\id JAS \h SANTIAGO \toc1 SANTIAGO \mt1 SANTIAGO \mt2 Yɨ Necy Huɨdi Santiago Yajniguejx Je Judío Mɨbɨjcpɨdɨjc \c 1 \p \v 1 Ɨɨch Santiago, ndzojcɨngɨ́x ɨɨch nduñ ma Dios etz je Huindzɨn Jesucristo ytung. Cham jada necy nyajniguexyɨch yɨ Israel jäy huɨdi ajcxy yajmɨjꞌajtp Dios, huɨdi ajcxy xɨm yam yajpatp cajp cajp mɨɨd co yqueecpɨdzɨmy ajcxy Judea naaxjot co ymɨdzip ajcxy chachꞌixhuɨdidyii chachpahuɨdidyii ajcxy. \s Je tɨyꞌajt huɨdib tzoon ma Dios \p \v 2 Mɨgügtɨjc ajcxy co yɨ mmɨdzip ajcxy xychachꞌijxmadzaangɨxy nej miich ajcxy mjot mhuinmaꞌñ mɨɨdɨty, co yɨꞌ ajcxy xyꞌixhuɨdijtcɨxy xypahuɨdijtcɨxy, co xyñigapxcɨxy xyñiꞌojɨɨygɨxy, co xyajhuinmaꞌñydɨgoyaangɨxy, caꞌ mdajɨpy mmayɨpy ajcxy, jotcujc ajcxy mnayjɨhuɨ̈huɨɨyb. \v 3 Miich ajcxy mnejhuɨɨygɨxyp co jaduꞌn mmɨmecxtujccɨxyp je tzaachypɨ ayoꞌn huɨdibɨ mmɨnajxcɨxyp myajnajxcɨxyp mɨɨd co tɨ mmɨjpɨdaaccɨxy Jesucristo, huinꞌit mbáatcɨxɨpy mɨcꞌajt, jɨgɨx jëbɨ mɨmadactaygɨxy tügꞌócɨy jɨbɨc-huinmaꞌñ. \v 4 Copɨcy miich ajcxy mɨmadactáaygɨxɨpy tügꞌócɨy jɨbɨc-huinmaꞌñ, caꞌ ma mdundɨgóoygɨxɨpy, e huinꞌit huädz mjot mhuinmaꞌñ mmɨɨdꞌadɨpy ajcxy, caꞌ ti myajtɨgoy yꞌidɨpy ajcxy. \p \v 5 Pen nidüg miich ajcxy myajmayjajty oyhuinmaꞌñ, co jäy ajcxy xychachꞌijxmadzaanɨ mjot mhuinmaꞌñ nej mɨɨdɨty, mɨbɨjctzou Dios huen xymöy je oyhuinmaꞌñ, com yejcpy yɨꞌ oyhuinmaꞌñ mɨɨd tügꞌócɨy jäy co pɨjctzoy. Caꞌ yɨꞌ cohuindugyii, caꞌ huaad xyꞌojɨm co nbɨjctzoohuɨm oyhuinmaꞌñ. \v 6 Copɨcy pɨjctzohuɨ Dios huijyꞌajt cujcꞌajt cɨxyjot huinɨjot, caꞌ yꞌametz yjotmetzɨty. Pɨnjaty ametz jotmetz Dios mɨbɨjctzoob, caꞌ túꞌcɨy mɨɨdɨty yjot yhuinmaꞌñ, janam jatzojc yajtɨgach yhuinmaꞌñ jaduꞌn nej je mejy co ypɨdɨ̈gy yꞌixtägy mɨɨd je poj. \v 7 Co jäy ajcxy ametz jotmetz mɨbɨjctzoogɨxy Dios, Dios ni ti jaduꞌn cayecy. \v 8 Yɨ jaduꞌmbɨ jäy ajcxy ametz jotmetzpɨ canaagnax yhuinmaꞌñ ajcxy mɨɨdɨty, caꞌ tügjɨjp yhuinmaꞌñ pɨdaaccɨxy ma Dios. \p \v 9 Yɨ ayoobɨtɨjc huɨdibɨ mɨjpɨdaaccɨxyp Dios, ooy jäygɨdägaangɨxy co Dios ypubedɨɨyb ypudɨgɨ̈huɨɨyb. \v 10 Yɨ comeeñyjäy ajcxy huɨdibɨ mɨjpɨdaacp Dios, ooy jotcujc ajcxy ñayjɨhuɨ̈huaꞌnyii co ajcxy ymeeñ ytɨ̈cxtähuɨpy jaduꞌñyɨ. Com yɨꞌ ajcxy ymeeñ tɨgoyamb yɨꞌ jaduꞌn nej tüg pɨjy co ñiicxnɨ mɨɨd xɨɨ an. \v 11 Co xɨɨ ypejtnɨ, chi ooy yꞌandaacnɨ mɨc, e chi je jɨɨnboj ypɨdzɨmy, chi je pɨjyquipy ytɨ̈ch, chi yhuingädaayñɨ je pɨjy, e jaduꞌñyɨ ytɨgoydäy je pɨjy oyꞌajtɨn. Jaduꞌn nej yjaty yɨ pɨjy, ñan tɨm jaduꞌn yjadaꞌñ comeeñydɨjc ajcxy, jaduꞌñyɨ ñitɨgoyaangɨxy yjugyꞌajtɨn. \s Co yjot yhuinmaꞌñ chachꞌijxmadzaꞌñyii \p \v 12 Jotcujc pɨnjaty mɨmecxtujctaayb jaduꞌn nej ajcxy yjot yhuinmaꞌñ chachꞌijxmadzaꞌñyii. Co jaduꞌn mɨmecxtujctáaygɨxɨpy, Dios möhuɨɨb ajcxy jugyꞌajtɨn huinɨxɨɨbɨ, huɨdibɨ yajhuinhuanɨɨy tügꞌócɨy jäy ajcxy huɨdijaty Dios tzojcp yajmɨjꞌajtp. \v 13 Co pɨn nijotꞌaty co tunaꞌñ ti jɨbɨcpɨ, caꞌ ymɨnaꞌnɨpy co Dios anajty jaduꞌn yajtundɨgoyaanɨp. Dios caꞌ ti jɨbɨcpɨ tuñ mɨɨd jäy ajcxy. E nañ ni pɨn caꞌ huaad ijxmach Dios nej yjot yhuinmaꞌñ ymɨɨdɨty. \v 14 Cɨꞌm ajcxy jaduꞌn ñaydunyii, co tzachnijotꞌajtcɨxy canaagnax jɨbɨc-huinmaꞌñ. \v 15 Co jäy ajcxy nijotꞌajtcɨxy jɨbɨc-huinmaꞌñ, pocy anajty ytungɨxy. Tɨ ajcxy anajty ooy ypocyñïbejtnɨ co nɨcxy yꞌóꞌccɨxnɨ. \p \v 16 Mɨgügtɨjc ajcxy, huɨdibɨ ooy ndzocy njɨhuɨ̈yɨch, caꞌ mnayhuinꞌɨ́ɨnɨgɨxy. \v 17 Ɨɨch ajt nDios Teedy huɨdibɨ tzajpjoty tzɨnaayb, yɨꞌ huɨdibɨ yajcojtaay xɨɨ madzaꞌ huɨdibɨ jajp tɨɨcxp, yɨꞌ jeꞌ yejctaayb tügꞌocɨy tijaty oybɨ, tügꞌócɨy yhuinmaꞌñ huɨdibɨ ɨɨch ajt nmɨɨdꞌajtɨm. Dios caꞌ yɨꞌ yjot yhuinmaꞌñ yajtɨgach jaduꞌn nej yɨ xɨɨ madzaꞌ yjajɨn ytɨɨcxɨn ytɨgach. \v 18 Dios yꞌoydumyb huinjemy ɨɨch ajt njot nhuinmaꞌñ mɨɨd yɨꞌ yꞌayuc ytɨyꞌajt, jɨgɨx jëbɨ ɨɨch ajt nmɨꞌijtɨm oyjot oyhuinmaꞌñ. Yɨ jäy ajcxy huɨdibɨ yajmɨjꞌajtcɨxp Jesucristo, Dios nïgɨ tzocy ajcxy caꞌ jac ti huɨdibɨ oyduñ. \s Je tɨyꞌajt tɨydudäcypɨ \p \v 19 Mɨgügtɨjc huɨdibɨ ɨɨch ooy ndzocy njɨhuɨ̈yɨch, mnejhuɨ̈huɨpy miich ajcxy jada co ooy ycopɨcyɨty mmɨdoꞌmbɨjctähuɨpy ajcxy Dios yꞌayuc ytɨyꞌajt, caꞌ mjäydɨgóoygɨxɨpy, caꞌ mgapxmayɨ́ɨygɨxɨpy, pen mjotmätcotp ajcxy caꞌ anajty mguydungɨxy Dios ytɨyꞌajt. \v 20 Je jäy huɨdibɨ jotmaꞌtp, caꞌ jeꞌ tuñ huɨdibɨ Dios yjäygɨdacyp. \v 21 Ixmajtztaaygɨx yɨ jɨbɨc ayuc, caꞌ mnijotꞌajtcɨxy yɨ jɨbɨc-huinmaꞌñ. Cöbɨjccɨx mɨɨd oyjot oyhuinmaꞌñ yɨ Dios yꞌayuc ytɨyꞌajt, yɨ huɨdibɨ Dios tɨ yajnicödugɨ̈y, huinꞌit jëbɨ ajcxy mꞌalma nïdzoocɨn paady. \p \v 22-24 Cuydungɨx ajcxy Dios yꞌayuc ytɨyꞌajt, caꞌ ajcxy mjotcujcꞌadɨpy mɨɨd yɨꞌyɨ co mꞌamɨdooꞌijtcɨxy, hueꞌ anajty nɨgoo mnayhuinꞌɨ́ɨnɨgɨxy. Penɨ nɨgoob Dios yꞌayuc mꞌamɨdooꞌijtcɨxy, e caꞌ mmɨjpɨdaaccɨxy caꞌ mguydungɨxy, naadɨgɨꞌ anajty mꞌamɨdoꞌijtcɨxy. Jaduꞌn miich ajcxy nipaady nej pɨn yhuiñyjɨjp aaꞌijxnajxp ma tügɨ ijx. Co ñayꞌaaꞌijxnajxtäyii, chi yjɨhuägy, e mɨcꞌamy jäydɨgoydäy nej yhuiñyjɨjp tɨ ixy. Naadɨgɨꞌ anajty tɨ ñayꞌaaꞌijxnaaxyii. \v 25 Pen miich ajcxy yajxon mꞌixpɨjcyp Dios ytɨyꞌajt, je tɨyꞌajt huɨdibɨ yajꞌoyɨ̈huɨp ajcxy mjot mhuinmaꞌñ, pen mmɨjpɨdaaccɨxyp, pen mguydungɨxyp Dios yꞌayuc, e caꞌ mjäydɨgooygɨxy, chi jadaꞌ Dios xyconuucxɨp ajcxy mɨɨd jëgɨxpɨ huɨdibɨ anajty mguydungɨxyp. \p \v 26 Pen ji pɨn ñayjɨhuɨ̈yii co cuydunɨ Dios ytɨyꞌajt, e caꞌ ñayꞌahuijtzɨ̈gyii, cɨꞌm anajty ñayhuinꞌɨɨñyii, tundɨgooyb anajty, e caꞌ yjanchɨty co mɨjpɨdaacɨ Dios ytɨyꞌajt. \v 27 Pen miich ajcxy huädz mɨjpɨdaaccɨxy Dios etz mguydungɨxy yɨꞌ ytɨyꞌajt jaduꞌn nej jëbɨ Dios jäygɨdägy, hueꞌ tzocy co mbubéjtcɨxɨpy mbaꞌayóogɨxɨpy coꞌögyꞌungdɨjc, etz coꞌögy ytöxyjäydɨjc ma ayoꞌn jotmay ajcxy patcɨxy. E caꞌ huaad jɨbɨc-huinmaꞌñ mjactungɨxy, jaduꞌn nej jadyii naaxhuiñyjäy yꞌɨdɨɨtzcɨxy, huɨdi caꞌ mɨjpɨdaaccɨxy Dios. \c 2 \s Caꞌ huinꞌijxpety mɨgüg myajmɨjꞌájtcɨxɨpy \p \v 1 Mɨgügtɨjc ajcxy, co mꞌojadajtcɨxy co mmɨjnɨcxpejtcɨxy ɨɨch ajt nHuindzɨn Jesucristo, yɨ huɨdibɨ tzajpjoty aneꞌm, caꞌ ajcxy huinꞌijxpety mɨgügtɨjc myajmɨjꞌajtcɨxɨpy. \v 2 Pen jɨm jäy ytɨgɨ̈y ma mnayyöymújcɨgɨxy comeeñybɨ mɨɨd oorɨ cɨ̈jiitz, etz mɨɨd yhuit yxojx janch oybɨ, etz pen nañ tɨgɨɨyb tüg jäy ayoob huɨdibɨ yhuit ytucxy cɨɨtz tuc nïbüdy ixpüdy. \v 3 Chi miich ajcxy jeꞌ jac nïgɨ myajmɨjꞌadaꞌñ je comeeñybɨ huɨdibɨ oyxoxy, e chi mnɨmähuaꞌñ: “Ɨñaꞌ miich ya ma jada oybɨ ɨñaaybejt.” E je ayoob jäy mnɨmähuaangɨxy: “Ɨñaꞌ naaxcɨ́xy o jɨm jaduꞌn tɨnaꞌ.” \v 4 Co jaduꞌn mꞌɨdɨ̈tzɨp ajcxy, caꞌp anajty jaduꞌn ytɨyꞌajtɨty. Mdundɨgooygɨxy anajty ma Dios ytɨyꞌajt co huinꞌijxpety ajcxy mɨgüg mdzogɨpy. Hueꞌ anajty myajtungɨxyp jɨbɨc-huinmaꞌñ co jaduꞌn mꞌixtíjcɨxɨpy jäy huɨdibɨ ayoob. \p \v 5 Mɨgügtɨjc ajcxy, Dios tɨ huinꞌixy yɨ ayoobɨtɨjc, jëbɨ ajcxy mɨjpɨdägy Dios etz jëbɨ ajcxy paadɨpy it lugar ma Dios yꞌit tzajpjoty. Jaduꞌn Dios yajhuinhuanɨɨy pɨnjaty tzojcɨp jɨhuɨɨyɨp co it lugar möhuaꞌñ jiiby tzajpjoty. \v 6 Myajtzoꞌyduungɨxyp miich ajcxy ayoobtɨjc. ¿Nej cayɨ comeeñyjäy ajcxy huɨdibɨ miich ajcxy xychachxɨ̈p ma cötujctac, e xyajnɨcxcɨxy ma tungmɨɨdpɨ yhuinduu, oy ajcxy mdzocy mgatzocy? \v 7 ¿Nej ca yjëjɨty ajcxy huɨdibɨ jɨbɨc nigapxp niꞌojɨɨyb Jesucristo, je oyjäy huɨdibɨ miich ajcxy myajmɨjꞌajtcɨxyp? \p \v 8 Pen janch miich ajcxy mguydungɨxy je tɨyꞌajt huɨdibɨ jaybety ma Dios ylibro: “Mdzogɨpy mjɨhuɨ̈huɨpy mmɨgügtɨjc hueñytɨmypɨnɨty, jaduꞌn nej miich ajcxy cɨꞌm mnaychogyii mnayjɨhuɨ̈yii.” Pen jaduꞌn anajty mdungɨxy, tüg anajty oybɨ mdungɨxyp. \v 9 Pen huinꞌijxpety ajcxy anajty jäy myajmɨjꞌajtcɨxy jaduꞌn nej yhuit yxoxy ajcxy mɨɨdɨty, mdundɨgooygɨxp, e tɨ anajty mnayyajpocycähuɨgɨxy ma Dios ytɨyꞌajt. \v 10 Pen tüg jäy cuydundaayɨ Dios ycötujcɨn, co nɨcxy tüg cacuyduñ, jaduꞌn nipaady nej jɨhuɨ̈y anajty janch ni tüg cötujcɨn tɨ cacuyduñ. \v 11 Je Dios je cötujcɨn tɨ pɨdägy co caꞌ huaad mmɨgapxtɨgooyɨpy töxyjäydɨjc, etz nañ tɨ cötujcɨn pɨdägy co caꞌ huaad njäyyajꞌoꞌcɨm. Pen mmɨgapxtɨgooyb töxyjäydɨjc, oy caꞌ tɨ mjäyyajꞌögy, tɨ anajty mdundɨgooy mɨj ma Dios ytɨyꞌajt. \v 12 Capxcɨx mɨydaccɨx, tungɨx nej jëbɨ huaad jäygɨdägy ɨɨch ajt nHuindzɨn Jesucristo nej jeꞌ cuyduñ yɨꞌ ytɨyꞌajt. \v 13 Caꞌ ti paꞌayoohuɨn paadɨpy ma Dios, pɨn caꞌ tuñ ti paꞌayoohuɨn ma ymɨgügtɨjc. Pɨn paꞌayoohuɨn tumb ma ymɨgügtɨjc, jeꞌ capxpaady yꞌidɨp co anajty Dios tɨyduñ yɨꞌ yjäy. \s Je mɨbɨjcpɨ etz je oyjäyꞌajtɨn \p \v 14 Mɨgügtɨjc ajcxy, ni ti mꞌalma capadaꞌñ pen miich mmɨnaamb co myajmɨjꞌajtyp Dios, e pen caꞌ myajniguëxɨ̈gy ni ma co oybɨ mduñ. Caꞌ Dios yajnïdzögaꞌñ yɨ mꞌalma mɨɨd co nɨgoob mmɨnaꞌñ co Dios mmɨjpɨdägy, e caꞌ mguydunɨ yɨꞌ ytɨyꞌajt. \v 15-16 Pen miich ajcxy mɨɨd tüg mɨgüg yëydɨjcpɨ o töxyjäybɨ huɨdibɨ yajmayjajtp yhuit ytucxy caayɨn uucɨn, e chi nɨgoo miich ajcxy mnɨmähuɨpy: “Nɨcx agujc jotcujc, Dios xypubedɨpy xypudɨgɨ̈huɨpy, caꞌ mdɨɨchꞌögɨpy caꞌ myuuꞌögɨpy.” E miich caꞌ anajty ti tɨ mmöy huɨdijaty yajmayjajtpy. ¿Ti oyjäyꞌajtɨn anajty tɨ mduñ? \v 17 Pen miich mɨnamb co myajmɨjꞌajtyp Dios, e caꞌ oyjäyꞌajtɨn mduñ mɨɨd mmɨgügtɨjc, ytimyñipatyp jaduꞌn nej ixyipy caꞌ mmɨbɨcy yɨ Dios ytɨyꞌajt. \p \v 18 Caꞌ yjecyɨty co tüg jäy xyñɨmähuɨbɨch jaduꞌn: “Miich mdzachmɨjpɨdacpy yɨ Dios ytɨyꞌajt, e ɨɨch ndumybɨch oybɨ.” Ɨɨch nꞌadzohuɨpyɨch yɨ jaduꞌmbɨ jäy co caꞌ jaduꞌn ytɨyꞌajtɨty nej miich mɨnaꞌñ. Pen caꞌ miich mmɨjpɨdägy Dios yꞌayuc, caꞌ mjadɨpy nej mdunɨpy oybɨ jaduꞌn nej Dios huaad jäygɨdägy. Co ɨɨch oybɨ nduñ, jaduꞌn ñigüexɨ̈gy co nmɨjpɨdägyɨch Dios. \v 19 Miich mmɨbɨjcpy co Dios ji tügpajc, e oy jaduꞌn co mmɨbɨcy. Nañ jaduꞌn yɨ caꞌoybɨ ajcxy mɨbɨjcp etz chɨgɨɨyb ajcxy Dios. \v 20 Locɨ miich, caꞌ mhuinjɨhuɨ̈huaꞌñ je tɨyꞌajt. Co pɨnjaty mɨbɨcy Dios, e caꞌ yajniguëxɨ̈gy co oybɨ tuñ, caꞌ tɨydudägy mɨbɨcy Dios. \v 21 Je Abraham yejc tüg ijxpejt nej jëbɨ huaad ngapxymɨdoohuɨm Dios co jecyꞌajty jeꞌ ymang Isaac cɨ̈yejcy nej tüg huindzɨgɨꞌñ ma Dios. \v 22 Je Abraham ymɨbɨjc co Dios yjiijɨty etz nañ ycapxymɨdou nej Dios ñɨmaayɨ. Paady nejhuɨɨyɨm co yjanchɨty co Abraham mɨjpɨdacy jeꞌ Dios mɨɨd co cuyduuñ jaduꞌn nej Dios ñɨmaayɨ. \v 23 E jaduꞌn oy cuydundäy nej yjaybetyɨty ma Dios ñecy: “Yɨ Abraham ymɨjpɨdac Dios, paady Dios ymecxtaayɨ ypocy, e ycöbɨjcɨ jaduꞌn nej jɨhuɨ̈y caꞌ anajty ytundɨgoy.” Paady ycɨxpɨ Abraham oyñaydijyii: “Co Dios mɨnaymɨgügꞌadyii.” \p \v 24 Cham nejhuɨɨygɨx co Dios ycöbɨjcpy jäy huɨdibɨ cuydungɨxp yɨꞌ ytɨyꞌajt, e caꞌ nmɨnaanɨm mɨɨd jëyɨ co ymɨbɨjccɨxy. \v 25 Tɨm jaduꞌn nej Abraham yjajty, nañ tɨm jaduꞌn yjajty mɨɨd je töxyjäy huɨdi anajty yxɨɨ Rahab, huɨdibɨ anajty ooy tɨ ytundɨgoy mɨɨd mayyëydɨjc. Je Rahab ycoyüdz ma ytɨjc nimetz jäy huɨdibɨ anajty Israel jäy yajꞌijxꞌijtyp, e chi yajqueegɨɨy ma huingbɨ tüꞌaa, e jaduꞌn ajcxy yajtzoocy ma ymɨdzip. Mɨɨd co jaduꞌn oyjäyꞌajtɨn tuñ mɨɨd je Israel jäy, chi Rahab oy paady je nïdzoocɨn ma Dios. \v 26 Je ninïcx huɨdibɨ caꞌ alma mɨɨdɨty, caꞌ ni ti mɨcꞌajt mɨɨdɨty. Nañ tɨm jaduꞌn pɨnjaty mɨbɨjcp co Dios yjiijɨty, e caꞌ cuyduñ Dios ytɨyꞌajt, yɨꞌ ymɨbɨjcɨn caꞌ Dios cuendɨpɨcy. \c 3 \s Co pɨnjaty nigapxy niꞌojɨ̈y ymɨgüg \p \v 1 Mɨgügtɨjc ajcxy, huinmaygɨx yajxon pen janch mnajtztzogɨɨygɨxy co ajcxy mnihuindzɨnꞌadaangɨxy Dios yꞌayuc. Com ɨɨch ajt huɨdibɨ nyajꞌixpɨjcɨm Dios yꞌayuc, pen tundɨgooyɨm nïgɨ mɨj nyajtɨydunaanɨm. \v 2 Nidügꞌócɨy ɨɨch ajt ndundɨgooyɨm mɨnaajɨty. Pen ji pɨn caꞌ yꞌɨɨdɨgooy ycapxtɨgooy, yɨꞌ tɨydudägy anajty yjäyꞌaty, jëbɨ ñaygüendꞌadyii yajxon, e caꞌ huaad yꞌocjactundɨgooyñɨ. \v 3 Ypɨdacpy jäy freno ma cohuay yꞌahuac jɨgɨx jëbɨ aneꞌmy je cohuay nej tzocy. Nañ jaduꞌn tzocy co jäy ajcxy huen yꞌahuac ahuijtzcɨxy jaduꞌn nej jäy cohuay aneꞌmy mɨɨd freno. \v 4 Nañ jaduꞌn yɨ barco oy mabaad ooy yjamɨjɨty, per ooy poj ytijminyii ytijxɨbyii. Je barco yajꞌaneꞌm yajxon mɨɨd tüg piꞌc pujx yindiꞌcnɨ huɨdib xɨɨjɨp timón. Yajxon ytüyöy je barco ma jeꞌ tɨmdzocy je huɨdibɨ aneꞌmɨp. \v 5 Nañ jaduꞌn yjaty mɨɨd yɨ tootz, janch tɨm yindiꞌcnɨ yɨꞌ, per ooy mɨj cajee tuñ jɨbɨcpɨ, jëbɨ yꞌɨɨdɨgooy ycapxtɨgooy mɨj cajee. Mꞌijxyp miich ajcxy nej tɨm yindiꞌcnɨ jɨɨn mɨj ooy nögy quipychaa mɨyꞌujtz. \v 6 Yɨ jäy ajcxy yꞌahuac nañ tɨm jaduꞌn nej piꞌc jɨɨn, mɨɨd nhuin nꞌahuac mɨjcajee nꞌɨɨdɨgooyɨm ngapxtɨgooyɨm. Co jaduꞌn nꞌɨɨdɨgooyɨm ngapxtɨgooyɨm, chi jëbɨ mɨjcajee mɨdundɨgooyɨm mayjäy. Co nꞌɨɨdɨgooyɨm ngapxtɨgooyɨm, etz nayyajpocycähuɨm, chi ñiguëxɨ̈gy canaagnax jɨbɨc-huinmaꞌñ huɨdibɨ nmɨɨdꞌajtɨm. Jada jɨbɨc-huinmaꞌñ jɨm yɨꞌ nbaatɨm ma je mujcuꞌ huɨdibɨ tzɨnaayb ma yɨ infierno. \v 7 Yɨ naaxhuiñyjäy tɨ mɨmadaaccɨxy yɨ ɨyujc animal huɨdibɨ queegɨ̈cp queec-huɨdijtp, naag ɨyujc ahuaꞌnbɨ, etz ɨyujc nɨɨjotyp. Tɨ ooy yajmaxɨɨygɨxy yajxon ɨyujc huindzɨ̈cypɨ etz ahuáꞌnɨbɨ. \v 8 Yɨ naaxhuiñyjäy oy tɨ mɨmadaaccɨxy yɨ ɨyujc animal, per nitüg ycacaꞌty pɨn yajxon yꞌahuac ahuijtzɨ̈gɨpy, acꞌɨɨdɨgooygɨxp capxtɨgooygɨxp ajcxy. Pɨn ymɨgüg nigapxy niꞌojɨɨyb, huinꞌit je ymɨgüg ooy jɨbɨc ñayjɨhuɨ̈huaꞌñyii, jaduꞌn nej jɨhuɨ̈y veneno tɨ möy ymɨgüg. \v 9 Mɨɨd jadaꞌ nhuin nꞌahuac ajt ngapxpaatɨm ɨɨch ajt nHuindzɨn Jesucristo etz ɨɨch ajt nDios Teedy. Nañ jaduꞌn mɨɨd nhuin nꞌahuac nigapx niꞌojɨɨyɨm nmɨgügtɨjc. Dios tɨ yajcojy yɨ jäy mɨɨd oyjot oyhuinmaꞌñ jaduꞌn nej yɨꞌ oyjot oyhuinmaꞌñ mɨɨdɨty, paady caꞌ yꞌoyɨty co nꞌɨɨdɨgooyɨm ngapxtɨgooyɨm. \v 10 Mɨɨd nhuiin nꞌahuac ajt mɨɨd ngapxɨm oybɨ ayuc etz jɨbɨc ayuc. Mɨɨd nhuin nꞌahuac yɨꞌ mɨɨd ngapxpaatɨm etz niꞌojɨɨyɨm nmɨgügtɨjc. Caꞌ jaduꞌn yꞌoyɨty co jaduꞌn nꞌadɨɨtzɨm. \v 11 ¿Nej jëbɨ jadaꞌ ma tüg nɨɨgop ypɨdzɨmy nɨɨ päcpɨ etz nɨɨ taꞌmbɨ? \v 12 Mɨgügtɨjc ajcxy, ¿nej jëbɨ jadaꞌ yɨ higuerɨ ytɨɨmꞌaty aceituna etz yɨ muuxyꞌaadz ytɨɨmꞌaty higos? Nañ tɨm jaduꞌn ma nɨɨ ymuxy tamtzpɨ, caꞌ jɨm ypɨdzɨmy nɨɨ päcpɨ. Paady ycɨxp caꞌ yꞌoyɨty co jäy ajcxy capxcɨxy oybɨ etz jɨbɨcpɨ. \s Je tɨyꞌajt janchypɨ \p \v 13 Pen miich ajcxy huijycujc mnayjɨhuɨɨyɨ, pen oyhuinmaꞌñ ajcxy mmɨɨd, yajtungɨx mꞌoyhuinmaꞌñ ma mdzɨnaayɨn mjugyꞌajtɨn. Caꞌ huaad cɨꞌm ñaygömáayɨgɨxy. Mɨɨd je oyjäyꞌajtɨn huɨdibɨ ajcxy mdumyb huen jäy cɨꞌm nejhuɨɨygɨxy co oyhuinmaꞌñ miich ajcxy mɨɨdꞌajtcɨxyp. \v 14 Pen taꞌm mjot mhuinmaꞌñ mjɨhuɨɨygɨxy, pen mgaꞌoyꞌijxcɨxyp ymɨgügtɨjc, pen mhuinnaxtugaangɨxyp ymɨgügtɨjc, pen jaduꞌn mjɨhuɨɨygɨxy mhuinmaaygɨxy, huinꞌit caꞌ huaad mnaygömáayɨgɨxy cɨꞌm co mdzachcuydungɨxy Dios ytɨyꞌajt, com caꞌ yjanchɨty, nɨgoo mꞌanɨɨdaaccɨxy. \v 15 Jada jɨbɨc-huinmaꞌñ caꞌ jada chooñ ma Dios huɨdibɨ tzɨnaayb tzajpjoty. Ya naaxhuiñ jada jɨbɨc-huinmaꞌñ yajpaady, mɨɨd co jäy tzachnijotꞌajtcɨxy jɨbɨc-huinmaꞌñ. Yɨ mujcuꞌ yejcpy jada jɨbɨc huinmaꞌñ, e caꞌ nmɨnanɨm co Dios yecy jada jɨbɨc-huinmaꞌñ. \v 16 Paady ycɨxp co jäy ajcxy ycanayꞌixaꞌñyii, co huinnaxaangɨxy ymɨgüg, chi caꞌ oy yꞌijtcɨxy, oy ajcxy ñaymɨdundɨgóoyɨgɨxy mɨjcajee. \v 17 Je huijyꞌajt cujcꞌajt huɨdibɨ Dios yejcyp, ooy yɨꞌ. Yɨ Dios huɨdi tzɨnaayb tzajpjoty oyhuinmaꞌñ ymɨɨd. Pen nyajtuunɨm je tɨyꞌajt huɨdibɨ Dios tɨ xymooyɨm, chi jotcujc ndzɨnaayɨm, caꞌ ma tzip capxy, etz nmɨmecxtujcɨm nmɨgügtɨjc, etz yung naxy jot huinmaꞌñ nmɨɨdꞌajtɨm, etz nbaꞌayoohuɨm nmɨgügtɨjc, etz nduunɨm oyjäyꞌajtɨn, etz tudägy nhuinmaꞌñ nmɨɨdꞌajtɨm. E caꞌ nɨgoo naybɨdaacɨm jaduꞌn nej jɨhuïy nmɨjpɨdaacɨm Dios, e caꞌ yam yjanchɨty. \v 18 Co nyajtuunɨm je huijyꞌajtɨn cujcꞌajtɨn huɨdib Dios yejcpy, chi jotcujc ndzɨnaayɨm mɨɨd tudägy njot nhuinmaꞌñ, jaduꞌn nej jëb Dios jäygɨdägy. \c 4 \s Co pɨnjaty nijotꞌajtcɨxy mayñax tzɨnaayɨn \p \v 1 ¿Maꞌamy ajcxy mdijy chooñ je tzip capx huɨdibɨ yajpatp ma miich ajcxy? Tügꞌócɨy yɨ jaduꞌmbɨ jɨbɨcpɨ yajpatp ma ajcxy mjot mhuinmaꞌñ, paady ycɨxp mganayꞌayuc-huinjɨhuɨɨyɨgɨxy, e tzipcapxy myajcojcɨxy myajꞌabadɨɨygɨxy. \v 2 Ooy miich ajcxy tijaty mjatzojccɨxy, e ni ti mgapaatcɨxy, e huinꞌit mjäyyajꞌöccɨxy. Ooy mꞌadzojccɨxy tijaty mɨgüg yjëꞌajtyp, paady ycɨxpɨ mdziptungɨxy, etz mganayꞌixáanɨgɨxy. Caꞌ ti jotcujcꞌajtɨn mbaatcɨxy, com caꞌ ajcxy mbɨjctzoogɨxy ma Dios. \v 3 Co mjamɨbɨjctzoogɨxy Dios, chi caꞌ ti mbaatcɨxy, mɨɨd co mbɨjctzoogɨxy mɨɨd jɨbɨc-huinmaꞌñ. Mbɨjctzoogɨxyp co myajtunaangɨxy ma caꞌ ypadyii. \v 4 Mdundɨgooyb ajcxy. ¿Nej caꞌ mnejhuɨɨygɨxy co Dios caꞌ jäygɨdägy pen mdzachnijotꞌajtyp ajcxy yɨ mayñax tzɨnaayɨn? Pɨnjaty nijotꞌajtcɨxyp yɨ mayñaxpɨ tzɨnaayɨn, jaduꞌn yɨꞌ ajcxy nej yɨ jacjadyii jäy ya naaxhuiñ huɨdibɨ caꞌ yajmɨjꞌajtcɨxy Dios ytɨyꞌajt. Hueꞌ jeꞌ ajcxy yꞌahuimbity Dios ymɨdzip. \v 5 Nej miich ajcxy mdijy, naadɨgɨꞌ ymiñ jaybety ma Dios yñecy: “Je Espíritu Santo huɨdibɨ Dios tɨ xyꞌadɨgɨɨyɨm tɨ xyjottɨgɨɨyɨm ooy xychojcɨm xyjɨhuɨɨyɨm mɨjcajee.” \v 6 Dios ninɨgoobɨ mayꞌajt oyꞌajt tuuñ mɨɨd ɨɨch ajt ycɨxpɨ, paady ycɨxpɨ ymɨnaꞌñ ma Dios ñecy co caꞌ yɨꞌ oyꞌixy pɨnjaty amɨj agɨx nayjɨhuɨɨyɨp. Dios yejcpy mayꞌajt oyꞌajt ma yɨ jäy ajcxy huɨdibɨ yung naxy jot huinmaꞌñ mɨɨdɨty. \v 7 Naybɨdáacɨgɨx cɨxyjot huinɨjot ma yɨ Dios. Mɨc mɨhuindɨnaaygɨx yɨ mujcuꞌ, e jɨhuägɨpy yɨꞌ ma miich ajcxy. \v 8 Ojadajtcɨx Dios mɨɨd oyjot oyhuinmaꞌñ, e Dios xypubedɨpy xypudɨgɨ̈huɨpy ajcxy. Miich ajcxy pocyjäydɨjc, ixmajtzcɨx yɨ jɨbɨc-huinmaꞌñ. Yajhuaatzcɨx yɨ mjot yɨ mhuinmaꞌñ miich ajcxy huɨdibɨ ametz jotmetz mɨbɨjcp. \v 9 Tajcɨx maygɨx, amutzcɨɨygɨx. Huen yɨ mxiicɨn yɨ mxondaacɨn ahuimbity jɨɨyɨn yaaxɨn. E yɨ mjotcujcꞌajtɨn huen ahuimbity tajɨɨ mayɨɨ. \v 10 Pɨdaccɨx yung naxy yɨ mjot yɨ mhuinmaꞌñ ma yɨ mHuindzɨn Dios, e yɨꞌ mayꞌajt oyꞌajt tunɨpy mɨɨd miich ajcxy ycɨxpɨ. \s Caꞌ huaad nigapxcɨxy niꞌojɨɨygɨxy ymɨgügtɨjc \p \v 11 Mɨgügtɨjc ajcxy, caꞌ mnayñigápxɨgɨxy mnayñiꞌojɨ́ɨyɨgɨxy miñ xyɨpy. Pen mnigapxyp mniꞌojɨɨyb mmɨgügtɨjc, hueꞌ mnɨxiicpy myajxiicpy Dios ytɨyꞌajt huɨdibɨ mɨnaamb co myajmɨjꞌadɨpy yɨ mmɨgüg jaduꞌn nej mnayyajmɨjꞌadyii cɨꞌm. Pen mnɨxïgamyb myajxïgamyb Dios ytɨyꞌajt, caꞌ anajty mguyduñ yɨ tɨyꞌajt, e jaduꞌn yhuimbɨdzɨmyb nej ixyipy miich mɨnaꞌñ co Dios ytɨyꞌajt caꞌ yɨꞌ yꞌoyɨty. \v 12 Dios tügpajc huɨdibɨ aneꞌmɨn pɨdägy, e yɨꞌ jeꞌ tügpajc huɨdibɨ tɨydunamb pocyjäy. Yɨ Dios tügpajc huɨdibɨ yajtzögɨp o yajtɨgoyɨp jäy ajcxy yꞌalma. Paady ycɨxpɨ miich ajcxy caꞌ ypadyii nɨcxy mɨgüg mnigapxcɨxy mniꞌojɨɨygɨxy. \s Dios tügpajc nejhuɨ̈y nej je jabombɨ mimb cɨdacp \p \v 13 Tungɨx cuendɨ ɨɨch nꞌayuc miich ajcxy huɨdibɨ mɨnamb: “Cham o jabom nnɨcxɨm ma yɨjɨmbɨ naax cajp, e jɨm nyajnajxɨm jɨmɨjt agujc jotcujc, jɨm negocio nduunɨm, ooy mɨjcajee nbaatɨm.” \v 14 E miich ajcxy ni mganejhuɨɨygɨxy ti jeꞌ anajty je jabombɨ mimb cɨdacp. Je jugyꞌajtɨn ni pɨn caꞌ nejhuɨ̈y nej pɨn chɨnähuaꞌñ yjugyꞌadaꞌñ. Jaduꞌn miich ajcxy mjugyꞌajtɨn nej joc co yꞌocquëxɨ̈gy cham, e tɨm tügjaxɨ̈gy tɨ ñitɨgooyñɨ. \v 15 Jacꞌoy ajcxy mmɨnaꞌnɨp: “Pen Dios jaduꞌn tzojp, pen xymooyɨm jugyꞌajtɨn, jëbɨ cham o jabom nduunɨm tijaty.” \v 16 Miich ajcxy cɨꞌm mdzachyajnihuinmaaygɨxy ti mdunamyb, cɨꞌm mdzachnaygömayyii ajcxy. Caꞌ jaduꞌn yꞌoyɨty co cɨꞌm mnaygömáayɨgɨxy; co cɨꞌm mnaybɨdáacɨgɨxy amɨj agɨx, ni Dios mgamɨbɨjccɨxy. \v 17 Pɨn janejhuɨɨyb je oybɨ, e caꞌ tuñ, pocytumb anajty. \c 5 \s Je comeeñyjäy yjugyꞌajtɨn nitɨgoyam \p \v 1 Comeeñydɨjc, ocꞌamɨdooꞌijtcɨx nej cham nmɨnaꞌñɨch. Amutzcɨɨygɨx, tajcɨx maygɨx co xyñiminaangɨxy ayoꞌn. \v 2 Miich ajcxy mmeeñ etz ajcxy mjugyꞌajt ñitɨgoyamb yɨꞌ, miich ajcxy mhuit mducxy tɨ uucxytɨng yjɨcxtäyii. \v 3 Miich ajcxy mꞌoorɨ, ajcxy mplata, ajcxy mmeeñ naadɨgɨꞌ tɨ myujpɨjccɨxy tɨ mꞌamayꞌajtcɨxy. Tɨ ixyipy myajtungɨxy mɨɨd oyjäyꞌajtɨn. Co tɨ myujcpɨjccɨxy tɨ mꞌamayꞌajtcɨxy ji jaduꞌn je tɨyꞌajt co mdundɨgooygɨxy ma Dios. Mɨɨd co yɨ mmeeñ caꞌ tɨ myajtungɨxy mɨɨd oyjäyꞌajtɨn, paady ycɨxpɨ ayoꞌn mbadaangɨxy mɨɨd je xɨɨ tiempo huɨdibɨ mimb cɨdacp, mɨna Dios tɨydunaangɨxy pocyjäydɨjc. Nitɨgoyamb miich ajcxy mꞌoyꞌajtɨn. \v 4 Mdundɨgooygɨxyp co caꞌ caꞌpxy tɨ mmujuuygɨxy mdumbɨdɨjc huɨdibɨ tɨ myajtungɨxy ma ajcxy mgamduꞌ. Yɨ mdumbɨdɨjc cham ooy miich ajcxy xɨ̈y ma Dios. Yɨ Dios, je Huindzɨn mɨjpɨ, huɨdi aneꞌmdaayb tücꞌócɨy jiiby tzajpjoty etz ya naaxhuiñ, yɨꞌ ñejhuɨydaayb nej miich mdumbɨ ajcxy ymɨnaangɨxy. \v 5 Tɨ miich ajcxy agujc jotcujc mdzɨnaaygɨxy ya naaxhuiñ mɨɨd mayñax xondaacɨn. Tɨ miich ajcxy mgüxyii mbedyii, tɨ ajcxy mjotcujcꞌajtcɨxy. Cham mꞌahuijxcɨxyp yɨ tzaachypɨ yɨ ayoꞌn huɨdibɨ ajcxy mbadamyb ma Dios, jaduꞌn nej huaj nïcxpɨ ahuixy co jäy ajcxy chüdzaꞌñyii. \v 6 Miich ajcxy comeeñyjäydɨjc tɨ miich ajcxy mxɨ̈gɨxy mnïhuambejtcɨxy, mdzaachytungɨxy tɨ myajꞌöccɨxy jäy ajcxy tudägypɨ, e caꞌ yɨꞌ ajcxy xymɨhuimbijty. \s Je mecxtujcɨn etz je capxtägɨɨ \p \v 7 Mɨgügtɨjc ajcxy, yajtungɨxy mɨj yɨ mecxtujcɨn mabaad anajty je Huindzɨn Jesús ymiñ jadügtecy ya naaxhuiñ. Tɨm jaduꞌn nipaady nej naymɨdumbɨdɨjc ahuijxcɨxy je tɨɨbɨ nidungɨɨygɨxy, ahuijxcɨxy mɨɨd mecxtujcɨn je ogaꞌn tuu etz je poj tuu huɨdi mɨɨd jeꞌ ypɨdägy yhuindɨhuɨpy. \v 8 Mɨɨdꞌajtcɨx nañ jaduꞌn ooy mecxtujcɨn, etz caꞌ mjotmetzcɨɨygɨxy, com huingomb je tiempo mɨna ymiinaꞌñ je Huɨndzɨn Jesús ya naaxhuiñ jadügtecy. \v 9 Mɨgügtɨjc ajcxy, caꞌ jadüg jadüg mnayñigápxɨgɨxy nayñiꞌojɨ́ɨyɨgɨxy. Pen jaduꞌn mdungɨxy Dios miich ajcxy xyajpocycähuɨpy, com tɨm huingonɨp je xɨɨ je tiempo mɨna Dios tɨydunaꞌñ jäy ajcxy mɨɨd ypocy ycɨxpɨ. \v 10 Mɨgügtɨjc ajcxy, pɨjccɨx je ijxpejt jaduꞌn nej tzaachypɨ mɨnajxy yajnajxy je profetas ajcxy huɨdibɨ ajcxy ɨɨhuäcxp capxhuäcxp je Huindzɨn Dios yꞌayuc. \v 11 Mɨnaanɨm jaduꞌn, mɨɨd co ajcxy ooy mɨmecxtucy nej jäy jɨbɨc ytuuñ mɨɨd yɨꞌ ajcxy, e chi jotcujc cham yajpaady ma Dios. Tɨ jadaꞌ mjatymɨdoogɨxy je ayuc nej Job ayoꞌn tzaachypɨ mɨnajxy yajnajxy, e ymɨmecxtujc jeꞌ. Mɨɨd co ooy anajty mɨjpɨdägy Dios, paady Dios paꞌayoy Job, e conuucx mɨjcajee. \p \v 12 Mɨgügtɨjc ajcxy, co tijaty ayuc mꞌadzohuimbidɨpy, tɨydudägy ajcxy mꞌadzohuɨpy: “Janch jaduꞌn o caꞌ yjaduꞌnɨty”, caꞌ ajcxy mꞌɨɨndägɨpy. Caꞌ Dios nɨgoo mꞌɨɨbaadɨpy mgapxpaadɨpy. Ni caꞌ mꞌɨɨbaadɨpy mgapxpaadɨpy yɨ naaxhuiñybɨ o tijaty ya naaxhuiñ. Huɨnꞌit caꞌ mnayyajpocycähuɨɨyb ma Dios. \p \v 13 Pen ji pɨn ma miich ajcxy ti ayoꞌn mɨɨdɨty, huen mɨbɨjctzoogɨxy Dios mɨɨd yɨ jäy ycɨxpɨ huɨdibɨ ayoꞌn mɨɨd. Pen miich ajcxy jotcujc nayjɨhuɨɨyɨp, huen huinꞌɨɨgɨxy Dios. \v 14 Pen ji pɨn nidügtɨ ypɨgyii ma miich ajcxy, huoomiingɨx yɨꞌ huɨdibɨ ajcxy nigohuajcꞌajtp yɨ mɨbɨjcpɨdɨjc, jɨgɨx ajcxy mɨbɨjctzoohuɨpy Dios mɨɨd je paꞌmjäy ycɨxpɨ, etz pɨdägɨpy hueenɨ aceite ma je jäy ycohuajc etz capxpaadɨpy yɨ Huindzɨn Jesús yxɨɨ. \v 15 Mɨɨd co miich ajcxy mmɨjpɨdaaccɨxy e mmɨbɨjctzoogɨxy Dios, paady ycɨxpɨ tzögɨpy yɨ paꞌmjäy. Chi je Huindzɨn Dios yejcnɨp mɨcꞌajt oyꞌajt, etz ymecxtaayɨpy yɨꞌ ypocy huɨdibɨ anajty tɨ tuñ. \v 16 Capxpɨdzɨm yɨ mbocy nidüg nidüg. Ñayñibɨjctzoohuɨ́ɨyɨgɨx nidüg nidüg ma Dios, jɨgɨx ajcxy mdzögɨpy. Pen tüg tudägypɨ jäy ymɨbɨjctzooyb yɨ Dios cɨxyjot huinɨjot, madägɨpy yɨꞌ mɨɨd yꞌoración. \v 17 Elías nañ tɨm jaduꞌn anajty yjothuinmaꞌñ mɨɨdɨty nej ɨɨch ajt. Janch cɨxyjot huinɨjot mɨbɨjctzooy Dios caꞌjɨty ytüy, e caꞌ jeꞌ jaduꞌn ytuuy tugɨɨg jɨmɨjt ja tudujc poꞌ. \v 18 Chi jadügꞌoc Elías mɨbɨjctzoy Dios co huen tüy, chi Dios yajtuuy, e chi ya naaxhuiñ yhuindɨɨy je jäy ajcxy ypɨdägy. \p \v 19-20 Mɨgügtɨjc ajcxy, pen ji miich ajcxy nidüg ñɨɨdɨgoy ytüdɨgoy ma yɨ Dios ytɨyꞌajt, e huinꞌit tüg quëxɨ̈gɨpy pɨn ymɨgüg yajhuimbidɨpy ma Dios ytɨyꞌajt, nejhuɨɨygɨx miich ajcxy co pɨn huɨdi yajhuimbijtp ymɨgüg ma Dios ytɨyꞌajt, huɨdibɨ tɨ ñɨɨdɨgooy tɨ ytüdɨgooy, tɨ jeꞌ anajty tüg alma yajtzögy ma yɨ oꞌcɨn, e tɨ anajty yajpocyñïhuaatztäy.