﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,800
Ta saá ta̱Jesús xíka ra kua̱ꞌa̱ ní ñoo ña ñóꞌo estado Galilea,

2
00:00:10,800 --> 00:00:16,320
chi o̱n xi̱in ra kaka ka̱ ra ñoo ña ñóꞌo estado Judea,

3
00:00:16,320 --> 00:00:20,980
chi nanáꞌno no̱o̱ najudío ndúkú na kaꞌni na ra.

4
00:00:20,980 --> 00:00:26,880
Ta saá xa yatin tónda̱a ki̱vi̱ ña sákana najudío viko̱ káꞌno,

5
00:00:26,880 --> 00:00:29,660
ña na̱ní viko̱ veꞌe tia̱ꞌva.

6
00:00:29,660 --> 00:00:32,900
Ta nañani ta̱Jesús ki̱xaa̱ na no̱o̱ ra,

7
00:00:32,900 --> 00:00:34,680
ta ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra,

8
00:00:34,680 --> 00:00:36,160
káchí na saá:

9
00:00:36,160 --> 00:00:43,720
―¿Án o̱n váꞌa sandakoo ún ñoo válí yóꞌo ta ko̱ꞌo̱n ún ñoo náꞌno ña ñóꞌo estado Judea?,

10
00:00:43,720 --> 00:00:50,620
chi ñoo kán kua̱ꞌa̱ ní ka̱ ni̱vi na ndíko̱n sa̱ta̱ ún kuchiño koto na milagro keꞌé ún.

11
00:00:50,620 --> 00:00:53,600
Tá ndixa kéꞌé ún chiño náꞌno,

12
00:00:53,600 --> 00:01:00,960
ta,

13
00:01:00,960 --> 00:01:04,400
¿nda̱chun o̱n vása sanáꞌa ún ña no̱o̱ ndiꞌi ni̱vi ña kuchiño na koni na ña kéꞌé ún?

14
00:01:04,400 --> 00:01:11,200
Chi nda̱ ñii ta̱a o̱n tonda̱a ra kuu ra ta̱káꞌno,

15
00:01:11,200 --> 00:01:16,420
Nañani ra ni̱ka̱ꞌa̱n na saá xíꞌin ra chi o̱n ta̱ꞌán kandixa na ra.

16
00:01:16,420 --> 00:01:18,300
Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús,

17
00:01:18,300 --> 00:01:21,520
ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na:

18
00:01:21,520 --> 00:01:26,060
―O̱n ko̱ꞌo̱n i̱ viko̱ vitin chi o̱n ta̱ꞌán tonda̱a ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios.

19
00:01:26,060 --> 00:01:27,320
Ta mi̱i ndó,

20
00:01:27,320 --> 00:01:32,520
nda̱ ndá ka̱ ki̱vi̱ kúu ña va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ndó,

21
00:01:32,520 --> 00:01:36,640
chi nani̱vi ñoyívi yóꞌo o̱n ki̱ví kusaa̱ ini na koni na ndóꞌó.

22
00:01:36,640 --> 00:01:40,200
Ta yi̱ꞌi̱,

23
00:01:40,200 --> 00:01:40,840
sáa̱ ní ini ni̱vi yóꞌo xíni na yi̱ꞌi̱,

24
00:01:40,840 --> 00:01:43,880
chi káꞌa̱n káxín i̱ xíꞌin na xa̱ꞌa̱ ña o̱n váꞌa kéꞌé na.

25
00:01:43,880 --> 00:01:47,640
Ta va̱ꞌa kua̱ꞌa̱n ndó viko̱ vitin,

26
00:01:47,640 --> 00:01:47,720
ta yi̱ꞌi̱,

27
00:01:47,720 --> 00:01:51,060
o̱n ko̱ꞌo̱n i̱ xíꞌin ndó,

28
00:01:51,060 --> 00:01:58,400
chi o̱n ta̱ꞌán kixaa̱ ki̱vi̱ ña chi̱tóni̱ Ndios ko̱ꞌo̱n i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin nañani ra.

29
00:01:58,400 --> 00:02:02,940
Ta saá ni̱ndo̱o ra ñoo estado Galilea.

30
00:02:02,940 --> 00:02:12,320
To̱ꞌon yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ña nda̱to̱ꞌon ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi na ndóo viko̱ veꞌe tia̱ꞌva

31
00:02:12,320 --> 00:02:18,040
Ta nañani ta̱Jesús ke̱e na kua̱ꞌa̱n na viko̱ ña kána ñoo Jerusalén.

32
00:02:18,040 --> 00:02:19,980
Ta saá ni̱yaꞌa loꞌo ki̱vi̱,

33
00:02:19,980 --> 00:02:23,080
ta ke̱e ta̱Jesús kua̱ꞌa̱n seꞌé ra viko̱ yóꞌo,

34
00:02:23,080 --> 00:02:25,760
ña o̱n vása koni ni̱vi kua̱ꞌa̱n ra.

35
00:02:25,760 --> 00:02:30,560
Ta najudío na ndóo viko̱ yóꞌo nándukú na ta̱Jesús,

36
00:02:30,560 --> 00:02:32,320
ta káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na,

37
00:02:32,320 --> 00:02:33,620
káchí na saá:

38
00:02:33,620 --> 00:02:35,760
―¿Míkía̱ yóo ta̱Jesús?

39
00:02:35,760 --> 00:02:36,940
―káchí na.

40
00:02:36,940 --> 00:02:42,160
Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi káꞌa̱n na ndáto̱ꞌon na xíꞌin táꞌan na xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús.

41
00:02:42,160 --> 00:02:47,580
Sava na káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ra va̱ꞌa ní ta̱a kúu ra,

42
00:02:47,580 --> 00:02:51,160
ta inka̱ na káꞌa̱n xa̱ꞌa̱ ra o̱n vása va̱ꞌa ta̱a kúu ra,

43
00:02:51,160 --> 00:02:52,680
chi ta̱ sándáꞌví kuiti ni̱vi kúu ra,

44
00:02:52,680 --> 00:02:53,780
káchí na.

45
00:02:53,780 --> 00:02:56,420
Ta ndiꞌi ni̱vi na káꞌa̱n yóꞌo,

46
00:02:56,420 --> 00:03:01,000
ndasaá kuiti xíꞌin táꞌan mi̱i na káꞌa̱n na,

47
00:03:01,000 --> 00:03:05,200
chi o̱n xi̱in na ña koni̱ so̱ꞌo nanáꞌno no̱o̱ najudío xa̱ꞌa̱ ña nda̱to̱ꞌon na.

48
00:03:05,200 --> 00:03:08,420
Saá chi yíꞌví na no̱o̱ nanáꞌno yóꞌo.

49
00:03:08,420 --> 00:03:11,280
Ta to̱nda̱a ki̱vi̱ ña kúu mi̱i ma̱ꞌñó viko̱ yóꞌo,

50
00:03:11,280 --> 00:03:14,280
ta ta̱Jesús ni̱xaa̱ ra veꞌe ño̱ꞌo káꞌno,

51
00:03:14,280 --> 00:03:19,920
ta ki̱xáꞌá ra sanáꞌa ra ni̱vi na ndóo yóꞌo.

52
00:03:19,920 --> 00:03:22,440
Tá najudío xi̱ni̱ so̱ꞌo na ña káꞌa̱n ta̱Jesús sánáꞌa ra,

53
00:03:22,440 --> 00:03:27,240
ta na̱kaꞌnda ini na xa̱ꞌa̱ ña xi̱ni̱ so̱ꞌo na,

54
00:03:27,240 --> 00:03:29,400
ta ni̱ka̱ꞌa̱n na,

55
00:03:29,400 --> 00:03:30,720
káchí na saá:

56
00:03:30,720 --> 00:03:33,560
―¿Nda̱chun va̱ꞌa ní xíni̱ ta̱yóꞌo?,

57
00:03:33,560 --> 00:03:39,680
ta o̱n vása ní‑kaꞌvi ra kua̱ꞌa̱ ní kui̱ya̱ veꞌe no̱o̱ káꞌvi na ―káchí na.

58
00:03:39,680 --> 00:03:43,000
Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na:

59
00:03:43,000 --> 00:03:44,860
―O̱n si̱ví to̱ꞌon mi̱i i̱ kúu ña sánáꞌa i̱,

60
00:03:44,860 --> 00:03:48,340
ta sánáꞌa i̱ to̱ꞌon Ndios,

61
00:03:48,340 --> 00:03:52,120
ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱.

62
00:03:52,120 --> 00:03:56,040
Ta ndiꞌi ni̱vi na chíkaa̱ ini ña kasa ndivi na ña kóni Ndios,

63
00:03:56,040 --> 00:04:04,540
ni̱vi yóꞌo kúu na kúchiño kunda̱a̱ va̱ꞌa ini ndí án ndixa xíꞌin nda̱yí Ndios sánáꞌa i̱ ni̱vi,

64
00:04:04,540 --> 00:04:08,380
án kuiti xíꞌin nda̱yí mi̱i i̱ sánáꞌa i̱ na.

65
00:04:08,380 --> 00:04:11,500
Ta ta̱a ta̱ káꞌa̱n xíꞌin nda̱yí mi̱i,

66
00:04:11,500 --> 00:04:16,120
ta̱yóꞌo káꞌa̱n ra ña kasa káꞌno xíꞌin mi̱i ra no̱o̱ ni̱vi.

67
00:04:16,120 --> 00:04:22,000
Ta ta̱a ta̱ ndúkú ña kanóo síkón ñato̱ꞌó inka̱ ta̱a ta̱ ti̱ꞌví ñaꞌá,

68
00:04:22,000 --> 00:04:26,680
ta ta̱a ta̱ ndúkú ñayóꞌo kúu ta̱ káꞌa̱n ña ndixa nda̱a̱,

69
00:04:26,680 --> 00:04:29,980
ta o̱n ko̱ó ñavatá ini ta̱yóꞌo.

70
00:04:29,980 --> 00:04:35,120
’¿Án o̱n sivi ñanda̱a̱ kúu ña ta̱Moisés ta̱xi ra nda̱yí Ndios ndaꞌa̱ naxi̱i̱ síkuá yó?

71
00:04:35,120 --> 00:04:38,500
Ta nda̱ ñii ndóꞌó o̱n vása kándixa ndó nda̱yí yóꞌo.

72
00:04:38,500 --> 00:04:39,640
Ta vitin,

73
00:04:39,640 --> 00:04:41,540
¿nda̱chun kóni ndó kaꞌni ndó yi̱ꞌi̱?

74
00:04:41,540 --> 00:04:42,860
Ta nda̱kuii̱n na,

75
00:04:42,860 --> 00:04:48,660
ni̱ka̱ꞌa̱n na xíꞌin ra,

76
00:04:48,660 --> 00:04:49,960
káchí na saá:

77
00:04:49,960 --> 00:04:51,080
―Yóꞌó,

78
00:04:51,080 --> 00:04:53,440
¡ndixa nákaa̱ níma̱ ndiva̱ꞌa ini ún,

79
00:04:53,440 --> 00:04:55,500
ta sáka ní ña si̱ni̱ ún!

80
00:04:55,500 --> 00:04:58,000
¿Yu kúu ni̱vi kóni kaꞌni yóꞌó?

81
00:04:58,000 --> 00:04:59,580
―káchí na xíꞌin ra.

82
00:04:59,580 --> 00:05:01,380
Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús:

83
00:05:01,380 --> 00:05:04,180
―Ñii milagro ke̱ꞌé i̱ no̱o̱ ndó,

84
00:05:04,180 --> 00:05:09,080
ta ndiꞌi ndóꞌó na̱kaꞌnda ní ini ndó,

85
00:05:09,080 --> 00:05:10,320
chi ke̱ꞌé i̱ ñava̱ꞌa yóꞌo ki̱vi̱ yi̱i̱.

86
00:05:10,320 --> 00:05:11,540
Ta mi̱i ndó,

87
00:05:11,540 --> 00:05:13,600
ki̱vi̱ yi̱i̱ ña nákindée ndó,

88
00:05:13,600 --> 00:05:14,880
ta saá ni,

89
00:05:14,880 --> 00:05:16,260
kísa chiño ndó.

90
00:05:16,260 --> 00:05:22,660
Saá chi tá ñii ta̱loꞌo sa̱ꞌya ndó ni̱xi̱no̱ ra o̱na̱ ki̱vi̱ mi̱i ki̱vi̱ yi̱i̱,

91
00:05:22,660 --> 00:05:27,780
ta ndu̱xa̱ kasa ndivi ndó costumbre ña na̱ní circuncisión,

92
00:05:27,780 --> 00:05:33,560
chi saá kísa ndivi ndó ña xa̱ꞌnda chiño ta̱Moisés no̱o̱ naxi̱i̱ síkuá yó.

93
00:05:33,560 --> 00:05:41,560
(Ta o̱n si̱ví ta̱Moisés kúu ta̱no̱ó xa̱ꞌnda chiño ña kasa ndivi ni̱vi ña na̱ní circuncisión yóꞌo,

94
00:05:41,560 --> 00:05:45,620
chi o̱n ta̱ꞌán ka̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ka̱ku ta̱Moisés,

95
00:05:45,620 --> 00:05:48,540
ta naxi̱i̱ síkuá yó ta̱Abraham,

96
00:05:48,540 --> 00:05:49,580
ta̱Isaac,

97
00:05:49,580 --> 00:05:53,660
xíꞌin ta̱Jacob xa ki̱sa ndivi na ñayóꞌo.)

98
00:05:53,660 --> 00:05:58,280
Ta xa̱ꞌa̱ ña o̱n xi̱in ndó yaꞌa ndoso ndó no̱o̱ nda̱yí ta̱Moisés,

99
00:05:58,280 --> 00:06:03,160
ta ndu̱xa̱ kasa ndivi ndó chiño loꞌo ña na̱ní circuncisión,

100
00:06:03,160 --> 00:06:05,940
vará mi̱i ki̱vi̱ yi̱i̱ kúu ña.

101
00:06:05,940 --> 00:06:07,080
Ta saá,

102
00:06:07,080 --> 00:06:12,100
¿nda̱chun sáa̱ ini ndó xíni ndó yi̱ꞌi̱ xa̱ꞌa̱ ña ki̱sa ndivi i̱ chiño va̱ꞌa,

103
00:06:12,100 --> 00:06:15,220
chi sa̱ndaꞌa i̱ ñii ta̱ ndeé ndóꞌo,

104
00:06:15,220 --> 00:06:17,740
vará ki̱vi̱ yi̱i̱ xi̱kuu ña?

105
00:06:17,740 --> 00:06:19,800
Tá ndasaá kuiti xíto ndó ña kéꞌé ni̱vi,

106
00:06:19,800 --> 00:06:25,420
ta o̱n vása kúchiño kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ ña kéꞌé na.

107
00:06:25,420 --> 00:06:30,380
Saá chi xíni̱ ñóꞌó kunda̱a̱ ini ndó yu kúu ña ndixa nda̱a̱,

108
00:06:30,380 --> 00:06:38,740
ta saá kuchiño kasa nani ndó xa̱ꞌa̱ ni̱vi án ndixa ndíso na kua̱chi ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.

