\id JON - Santa Lucía Monteverde Mixtec
\h JONÁS
\mt Jonás
\c 1
\s Kana Yavé\f Yavé kuu sɨvɨ maa Yaa-Ndioxi kuenda ñayɨvɨ hebreo. \f* Yaa Ndioxi Jonás de kusaꞌyɨ-de nuu-ya
\p
\v 1 Niyo ɨn kɨvɨ Yavé nikana-ya tee je nani Jonás seꞌe tee nani Amitai de ninakiꞌin-de tnuꞌu je nikachi-ya nuu-de, achi-ya jiin-de:
\p
\v 2 —Ñama-lo chi kuni-li je kiꞌin-lo de kachitnuꞌu-lo nuu ñayɨvɨ je ndee ñuu kaꞌnu Nínive je kistɨꞌɨ-li-de na-de kaꞌni-li ndɨꞌɨ ñayɨvɨ je ndee ñuu yukuan chi nde nuu-li nikee je ndevaꞌa xiin kasaꞌa-de na-de. 
\p 
\v 3 De Jonás tuu nikandijen-de nuu Yavé de nino-de de nikiꞌin-de inka ichi de kuaꞌan-de ñuu Jope nuu kakei barcu. De yukuan niniꞌi-de ɨn barcu je kei kiꞌin ichi Tarsis de nichaꞌu-de de nikei-de kuaꞌan-de jiin ñayɨvɨ je kuaꞌan ñuu yukuan sini.  
\v 4 De Yavé nisaꞌa-ya je nindakoo ɨn tachi sau niꞌi xiin nuu ndute ñɨɨ kaꞌnu xiin je nikuu ini saꞌa ndiꞌi barcu-de na-de. 
\p
\v 5 De tee je kasatiñu jiin barcu nikayuꞌu xiin-de de ɨn-ɨn-de nikekan taꞌu-de nuu ndioxi je ketnuꞌu-de na-de de, yukuan nade nikaskane-de ndɨꞌɨ ndatiñu je ñúꞌu nuu barcu nuu ndute ñɨɨ kaꞌnu xiin nava nduu ñamá barcu. Nɨɨ ore nikasatiñu-de, ninuu Jonás xuu barcu nuu katevaꞌa-de na-de ndatiñu de nikixi naa xiin-de. 
\v 6 De tee je taꞌu tiñu nuu barcu nijeꞌen-de nuu kande Jonás kixi-de de nikachi-de jiin-de:
\p 
—¿Nde saꞌa-lo jiña je nukusu? ¡Ndakoo de kakan taꞌu-lo nuu ndioxi je etnuꞌu-lo! Sanaa ni chindei yoꞌo de tuu kuu̱-yo na-yo. 
\p
\v 7 De ore yukuan ñayɨvɨ kasatiñu nuu barcu nikandatnuꞌu-de jiin tnaꞌa-de na-de:
\p 
—Neꞌe-lo na-lo na kusɨkɨ-yo nuu naꞌu iyo kuechi je kandoꞌo-yo na-yo sukuan. 
\p
De nikakusɨkɨ-de na-de de nino je Jonás kuu tee je iyo kuechi.
\v 8 De tee je kasatiñu nuu barcu nikakatnuꞌu-de na-de Jonás:
\p 
—¿Naꞌu kuechi nisaꞌa-lo je kandoꞌo-yo na-yo sukuan?, de ¿naꞌu tiñu saꞌa-lo?, de ¿ande maa veji-lo?, de ¿naꞌu kuu ñuu-lo?
\p
\v 9 De Jonás nikachi-de:
\p 
—Maa-li kuu hebreo de etnuꞌu-li nuu Yavé Yaa-Ndioxi je ndee nde andɨvɨ je nisaꞌa ndute ñɨɨ kaꞌnu xiin jiin ñuꞌu.
\p
\v 10 De ninakachi Jonás nuu tee je kasatiñu jiin barcu je kusaꞌyɨ-de nuu Yavé. De ore keninai-de je nakachi Jonás sukuan nikayuꞌu xiin ka-de na-de de nikakachi-de na-de:
\p 
—¿Naje nuu saꞌa-lo sukuan?
\p
\v 11 O iyo xiin ka ndakoo ndute ñɨɨ kaꞌnu xiin. Yukuan nade nikakatnuꞌu-de na-de Jonás:
\p
 —¿Nde kuu je saꞌa-yo jiin-lo nava ekuɨñɨ ndute kaꞌnu a?  
\p
\v 12 De nikachi Jonás:
\p
—Tnɨɨ na-lo luꞌu de skane-lo luꞌu na-lo nde nuu ndute ñɨɨ kaꞌnu xiin de ndute ñɨɨ kaꞌnu xiin ekuɨñɨ chi ini vaꞌa-li je iyo kuechi-li yukuan je kandoꞌo-yo na-yo sukuan. 
\p 
\v 13 De tuu nikuu ini-de na-de je skane-de Jonás de yukuan je nikaskaka ñama-de barcu nava kuu jee-de nuu iyo ñuꞌu. O tuu nikajee-de na-de chi iyo xiin ka ndakoo ndute ñɨɨ kaꞌnu xiin. 
\v 14De yukuan je nikekan taꞌu-de na-de nuu Yavé:
\p 
—Tuu kuaꞌa-ni je kuu̱-na na-na de tuu stoꞌo-ni maa-na na-na nuu tuu na kuechi tee yaꞌa iyo. De tuu tee-ni kuechi sɨkɨ-na na-na nuu nijiꞌi-de chi maa-ni kuu Yaa-Ndioxi je saꞌa-ni je kuni-ni. 
\p
\v 15 Sukuan nikakaꞌan-de na-de jiin-ya de nikaskane-de na-de Jonás nuu ndute. De ndute ñɨɨ kaꞌnu xiin je iyo xiin saꞌa nekuɨñɨ. 
\v 16 De tee je kasatiñu nuu barcu nikanaa ini-de je nisaꞌa Yavé sukuan. De nikajeꞌe-de je nikutaꞌu-ya yukuan nade nikakachi-de je kuatnuꞌu-de na-de koto-de-ya.
\p
\v 17 Yukuan nade nitaji Yavé ɨn chaka kaꞌnu xiin je nikoko nɨɨ-dɨ Jonás de maa-de nikunde-de uni nduu de uni ekua ini chaka kaꞌnu u. 
\c 2
\s Nakuetu Jonás ini chaka
\p
\v 1 Yukuan nade Jonás ninakuetu-de suꞌva nuu Yavé, Yaa-Ndioxi-de nde ini chaka, 
\v 2 de achi-de: 
\b
\q1 “Ore nikusoo ini-na nikaꞌan-na jiin-ni, Yavé,
\q2 de maa-ni nikundaꞌu ini-ni saña. 
\q1 Je enikuu yatni kuu̱-na 
\q2 nikana-na xini-ni de maa-ni nini-ni.
\q1
\v 3 Niskane-ni saña nde nuu kunu xiin ka kaa nuu ndute ñɨɨ kaꞌnu xiin,
\q2 de mani maa ndute nito-na xi̱in-na. 
\q1 De ndute je taji-ni 
\q2 ndakoo de yaꞌa sɨkɨ-na. 
\q1 
\v 4 De sukuan neni ini-na
\q2 je tuu va tnaꞌu ka-ni maa-na,
\q2 je tuu va kuu koto ka-na  
\q3 veñuꞌu ii kaꞌnu.\f kuenda ñayɨvɨ judío \f* \f Nuu tutu hebreo enaꞌa ka achi: o ndetu-na je ɨn kɨvɨ kuu koto tuku-na veñuꞌu kaꞌnu. \f*
\q1
\v 5 De ndute niista saña 
\q2 de nijee-na nde nuu kaa kunu ka.
\q1 De kuva iyo ndute ninakundu saña;
\q2 de yuku je jeꞌnu nuu ndute nikasuku xini-na. 
\q1  
\v 6 Nisaꞌu-na nde nuu kunu xiin ka kaa ndute kaꞌnu, 
\q2 de neni ini-na je tuu va kei ka-na. 
\q1 O maa-ni Yavé, Yaa-Ndioxi-na,
\q2 tuu nijeꞌe-ni je kuu̱-na de ninama-ni maa-na. 
\q1 
\v 7 Ore tuu va niyo ndei ka-na 
\q2 ninakuꞌun ini-na maa-ni, Yavé;
\q1 De tnuꞌu je ninakuetu-na 
\q2 nijee nde nuu ndee-ni.
\q1  
\v 8 Ñayɨvɨ je ketnuꞌu ndioxi je tuu teku,
\q2 tuu ketnuꞌu je maa-ni kuu Yaa-Ndioxi je teku.
\q1 
\v 9 O maa-na nakuataꞌu-na nuu-ni 
\q2 de kuaꞌa-na je kutaꞌu-ni.
\q1 De skuiku-na de saꞌa-na tnuꞌu je nikaꞌan-na jiin-ni,  
\q2 ¡chi mañuꞌu-ni, Yavé, kuu nama-ni yoꞌo!”
\b
\p
\v 10 Yukuan nade Yavé nitaꞌu tiñu-ya nuu chaka je kindujen-dɨ Jonás nuu iyo ñuꞌu. 
\c 3
\s Nikachitnuꞌu Jonás de nikanakani ini ñayɨvɨ ñuu Nínive
\p
\v 1 Yukuan nade nikaꞌan tuku Yavé jiin Jonás je uu ichi de nikachi-ya jiin-de:
\p
\v 2 —Ñama-lo de kiꞌin-lo ñuu kaꞌnu Nínive de kachitnuꞌu-lo tnuꞌu je nikachi-li nuu-lo.
\p
\v 3 De Jonás nikandijen-de de kuaꞌan-de ñuu Nínive, ñuu yaꞌa je kaꞌnu xiin kuu je eñuꞌu-yo uni kɨvɨ je kaka-yo nava ndeta-yo yuñuu. 
\v 4 De nijee Jonás ñuu Nínive de nika-de nuu nduu ɨn kɨvɨ nikachitnuꞌu-de de achi-de:
\p
—¡Nuu uu xiko kɨvɨ vitna kistɨꞌɨ Yaa-Ndioxi jiin nɨɨ kaꞌnu ñayɨvɨ ñuu Nínive!
\p
\v 5 Yukuan nade niketnuꞌu ñayɨvɨ Nínive nuu Yaa-Ndioxi de nikakusoo xiin ini-de na-de. Nde ñayɨvɨ neꞌnu jiin nde jendiꞌi tuu nikeji ka-de na-de, de niyo ndite ini-de de nikanakuꞌun-de na-de saꞌma ndayɨ je jendaa je kanakani ini-de na-de. 
\p
\v 6 Yukuan nade nijee tnuꞌu nde nuu ndee tee je kuneꞌnu ka nuu nɨɨ kaꞌnu ñuu Nínive. Nindakuɨñɨ-de nuu taꞌu tiñu-de de sini maa-de niista-de saꞌma je ñuꞌu-de de ninakuꞌun-de saꞌma ndayɨ de nikukoo-de nuu yaa nava stnee-de maa-de je jendaa je nakani ini-de sini. 
\v 7 De tee yaꞌa jiin tee je kasatiñu jiin-de nikakachitnuꞌu-de na-de nuu ndɨꞌɨ ñayɨvɨ je ndee ñuu yukuan: tee je kuneꞌnu ka nuu nɨɨ kaꞌnu ñuu Nínive, achi-de: 
\p 
—¡Ni ɨn ñayɨvɨ tuu kuu kaji-yo de tuu kuu koꞌo-yo ni kɨtɨ ndeka-yo tuu kuu kaji-dɨ de tuu kuu koꞌo-dɨ de na koo ndite ini-yo na-yo jiin-dɨ na-dɨ!
\v 8 De na nakuꞌun-yo na-yo saꞌma ndayɨ jiin-dɨ na-dɨ de na nakandaꞌu-yo na-yo jiin Yaa-Ndioxi. De ɨn-ɨn-yo na-yo na stoo-yo je ndevaꞌa je kasaꞌa-yo jiin je inda-yo jiin inka ñayɨvɨ nde vitna; 
\v 9 de sanaa nakani ini Yaa-Ndioxi je kɨtɨ ini-ya jiin-yo na-yo de kundaꞌu ini-ya yoꞌo na-yo de tuu va kistɨꞌɨ-ya jiin-yo na-yo.
\p 
\v 10 De ore nito Yaa-Ndioxi je nikastoo-de je ndevaꞌa je nikasaꞌa-de na-de, ninakani ini-ya de tuu nijestɨꞌɨ-ya kaꞌni-ya ñayɨvɨ je ndee ñuu Nínive. 
\c 4
\s Kundaꞌu ini Yavé Yaa-Ndioxi ndɨꞌɨ ñayɨvɨ 
\p
\v 1 O tuu netnaꞌa ini Jonás je nisaꞌa Yavé jiin ñuu Nínive de yukuan je nikɨtɨ xiin ini-de. 
\v 2 De nikaꞌan-de jiin-ya:
\p 
—Asuvi yaꞌa kuu je nikaꞌan-na jiin-ni, Yavé, na inde-na ñuu-na. Yukuan je nino-na de nijeꞌen-na nde ichi Tarsis chi ini-na je Yaa-Ndioxi je vaꞌa xiin kuu-ni je kundaꞌu ini-ni ñayɨvɨ. Chi yukuan, je vitañuꞌu kaꞌan-ni je stɨꞌɨ-ni jiin ñayɨvɨ, o yukuan nade nakani ini-ni chi kuee kɨtɨ ini-ni. 
\v 3 Sukuan saꞌa-ni, yukuan je kɨtɨ ini-na. Ikan taꞌu-na nuu-ni je kaꞌni-ni saña. Kuu ka ini-na je kuu̱-na asuvi je kuu teku-na —nikachi-de jiin-ya.
\p 
\v 4 De nikaꞌan Yavé jiin-de:
\p 
—¿A eni ini-lo je vaꞌa xiin saꞌa-lo je kɨtɨ ini-lo sukuan?
\p
\v 5 Yukuan nade nikei Jonás nuu ñuu Nínive de kuaꞌan-de de nikendoo-de ichi nuu kane nikandii de yukuan nisaꞌa-de ɨn katɨ jiin ndayutnu de nikukoo-de je ndetu-de koto-de nde kuu je saꞌa Yavé jiin ñuu Nínive. 
\v 6 De niskueꞌnu Yavé Yaa-Ndioxi ɨn nunduchi xeꞌen je ñama xiin nikane de nijeꞌe katɨ xini Jonás nava kujiyo je kɨtɨ ini-de. De Jonás nikusɨɨ xiin ini-de je nikane nunduchi xeꞌen.
\v 7 De nikundijin inka kɨvɨ, nitaji Yaa-Ndioxi ɨn tɨndasa je neji-dɨ yoꞌo nunduchi xeꞌen de ninechi. 
\v 8 De ore nikane nikandii nitaji-ya ɨn tachi iꞌni xiin de nijeꞌe nduva nikandii xini Jonás je nikuita-de de nde ndeku-de kuu̱-de. De neni ini-de: 
\p 
—Kuu ka ini-na je kuu̱-na asuvi je kuu teku-na sukuan.
\p
\v 9 De nikaꞌan Yaa-Ndioxi jiin-de: 
\p
—¿A eni ini-lo je vaꞌa xiin saꞌa-lo je kɨtɨ ini-lo jiin-li sukuan je ninechi de nijiꞌi nunduchi xeꞌen yaꞌa?
\p 
De Jonás nikachi-de:
\p 
—Eni ini-na je vaꞌa xiin kuu je kɨtɨ ini-na je nde ndeku-na kuu̱-na.
\p
\v 10 De nikaꞌan tuku Yavé jiin-de:
\p 
—Tuu nitaji-lo de tuu niskueꞌnu-lo, ɨn kɨvɨ nikane de inka kɨvɨ nijiꞌi, de ¿sukuan kukia ini-lo jiin nunduchi xeꞌen? 
\v 11 De ¿a tuu eni ini-lo je sukuan sini maa-li iyo-li je kundaꞌu ini-li ñayɨvɨ ñuu Nínive, ñuu kaꞌnu je kanuu xiin, nuu ndee ɨn ciento oko mil ñayɨvɨ je tuu keni-de na-de naꞌu kuu je vaꞌa si je ndevaꞌa je kasaꞌa-de, de sini jiin nuu iyo kueꞌe xiin kɨtɨ je indeka-de na-de?