﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,760
Ta sa cua yaha ra Jesús,

2
00:00:07,760 --> 00:00:11,760
ta i ndyehe ra sii minoo ra cuaa.

3
00:00:11,760 --> 00:00:13,900
Cuaa ra i cacu ra.

4
00:00:13,900 --> 00:00:19,220
Ta i nducu tuhun ra i casi ra Jesús sii ra ta catyi ra:

5
00:00:19,220 --> 00:00:21,160
Maestro,

6
00:00:21,160 --> 00:00:23,000
¿yoo sa zavaha cuatyi,

7
00:00:23,000 --> 00:00:26,560
zutu ra a zɨhɨ ra ya a zuun ñi maa ra?

8
00:00:26,560 --> 00:00:28,360
Vatyi ndyehe,

9
00:00:28,360 --> 00:00:30,100
cuaa ra i cacu ra.

10
00:00:30,100 --> 00:00:32,640
Ta i catyi ra Jesús sihin ra:

11
00:00:32,640 --> 00:00:34,840
Yɨvɨ cuatyi ra,

12
00:00:34,840 --> 00:00:37,460
ta yɨvɨ cuenda ñiyɨvɨ sii ra.

13
00:00:37,460 --> 00:00:47,240
I tahan ra ya cuhva ya vatyi tacuan ta cua coto ñiyɨvɨ vatyi cuu sii ra Ndyoo zanduvaha ra sii ra.

14
00:00:47,240 --> 00:00:53,040
Ñiñi xaan cuñi si zavehi cuhva cuñi ra i tasi sii,

15
00:00:53,040 --> 00:00:59,360
nɨɨ ñi sa ndisi vatyi cua cuaa ta yoñi cua cuu zatyiño.

16
00:00:59,360 --> 00:01:03,380
Nɨɨ ñi sa ndyei ñuu ñiyɨvɨ ya,

17
00:01:03,380 --> 00:01:07,020
tañi minoo ñúhu cui ñuu ñiyɨvɨ.

18
00:01:07,020 --> 00:01:09,320
Tacuan i catyi ra Jesús.

19
00:01:09,320 --> 00:01:16,120
Ta sa ndɨhɨ cahan ra cuhva cuan ta zɨquɨ i tyicu zɨɨ ra nu ñuhu.

20
00:01:16,120 --> 00:01:20,260
Ta i zavaha ra ndyahyu sihin zɨɨ ra,

21
00:01:20,260 --> 00:01:24,900
ta i tyaa ra sii si nuu ra cuaa cuan.

22
00:01:24,900 --> 00:01:27,660
Ta i catyi ra Jesús sihin ra:

23
00:01:27,660 --> 00:01:32,860
Cuahan ta nacatyon sɨtɨ nuun nu ndyaa tanque Siloé.

24
00:01:32,860 --> 00:01:36,400
Zɨvɨ Siloé cuan cuñi si catyi si:

25
00:01:36,400 --> 00:01:38,620
I tasi suun.

26
00:01:38,620 --> 00:01:41,360
Ta i sahan ra cuan,

27
00:01:41,360 --> 00:01:42,460
ta i nacatya ra,

28
00:01:42,460 --> 00:01:46,480
ta sa nasaa ra ta sa cuu ndyehe ra.

29
00:01:46,480 --> 00:01:55,440
Ta ñiyɨvɨ sa ndyaa yatyi yuvehe ra ta ñiyɨvɨ sa tuhva ndyehe sii ra vatyi cuaa ra i catyi ñu:

30
00:01:55,440 --> 00:01:59,860
¿Atu yɨvɨ ra ihya cuu ra sica xaan caridad?

31
00:01:59,860 --> 00:02:02,020
Zuhva ñu catyi ñu:

32
00:02:02,020 --> 00:02:04,120
Zuun ra cuu ra.

33
00:02:04,120 --> 00:02:06,220
Ta inga ñu catyi:

34
00:02:06,220 --> 00:02:08,480
Tañi caa ra caa.

35
00:02:08,480 --> 00:02:11,040
Zoco maa ra i catyi:

36
00:02:11,040 --> 00:02:12,860
Zuun yuhvi cui.

37
00:02:12,860 --> 00:02:16,580
Yucuan cuenda catyi ñiyɨvɨ sihin ra:

38
00:02:16,580 --> 00:02:21,080
¿Yozo caa i cuu vatyi i ndundisi ndyehun?

39
00:02:21,080 --> 00:02:23,700
Ta i nacahan ra ta catyi ra:

40
00:02:23,700 --> 00:02:27,320
Minoo ra sa nañi Jesús i zavaha ra ndyahyu,

41
00:02:27,320 --> 00:02:30,740
ta i tyaa ra sii si sɨtɨ nui,

42
00:02:30,740 --> 00:02:32,680
ta i catyi ra sihin:

43
00:02:32,680 --> 00:02:37,380
“Cuahan cua nacatyon nuun nu ndyaa tanque Siloé.”

44
00:02:37,380 --> 00:02:40,820
Ta i sehin ta nacatye sɨtɨ nui,

45
00:02:40,820 --> 00:02:43,660
ta ndundisi ndyehi vityi.

46
00:02:43,660 --> 00:02:45,120
Catyi ra.

47
00:02:45,120 --> 00:02:48,120
Tacuan ta i catyi ñiyɨvɨ sihin ra:

48
00:02:48,120 --> 00:02:50,020
¿Ndyamaa iyo ra cuan?

49
00:02:50,020 --> 00:02:52,200
Ta i catyi maa ra:

50
00:02:52,200 --> 00:02:53,920
Ña site.

51
00:02:53,920 --> 00:02:58,160
I quihin ñiyɨvɨ sii ra sa ndundisi ndyehe,

52
00:02:58,160 --> 00:03:02,160
ta sindyaca ñu sii ra nu yucu ra fariseo.

53
00:03:02,160 --> 00:03:11,280
Ta quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ i cuu quɨvɨ i zavaha ra Jesús ndyahyu ta zanduvaha ra sɨtɨ nuu ra cuaa cuan.

54
00:03:11,280 --> 00:03:17,340
Ta i nducu tuhun tucu ra fariseo sii ra nduvaha cuan ta catyi ra:

55
00:03:17,340 --> 00:03:20,000
¿Yozo caa nduvaha sɨtɨ nuun?

56
00:03:20,000 --> 00:03:21,640
Ta i catyi ra:

57
00:03:21,640 --> 00:03:24,880
Ndyahyu i tyaa ra sɨtɨ nui,

58
00:03:24,880 --> 00:03:26,880
ta i nacatye,

59
00:03:26,880 --> 00:03:28,840
ta vityi ndundisi ndyehi.

60
00:03:28,840 --> 00:03:29,880
Catyi ra.

61
00:03:29,880 --> 00:03:34,000
Tacuan ta zɨquɨ i catyi zuhva ra fariseo:

62
00:03:34,000 --> 00:03:35,340
Ra cuan,

63
00:03:35,340 --> 00:03:42,020
yɨvɨ cuenda ra Ndyoo cuu ra vatyi ña tyaa ra yahvi sii quɨvɨ quitatu yo.

64
00:03:42,020 --> 00:03:45,400
Ta inga ra fariseo catyi:

65
00:03:45,400 --> 00:03:48,480
Tatu ra iyo cuatyi cuu ra,

66
00:03:48,480 --> 00:03:52,300
ma cuu zavaha ra sa ndyityi tañi ya.

67
00:03:52,300 --> 00:03:54,320
Ta sa cuenda cuan,

68
00:03:54,320 --> 00:03:57,340
ta ñá cuu ndu‑ɨɨn ra fariseo.

69
00:03:57,340 --> 00:04:02,660
Ta i catyi tucu ra sihin ra i nduvaha nuu inga saha:

70
00:04:02,660 --> 00:04:06,840
¿Ñaa catyi moo cuenda ra i zanduvaha sɨtɨ nuun?

71
00:04:06,840 --> 00:04:08,440
Ta i catyi ra:

72
00:04:08,440 --> 00:04:10,640
Minoo ra profeta cuu ra.

73
00:04:10,640 --> 00:04:12,040
Catyi ra.

74
00:04:12,040 --> 00:04:15,700
Zoco ra ndyaca ñaha sii ñiyɨvɨ hebreo,

75
00:04:15,700 --> 00:04:25,580
ñá sino iñi ra sii ra vatyi cuaa ra ta zɨquɨ i ndundisi ndyehe ra ndya sa cana ra sii zutu ra ta sii zɨhɨ ra.

76
00:04:25,580 --> 00:04:29,700
Ta i nducu tuhun ra sii ñu ta catyi ra:

77
00:04:29,700 --> 00:04:32,900
¿Atu zehe maa ndo cuu sii ra ya?

78
00:04:32,900 --> 00:04:35,360
¿Atu cuaa ra i cacu ra?

79
00:04:35,360 --> 00:04:39,740
¿Ta yozo caa cuu vatyi ndundisi ndyehe ra vityi?

80
00:04:39,740 --> 00:04:43,840
Ta i nacahan zutu ra ta catyi ra:

81
00:04:43,840 --> 00:04:49,440
Sito ndi vatyi zehe ndi cuu sii ra ta cuaa ra i cacu ra.

82
00:04:49,440 --> 00:04:57,900
Zoco ña sito ndi yozo caa vatyi ndyehe ra vityi a yoo sa zanduvaha sɨtɨ nuu ra.

83
00:04:57,900 --> 00:05:00,100
Sa iyo cuiya ra.

84
00:05:00,100 --> 00:05:02,580
Nducu tuhun ndo sii maa ra.

85
00:05:02,580 --> 00:05:05,480
Cuu cahan ra sa cuenda maa ra.

86
00:05:05,480 --> 00:05:27,280
I cahan zutu ra ta zɨhɨ ra cuhva cuan vatyi yuhu ñu sii ra ndyaca ñaha sii ñiyɨvɨ hebreo vatyi sa i yaha ndu‑ɨɨn ra cuan minoo cuhva ta catyi ra vatyi yoo ra catyi vatyi i quisi ra Jesús cuenda ra Ndyoo ma cuu ca cuhun ra vehe ñuhu.

87
00:05:27,280 --> 00:05:31,220
Yucuan cuenda i catyi zutu ra ta zɨhɨ ra:

88
00:05:31,220 --> 00:05:33,260
“Sa iyo cuiya ra.

89
00:05:33,260 --> 00:05:35,880
Nducu tuhun ndo sii maa ra.”

90
00:05:35,880 --> 00:05:41,480
Ta inga saha i cana ra hebreo sii ra i nduvaha,

91
00:05:41,480 --> 00:05:42,920
ta catyi ra:

92
00:05:42,920 --> 00:05:50,320
Zacahnun sii ra Ndyoo vatyi sito maa ndi vatyi ra iyo cuatyi cuu ra zanduvaha suun.

93
00:05:50,320 --> 00:05:54,320
Ta i nacahan ra i nduvaha ta catyi ra:

94
00:05:54,320 --> 00:05:58,740
Ña site tatu ra iyo cuatyi cuu ra a yɨvɨ,

95
00:05:58,740 --> 00:06:04,020
zoco minoo ñi cuhva site vatyi ra cuaa i cui,

96
00:06:04,020 --> 00:06:06,240
ta vityi ndundisi ndyehi.

97
00:06:06,240 --> 00:06:07,220
Catyi ra.

98
00:06:07,220 --> 00:06:11,940
Tacuan ta zɨquɨ i catyi ra sihin ra inga saha:

99
00:06:11,940 --> 00:06:13,980
¿Ñaa sa zavaha ra suhun?

100
00:06:13,980 --> 00:06:17,520
¿Yozo caa i zanduvaha ra sɨtɨ nuun?

101
00:06:17,520 --> 00:06:19,660
Ta i catyi ra sihin ra:

102
00:06:19,660 --> 00:06:22,260
Sa nacatyi sihin ndo,

103
00:06:22,260 --> 00:06:24,640
ta ñá tyizoho ndo.

104
00:06:24,640 --> 00:06:29,020
¿Ñaa cuenda cuñi ndo coto ndo inga saha?

105
00:06:29,020 --> 00:06:33,220
¿Atu cuñi tucu maa ndo vatyi cundyico ndo sii ra?

106
00:06:33,220 --> 00:06:36,120
Tacuan ta i cuxaan ra hebreo,

107
00:06:36,120 --> 00:06:37,620
ta catyi ra:

108
00:06:37,620 --> 00:06:40,340
Minoo ra ndyico sii ra cuun.

109
00:06:40,340 --> 00:06:44,320
Zoco maa ndi ndyico ndi sii ra Moisés.

110
00:06:44,320 --> 00:06:48,460
Sito ndi vatyi i cahan ra Ndyoo sihin ra Moisés.

111
00:06:48,460 --> 00:06:50,380
Zoco inga ra cuan,

112
00:06:50,380 --> 00:06:53,360
ña sito ndi ndyamaa i quisi ra cuan.

113
00:06:53,360 --> 00:06:54,460
Catyi ra.

114
00:06:54,460 --> 00:06:59,140
Tacuan ta i nacahan ra nduvaha cuan ta catyi ra:

115
00:06:59,140 --> 00:07:05,540
Ihya cuu minoo sa vaha xaan vatyi vazu ña sito maa ndo sii ra,

116
00:07:05,540 --> 00:07:08,700
zoco i zandundisi ra ndyehi.

117
00:07:08,700 --> 00:07:15,580
Ta sito yo vatyi ña tyizoho ra Ndyoo sa cahan ñiyɨvɨ iyo cuatyi.

118
00:07:15,580 --> 00:07:22,060
Zoco tatu iyo minoo ra zacahnu sii ra Ndyoo ta zavaha ra cuhva cuñi ra,

119
00:07:22,060 --> 00:07:25,720
tyizoho ra Ndyoo sa cahan maa ra cuan.

120
00:07:25,720 --> 00:07:28,520
Ta ndya ta sino ñuu ñiyɨvɨ,

121
00:07:28,520 --> 00:07:37,440
ta tañaha ca coto yo tatu iyo minoo ra sa cuu zandundisi nuu minoo ra cuaa ndya quɨvɨ i cacu ra.

122
00:07:37,440 --> 00:07:40,760
Tatu sa yɨvɨ ra Ndyoo tasi sii ra cuan,

123
00:07:40,760 --> 00:07:43,400
ma cuu zacuu ra cuhva ya.

124
00:07:43,400 --> 00:07:44,260
Catyi ra.

125
00:07:44,260 --> 00:07:47,820
Ta i nacahan ra hebreo ta catyi ra:

126
00:07:47,820 --> 00:07:52,320
Yoho sa cacun sisi tandɨhɨ nuu cuatyi,

127
00:07:52,320 --> 00:07:56,080
ta vityi cuñun zacuohon sii maa ndi.

128
00:07:56,080 --> 00:07:58,420
Ta i quihin ra sii ra,

129
00:07:58,420 --> 00:08:02,160
ta i tava ndyizo ra sii ra ityi sata.

130
00:08:02,160 --> 00:08:08,800
Ta i sito ra Jesús vatyi i tava ndyizo ñiyɨvɨ sii ra i nduvaha.

131
00:08:08,800 --> 00:08:12,000
Ta i nañihi ra Jesús sii ra,

132
00:08:12,000 --> 00:08:13,600
ta catyi ra:

133
00:08:13,600 --> 00:08:17,580
¿Atu sino iñun sii Zehe ra Ndyoo?

134
00:08:17,580 --> 00:08:20,240
Ta i nacahan ra cuan ta catyi ra:

135
00:08:20,240 --> 00:08:21,560
¿Yoo ra cuu ra cuan,

136
00:08:21,560 --> 00:08:22,340
tata?

137
00:08:22,340 --> 00:08:25,400
vatyi cuu sino iñi sii ra.

138
00:08:25,400 --> 00:08:28,180
Ta i catyi ra Jesús sihin ra:

139
00:08:28,180 --> 00:08:30,360
Sa i ndyehun sii ra,

140
00:08:30,360 --> 00:08:33,240
ta zuun ra cuu sa natuhun suhun.

141
00:08:33,240 --> 00:08:34,220
Catyi ra.

142
00:08:34,220 --> 00:08:36,100
Ta i catyi ra cuan:

143
00:08:36,100 --> 00:08:38,280
Sino iñi suun;

144
00:08:38,280 --> 00:08:41,000
yoho ra ndyaca ñaha cuun.

145
00:08:41,000 --> 00:08:44,100
Ta i zacahnu ra sii ra Jesús.

146
00:08:44,100 --> 00:08:46,420
Ta i catyi ra Jesús:

147
00:08:46,420 --> 00:08:52,440
Vasi ñuu ñiyɨvɨ ya vatyi cua tyicuhve sii ñiyɨvɨ.

148
00:08:52,440 --> 00:08:57,200
Ta ñiyɨvɨ sa ña cuu ndyehe cua ndyehe ñu.

149
00:08:57,200 --> 00:08:59,920
Ta ñiyɨvɨ sa ndyehe vityi,

150
00:08:59,920 --> 00:09:01,480
cua nducuaa ñu.

151
00:09:01,480 --> 00:09:02,320
Catyi ra.

152
00:09:02,320 --> 00:09:07,080
Ta tayucu zuhva ra fariseo yatyi ñi yucuan,

153
00:09:07,080 --> 00:09:11,380
ta siñi ra sa cahan ra Jesús ta catyi ra sihin ra:

154
00:09:11,380 --> 00:09:13,460
¿Atu cuaa tucu nduhvi?

155
00:09:13,460 --> 00:09:15,820
Ta i catyi ra Jesús sihin ra:

156
00:09:15,820 --> 00:09:19,200
Tatu sa vatyi cuaa ndo sa ndisa,

157
00:09:19,200 --> 00:09:21,580
ma coo cuatyi ndo.

158
00:09:21,580 --> 00:09:31,360
Zoco sa cuenda sa vatyi catyi ndo vatyi ndisi ndyehe ndo ta yucuan cuenda ndoo cuatyi ndo zɨquɨ ndo.

