﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,320
Hakha' neki'kii ha' Jesús,

2
00:00:07,320 --> 00:00:09,680
qa yi'wen ha' ewi'ƚ jukhew,

3
00:00:09,680 --> 00:00:13,140
hayiits ta'ƚij ji'teje'm wittawe'j in puk'al.

4
00:00:13,140 --> 00:00:16,360
He' ƚ'ijatshenhei qa nifaakanij:

5
00:00:16,360 --> 00:00:18,060
—Rabí (Maestro),

6
00:00:18,060 --> 00:00:22,380
¿inhats'ek in ta'ƚij ji'teje'm wittawe'j in puk'al ha'ne jukhew?

7
00:00:22,380 --> 00:00:24,520
¿Me ta'ƚets qu' uƚ'etse' pe' ƚ'alhei?

8
00:00:24,520 --> 00:00:27,720
¿Me i'nƚi'i qu' ƚakha' ye'ƚe qu' uƚ'axe'?—

9
00:00:27,720 --> 00:00:29,700
Ha' Jesús qa yeku'ƚ:

10
00:00:29,700 --> 00:00:32,460
—Nite' ta'ƚets hane'en qu' uƚ'axe',

11
00:00:32,460 --> 00:00:35,840
qa nite' ta'ƚets iye pe' ƚ'alhei qu' uƚ'etse',

12
00:00:35,840 --> 00:00:45,220
qe ta'ƚets yijat'ij hane'en in puk'alij qe qa' ne'twenhetiiji'teje'm pakha' yisu'un na' Dios qu' nanaqsiijkii.

13
00:00:45,220 --> 00:00:53,340
Inekhewel jit'ithayiki' pekhewe' yisu'un nakha' ts'ukinju' qu' ji'nt'ithayiki in mexe neƚukii,

14
00:00:53,340 --> 00:00:57,760
qe na' naja'x in nam qa hats ham pa'qu' net'ithayii.

15
00:00:57,760 --> 00:01:01,140
Yakha' in mexe ha'nipji' ha'ne sehe',

16
00:01:01,140 --> 00:01:04,400
yakha' ƚefetitjiiyij ha'ne sehe' ipji'.—

17
00:01:04,400 --> 00:01:06,980
In yili'ij ekewe'en in yit'ij,

18
00:01:06,980 --> 00:01:13,180
ma' qa tek'iyiju' ha' sehe' qa ke' ƚaq'astalii qa yaqasja'ajji'kii ka' sehe'.

19
00:01:13,180 --> 00:01:16,140
Ma' qa yilinipji' he' ƚotoi ha' puk'al.

20
00:01:16,140 --> 00:01:17,500
Ma' qa yit'ijets:

21
00:01:17,500 --> 00:01:22,900
—Ma'ai qu' matanaxtapulijji' na' ƚajakju' ƚa's ƚii Siloé.

22
00:01:22,900 --> 00:01:25,740
— (Siloé ikji' “wit'ukinek”.)

23
00:01:25,740 --> 00:01:34,180
Ha' puk'al qa ik qa yamii qa watanaxtapulijji' ma' qa in hats tepilik'ui qa hats yi'wenkii.

24
00:01:34,180 --> 00:01:41,980
Ma' qa hik ta'ƚijupi' hekhewe' metitsi'm ke' ƚetsi' qa hekhewe' yi'wenji'ijkii qa iyinji'ijkii,

25
00:01:41,980 --> 00:01:43,220
qa yit'ijju':

26
00:01:43,220 --> 00:01:47,980
—¿Me nite' hik ha'ne ha' i'nƚe'kji' ha' wit'ikheyi'j qa iyinji'ijkii?—

27
00:01:47,980 --> 00:01:49,920
Qa uja'x he' yit'ij:

28
00:01:49,920 --> 00:01:51,320
—Hik nakha'.

29
00:01:51,320 --> 00:01:53,980
— Qa hekhewep qa yit'ijju'ek:

30
00:01:53,980 --> 00:01:55,980
—Tujtseika',

31
00:01:55,980 --> 00:01:57,500
hikƚe ƚunye'jtax.

32
00:01:57,500 --> 00:01:58,960
— Qa ha' puk'altax,

33
00:01:58,960 --> 00:02:00,140
qa yit'ij:

34
00:02:00,140 --> 00:02:01,380
—Ehe,

35
00:02:01,380 --> 00:02:03,020
hik yakhaa'ija.—

36
00:02:03,020 --> 00:02:04,440
Ma' qa nifaakan:

37
00:02:04,440 --> 00:02:07,340
—¿Pa'n ƚunye'j in ƚi'wenkii?—

38
00:02:07,340 --> 00:02:09,100
Qa yeku'ƚ hakha'an:

39
00:02:09,100 --> 00:02:16,920
—Hakha' jukhew ƚiite' Jesús ke' ƚaq'astalii yaqasja'ajji'kii ha' sehe' qa yilinipji' ene' yitoi,

40
00:02:16,920 --> 00:02:18,380
qa yit'ij yiwets:

41
00:02:18,380 --> 00:02:23,780
“Ma'aiju' na' ƚajakju' ƚa's ƚii Siloé qa matanaxtapulijji'.”

42
00:02:23,780 --> 00:02:30,340
Qa hak qa tsamiiju' qa hatanaxtapuli'jji' ma' qa hats hi'wenkii hane'ej.—

43
00:02:30,340 --> 00:02:32,000
Qa nifaakanij iye:

44
00:02:32,000 --> 00:02:35,620
—¿Pa'n i'ni' hakha'an?

45
00:02:35,620 --> 00:02:36,580
— Qa yit'ijiju'ƚ:

46
00:02:36,580 --> 00:02:37,380
—Axe'm,

47
00:02:37,380 --> 00:02:38,860
nite' tsikfe'lets.—

48
00:02:38,860 --> 00:02:44,040
Qa hekhewe'en qa' yeka'xii hekhewe' fariseol hakha' puk'altax.

49
00:02:44,040 --> 00:02:57,060
Qa hik kakha' ka' neƚuji' witwapiihijiitax (sábado) ha' Jesús in yaqasja'ajji' ke' ƚaq'astalii ka' sehe' qa yilinipji' he' ƚotoi ha' puk'altax qa yi'wenkii.

50
00:02:57,060 --> 00:03:00,300
Ma' qa he' fariseol qa nifaakankii iye:

51
00:03:00,300 --> 00:03:03,260
—¿Pa'n ƚunye'jkiiha in hats ƚi'wenkii?

52
00:03:03,260 --> 00:03:06,420
— Qa yeku'ƚ hakha'an:

53
00:03:06,420 --> 00:03:12,120
—Yilinipji' ene' yitoi ka' oƚoq'oi qa hatanaxtapuli'j ma' qa hane'ej qa hats hi'wenkii.—

54
00:03:12,120 --> 00:03:17,320
Qa hik ta'ƚijupi' in yit'ijju' hekhewe' uja'x he' fariseol:

55
00:03:17,320 --> 00:03:20,400
—Hakha' jukhew nite' ta'ƚii pa' Dios,

56
00:03:20,400 --> 00:03:24,620
qe nite' yiwqinhetji' ka' neƚu witwapiihijiitax.

57
00:03:24,620 --> 00:03:26,380
— Qa uja'x he' yit'ijju'ek:

58
00:03:26,380 --> 00:03:33,100
—¿Me ƚeke' pakha' qu' uƚ'axe' jukhewe' qu' naqsiijkii ekewe' ham ƚunye'ji'iju'ƚ?

59
00:03:33,100 --> 00:03:36,380
— Ma' qa nite' ƚ'anyejeyij wetju'ƚ.

60
00:03:36,380 --> 00:03:42,100
He' fariseol qa wapilijets iye pa'aj in nifaakan iye ha' puk'altax:

61
00:03:42,100 --> 00:03:46,280
—Hakha' ne'wenkitkii ¿pa'n ƚumti qu' ƚunye'je' hakha'an?

62
00:03:46,280 --> 00:03:47,800
— Qa yeku'ƚ:

63
00:03:47,800 --> 00:03:50,220
—Hakha'an ewi'ƚ profeta.—

64
00:03:50,220 --> 00:03:55,420
Ma' qa he' judiol qa hats yeqeku'uj pa'aj hakha'an qu' puk'ale'tax pa'aj,

65
00:03:55,420 --> 00:03:57,740
qa i'nk'aƚe qa' ni'wenkii iye.

66
00:03:57,740 --> 00:04:03,300
Qa inq'ukinii iye pa'aj qu' nanamii pekhewe' ƚ'alhei hakha' puk'altax.

67
00:04:03,300 --> 00:04:04,900
Qa nifaakanij:

68
00:04:04,900 --> 00:04:07,400
—¿Me oqwo'mehe'eƚha hane'en?

69
00:04:07,400 --> 00:04:12,880
¿Me yijaa'ija qu' hayiits nata'ƚij ji'teje'm wittawe'j in puk'altax pa'aj?

70
00:04:12,880 --> 00:04:16,360
¿Qa pa'n ƚunye'j hane'ej in hats yi'wenkii?—

71
00:04:16,360 --> 00:04:19,060
Pe' ƚ'alhei qa yeku'ƚ pa'aj:

72
00:04:19,060 --> 00:04:22,920
—Tsikfe'li'ƚets in hik nakhaa'ija hakha' ya'si'ƚ,

73
00:04:22,920 --> 00:04:26,820
qa ta'ƚij ji'teje'm wittawe'j in puk'altax,

74
00:04:26,820 --> 00:04:32,060
qa nite'ƚe tsikfe'li'ƚets pa' ƚunye'jkii in hats yi'wenkii,

75
00:04:32,060 --> 00:04:35,880
nite' tsikfe'li'ƚets iye pa' yi'wenkitkii.

76
00:04:35,880 --> 00:04:38,480
Anfaakaani'ƚijha nakha'an.

77
00:04:38,480 --> 00:04:40,760
Hats ƚek yamets ƚilanye'j,

78
00:04:40,760 --> 00:04:44,660
ƚakha' qu' nenfeli'ƚ e'mik'i yijat'ij.—

79
00:04:44,660 --> 00:04:49,720
Pe' ƚ'alhei yit'ij pa'aj aka'an qe nijiweyiju'ƚ hekhewe' judiol,

80
00:04:49,720 --> 00:05:02,420
qe hekhewe' judiol hats yit'ijets qu' niwumik'uifik'i hekhewe' ƚe'lijtsitjiyits pakha' qu' netetfelij qu' nit'ijets ha' Jesús qu' hik hakha'ye' pa' Cristo.

81
00:05:02,420 --> 00:05:05,660
Qa hik ta'ƚijupi' in yit'ijets he' ƚ'alhei:

82
00:05:05,660 --> 00:05:07,980
—Anfaakani'ƚha nakha'an.

83
00:05:07,980 --> 00:05:11,100
Hats ƚek yamets ƚilanye'j.—

84
00:05:11,100 --> 00:05:16,220
He' judiol qa ewi'ƚij iye in taya'yii hakha' jukhew puk'altax,

85
00:05:16,220 --> 00:05:17,460
qa yit'ijets:

86
00:05:17,460 --> 00:05:19,980
—Iwqinhet yijat'ij pa' Dios,

87
00:05:19,980 --> 00:05:25,180
qe yekheweli'ƚ tsikfe'li'ƚets ha' jukhew in uƚ'ax pa' yaqsiijkii.—

88
00:05:25,180 --> 00:05:27,220
Hakha'an qa yeku'ƚ pa'aj:

89
00:05:27,220 --> 00:05:30,220
—Qu' uƚ'axe' pakha' yaqsiijkii,

90
00:05:30,220 --> 00:05:31,380
nite' tsikfe'lets.

91
00:05:31,380 --> 00:05:33,460
Ewi'ƚƚe aka' tsikfe'lets:

92
00:05:33,460 --> 00:05:38,220
yakha' in mexe yepuk'altax qa hane'ej qa hats hi'wenkii.—

93
00:05:38,220 --> 00:05:41,260
Ma' qa yit'ijets iye hekhewe'en:

94
00:05:41,260 --> 00:05:43,260
—¿Pa'n ƚeqfenye'j ej?

95
00:05:43,260 --> 00:05:46,820
¿Pa'n ƚeqfenye'jij in ne'wenkitkii?—

96
00:05:46,820 --> 00:05:48,640
Qa yeku'ƚ iye hakha'an:

97
00:05:48,640 --> 00:05:53,120
—Hats inek k'efeltaxi'ƚi'm qa nite'ƚe ƚ'eni'ƚji' ekfiyi'ƚ.

98
00:05:53,120 --> 00:05:57,900
¿Inhats'ek in ƚisu'uni'ƚ qu' hiyeketij iye qu' hit'iƚij ewets?

99
00:05:57,900 --> 00:06:02,300
¿Ye' me ekhewepi'ƚ iye ƚisu'uni'ƚ qu' ƚ'ijatshenheyi'iƚ ej?—

100
00:06:02,300 --> 00:06:04,420
Hekhewe'en qa nayu'um,

101
00:06:04,420 --> 00:06:05,740
qa yit'ijets:

102
00:06:05,740 --> 00:06:11,220
—Akha' ƚijayan hakha' jukhew qa yekhewelƚi'iƚ qa hijayani'ƚek pa' Moises'ik'i.

103
00:06:11,220 --> 00:06:16,900
Yekheweli'ƚ tsikfe'li'ƚets pa' Dios in tafaakate'yi'ƚkii pa'aj pa' Moises'ik'i,

104
00:06:16,900 --> 00:06:20,640
qa hakha'ƚe jukhew qa nite' tsikfe'li'ƚets pa'n ta'ƚji'.—

105
00:06:20,640 --> 00:06:23,640
Qa yeku'ƚ iye ha' jukhew:

106
00:06:23,640 --> 00:06:26,780
—¡Peyijaat'ij aka'an in tsitjuƚaxijpha'm,

107
00:06:26,780 --> 00:06:30,060
in ekheweli'ƚ nite' ƚenikfe'li'ƚets pa' ta'ƚi',

108
00:06:30,060 --> 00:06:33,140
ƚa'mek qa tsi'wenkitkii hakha'an!

109
00:06:33,140 --> 00:06:37,020
Jinikfe'letsha pa' Dios in nite' t'eku'miju'ƚ pe' uƚ'ets,

110
00:06:37,020 --> 00:06:42,620
qa pakha'ƚe qu' ne'nijiweyiju'ƚ pa' Dios qa yaqsiijkii pa'qu' nisu'un pakha'an,

111
00:06:42,620 --> 00:06:46,260
ma' qa hik ha'ne yijat'ij in t'eku'miju'ƚ.

112
00:06:46,260 --> 00:06:57,260
In ipƚu'uk'i ek in i'nk'aa'ija pa'aj ha'ne sehe' qa ham pa'qu' nek'impi'ye'ej pakha' qu' ni'wenkitkii pa'qu' nata'ƚij ji'teje'm wittawe'j qu' puk'ale'.

113
00:06:57,260 --> 00:07:00,840
Hakha' jukhew qu' nite' nata'ƚi'ii pa' Dios,

114
00:07:00,840 --> 00:07:04,200
qekha hamtax ƚeke'ye' qu' naqsiijkii.—

115
00:07:04,200 --> 00:07:05,980
Hekhewe'en qa yeku'ƚ,

116
00:07:05,980 --> 00:07:07,200
qa yit'ijets:

117
00:07:07,200 --> 00:07:08,180
—Akha',

118
00:07:08,180 --> 00:07:11,420
in topo' ej pa' uƚ'ax in ƚenekfik'i pa'aj,

119
00:07:11,420 --> 00:07:13,720
¿me qa ƚets'ijatshentaxi'ƚ?

120
00:07:13,720 --> 00:07:15,400
— Ma' qa yiwu'mfik'i.

121
00:07:15,400 --> 00:07:20,420
Qa i'ye'ej ha' Jesús in tewu'mhitiifik'i ha' puk'altax,

122
00:07:20,420 --> 00:07:22,260
ma' qa wo'oikii qa yi'wen,

123
00:07:22,260 --> 00:07:23,700
qa nifaakan:

124
00:07:23,700 --> 00:07:26,860
—¿Me nite' ƚeqeku' na' Ƚa's na' Jukhew?—

125
00:07:26,860 --> 00:07:28,620
Qa yeku'ƚ hakha'an:

126
00:07:28,620 --> 00:07:29,820
—Jukhew,

127
00:07:29,820 --> 00:07:31,380
¿pa'n ƚii pakha'an,

128
00:07:31,380 --> 00:07:35,300
hats'inha yakha' qa' nite' heqeku'ye' pakha'an?—

129
00:07:35,300 --> 00:07:37,000
Qa yeku'ƚ ha' Jesús:

130
00:07:37,000 --> 00:07:38,620
—Hats ƚi'wen,

131
00:07:38,620 --> 00:07:41,900
ha'ne hane'ej ƚ'afaakateyi'ƚ hik ha'ne.—

132
00:07:41,900 --> 00:07:43,960
Ha' jukhew qa yit'ijets:

133
00:07:43,960 --> 00:07:45,100
—Nite' k'eqeku',

134
00:07:45,100 --> 00:07:46,520
Yatsat'axyij.

135
00:07:46,520 --> 00:07:48,940
— Ma' qa wonokok'enju'.

136
00:07:48,940 --> 00:07:50,800
Ha' Jesús qa yit'ij:

137
00:07:50,800 --> 00:07:56,020
—Yakha' tsametsju' ha'ne sehe' ipji' qe qa' hujtse wetju'ƚ,

138
00:07:56,020 --> 00:07:59,580
hats'inha nekhewe' puk'aletstax qa' ni'wen wetju'ƚ,

139
00:07:59,580 --> 00:08:04,300
qa nekhewe' yi'wentax wetju'ƚ qa' puk'aletsi'ij.—

140
00:08:04,300 --> 00:08:09,620
Uja'x hekhewe' fariseol i'nji'teje'm yepi'ye' ej ha' Jesús in yit'ij aka'an,

141
00:08:09,620 --> 00:08:11,300
qa yit'ijets:

142
00:08:11,300 --> 00:08:14,780
—¿Me yekheweli'ƚ iye qu' yepuk'aletsi'iƚ?—

143
00:08:14,780 --> 00:08:16,460
Ha' Jesús qa yeku'ƚ:

144
00:08:16,460 --> 00:08:20,100
—Qek e'puk'aletsi'iƚ qekha hamtax ewuƚ'etsi'iƚ,

145
00:08:20,100 --> 00:08:28,140
qa ƚi'tƚi'iƚijju' “Hi'weni'ƚ wetju'ƚ” ma' qa pa' ewuƚ'axitsi'ƚ qa amaneyi'ƚ etji'.—

