﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,420
Ne hein neisip dan he ibpeuntud key en te barku su ibpeuwit key ziyà te Italya,

2
00:00:11,420 --> 00:00:16,040
impalad dan si Pablo wey is duma pa he pirisu ziyà te ki Julio.

3
00:00:16,040 --> 00:00:17,420
Si Julio,

4
00:00:17,420 --> 00:00:23,820
serhintu sikandin te kumpeniya te sundaru he egngezanan te Kumpeniya te Lavew he Hadì.

5
00:00:23,820 --> 00:00:32,120
Ne ziyà te Sisarya zuen barku he tig-Edremityu he edhendiyà te menge inged diyà te prubinsya he Asya.

6
00:00:32,120 --> 00:00:35,340
Ne mid-untud key ne migenat key.

7
00:00:35,340 --> 00:00:36,800
Is duma zey,

8
00:00:36,800 --> 00:00:42,760
ne iyan si Eristarku he tigTiselunika ziyà te prubinsya he Mesidunya.

9
00:00:42,760 --> 00:00:44,360
Ne hein nepawà,

10
00:00:44,360 --> 00:00:46,600
nekezunggù key ziyà te Sidun,

11
00:00:46,600 --> 00:00:47,920
ne si Julio,

12
00:00:47,920 --> 00:00:59,200
midtulengezan din si Pablo su midtuǥutan din he mekepenumbaley sikandin diyà te menge emiǥu zin dutun wey zan meveǥayi te egkinehenglanen din.

13
00:00:59,200 --> 00:01:00,960
Ne mid-awè key ziyà,

14
00:01:00,960 --> 00:01:05,640
ne ǥeina te kenè dey egkehimu te edsinuǥung is bendes te keramag,

15
00:01:05,640 --> 00:01:12,120
diyè key mebayà te zivaluy te pulu he Sipru he egkeelangan haazà is keramag.

16
00:01:12,120 --> 00:01:18,440
Ne hein nekerapas key en te zaǥat he ziyà te uvey te menge prubinsya he Silisya wey Pempilya,

17
00:01:18,440 --> 00:01:22,920
midunggù key ziyà te inged he Mira he ziyà te prubinsya he Lisya.

18
00:01:22,920 --> 00:01:23,640
Ne zutun,

19
00:01:23,640 --> 00:01:32,840
nekeahà is serhintu te sevaha he barku he tig-Elihendriya he edhendiyà te tanà he Italya ne impeuntud key zin.

20
00:01:32,840 --> 00:01:44,400
Ne utew menaney haazà is hipanew zey ne nepipira he andew zutun ne human key mekelavey te inged he Nidu asal nereǥenan key.

21
00:01:44,400 --> 00:01:48,560
Ne ǥeina te kemulu zey pa egkesinuǥung is bendes te keramag,

22
00:01:48,560 --> 00:01:56,680
midhalin key te ibayà ne ziyè key mebayà te zivaluy te pulu he Krita he egkeelangan haazà is keramag,

23
00:01:56,680 --> 00:01:59,720
ne midlevayan dey is beyvey he egngezanan te Salmun.

24
00:01:59,720 --> 00:02:05,320
Ne wazè key mebpekeziyù te veyvey ne utew mereǥen is hipanew zey.

25
00:02:05,320 --> 00:02:13,320
Ne hein neuǥet nekezunggù key ziyà te egngezanan te Memeupiya he Dungguan he uvey te inged he Lasya.

26
00:02:13,320 --> 00:02:17,360
Ne ǥeina te utew en neuǥet is hipanew zey,

27
00:02:17,360 --> 00:02:21,840
nesepenan key te mezaat he timpu te kedlayag su tipenguzan;

28
00:02:21,840 --> 00:02:24,720
ne piligru en haazà is hipanew te barku.

29
00:02:24,720 --> 00:02:29,280
Umba midsembaǥan sikandan ni Pablo te,

30
00:02:29,280 --> 00:02:31,840
“Henduen be te zuen egkehitavù kenitew ke edlaus kiw.

31
00:02:31,840 --> 00:02:36,480
Egkezeetan heini is barku wey is karga ne zuen daan ebpatey kenitew.”

32
00:02:36,480 --> 00:02:37,760
Iyan,

33
00:02:37,760 --> 00:02:39,080
is serhintu zutun,

34
00:02:39,080 --> 00:02:48,520
wazè din pemineǥa haazà is sambag ni Pablo su midsarig te lalag te kepitan wey lalag te teǥiǥaked dutun te barku.

35
00:02:48,520 --> 00:02:49,880
Ne is dungguan dutun,

36
00:02:49,880 --> 00:02:54,480
kenà meupiya he edsevukan te barku emun tipenguzan.

37
00:02:54,480 --> 00:02:55,400
Umba,

38
00:02:55,400 --> 00:03:04,080
iyan egkesuatan te kezekelan te menge zuma zey is edlaus key en wey key mekeuma ziyà te Pinisi ke egkehimu.

39
00:03:04,080 --> 00:03:05,160
Su is Pinisi,

40
00:03:05,160 --> 00:03:16,320
dungguan diyà te pulu he Krita he neelangan is keramag ne zutun is meupiya he edsevukan te barku taman te egketapus haazà is tipenguzan.

41
00:03:16,320 --> 00:03:19,640
Ne zutun ebpuun en ebpengeramag,

42
00:03:19,640 --> 00:03:22,720
asal kenà mevendes he ziyà ebpuun te zapit te Libya.

43
00:03:22,720 --> 00:03:26,920
Ne kunaan dan ke iyan edtuman is neisip dan,

44
00:03:26,920 --> 00:03:32,280
umba midtines dan is perivatu zutun te barku ne migenat key.

45
00:03:32,280 --> 00:03:36,240
Ne wazè key mebpekeziyù te veyvey te pulu he Krita.

46
00:03:36,240 --> 00:03:38,880
Ne te wazè pa utew meuǥet dutun,

47
00:03:38,880 --> 00:03:40,680
mibegyuwan key.

48
00:03:40,680 --> 00:03:45,960
Nekeuma is utew mevendes he keramag he egngezanan te Ebagat.

49
00:03:45,960 --> 00:03:49,920
Diyà ebpuun haazà is keramag te zapit te tanà.

50
00:03:49,920 --> 00:03:51,600
Ne nesuǥat is barku.

51
00:03:51,600 --> 00:03:56,400
Ne ǥeina te kenè en ebpekeetuvang is barku zutun te keramag,

52
00:03:56,400 --> 00:04:00,800
mibpesagdan dey en ke hendei ed-uwita is barku te keramag.

53
00:04:00,800 --> 00:04:03,280
Ne hein diyè key en te uvey te pulu he Kewda,

54
00:04:03,280 --> 00:04:08,840
malù key neelangi te keramag.

55
00:04:08,840 --> 00:04:10,520
Ne zutun te utew key nereǥeni,

56
00:04:10,520 --> 00:04:14,000
neteǥel zey mekuwa is avang he eguyuzen te barku.

57
00:04:14,000 --> 00:04:16,240
Mibitbit dan ne in-untud dan.

58
00:04:16,240 --> 00:04:24,120
Ne zutun mibagkes dan haazà is barku te menge pisì su wey kenà mewaǥey.

59
00:04:24,120 --> 00:04:33,640
Ne ǥeina te egkehandek dan su kela ke mewaǥey is barku ke mekesukung te memevavew he tanà he uvey zutun te veyvey te tanà he Libya,

60
00:04:33,640 --> 00:04:40,160
ne in-awè dan is layag ne mibpesagdan dan is barku ke hendei ed-uwita te keramag.

61
00:04:40,160 --> 00:04:43,440
Ne ǥeina te kemulu pa is bagyu zutun te mid-ilis he andew,

62
00:04:43,440 --> 00:04:47,240
impuun dan impenimbag is menge karga zutun te barku su wey kenà melened.

63
00:04:47,240 --> 00:04:54,680
Ne te mid-ilis pa zutun he andew minsan is menge himan wey menge ǥelemiten te menge terebahanti zutun te barku,

64
00:04:54,680 --> 00:04:59,600
impenimbag dan en elin.

65
00:04:59,600 --> 00:05:09,560
Ne seled te mezakel he andew wazà mebpaahà kenami is andew wey menge vituen ne wazè pa med-engked haazà is bagyu he utew mezesen.

66
00:05:09,560 --> 00:05:12,640
Ne zutun wazè dey en isipa he egkelibri key pa.

67
00:05:12,640 --> 00:05:14,040
Ne zutun,

68
00:05:14,040 --> 00:05:22,600
neuǥet he wazè dey nekaan ne midhitindeg si Pablo ne migkaǥi te,

69
00:05:22,600 --> 00:05:23,520
“Menge zuma ku,

70
00:05:23,520 --> 00:05:30,920
angin ke mibpemineg kew te sambag ku he kenè kiw ed-awà diyà te pulu he Krita,

71
00:05:30,920 --> 00:05:34,560
su kenè tew ǥeina egkeseǥazan heini is hitavù kenitew.

72
00:05:34,560 --> 00:05:43,480
Ne edhengyuan ku sikiyu ǥuntaan he kenè kew mahandek su wazà minsan sevaha kenitew he egkepatey,

73
00:05:43,480 --> 00:05:47,400
iyan dà egkezeetan heini is barku.

74
00:05:47,400 --> 00:05:48,200
Geina te mezukilem,

75
00:05:48,200 --> 00:05:51,240
is Megbevayà he iyan ed-ezapen ku,

76
00:05:51,240 --> 00:05:52,880
mibpaahà kedì is belinsuǥuen din,

77
00:05:52,880 --> 00:05:53,880
ne ke sikandin te,

78
00:05:53,880 --> 00:05:54,360
‘He Pablo,

79
00:05:54,360 --> 00:05:56,080
kenè ka mahandek.

80
00:05:56,080 --> 00:06:01,560
Kinahanglan he ziyè ka mekeetuvang te lavew he hadì diyà te Ruma.

81
00:06:01,560 --> 00:06:02,680
Ne is Megbevayà,

82
00:06:02,680 --> 00:06:04,680
tenged te ǥaǥew zin kenikew,

83
00:06:04,680 --> 00:06:11,400
intuǥut din daan he wazà minsan sevaha kayi te menge zuma niw he egkepatey.’

84
00:06:11,400 --> 00:06:11,960
Umba,”

85
00:06:11,960 --> 00:06:13,200
ke si Pablo,

86
00:06:13,200 --> 00:06:16,240
“kenè kiw egkehandek,

87
00:06:16,240 --> 00:06:20,880
su ebpekesarig a te Megbevayà he sumalà is impesavut din kediey,

88
00:06:20,880 --> 00:06:23,600
iyan egkehitavù kenitew.

89
00:06:23,600 --> 00:06:29,840
Iyan dà is idampil kiw ziyà te sengepupulu.”

90
00:06:29,840 --> 00:06:35,520
Ne zutun te ikesepulù en wey heepat he kezukileman te ked-uuwita kenami te vagyu,

91
00:06:35,520 --> 00:06:39,040
diyè key en te zaǥat he egngezanan te Miditiranyu.

92
00:06:39,040 --> 00:06:42,320
Ne hein metaneb en is kezukileman,

93
00:06:42,320 --> 00:06:44,660
is menge etew he ed-uwit te barku,

94
00:06:44,660 --> 00:06:48,400
neisip dan he kela ke zuen en tanà diyà te uvey zey.

95
00:06:48,400 --> 00:06:59,960
Ne tenged dutun mid-ulug dan is sevaha he perivatu ne netuenan dan he menge keluwaan dà he repa is kezalem te wahig.

96
00:06:59,960 --> 00:07:05,360
Ne netegteǥaad maan dutun mid-umanan dan ne menge sepulù wey lelima zà he repa is kezalem din.

97
00:07:05,360 --> 00:07:11,440
Ne zutun nahandek dan su kela ke mekesukung haazà is barku te menge vatu,

98
00:07:11,440 --> 00:07:12,640
umba,

99
00:07:12,640 --> 00:07:17,640
inhiket dan is heepat he perivatu ziyà te huziyan he zulung dutun te barku.

100
00:07:17,640 --> 00:07:21,920
Ne egkesuatan dan pezem he mepawè en haazà.

101
00:07:21,920 --> 00:07:25,160
Ne is menge terebahanti zutun te barku,

102
00:07:25,160 --> 00:07:30,160
ed-ewaan key zan pezem te ebpemelaǥuy puun dutun te barku.

103
00:07:30,160 --> 00:07:38,920
Impenaug dan is avang ne mid-ekalan key zan he egkaǥi zan he ebperivetuwan dan haazà is dulung he edhuna.

104
00:07:38,920 --> 00:07:39,520
Iyan,

105
00:07:39,520 --> 00:07:43,080
migkaǥi zutun si Pablo ziyà te serhintu wey menge sundaru zin te,

106
00:07:43,080 --> 00:07:46,400
“Emun ed-ewaan kew te menge terebahanti kayi,

107
00:07:46,400 --> 00:07:49,480
kenè kew en egkelibri.”

108
00:07:49,480 --> 00:07:50,160
Ne zutun,

109
00:07:50,160 --> 00:07:57,360
migetas te menge sundaru haazà is menge pisì he inhiket dutun te avang wey maanud haazà is avang.

110
00:07:57,360 --> 00:08:00,120
Ne hein meǥaan en egkepawà,

111
00:08:00,120 --> 00:08:04,440
midhengyuan ni Pablo sikandan is langun he megkaan dan.

112
00:08:04,440 --> 00:08:06,280
Ke sikandin te,

113
00:08:06,280 --> 00:08:15,840
“Sepulù en wey heepat he andew is kebpekeantus tew te kegkehandek ne wazà meselezi is getek tew te minsan hengkey.

114
00:08:15,840 --> 00:08:23,320
Edhengyuan ku sikiyu he megkaan kew su wey kew meteǥui te zesen su wey kew melibri kayi.

115
00:08:23,320 --> 00:08:28,440
Su wazà minsan sevaha keniyu he kenà egkelibri kayi te egkeulaula tew.”

116
00:08:28,440 --> 00:08:30,440
Ne te nekaǥi ni Pablo haazà,

117
00:08:30,440 --> 00:08:38,120
migkuwa te supas ne mibpeselematan din te Megbevayà ne mibpenevìtevì din ne migkaan din.

118
00:08:38,120 --> 00:08:42,280
Ne zutun naawà is kegkeseeng dey ne langun te sikami,

119
00:08:42,280 --> 00:08:43,800
migkaan key zaan.

120
00:08:43,800 --> 00:08:52,200
Ne is kezakel zey te menge etew zutun te barku ne zezuwa key he ǥatus wey kepituwan wey heenem.

121
00:08:52,200 --> 00:08:54,120
Ne hein nengehantey key en pudu,

122
00:08:54,120 --> 00:09:02,680
intimbag dan diyà te zaǥat is karga zutun te barku he veǥas te trigu su wey mebmahagkap haazà is barku.

123
00:09:02,680 --> 00:09:04,040
Ne hein nepawà dutun,

124
00:09:04,040 --> 00:09:06,760
haazà is tanà he neuvayan dey,

125
00:09:06,760 --> 00:09:10,760
wazà mekilala te menge terebahanti zutun te barku.

126
00:09:10,760 --> 00:09:16,640
Neehè dan is nekesuyuk he zaǥat ne zuen dutun beyvey he pantad.

127
00:09:16,640 --> 00:09:19,520
Ne neisip dan dutun he ke egkehimu,

128
00:09:19,520 --> 00:09:23,120
meupiya ke igkepezunggù dan haazà is barku.

129
00:09:23,120 --> 00:09:30,840
Ne zutun migetas dan is menge pisì he inhiket dutun te menge perivatu su wey metaǥak is menge perivatu,

130
00:09:30,840 --> 00:09:38,280
ne mibpenhekad dan is menge vagkes dutun te menge vegsey he idtandang dutun te barku su egemiten dan.

131
00:09:38,280 --> 00:09:46,240
Intaud dan is layag he ziyà te egkehuna he zulung su wey meuwit te keramag is barku pehendutun te tanà.

132
00:09:46,240 --> 00:09:49,160
Ne zutun migenat is barku.

133
00:09:49,160 --> 00:09:54,920
Ne nekesukung haazà is barku te mevavew he tanà ne mid-enget.

134
00:09:54,920 --> 00:09:58,520
Is egkehuna he zulung kenè en egkewaleng,

135
00:09:58,520 --> 00:09:59,280
iyan,

136
00:09:59,280 --> 00:10:04,640
is huziyan he zulung egkerupet en te kezesen te zezekelà he menge vaǥel.

137
00:10:04,640 --> 00:10:15,680
Ne neisip te menge sundaru he ebpenhimetayan dan is menge pirisu su wey kenè dan mekeǥaun dutun te veyvey ne kenè dan egkepeleǥuyan haazà is menge sundaru.

138
00:10:15,680 --> 00:10:16,880
Iyan,

139
00:10:16,880 --> 00:10:18,120
is serhintu,

140
00:10:18,120 --> 00:10:24,440
kenè din egkesuatan he mehimetayi si Pablo ne wazè din ituǥut he mehimetayi sikandan.

141
00:10:24,440 --> 00:10:29,000
Insuǥù din he med-agbur is metau he ed-emparas wey mekeǥaun,

142
00:10:29,000 --> 00:10:31,760
ne is kenà metau he ed-emparas,

143
00:10:31,760 --> 00:10:38,840
megeǥentungan te menge tabla wey te nengerupet he pengawid te barku ne medsunud dan.

144
00:10:38,840 --> 00:10:40,480
Ne mid-ulaula zey haazà.

145
00:10:40,480 --> 00:10:42,400
Ne sikami is langun,

146
00:10:42,400 --> 00:10:47,440
nekeǥaun he wazà nekeizan kenami.

147
00:10:47,440 --> 00:10:52,400
Ne hein nekeǥaun key he wazà nemenu kenami,

148
00:10:52,400 --> 00:10:56,360
netuenan dey is ngazan dutun te pulu ne Malta.

149
00:10:56,360 --> 00:10:58,360
Ne is menge meǥinged dutun,

150
00:10:58,360 --> 00:11:01,960
utew key zan midtulengezi.

151
00:11:01,960 --> 00:11:05,160
Ed-uzan dutun ne utew meǥenew ne midtetavun dan.

152
00:11:05,160 --> 00:11:16,040
Nengayu si Pablo ne zuen ibpenavuk din he kayu ziyà te hapuy ne zuen mevisa he uled he neinitan he ebpuun dutun te impenavuk din he kayu.

153
00:11:16,040 --> 00:11:19,400
Ne migkaǥat diyà te velad ni Pablo.

154
00:11:19,400 --> 00:11:26,720
Ne is menge etew he meǥinged dutun hein neehè dan haazà is uled he mibpikit diyà te velad ni Pablo,

155
00:11:26,720 --> 00:11:30,600
mibpelelelaǥè dan he egkaǥi te,

156
00:11:30,600 --> 00:11:36,800
“Memumunù bes heini su maan is wazà sikandin mekelikey te silut kandin;

157
00:11:36,800 --> 00:11:39,640
su minsan te nelibri en sikandin,

158
00:11:39,640 --> 00:11:42,320
su wazà melened diyà te zaǥat,

159
00:11:42,320 --> 00:11:44,760
egkepatey ǥihapun.”

160
00:11:44,760 --> 00:11:45,640
Iyan,

161
00:11:45,640 --> 00:11:53,640
bà dà impirik ni Pablo haazà is uled ne neulug dutun te hapuy ne wazà sikandin mekeizi te uled.

162
00:11:53,640 --> 00:12:02,600
Kunaan dan ke zutundutun ne segugunà edlevag is belad ni Pablo ne egkepiley ne segugunà egkevinteng.

163
00:12:02,600 --> 00:12:03,080
Iyan,

164
00:12:03,080 --> 00:12:07,040
hein netegteǥaad dutun he wazà nehitavù ki Pablo,

165
00:12:07,040 --> 00:12:10,840
nahalin is isip dan ne ke sikandan te,

166
00:12:10,840 --> 00:12:13,640
“Diwata ves heini sikandin.”

167
00:12:13,640 --> 00:12:19,800
Ne uvey zutun is menge tanà ni Publiyu he iyan edlingahaan dan dutun te pulu.

168
00:12:19,800 --> 00:12:25,360
Impepemenahik key zin dutun te valey zin ne mid-elimahan key zin.

169
00:12:25,360 --> 00:12:28,640
Ne zutun key med-ubpà taman te tetelu he andew.

170
00:12:28,640 --> 00:12:31,600
Nezeruwan is amey ni Publiyu.

171
00:12:31,600 --> 00:12:36,120
Edhidhizeǥà su edetengen wey mesakit is getek din.

172
00:12:36,120 --> 00:12:41,160
Ne midseled si Pablo zutun te ruǥu zin ne in-ampù din.

173
00:12:41,160 --> 00:12:44,440
Midepenetan din haazà ne neulian.

174
00:12:44,440 --> 00:12:47,280
Ne hein netuenan haazà te menge etew,

175
00:12:47,280 --> 00:12:53,440
midhendutun is langun he nengezeruwan dutun te pulu ne nengeulian daan sikandan.

176
00:12:53,440 --> 00:12:56,920
Mezakel is menge vutang he inggasa zan kenami,

177
00:12:56,920 --> 00:13:00,560
ne hein mid-untud key en maan te selakew en he barku,

178
00:13:00,560 --> 00:13:06,840
ingkarga zan daan dutun te barku is minsan hengkey he egkinehenglanen dey.

