\id 2TI  - Maka NT [mca] -Paraguay (web version -2013 bd) 
\h 2 TIMOTEO
\toc1 2 TIMOTEO
\toc2 2 Timoteo
\toc3 2Ti
\mt1 2 TIMOTEO
\c 1
\s Mexe wetfel paꞌ Pablo.
\p
\v 1 Yakhaꞌ Pablo, yakhaꞌ apóstol qe taꞌƚets paꞌ Intata qe qaꞌ henfel haꞌ Jesucristo qe paꞌ Intata yiwjutsiqen quꞌ jineƚisij paꞌ witiƚaꞌx quꞌ natsatꞌetsꞌinij haꞌ Jesucristo.\x * \xo 1:1 \xt Hch 13:9; 1Co 1:1; Ef 1:1; Col 1:1; 1Jn 2:25; 5:12\x*
\m
\v 2 Haꞌne witfaakanek tꞌejuyii haꞌ Timoteo. Hik hakhaꞌ hik ƚunyeꞌj quꞌ yaꞌseꞌ qe qi in hisuꞌun. Naꞌlƚek paꞌ Intata Dios qa haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij Jesucristo quꞌ netꞌiftits ewets qa quꞌ nenqꞌeletꞌej iye qaꞌ neƚisij iye paꞌ witꞌikesimeyaꞌxƚekii.\x * \xo 1:2 \xt 1Ti 1:2; 2Jn 3\x*
\m
\v 3 Niteꞌ tsitapi ei qa kꞌiyinjiꞌij neƚuts qa najai qa hitjiijetsphaꞌm paꞌ Intata qiiꞌija in ƚeꞌwisij, hikpaꞌ heꞌyithayiꞌyiꞌm in ƚunyeꞌjek peꞌ yaqwaꞌmhitsikꞌi in tꞌithayiꞌyiꞌm, maꞌ qa hoksiꞌwen in niteꞌ haqsiijkii paꞌ uƚꞌax.\x * \xo 1:3 \xt Hch 23:1; 24:16; Ro 9:1; 2Co 1:12; 1Ti 1:19; 3:9; He 10:22; 1P 3:21; Ef 1:6\x*
\m
\v 4 Niteꞌ tsitapiꞌikꞌi in nekjuꞌ keꞌ etꞌilii, hisuꞌuntax quꞌ kꞌewen iye qaꞌ qi quꞌ ets-sinhetiꞌmkii iye.
\m
\v 5 Qe niteꞌ tsitapiꞌij ewets in yijaaꞌija in ƚꞌekꞌenets paꞌ Intata. Keꞌ ewketiꞌ Loida hikkeꞌ yojoꞌoj in tekꞌeenetsha paꞌ Intata qa hik ƚunyeꞌj iye keꞌ enene Eunice, maꞌ qa tsikfeeꞌletsha in akhaꞌ naꞌl eꞌm iye akaꞌan.\x * \xo 1:5 \xt 1Ti 1:5; Hch 16:1\x*
\m
\v 6 Hik taꞌƚijupiꞌ in kꞌakakƚinij quꞌ itujinhetjiꞌ iye paꞌ neƚisij paꞌ Intata in iꞌnkꞌaa heꞌyekuꞌm epjiꞌ.\x * \xo 1:6 \xt 1Ti 5:22\x*
\m
\v 7 Qe paꞌ Intata niteꞌ jiyeƚisij paꞌquꞌ espirituyeꞌ quꞌ nataꞌƚets quꞌ jineꞌnijiwei. Paꞌ Intata jiyeƚisij paꞌ Espíritu taꞌƚets paꞌquꞌ intꞌunhaꞌxeꞌ qa taꞌƚets iye paꞌquꞌ ineqsuꞌunkaꞌxiꞌij eneꞌ week qa paꞌquꞌ injunyejeyeꞌ quꞌ jinewetjeƚ intokꞌoiha.\x * \xo 1:7 \xt Jn 7:13; 14:27; Ro 8:15; 15:13,19; Lc 1:35; 4:14; 24:49; Hch 1:8; 4:33; 1Co 2:4; 13:1; Ef 3:16,20; 1Ts 1:5\x*
\m
\v 8 Hik taꞌƚijupiꞌ hasuꞌuj mewepinij quꞌ enfel haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij. Qa hasuꞌuj iye mewepinyij qe in hoyopheƚitii taꞌƚets haꞌ Cristo. Enekijup yijatꞌij qaꞌ kuꞌmijuꞌƚ peꞌ aꞌtits wekwek qe taꞌƚets quꞌ enfel keꞌ ƚeꞌlijei haꞌ Jesús qa paꞌ Intata qaꞌ neƚisij paꞌquꞌ etꞌunhaꞌxeꞌ.\x * \xo 1:8 \xt Mr 8:38; Ro 1:16; 2Ti 1:12,16; Hch 4:33; 1Co 1:6; Ap 1:2,9; 12:17; 19:10; 20:4; Ef 3:1; 4:1; Flm 1,9; Lc 1:35; 2Co 13:4\x*
\m
\v 9 Hikpaꞌ Dios hats jiyiƚin maꞌ qa tayai inijii quꞌ jintaqsiijkii paꞌ yisuꞌun. Akaꞌan niteꞌ taꞌƚets paꞌquꞌ jintaqsiꞌjtaxijkii. Ƚakhaꞌƚe in taꞌƚets in yisuꞌunƚe quꞌ naqsiijkii qa quꞌ jiniꞌfen iye qe taꞌƚets in hayiits paꞌaj nikfeꞌlets quꞌ natsatꞌetsꞌinij haꞌ Jesucristo.\x * \xo 1:9 \xt Ro 8:28; 9:11; 11:14,29; He 3:1; Ef 1:11; 2:9; Fil 2:13; Pr 19:21; Is 42:6; 46:10; Hch 2:23; 4:28; 26:16\x*
\m
\v 10 Qa haneꞌej qa hats teꞌwenhetii akaꞌan qe taꞌƚets in teꞌwenhetii haꞌ Jesucristo, hikhaꞌ Eqiƚinaꞌx. Hikhaꞌ yiwuƚꞌenhetjuꞌ paꞌ ƚetꞌunhaꞌxtax paꞌ witwamhiꞌ qa yaqsiijkii quꞌ neꞌtwenhetii paꞌ witiƚaꞌx niteꞌ yiliꞌij quꞌ nataꞌƚets ekeweꞌ ƚeꞌsits ƚeꞌlijei.\x * \xo 1:10 \xt Lc 21:8; 2Ti 4:1; 1Jn 2:7,28; 5:12; Jn 8:51; Fil 3:10\x*
\m
\v 11 Hik ekeweꞌ heinekumhiꞌyijiijiꞌ qa henfel qa heinekumhiꞌyijiijiꞌ iye quꞌ yaꞌpostoliꞌij qa quꞌ yaꞌmaestroyiꞌij iye.
\m
\v 12 Qa hik taꞌƚijupiꞌ in qi in haatsꞌeꞌej ekeweꞌ wekwek. Qa niteꞌƚe hewepinij in henfel qe yakhaꞌ tsikfeꞌletsha haꞌ heikꞌenets qa tsikfeeꞌletsha iye in qiꞌija paꞌ ƚetꞌunhaꞌxijup quꞌ nejeƚets haꞌne hats etisij yiƚaꞌx yamijii quꞌ namtaxets paꞌ neƚujiꞌ hatseꞌ.\x * \xo 1:12 \xt Fil 1:29; 2Ti 2:9; 4:8; 1Ti 1:11; 6:20; Tit 1:3; Fil 1:6\x*
\m
\v 13 Itujtseikaninkitekꞌiƚ kekheweꞌ hats ƚespiꞌyeꞌeƚij taꞌƚets ekeꞌ ƚeꞌsits wiꞌtlijei. Hasuꞌuj eqekuꞌuƚikꞌi qaꞌ eniꞌƚipjiꞌ iye quꞌ ineqsuꞌuniꞌƚ qe ekeweꞌen taꞌƚii haꞌ Jesucristo.\x * \xo 1:13 \xt 1Ti 1:10; 6:3; Tit 1:9; 2:1; 2Ti 2:2; 3:14\x*
\m
\v 14 Paꞌ Espíritu Santo hikpaꞌ iꞌnꞌinit jiꞌtejeꞌm hikpaꞌ quꞌ neꞌfenij quꞌ jeeƚetsha ekeweꞌ hats neƚisij ƚeꞌlijei quꞌ enfel.
\m
\v 15 Qa hats ƚenikfeꞌlets week hekheweꞌ taꞌƚii haꞌ seheꞌ Asia hats yakꞌesyikꞌuikii qa hats tsiwuꞌmiꞌ qa week hekhewep hakhaꞌ Figelo qa haꞌ Hermógenes.\x * \xo 1:15 \xt Hch 6:9; 16:6; 2Ti 4:10-16\x*
\m
\v 16 Naꞌlƚek haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij quꞌ niꞌfen hekheweꞌ yatsatꞌetsij haꞌ Onesíforo qe hakhaꞌan olotsij qa tsiꞌfenjiꞌjii maꞌ qaꞌ yetꞌunjiꞌij qa niteꞌ iye yisuꞌun quꞌ newepinyij in hoꞌyopheƚitiꞌyij eneweꞌ foƚoƚikꞌil.\x * \xo 1:16 \xt Lc 1:50; 2Ti 4:19; Flm 7,10,20; Hch 16:26; 20:23; 21:33; 23:29; 26:29; Ef 6:20\x*
\m
\v 17 In iꞌnkꞌa namets haꞌne witset Roma qa ajeꞌeƚ paꞌaj qi in woyiikii. Maꞌ qa iꞌnkꞌaƚe qa tsiꞌwen.\x * \xo 1:17 \xt Ro 1:7\x*
\m
\v 18 Naꞌlƚek paꞌ Yatsatꞌaxꞌinij quꞌ netisij haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij qaꞌ niꞌfen hatseꞌ hakhaꞌan quꞌ namtaxets paꞌ neƚujiꞌ. Akhaꞌ hats ƚenikfeꞌlets hakhaꞌan in qi in jiyiꞌfen haꞌ witsetꞌii Efeso.\x * \xo 1:18 \xt Lc 1:50; Ef 1:1\x*
\c 2
\s Mentꞌunhet qa paꞌ Jesucristo qaꞌ neꞌfen.
\p 
\v 1 Qa hik taꞌƚijupiꞌ akhaꞌ, yaꞌs Timoteo, mentꞌunhet qa haꞌ Jesucristo qaꞌ neꞌfen maꞌ qaꞌ etꞌuneꞌ.\x * \xo 2:1 \xt Ga 1:6; 2P 3:18\x*
\m
\v 2 Qa kekheweꞌ hitꞌij ewets Intata ƚeꞌlijei hik akaꞌaj olots heꞌ tsepiꞌyeꞌej, kekheweꞌen ujaꞌxƚe quꞌ ijatshenij pekheweꞌ quꞌ yijaaꞌija quꞌ nisuꞌun quꞌ ninqꞌijatshenij iye ekeweꞌen.\x * \xo 2:2 \xt 2Ti 1:13; Nm 12:7\x*
\m
\v 3 Hasuꞌuj quꞌ newuꞌmjuꞌ pekheweꞌ wekwek aꞌtits taꞌƚets in ƚenfel haꞌ Jesucristo hik ejunyeꞌjeꞌ yijatꞌij naꞌaj oqꞌopheƚinetsiꞌl in yaqsiijkii paꞌquꞌ nitꞌijets paꞌ tekꞌenets.\x * \xo 2:3 \xt 1Ti 1:18\x*
\m
\v 4 Ham paꞌquꞌ oqꞌopheƚinetsiꞌleꞌ quꞌ meheyiꞌij quꞌ nithayiki pakhapeꞌ iye. Ewiꞌƚƚe in yisuꞌun quꞌ naqsiijkii quꞌ ƚeꞌwisiꞌimkii paꞌ tekꞌenets qe hikpaꞌ tꞌekuꞌmiijiꞌ maꞌ qa oqꞌopheƚinetsiꞌlij.
\m
\v 5 Qa hik ƚunyeꞌj iye naꞌaj iꞌnjiꞌtejeꞌm neꞌej ikij wetjuꞌƚ quꞌ nanaxtaxij niteꞌ ƚekeꞌ quꞌ netestii qe niteꞌ yaqsiꞌjijkii pakhaꞌ hats wenittaxij.
\m
\v 6 Pakhaꞌ yithayiki paꞌ witꞌenekjuꞌ qa hikpaꞌ quꞌ nojo quꞌ netestiꞌyij peꞌyeꞌ peꞌ ƚei paꞌ witꞌenekjuꞌ.\x * \xo 2:6 \xt 1Co 9:10\x*
\m
\v 7 Ijamtiꞌijupkiiha ekeweꞌ hitꞌij ewets qa haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij qaꞌ neꞌfenij quꞌ enikfeꞌlikꞌiha week ekeweꞌen.
\m
\v 8 Maxtayitikꞌiha, haꞌ Jesucristo hikhaꞌ waꞌmtax qa iꞌnkꞌaƚe qa iƚaꞌx iye, qa hik hakhaꞌ iye taꞌƚets paꞌ Davidꞌikꞌi. Hik akaꞌ yitꞌij ekeweꞌ henfeljiꞌij ƚeꞌsits wiꞌtlijei.\x * \xo 2:8 \xt Mt 17:9; Jn 21:14\x*
\m
\v 9 Akaꞌan hik akaꞌ taꞌƚets in qi in haatsꞌeꞌej ekeweꞌ wekwek qa in hoꞌyopheƚitiꞌyij iye eneweꞌ foƚoƚikꞌil hik ƚunyeꞌj quꞌ qi quꞌ haqsiijkii paꞌquꞌ uƚꞌaxeꞌ qa ekeweꞌƚe ƚeꞌlijei paꞌ Intata qa niteꞌ ƚekeꞌ quꞌ notꞌopheƚitii.
\m
\v 10 Qa hik taꞌƚijupiꞌ in niteꞌ ƚekeꞌ quꞌ netswuꞌmjuꞌ pekheweꞌ wekwek qe taꞌƚets paꞌ yeqsuꞌunkaꞌxij pekheweꞌ jukhew qa efuts iye hats tꞌekuꞌmiijiꞌkii paꞌaj paꞌ Intata hatsꞌinha qaꞌ ƚekeꞌyeꞌ quꞌ iƚiyeꞌjeek hatseꞌ maꞌ qaꞌ nanaꞌliꞌm iye paꞌ witisaꞌxiꞌmkii niteꞌ yiliꞌij taꞌƚets haꞌ Jesucristo.\x * \xo 2:10 \xt Stg 1:12; Mt 24:22; Lc 9:32; 24:26; Jn 17:24; 2Co 3:18; 1P 5:1,4; 2P 3:18\x*
\m
\v 11 Akaꞌ quꞌ hitꞌij wiꞌtlijei akaꞌan yijaaꞌija: Quꞌ hats week jinanaxiꞌƚjuꞌ haꞌ Cristo maꞌ qaꞌ hats jinaꞌnjiijupekha hakhaꞌan.\x * \xo 2:11 \xt 1Ti 1:15; 3:1; 4:9; Tit 3:8; Jn 8:51\x*
\m
\v 12 Quꞌnteꞌ jinteliyiꞌij yemjeetax peꞌ wekwek aꞌtits maꞌ qaꞌ nanaꞌl jeek paꞌquꞌ jintenekꞌenheꞌyij quꞌ jinamtaxii paꞌ tenekꞌenheꞌyiꞌ. Qa quꞌ jinewelkutƚiꞌijkii maꞌ qaꞌ newelkutjiꞌij inij kiyek.\x * \xo 2:12 \xt Ap 20:4\x*
\m
\v 13 Inekhewel quꞌnteꞌ jintaqsiꞌjiꞌijkii paꞌquꞌ hats jineniwjutsiqentaxij, ƚakhaꞌƚe qa niteꞌ yisuꞌun quꞌnteꞌ naqsiꞌjiꞌijkii paꞌquꞌ hats neniwjutsiqenij qe niteꞌ ƚekeꞌ quꞌ ƚakhaꞌ yeꞌƚe quꞌ nowotkꞌonƚeteꞌmkii.
\s In ƚeqejkunenekꞌej niteꞌ ƚewepinij.
\p 
\v 14 Timoteo, iyeketijets iye akaꞌan quꞌ enfeliꞌm heꞌ inejefetsipjiꞌ paꞌ Intata, hikpaꞌ quꞌ neꞌwenij qa hikpaꞌ iye quꞌ nepiꞌyeꞌej quꞌ enfeliꞌm heꞌ inejefets quꞌ hasuꞌuj uƚꞌetsewetjuꞌƚkii. Akaꞌan ham wejuꞌƚiꞌij qe peꞌquꞌ nepiꞌyeꞌej in uƚꞌets wetjuꞌƚ maꞌ qaꞌ niwuƚꞌenhet peꞌ ƚaqjamtikineyejeitaxkii.\x * \xo 2:14 \xt 1Ti 6:4\x*
\m
\v 15 Aqsiijkii week paꞌ ƚukꞌeꞌ paꞌ eꞌwejuꞌƚij quꞌ aqsiijkii hatsꞌinha quꞌ qi quꞌ nisuꞌun hatseꞌ paꞌ Intata paꞌ ithayijkit qe akhaꞌ in ƚeqejkunenekꞌej qa niteꞌ ƚewepinij in ƚithayiyiꞌm. Qa yijaaꞌija iye in ƚiꞌnqꞌijatshenij kekheweꞌ yijaalija in wiꞌtlijei.\x * \xo 2:15 \xt Ef 1:13; Col 1:5; Stg 1:18\x*
\m
\v 16 Meꞌnitoniꞌmets pekheweꞌ ham wejuꞌƚiꞌij wiꞌtlijei tꞌejuyijuꞌƚ ekeweꞌ Intata ƚeꞌlijei, qe pekheweꞌ nifel pekheweꞌ wiꞌtlijei ham wejuꞌƚiꞌij week neƚuts les totsimets paꞌ yisuꞌun paꞌ Intata.\x * \xo 2:16 \xt Jud 18\x*
\m
\v 17 Qa pekheweꞌ iꞌnqꞌijatshentaxij pekheweꞌen qa week neƚuts quꞌ netꞌijaifikꞌi quꞌ hik ƚunyeꞌjeꞌ naꞌaj iftsax witjaꞌmeꞌt in week neƚuts tꞌijaifikꞌi hastaax qa yaqꞌal inij. Eneweꞌen iꞌnjiꞌtejeꞌm hakhaꞌ Himeneo qa haꞌ Fileto.\x * \xo 2:17 \xt 1Ti 1:20\x*
\m
\v 18 Hik hekheweꞌ ikikꞌuifikꞌi qa yiliꞌijjuꞌ in tekꞌentaxikꞌi kekheweꞌ yijaalija in wiꞌtlijei qa yitꞌijets in hats tꞌaniꞌ paꞌ ƚahatsꞌij quꞌ iƚiyeꞌ peꞌ hats naxjuꞌ. Maꞌ qa yiwuƚꞌenhetjuꞌ paꞌ niteꞌ ƚeqekuyejeitaxij haꞌ Cristo peꞌ ujaꞌx.\x * \xo 2:18 \xt Hch 17:32; 1Co 15:12-17; 2Ts 2:1-2; 1Ti 1:19; 6:21\x*
\m
\v 19 Qa paꞌ Intata qa hatsƚe yeniꞌ peꞌ ewiꞌƚ ƚetuk tꞌunjiꞌ qa yeniꞌ iye paꞌ ƚeꞌnikahat qa yitꞌij: Haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij nikfeꞌlets pekheweꞌ hats yatsatꞌetsij. Qa pakhap qa yitꞌij: Neꞌnitonimetsha paꞌ uƚꞌax week pekheweꞌ yitꞌij kaꞌ ƚii haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij.\x * \xo 2:19 \xt Jos 23:7; Est 9:4; Ro 15:20; Ef 1:21; Nm 16:5,26-27; Pr 2:6; 3:7; Jn 10:14,27; 1Co 8:3; Hch 15:14; Lv 24:11,16; Sal 6:9; 33:15; Is 26:13; 52:11; Jer 20:9\x*
\m
\v 20 Neꞌej ewiꞌƚ qi wititsiꞌ niteꞌ ujaꞌxƚe quꞌ naꞌnifi neꞌej ƚeꞌsits tokꞌol oro qa neꞌej plata qe naꞌl iye neꞌej tokꞌol najak qa neꞌej sehel iye. Naꞌl peꞌ tꞌejuyets in qijiꞌ paꞌquꞌ neƚuyeꞌ qa naꞌl peꞌ tꞌejuyetsek in tanatkinheꞌyijiꞌ pakhaꞌ tejilii niteꞌ ƚekeꞌ quꞌ jiꞌntꞌekuꞌmets.\x * \xo 2:20 \xt Ro 9:21\x*
\m
\v 21 Paꞌquꞌ niliꞌij in yaqsiijkii paꞌ uƚꞌax qa wenitonimetsha iye, pakhaꞌan qa hik ƚunyeꞌjeꞌ pekheweꞌ tokꞌol tꞌejuyets paꞌ qijiꞌ ƚeꞌwis neƚu, qaꞌ qi iye quꞌ natsathenii paꞌ Intata. Qa paꞌ Intata qa lees yisuꞌun in natkin. Pakhaꞌan hats ham hamiꞌikꞌui quꞌ ƚekeꞌyeꞌ quꞌ nithayiki paꞌquꞌ ƚeꞌwiseꞌ.\x * \xo 2:21 \xt 2Co 9:8; Ga 3:10; 1Ti 5:10\x*
\m
\v 22 Ilatikꞌuiha peꞌ wekwek uƚꞌets yisuꞌun pekheweꞌ mexe jutjanhets, mowoꞌoi yijatꞌij paꞌ yatsathen qa paꞌnteꞌ witqekuyeꞌjij paꞌ Intata qa paꞌ witeqsuꞌunkaꞌx qa quꞌ nikesimen iye paꞌ ataweꞌj in ƚunyejeyek week pekheweꞌ yijaaꞌija in iyinii paꞌ Intata qa yoksiꞌwen iye in niteꞌ yaqsiijkii paꞌ uƚꞌax.\x * \xo 2:22 \xt 1Ti 4:12; 6:11; Stg 4:7; Lc 12:51; 2Ti 1:2; He 12:14; 3Jn 15; Gn 13:4\x*
\m
\v 23 Mewetwuꞌmikꞌuiha pekheweꞌ tefelhitii niteꞌ yeqetꞌetskii in tefelhitiitax. Hats ƚenikfeꞌlets ekeweꞌen in naꞌl neꞌej uƚꞌetsij wetjuꞌƚkii 
\m
\v 24 qe paꞌquꞌ natsatꞌaxij haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij niteꞌ ƚeꞌwis quꞌ naqsiijkii quꞌ uƚꞌetsiꞌiƚ wetjuꞌƚ peꞌyeꞌ. Nisuꞌun yijatꞌij eneꞌ week jukhew, qa nikfeꞌlets iye paꞌquꞌ ninqꞌijatshenij, qa niteꞌ iye ajeꞌeƚ quꞌ naꞌnayuꞌumkii peꞌyeꞌ,\x * \xo 2:24 \xt Ap 11:8; Jn 6:52; Hch 7:26; Stg 4:2\x*
\m
\v 25 naqsiꞌjijetskiiha yijatꞌij quꞌ nenfeeliꞌmha pekheweꞌ quꞌ netꞌejuitaxijuꞌƚ ekeweꞌ ƚeꞌsits wiꞌtlijei. Qa paꞌ Intata qꞌax quꞌ nilinenij paꞌ uƚꞌax in yaqsiijkii maꞌ qaꞌ nenikfeꞌlets paꞌ yijaaꞌija,\x * \xo 2:25 \xt Stg 3:13; Hch 26:20; Ro 2:4; 2Co 7:9-10\x*
\m
\v 26 qaꞌ nonomphaꞌmkii qaꞌ nilatikꞌuikii paꞌ witiwqeꞌl hikpaꞌ nopheꞌƚtaxijjuꞌ paꞌ inwoꞌmet, maꞌ qa hik taꞌƚijupiꞌ in yaqsiijkii paꞌ yisuꞌun paꞌ inwoꞌmet.\x * \xo 2:26 \xt 1Ti 3:7; Jn 1:13\x*
\c 3
\s Paꞌ yaqsiijkii hatseꞌ peꞌ jukhew peꞌ tekeꞌlenjuꞌ neƚutsjiꞌ.
\p
\v 1 Les ƚeꞌwis quꞌ enikfeꞌlets iye akaꞌ haneꞌej quꞌ henfel. Pekheweꞌ tekeꞌlenjuꞌ neƚutsjiꞌ qi quꞌ jutsitaxeꞌ hatseꞌ.\x * \xo 3:1 \xt Jn 6:39; Fil 1:6; 1P 1:5; 2P 3:3; Jud 18\x*
\m
\v 2 Eneꞌ jukhew qa efuts ewiꞌƚƚe quꞌ natjamti ƚetets hatseꞌ, qi quꞌ nisuꞌun ekeꞌ ƚꞌastai, weniwqinhetij paꞌquꞌ naqsiijkii, yumti quꞌ week natꞌanipjiꞌ pekhewep, uƚꞌetsikꞌikii ƚeꞌlijei, niteꞌ tekꞌenets peꞌquꞌ ƚꞌalheyeꞌ, niteꞌ yiꞌsinhetij in testiitaxij peꞌyeꞌ, niteꞌ yiwqinhetjiꞌ paꞌquꞌ ƚunyeꞌjeꞌƚe pekheweꞌ taꞌƚets paꞌ Intata,\x * \xo 3:2 \xt Fil 2:21; Lc 16:14; 1:51; 1Ti 1:9; 3:3; 6:4,10; Pr 16:18; Ro 1:30\x*
\m
\v 3 hamitsiꞌm paꞌ witeqsuꞌunkaꞌx, niteꞌ yisuꞌun quꞌ ƚeꞌsitsiꞌiƚ wetjuꞌƚ peꞌyeꞌ, wotkꞌonƚiꞌijkii paꞌquꞌ nenfeltaxijkii peꞌyeꞌ, niteꞌ wetjeƚƚotokꞌoi yaqsiꞌjƚiꞌijkii paꞌquꞌ nisuꞌun, hamitsiꞌm paꞌ witqꞌiltiyeꞌj, ƚꞌejuihifetsij paꞌ ƚeꞌwis,\x * \xo 3:3 \xt Jn 14:6; Tit 1:8\x*
\m
\v 4 yawitjiꞌijiꞌ peꞌyeꞌ peꞌquꞌ ƚejuwaikaaletaxija, niteꞌ yijamti ekuꞌujupkii in yaqsiijkii peꞌyeꞌ, yumti quꞌ qitseꞌjiꞌ wiikfikꞌi, les yaftsin ekeꞌ wekwek qa niteꞌ yaftsin paꞌ Intata.\x * \xo 3:4 \xt Lc 6:16; Hch 7:52; 19:36; 1Ti 3:6; 6:4; Fil 3:19\x*
\m
\v 5 Eneweꞌen hik quꞌ ƚunyejeyeꞌ neꞌej wooꞌoiha paꞌ Intata qa niteꞌƚe yumti quꞌ yijaaꞌija peꞌquꞌ nepiꞌyeꞌtaxikꞌi keꞌ Intata ƚeꞌlijei qa hik taꞌƚijupiꞌ in niteꞌ ƚekeꞌ quꞌ nanaꞌliꞌm paꞌ Intata ƚetꞌunhaꞌx. Menitoniꞌmetsha eneweꞌen\x * \xo 3:5 \xt 1Co 4:20; 2Co 13:4; Tit 1:16; Mt 7:15; 2Ts 3:6\x*
\m
\v 6 qe eneweꞌen naꞌl peꞌ uyikꞌiꞌ peꞌ wititsil qa woꞌtkꞌoniꞌmkii peꞌ niteꞌ teqeneƚuikii efuts yoksiꞌwentax peꞌ olots ƚewuƚꞌets qa ewiꞌƚƚe in nikfeliyuꞌets peꞌquꞌ iꞌnkꞌa nepiyeꞌekꞌi uƚꞌets.\x * \xo 3:6 \xt 2P 1:4; 2:10\x*
\m
\v 7 Pekheweꞌ efuts week ƚahatsiyij wenijatshenij qa nikfeꞌlets, qa niteꞌƚe ƚekeꞌ quꞌ nenikfeꞌlets paꞌ yijaaꞌija.\x * \xo 3:7 \xt 2Co 11:10; 1Ti 2:4; 2Ti 2:25; Tit 1:1\x*
\m
\v 8 Pekheweꞌ uyikꞌiꞌ peꞌ wititsil. Pekheweꞌen hik quꞌ ƚunyejeyeꞌ paꞌaj paꞌ Janes qa paꞌ Jambres in tꞌejuyijuꞌƚ paꞌaj paꞌ Moisesꞌikꞌi. Pekheweꞌen ƚꞌejuihifetsij paꞌ yijaaꞌija. Ewiꞌƚƚe in yijamtiꞌets paꞌ uƚꞌax. Niteꞌ yijaaꞌija quꞌ nittaxijets quꞌ nijayan paꞌ Intata.\x * \xo 3:8 \xt Ex 7:11-12; 8:18; 9:11; Sal 77:20; Mt 8:4; He 3:2; 1Co 14:14; Fil 4:7; 2Co 13:5-7\x*
\m
\v 9 Qa niteꞌƚe ƚekeꞌ quꞌ nape qe week quꞌ nenikfeꞌlets hatseꞌ paꞌ ƚunyejei in aqawitjinhets in ƚunyejeyek paꞌaj pekheweꞌ wetsjuk tꞌejuyijuꞌƚ paꞌaj paꞌ Moisesꞌikꞌi in niteꞌ wejuꞌƚijuꞌƚ paꞌaj.
\s Timoteo yijayanij paꞌ ƚunyeꞌj paꞌ Pablo.
\p
\v 10 Qa akhaꞌ Timoteo, akhaꞌ ƚijayaanija qa ƚaqsiꞌjijkii iye kekheweꞌ kꞌinqꞌijatshenij qa ƚatsjayanij iye kaꞌ yijunyeꞌj, qa paꞌ hisuꞌun quꞌ haqsiijkii, qa paꞌ niteꞌ yeqekuyeꞌjij paꞌ Intata, qa in niteꞌ kꞌitaqsunijup peꞌyeꞌ, qa in hisuꞌun iye eneꞌ week, qa in niteꞌ tsꞌitaxij paꞌ hisuꞌun quꞌ haqsiijkii.\x * \xo 3:10 \xt Pr 19:21; Hch 11:23; 1Co 13:1; 1Jn 4:16\x*
\m
\v 11 Qa ƚatsjayanij iye kaꞌ yijunyeꞌj in hentꞌunhetijuꞌƚ in qi in hayawitjaxtiitax qa kekheweꞌ iye aꞌtits yinifenyejeikii in ƚunyeꞌjek kaꞌ yijunyeꞌjkii hakhaꞌ witsetꞌii Antioquía qa kaꞌ yijunyeꞌjkii iye haꞌ witsetꞌii Iconio qa kaꞌ yijunyeꞌjkii iye haꞌ witsetꞌii Listra. ¡Hayits qa qi in hayaatshenhetiikii! Qa week ekeweꞌen tsaqsiꞌjij haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij.\x * \xo 3:11 \xt Ga 5:24; Fil 3:10; Hch 13:14,51; 14:6,8,19,21; 16:2; 27:5\x*
\m
\v 12 Qa yijaaꞌija, week pekheweꞌ yijayan haꞌ Jesucristo pekheweꞌ yisuꞌuunija quꞌ naqsiijkii paꞌ yisuꞌun paꞌ Intata maꞌ qa tawitjaxtii.\x * \xo 3:12 \xt Jn 15:20; Hch 14:22; 2Co 4:9-10\x*
\m
\v 13 Qa pekheweꞌƚe yaqsiijkii paꞌ uƚꞌax qa aqawitjinhets iye qaꞌ week neƚuts lees qi quꞌ netꞌijayijfikꞌi paꞌ uƚꞌax in yaqsiijkii. Aqawitjinhetstax qa ƚekhewel qa tawitjaxtiijuꞌ ek.\x * \xo 3:13 \xt Ap 20:10\x*
\m
\v 14 Qa akhaꞌ anqamkitekꞌij yapeꞌenha quꞌ aqsiijkii kekheweꞌ hats ƚenikfeꞌlets kekheweꞌen yijaalija. Qa ƚenikfeꞌlets iye ƚekpaꞌ nijatshenij,\x * \xo 3:14 \xt 2Ti 1:13\x*
\m
\v 15 qaꞌ menikfelitets iye in menteꞌ eꞌqi in ƚenikfeꞌlets keꞌ Intata ƚeꞌlijei hik kekheweꞌ quꞌ neƚisij paꞌquꞌ ikfeliyaꞌxeꞌkii qaꞌ nijtsꞌenii iye paꞌnteꞌ witqekuyeꞌjij haꞌ Jesucristo qaꞌ neƚisij paꞌ witiƚaꞌx niteꞌ yiliꞌij.\x * \xo 3:15 \xt Mt 26:54; 2P 1:20-21; Hch 4:12; 2Co 7:10; He 5:9\x*
\m
\v 16 Week keꞌ Intata ƚeꞌlijei taꞌƚets paꞌ ƚꞌaꞌx paꞌ Intata. Ekeweꞌen wejuꞌƚij quꞌ jiꞌnijatshenij paꞌ yijaaꞌija. Qa yasin jiꞌtejeꞌmha iye paꞌ injunyeꞌj in uƚꞌax qa yaqsiijkii quꞌ jinatsathenket qa jiyijatshenij paꞌ yatsathen\x * \xo 3:16 \xt 2P 1:20-21\x*
\m
\v 17 hatsꞌinha paꞌquꞌ nijayaanija paꞌ Intata qaꞌ nenikfeeꞌletsha qaꞌ hats ham hamikꞌui quꞌ naqsiijkii peꞌ tꞌejuyets paꞌ Intata.\x * \xo 3:17 \xt 2Co 9:8; Ga 3:10; 1Ti 5:10; 2Ti 2:21\x*
\c 4
\s Meꞌnqꞌijatshenij keꞌ Intata ƚeꞌlijei.
\p 
\v 1 Paꞌ Intata qa haꞌ Jesucristo hikhaꞌ yejeyumtshen hatseꞌ peꞌ iƚii qa yejeyumtshen iye peꞌ naxjuꞌ qa paꞌ ƚꞌilithijiijuꞌ quꞌ neꞌtwenhetiitaxija hatseꞌ qaꞌ netnekꞌenhei. Eneweꞌen tsepiꞌyeꞌej akaꞌ quꞌ kꞌayajiꞌijets.\x * \xo 4:1 \xt Jn 5:22-30; Ro 5:18; 14:9; 1P 4:5; Ap 18:8; 19:11; Mr 1:15; Hch 20:25\x*
\m
\v 2 Enfel keꞌ Intata ƚeꞌlijei, enfel in yamets paꞌ ƚahatsꞌij in notꞌax wetjuꞌƚ qa ƚunyeꞌj jiꞌij iye in hamtax peꞌquꞌ nonotꞌax wetjuꞌƚ, enfeeliꞌmha paꞌ iikjiꞌha paꞌquꞌ numtiƚetax peꞌyeꞌ hatsꞌinha qaꞌ nenikfeꞌlets, aqꞌayinij paꞌquꞌ niteꞌ ƚeꞌwiseꞌ paꞌquꞌ naqsiijkii, ijatshenij qa akakƚinij iye quꞌ naqsiijijkiiha qa hasuꞌuj quꞌ itaqsunijup.
\m
\v 3 Qe yamets hatseꞌ ƚahatsꞌij quꞌ hats niteꞌ nisuꞌuuniꞌija paꞌ yijaaꞌija in yittaxij ekeꞌ Intata ƚeꞌlijei. Ewiꞌƚƚe hatseꞌ quꞌ nisuꞌun quꞌ nepiyeꞌekꞌi pakhaꞌ quꞌ ƚekheweleꞌƚe quꞌ nisuꞌun. Maꞌ qaꞌ nowoꞌoikii peꞌquꞌ nijatshenij pakhaꞌ ƚekhewelƚe in yisuꞌun quꞌ nepiyeꞌekꞌi.\x * \xo 4:3 \xt Ro 15:4\x*
\m
\v 4 Niteꞌ nexpiikeyuꞌuj hatseꞌ paꞌ yijaaꞌija in yitꞌij ekeweꞌ Intata ƚeꞌlijei, qe ewiꞌƚƚe quꞌ nenexpiikeyuꞌuj neꞌej tefelhitiyikꞌi niteꞌ yijaalija (cuentos).\x * \xo 4:4 \xt 1Ti 1:4; 4:7; Tit 1:14; 2P 1:16\x*
\m
\v 5 Qa akhaꞌ, week neƚuts matjanitheenija. Hasuꞌuj neqenijan ej pekheweꞌ aꞌtits. Aqsiijkii paꞌ ithayijkit quꞌ maꞌajfikꞌi quꞌ enfel haꞌ Jesucristo. Ƚeꞌwis quꞌ aqsiꞌjijkiiha pakhaꞌ hats ƚꞌithayiki.\x * \xo 4:5 \xt Hch 21:8; Ef 4:11\x*
\m
\v 6 Qe yakhaꞌ hats hik yijunyeꞌj naꞌaj ofrenda iweliꞌ quꞌ naꞌnatsiijijuꞌ hatseꞌ peꞌ metiꞌm paꞌ tꞌejuyets naꞌaj witqisit ofrenda qe paꞌ ƚahatsꞌij quꞌ hailanhetii qaꞌ hawaꞌm hats kꞌesets.\x * \xo 4:6 \xt Gn 35:14; Fil 2:17\x*
\m
\v 7 Yakhaꞌ qi in hawatlanipjiꞌ ekeꞌ ƚeꞌlijei haꞌ Cristo qa hawaꞌnqꞌan iye qa haneꞌej qa hats tsaqhatꞌaxij ekeweꞌen. Qa pakhaꞌƚe niteꞌ yeqekuyeꞌjij haꞌ Jesucristo qa niteꞌ hiliꞌij.
\m
\v 8 Paꞌ yijaꞌ hatseꞌ hats tsꞌotkiꞌikꞌui, pakhaꞌan yijaꞌ hatseꞌ taꞌƚets in haqsiijkii paꞌ yatsathen. Haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij hikhaꞌ juez yatsathen tseƚisij hatseꞌ quꞌ namtaxets paꞌ neƚujiꞌ. Qa niteꞌ yeƚꞌewiꞌƚƚe quꞌ nesƚisij qe week iye pekheweꞌ yisuꞌunikꞌui quꞌ netpiltaxjuꞌ.\x * \xo 4:8 \xt Jn 5:22-30; 15:17; Ap 12:1; Lc 18:2,6; Hch 10:42; He 12:23; Tit 2:13; 1Jn 2:28\x*
\m
\v 9 Mowoqekuꞌui watꞌij quꞌ ajeꞌeƚ anam qaꞌ jineweꞌtwen iye.\x * \xo 4:9 \xt Tit 3:12\x*
\m
\v 10 Qe haꞌ Demas hats tsiwuꞌmiꞌ qe les in yisuꞌun haꞌne seheꞌ epjiꞌ qa hats yamii haꞌ witset Tesalónica. Qa haꞌ Crescente qa yamiyek haꞌ witset Galacia. Qa hakhaꞌƚe Tito qa yamiyek haꞌ witset Dalmacia.\x * \xo 4:10 \xt Col 4:14; Flm 24; 2Ti 1:15; Hch 17:1; Ga 1:2; Tit 1:4\x*
\m
\v 11 Ewiꞌƚƚe naꞌ Lucas in amanyijup. Eqeꞌmets haꞌ Marcos quꞌ ijtsꞌeyeꞌkii qaꞌ enkaꞌxyii qe hakhaꞌan tsikfeꞌlets in ƚekeꞌ quꞌ jiniꞌfenij kaꞌ iꞌnithayijkit.\x * \xo 4:11 \xt Col 4:14; Flm 24; Hch 15:37-39\x*
\m
\v 12 Haꞌ Tíquico hikhaꞌ hukinii haꞌ witset Efeso.\x * \xo 4:12 \xt Hch 20:4; Tit 3:12\x*
\m
\v 13 Quꞌ enektax qaꞌ enteneyij haꞌ yiꞌntilafit haꞌ henejetijup haꞌ inejefe Carpo haꞌ witsetꞌii Troas, qa heꞌ yifaakanhei iye, qa quꞌ niteꞌ ƚekeꞌyeꞌ quꞌ week enkaꞌx heꞌ witfaakanhei qa lees hisuꞌun quꞌ enkaꞌx heꞌ inqaꞌmet ƚꞌajits witfaakanhei.\x * \xo 4:13 \xt Hch 16:8\x*
\m
\v 14 Haꞌ Alejandro nijketits naqsiꞌjjuꞌ qi in uƚꞌax kaꞌ yaqsiꞌj yeꞌmijkii. Haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij quꞌ nepiletipjiꞌ hatseꞌ kaꞌ yaqsiijkii.\x * \xo 4:14 \xt 1Ti 1:20\x*
\m
\v 15 Qa akhaꞌ iye jeƚijuꞌƚ hakhaꞌan, qe hakhaꞌan qi in tꞌejuyijuꞌƚ kekheweꞌ jiwenqꞌijatshentaxij.\x * \xo 4:15 \xt 2Ti 1:14; 2P 3:17\x*
\m
\v 16 In iꞌnkꞌaa hewetkaꞌxetsjiꞌ haꞌ juez ham paꞌquꞌ netsiꞌfen. Week yakꞌesyikꞌuikii. Kꞌiyinijets paꞌ Intata quꞌ hasuꞌuj nitanithen eneweꞌen.\x * \xo 4:16 \xt 2Ti 1:15\x*
\m
\v 17 Qa hakhaꞌƚe Yatsatꞌaxꞌinij qa hikhaꞌ iꞌnyijup maꞌ qa tsitꞌunhet, qa hiwqꞌaxinij in henfeljiꞌjuꞌ ekeꞌ wiꞌtlijei qa week tsepiꞌyeꞌej, eneweꞌen niteꞌ judiol. Qa hik taꞌƚijupiꞌ in niteꞌ ƚekeꞌ quꞌ nesƚuj peꞌ athilets qe haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij iꞌnyijup.
\m
\v 18 Haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij tsilithinikꞌui hatseꞌ paꞌ uƚꞌax maꞌ qaꞌ natsaqsiꞌj qaꞌ neskaꞌxii paꞌ tenekꞌenheꞌyiꞌ naꞌ waꞌsjiꞌ. Jitewqinhetjiꞌha haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij eneꞌ week ƚahatsiyij. Hik akaꞌ quꞌ ƚunyeꞌjeꞌ (Amén).\x * \xo 4:18 \xt Mr 1:15; Hch 20:25\x*
\s Pablo qa wetfeliꞌm qe hats ƚꞌakaꞌtheꞌƚe.
\p 
\v 19 Hewetfelii keꞌ Priscila qa haꞌ ƚewheꞌyeꞌ Aquila, qa week heꞌ yatsatꞌetsij haꞌ Onesíforo.\x * \xo 4:19 \xt Hch 18:2; 2Ti 1:16\x*
\m
\v 20 Haꞌ Erasto amaniꞌ haꞌ witsetꞌii Corinto, qa haꞌƚe Trófimo qa hiwuꞌmiꞌ haꞌ witsetꞌii Mileto qe mexe wanqaatsꞌeꞌ.\x * \xo 4:20 \xt Ro 16:23; Hch 20:4,15,17; 19:22; 21:29\x*
\m
\v 21 Ifꞌelitikꞌi quꞌ enek in mexenteꞌ yamets quꞌ kꞌuyeꞌ. Wetfelteꞌ ei nakhaꞌ Eubulo qa naꞌ Pudente, qa nakhaꞌ iye Lino, qa nekheꞌ Claudia qa week neꞌ inejefetsipjiꞌ paꞌ Intata.
\m
\v 22 Haꞌ Yatsatꞌaxꞌinij quꞌ naꞌn ejupha. Qa paꞌ qi ƚeqiꞌfenkeyeꞌj quꞌ naꞌniꞌƚ ejupha iye.
