﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:13,520
ꞌMa o cjogü e Jesús o jñanda ꞌnaja bëzo cꞌü mi ndëzhö.

2
00:00:13,520 --> 00:00:16,020
Mi ndëzhö ꞌma o jmusꞌü cꞌü.

3
00:00:16,020 --> 00:00:19,840
Nucꞌua cꞌo o̱ discípulo o dyönüji e Jesús,

4
00:00:19,840 --> 00:00:21,160
o xipjiji:

5
00:00:21,160 --> 00:00:22,800
―Xöpüte,

6
00:00:22,800 --> 00:00:24,980
¿Cjó ngue cꞌü o tsja cꞌo na sꞌo,

7
00:00:24,980 --> 00:00:26,560
nguecꞌua va ndëzhö nu?

8
00:00:26,560 --> 00:00:30,840
¿Cjo ngueje ne bëzo nu ndëzhö maxque ngueje cꞌo o̱ tata?

9
00:00:30,840 --> 00:00:32,700
O ndünrü cꞌua e Jesús,

10
00:00:32,700 --> 00:00:33,740
o xipjiji:

11
00:00:33,740 --> 00:00:35,920
―Cꞌü vi ndëzhö,

12
00:00:35,920 --> 00:00:37,720
dya ngue cꞌü vi tsja cꞌo na sꞌo nu.

13
00:00:37,720 --> 00:00:41,400
Dya xo ngue c ꞌü vi tsja cꞌo na sꞌo cꞌo o̱ tata.

14
00:00:41,400 --> 00:00:46,480
Cꞌü vi ndëzhö ngue cꞌü rguí ꞌñetse cꞌü me na nojo cꞌü cjaꞌa Mizhocjimi.

15
00:00:46,480 --> 00:00:50,220
Ni jyodü rá cjagö cꞌo neꞌe nu cꞌü o ndäcjä,

16
00:00:50,220 --> 00:00:52,420
ndeze ꞌma xe ndempa.

17
00:00:52,420 --> 00:00:54,160
Va ẽjẽ xõmü,

18
00:00:54,160 --> 00:00:56,500
ꞌma dya cja sö cjó ra pëpji.

19
00:00:56,500 --> 00:00:59,800
Ndeze cꞌü xe rá mimigö cja ne xoñijõmü,

20
00:00:59,800 --> 00:01:02,680
nguetscö e jyaꞌsꞌü cja ne xoñijõmü.

21
00:01:02,680 --> 00:01:06,400
ꞌMa o mama a cjanu o zogü a jõmü o̱ cꞌijñi,

22
00:01:06,400 --> 00:01:08,240
o mbopjü cꞌua cꞌe jõmü.

23
00:01:08,240 --> 00:01:10,220
Cjanu o ngansꞌa cꞌo mbëõmü.

24
00:01:10,220 --> 00:01:13,900
O ngospꞌü cꞌua cja o̱ ndöꞌö cꞌe bëzo cꞌü mi ndëzhö.

25
00:01:13,900 --> 00:01:16,060
E Jesús o xipji cꞌua:

26
00:01:16,060 --> 00:01:20,000
―Ma xinzhö cja c ꞌe tꞌore cꞌü ni chjũ Siloé,

27
00:01:20,000 --> 00:01:20,900
eñe.

28
00:01:20,900 --> 00:01:23,920
Cꞌe tjũꞌũ ne ra mama ꞌnaja cꞌü däjä.

29
00:01:23,920 --> 00:01:26,560
Cjanu o maꞌa cꞌua cꞌe bëzo cꞌü mi ndëzhö.

30
00:01:26,560 --> 00:01:27,420
O ma xinzhö.

31
00:01:27,420 --> 00:01:28,960
Nu ꞌma o nzhogü cꞌua,

32
00:01:28,960 --> 00:01:30,520
ya mi janda.

33
00:01:30,520 --> 00:01:35,800
Nucꞌua cꞌo o̱ mejñiñi ꞌñe cꞌo ya vi jñanda mi ndëzhö mi mamaji:

34
00:01:35,800 --> 00:01:43,020
―¿Cjo dya ngueje nu mi ndëzhö nu ja nde mi junrü nu me mi örü pje ra zi?

35
00:01:43,020 --> 00:01:45,240
Mi cãrã cꞌo mi mama:

36
00:01:45,240 --> 00:01:46,860
―Ngueje nu.

37
00:01:46,860 --> 00:01:49,160
Cꞌo dyaja mi mamaji:

38
00:01:49,160 --> 00:01:50,740
―Dya ngue nu,

39
00:01:50,740 --> 00:01:52,320
pero exi nguetjo nu.

40
00:01:52,320 --> 00:01:54,700
O ndünrü cꞌua cꞌü mi ndëzhö,

41
00:01:54,700 --> 00:01:55,520
o mama:

42
00:01:55,520 --> 00:01:57,540
―Nguetscö.

43
00:01:57,540 --> 00:01:59,220
O xipjiji cꞌua:

44
00:01:59,220 --> 00:02:01,140
―¿Ja va xogü dya,

45
00:02:01,140 --> 00:02:02,300
cꞌo in chöꞌö?

46
00:02:02,300 --> 00:02:04,740
O ndünrü cꞌua angueze,

47
00:02:04,740 --> 00:02:05,440
o mama:

48
00:02:05,440 --> 00:02:09,800
―Cꞌe bëzo cꞌü ni chjũꞌũ Jesús o ngansꞌa mbëõmü.

49
00:02:09,800 --> 00:02:11,700
O ngoscügö ín chöꞌö.

50
00:02:11,700 --> 00:02:13,160
Cjanu o xitsi cꞌua:

51
00:02:13,160 --> 00:02:14,680
“Ma a Siloé,

52
00:02:14,680 --> 00:02:16,200
ma xinzhö.”

53
00:02:16,200 --> 00:02:17,240
Ró maꞌa cꞌua,

54
00:02:17,240 --> 00:02:18,420
ró ma xinzhö.

55
00:02:18,420 --> 00:02:20,300
Ya o xogü cꞌua yo ín chögö,

56
00:02:20,300 --> 00:02:21,580
ya ró janda.

57
00:02:21,580 --> 00:02:23,700
Nucꞌua o xipjiji:

58
00:02:23,700 --> 00:02:25,560
―¿Ja je bübü dya,

59
00:02:25,560 --> 00:02:27,080
cꞌe bëzo cꞌü?

60
00:02:27,080 --> 00:02:29,540
Angueze o ndünrü:

61
00:02:29,540 --> 00:02:32,360
―Dya rí pãrãgö ja je bübü.

62
00:02:32,360 --> 00:02:35,140
O zidyiji nu cꞌü mi ndëzhö,

63
00:02:35,140 --> 00:02:37,100
o möji cja cꞌo fariseo.

64
00:02:37,100 --> 00:02:46,180
Cꞌe pa ꞌma söyaji ngue ꞌma o ngansꞌa e Jesús o mbëõmü cꞌü vi xopcü o̱ ndöꞌö cꞌe bëzo cꞌü mi ndëzhö.

65
00:02:46,180 --> 00:02:49,700
Nucꞌua o yepe o ña cꞌua cꞌo fariseo,

66
00:02:49,700 --> 00:02:55,060
o dyonüji cꞌe bëzo pje vi  tsꞌapü ngue cꞌua va xogü o̱ ndöꞌö.

67
00:02:55,060 --> 00:02:57,160
Angueze o xipjiji:

68
00:02:57,160 --> 00:02:59,700
―O ngoscügö mbëõmü ín chöꞌö.

69
00:02:59,700 --> 00:03:00,860
Cjanu ró xinzhö.

70
00:03:00,860 --> 00:03:02,400
Nudya ya rí janda dya.

71
00:03:02,400 --> 00:03:06,340
Nucꞌua mi cãrã o fariseo cꞌo mi mama:

72
00:03:06,340 --> 00:03:08,940
―Cꞌe bëzo cꞌü i̱ṉ mangue o joꞌcꞌütsꞌü,

73
00:03:08,940 --> 00:03:11,300
dya pje vi ꞌñeje cja Mizhocjimi cꞌü;

74
00:03:11,300 --> 00:03:15,620
na ngueje dya pje sũpü nu pa cꞌü rí söyaji.

75
00:03:15,620 --> 00:03:17,740
Dyaja cꞌo mi mama:

76
00:03:17,740 --> 00:03:19,080
―Cꞌe bëzo,

77
00:03:19,080 --> 00:03:20,500
dya cjaꞌa cꞌo na sꞌo.

78
00:03:20,500 --> 00:03:22,520
ꞌMa ri cja cꞌo na sꞌo cꞌe bëzo,

79
00:03:22,520 --> 00:03:26,540
dya ro sö ro tsjaꞌa yo me na nojo yo nunca rí jandaji.

80
00:03:26,540 --> 00:03:29,160
Dya mi ꞌnatjo o̱ pjeñeji.

81
00:03:29,160 --> 00:03:32,160
O yepe o dyönütjoji cꞌü mi ndëzhö:

82
00:03:32,160 --> 00:03:33,820
―¿Pje xo i̱ṉ mangue,

83
00:03:33,820 --> 00:03:36,660
pje pjëzhi nu cꞌü o xoꞌcꞌütsꞌü in chöꞌö?

84
00:03:36,660 --> 00:03:38,320
Angueze cꞌua,

85
00:03:38,320 --> 00:03:40,380
ꞌma o ndünrü o mama:

86
00:03:40,380 --> 00:03:42,580
―Ngueje ꞌna profeta.

87
00:03:42,580 --> 00:03:46,260
Nu cꞌo pje mi pjëzhi cja cꞌo nte a Israel,

88
00:03:46,260 --> 00:03:49,240
dya mi ejmeji cjo mi ndëzhö cꞌe bëzo.

89
00:03:49,240 --> 00:03:52,660
Dya mi ejmeji cjo vi xogü cꞌo o̱ ndöꞌö.

90
00:03:52,660 --> 00:03:58,260
Cja ꞌñejmeji ꞌma cja o zojnüji nu tata cꞌe bëzo cꞌü vi xogü o̱ ndöꞌö,

91
00:03:58,260 --> 00:03:59,400
ꞌñe nu nana.

92
00:03:59,400 --> 00:04:00,820
O dyönüji,

93
00:04:00,820 --> 00:04:01,860
o xipjiji:

94
00:04:01,860 --> 00:04:03,780
―¿Cjo ngueje in chꞌiguevi nu,

95
00:04:03,780 --> 00:04:06,820
nu nu i̱ṉ manguevi exmi ndëzhö ꞌma o jmusꞌü?

96
00:04:06,820 --> 00:04:08,160
¿Jenga janda dya ꞌma?

97
00:04:08,160 --> 00:04:11,660
O ndünrü cꞌua cꞌü nu tata ꞌñe cꞌü nu nana,

98
00:04:11,660 --> 00:04:13,140
o mamavi:

99
00:04:13,140 --> 00:04:16,260
―Rí pãrãgöbe ngueje ín chꞌigöbe nu.

100
00:04:16,260 --> 00:04:17,800
ꞌMa o jmusꞌü nu,

101
00:04:17,800 --> 00:04:19,100
exmi ndëzhö nu.

102
00:04:19,100 --> 00:04:21,120
Jenga ya janda dya,

103
00:04:21,120 --> 00:04:22,380
dya rí pãrãbe.

104
00:04:22,380 --> 00:04:26,380
Dya xo rí pãrãgöbe cjó je o xopcü o̱ ndöꞌö nu.

105
00:04:26,380 --> 00:04:28,840
Ya jo ndümbeñe angueze.

106
00:04:28,840 --> 00:04:30,000
Dyönütsjëji.

107
00:04:30,000 --> 00:04:31,800
Ya ra xiꞌtsꞌitsjëji.

108
00:04:31,800 --> 00:04:40,980
O mama a cjanu cꞌü nu tata ꞌñe cꞌü nu nana na ngueje mi sũvi cꞌo pje mi pjëzhi cja cꞌo nte a Israel.

109
00:04:40,980 --> 00:04:47,160
Na ngueje ya vi mamaji ꞌma cjó cꞌo ro mama e Jesús ngueje e Cristo,

110
00:04:47,160 --> 00:04:50,400
ro pjongüji cꞌe nteꞌe cja o̱ nitsjimiji.

111
00:04:50,400 --> 00:04:54,660
Nguecꞌua va mama cꞌü nu tata cꞌe bëzo ꞌñe cꞌü nu nana:

112
00:04:54,660 --> 00:04:56,240
“Ya jo ndümbeñe.

113
00:04:56,240 --> 00:04:57,560
Dyönüji angueze.

114
00:04:57,560 --> 00:04:59,240
Ya ra xiꞌtsꞌitsjëji.”

115
00:04:59,240 --> 00:05:03,180
Nucꞌua o yepe o zojnütjoji cꞌe bëzo cꞌü mi ndëzhö,

116
00:05:03,180 --> 00:05:04,240
o xipjiji:

117
00:05:04,240 --> 00:05:08,000
―Unü ꞌna pöjö Mizhocjimi cꞌü o xoꞌcꞌütsꞌü in chöꞌö.

118
00:05:08,000 --> 00:05:10,440
Nutscöjme rí pãrãjme na jo,

119
00:05:10,440 --> 00:05:12,360
cꞌe bëzo cjaꞌa cꞌo na sꞌo cꞌü.

120
00:05:12,360 --> 00:05:14,860
O ndünrü cꞌua c ꞌü mi ndëzhö,

121
00:05:14,860 --> 00:05:15,540
o mama:

122
00:05:15,540 --> 00:05:17,560
―Dya rí pãrãgö cꞌü,

123
00:05:17,560 --> 00:05:19,020
cjo cja cꞌo na sꞌo cꞌü.

124
00:05:19,020 --> 00:05:20,940
Nguextjo nu rí pãrãgö,

125
00:05:20,940 --> 00:05:22,840
nutscö dya rmí jandagö.

126
00:05:22,840 --> 00:05:24,500
Nudya rí janda dya.

127
00:05:24,500 --> 00:05:27,700
Nucꞌua na yeje o xipjitjoji cꞌua:

128
00:05:27,700 --> 00:05:28,900
―Pero,

129
00:05:28,900 --> 00:05:29,800
¿pje o tsjaꞌcꞌü?

130
00:05:29,800 --> 00:05:31,500
¿Ja va xoꞌcꞌütsꞌü in chöꞌö?

131
00:05:31,500 --> 00:05:33,840
Cꞌü mi ndëzhö o ndüntüji:

132
00:05:33,840 --> 00:05:35,960
―Ya ró xiꞌtsꞌiji,

133
00:05:35,960 --> 00:05:37,420
pero dya i̱ dyätcöji.

134
00:05:37,420 --> 00:05:40,860
¿Jenga i̱ṉ ne rí yepe rí dyäräji?

135
00:05:40,860 --> 00:05:41,880
Maxque,

136
00:05:41,880 --> 00:05:44,920
¿cjo xo i̱ṉ negueji rí chjüntꞌüji o̱ xütjü?

137
00:05:44,920 --> 00:05:47,240
Nucꞌua o zadütjoji,

138
00:05:47,240 --> 00:05:48,320
o mamaji:

139
00:05:48,320 --> 00:05:51,460
―Nuꞌtscꞌe ngueꞌtscꞌe i̱ṉ tjüntꞌü a xütjü e Jesús.

140
00:05:51,460 --> 00:05:55,520
Nutscöjme rí tjüntꞌüjme a xütjü e Moisés.

141
00:05:55,520 --> 00:05:57,600
Nutscöjme rí pãrãgöjme,

142
00:05:57,600 --> 00:05:59,960
e Moisés o zopjü cꞌo nte.

143
00:05:59,960 --> 00:06:03,080
O mama cꞌo jña cꞌo vi mama Mizhocjimi.

144
00:06:03,080 --> 00:06:05,580
Pero cꞌe bëzo cꞌü i̱ṉ mangue o joꞌcꞌütsꞌü,

145
00:06:05,580 --> 00:06:08,120
dya rí pãrãjme ja je vi ꞌñeje cꞌü.

146
00:06:08,120 --> 00:06:11,280
O ndünrü cꞌua cꞌe bëzo cꞌü mi ndëzhö,

147
00:06:11,280 --> 00:06:11,920
o xipjiji:

148
00:06:11,920 --> 00:06:13,720
―Yo i̱ṉ xitsiji,

149
00:06:13,720 --> 00:06:15,880
me i̱ṉ cjacüji rá dyäxä.

150
00:06:15,880 --> 00:06:17,860
Maco o xocüzügö ín chöꞌö cꞌe bëzo,

151
00:06:17,860 --> 00:06:21,420
¿jenga dya i̱ṉ pãrãji ja je vi ꞌñeje cꞌü?

152
00:06:21,420 --> 00:06:22,520
Rí pãrãgöji,

153
00:06:22,520 --> 00:06:28,200
zö ra tsja ꞌna nte ra dyötü Mizhocjimi ra unü poder,

154
00:06:28,200 --> 00:06:29,920
pero ꞌma cja na sꞌo cꞌe nte,

155
00:06:29,920 --> 00:06:33,120
Mizhocjimi dya ra dyärä  cꞌü örü cꞌe nte.

156
00:06:33,120 --> 00:06:38,680
Pero nu cꞌo maꞌtꞌü Mizhocjimi ꞌñe cjaꞌa cꞌua ja ga neꞌe angueze,

157
00:06:38,680 --> 00:06:39,680
nucꞌo,

158
00:06:39,680 --> 00:06:41,800
Mizhocjimi ra dyätä cꞌo.

159
00:06:41,800 --> 00:06:43,920
Ndeze ꞌma o mbürü ne xoñijõmü,

160
00:06:43,920 --> 00:06:46,120
cãrã cꞌo o jmusꞌü ndëzhö.

161
00:06:46,120 --> 00:06:50,360
Pero dya rí ärägöji cꞌü ri bübü ꞌna bëzo cꞌü ri jocü cꞌo.

162
00:06:50,360 --> 00:06:50,260
Nu cꞌe bëzo,

163
00:06:50,260 --> 00:06:54,560
ꞌma dya rví ꞌñeje cja Mizhocjimi cꞌü,

164
00:06:54,560 --> 00:06:56,440
dya xo ro söꞌö pje ro tsjaꞌa.

165
00:06:56,440 --> 00:06:57,760
O ndüntüji cꞌua,

166
00:06:57,760 --> 00:06:59,160
o xipjiji:

167
00:06:59,160 --> 00:07:01,600
―Nuꞌtscꞌe i̱ tsja cꞌo na sꞌo;

168
00:07:01,600 --> 00:07:03,020
exvi chetjovi in nzhuncꞌe.

169
00:07:03,020 --> 00:07:07,360
¿Jenga i̱ṉ cjinncje ra sö rí xöcügöjme?

170
00:07:07,360 --> 00:07:10,640
Cjanu o pjongüji cꞌua cja cꞌe nitsjimi.

171
00:07:10,640 --> 00:07:13,680
O dyärä e Jesús ya vi pjongüji cꞌe bëzo.

172
00:07:13,680 --> 00:07:16,880
Nguecꞌua va jyodü ja je mi nzhodü cꞌe bëzo.

173
00:07:16,880 --> 00:07:18,560
ꞌMa o chötꞌü,

174
00:07:18,560 --> 00:07:19,560
o xipji:

175
00:07:19,560 --> 00:07:22,740
―¿Cjo i̱ṉ ejmegue o̱ Tꞌi Mizhocjimi?

176
00:07:22,740 --> 00:07:24,680
O ndünrü angueze,

177
00:07:24,680 --> 00:07:26,160
o mama:

178
00:07:26,160 --> 00:07:27,520
―Nuꞌtscꞌe sẽꞌẽ,

179
00:07:27,520 --> 00:07:30,760
xitsigö cjó ngueje o̱ Tꞌi Mizhocjimi;

180
00:07:30,760 --> 00:07:33,620
ngue cꞌua ra sö rá ejmegö angueze.

181
00:07:33,620 --> 00:07:35,520
O ndünrü cꞌua e Jesús:

182
00:07:35,520 --> 00:07:37,760
―Ya i̱ jñandague angueze.

183
00:07:37,760 --> 00:07:39,440
Nguetscö rrã ñavi.

184
00:07:39,440 --> 00:07:41,580
O mama cꞌua cꞌe bëzo:

185
00:07:41,580 --> 00:07:41,680
―Nuꞌtscꞌe ín Jmutsꞌügö,

186
00:07:41,680 --> 00:07:43,800
rí ejmetsꞌü.

187
00:07:43,800 --> 00:07:46,800
Ngueꞌtscꞌe o̱ Tꞌitsꞌü Mizhocjimi.

188
00:07:46,800 --> 00:07:50,140
Cjanu o ndüñijõmü o maꞌtꞌü cꞌua.

189
00:07:50,140 --> 00:07:52,080
O mama cꞌua e Jesús:

190
00:07:52,080 --> 00:07:54,160
―Na ngue cꞌü rvá ẽcjö,

191
00:07:54,160 --> 00:07:58,480
exi ꞌñetsetjo ja ga nguijñi o̱ müꞌbü yo nte.

192
00:07:58,480 --> 00:08:05,240
Cꞌo unü ngüenda cꞌü ni jyodü ra xogü o̱ ndöji ngue cꞌua ra bübü o̱ jyaꞌsꞌü Mizhocjimi cja o̱ müꞌbüji,

193
00:08:05,240 --> 00:08:10,000
ra xogü o̱ ndöji ra mbãrãji Mizhocjimi.

194
00:08:10,000 --> 00:08:12,560
Pero cꞌo cjijñi ya xogü o̱ ndöji,

195
00:08:12,560 --> 00:08:13,560
nucꞌo,

196
00:08:13,560 --> 00:08:14,680
ra ndëzhöji,

197
00:08:14,680 --> 00:08:17,160
dya ra mbãrãji cꞌü na cjuana.

198
00:08:17,160 --> 00:08:23,080
O dyärä ja nzi cꞌo fariseo cꞌo mi cãrã bëxtjo nu ja mi bübü e Jesús,

199
00:08:23,080 --> 00:08:23,400
o mamaji cꞌua:

200
00:08:23,400 --> 00:08:27,400
―A poco i̱ṉ cjijñigue cꞌü xo rí ndëzhöjme.

201
00:08:27,400 --> 00:08:29,720
O ndünrü cꞌua e Jesús:

202
00:08:29,720 --> 00:08:33,960
―ꞌMa ri unncꞌeji ngüenda cꞌü ni jyoncꞌeji o̱ jyaꞌsꞌü Mizhocjimi,

203
00:08:33,960 --> 00:08:36,760
ro perdonaotsꞌüji ꞌma cꞌo na s ꞌo.

204
00:08:36,760 --> 00:08:38,680
Pero i̱ṉ mangueji:

205
00:08:38,680 --> 00:08:39,880
“Ya xogü ín chögöjme,

206
00:08:39,880 --> 00:08:42,580
rí pãrãjme na jo”,

207
00:08:42,580 --> 00:08:43,720
i̱ṉ eñeji.

208
00:08:43,720 --> 00:08:48,060
Nguecꞌua xe i̱ṉ tũtjoji in nzhuncꞌeji.

