkjáíhi̱n a̱skahan. Ta̱ kuihi kju̱a̱ni̱ma̱ xi a̱kahan sa̱kúhu̱ xi tsꞌi̱ín nibá Nti̱a̱ná ngajoho̱.
\p
\v 27 Ko̱ a̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Nti̱a̱ná, kui nga tsitjuhu a̱nte Egipto̱ ko̱ najmi kitsankjún kju̱a̱kjaha̱n nda̱ rei̱. Najmi kitsꞌínkjehe̱ kꞌun, a̱tꞌaha̱ bꞌa̱ kama xi kikie Nti̱a̱ná xi najmi ma chji kamaha̱.
\v 28 Ko̱ a̱tꞌaha̱ ya kisꞌejihi̱n Nti̱a̱ná, kui nga tsꞌasjehe Sꞌí Pascu̱a̱ ko̱ kitsjákju̱a̱ nga jní nꞌe̱kꞌiko̱ho a̱nkju̱a̱ha̱ niꞌyaha̱ xu̱ta̱ Israel, tu̱ xi ntítsje xi tsꞌi̱ínkꞌiehen ntí tjuhu̱n xu̱ta̱ Egipto̱ najmi tsꞌi̱ínko̱ho ntí tjuhu̱n xu̱ta̱ Israel.
\p
\v 29 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n xu̱ta̱ Israel Nti̱a̱ná, kui nga jꞌatikjáha Ntáchakꞌun Niu̱ xi nkúhu tsa nanki kixi. Tu̱nga kꞌienjinntáhá já jun Egipto̱ nkꞌie nga kama mjehe̱ nga bꞌa̱ ta̱ i̱ncha tsꞌi̱ín ko̱ kui.
\p
\v 30 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n xu̱ta̱ Israel Nti̱a̱ná, kui nga tsixuntuhu xjóho̱ nanki Jerico a̱skahan nga yꞌemandai xu̱ta̱ Israel yo̱ yatu ni̱stjin tjíhin.
\v 31 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n na̱ská Rahab Nti̱a̱ná, kui nga najmi kꞌiehen xi nkúhu xu̱ta̱ xi najmi kintꞌéꞌén, a̱tꞌaha̱ nda tsꞌín kitsꞌínkjáíhi̱n já jun Israel xi tsichukase maña̱ yo̱.
\p
\v 32 ¿Ko̱ mí nihi xi xín sa? Tse ṉkjún ngju̱a̱i̱ko̱na tsa kuinchjani̱jmíyahana nda̱ Gedeon, nda̱ Barak, nda̱ Sanson, nda̱ Jefte, nda̱ David, nda̱ Samuel ko̱ já profeta̱.
\v 33 A̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Nti̱a̱ná jóo̱, kui nga tjín xi kitsꞌín ngana̱ha̱ ra̱ já rei̱, ko̱ nga nda tsatéxumaha̱ xu̱ta̱ xi tsꞌe̱, ko̱ nga kitsꞌínkjáíhi̱n ni xi kitsúya títjun Nti̱a̱ná nga tsjáha̱, ko̱ nga kitsꞌín ngana̱ha̱ xoo̱,
\v 34 ko̱ nga kitsꞌínkꞌienya ndꞌí xi tu̱ xí ꞌyúhún, ko̱ nga tsitjunkihi̱ yjoho̱ nga kisꞌehe̱ ki̱cha̱, ko̱ nga kitsjá ngaꞌyúhu̱n yjoho̱ ndaha tsa najmi ta̱ chúkju̱a̱ha̱ ra̱, ko̱ nga ndjá tsꞌasje yjoho̱ nga kikján, ko̱ nga tsanka tje̱nnki já jun kontra̱ha̱.
\p
\v 35 Kisꞌe jminchjín xi kitsꞌínkjáín tíkꞌun ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ xinkjín xi ja kꞌien. Ko̱ tjín ngá xi un kikiehe̱ nga kꞌien, a̱tꞌaha̱ a̱nte xi ꞌyún nda sa nga kjꞌu̱a̱íya ngáha̱ ra̱ mjehe̱. Kui nga najmi kitsꞌín yuhu nga tsꞌi̱íhin ni xi kikꞌihi̱n tu̱ xi ka̱ma nda̱íhi̱ ra̱ kai.
\v 36 Ko̱ ta̱ tjín xi kichajnucha ko̱ kisꞌehe̱, ko̱ santaha kisꞌeꞌyún ko̱ kisꞌentuyáꞌyún.
\p
\v 37 Ko̱ tjín xi ndji̱o̱ kisꞌehe̱, ko̱ xi ki̱cha̱ꞌyá kitikjáha, ko̱ xi ki̱cha̱ ndju kinꞌekꞌienko̱ho. Ko̱ tjín xi yꞌemasún nga chu̱ba̱ kingjahá tja̱ba̱xíhi̱n chu̱tsa̱nka̱ ko̱ xi tsꞌe̱ chu̱tentsu̱. Xꞌa̱n yꞌentu, ko̱ kitsjennkí uncha, ko̱ kinꞌeꞌuhu̱n.
\v 38 Yꞌemasún nanki kixiu̱ ko̱ a̱jin a̱sunntu tje̱nki̱. Yꞌentuyá ti̱xa̱ ngijoo̱ ko̱ ti̱xa̱ xi yja tꞌanankiu̱. Xu̱ta̱ xuꞌbi̱, kui xi ꞌyún nda kama nginku̱n Nti̱a̱ná. A̱sunntee̱ najmi tje̱he̱n ra̱ xu̱ta̱ xuꞌbi̱.
\p
\v 39 Nda tsꞌín kichubani̱jmíyaha ngayjee̱ xu̱ta̱ xuꞌbi̱ a̱tꞌaha̱ kisꞌejihi̱n Nti̱a̱ná, tu̱nga najmi ni̱stjihín kisakúhu̱ ni xi kitsúya títjun Nti̱a̱ná nga tsjáha̱.
\v 40 Bꞌa̱ kama a̱tꞌaha̱ kitsꞌín kuenta̱ná Nti̱a̱ná. Najmi kitsjá nga nkuhú kui xu̱ta̱ xuꞌbo̱ ka̱ma xi tjíhin nga ka̱ma. Kama mje níhi̱ Nti̱a̱ná nga ta̱ ñja ta̱ ñja ka̱maka̱á xu̱ta̱ xuꞌbo̱ xi tjíhin nga ka̱maá.
\c 12
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga Nti̱a̱ná tsꞌínkꞌa ni̱yá xi tjoho̱
\p
\v 1 Kui bꞌa̱ maha, kitsendáíhiná xu̱ta̱ xi bakú chu̱ba̱yaná xi nkú tsꞌín kisꞌejihi̱n Nti̱a̱ná. Kui nga tꞌentu tꞌaxíhinná tu̱ mí nihí ni xi tsꞌínꞌáíná ko̱ ngatitsun xi mjehe̱ kꞌo̱je̱nnkiná, ko̱ tjen ngaꞌyúhu̱ún yjoná nga kfin jahaná má tíbankíaán.
\v 2 Nkuhú Jesu xi nꞌe̱sihi̱ín. Kui xi kikꞌatutsꞌi̱hi̱n nga sꞌejinná ko̱ tsꞌín nga sꞌejinná xi nkú tsꞌín tjíhin nga sꞌe̱jinná. Kikie títjun kju̱a̱tsjo xi sa̱kúhu̱ ko̱ kui nga kitsꞌíhin ngaꞌyún nga kꞌientꞌá kruu̱ ko̱ najmi nkjún kamaha̱ nga̱tꞌaha̱ kju̱a̱suba xi kisakúhu̱ nga bꞌa̱ tsꞌín kꞌien. Ko̱ a̱skahan yꞌejñatꞌaha̱ Nti̱a̱ná má nga batéxuma.
\p
\v 3 Cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o Jesu xi ꞌyún ṉkjún kitsꞌín chúkju̱a̱ nkꞌie nga kitsújnu kitsútꞌaha̱ já ngatitsuu̱n. Cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o, tu̱ xi najmi kfe̱ntaha̱nu̱u ko̱ kfe̱he̱ ra̱ takꞌun.
\v 4 Tíbixkjanko̱o ngatitsuu̱n, tu̱nga najmi kje̱hé sakúnu̱u ngabaya nga bꞌa̱ tínꞌo.
\p
\v 5 Ko̱ ja kinꞌechayo én xi tsjáni̱yánu̱u, xi títsuya nga jun xi ntíhi̱ Nti̱a̱ná. A̱tꞌaha̱ bꞌi̱ tsꞌín tjítꞌa:
\q Ji ntína̱, najmi tu̱ tohón mahi
\q éhe̱n Nti̱a̱ná xi tsꞌínkꞌa ni̱yáhi,
\q ko̱ najmi tu̱ nꞌekjehi̱ takꞌuin
\q nkꞌie nga ndjá ku̱i̱nchja̱ko̱hi.
\q
\v 6 A̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná tsꞌínkꞌa ni̱yáha̱ xi tjoho̱,
\q ko̱ bjáha̱ ngatentee̱ xi bichú ma ntíhi̱.
\p
\v 7 Nꞌe̱chúkju̱o nkꞌie nga tsꞌi̱ínkꞌa ni̱yánu̱u Nti̱a̱ná, a̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná títsꞌínko̱nu̱u xi nkúhu ntíhi̱. Ngatentee̱ xi tíꞌmi na̱ꞌmi tsꞌínkꞌa ni̱yá ntíhi̱.
\v 8 Tu̱nga tsa najmi tsꞌi̱ínkꞌa ni̱yánu̱u Nti̱a̱ná xi nkú tsꞌín tsꞌínkꞌa ni̱yá ngayjee̱ ntíhi̱, tu̱ a ntínú ma, najmi ntí kikjihi̱n jun.
\p
\v 9 Nkꞌie nga ndyjaná, na̱ꞌminá xi tjín e̱i̱ a̱sunntei̱ tsꞌínkꞌa ni̱yáná ko̱ yankjáán. ¿Nkú tsꞌín najmi ꞌyún ku̱i̱núꞌyáꞌéhe̱n ra̱á Na̱ꞌminá xi tíjña ndji̱o̱jmi ján ma, tu̱ xi sa̱kúhuná nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ tíkꞌuhunná?
\v 10 Najmi tu̱ xí tsehé tsꞌínkꞌa ni̱yáná na̱ꞌminá. Tsꞌín xi nkú tsꞌín ma chu̱ba̱yaha̱. Tu̱nga nkꞌie nga Nti̱a̱ná tsꞌínkꞌa ni̱yáná, ngandaná bꞌa̱ tsꞌín, tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín ta̱ je ka̱mahaná xi nkuhu kui.
\v 11 Kju̱axi̱ nga najmi tsjo maná nkꞌie nga tjín xi tsꞌínkꞌa ni̱yáná. Ma un níná. Tu̱nga xi bꞌa̱ tsꞌín ꞌba̱i̱ ni̱yáha̱, kui xi a̱skahan bꞌejñajin kju̱a̱jyu ko̱ be xi nkú tsꞌín na̱xu̱ fiko̱ yjoho̱.
\p
\v 12 Kui bꞌa̱ maha, nꞌe̱henu ngaꞌyún. Tjen ngaꞌyúhu̱n ru̱u yjonu̱u.
\v 13 Ni̱yá xi na̱xu̱ tje̱n tankínyo, tu̱ xi ka̱mandaha tsu̱ku xi ni̱ma̱tꞌa ko̱ najmi ta̱ tsꞌónki saha.
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji nga najmi kfi tꞌaxíhi̱ín Nti̱a̱ná
\p
\v 14 Ti̱nchísjo nga kasꞌeko̱nu̱u kju̱a̱jyu ngatentee̱ xu̱ta̱ ko̱ nga kju̱a̱je ti̱ntsu̱ba̱jiun. A̱tꞌaha̱ xi najmi tíjñajin kju̱a̱je, kui xi najmi sku̱e̱ Nti̱a̱ná.
\v 15 Nda nda cha̱so̱o nga najmi tu̱ kasꞌe a̱jinnu̱u nku xi najmi tsꞌínkjáíhi̱n kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná, tsa xi najmi nda sꞌe̱yaha̱ ko̱ a̱sꞌa̱i tsjá kju̱a̱sti ko̱ tsꞌi̱ín nga a̱jihi̱n nkjin xu̱ta̱ ngju̱a̱i̱tse ni xi najmi ndaha̱.
\p
\v 16 Najmi tu̱ kasꞌe a̱jinnu̱u xi chu̱ba̱ kjúántuko̱hó xinkjín ko̱ ta̱ ndaha xi najmi sku̱e̱nkjún Nti̱a̱ná xi nkú kitsꞌín Esau. Kui xi kama ntí tjun ko̱ nga kui tsꞌi̱ínkjáíhi̱n ni xi tsꞌe̱ na̱ꞌmihi̱, tu̱nga nkuhú nichine kikatéñaha ni xi kanéhe̱ kai.
\v 17 A̱tꞌaha̱ yo xi nkú tsꞌín a̱skahan kinꞌe tꞌaxín, nkꞌie nga kama mjehe̱ nga tsꞌi̱ínkjáíhi̱n nga nda ku̱i̱nchja̱nehe̱ na̱ꞌmihi̱ kai. Ndaha tsa kikjintá nga tsangisjai ni̱yá, tu̱nga najmi ta̱ kisꞌehé ra̱ nki ni xi kitsꞌín.
\p
\v 18 Jun najmi bꞌa̱ kamatꞌon xi nkú nga kamatꞌain xu̱ta̱ Israel. Kui xi ngjikꞌúhu̱n nku a̱sunntu tje̱nnki̱ xi tíjña e̱i̱ a̱sunntei̱, xi kisꞌejña ndzjen ndzjen nga kití, má nga kama ni̱stje̱n ni̱stje̱n ko̱ kisꞌejyún ko̱ ntjo̱ kama.
\v 19 Ko̱ kinuꞌyá tjio ko̱ nku nta̱ xi kinchja̱. Xu̱ta̱ xi kintꞌé nto̱ tsanki nga najmi ta̱ ku̱i̱nchja̱ko̱ saha̱ ra̱,
\v 20 a̱tꞌaha̱ najmi tsichukju̱a̱ha̱ kju̱a̱téxuma xi bꞌa̱ títsuu̱: “Santaha ko̱ chu̱ xi ku̱a̱síntꞌa tsu̱ku̱ a̱sunntu tje̱nnki̱ tjíhin nga ndji̱o̱ sꞌe̱he̱.”
\v 21 Tu̱ ni xí nkjúhún tjín ni xi kama chjiu̱ nga santaha Moise: “Tíbꞌatsé nkján”, kitsú.
\p
\v 22 Tu̱nga máha jun, tsankinkꞌúhu̱un A̱sunntu Tje̱nnki̱ Sion, nanki xi tsꞌe̱ Nti̱a̱ná xi tíjña tíkꞌuu̱n, nanki Jerusalen xi tíjña ndji̱o̱jmi ján, má nga kama ñjakú nkjin ṉkjún ntítsje xi títsꞌíntsjoho̱ Nti̱a̱ná,
\v 23 má nga kama ñjakú xi tjun kama ntíhi̱ Nti̱a̱ná, xi tjíntutꞌá jꞌáíhi̱n ndji̱o̱jmi ján. Tsankinkꞌúhu̱un Nti̱a̱ná xi ku̱a̱se̱he̱ mí nihi xi kitsꞌín ngayjee̱ xu̱ta̱, má nga tjíntu ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xi na̱xu̱ kitsꞌín, xi ja kama xi tjíhin nga ka̱ma.
\v 24 Tsankinkꞌúhu̱un Jesu xi kitsꞌínchjéhe̱n Nti̱a̱ná nga yꞌénda tse̱tse̱ nku ni. Ko̱ ta̱ tsankinkꞌúhu̱un jní xi kisaténdzjoo̱, kui xi bakú chu̱ba̱yaná ni xi ꞌyún nda sa nga xi tsakú chu̱ba̱ya jníhi̱ Abel ni̱stjin nkꞌie.
\p
\v 25 Chúhu̱un yjonu̱u. Najmi tu̱ nꞌe tꞌaxíún xi tínchja̱. A̱tꞌaha̱ yaá nga najmi tsitjunki ni̱stjin nkꞌie xu̱ta̱ xi kitsꞌín tꞌaxín xi ndjá kinchja̱ko̱ho̱ e̱i̱ a̱sunntei̱. Kui nga, ¿nkú tsꞌín ku̱i̱tjunkihiná ñá tsa najmi nꞌe̱sihi̱ín xi tíjña ndji̱o̱jmi ján xi ndjá tínchja̱ko̱ná ndꞌa̱i̱? Kui xi Nti̱a̱ná.
\v 26 Ni̱stjin nkꞌie nta̱ha̱ Nti̱a̱ná kitsꞌínkꞌatsé tꞌanankiu̱, tu̱nga ndꞌa̱i̱ títsuya títjun ni xi tsꞌi̱ín nga bꞌi̱ títsu: “Nku ni̱yá tsꞌinkꞌatsé sa tꞌanankiu̱ ko̱ santaha nkꞌa ján.”
\p
\v 27 Nkꞌie nga “nku ni̱yá sa” títsu, kui xi tsuhu̱ ra̱ nga chjúxin ni xi kinꞌendoo̱, ni xi maha̱ fꞌajniyá, tu̱ xi bꞌa̱ tsꞌín sꞌe̱ntuhu ni xi najmi maha̱ ra̱ fꞌajniyáha.
\v 28 Najmi ma fꞌajniyá má batéxuma Nti̱a̱ná, ko̱ kui xi nꞌe̱kjáíhi̱ín. Kui nga tjehe̱n ra̱á mábꞌa̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná ko̱ nꞌe̱tsjoo̱hó xi nkú tsꞌín sasíhi̱n nga ꞌyún cha̱nkjáán.
\v 29 A̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná, kui xi nkú joyaha nku ndꞌí xi tsꞌínkjeyje tu̱ mí nihí ni.
\c 13
\s Bꞌi̱ tsꞌín tísꞌejña chji xi nkú tsꞌín ku̱i̱ntsu̱ba̱á
\p
\v 1 Tehe̱nte bꞌi̱ ngján nꞌe̱tjó xinki̱u, a̱tꞌaha̱ nkuhú maha Na̱ꞌminu̱u.
\v 2 Najmi tu̱ nꞌechayo nga nda tsꞌín nꞌe̱kjóho̱on xi kjꞌu̱a̱ísenu̱u niꞌyanu̱u, a̱tꞌaha̱ tjín xi kitsꞌínkjáíhi̱n ntítsje niꞌyaha̱ nga najmi be tsa ntítsje xi jꞌaisehe̱.
\p
\v 3 Tjanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u xi kjintuyáꞌyún, xi nkúhu tsa ko̱ ta̱ jun kisuntuyáꞌyúnko̱o. Ko̱ ta̱ tjanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u xi kju̱a̱ni̱ma̱ tífꞌajin xi nkúhu tsa ko̱ ta̱ jun bꞌa̱ tímatꞌon.
\p
\v 4 Ngatento cha̱nkjún kju̱a̱bixoo̱n, cha̱nkjún xi tintsu̱ba̱ko̱o, a̱tꞌaha̱ Nti̱a̱ná tsꞌi̱ínko̱kju̱a̱ xi tjín xi kjúájñako̱ nga najmi kje̱e bixan ko̱ xi kꞌu̱a̱tꞌaha̱ xinkjín.
\p
\v 5 Najmi tu̱ to̱on nꞌe mjo. Katumaha̱nu̱u ni xi tjínnu̱u. A̱tꞌaha̱ bꞌi̱ kitsú Nti̱a̱ná: “Ndaha̱chí najmi kꞌuejñáha ko̱ ta̱ ndaha najmi tsꞌin nga maha.”
\v 6 Kui nga ma kꞌaán nga bꞌa̱ bixíhinná:
\q Nti̱a̱ná basinko̱na,
\q najmi tjín ni xi ku̱i̱nchánkjúnna.
\q ¿Mí nihi xi ka̱ma tsꞌi̱ínna xu̱ta̱?
\p
\v 7 Nꞌe̱kjꞌáítsjoho̱on yjonu̱u já kꞌaku̱ xi kisꞌenu̱u, xi kitsúyanu̱u éhe̱n Nti̱a̱ná. Nꞌe̱nkjíntakꞌun xi nkú tsꞌín yꞌentu ko̱ xi nkú tsꞌín jetꞌa ni̱stjihi̱n, ko̱ bꞌa̱ tsꞌín ta̱ nꞌe̱ sꞌejiun Nti̱a̱ná xi nkú tsꞌín kisꞌejihi̱n Nti̱a̱ná.
\p
\v 8 Bꞌa̱ tsꞌín tjíyaha̱ Jesucristo̱ nkꞌie xi nkú tsꞌín tjíyaha̱ ndꞌa̱i̱, ko̱ tu̱ nkú bꞌa̱há tsꞌín sꞌe̱yaha̱.
\v 9 Najmi tu̱ ꞌba̱i̱nto tsa tjín xi kꞌu̱a̱na̱cha̱nu̱u nga ku̱a̱kúyanu̱u kjꞌa̱í kjꞌa̱í ni. Nda tjín nga sakú ngaꞌyúhu̱n ani̱ma̱ná a̱jin kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná, najmi a̱jihi̱n kju̱a̱téxuma xi tsjá xu̱ta̱ xi bꞌa̱ tsu nga nichinee̱ sakújinná ngaꞌyún. Ndaha̱chí najmi basinko̱ná kui nii̱.
\p
\v 10 Nginku̱n Nti̱a̱ná tíjñaná nku na̱chan chje̱. Yaá nga tíjña nkjúhu̱n já na̱ꞌmi xi tsꞌínxátꞌaha̱ ni̱nku̱ najyuntee̱ nga kji̱ne̱ chje̱ xi sꞌejñasun na̱chan chje̱ná.
\v 11 Tíjña nga nda̱ na̱ꞌmi títjuu̱n fasꞌenko̱ jníhi̱ chu̱ a̱nte xi ꞌyún nkjúhu̱n ni̱nku̱ najyuntee̱ nga tsjá chje̱ tu̱ xi nꞌendyjatꞌaha̱ ra̱ ngatitsuhu̱n xu̱ta̱, tu̱nga najmi máhá tjíntu xu̱ta̱ sꞌetí yjonintehe̱ chu̱. Na̱tsin ní sꞌetí.
\v 12 Kui nga un kikiehe̱ ra̱ Jesu na̱tsin na̱nti̱o̱, tu̱ xi jníhi̱ kitsꞌín jeko̱ho xu̱ta̱.
\v 13 Kui nga tjihi̱nse̱he̱ ra̱á Jesu na̱tsihi̱n na̱nti̱o̱ ko̱ kasakúná kju̱a̱suba xi ta̱ kisakúhu̱.
\v 14 A̱tꞌaha̱ najmi tjínná e̱i̱ nku nanki xi tíjña sín. Nanki xi sꞌe̱jña ní a̱skahan tje̱nkiá.
\p
\v 15 Kui nga tehe̱nte nꞌe̱tsjoho̱ ra̱á Jesucristo̱, a̱ jahá Nti̱a̱ná tínꞌetsjoho̱o nga bꞌa̱ tínꞌeé. Kui xi chje̱ná. Katitju tsu̱ꞌba̱á nga Jesu xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná.
\v 16 Ko̱ najmi tu̱ nꞌechayo nga nꞌo̱o ni xi nda ko̱ nga bꞌi̱ ngján ti̱si̱nko̱o xinki̱u, a̱tꞌaha̱ ta̱ sasíhi̱n Nti̱a̱ná chje̱ xuꞌbi̱.
\p
\v 17 Ti̱núꞌyáꞌóho̱on já kꞌaku̱nu̱u ko̱ cha̱nkjún, a̱tꞌaha̱ kui xi basehe̱ nga nꞌo̱o ni xi tjíhin nga nꞌo̱o, ko̱ tjíhin nga tsꞌi̱ínkjasꞌehe̱n kuenta̱ Nti̱a̱ná. Bꞌa̱ nꞌo̱o tu̱ xi tsjo kꞌúéhe̱ ra̱ nga tsꞌi̱íhin xáha̱ ko̱ najmi áí ka̱maha̱ xóo̱, a̱tꞌaha̱ ta̱ ngandanu̱u tsa najmi áí ka̱maha̱ xáha̱.
\p
\v 18 Nkꞌie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná, chu̱bantjáíni̱. Ndahá tjíya kju̱a̱nkjintakꞌunni̱ nga tínꞌei̱ xáni̱ ko̱ mjeni̱ nga tu̱ nkú ndahá nꞌe̱i̱.
\p
\v 19 Chu̱bantjáínú nginku̱n Nti̱a̱ná nku kju̱a̱nda, tu̱ xi tsjánte xatíhina Nti̱a̱ná nga kfínsenu̱u.
\s Nda̱ xi kitsꞌínnda xu̱ju̱i̱n bꞌi̱ tsꞌín títsꞌínkjetꞌa
\p
\v 20 Nti̱a̱ná xi tsjáná kju̱a̱jyu, kui xi kitsꞌínkjꞌáíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. Kui xi Nda̱ bastu chánkaha̱ chu̱tsa̱nko̱, a̱tꞌaha̱ jní xi tsꞌe̱ yꞌéndako̱ho Nti̱a̱ná ni xi najmi maha̱ fe.
\v 21 Nti̱a̱ná katsjánu̱u ngayjee̱ ni xi nda xi machjénnu̱u, tu̱ xi ka̱ma nꞌe̱tjusuhunnu ni xi mjehe̱. Jesucristo̱ katsꞌínchjén nga katuma a̱jinná ni xi sasíhi̱n. Nꞌe̱kié yjoná nga tjíhi̱n kju̱a̱chánka Jesucristo̱ santaha tu̱ nkjéhé ni. Bꞌa̱ katuma.
\p
\v 22 Jun já ntsꞌe, tíbankinu̱u nga nda nꞌe̱kjóho̱on én xi tíbꞌetꞌánu̱u e̱i̱ nga títsjani̱yánu̱u, a̱tꞌaha̱ najmi ꞌyún tse ni xi kuakietꞌá.
\p
\v 23 Mjena nga cho̱o nga ja tsitjuꞌa nu̱ba̱yóo̱ nda̱ ntsꞌeé Timoteo̱. Tsa kjꞌu̱a̱íse xatína, kfínka̱ ko̱ kui nkꞌie nga kfínsenu̱u.
\p
\v 24 Tífaniñaha̱ ngayjee̱ já kꞌaku̱nu̱u ko̱ ngayjee̱ xi kikjꞌátsꞌe̱he̱ Nti̱a̱ná. Xu̱ta̱ a̱nte Itali̱a̱ ta̱ tífaniñanu̱u.
\p
\v 25 Ngatentoo̱ kasꞌenu̱u kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná.