1
00:00:05,000 --> 00:00:07,620
Warayo' wanî'pî pri'ya pra,

2
00:00:07,620 --> 00:00:08,900
itese' Lázaro.

3
00:00:08,900 --> 00:00:11,780
Mîîkîrî ko'mamî'pî Betânia pata po,

4
00:00:11,780 --> 00:00:13,220
manni' Maria,

5
00:00:13,220 --> 00:00:14,660
Marta ko'manto' ya'.

6
00:00:14,660 --> 00:00:16,660
Manni' Maria itenaru,

7
00:00:16,660 --> 00:00:23,740
mîîkîrî Jesus puu karapaimatîpon kara' ke moropai i'pu ya'mananîpî'pîiya tîpu'pai si'po ke.

8
00:00:23,740 --> 00:00:26,800
Mîîkîrî pii enasa' wanî'pî pri'ya pra.

9
00:00:26,800 --> 00:00:31,180
Lázaro yenaru'tononya tîmaimukon yarima'pî Jesus pia.

10
00:00:31,180 --> 00:00:32,940
—Anna yepotorî,

11
00:00:32,940 --> 00:00:37,020
tone' anna pii man pri'ya pra,

12
00:00:37,020 --> 00:00:41,180
ani'nînma manni' —kai'ma tîmaimukon yarima'pî to'ya.

13
00:00:41,180 --> 00:00:44,100
Jesus pia itekare yarî'pî to'ya.

14
00:00:44,100 --> 00:00:47,460
Mîrîrî eta tîuya pe Jesusya ta'pî tînenupa'san pî':

15
00:00:47,460 --> 00:00:50,980
—Aasa'mantato'pe eeseparantîsa' pepîn mîrîrî.

16
00:00:50,980 --> 00:00:55,140
Eeseparantîsa' meruntî ke Paapa wanî epu'to'pe tamî'nawîronkonya,

17
00:00:55,140 --> 00:00:59,600
moropai morî pe pu'kuru inmu wanî epu'to'pe to'ya nîrî.

18
00:00:59,600 --> 00:01:02,620
Kure'ne Lázaro pînînma'pî Jesusya.

19
00:01:02,620 --> 00:01:05,500
Moropai itenaru'tonon pînînma'pîiya nîrî,

20
00:01:05,500 --> 00:01:07,380
Marta moropai itakon.

21
00:01:07,380 --> 00:01:10,820
Pri'ya pra Lázaro wanî yekare eta tîpo,

22
00:01:10,820 --> 00:01:13,300
Jesus ko'mamî'pî asakî'ne wei.

23
00:01:13,300 --> 00:01:16,340
Mîrîrî tîpo tînenupa'san pî' ta'pîiya:

24
00:01:16,340 --> 00:01:20,120
—Aase'nîkon see Judéia pata pona inî'rî.

25
00:01:20,120 --> 00:01:23,260
Mîrîrî pî' inenupa'sanya ta'pî:

26
00:01:23,260 --> 00:01:25,020
—Anna yenupanen,

27
00:01:25,020 --> 00:01:29,780
amen awî yu'se Judeuyamî' esanon wanî'pî tî' ke Judéia po.

28
00:01:29,780 --> 00:01:32,160
Inî'rî itîîpai awanî ka'rî to' kore'ta?

29
00:01:32,160 --> 00:01:35,820
Panton pe to' maimu yuuku'pî Jesusya.

30
00:01:35,820 --> 00:01:36,780
Ta'pîiya:

31
00:01:36,780 --> 00:01:41,460
—A'ka pe awanî wei epa'ka pata pai eewomî pîkîrî.

32
00:01:41,460 --> 00:01:45,360
A'ka pe awanî tanne asanî ya atare'mon pepîn.

33
00:01:45,360 --> 00:01:51,080
Ewaron ya' pata era'ma pepîn uweiyukon ton pra awanî ya —ta'pîiya.

34
00:01:51,080 --> 00:01:54,820
Mîrîrî taa tîpo inî'rî Jesusya ta'pî to' pî':

35
00:01:54,820 --> 00:01:57,780
—Uyonpakon Lázaro we'nannî pî' man,

36
00:01:57,780 --> 00:02:00,840
tîîse iipia uutî ikurantanî'se.

37
00:02:00,840 --> 00:02:02,940
Inenupa'sanya ta'pî:

38
00:02:02,940 --> 00:02:03,900
—Uyepotorî,

39
00:02:03,900 --> 00:02:05,260
morî pe iwe'nasa' ya,

40
00:02:05,260 --> 00:02:07,560
eesepi'tî pia'tîsa' mîrîrî.

41
00:02:07,560 --> 00:02:11,220
Lázaro erî'kapî kai'ma to' esenumenkasa' mîrîrî,

42
00:02:11,220 --> 00:02:15,900
tîîse Lázaro sa'mantasa' pî' Jesus eseurîma kinî tanne.

43
00:02:15,900 --> 00:02:19,220
Mîrîrî ye'nen aronne Jesusya ta'pî to' pî':

44
00:02:19,220 --> 00:02:21,200
—Lázaro sa'mantasa' man.

45
00:02:21,200 --> 00:02:24,780
Uwakîri pe iipia e'sa' pra wai,

46
00:02:24,780 --> 00:02:28,620
mîrîrî wenai inî' panpî' innape ukupîya'nîkon kupî sîrîrî.

47
00:02:28,620 --> 00:02:29,820
Iipia wîtînpai'nîkon.

48
00:02:29,820 --> 00:02:32,520
Aase'nîkon see —ta'pîiya.

49
00:02:32,520 --> 00:02:37,480
Moropai Tomé tiaron itese' monoi'ya ta'pî tonpayamî' pî':

50
00:02:37,480 --> 00:02:44,040
—Aase'nîkon see ipîkîrî sa'mantai wîtîn ipokonpe —ta'pîiya.

51
00:02:44,040 --> 00:02:46,000
To' wîtî'pî.

52
00:02:46,000 --> 00:02:48,560
Moropai to' erepamî'pî Betânia pona.

53
00:02:48,560 --> 00:02:54,140
Aasîrî Lázaro nurî'tî yu'na'tîsa' to'ya wanî'pî asakîrîrî wei kaisarî.

54
00:02:54,140 --> 00:02:57,640
Aminke pra Betânia wanî'pî Jerusalém cidaderî pî',

55
00:02:57,640 --> 00:02:59,680
3 km.

56
00:02:59,680 --> 00:03:00,100
kaisarî.

57
00:03:00,100 --> 00:03:03,880
Mîrîrî ye'nen arinîkon Judeuyamî' wîtî'pî Marta,

58
00:03:03,880 --> 00:03:05,920
Maria pia to' pîika'tîi,

59
00:03:05,920 --> 00:03:08,260
to' pirankon sa'mantasa' ye'nen.

60
00:03:08,260 --> 00:03:13,440
Jesus erepansa' yekare eta tîuya pe Marta epa'ka'pî iipia.

61
00:03:13,440 --> 00:03:16,200
Tîîse Maria e'nîmî'pî wîttî ta.

62
00:03:16,200 --> 00:03:18,640
Ta'pî Martaya Jesus pî':

63
00:03:18,640 --> 00:03:19,960
—Uyenupanen,

64
00:03:19,960 --> 00:03:21,200
tarî awe'sa' ya,

65
00:03:21,200 --> 00:03:24,060
piipi' sa'manta'pî pepîn e'painon.

66
00:03:24,060 --> 00:03:25,960
Mîrîrî epu'tî pî' wai,

67
00:03:25,960 --> 00:03:31,900
sîrîrî pu'kuru î' rî esatîya ya Paapa pî' itîrîiya —ta'pîiya.

68
00:03:31,900 --> 00:03:33,880
Jesusya ta'pî ipî':

69
00:03:33,880 --> 00:03:36,080
—Api e'mî'sa'ka pe man.

70
00:03:36,080 --> 00:03:38,040
Martaya ta'pî:

71
00:03:38,040 --> 00:03:39,760
—Epu'tî pî' wai.

72
00:03:39,760 --> 00:03:41,280
Tiwinano'pî wei yai,

73
00:03:41,280 --> 00:03:45,640
isa'manta'san kore'tapai apemonkonoyamî' e'mî'sa'ka yai,

74
00:03:45,640 --> 00:03:47,880
piipi' nîrî e'mî'sa'ka.

75
00:03:47,880 --> 00:03:49,240
Jesusya ta'pî:

76
00:03:49,240 --> 00:03:53,160
—Uurî e'mî'sa'kanto' moropai enen ko'mannîto'.

77
00:03:53,160 --> 00:03:55,320
Innape uku'nen sa'mantasa' ya,

78
00:03:55,320 --> 00:03:56,880
mîîkîrî ennapamî.

79
00:03:56,880 --> 00:04:02,120
Moropai enenankon innape uku'nenan ko'mamî enen ipatîkarî.

80
00:04:02,120 --> 00:04:04,080
Innape awanî epu'tî pî' nan?

81
00:04:04,080 --> 00:04:06,060
—ta'pî Jesusya ipî'.

82
00:04:06,060 --> 00:04:09,320
—Inna uyepotorî —ta'pîiya.

83
00:04:09,320 --> 00:04:11,800
—Paapa nîmenka'pî amîrî.

84
00:04:11,800 --> 00:04:13,560
Paapa munmu amîrî,

85
00:04:13,560 --> 00:04:16,360
manni' ka' poi aaipî ton tarîwaya.

86
00:04:16,360 --> 00:04:19,900
Innape akupî pî' wai —ta'pîiya.

87
00:04:19,900 --> 00:04:25,160
Mîrîrî taa tîpo awenna'po'pî wîttî ta takon Maria yannoi.

88
00:04:25,160 --> 00:04:26,620
Ta'pîiya Maria pî':

89
00:04:26,620 --> 00:04:29,520
—Uyenupanenkon erepannî pî' man.

90
00:04:29,520 --> 00:04:33,200
Ayanno pî' man —ta'pîiya ipî' ama' pe,

91
00:04:33,200 --> 00:04:35,220
tiaronkonya eta namai'ma.

92
00:04:35,220 --> 00:04:39,680
Mîrîrî eta tîuya pe Maria epa'ka'pî ka'ne' pe Jesus pia.

93
00:04:39,680 --> 00:04:43,680
Poro po Jesus wanî'pî aminke mararî to' ko'manto' pî',

94
00:04:43,680 --> 00:04:46,520
Marta yarakkîrî teeseporî'pî pata'.

95
00:04:46,520 --> 00:04:54,640
Ka'ne' pe Maria epa'ka era'ma tîuya'nîkon pe Judeuyamî' iipia ereuta'san ipîika'tînenan pe wîtî'pî ipîkîrî.

96
00:04:54,640 --> 00:04:57,240
—A'kî —ta'pî to'ya,

97
00:04:57,240 --> 00:05:01,960
—Uuruwai pona attî moro esewankono'mai ikarunse.

98
00:05:01,960 --> 00:05:05,720
Jesus pia teerepamî pe Maria esenumî'pî.

99
00:05:05,720 --> 00:05:07,080
Moropai ta'pîiya:

100
00:05:07,080 --> 00:05:08,000
—Uyepotorî,

101
00:05:08,000 --> 00:05:09,440
tarî awe'sa' ya,

102
00:05:09,440 --> 00:05:12,600
piipi' sa'manta'pî pepîn e'painon.

103
00:05:12,600 --> 00:05:13,720
Ikarawa'pî.

104
00:05:13,720 --> 00:05:21,400
Maria moropai Judeuyamî' Maria yarakkîronkon karau era'ma tîuya pe Jesus esewankono'ma'pî tewan ya.

105
00:05:21,400 --> 00:05:22,860
Kure'ne eesewankono'ma'pî.

106
00:05:22,860 --> 00:05:24,600
Ta'pîiya to' pî':

107
00:05:24,600 --> 00:05:27,600
—O'non pata yu'na'tî'pîya'nîkon?

108
00:05:27,600 --> 00:05:29,320
Aase era'mapî'se,

109
00:05:29,320 --> 00:05:32,140
Uyepotorî —ta'pî to'ya ipî'.

110
00:05:32,140 --> 00:05:34,020
Jesus karawa'pî.

111
00:05:34,020 --> 00:05:36,160
Mîrîrî pî' Judeuyamî'ya ta'pî:

112
00:05:36,160 --> 00:05:37,520
—A'kî,

113
00:05:37,520 --> 00:05:41,320
kure'ne isa'manta'pî pînînmaiya era'makî.

114
00:05:41,320 --> 00:05:43,420
Tîîse tiaronkonya ta'pî:

115
00:05:43,420 --> 00:05:46,640
—Enkaru'nan yenu konekatîpon mîserî warayo'.

116
00:05:46,640 --> 00:05:52,260
Î' wani' awanî ye'nen isa'manta'pî pîika'tîiya pra awanî'pî mîrîrî?

117
00:05:52,260 --> 00:05:55,760
Inî'rî Jesus esewankono'ma'pî tewan ya'.

118
00:05:55,760 --> 00:05:57,760
Eerepamî'pî uuruwai pia.

119
00:05:57,760 --> 00:06:02,680
A'ta pe awanî'pî tî' yai moropai itettapuru wanî'pî tî' pe.

120
00:06:02,680 --> 00:06:04,000
Jesusya ta'pî:

121
00:06:04,000 --> 00:06:07,000
—Itettapuru mo'katî.

122
00:06:07,000 --> 00:06:09,760
Isa'manta'pî yenaru Martaya ta'pî:

123
00:06:09,760 --> 00:06:11,240
—Uyepotorî,

124
00:06:11,240 --> 00:06:13,120
ikî pe aakatasa' sîrîrî.

125
00:06:13,120 --> 00:06:17,040
Asakîrîrî wei kaisarî aako'mansa' —ta'pîiya.

126
00:06:17,040 --> 00:06:18,280
Jesusya ta'pî ipî':

127
00:06:18,280 --> 00:06:22,240
—Aasîrî taa pî' wai apî' innape ukupîya ya,

128
00:06:22,240 --> 00:06:24,080
Paapa meruntîri era'maya,

129
00:06:24,080 --> 00:06:25,380
innape nai?

130
00:06:25,380 --> 00:06:28,240
Mîrîrî uuruwai yettapurîka'pî to'ya.

131
00:06:28,240 --> 00:06:31,720
Moropai ka' tera'ma ye'ka pe Jesus epîrema'pî.

132
00:06:31,720 --> 00:06:34,760
—Paapa —ta'pîiya,

133
00:06:34,760 --> 00:06:37,060
—Uwakîri pe umaimu eta pî' nai.

134
00:06:37,060 --> 00:06:39,820
Tîwîrî rî umaimu etanen amîrî.

135
00:06:39,820 --> 00:06:41,080
Epu'tî pî' wai.

136
00:06:41,080 --> 00:06:44,480
Tîîse uwoi to' mannan wanî epu'tî to'ya pra.

137
00:06:44,480 --> 00:06:46,920
Anarima'pî pe wanî epu'to'pe to'ya,

138
00:06:46,920 --> 00:06:48,400
taa pî' wai apî'.

139
00:06:48,400 --> 00:06:49,800
Mîrîrî taa tîpo,

140
00:06:49,800 --> 00:06:51,920
awentaime'pî aronne:

141
00:06:51,920 --> 00:06:54,160
—Lázaro,

142
00:06:54,160 --> 00:06:54,460
epa'kakî.

143
00:06:54,460 --> 00:06:57,960
Mîrîrîya isa'manta'pî epa'ka'pî satippe.

144
00:06:57,960 --> 00:06:59,960
Yaironpî'sa' pe awanî'pî,

145
00:06:59,960 --> 00:07:01,160
itenya moropai i'pu pîkîrî,

146
00:07:01,160 --> 00:07:04,240
isa'manta'pî yaironto' kamisa ke.

147
00:07:04,240 --> 00:07:07,600
Itenpata yettapusa' wanî'pî nîrî kamisa ke.

148
00:07:07,600 --> 00:07:09,080
Jesusya ta'pî:

149
00:07:09,080 --> 00:07:10,680
—Yeukatî.

150
00:07:10,680 --> 00:07:13,160
Moropai yeuka'pî to'ya.

151
00:07:13,160 --> 00:07:19,780
Arinîkon Judeuyamî' Maria pia iipî'sanya Jesus nîkoneka'pî era'ma'pî.

152
00:07:19,780 --> 00:07:22,340
Mîrîrî wenai innape ikupî'pî to'ya.

153
00:07:22,340 --> 00:07:24,640
Tîîse tiaronkon epa'ka'pî.

154
00:07:24,640 --> 00:07:26,700
Fariseuyamî' pia to' wîtî'pî.

155
00:07:26,700 --> 00:07:31,540
Jesus nîkoneka'pî ekaremekî'pî to'ya fariseuyamî' pî'.

156
00:07:31,540 --> 00:07:40,060
Fariseuyamî' moropai teepîremasanon esanon eperepî'pî Judeuyamî' panamanenan yarakkîrî Jesus pî' eseurîmai.

157
00:07:40,060 --> 00:07:40,980
Ta'pî to'ya:

158
00:07:40,980 --> 00:07:45,120
—O'non ye'ka pe ikupî eserîkan pepîn ku'sa' Jesusya.

159
00:07:45,120 --> 00:07:49,700
Tîwî ikupî ya tamî'nawîronkonya innape ikupî tesa'kon pe.

160
00:07:49,700 --> 00:07:52,180
Moropai mîrîrî wenai Romanoyamî' iipî.

161
00:07:52,180 --> 00:07:54,660
Umeruntîrikon mo'ka to'ya.

162
00:07:54,660 --> 00:07:56,820
Epîremanto' yewî' soroka to'ya.

163
00:07:56,820 --> 00:07:59,260
Moropai upemonkonokon mo'ka to'ya.

164
00:07:59,260 --> 00:08:01,620
Î' kupî e'pai awanî?

165
00:08:01,620 --> 00:08:02,580
—ta'pî to'ya.

166
00:08:02,580 --> 00:08:05,900
Moropai Caifás eseurîma'pî.

167
00:08:05,900 --> 00:08:10,500
Mîîkîrî wanî'pî teepîremasanon esanon yepotorî pe mîrîrî kono' pî'.

168
00:08:10,500 --> 00:08:12,260
Mîîkîrî eseurîma'pî:

169
00:08:12,260 --> 00:08:16,000
—Epu'nenan pepîn amîrî'nîkon —ta'pîiya.

170
00:08:16,000 --> 00:08:18,180
—Eesenumenkasa'kon pra naatîi.

171
00:08:18,180 --> 00:08:20,260
Jesus sa'manta e'pai man.

172
00:08:20,260 --> 00:08:23,940
Tiwinan sa'manta e'pai awanî tamî'nawîronkon ton pe,

173
00:08:23,940 --> 00:08:27,600
Romanoyamî'ya utî'kakon namai iwenai.

174
00:08:27,600 --> 00:08:31,420
Tîîwarîrî teeseurîma kai'ma eesenumenka'pî.

175
00:08:31,420 --> 00:08:35,100
Tîîse teepîremasanon esanon yepotorî pe awanî ye'nen,

176
00:08:35,100 --> 00:08:37,900
Paapaya tîmaimu tîrî'pî mîrîrî iipia.

177
00:08:37,900 --> 00:08:43,140
Tamî'nawîronkon Judeuyamî' ton pe Jesus sa'manta kupî ekaremekî'pîiya mîrîrî.

178
00:08:43,140 --> 00:08:48,060
Moropai teken Judeuyamî' ton pe aasa'manta pepîn mîrîrî,

179
00:08:48,060 --> 00:08:50,300
tîîse pata kaisaronkon ton pe.

180
00:08:50,300 --> 00:08:56,100
Paapa munkî pe tîwe'sanon e'paraipîka'san muurukuntî Jesusya kupî sîrîrî,

181
00:08:56,100 --> 00:08:59,160
tîîpia tiwinan warantî to' e'to'pe.

182
00:08:59,160 --> 00:09:02,980
Moropai mîrîrî warantî Caifás eseurîma tîpo,

183
00:09:02,980 --> 00:09:06,440
Judeuyamî' eseka'nunka'pî Jesus wîî yu'se.

184
00:09:06,440 --> 00:09:12,420
Mîrîrî epu'tî tîuya ye'nen Jesus asarî pra eena'pî aronne Judeuyamî' kore'ta.

185
00:09:12,420 --> 00:09:17,620
Attî'pî Jerusalém poi keren rî'pîkîron pata pona itese' Efraim.

186
00:09:17,620 --> 00:09:20,760
Moro aako'mamî'pî tînenupa'san pokonpe.

187
00:09:20,760 --> 00:09:24,260
Judeuyamî' epere'to' weiyu wanî'pî aminke pra,

188
00:09:24,260 --> 00:09:25,700
itese' Páscoa.

189
00:09:25,700 --> 00:09:31,580
Mîrîrî pî' enpen tîwanîkon ye'nen arinîkon wîtî'pî Jerusalém pona irawîrî ikonekai,

190
00:09:31,580 --> 00:09:34,500
Moisés nurî'tîya yenupanto' yawîrî.

191
00:09:34,500 --> 00:09:40,120
Imakui'pî pe teenasa'kon ye'nen to' wîtî'pî e'ronai teserukon yawîrî.

192
00:09:40,120 --> 00:09:42,780
Jesus yuwa'pî to'ya moro,

193
00:09:42,780 --> 00:09:45,180
tîîse eporî to'ya pra awanî'pî.

194
00:09:45,180 --> 00:09:47,180
Ipî' to' eseurîma'pî.

195
00:09:47,180 --> 00:09:51,040
—Aaipî pepîn ka'rî —kai'ma to' eseurîma'pî.

196
00:09:51,040 --> 00:09:56,860
Fariseuyamî' moropai teepîremasanon esanonya tîmaimukon yenpa'ka'pî.

197
00:09:56,860 --> 00:10:00,020
O'non pata Jesus ko'mamî epu'nen wanî ya,

198
00:10:00,020 --> 00:10:01,300
ekareme'to'peiya,

199
00:10:01,300 --> 00:10:04,500
yapisîkonpa kai'ma.