﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,540
Entonces bix e xiꞌ cysmaꞌn cawel ja Pablo tuj barc tuj nakch txꞌotxꞌ te Italia,

2
00:00:10,540 --> 00:00:13,480
tuꞌn tponxin twitz nintzaj rey te Roma.

3
00:00:13,480 --> 00:00:14,680
Tuꞌn ja lu,

4
00:00:14,680 --> 00:00:19,660
e xiꞌ kꞌoꞌn Pablo te junxin chꞌin cycawel soldado Julio tbixin.

5
00:00:19,660 --> 00:00:26,600
Jxin Julio bixsen ke soldado eteꞌcxxin tjakꞌ tcꞌojlabatz nintzaj rey tuj Roma.

6
00:00:26,600 --> 00:00:29,920
Inayen weya Lucas bixsen cab pres,

7
00:00:29,920 --> 00:00:36,860
bix e xiꞌ kẍklun kiiba tuya Pablo tuj kbeya tibaj mar.

8
00:00:36,860 --> 00:00:40,240
Jaan junxin xjal Aristarco tbi e xiꞌ kuyena,

9
00:00:40,240 --> 00:00:44,060
tej tnom te Tesalónica tuj ttxꞌotxꞌ Asia.

10
00:00:44,060 --> 00:00:45,960
Tejtzen tbint ktena,

11
00:00:45,960 --> 00:00:51,720
cykilcatzen koꞌya ocx tuj jun barc otk tzaj tuj tnom te Adramitio.

12
00:00:51,720 --> 00:00:54,280
Otktzen tzul tzalu tuj Cesarea.

13
00:00:54,280 --> 00:00:59,520
Ya nukxixsen tuꞌn tex barc tuꞌn t-xiꞌ cyuj tnom mlaj txꞌotxꞌ te Asia.

14
00:00:59,520 --> 00:01:01,960
Cwa ttzyet kbeya.

15
00:01:01,960 --> 00:01:05,720
Tetzen juntl kꞌij bix e pon koꞌya tuj tnom te Sidón,

16
00:01:05,720 --> 00:01:07,880
jaaꞌ ttzkiꞌna Pablo nim tuya.

17
00:01:07,880 --> 00:01:13,360
Jatztzen tzalu e tyeecꞌa capitán Julio tanem tiꞌ Pablo,

18
00:01:13,360 --> 00:01:18,440
bix e takꞌxin tumel te Pablo tuꞌn t-xiꞌxin kꞌolbelcye tuyaxin,

19
00:01:18,440 --> 00:01:20,740
bix tuꞌn toc onet-xin.

20
00:01:20,740 --> 00:01:24,520
Tiꞌjxitl tzunja bix etz koꞌya tuj Sidón,

21
00:01:24,520 --> 00:01:25,840
jiquen tuj mar.

22
00:01:25,840 --> 00:01:30,920
Pero bix e jaw itzꞌj jun cykꞌiꞌk te tzpetsalcꞌa tbe barc.

23
00:01:30,920 --> 00:01:31,520
Mixsen e betet,

24
00:01:31,520 --> 00:01:32,720
bix e chꞌixpet kbeya,

25
00:01:32,720 --> 00:01:36,960
bix e xiꞌ koꞌya jawne tibaj txꞌotxꞌ tuj mar Chipre tbi.

26
00:01:36,960 --> 00:01:38,040
Ja tzunj txꞌotxꞌ Chipre e clonte chꞌin keya te cykꞌiꞌk.

27
00:01:38,040 --> 00:01:44,800
Juꞌtzen tten kexa tuj mar ttxaꞌn mlaj txꞌotxꞌ te Cilicia,

28
00:01:44,800 --> 00:01:45,840
te Panfilia,

29
00:01:45,840 --> 00:01:47,520
bix te Licia.

30
00:01:47,520 --> 00:01:51,000
Cwa kpona tuj tnom te Mira tuj ttxꞌotxꞌ Licia,

31
00:01:51,000 --> 00:01:56,800
jun tnom jaaꞌ nchi pona weꞌ barc.

32
00:01:56,800 --> 00:01:59,640
Jatztzen etza koꞌya tuj barc.

33
00:01:59,640 --> 00:02:06,520
Ja tzunj xin cycawel soldado Julio e xiꞌ jyonte juntl barc xiꞌnin jiquen Italia,

34
00:02:06,520 --> 00:02:12,480
bix e cnet jun barc tuꞌnxin otk tzaj tuj Alejandría ttxꞌotxꞌ Egipto.

35
00:02:12,480 --> 00:02:15,120
Bix ocx tkꞌoꞌn Julio ejooꞌya tuj,

36
00:02:15,120 --> 00:02:17,320
bix e tzyet kbeya.

37
00:02:17,320 --> 00:02:20,160
Nimxsen kꞌij e bet koꞌya tibaj mar,

38
00:02:20,160 --> 00:02:21,280
pero chebexsen,

39
00:02:21,280 --> 00:02:22,080
cuma nimx cykꞌiꞌk.

40
00:02:22,080 --> 00:02:23,800
Cwaxsen,

41
00:02:23,800 --> 00:02:25,920
tuya nim akꞌuntl,

42
00:02:25,920 --> 00:02:29,080
kpona tuj tnom te Gnido tuj ttxꞌotxꞌ Asia.

43
00:02:29,080 --> 00:02:32,440
Pero tuꞌnx kbeta mas tuj cykꞌiꞌk,

44
00:02:32,440 --> 00:02:33,720
mix e binte.

45
00:02:33,720 --> 00:02:37,320
Entonces bix e cub kchꞌixbeꞌna kbeya,

46
00:02:37,320 --> 00:02:39,320
bix e xiꞌ koꞌya tuj Creta,

47
00:02:39,320 --> 00:02:41,000
jun txꞌotxꞌ tuj mar.

48
00:02:41,000 --> 00:02:45,400
Bix e pon koꞌya tuj jun lugar Salmón tbi,

49
00:02:45,400 --> 00:02:48,960
ja lugar mas ocne tiꞌj ttxꞌotxꞌ Creta,

50
00:02:48,960 --> 00:02:52,960
bix ex koꞌya ttxlaj te iyꞌna tiꞌj ja txꞌotxꞌa.

51
00:02:52,960 --> 00:02:56,040
Jatztzen e cleta koꞌya te cykꞌiꞌka.

52
00:02:56,040 --> 00:02:59,960
Chebexsen ex koꞌya ttxaꞌn mlaj txꞌotxꞌ te Creta,

53
00:02:59,960 --> 00:03:04,600
pero chebex e pon koꞌya tuj jun lugar Buenos Puertos tbi,

54
00:03:04,600 --> 00:03:09,640
jaaꞌ nchi pona weꞌ barc te ajlal nka ttxaꞌn txꞌotxꞌ.

55
00:03:09,640 --> 00:03:12,680
Bix nka taꞌ tnom te Lasea.

56
00:03:12,680 --> 00:03:13,720
Otkxsen tzꞌel kꞌij,

57
00:03:13,720 --> 00:03:16,240
bix otkxsen ko yajta.

58
00:03:16,240 --> 00:03:20,240
Bix nimxsen tuꞌn kpon canana Italia,

59
00:03:20,240 --> 00:03:25,920
pero ya chꞌitk tul canan ttxaꞌn jbalel bix cheꞌw bix cykꞌiꞌk,

60
00:03:25,920 --> 00:03:28,440
jun tyem tujxsen il cye barc tuj mar.

61
00:03:28,440 --> 00:03:34,440
Juꞌ tzunj e xaꞌ tkbaꞌn Pablo cab tyol te ocsabl cye xjal.

62
00:03:34,440 --> 00:03:36,000
Tz̈i tzunxin cyjulu:

63
00:03:36,000 --> 00:03:37,280
—Key taat,

64
00:03:37,280 --> 00:03:42,680
nxiꞌ nbisen tiꞌj tuꞌn min ko bet mas tuj ja tyem luwe.

65
00:03:42,680 --> 00:03:43,920
Ka max ko bet,

66
00:03:43,920 --> 00:03:46,320
chꞌinnchꞌe oj t-xiꞌ kxooꞌn cykil iktz,

67
00:03:46,320 --> 00:03:48,600
bix tuyax barc,

68
00:03:48,600 --> 00:03:51,200
bix yaaꞌn nuk jacꞌa barc,

69
00:03:51,200 --> 00:03:53,800
sino kuyaxle ko cymel—tz̈i Pablo.

70
00:03:53,800 --> 00:04:02,120
Pero jxin taaw barc bix xsunj xin kꞌilte barc e xiꞌ cybisenxin tiꞌj ka mas baꞌn oj t-xiꞌ cyiin cyiibxin,

71
00:04:02,120 --> 00:04:11,920
bix cwax tcub tiꞌj capitán Julio tuꞌn tyol taaw barc twitzj te Pablo tyol.

72
00:04:11,920 --> 00:04:17,200
Tuyaxa tnimal xjal tuj barc e cyajbe tuꞌn cyetz,

73
00:04:17,200 --> 00:04:20,760
bix e cyajbe tuꞌn cypon canan amale nuket tuj tnom te Fenice,

74
00:04:20,760 --> 00:04:23,840
jatzen ncyjaꞌ te ttxlaj txꞌotxꞌ te Creta te elne.

75
00:04:23,840 --> 00:04:31,160
Ja tzunj tnom Fenice e kꞌonte mas colbilte cykꞌiꞌk te jbalel twitz tcolbil cykꞌiꞌk e takꞌ Buenos Puertos.

76
00:04:31,160 --> 00:04:40,120
Jatztzen Fenice jcykꞌiꞌk te ocne bix te jawne minx e xcyebe cyiꞌ barc.

77
00:04:40,120 --> 00:04:45,120
Entonces cwaxsen tcub tuꞌn kpona tuj tnom te Fenice.

78
00:04:45,120 --> 00:04:49,320
Bix e tzaj jlet jun cykꞌiꞌk te iyꞌna chebe,

79
00:04:49,320 --> 00:04:51,320
baꞌnte te tuj be tuꞌn kpona tuj Fenice,

80
00:04:51,320 --> 00:04:53,400
bix ex koꞌya.

81
00:04:53,400 --> 00:04:56,560
Bix e bet koꞌya ttxaꞌnele mlaj ttxꞌotxꞌ Creta.

82
00:04:56,560 --> 00:04:59,720
Baꞌnte tzyet kbeya,

83
00:04:59,720 --> 00:05:04,400
pero tujxsen kbeya e cwaꞌ tchꞌixbeꞌnte cykꞌiꞌk tbe te jawne bix te ocne,

84
00:05:04,400 --> 00:05:08,320
bix e cub tuj aꞌ.

85
00:05:08,320 --> 00:05:08,640
Bix cyiwxsen jun tij cykꞌiꞌk,

86
00:05:08,640 --> 00:05:13,040
bix cyiwxsen takꞌpan tiꞌ barc.

87
00:05:13,040 --> 00:05:18,360
Mix e kpaya tuꞌn kpona tuj Fenice tuꞌn cykꞌiꞌk.

88
00:05:18,360 --> 00:05:20,240
Entonces bix e xiꞌ ktzakpiꞌna barc tuꞌn t-xiꞌ tiiꞌn cykꞌiꞌk.

89
00:05:20,240 --> 00:05:26,360
Nuktzen juꞌ e xiꞌ koꞌya tuj jaaꞌ xaꞌnina cykꞌiꞌk.

90
00:05:26,360 --> 00:05:28,960
Mintiiꞌ oc bint kuꞌna.

91
00:05:28,960 --> 00:05:31,200
Juꞌtzen tten kpona tuj juntl txꞌotxꞌ,

92
00:05:31,200 --> 00:05:32,080
Clauda tbi,

93
00:05:32,080 --> 00:05:35,960
jun neeꞌ nuꞌẍ txꞌotxꞌ tuj mar.

94
00:05:35,960 --> 00:05:38,760
Ja tzunj txꞌotxꞌ lu e kꞌonte chꞌin colbil keya te cykꞌiꞌk.

95
00:05:38,760 --> 00:05:45,960
E takꞌ tumel tuꞌn tjatz kiiꞌna juntl choc tocx kuꞌna tuj nim barc.

96
00:05:45,960 --> 00:05:49,760
Otk tzaj kkitena juntl choc tuꞌntzen sewur koꞌya.

97
00:05:49,760 --> 00:05:52,720
Pero cyiwxsen tuꞌn tjaw jnuꞌẍ choc kuꞌna.

98
00:05:52,720 --> 00:05:56,720
Tjaxlenxitl tzunj chꞌin choc kuꞌna tuj barc,

99
00:05:56,720 --> 00:06:04,840
bixsen akꞌ ke xjal ẍpolacte barc tuya akwil tuꞌn cyiw tten bix tuꞌn miꞌn tzꞌel pax.

100
00:06:04,840 --> 00:06:11,720
Bix e cuꞌtz cyiiꞌn xjal kej tij nmak pin xbalen tjawsen tibaj barc tuꞌn t-xiꞌ tlomoꞌn cykꞌiꞌk barc.

101
00:06:11,720 --> 00:06:18,120
E cuꞌtzke tuꞌn miꞌn txiꞌ tiiꞌn cykꞌiꞌk barc maan ttxaꞌn mlaj txꞌotxꞌ te Africa,

102
00:06:18,120 --> 00:06:20,280
jaaꞌ chꞌin t-xeeꞌ mar,

103
00:06:20,280 --> 00:06:23,960
bix jaaꞌ tuꞌn t-xiꞌ barc tuj il tuj arena.

104
00:06:23,960 --> 00:06:27,840
Pero ya mintzentiiꞌtl kej tij xbalen eteꞌwa,

105
00:06:27,840 --> 00:06:32,920
ya mixbentzen t-xiꞌ tlomoꞌn cykꞌiꞌk barc ttxaꞌn Africa.

106
00:06:32,920 --> 00:06:37,520
Pero ya mintiiꞌ ttxolen barc tej tbet tibaj mar.

107
00:06:37,520 --> 00:06:39,640
Nuktzen cykꞌiꞌk e kbante.

108
00:06:39,640 --> 00:06:43,360
Pero xjtij nin cykꞌiꞌk minxa jun e weꞌ.

109
00:06:43,360 --> 00:06:47,640
Tetzen juntl kꞌij bix akꞌ koꞌya xolbax cykil iktz tuj mar,

110
00:06:47,640 --> 00:06:50,480
tuꞌn mas sasj barc tibaj mar.

111
00:06:50,480 --> 00:06:54,680
Pero nuk ttz̈ix tuꞌn aꞌ njaw punntzꞌaj.

112
00:06:54,680 --> 00:06:59,560
Tetzen juntl kꞌij il tiꞌj ex kxooꞌna tuj mar niyꞌ jte barc najben te.

113
00:06:59,560 --> 00:07:02,320
Pero xjtij cykꞌiꞌk tzinx tiꞌj nipan.

114
00:07:02,320 --> 00:07:05,720
Jacax juun kꞌij mintiiꞌ e kila,

115
00:07:05,720 --> 00:07:07,680
mitetpe ke cheꞌw,

116
00:07:07,680 --> 00:07:08,360
bix mitetpe kꞌij.

117
00:07:08,360 --> 00:07:12,720
Bix akꞌ koꞌya bislte ka tuꞌn mintiiꞌ tuꞌn kitzꞌjela tuꞌnj tij cykꞌiꞌk,

118
00:07:12,720 --> 00:07:14,440
bix tuꞌn kcuꞌx cyima tuj mar.

119
00:07:14,440 --> 00:07:17,680
Bix ex nim kꞌij kuꞌna.

120
00:07:17,680 --> 00:07:22,080
Minx e waaꞌn koꞌya.

121
00:07:22,080 --> 00:07:23,560
Axsen takꞌ weyaj,

122
00:07:23,560 --> 00:07:24,320
bix ttz̈i.

123
00:07:24,320 --> 00:07:26,920
Bixsen e xiꞌ Pablo yolel cyuya xjal.

124
00:07:26,920 --> 00:07:28,280
Tz̈i tzunxin cyjulu:

125
00:07:28,280 --> 00:07:29,920
—Key taat,

126
00:07:29,920 --> 00:07:36,160
lastim koꞌ min oc cycꞌuꞌja tiꞌj nyol e xiꞌ nyolen tuj Creta.

127
00:07:36,160 --> 00:07:38,360
Bixet in oc cybiꞌna,

128
00:07:38,360 --> 00:07:40,440
mintle ma txiꞌ kxooꞌn iktz bix kwa,

129
00:07:40,440 --> 00:07:44,240
bix mintle ma kil ja il lu.

130
00:07:44,240 --> 00:07:47,800
Pero at juntl wocsabl cxeꞌl nkbaꞌn cyey.

131
00:07:47,800 --> 00:07:49,760
Tej barc lu cwel xitj.

132
00:07:49,760 --> 00:07:52,600
Pero miꞌn baj cycꞌuꞌja,

133
00:07:52,600 --> 00:07:54,840
cuma min-al jun cyey cymel.

134
00:07:54,840 --> 00:07:59,040
Cytzkiꞌn cyey ka ocslal ken weya tiꞌ Dios,

135
00:07:59,040 --> 00:08:01,280
bix nchin akꞌanana te texin.

136
00:08:01,280 --> 00:08:08,160
Te koniyan jatxe mayꞌ sul tsmaꞌn Dios jun tsjanel tuj cyaꞌj wuya.

137
00:08:08,160 --> 00:08:09,960
Sul jlet-xin nwitz.

138
00:08:09,960 --> 00:08:12,960
Bixsen s-aj tkbaꞌnxin we:

139
00:08:12,960 --> 00:08:13,960
“Pablo,

140
00:08:13,960 --> 00:08:16,000
miꞌn tzaj ttz̈i tiꞌja.

141
00:08:16,000 --> 00:08:19,000
Miꞌn tcuya Dios tuꞌn tcub cyima.

142
00:08:19,000 --> 00:08:23,040
Taj Dios pona twitz nintzaj cawel te Roma.

143
00:08:23,040 --> 00:08:23,800
Bix juntl,

144
00:08:23,800 --> 00:08:25,960
Dioste ccꞌojlalte cyej xjal tuj barc.

145
00:08:25,960 --> 00:08:27,320
Min-alte ccymel,”

146
00:08:27,320 --> 00:08:30,920
juꞌtzen tten sul tsmaꞌn Dios we tuj cyaꞌj.

147
00:08:30,920 --> 00:08:31,680
Juꞌ tzunj,

148
00:08:31,680 --> 00:08:32,600
chi tzalaja,

149
00:08:32,600 --> 00:08:33,160
taat,

150
00:08:33,160 --> 00:08:33,520
bix cꞌolkey,

151
00:08:33,520 --> 00:08:35,640
cuma kꞌuklecwe ncꞌuꞌj tiꞌ tyol Dios,

152
00:08:35,640 --> 00:08:40,560
bix we tuj nwitz juꞌ qꞌuelelate tisencꞌaxj ma tzaj tkbaꞌn Dios we.

153
00:08:40,560 --> 00:08:44,760
Pero jaxte cꞌoquel mocꞌchte barc tiꞌ jun txꞌotxꞌ,

154
00:08:44,760 --> 00:08:49,120
bix cwel xitj—tz̈i Pablo te cykil xjal tuj barc.

155
00:08:49,120 --> 00:08:55,880
Caꞌba smant e cub weꞌ cykꞌiꞌk kibaja.

156
00:08:55,880 --> 00:08:59,320
Min e weꞌ.

157
00:08:59,320 --> 00:09:02,640
Jatzen etoꞌya tuj mar Adriático.

158
00:09:02,640 --> 00:09:04,520
Te tzunj koniyan te tcyajlajan kꞌij,

159
00:09:04,520 --> 00:09:10,760
tel cyniyꞌ akꞌanal tiꞌ barc ka chꞌitk kpon canana tiꞌ jun txꞌotxꞌ.

160
00:09:10,760 --> 00:09:14,360
Entonces bix e cuꞌx cyechenxin t-xeeꞌ mar.

161
00:09:14,360 --> 00:09:17,800
At-x winkꞌan tuya waklajaj metro t-xeeꞌ.

162
00:09:17,800 --> 00:09:21,240
Yaj chꞌintl bix e cuꞌx cyechenxin juntl maj.

163
00:09:21,240 --> 00:09:24,400
Ya nuk winak wuuktl metro.

164
00:09:24,400 --> 00:09:29,360
Bix e cub ttz̈i cyiꞌjxin ka tuꞌn toc mocꞌch barc tiꞌ xak twitz txꞌotxꞌ.

165
00:09:29,360 --> 00:09:36,000
Juꞌ tzunj e cuꞌxa cykꞌoꞌnxin cyaja tij al xcbil tuj mar tuya ke tij cyiw akwil,

166
00:09:36,000 --> 00:09:37,600
tuꞌntzen cycupan twitz txꞌotxꞌ,

167
00:09:37,600 --> 00:09:41,280
bix tuꞌntzen tweꞌ barc.

168
00:09:41,280 --> 00:09:45,000
Nimxsen ayonke tuꞌn ttzaj t-xeeꞌ cyaꞌj,

169
00:09:45,000 --> 00:09:45,960
bix nim ttz̈i cyiꞌj.

170
00:09:45,960 --> 00:09:54,960
Attzen cab akꞌanal akꞌ kꞌilcꞌatz tej chꞌin choc tuj aꞌ tuꞌntzen cyok jtwitz txꞌotxꞌ tuꞌn cycoꞌpj.

171
00:09:54,960 --> 00:09:58,400
Pero tuꞌntzen tcub cyyajlaꞌn jcabtl xjal,

172
00:09:58,400 --> 00:10:01,680
bix akꞌke kꞌilcꞌatz cabtl tij xcbil tuj chꞌin choc,

173
00:10:01,680 --> 00:10:03,840
pero nuktzen ti cyajaxin.

174
00:10:03,840 --> 00:10:09,160
Pero bix e xiꞌ tkbaꞌn Pablo tej xin capitán bix cye soldado:

175
00:10:09,160 --> 00:10:09,960
—Key taat,

176
00:10:09,960 --> 00:10:14,480
il tiꞌj kej akꞌanal txolen cyexa tuj chꞌin choca,

177
00:10:14,480 --> 00:10:18,000
jax e cytemaj tzalu.

178
00:10:18,000 --> 00:10:20,080
Nuk ka ma chi tzakpaj,

179
00:10:20,080 --> 00:10:22,560
chi cymel cykilca cyey—tz̈i Pablo cye soldado.

180
00:10:22,560 --> 00:10:28,960
Entonces bix el cytxꞌomen soldado kej akwil otk chi oc ẍpet tiꞌj chꞌin choc,

181
00:10:28,960 --> 00:10:31,720
bix ex tzꞌak choc junx maj tuj aꞌ.

182
00:10:31,720 --> 00:10:33,640
Tejtzen ttzaj t-xeeꞌ cyaꞌj,

183
00:10:33,640 --> 00:10:37,000
bix e xiꞌ tkbaꞌn Pablo te cykil xjal:

184
00:10:37,000 --> 00:10:38,400
—Key taat,

185
00:10:38,400 --> 00:10:41,520
jaꞌletzen te tcyajlajan kꞌija cyiw te cyey,

186
00:10:41,520 --> 00:10:45,680
bix mintiiꞌ ma txiꞌ cywaaꞌna.

187
00:10:45,680 --> 00:10:51,040
Baꞌn txiꞌ nkbaꞌn cyey tuꞌn t-xiꞌ cywaaꞌna jchꞌintl kwa at-x.

188
00:10:51,040 --> 00:10:57,680
Il tiꞌj tuꞌn at kipen tuꞌn kiyꞌx tuj mar tuꞌn kiyꞌpan twitz txꞌotxꞌ.

189
00:10:57,680 --> 00:10:59,840
Miꞌn tzaj ttz̈i cyiꞌja.

190
00:10:59,840 --> 00:11:02,600
Tzinen cxeꞌl nkbaꞌn cyey min-alte cymel,

191
00:11:02,600 --> 00:11:05,680
bix mitetpe chi oquel is̈ja—tz̈i Pablo.

192
00:11:05,680 --> 00:11:08,840
Tejtzen t-xiꞌ tkbaꞌn Pablo juꞌwa,

193
00:11:08,840 --> 00:11:10,680
tile jilel chꞌin e tzaj tiiꞌn Pablo,

194
00:11:10,680 --> 00:11:13,440
bix cywitztzen cykil xjal e xaꞌ tkanenxin xtalbil te Dios.

195
00:11:13,440 --> 00:11:18,400
Bix e cub tpiẍenxin jun piẍ,

196
00:11:18,400 --> 00:11:20,920
bix akꞌxin waaꞌlxte.

197
00:11:20,920 --> 00:11:22,360
Tuya tzunj juꞌwa,

198
00:11:22,360 --> 00:11:24,240
cykil xjal e cywix tcꞌuꞌj,

199
00:11:24,240 --> 00:11:26,120
bix e waaꞌnke.

200
00:11:26,120 --> 00:11:32,800
Caꞌba syent tuya oxcꞌal tuya waklaaj xjal tocx tuj barc,

201
00:11:32,800 --> 00:11:35,360
bix cykil ke xjal e waaꞌn.

202
00:11:35,360 --> 00:11:37,000
Tejtzen otk chi baj waaꞌnxin,

203
00:11:37,000 --> 00:11:45,680
bix ex cykoꞌnxin cykil triwa tuj mar tuꞌn toc barc mas sasj.

204
00:11:45,680 --> 00:11:46,560
Tejtzen tcub spiꞌyen,

205
00:11:46,560 --> 00:11:47,360
bix e cyilxin twitz txꞌotxꞌ,

206
00:11:47,360 --> 00:11:49,560
pero min el cyniyꞌxin tiꞌj.

207
00:11:49,560 --> 00:11:52,920
Min cytzkiꞌnxin jaaꞌ eteꞌxin.

208
00:11:52,920 --> 00:11:56,040
Bix e cyilxin at jun ttxaꞌn mar ocxnin tuj txꞌotxꞌ.

209
00:11:56,040 --> 00:11:59,800
Jaaꞌ pomnina baj ttxaꞌn mar,

210
00:11:59,800 --> 00:12:02,480
at jun tkiyꞌ chkꞌajlaj puro arena.

211
00:12:02,480 --> 00:12:04,320
Tejtzen t-xiꞌ cycyeꞌyenxin,

212
00:12:04,320 --> 00:12:07,000
bix e xiꞌ cyniyꞌbeꞌnxin tuꞌn t-xiꞌ cyiiꞌnxin barc maa tuj arena.

213
00:12:07,000 --> 00:12:12,240
Juꞌ tzunj e cwa cytxꞌomenxin cykil kej akwil ẍipbel cyej xcbil,

214
00:12:12,240 --> 00:12:14,960
bix e cyaj cycyeꞌyenxin tuj mar.

215
00:12:14,960 --> 00:12:21,960
Bix e xiꞌ cytzakpiꞌnxin jtimón tzaltiꞌj barc,

216
00:12:21,960 --> 00:12:25,240
tuꞌntzen tbint tkꞌij jaaꞌ cyajaxin.

217
00:12:25,240 --> 00:12:32,800
Bix e jax cykꞌoꞌn xinj jun tij xbalen twitz barc tuꞌn t-xiꞌ tiiꞌn cykꞌiꞌk barc tuj arena.

218
00:12:32,800 --> 00:12:37,280
Juꞌtzen tten cyakꞌ pomel cananxin tuj arenawa.

219
00:12:37,280 --> 00:12:43,120
Pero at jun lugar jaaꞌ n-oca tmojban tiib caꞌba aꞌ tuj mar.

220
00:12:43,120 --> 00:12:45,360
Jun n-ajtz meltzꞌaj tuj arena,

221
00:12:45,360 --> 00:12:47,840
bix juntl n-ajtz tuj mar.

222
00:12:47,840 --> 00:12:49,480
Ojtzen nchi oc maje,

223
00:12:49,480 --> 00:12:52,920
bixsen njaw tz̈ꞌiy jun lom tjakꞌ twitz mar.

224
00:12:52,920 --> 00:12:55,120
Toctzen mocꞌch barc tiꞌj,

225
00:12:55,120 --> 00:12:58,120
bix e xiꞌ wiꞌt barc tuj arena.

226
00:12:58,120 --> 00:12:59,320
Pero yaltzen tzaltiꞌj barc,

227
00:12:59,320 --> 00:13:01,960
n-ocxsen punntzꞌaj mar.

228
00:13:01,960 --> 00:13:07,120
Tuꞌntzen tipemal aꞌ bix akꞌ cwel xitj barc.

229
00:13:07,120 --> 00:13:09,720
Tejtzen toc cycyeꞌyen xjal juꞌwa,

230
00:13:09,720 --> 00:13:13,040
e cyajbe soldado tuꞌn tcub cybyoꞌn ke pres,

231
00:13:13,040 --> 00:13:15,720
tuꞌn miꞌn bint cyiyꞌx tuj aꞌ,

232
00:13:15,720 --> 00:13:17,920
bix tuꞌn cytzokpaj twitz txꞌotxꞌ.

233
00:13:17,920 --> 00:13:20,760
Pero min e tcuya jxin capitán.

234
00:13:20,760 --> 00:13:23,760
E tajbexin tuꞌn tcyaj itzꞌj Pablo.

235
00:13:23,760 --> 00:13:26,840
Bix e xiꞌ tkꞌoꞌnxin tumel:

236
00:13:26,840 --> 00:13:31,960
—Cykilj xjal baꞌn xjon aꞌ cyxooꞌnx cyiiba tuj aꞌ,

237
00:13:31,960 --> 00:13:34,600
tuꞌn cyiyꞌpena twitz txꞌotxꞌ.

238
00:13:34,600 --> 00:13:39,280
Bix cykilca tzun kej mixben chi xjon aꞌ,

239
00:13:39,280 --> 00:13:44,320
cyiiꞌntz jun tzlom ma tixja jila jun baꞌn tel jlet cyuꞌna tiꞌ barc,

240
00:13:44,320 --> 00:13:50,760
sic baꞌn cyiyꞌpena twitz txꞌotx—tz̈itzen capitán cye soldado cye xjal.

241
00:13:50,760 --> 00:13:53,000
Juꞌtzen tten tiyꞌx kuꞌna,

242
00:13:53,000 --> 00:13:58,480
bix cykil koꞌya baꞌn kpon baja twitz txꞌotxꞌ.

243
00:13:58,480 --> 00:14:05,960
Cykilca koꞌya uꞌla baꞌn twitz txꞌotxꞌ.

244
00:14:05,960 --> 00:14:08,000
Bix tej kpona twitz txꞌotxꞌ,

245
00:14:08,000 --> 00:14:11,560
bix el kniꞌya tiꞌj ka jaj txꞌotxꞌ Malta tbi.

246
00:14:11,560 --> 00:14:16,440
Kej xjal najl tuj txꞌotxꞌa oc cꞌojlet koꞌya cyuꞌn,

247
00:14:16,440 --> 00:14:18,280
bix axsen jun cynaabl.

248
00:14:18,280 --> 00:14:19,960
Bix akꞌ jbal.

249
00:14:19,960 --> 00:14:21,520
Nimxsen takꞌ cheꞌw,

250
00:14:21,520 --> 00:14:23,720
bix e cub cykꞌoꞌn xjal kꞌakꞌ,

251
00:14:23,720 --> 00:14:27,120
bix e xiꞌ t-xquet koꞌya tiꞌ kꞌakꞌ tuꞌn kmekꞌta.

252
00:14:27,120 --> 00:14:30,400
Jaan Pablo akꞌ onel te chmol siiꞌ,

253
00:14:30,400 --> 00:14:33,640
pero tejtzen takꞌxin kꞌolecxte tuj kꞌakꞌ,

254
00:14:33,640 --> 00:14:36,080
bix etz junjil lbaj nim tvenenojil,

255
00:14:36,080 --> 00:14:37,880
tuꞌn tcykal kꞌakꞌ,

256
00:14:37,880 --> 00:14:40,000
bix oc ttxꞌaꞌnjil tkꞌab Pablo,

257
00:14:40,000 --> 00:14:43,640
bix oc tbalkꞌiꞌn tiibjil tiꞌ tkꞌab Pablo.

258
00:14:43,640 --> 00:14:50,160
Tejtzen toc cycyeꞌyen jxjal te Malta jjil lbaj otk tzꞌoc tbalkꞌiꞌn tiibjil tiꞌ tkꞌab Pablo,

259
00:14:50,160 --> 00:14:54,240
bix e xiꞌ cyyolenxin cyxolelaxin:

260
00:14:54,240 --> 00:14:56,680
—Jaxte tej xjal lu jun byol xjalte.

261
00:14:56,680 --> 00:14:59,760
Ma tcoꞌpate tiib tuꞌn miꞌn cyim tuj mar,

262
00:14:59,760 --> 00:15:04,680
pero jatl tzunj jil lbaja ma tzꞌoc ttxꞌaꞌnte tuꞌn tchjet til tiꞌj o tbiy—tz̈itzen ke xjal t-xiꞌ cybisen tiꞌj.

263
00:15:04,680 --> 00:15:10,840
Pero nuk oꞌcx el ts̈toꞌn Pablo jajil lbaj tuj kꞌakꞌ,

264
00:15:10,840 --> 00:15:12,920
bix mintiiꞌ texin oc ikꞌen.

265
00:15:12,920 --> 00:15:16,360
Tuꞌn tzunj bix el kleeꞌ tuj cywitz xjal.

266
00:15:16,360 --> 00:15:20,760
Nuktzen e cyyotl xjal tuꞌn t-xiꞌ mal Pablo tuꞌn veneno,

267
00:15:20,760 --> 00:15:22,760
ma nuk tuꞌn tcyimxin.

268
00:15:22,760 --> 00:15:27,680
Pero yajcꞌatl toc cycyeꞌyen xjal mintiiꞌ otk tzꞌoc ikꞌen Pablo.

269
00:15:27,680 --> 00:15:28,520
Juꞌ tzunj,

270
00:15:28,520 --> 00:15:32,680
akꞌa ke xjal bislx tiꞌj ka jun dios Pablo.

271
00:15:32,680 --> 00:15:39,440
Nkatzen taꞌ jtxꞌotxꞌ lu taꞌ ttxꞌotxꞌ jxin xjal mas nintzaj tuj txꞌotxꞌ te Malta.

272
00:15:39,440 --> 00:15:41,000
Publio tbixin.

273
00:15:41,000 --> 00:15:47,120
Ja tzunj xin Publio oyente ttxꞌotxꞌxin keya tuꞌn kposadayina twitz,

274
00:15:47,120 --> 00:15:50,280
bix baꞌn e cyjaꞌ koꞌya tuyaxin.

275
00:15:50,280 --> 00:15:52,040
Oxe kꞌij e takꞌxin kwaya.

276
00:15:52,040 --> 00:16:00,840
Yajcꞌatltzen chꞌintl bix e kbiya ka yaab jxin tman Publio tuꞌn cyak bix nim aꞌ tuj tcꞌuꞌjxin.

277
00:16:00,840 --> 00:16:04,160
Bixsen e xiꞌ Pablo te kꞌolbel texin.

278
00:16:04,160 --> 00:16:08,320
Tbajlen naꞌnxitltzen Pablo Dios tibajxin,

279
00:16:08,320 --> 00:16:10,920
bix e cub tkꞌoꞌn Pablo tkꞌab tibajxin.

280
00:16:10,920 --> 00:16:13,600
Juꞌtzen uꞌla tnaablxin.

281
00:16:13,600 --> 00:16:14,000
Tejtzen tbinte,

282
00:16:14,000 --> 00:16:18,880
cykil xjal yaab te Malta e xiꞌke jaaꞌ taꞌ Pablo,

283
00:16:18,880 --> 00:16:20,840
bix jax uꞌlcye cynaabl.

284
00:16:20,840 --> 00:16:24,280
Nimxsen otk tzꞌoc ten tiꞌ cyanem xjal,

285
00:16:24,280 --> 00:16:27,360
bix nim kcotza e tzaj cyuꞌn xjal.

286
00:16:27,360 --> 00:16:31,120
Tejtzen tul canan jkꞌij tuꞌn ttzyet kbeya,

287
00:16:31,120 --> 00:16:35,160
bix e tzaj cykꞌoꞌn xjal nim kcotza te tuj kbeya.

