﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,720
Ni kuxian ɨnga kɨvɨ,

2
00:00:07,720 --> 00:00:12,400
ti yɨvɨ kuaꞌa ni ka kendo i ɨnga nuu yuꞌu mini un.

3
00:00:12,400 --> 00:00:17,140
Ni ka jini i ja ɨɨn ni barco ni kunde yuꞌu mini un.

4
00:00:17,140 --> 00:00:23,920
Ti suni ni ka jini i ja ndajaꞌa Jesús ni ka kɨvɨ da barco un ti kuankoyo da.

5
00:00:23,920 --> 00:00:27,640
Ko ni ka jini vaꞌa i ja tu ni kɨvɨ Jesús.

6
00:00:27,640 --> 00:00:33,520
Ti yukan kaꞌiin tɨjnɨ ga barco ja ni ka jakoyo ichi ñuu Tiberias,

7
00:00:33,520 --> 00:00:38,700
ni ka jakoyo yajni nuu ni nakuantaꞌu Jesús nuu Yandios,

8
00:00:38,700 --> 00:00:41,500
na ni jaꞌanya staa ni ka yaji yɨvɨ un.

9
00:00:41,500 --> 00:00:45,320
Ni ka jini yɨvɨ ja tu kande Jesús yukan,

10
00:00:45,320 --> 00:00:46,960
ti suni ni ka jini i ja,

11
00:00:46,960 --> 00:00:48,820
ja kuankoyo ndajaꞌa ya.

12
00:00:48,820 --> 00:00:54,280
Yukan kuu ja ni ka kɨvɨ i barco ti kuankoyo i undi ñuu Carpernaum,

13
00:00:54,280 --> 00:00:56,340
kuan nunduku i Jesús.

14
00:00:56,340 --> 00:01:00,360
Ni ka jakoyo yɨvɨ naa i undi ɨnga yuꞌu nducha un,

15
00:01:00,360 --> 00:01:04,020
ti yukan ni ka nakejnaꞌan i jiin Jesús.

16
00:01:04,020 --> 00:01:05,860
Ti ka jikajnuꞌun i ya:

17
00:01:05,860 --> 00:01:07,280
―Maestro,

18
00:01:07,280 --> 00:01:09,120
¿na hora ni chaa ni jaꞌa?

19
00:01:09,120 --> 00:01:10,560
―ni ka kachi i.

20
00:01:10,560 --> 00:01:12,200
Ti ni kachi Jesús:

21
00:01:12,200 --> 00:01:17,060
―Jandaa na kachi ri jiin ra naa ra ja ka nanduku ra ruꞌu,

22
00:01:17,060 --> 00:01:21,440
ko ansu ja ni ka chaku ini ra nasa kuni kaꞌan jniñu ñaꞌnu un,

23
00:01:21,440 --> 00:01:23,360
chi ka nanduku ra ruꞌu,

24
00:01:23,360 --> 00:01:29,440
ko sɨkɨ ja ni jaꞌa ri staa ni ka yaji ra undi ni ka chitu vaꞌa chii ra,

25
00:01:29,440 --> 00:01:30,800
yukan kuu.

26
00:01:30,800 --> 00:01:32,620
Ko ɨɨn ja yaji yo,

27
00:01:32,620 --> 00:01:34,000
tu kuñɨɨ.

28
00:01:34,000 --> 00:01:42,580
Ti na kachi ri jiin ra ja koto nakutu ini ra so nɨnɨ ja kuu ja kaji ra nuu ñuyɨvɨ jaꞌa.

29
00:01:42,580 --> 00:01:47,860
Chi suꞌva ja na nakutu ini ra ja na kendo ndaa ra nuu Yandios,

30
00:01:47,860 --> 00:01:52,000
nava na kunchuku ra jiin ya ja kuu saa ni.

31
00:01:52,000 --> 00:01:58,300
Ti yukan kuu ja kuaꞌa maa chaa kuu Seꞌe Yɨvɨ Ñuyɨvɨ nuu ra naa ra.

32
00:01:58,300 --> 00:02:00,280
Chi maa Tata yo Yandios,

33
00:02:00,280 --> 00:02:08,380
ni jaꞌa ya jniñu jaꞌa nuu Seꞌe ya ja na nakuni ra naa ra nau kuu ya ―ni kachi Jesús.

34
00:02:08,380 --> 00:02:12,080
Yukan na ti ni ka jikajnuꞌun tuku i Jesús:

35
00:02:12,080 --> 00:02:16,240
―¿Nau ja saꞌa na ja siuku na jniñu kuni maa Yandios nusa?

36
00:02:16,240 --> 00:02:17,580
―ni ka kachi i.

37
00:02:17,580 --> 00:02:19,340
Ti ni kachi Jesús:

38
00:02:19,340 --> 00:02:24,940
―Maa Yandios ni taji ya ɨɨn vanuxii ni chaa vaji nuu kancha maa ya.

39
00:02:24,940 --> 00:02:26,900
Ti nu na kandixia ra un,

40
00:02:26,900 --> 00:02:31,760
yukan ni kuu ja kuni maa Yandios ja na siuku ra ―ni kachi Jesús.

41
00:02:31,760 --> 00:02:34,040
Ti ni ka kachi yɨvɨ un jiin ya:

42
00:02:34,040 --> 00:02:36,900
―¿Nau ɨɨn jniñu ñaꞌnu saꞌa ni nusa?

43
00:02:36,900 --> 00:02:41,240
Nu na saꞌa ni ɨɨn jniñu nuu na ja na ndeꞌe na jiin nuu na,

44
00:02:41,240 --> 00:02:44,300
yukan ti sa na kandixia na.

45
00:02:44,300 --> 00:02:48,060
¿Ko nau ɨɨn ɨɨn jniñu ñaꞌnu saꞌa ni nusa?

46
00:02:48,060 --> 00:02:52,980
Chi chaa ni ka kuu jnaꞌan tata na na janaꞌan,

47
00:02:52,980 --> 00:02:57,780
ni ka yaji da ɨɨn nuu staa ja ni nani “maná”,

48
00:02:57,780 --> 00:03:00,620
ja ni jaꞌa maa Yandios nuu da naa da.

49
00:03:00,620 --> 00:03:06,020
Ni ka yaji da maná un nuu ñuꞌun teꞌe nanu kaꞌan nuu tutu Yandios,

50
00:03:06,020 --> 00:03:06,960
ja kachi:

51
00:03:06,960 --> 00:03:10,680
“Ni jaꞌa ya staa ni ka yaji yɨvɨ.

52
00:03:10,680 --> 00:03:12,780
Ja ni kuun ichi andɨvɨ.”

53
00:03:12,780 --> 00:03:17,020
Siaꞌan kaꞌan nuu tutu Yandios ―ni ka kachi yɨvɨ un jiin ya.

54
00:03:17,020 --> 00:03:19,720
Ti ni kachi Jesús jiin yɨvɨ un naa i:

55
00:03:19,720 --> 00:03:26,700
―Na kachi ndaa ri nuu ra ja ansu Moisés ni jaꞌa ja ni ka yaji yɨvɨ na janaꞌan un,

56
00:03:26,700 --> 00:03:33,640
chi maa Yandios ni skuun yukan ni kii ichi andɨvɨ ja na kuchaku yɨvɨ naa i.

57
00:03:33,640 --> 00:03:36,260
Ko vijna na ti maa Yandios,

58
00:03:36,260 --> 00:03:37,580
ya kuu Tata i,

59
00:03:37,580 --> 00:03:40,920
ni taji ya ɨɨn ja kuchaku ra,

60
00:03:40,920 --> 00:03:45,860
ti yukan ndixia kuu ja kuaꞌa ja ndendajnu roꞌo naa ra.

61
00:03:45,860 --> 00:03:48,540
Chi ja vaji ichi andɨvɨ,

62
00:03:48,540 --> 00:03:53,040
yukan saꞌa ja na kuchaku yɨvɨ naa i jiin Yandios.

63
00:03:53,040 --> 00:03:59,120
Chi ni kuun vaji ichi andɨvɨ ti ni chaa nuu ñuyɨvɨ ja na kaji yɨvɨ naa i,

64
00:03:59,120 --> 00:04:06,700
nava siaꞌan na nakuni ndaa i nau kuu ja ni chaa nuu ñuyɨvɨ jaꞌa ―ni kachi Jesús.

65
00:04:06,700 --> 00:04:09,840
Yukan ti ni ka kachi tuku yɨvɨ un:

66
00:04:09,840 --> 00:04:10,720
―Taa,

67
00:04:10,720 --> 00:04:18,000
kuaꞌa ni ja ni kachi ni yukan na kaji na ndɨ kɨvɨ naa na ―ni ka kachi i.

68
00:04:18,000 --> 00:04:19,620
Ti ni kachi Jesús:

69
00:04:19,620 --> 00:04:21,240
―Maa ri kuu yukan,

70
00:04:21,240 --> 00:04:24,160
chi jiin yukan ti kuchaku ra.

71
00:04:24,160 --> 00:04:30,180
Ko ruꞌu kuu ja saꞌa ja na kunchuku ra saa ni ga jiin Yandios.

72
00:04:30,180 --> 00:04:32,020
Nu na kandixia ra ruꞌu,

73
00:04:32,020 --> 00:04:41,500
ti kuu ra nanu yɨvɨ ka ñavaꞌa ndɨꞌɨ ja kaji i jiin ja koꞌo i ja na kuchaku i nuu ñuyɨvɨ jaꞌa.

74
00:04:41,500 --> 00:04:44,780
Ti maa ɨɨn ni ruꞌu kuu ja na kandixia ra.

75
00:04:44,780 --> 00:04:52,520
Chi tu iyo ɨnga ja saꞌa ja na nduu ra yɨvɨ Yandios ti kunchuku ra jiin ya ja kuu saa ni.

76
00:04:52,520 --> 00:04:58,360
Ja ni kachi ri nuu ra naa ra ja vasu ni ka jini ra jniñu ñaꞌnu saꞌa ri,

77
00:04:58,360 --> 00:05:00,600
ko tu ka kuni kandixia ra ruꞌu.

78
00:05:00,600 --> 00:05:06,440
Taka yɨvɨ ja ni nachiꞌi Tata ri ndaꞌa ri ti ja ni kandixia i ruꞌu,

79
00:05:06,440 --> 00:05:09,720
yukan kuu ja nakɨndaꞌa ri yɨ.

80
00:05:09,720 --> 00:05:14,740
Ti jantaꞌu ri taka yɨvɨ ka kuni kɨvɨkoyo nuu ri,

81
00:05:14,740 --> 00:05:19,080
ti tu nataji ri ni ɨɨn yɨvɨ un ja na kiꞌin yɨ,

82
00:05:19,080 --> 00:05:22,340
chi sa suꞌva nakinseꞌe ri yɨ.

83
00:05:22,340 --> 00:05:26,320
Ti jandaa ndixia kuu chi vaji ri ichi andɨvɨ,

84
00:05:26,320 --> 00:05:30,080
ko ve saꞌa ri nava kuni maa ya ni taji ruꞌu,

85
00:05:30,080 --> 00:05:32,540
ansu ja saꞌa ri nava kuni maa ri.

86
00:05:32,540 --> 00:05:37,580
Ti jniñu kuni Tata ri kuu ja ni ɨɨn yɨvɨ yɨndaꞌa ri,

87
00:05:37,580 --> 00:05:39,300
koto ma skuita ri yɨ,

88
00:05:39,300 --> 00:05:40,540
ti naa i.

89
00:05:40,540 --> 00:05:48,280
Chi sa suꞌva na koto vaꞌa ri yɨ nava naxndoto ri i ja kuu maa kɨvɨ kaꞌnu,

90
00:05:48,280 --> 00:05:51,900
kɨvɨ nasaꞌa ndaa maa Yandios kuachi yɨvɨ naa i.

91
00:05:51,900 --> 00:05:58,660
Ja kuni Tata ri kuu ja na kuchaku siaꞌan ni ga yɨvɨ ka kandixia ndaa maa Seꞌe ya.

92
00:05:58,660 --> 00:06:05,620
Nu na jaa maa kɨvɨ kaꞌnu ti xndichi ndaa Yandios yɨvɨ ni ka saꞌa ndevaꞌa.

93
00:06:05,620 --> 00:06:13,760
Ti kɨvɨ un naxndoto ri yɨvɨ ka kandixia ja kunchuku i jiin ya ja kuu saa ni ―ni kachi Jesús.

94
00:06:13,760 --> 00:06:20,140
Yukan na ti tu ni ka jajnaꞌan ini chaa hebreo ka kakuñaꞌnu un.

95
00:06:20,140 --> 00:06:22,860
Chi ni ka kejaꞌa ka kaꞌan da sɨkɨ Jesús.

96
00:06:22,860 --> 00:06:25,820
Ni ka kejaꞌa ka ndajnuꞌun xeꞌe da:

97
00:06:25,820 --> 00:06:28,700
―Tu iyo vaꞌa nava ni kaꞌan Jesús,

98
00:06:28,700 --> 00:06:30,240
ndoo kaꞌan da siaꞌan:

99
00:06:30,240 --> 00:06:33,900
“Maa ri kuu nanu ɨɨn staa ni kuun ichi andɨvɨ?”

100
00:06:33,900 --> 00:06:35,680
Ko tu iyo vaꞌa kuɨtɨ un.

101
00:06:35,680 --> 00:06:38,500
Chi vanuxia ka jini yo tata da,

102
00:06:38,500 --> 00:06:39,520
jiin nana da.

103
00:06:39,520 --> 00:06:41,260
Tata da un kuu José,

104
00:06:41,260 --> 00:06:43,500
ti maa da nani Jesús.

105
00:06:43,500 --> 00:06:48,920
Tu iyo vaꞌa ja kaꞌan da ja ni kii da ichi andɨvɨ ―kachi yɨvɨ un,

106
00:06:48,920 --> 00:06:50,500
ka ndajnuꞌun xeꞌe i.

107
00:06:50,500 --> 00:06:52,580
Yukan sa ni kachi Jesús:

108
00:06:52,580 --> 00:06:54,680
―Koto kaꞌan ra sɨkɨ ri naa ra.

109
00:06:54,680 --> 00:06:57,360
Tata ri Yandios,

110
00:06:57,360 --> 00:07:00,300
ni taji ya ruꞌu ja na kundiso jniñu ri.

111
00:07:00,300 --> 00:07:05,640
Ti nu tu kuaꞌa ya inijnuni ra naa ra ti tu kuu kandixia ra ruꞌu.

112
00:07:05,640 --> 00:07:07,640
Ko nu na kandixia ra ruꞌu,

113
00:07:07,640 --> 00:07:12,680
yukan na ti naxndoto ri roꞌo ja kuu maa kɨvɨ kaꞌnu,

114
00:07:12,680 --> 00:07:18,500
kɨvɨ nasaꞌa ndaa maa Yandios kuachi sɨkɨ yɨvɨ ni ka saꞌa ndevaꞌa un.

115
00:07:18,500 --> 00:07:20,180
Undi na janaꞌan,

116
00:07:20,180 --> 00:07:26,840
yoso jnuꞌun Yandios nuu tutu ni ka chaa profeta un naa da ja kachi:

117
00:07:26,840 --> 00:07:32,480
“Kuaꞌa Yandios inijnuni nuu tendɨꞌɨ yɨvɨ ja na kandixia i ya”,

118
00:07:32,480 --> 00:07:34,260
kachi nuu tutu ya.

119
00:07:34,260 --> 00:07:38,580
Yukan kuu ja nu na chunsoꞌo ra jnuꞌun kaꞌan Tata ri,

120
00:07:38,580 --> 00:07:41,240
ti nu na saꞌa ra nava kachi ya,

121
00:07:41,240 --> 00:07:44,820
yukan na ti nduu ra yɨvɨ ka kandixia ruꞌu.

122
00:07:44,820 --> 00:07:46,740
Ti vasu siaꞌan kaꞌan ri,

123
00:07:46,740 --> 00:07:51,520
ko ansu kachi ri ja iyo yɨvɨ ni ka jini nuu maa Tata ri.

124
00:07:51,520 --> 00:07:55,600
Ko iyo Ɨɨn ja vaji nuu maa ya ja ndiso jniñu.

125
00:07:55,600 --> 00:08:01,400
Ti maa Ɨɨn ni yukan kuu ja ni jini nuu maa Tata ya Yandios.

126
00:08:01,400 --> 00:08:04,040
Ko jandaa kaꞌan ri,

127
00:08:04,040 --> 00:08:05,960
ja nu na kandixia ra ruꞌu,

128
00:08:05,960 --> 00:08:10,860
yukan na ti kuchaku ra jiin ri ja kuu saa ni.

129
00:08:10,860 --> 00:08:13,320
Maa ri kuu nanu staa kaji ra,

130
00:08:13,320 --> 00:08:19,400
chi saꞌa ri ja na kuchaku ra saa ni jiin Yandios saa ni.

131
00:08:19,400 --> 00:08:21,000
Ndeꞌe naa ra.

132
00:08:21,000 --> 00:08:27,120
Chaa ni ka kuu tata ra na janaꞌan,

133
00:08:27,120 --> 00:08:29,880
ni ka yaji da maná ni jaꞌa Yandios,

134
00:08:29,880 --> 00:08:32,520
ko ni jaa kɨvɨ ni ka jiꞌi da.

135
00:08:32,520 --> 00:08:37,880
Ko vijna na ti ni taji Yandios Ɨɨn ja kuu nanustaa kaji ra,

136
00:08:37,880 --> 00:08:41,580
ti jiin yukan na ti tukaa ga naa ra nuu Yandios.

137
00:08:41,580 --> 00:08:43,800
Ti maa ri kuu nanu staa yukan,

138
00:08:43,800 --> 00:08:45,440
chi nu na kaji ra,

139
00:08:45,440 --> 00:08:49,980
yukan na ti tukaa ga kendo ra kunchuku ra nuu ñuyɨvɨ jaꞌa,

140
00:08:49,980 --> 00:08:54,200
chi nukoyo ra ti kunchuku ra jiin Yandios ja kuu saa ni.

141
00:08:54,200 --> 00:08:57,360
Nu na kuantaꞌu ra ja kuaꞌa ri nuu ra jaꞌa,

142
00:08:57,360 --> 00:08:59,920
ti kuchaku ra ja kuu saa ni.

143
00:08:59,920 --> 00:09:01,500
Ti staa kuaꞌa ri un,

144
00:09:01,500 --> 00:09:07,440
yukan kuu yɨkɨ kuñu maa ri ja chunaa ri nuu yɨvɨ ñuyɨvɨ jaꞌa naa i,

145
00:09:07,440 --> 00:09:14,800
nava na ketaꞌu i ti noꞌon i kunchuku i jiin Yandios ―ni kachi Jesús jiin yɨvɨ naa i.

146
00:09:14,800 --> 00:09:20,980
Yukan na ti ni ka kejaꞌa chaa hebreo ka kuñaꞌnu un ka ndajnuꞌun da,

147
00:09:20,980 --> 00:09:22,320
ti ka kaꞌan da:

148
00:09:22,320 --> 00:09:28,460
―¿Nasa kuu ja kachi chaa jaꞌa ja kuaꞌa da yɨkɨ kuñu da un nusa?

149
00:09:28,460 --> 00:09:31,540
¿Xi kuu kaji yo yɨkɨ kuñu da un nu?

150
00:09:31,540 --> 00:09:33,220
―ni ka kachi da naa da.

151
00:09:33,220 --> 00:09:35,000
Ti ni kachi Jesús:

152
00:09:35,000 --> 00:09:37,540
―Jandaa na kachi ri nuu ra naa ra,

153
00:09:37,540 --> 00:09:41,080
ja nu tu kaji ra yɨkɨ kuñu maa Seꞌe Yɨvɨ Ñuyɨvɨ,

154
00:09:41,080 --> 00:09:43,120
ti nu tu koꞌo ra nɨñɨ da,

155
00:09:43,120 --> 00:09:47,000
yukan ti tu najaa ra ja kunchuku ra jiin Yandios.

156
00:09:47,000 --> 00:09:49,200
Ko nu na kaji ra yɨkɨ kuñu ri,

157
00:09:49,200 --> 00:09:50,680
ti koꞌo ra nɨñɨ ri,

158
00:09:50,680 --> 00:09:51,900
yukan na ti,

159
00:09:51,900 --> 00:09:58,460
naxndoto ri roꞌo nu najaa kɨvɨ kaꞌnu ja na saꞌa ndaa Yandios kuachi yɨvɨ,

160
00:09:58,460 --> 00:10:03,020
ti sa kuu kɨvɨ ra ti kunchuku ra jiin Yandios ja kuu saa ni.

161
00:10:03,020 --> 00:10:07,380
Chi nu na kandixia ra jniñu saꞌa ri jiin yɨkɨ kuñu ri jiin nɨñɨ ri.

162
00:10:07,380 --> 00:10:12,300
Ti yukan saꞌa ja na kuchaku ra ja kuu saa ni.

163
00:10:12,300 --> 00:10:14,940
Nu na siuku ra taka yukan,

164
00:10:14,940 --> 00:10:17,280
yukan na ti kuncha ri jiin ra,

165
00:10:17,280 --> 00:10:20,400
ti maa ra suni kunchuku ra jiin ri,

166
00:10:20,400 --> 00:10:23,520
ti ɨɨn ni ga ni ka nduu yo naa yo.

167
00:10:23,520 --> 00:10:25,060
Maa ya ñaꞌnu,

168
00:10:25,060 --> 00:10:26,880
ya kuu Tata ri,

169
00:10:26,880 --> 00:10:28,240
chaku ya.

170
00:10:28,240 --> 00:10:32,060
Ti maa ya kuu ja ni taji ruꞌu jiin jniñu jaꞌa.

171
00:10:32,060 --> 00:10:35,260
Yukan kuu ja kancha ri jiin maa ya,

172
00:10:35,260 --> 00:10:36,700
ti chaku ri.

173
00:10:36,700 --> 00:10:39,620
Ko nu na kɨvɨkoyo ra nu kancha ri,

174
00:10:39,620 --> 00:10:44,380
ti kanuu ja na kandixia ra ja ruꞌu kuu nanu staa,

175
00:10:44,380 --> 00:10:47,480
ja saꞌa ja na kuchaku ra ja kuu saa ni.

176
00:10:47,480 --> 00:10:50,500
Maa ri kuu ja ni kii ichi andɨvɨ,

177
00:10:50,500 --> 00:10:53,840
ti kuu ri nanu staa ja kaji ra naa ra,

178
00:10:53,840 --> 00:11:01,340
ko jiin yukan ti tukaa jnaꞌan ra nanu ni ka jnaꞌan yɨvɨ ni ka kuu jnaꞌan ra na janaꞌan.

179
00:11:01,340 --> 00:11:04,420
Chi tendɨꞌɨ i ni ka yaji maná,

180
00:11:04,420 --> 00:11:07,900
ko ni jaa kɨvɨ nu ni ndɨꞌɨ i ni ka jiꞌi.

181
00:11:07,900 --> 00:11:09,120
Ko roꞌo,

182
00:11:09,120 --> 00:11:12,140
nu na kinkoyo ra nuu kancha ri,

183
00:11:12,140 --> 00:11:16,220
yukan na ti kunchuku ra jiin ri ja kuu saa ni ―ni kachi ya.

184
00:11:16,220 --> 00:11:26,300
Siaꞌan ni kaꞌan Jesús jiin yɨvɨ naa i ini veñuꞌun Israel kande ñuu Capernaum nuu ni skuaꞌa ya jiin yɨvɨ un naa i.

185
00:11:26,300 --> 00:11:30,520
Ko yukan na ti kuaꞌa yɨvɨ ka skuaꞌa jiin Jesús,

186
00:11:30,520 --> 00:11:34,280
ni ka jinisoꞌo i jnuꞌun un ja siaꞌan ni kaꞌan ya.

187
00:11:34,280 --> 00:11:37,080
Ti ni kejaꞌa ka ndajnuꞌun i:

188
00:11:37,080 --> 00:11:39,660
―Xaan ga yɨɨ iyo jnuꞌun kaꞌan ya,

189
00:11:39,660 --> 00:11:43,140
ja tu iyo ni ɨɨn jnuꞌun chaku ini yo ―ni ka kachi i.

190
00:11:43,140 --> 00:11:44,580
Ko maa Jesús,

191
00:11:44,580 --> 00:11:50,480
ni jini ni ya ja siaꞌan ka ndajnuꞌun xeꞌe i ja yɨɨ xaan jnuꞌun ni kaꞌan ya,

192
00:11:50,480 --> 00:11:51,880
ti ni kachi ya:

193
00:11:51,880 --> 00:11:54,720
―Tu ni ka chaku ini ra jnuꞌun ni kaꞌan ri un.

194
00:11:54,720 --> 00:11:57,780
¿Ja siaꞌan tu ka jajnaꞌan ini ra nu?

195
00:11:57,780 --> 00:12:01,400
Xi nu ka jani ini ra ja yɨɨ xaan jnuꞌun un,

196
00:12:01,400 --> 00:12:05,880
ti ¿nasa kachi ga ra nu na kuni ra ruꞌu,

197
00:12:05,880 --> 00:12:08,300
ja kuu ri maa Seꞌe Yɨvɨ Ñuyɨvɨ,

198
00:12:08,300 --> 00:12:12,460
ndaa ri kinoꞌon ri nuu ni kuncha ri undi nuu nusa?

199
00:12:12,460 --> 00:12:15,760
¿Va nasa kachi ga ra nu siaꞌan nu?

200
00:12:15,760 --> 00:12:19,200
Ko sa ti chaku ini ra nava iyo jnuꞌun kaꞌan ri,

201
00:12:19,200 --> 00:12:26,440
yukan na ti sa kuni ndaa ra taka ja saꞌa Espíritu Yandios ja kancha ya jiin ra.

202
00:12:26,440 --> 00:12:31,480
Chi yɨkɨ kuñu ra ja ka chaku ra jiin nuu ñuyɨvɨ jaꞌa,

203
00:12:31,480 --> 00:12:36,080
yukan tu kuxii chi jaa ɨɨn kɨvɨ ti naa.

204
00:12:36,080 --> 00:12:41,760
Ko ja saꞌa maa Espíritu Yandios kuu ja na kuchaku ra ja kuu saa ni.

205
00:12:41,760 --> 00:12:48,040
Ko ka iyo sava ra ja tu ka kandixia jnuꞌun un ―ni kachi Jesús jiin yɨvɨ naa i.

206
00:12:48,040 --> 00:12:56,160
Siaꞌan ni kaꞌan Jesús chi vanuxia ja jini vaꞌa maa ya nau yɨvɨ kuu ja tu ka kandixia,

207
00:12:56,160 --> 00:13:03,000
ti suni ja jini vaꞌa ya nau kuu ja nakuaꞌa ya nuu yɨvɨ ka jito uꞌu ya.

208
00:13:03,000 --> 00:13:04,920
Ni kachi tuku Jesús:

209
00:13:04,920 --> 00:13:12,440
―Ja ni kachi ndaa ri ja maa Tata ri Yandios kuu ja ni nakuaꞌa ya roꞌo ndaꞌa ri.

210
00:13:12,440 --> 00:13:14,740
Chi nu tu chindee ya roꞌo,

211
00:13:14,740 --> 00:13:20,700
ti ni tu nakuni ra jnuꞌun ja kandixia ra ruꞌu naa ra ―ni kachi ya.

212
00:13:20,700 --> 00:13:25,860
Undi kɨvɨ yukan ti kuaꞌa yɨvɨ ni ka skuaꞌa jiin Jesús,

213
00:13:25,860 --> 00:13:27,440
ni ka xndoo i ya.

214
00:13:27,440 --> 00:13:30,140
Ti tukaa ni ka siin yɨ jiin ya.

215
00:13:30,140 --> 00:13:35,560
Ni jikajnuꞌun nuu Jesús ndɨ uxi uu ga chaa ka skuaꞌa jiin ya,

216
00:13:35,560 --> 00:13:36,940
ti ni kachi ya:

217
00:13:36,940 --> 00:13:40,540
―¿Ti suni ka kuni kinkoyo tu roꞌo jiin yɨvɨ un nu?

218
00:13:40,540 --> 00:13:41,840
―ni kachi ya.

219
00:13:41,840 --> 00:13:43,860
Ti ni kachi Simón Pedro:

220
00:13:43,860 --> 00:13:45,440
―Jitoꞌyo.

221
00:13:45,440 --> 00:13:48,360
Tu iyo ɨnga nanu ga kiꞌin na.

222
00:13:48,360 --> 00:13:54,600
Maa ɨɨn ni niꞌin kuu ja kachi nasa kɨvɨkoyo na ndaꞌa Yandios,

223
00:13:54,600 --> 00:13:57,560
ti kunchuku na jiin ya ja kuu saa ni.

224
00:13:57,560 --> 00:13:59,440
Ka kandixia ndaa na maa ni,

225
00:13:59,440 --> 00:14:03,740
chi ka jini na ja maa ni kuu Cristo.

226
00:14:03,740 --> 00:14:06,000
Maa ni kuu Seꞌe maa Yandios.

227
00:14:06,000 --> 00:14:08,380
Ti ni kachi Jesús jiin da naa da:

228
00:14:08,380 --> 00:14:13,700
―Vasu maa ri ni nakaji ndɨ uxi uu roꞌo ja na kaka ra jiin ri,

229
00:14:13,700 --> 00:14:17,300
ko iyo ɨɨn ra ja kuu ɨɨn jaꞌuꞌu.

230
00:14:17,300 --> 00:14:22,960
Ɨɨn ra kuu ja kin saꞌa jniñu saꞌa jaꞌuꞌu un ―ni kachi ya.

231
00:14:22,960 --> 00:14:25,760
Siaꞌan ni kaꞌan Jesús sɨkɨ Judas,

232
00:14:25,760 --> 00:14:27,220
seꞌe yɨɨ Simón,

233
00:14:27,220 --> 00:14:28,660
chaa ñuu Cariote,

234
00:14:28,660 --> 00:14:33,960
chi chaa yukan kuu ja kin nukuaꞌa ya nuu chaa ka jito uꞌu ya.

235
00:14:33,960 --> 00:14:40,560
Yukan kuu ja kin saꞌa Judas vasu ni jikonuu jnaꞌan da jiin Jesús.

