﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,120
Ichi kuaꞌan Jesús,

2
00:00:07,120 --> 00:00:09,340
ni jini ya ɨɨn chaa kuaa,

3
00:00:09,340 --> 00:00:12,140
ja kuaa nduchi da undi ni kaku da.

4
00:00:12,140 --> 00:00:14,160
Ti chaa ka skuaꞌa jiin ya,

5
00:00:14,160 --> 00:00:15,960
ni ka jikajnuꞌun da ya:

6
00:00:15,960 --> 00:00:17,300
―Maestro,

7
00:00:17,300 --> 00:00:19,760
¿ndoo ni kuu ja ni kaku kuaa chaa jaꞌa?

8
00:00:19,760 --> 00:00:22,960
¿Ja ka iyo xaan kuachi tata da,

9
00:00:22,960 --> 00:00:23,800
nana da,

10
00:00:23,800 --> 00:00:25,580
xi kuachi maa da kuu nu?

11
00:00:25,580 --> 00:00:26,940
―ni ka kachi da.

12
00:00:26,940 --> 00:00:29,220
Ti ni kachi Jesús jiin da naa da:

13
00:00:29,220 --> 00:00:31,140
―Ni ansu kuachi maa da,

14
00:00:31,140 --> 00:00:36,440
ti ni ansu kuachi tata da xi nana da kuu ja ni kaku da siaꞌan.

15
00:00:36,440 --> 00:00:43,780
Chi ja ni kaku da siaꞌan kuu ja na kuni yɨvɨ naa i ɨɨn jniñu ñaꞌnu ja saꞌa Yandios jiin da.

16
00:00:43,780 --> 00:00:48,200
Saꞌa yo ja nu nɨ iin ndijin tɨꞌlɨ ga,

17
00:00:48,200 --> 00:00:50,100
ti kuu saꞌa yo jniñu,

18
00:00:50,100 --> 00:00:51,960
ko nu tukaa ndijin,

19
00:00:51,960 --> 00:00:54,520
ti tukaa ga kuu saꞌa jniñu yo.

20
00:00:54,520 --> 00:00:57,020
Suni siaꞌan ja kuu ruꞌu,

21
00:00:57,020 --> 00:01:02,360
chi kanuu ja na saꞌa ri ɨɨn jniñu vijna nɨ ndijin tɨꞌlɨ ga,

22
00:01:02,360 --> 00:01:08,140
chi jan ɨɨn kɨvɨ ja tukaa ga kuu saꞌa jniñu ni ɨɨn yɨvɨ naa i.

23
00:01:08,140 --> 00:01:09,280
Ruꞌu,

24
00:01:09,280 --> 00:01:11,400
nɨ kancha ri nuu ñuyɨvɨ jaꞌa,

25
00:01:11,400 --> 00:01:17,180
ti kuu ri nanu ɨɨn ñuꞌun ja ndinchaa ichi yɨvɨ kanchuku nuu ñuyɨvɨ,

26
00:01:17,180 --> 00:01:25,420
chi xnaꞌan ri nasa kuu saꞌa yɨvɨ ɨɨn jniñu kuni Yandios ―ni kachi Jesús.

27
00:01:25,420 --> 00:01:27,220
Siaꞌan ni kachi ya,

28
00:01:27,220 --> 00:01:29,960
ti ni tɨvɨsɨꞌɨ ya nuu ñuꞌun.

29
00:01:29,960 --> 00:01:33,640
Ni saꞌa ya ndeꞌyu jiin tɨsɨꞌɨ ya,

30
00:01:33,640 --> 00:01:37,020
ti ni jaka ya ndeꞌyu un nduchi chaa kuaa un.

31
00:01:37,020 --> 00:01:39,380
Yukan na ti ni kachi ya jiin da:

32
00:01:39,380 --> 00:01:42,940
―Kuaꞌan yuꞌu pila nducha Siloé un,

33
00:01:42,940 --> 00:01:46,240
ti nakacha ra nduchi ra ―ni kachi ya.

34
00:01:46,240 --> 00:01:47,940
(Siloé kuni kaꞌan:

35
00:01:47,940 --> 00:01:49,260
“Ja ni taji ri.”)

36
00:01:49,260 --> 00:01:51,980
Yukan na ti kuaꞌan chaa un,

37
00:01:51,980 --> 00:01:53,940
ni nakacha da nduchi da,

38
00:01:53,940 --> 00:01:55,780
ti ni ndundijin nuu da.

39
00:01:55,780 --> 00:01:57,660
Yukan na ti kuanoꞌon da.

40
00:01:57,660 --> 00:02:03,560
Yɨvɨ ñuu da un jiin taka ga yɨvɨ ka jini ja kuu da ɨɨn chaa kuaa,

41
00:02:03,560 --> 00:02:05,280
ka jikajnuꞌun jnaꞌan i:

42
00:02:05,280 --> 00:02:09,340
―¿Ti ansu chaa jaꞌa kuu ja ni jikan da xuꞌun nukoo da un nu?

43
00:02:09,340 --> 00:02:10,580
―ni ka kachi i.

44
00:02:10,580 --> 00:02:13,880
Ni ka iyo sava yɨvɨ ni ka kachi:

45
00:02:13,880 --> 00:02:15,180
―Suu kuu da.

46
00:02:15,180 --> 00:02:17,540
Ti sava ga i ni ka kachi:

47
00:02:17,540 --> 00:02:18,960
―Ansu kuu da,

48
00:02:18,960 --> 00:02:20,460
ko siaꞌan kaa da.

49
00:02:20,460 --> 00:02:22,240
Ko maa da ni kachi da:

50
00:02:22,240 --> 00:02:23,540
―Maa ri kuu.

51
00:02:23,540 --> 00:02:26,480
Yukan ti ni ka jikajnuꞌun yɨvɨ un maa da:

52
00:02:26,480 --> 00:02:29,180
―¿Nasa kuu ja ni ndundijin nduchi ra nusa?

53
00:02:29,180 --> 00:02:30,740
―ni ka kachi chaa un.

54
00:02:30,740 --> 00:02:32,180
Ti ni kachi da:

55
00:02:32,180 --> 00:02:34,400
―Ka jini ra ɨɨn chaa nani Jesús.

56
00:02:34,400 --> 00:02:35,300
Chaa yukan,

57
00:02:35,300 --> 00:02:38,180
ni saꞌa da ndeꞌyu jiin tɨsɨꞌɨ da,

58
00:02:38,180 --> 00:02:39,920
ni jaka da nduchi ri,

59
00:02:39,920 --> 00:02:44,160
ti ni kachi da ja na kiꞌin ri yuꞌu pila nducha Siloé un,

60
00:02:44,160 --> 00:02:46,860
ti na nakacha ri nduchi ri.

61
00:02:46,860 --> 00:02:48,380
Ni jaꞌan ri yukan,

62
00:02:48,380 --> 00:02:50,120
ni nakacha ri nduchi ri,

63
00:02:50,120 --> 00:02:53,620
ti ni ndundijin vaꞌa ndeꞌe ri vijna ―ni kachi da.

64
00:02:53,620 --> 00:02:55,820
Ti ni ka jikajnuꞌun chaa un maa da:

65
00:02:55,820 --> 00:02:57,440
―¿Nanu kande chaa un nusa?

66
00:02:57,440 --> 00:02:58,620
―ni ka kachi da.

67
00:02:58,620 --> 00:03:00,540
―Tu jini ri ―ni kachi da.

68
00:03:00,540 --> 00:03:05,120
Yukan ti ni ka janchaka da chaa ni kaku kuaa un nuu chaa fariseo un.

69
00:03:05,120 --> 00:03:07,280
Ni kuu un ɨɨn kɨvɨ ndetatu,

70
00:03:07,280 --> 00:03:08,380
kɨvɨ ii,

71
00:03:08,380 --> 00:03:12,600
na ni saꞌa Jesús ndeꞌyu ja ni saꞌa ya tajna nduchi chaa kuaa un.

72
00:03:12,600 --> 00:03:19,320
Yukan na ti ni ka jikajnuꞌun chaa fariseo un maa da nasa kuu ja ni ndundijin nduchi da.

73
00:03:19,320 --> 00:03:20,680
Ti ni kachi da:

74
00:03:20,680 --> 00:03:24,500
―Ni saꞌa chaa un ndeꞌyu ti ni jaka da nduchi na,

75
00:03:24,500 --> 00:03:26,600
ni janukacha na nuu na,

76
00:03:26,600 --> 00:03:30,260
ti vijna ja ni ndundijin vaꞌa nduchi na ―ni kachi da.

77
00:03:30,260 --> 00:03:33,700
Yukan na ti sava chaa fariseo un ni ka kachi da:

78
00:03:33,700 --> 00:03:37,580
―Ansu Yandios ni taji chaa un jiin jniñu saꞌa da un,

79
00:03:37,580 --> 00:03:41,080
chi tu chiñuꞌun da kɨvɨ ii ―ni ka kachi da.

80
00:03:41,080 --> 00:03:43,980
Ti sava ga chaa fariseo un ni ka kaꞌan:

81
00:03:43,980 --> 00:03:46,660
―Nu ansu chaa vaji nuu Yandios kuu da,

82
00:03:46,660 --> 00:03:50,020
¿ti nasa kuu ja kuu saꞌa da jniñu ñaꞌnu un nusa?

83
00:03:50,020 --> 00:03:51,340
―ni ka kachi da.

84
00:03:51,340 --> 00:03:55,100
Ti ni ka kusɨɨn ini da naa da ja sɨkɨ Jesús.

85
00:03:55,100 --> 00:03:58,640
Ni ka jikajnuꞌun tuku da chaa ni kaku kuaa un:

86
00:03:58,640 --> 00:04:03,120
―Maa ra kachi ja chaa un kuu ja ni saꞌa tajna roꞌo,

87
00:04:03,120 --> 00:04:05,540
ja ni ndundijin vaꞌa nduchi ra vijna.

88
00:04:05,540 --> 00:04:10,500
Vijna na ti ¿ndoo ndoꞌo ini ra nau ja kuu chaa yukan nusa?

89
00:04:10,500 --> 00:04:11,840
―ni ka kachi da.

90
00:04:11,840 --> 00:04:13,340
Ti ni kachi chaa un:

91
00:04:13,340 --> 00:04:18,700
―Maa da kuu ɨɨn profeta ni taji Yandios ja na kaꞌan da jnuꞌun ya ―ni kachi da.

92
00:04:18,700 --> 00:04:20,260
Ti chaa hebreo un,

93
00:04:20,260 --> 00:04:24,040
tu ka kuni kandixia da ja ni kaku kuaa chaa yukan,

94
00:04:24,040 --> 00:04:27,140
chi vanua ja ni nduvaꞌa nduchi da.

95
00:04:27,140 --> 00:04:31,780
Ja yukan kuu ja ni ka kana da tata da jiin nana da,

96
00:04:31,780 --> 00:04:34,100
ti ni ka jikajnuꞌun da chaa un naa da:

97
00:04:34,100 --> 00:04:36,020
―¿Seꞌe ra kuu chaa jaꞌa nu?

98
00:04:36,020 --> 00:04:38,340
¿Kuaa ndixia da undi ni kaku da nu?

99
00:04:38,340 --> 00:04:41,900
¿Nasa ni kuu ja ni ndundijin nduchi da vijna nusa?

100
00:04:41,900 --> 00:04:43,180
―ni ka kachi da.

101
00:04:43,180 --> 00:04:45,700
Ti ni ka kachi tata da jiin nana da:

102
00:04:45,700 --> 00:04:47,200
―Seꞌe na kuu da,

103
00:04:47,200 --> 00:04:50,360
ti kuaa ndixia nduchi da undi ni kaku da,

104
00:04:50,360 --> 00:04:54,960
ko tu ka jini na nasa kuu ja ni nduvaꞌa nduchi da,

105
00:04:54,960 --> 00:04:56,400
ti ni ndundijin vijna.

106
00:04:56,400 --> 00:05:01,140
Ni tu ka jini na nau ja ni saꞌa tajna nduchi da.

107
00:05:01,140 --> 00:05:04,220
Kajnuꞌun ni maa da chi ja ñaꞌnu da,

108
00:05:04,220 --> 00:05:06,980
ti na kani maa da jnuꞌun ―ni ka kachi da.

109
00:05:06,980 --> 00:05:09,860
Siaꞌan ni ka kaꞌan tata da jiin nana da,

110
00:05:09,860 --> 00:05:13,740
chi ni ka yuꞌu da ndeꞌe da chaa hebreo ka kuñaꞌnu un.

111
00:05:13,740 --> 00:05:20,760
Chi vanua ka ndajnuꞌun chaa un ja nu nau ɨɨn ɨɨn yɨvɨ na kachi ja Jesús kuu Cristo,

112
00:05:20,760 --> 00:05:23,980
ya ni taji Yandios jiin jniñu ñaꞌnu,

113
00:05:23,980 --> 00:05:26,060
ti keniꞌin da yɨvɨ un,

114
00:05:26,060 --> 00:05:28,960
ti tukaa kuu ndɨvɨ i ini veñuꞌun kaꞌnu yɨvɨ hebreo.

115
00:05:28,960 --> 00:05:33,920
Ja yukan kuu ja siaꞌan ni ka kachi tata da jiin nana da:

116
00:05:33,920 --> 00:05:35,220
―Kajnuꞌun maa ni da naa,

117
00:05:35,220 --> 00:05:37,220
chi ja ñaꞌnu da ―ni ka kachi da.

118
00:05:37,220 --> 00:05:40,660
Ni ka kana tuku chaa hebreo ka kuñaꞌnu un,

119
00:05:40,660 --> 00:05:42,340
chaa ni iyo kuaa un,

120
00:05:42,340 --> 00:05:44,120
ti ni ka kachi da jiin da:

121
00:05:44,120 --> 00:05:46,320
―Nakuantaꞌu nuu maa Yandios,

122
00:05:46,320 --> 00:05:49,660
ti koto kuaꞌa ra ja yɨñuꞌun chaa nani Jesús yukan,

123
00:05:49,660 --> 00:05:54,800
chi ka jini ri ja maa da kuu ɨɨn chaa nchakuachi ―ni ka kachi da.

124
00:05:54,800 --> 00:05:56,320
Ti ni kachi chaa un:

125
00:05:56,320 --> 00:06:00,000
―Tu jini na nu iyo kuachi da xi tu,

126
00:06:00,000 --> 00:06:03,560
ko ja jini na kuu ja ni iyo kuaa nuu na,

127
00:06:03,560 --> 00:06:07,940
ti vijna ja ni ndundijin vaꞌa nduchi na ―ni kachi da.

128
00:06:07,940 --> 00:06:10,340
Yukan ti ni ka jikajnuꞌun vaꞌa da:

129
00:06:10,340 --> 00:06:12,580
―¿Ndoo ni saꞌa chaa un jiin ra nusa?

130
00:06:12,580 --> 00:06:14,820
¿Nasa ni saꞌa da tajna nduchi ra nusa?

131
00:06:14,820 --> 00:06:15,940
―ni ka kachi da.

132
00:06:15,940 --> 00:06:17,460
Ti ni kachi chaa un:

133
00:06:17,460 --> 00:06:19,620
―Ja ni kachi na nuu ni naa ni,

134
00:06:19,620 --> 00:06:21,720
ti tu ka kuni ni kandixia ni,

135
00:06:21,720 --> 00:06:25,760
¿nasa kuni ni ja na kachi tuku na inga jinu nusa?

136
00:06:25,760 --> 00:06:30,080
¿Xi suni ka kuni kundikun ni maa da ja skuaꞌa ni jiin da nu?

137
00:06:30,080 --> 00:06:31,280
―ni kachi da.

138
00:06:31,280 --> 00:06:34,460
Yukan ti ni ka kejaꞌa ka nduxaan chaa un jiin da,

139
00:06:34,460 --> 00:06:36,040
ti ni ka kachi da:

140
00:06:36,040 --> 00:06:37,220
―Roꞌo,

141
00:06:37,220 --> 00:06:39,140
va yɨꞌɨ ra jiin chaa un nusa.

142
00:06:39,140 --> 00:06:40,360
Ko ruꞌu,

143
00:06:40,360 --> 00:06:42,940
chi ka yɨꞌɨ ri jiin tata ri Moisés naa ri.

144
00:06:42,940 --> 00:06:46,660
Ka jini ndaa ri ja ni kaꞌan maa Yandios jiin Moisés,

145
00:06:46,660 --> 00:06:47,940
ko chaa yukan,

146
00:06:47,940 --> 00:06:51,020
tu ka jini ri na ichi vaji da ―ni ka kachi da.

147
00:06:51,020 --> 00:06:53,120
Ti ni kachi chaa ni iyo kuaa un:

148
00:06:53,120 --> 00:06:57,500
―Naa ini na ja tu ka jini ni nanu vaji chaa un,

149
00:06:57,500 --> 00:06:59,720
ko ni saꞌa da tajna nduchi na.

150
00:06:59,720 --> 00:07:05,600
Ka jini yo ja tu siuku Yandios nava ka jikantaꞌu yɨvɨ ka iyo kuachi.

151
00:07:05,600 --> 00:07:10,120
Ko siuku ya nava ka jikantaꞌu yɨvɨ ka nchañuꞌun ya,

152
00:07:10,120 --> 00:07:12,420
ti ka saꞌa i nava kuni maa ya.

153
00:07:12,420 --> 00:07:14,080
Undi ni jankoo ñuyɨvɨ,

154
00:07:14,080 --> 00:07:15,160
ti undi vijna,

155
00:07:15,160 --> 00:07:20,460
tu ka jini yo ɨɨn yɨvɨ saꞌa tajna nduchi ɨɨn yɨvɨ ni kaku kuaa.

156
00:07:20,460 --> 00:07:21,640
Ni ɨɨn.

157
00:07:21,640 --> 00:07:25,140
Ti nu ansu nuu maa Yandios vaji chaa yukan,

158
00:07:25,140 --> 00:07:28,720
va ni tu kuu kuɨtɨ saꞌa da ɨɨn jniñu siaꞌan  ―ni kachi da.

159
00:07:28,720 --> 00:07:30,700
Ti ni ka kachi chaa un naa da:

160
00:07:30,700 --> 00:07:35,020
―Roꞌo chi iyo xaan kuachi ra undi kɨvɨ ni kaku ra.

161
00:07:35,020 --> 00:07:41,700
Nusa ti tu chunsoꞌo kuɨtɨ ri ni ɨɨn jnuꞌun ja kuni ra  xndaku ra ―ni ka kachi da.

162
00:07:41,700 --> 00:07:44,940
Yukan na ti ni ka keniꞌin da chaa un kuaꞌan da fuera.

163
00:07:44,940 --> 00:07:48,880
Ni jini Jesús ja siaꞌan ni ka keniꞌin da chaa ndaꞌu un,

164
00:07:48,880 --> 00:07:52,020
ti ni jan nunduku ya maa da.

165
00:07:52,020 --> 00:07:53,920
Nu ni ndejnaꞌan ya jiin da,

166
00:07:53,920 --> 00:07:55,740
ti ni jikajnuꞌun ya maa da:

167
00:07:55,740 --> 00:07:58,500
―¿Kandixia ra maa Seꞌe Yɨvɨ Ñuyɨvɨ jaꞌa nu?

168
00:07:58,500 --> 00:07:59,880
―ni kachi ya.

169
00:07:59,880 --> 00:08:01,280
Ti ni kachi da:

170
00:08:01,280 --> 00:08:02,380
―Taa,

171
00:08:02,380 --> 00:08:04,560
¿ko nau chaa kuu chaa yukan?

172
00:08:04,560 --> 00:08:06,540
Xnaꞌan ni chaa un tɨꞌlɨ saña,

173
00:08:06,540 --> 00:08:09,360
ti na kandixia na da ―ni kachi da.

174
00:08:09,360 --> 00:08:11,240
Ti ni kachi Jesús jiin da:

175
00:08:11,240 --> 00:08:13,180
―Ja ni jini ra maa da,

176
00:08:13,180 --> 00:08:16,900
ti chaa un kuu chaa kaꞌan jiin ra jaꞌa vijna ―ni kachi ya.

177
00:08:16,900 --> 00:08:21,560
Yukan na ti ni jakunjitɨ da nuu ya ja nachiñuꞌun da ya,

178
00:08:21,560 --> 00:08:22,900
ti ni kachi da:

179
00:08:22,900 --> 00:08:24,280
―Kandixia na niꞌin,

180
00:08:24,280 --> 00:08:26,060
Jitoꞌyo ―ni kachi da.

181
00:08:26,060 --> 00:08:27,640
Ti ni kachi Jesús:

182
00:08:27,640 --> 00:08:32,200
―Vaji ri nuu ñuyɨvɨ jaꞌa ja xndichi ri kuachi yɨvɨ naa i.

183
00:08:32,200 --> 00:08:34,540
Yɨvɨ ja tu ka jini kuɨtɨ,

184
00:08:34,540 --> 00:08:37,700
na saꞌa ri ja na ndundijin undi inijnuni i.

185
00:08:37,700 --> 00:08:40,980
Ti yɨvɨ ka ndoꞌo ini ja ka jini ndaa kuɨtɨ i,

186
00:08:40,980 --> 00:08:45,420
na saꞌa ri ja tukaa chaku kuɨtɨ ini i naa i ―ni kachi ya.

187
00:08:45,420 --> 00:08:50,400
Suni kaꞌiin tɨjnɨ chaa fariseo yajni nuu kandichi Jesús yukan.

188
00:08:50,400 --> 00:08:53,360
Nu ni ka jinisoꞌo da ja ni kachi ya siaꞌan,

189
00:08:53,360 --> 00:08:55,360
ti ni ka jikajnuꞌun da ya:

190
00:08:55,360 --> 00:08:57,380
―¿Kachi ra ja suni ruꞌu,

191
00:08:57,380 --> 00:09:00,380
tu ka jini kuɨtɨ ri naa ri nusa?

192
00:09:00,380 --> 00:09:01,820
―ni ka kachi da.

193
00:09:01,820 --> 00:09:03,780
Ti ni kachi Jesús jiin da:

194
00:09:03,780 --> 00:09:06,880
―Nu siaꞌan ti tu ka jini kuɨtɨ ra,

195
00:09:06,880 --> 00:09:08,740
va tu koo kuachi sɨkɨ ra.

196
00:09:08,740 --> 00:09:10,400
Ko tu ka kaꞌan ra siaꞌan.

197
00:09:10,400 --> 00:09:14,580
Chi suꞌva ka kaꞌan ra ja ka jini ndaa kuɨtɨ ra.

198
00:09:14,580 --> 00:09:18,160
Yukan kuu ja ka nchakuachi ga sɨkɨ ra naa ra,

199
00:09:18,160 --> 00:09:23,520
ti tukaa kuɨtɨ iyo jnukaꞌnu ini ―ni kachi Jesús.

