﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,780
Gumazir mam Lasarus,

2
00:00:06,780 --> 00:00:07,660
an arei.

3
00:00:07,660 --> 00:00:09,700
A Betanin nguibamɨn gumazim.

4
00:00:09,700 --> 00:00:10,900
Betanin nguibam,

5
00:00:10,900 --> 00:00:14,100
Maria uan avenamebam Marta aning itir nguibam.

6
00:00:14,100 --> 00:00:15,620
(Marian kamra,

7
00:00:15,620 --> 00:00:19,780
a mughuriar aghuim zuir borem isa Ekiamɨn dagarimning ginge,

8
00:00:19,780 --> 00:00:22,100
egha uan dapanir arɨzibar anedɨsi.

9
00:00:22,100 --> 00:00:24,620
Datɨrɨghɨn an dozim Lasarus arei.)

10
00:00:24,620 --> 00:00:27,700
Ezɨ an amizimning Iesus bagha akam amada,

11
00:00:27,700 --> 00:00:29,060
“Ekiam,

12
00:00:29,060 --> 00:00:30,940
gumazir nɨ bar ifongezim,

13
00:00:30,940 --> 00:00:32,220
an arei.”

14
00:00:32,220 --> 00:00:33,660
Ezɨ Iesus oregha,

15
00:00:33,660 --> 00:00:35,100
egha kamaghɨn mɨgei,

16
00:00:35,100 --> 00:00:38,460
“Kar gumazim aremegh bar gɨvaghamin arɨmariam puvatɨ.

17
00:00:38,460 --> 00:00:43,140
Kar gumazamizibar amutɨ me Godɨn gavgavimɨn ganɨva egh ziar ekiam a danɨngam.

18
00:00:43,140 --> 00:00:44,300
Ezɨ tuavir kamra,

19
00:00:44,300 --> 00:00:46,820
Godɨn Otarim uaghan ziar ekiam iniam.”

20
00:00:46,820 --> 00:00:50,540
Iesus bar Marta ko an afumim ko Lasarus,

21
00:00:50,540 --> 00:00:51,500
me gifonge.

22
00:00:51,500 --> 00:00:54,420
Ezɨ a Lasarusɨn arɨmariamɨn akam baregha,

23
00:00:54,420 --> 00:00:58,660
egha ua dughiar pumuningɨn nguibar a itir kamɨn ikiavɨra iti.

24
00:00:58,660 --> 00:01:00,880
Egha a gɨn suren gumazibav gei,

25
00:01:00,880 --> 00:01:03,940
“E uamategh Judian Distrighɨn mangam.”

26
00:01:03,940 --> 00:01:06,140
Ezɨ suren gumaziba a mɨgɨa ghaze,

27
00:01:06,140 --> 00:01:07,300
“Tisa,

28
00:01:07,300 --> 00:01:09,900
boghɨmra Judian Distrighɨn itir gumaziba,

29
00:01:09,900 --> 00:01:12,060
me dagɨaba fɨ nɨ mɨkɨnasava ami.

30
00:01:12,060 --> 00:01:14,380
Ezɨ nɨ uamategh Judian Distrighɨn mangasa,

31
00:01:14,380 --> 00:01:14,700
a?”

32
00:01:14,700 --> 00:01:17,740
Egha Iesus kamaghɨn men akam ikara,

33
00:01:17,740 --> 00:01:20,980
“Dughiar vamɨra aruem ti 12 plan auan gari,

34
00:01:20,980 --> 00:01:21,660
o?

35
00:01:21,660 --> 00:01:23,460
Gumazim aruemɨn aruava,

36
00:01:23,460 --> 00:01:25,700
nguazir kamɨn angazangarimɨn garava,

37
00:01:25,700 --> 00:01:27,980
kamaghɨn an asaghpora irir puvatɨ.

38
00:01:27,980 --> 00:01:30,260
Ezɨ gumazim dɨmagarimɨn aruava,

39
00:01:30,260 --> 00:01:32,440
a ganamin angazangariba puvatɨ,

40
00:01:32,440 --> 00:01:34,640
kamaghɨn an asaghpor irɨgham.”

41
00:01:34,640 --> 00:01:36,660
Iesus kamaghɨn mɨgɨa,

42
00:01:36,660 --> 00:01:38,460
egha gɨn ua me mɨgei,

43
00:01:38,460 --> 00:01:40,840
“En roroam Lasarus an akui.

44
00:01:40,840 --> 00:01:43,360
Ezɨ kɨ mangɨva a damightɨ a dɨkavigham.”

45
00:01:43,360 --> 00:01:47,600
Ezɨ suren gumaziba akar kam baregha egha kamaghɨn mɨgei,

46
00:01:47,600 --> 00:01:48,640
“Ekiam,

47
00:01:48,640 --> 00:01:49,460
a dakuighɨva,

48
00:01:49,460 --> 00:01:50,660
an arɨmariam gɨvagham.”

49
00:01:50,660 --> 00:01:53,420
Suren gumaziba me kamaghɨn fozir puvatɨ,

50
00:01:53,420 --> 00:01:54,520
Iesus ghaze,

51
00:01:54,520 --> 00:01:56,260
Lasarus aremegha gɨfa.

52
00:01:56,260 --> 00:01:57,260
Me ghaze,

53
00:01:57,260 --> 00:01:59,260
Iesus Lasarusɨn mɨgɨa ghaze,

54
00:01:59,260 --> 00:02:00,200
a puram akui.

55
00:02:00,200 --> 00:02:04,120
Ezɨ datɨrɨghɨn Iesus deravɨra kamaghɨn me mɨgɨa ghaze,

56
00:02:04,120 --> 00:02:06,080
“Lasarus an aremegha gɨfa.

57
00:02:06,080 --> 00:02:08,060
Ezɨ kɨ ia ginɨghnɨsi,

58
00:02:08,060 --> 00:02:09,000
egha kɨ fo,

59
00:02:09,000 --> 00:02:10,800
bizir kam ia damutɨ,

60
00:02:10,800 --> 00:02:12,380
ia nɨghnɨzir gavgavim ikiam.

61
00:02:12,380 --> 00:02:13,260
Kamaghɨn,

62
00:02:13,260 --> 00:02:15,500
kɨ a ko dughiar kamɨn ikezir puvatɨgha,

63
00:02:15,500 --> 00:02:17,040
egha kɨ bar akonge.

64
00:02:17,040 --> 00:02:18,100
Egh datɨrɨghɨn,

65
00:02:18,100 --> 00:02:19,500
e a bagh mangam.”

66
00:02:19,500 --> 00:02:21,620
Iesus mɨkemegha gɨvazɨma,

67
00:02:21,620 --> 00:02:24,100
ezɨ Tomas an ziar mam Fufuzim,

68
00:02:24,100 --> 00:02:26,700
a kamaghɨn suren gumazir igharazibav gei,

69
00:02:26,700 --> 00:02:29,100
“E uaghan uan Tisa ko mangɨva,

70
00:02:29,100 --> 00:02:31,860
egh a ko ovengam.”

71
00:02:31,860 --> 00:02:36,700
Ezɨ Iesus uan suren gumaziba ko ghuava Betanin nguibamɨn boroghɨn zui,

72
00:02:36,700 --> 00:02:38,460
egha kamaghɨn oraki,

73
00:02:38,460 --> 00:02:40,940
Lasarus 4 plan dughiabar mozimɨn ike.

74
00:02:40,940 --> 00:02:43,900
Betanin nguibam a Jerusalemɨn boroghɨn iti,

75
00:02:43,900 --> 00:02:46,700
tuavimɨn ruarim a 3 plan kilomitan tu.

76
00:02:46,700 --> 00:02:51,220
Ezɨ Judian gumazamizir avɨriba iza Marta ko Marian gara iti.

77
00:02:51,220 --> 00:02:53,740
Aningɨn dozimɨn ovevem bagha,

78
00:02:53,740 --> 00:02:58,180
me aningɨn akurvaghamin mɨgɨrɨgɨar tabav kɨmtɨ aningɨn navimning deraghasa,

79
00:02:58,180 --> 00:02:58,940
me ize.

80
00:02:58,940 --> 00:03:01,740
Ezɨ Marta orazima Iesus izi,

81
00:03:01,740 --> 00:03:06,500
ezɨ a Maria ataghizɨ a dɨpenimɨn itima a ghua tuavimɨn Iesus bato.

82
00:03:06,500 --> 00:03:08,660
Egha Marta kamaghɨn Iesus mɨgei,

83
00:03:08,660 --> 00:03:10,140
“Ekiam,

84
00:03:10,140 --> 00:03:11,420
nɨ kagh ikezɨ,

85
00:03:11,420 --> 00:03:13,940
nan dozim aremeghan koghai!

86
00:03:13,940 --> 00:03:15,660
Ezɨ kɨ uaghan fo,

87
00:03:15,660 --> 00:03:20,260
nɨ datɨrɨghɨn bizitam bagh Godɨn azaraghtɨ a nɨ danigam.”

88
00:03:20,260 --> 00:03:21,820
Ezɨ Iesus a mɨgei,

89
00:03:21,820 --> 00:03:24,300
“Nɨn dozim ua dɨkavigham.”

90
00:03:24,300 --> 00:03:25,660
Ezɨ Marta a mɨgei,

91
00:03:25,660 --> 00:03:27,140
“Kɨ fo,

92
00:03:27,140 --> 00:03:30,540
a nguazim gɨvaghamin dughiamɨn dɨkavigham,

93
00:03:30,540 --> 00:03:33,580
dughiar gumazamiziba bar dɨkavamim.”

94
00:03:33,580 --> 00:03:35,260
Ezɨ Iesus a mɨgei,

95
00:03:35,260 --> 00:03:36,500
“Kɨ uabɨ,

96
00:03:36,500 --> 00:03:39,700
kɨ gumazir gumazamizibagh amima me ua dɨkavim,

97
00:03:39,700 --> 00:03:41,100
egha kɨ uabɨ,

98
00:03:41,100 --> 00:03:43,460
kɨ gumazir ikɨrɨmɨrir zurara itim anɨdim.

99
00:03:43,460 --> 00:03:44,380
Gumazitam,

100
00:03:44,380 --> 00:03:46,780
nɨghnɨzir gavgavim nan ikɨva aremeghɨva,

101
00:03:46,780 --> 00:03:48,580
an angamra ikɨvɨra ikiam.

102
00:03:48,580 --> 00:03:52,060
Ezɨ gumaziba bar angamra ikia egha nɨghnɨzir gavgavim nan iti,

103
00:03:52,060 --> 00:03:53,820
me aremeghan kogham.

104
00:03:53,820 --> 00:03:54,700
Puvatɨ.

105
00:03:54,700 --> 00:03:56,940
Me angamra ikɨ mamaghɨra ikiam.

106
00:03:56,940 --> 00:03:58,940
Nɨ nɨghnɨzir gavgavim akar kabar iti,

107
00:03:58,940 --> 00:04:00,260
o puvatɨ?”

108
00:04:00,260 --> 00:04:02,380
Ezɨ Marta kamaghɨn Iesus mɨgei,

109
00:04:02,380 --> 00:04:03,700
“Are,

110
00:04:03,700 --> 00:04:04,700
Ekiam!

111
00:04:04,700 --> 00:04:07,060
Kɨ nɨghnɨzir gavgavim ikia fo,

112
00:04:07,060 --> 00:04:08,740
nɨ Godɨn Otarim.

113
00:04:08,740 --> 00:04:12,540
Nɨ gumazir kam God nguazimɨn nɨ amangasa mɨkeme,

114
00:04:12,540 --> 00:04:15,860
Gumazir God Uam E Iniasa Mɨsevezim.”

115
00:04:15,860 --> 00:04:17,860
Marta kamaghɨn mɨkemegha,

116
00:04:17,860 --> 00:04:20,540
egha ghua uan avenamebam Marian dia.

117
00:04:20,540 --> 00:04:24,260
Egha nɨmɨra Marian kuarim gatɨgha kamaghɨn a mɨgei,

118
00:04:24,260 --> 00:04:24,780
“Tisa a ize,

119
00:04:24,780 --> 00:04:27,060
egha nɨ bagha azai.”

120
00:04:27,060 --> 00:04:29,100
Ezɨ Maria kamaghɨn oregha,

121
00:04:29,100 --> 00:04:31,620
egha zuamɨra dɨkavigha Iesus bagha ghu.

122
00:04:31,620 --> 00:04:33,860
(Iesus tɨghar nguibamɨn otivam.

123
00:04:33,860 --> 00:04:36,740
A danganir Marta faragha a batozɨ naghɨra iti.)

124
00:04:36,740 --> 00:04:40,540
Ezɨ Judaba Marian apangkuvigha egha a ko dɨpenim iti,

125
00:04:40,540 --> 00:04:44,180
egha an garima a zuamɨra dɨkavigha azenan ghu.

126
00:04:44,180 --> 00:04:45,540
Ezɨ me an gɨn zui.

127
00:04:45,540 --> 00:04:46,300
Me ghaze,

128
00:04:46,300 --> 00:04:47,980
a ti aziasa mozimɨn zui.

129
00:04:47,980 --> 00:04:51,260
Ezɨ Maria ghua Iesus itir danganir kamɨn oto,

130
00:04:51,260 --> 00:04:52,900
egha Iesus bato.

131
00:04:52,900 --> 00:04:58,220
Egha a Iesusɨn suemningɨn boroghɨra tevimning apɨrigha,

132
00:04:58,220 --> 00:04:59,460
egha kamaghɨn a mɨgei,

133
00:04:59,460 --> 00:04:59,740
“Ekiam,

134
00:04:59,740 --> 00:05:00,780
nɨ ti kagh ikezɨ,

135
00:05:00,780 --> 00:05:03,100
nan dozim aremeghan koghai.”

136
00:05:03,100 --> 00:05:05,540
Ezɨ Iesus Marian garima an azi.

137
00:05:05,540 --> 00:05:09,260
Egha a Judan Marian gɨn izezibar garima me uaghan azi.

138
00:05:09,260 --> 00:05:12,860
Egha a bar men apangkuvigha egha uaghan aziasava ami.

139
00:05:12,860 --> 00:05:14,580
Egha a me mɨgei,

140
00:05:14,580 --> 00:05:16,240
“Ia managh anefa?”

141
00:05:16,240 --> 00:05:17,900
Ezɨ me a mɨgei,

142
00:05:17,900 --> 00:05:18,700
“Ekiam,

143
00:05:18,700 --> 00:05:20,120
nɨ izɨ ganigh.”

144
00:05:20,120 --> 00:05:22,420
Ezɨ Iesus azia teriba iri.

145
00:05:22,420 --> 00:05:26,900
Ezɨ Judaba an ganigha egha kamaghɨn uariv gei,

146
00:05:26,900 --> 00:05:28,140
“Munagh gan.

147
00:05:28,140 --> 00:05:30,460
A gumazir kam bar a gifonge.”

148
00:05:30,460 --> 00:05:31,740
Egha marazi ghaze,

149
00:05:31,740 --> 00:05:35,100
“A gumazir damaziba okaviziba akɨrizɨma me ua gari.

150
00:05:35,100 --> 00:05:38,140
Egh a gumazir kamɨn akurazɨ an aremeghan koghai.

151
00:05:38,140 --> 00:05:40,560
A ti manmagh sua an akuraghan aghua?”

152
00:05:40,560 --> 00:05:42,300
Ezɨ Iesus ua bar oseme,

153
00:05:42,300 --> 00:05:44,580
egha a ghua mozimɨn oto.

154
00:05:44,580 --> 00:05:48,100
Mozir kam a dagɨar mozim me mɨghsɨamɨn an ingari.

155
00:05:48,100 --> 00:05:50,580
Ezɨ dagɨar ekiar mam an tiar akam avara.

156
00:05:50,580 --> 00:05:51,980
Ezɨ Iesus ghaze,

157
00:05:51,980 --> 00:05:54,980
“Ia dagɨam puegh munagh amadagh.”

158
00:05:54,980 --> 00:05:55,860
Ezɨ Marta,

159
00:05:55,860 --> 00:05:57,900
a gumazir aremezimɨn amizim,

160
00:05:57,900 --> 00:05:59,860
a kamaghɨn Iesus mɨgei,

161
00:05:59,860 --> 00:06:00,820
“Ekiam,

162
00:06:00,820 --> 00:06:04,100
an kuam 4 plan dughiabar mozimɨn ike.

163
00:06:04,100 --> 00:06:06,380
An mughuriar kuram otivam.”

164
00:06:06,380 --> 00:06:07,500
Ezɨ Iesus a mɨgei,

165
00:06:07,500 --> 00:06:10,500
“Kɨ faragha nɨ mɨkemegha gɨfa,

166
00:06:10,500 --> 00:06:12,260
nɨ nɨghnɨzir gavgavim ikɨva,

167
00:06:12,260 --> 00:06:14,500
egh nɨ Godɨn gavgavir ekiamɨn ganam.”

168
00:06:14,500 --> 00:06:17,460
Egha me dagɨam puegha munagh amadazɨ,

169
00:06:17,460 --> 00:06:21,100
Iesus kogha overiamɨn gara egha kamaghɨn mɨgei,

170
00:06:21,100 --> 00:06:22,100
“Afeziam,

171
00:06:22,100 --> 00:06:23,140
nɨ na barasi,

172
00:06:23,140 --> 00:06:25,740
kamaghɨn amizɨma kɨ nɨ mɨnaba.

173
00:06:25,740 --> 00:06:26,700
Kɨ fo,

174
00:06:26,700 --> 00:06:28,300
nɨ zurara na barasi.

175
00:06:28,300 --> 00:06:31,580
Ezɨ kɨ gumazir kagh tuivighav itibagh nɨghnɨgha,

176
00:06:31,580 --> 00:06:32,940
egha kamaghɨn ifonge,

177
00:06:32,940 --> 00:06:35,300
me kamaghɨn fogh suam,

178
00:06:35,300 --> 00:06:37,260
nɨ na amadazɨ kɨ ize.

179
00:06:37,260 --> 00:06:39,620
Kamaghɨn kɨ akar kam gami.”

180
00:06:39,620 --> 00:06:41,800
Iesus mɨkemegha gɨvagha,

181
00:06:41,800 --> 00:06:44,000
egha a pamtem dɨa ghaze,

182
00:06:44,000 --> 00:06:45,540
“Lasarus,

183
00:06:45,540 --> 00:06:47,260
nɨ azenan izɨ.”

184
00:06:47,260 --> 00:06:50,860
Ezɨ Lasarus ua dɨkavigha egha azenan ize.

185
00:06:50,860 --> 00:06:53,040
An sueba ko aghariba ko guam,

186
00:06:53,040 --> 00:06:54,500
me inimɨn da nomke.

187
00:06:54,500 --> 00:06:56,720
Ezɨ Iesus kamaghɨn me mɨgei,

188
00:06:56,720 --> 00:06:58,220
“Ia inim adegh,

189
00:06:58,220 --> 00:06:59,060
egh an ateghtɨ,

190
00:06:59,060 --> 00:07:00,020
a daru.”

191
00:07:00,020 --> 00:07:03,420
Ezɨ Judan gumazamizir iza Maria ko itiba,

192
00:07:03,420 --> 00:07:08,700
men avɨrim Iesus amizir bizir kamɨn ganigha egha kamaghɨn nɨghnɨzir gavgavim an iti.

193
00:07:08,700 --> 00:07:15,620
Ezɨ men marazi Farisiba bagha ghuegha bizir Iesus amizir kamɨn me mɨgei.

194
00:07:15,620 --> 00:07:16,860
Kamaghɨn amizɨ,

195
00:07:16,860 --> 00:07:19,460
ofa gamir gumazir ekiaba ko Farisiba,

196
00:07:19,460 --> 00:07:26,620
me Judan kotɨn aven itir gumaziba bar men diagha iza uari akuvagha egha kamaghɨn me mɨgei,

197
00:07:26,620 --> 00:07:27,900
“E manmaghɨn damuam?

198
00:07:27,900 --> 00:07:29,860
Gumazir kam mirakelɨn avɨrim gami!

199
00:07:29,860 --> 00:07:33,340
E kamaghɨn aneteghtɨ an arazir kam damuvɨra ikɨtɨ,

200
00:07:33,340 --> 00:07:35,980
eghtɨ gumazamiziba bar nɨghnɨzir gavgavim an ikiam.

201
00:07:35,980 --> 00:07:41,740
Eghtɨ Romɨn gumazir ekiaba izɨva en Godɨn Dɨpenim ko en adarasi saram asɨghasigham.”

202
00:07:41,740 --> 00:07:43,620
Ezɨ men tongɨn gumazir mam,

203
00:07:43,620 --> 00:07:45,060
an ziam Kaiafas,

204
00:07:45,060 --> 00:07:48,300
an azenir kamɨn ofa gamir gumazir ekiabar dapanim.

205
00:07:48,300 --> 00:07:50,340
A kamaghɨn me mɨgei,

206
00:07:50,340 --> 00:07:51,820
“Ia fofoziba bar puvatɨ.

207
00:07:51,820 --> 00:07:53,980
Ia ti arazitam gɨfozir puvatɨ,

208
00:07:53,980 --> 00:07:55,100
a ian akurvagham.

209
00:07:55,100 --> 00:07:55,980
Puvatɨghtɨma,

210
00:07:55,980 --> 00:07:57,460
en adarazi bar ovegham.”

211
00:07:57,460 --> 00:08:02,260
Kaiafas uabɨ uan nɨghnɨzimɨn akar kam mɨkemezir puvatɨ.

212
00:08:02,260 --> 00:08:06,120
A azenir kamɨn ofa gamir gumazir ekiabar dapanimɨn iti.

213
00:08:06,120 --> 00:08:10,500
Egha an arazir Godɨn akam inigha izimɨn mɨrara mɨgɨa ghaze,

214
00:08:10,500 --> 00:08:12,760
Iesus a Judabar akurvaghsɨ aremegham.

215
00:08:12,760 --> 00:08:16,120
Ezɨ Iesus Judabar akurvaghsɨvɨra aremeghan kogham.

216
00:08:16,120 --> 00:08:17,100
Puvatɨ.

217
00:08:17,100 --> 00:08:22,340
A Godɨn borir tintinibar itiba bagh aremegh me akuvaghtɨ me vamiran otogham.

218
00:08:22,340 --> 00:08:29,740
Ezɨ dughiar kamɨn ghuava gumazir aruaba Iesus mɨsueghtɨma an aremeghasa tuaviba buria egha akabar kɨri.

219
00:08:29,740 --> 00:08:35,420
Kamaghɨn amizɨ Iesus Judabar tongɨn uabɨ azenim gatɨgha aruir puvatɨ.

220
00:08:35,420 --> 00:08:41,940
Egha a nguibar kam ategha egha a ghua gumaziba itir puvatɨzir danganim boroghɨra itir nguibar mamɨn iti.

221
00:08:41,940 --> 00:08:42,940
Nguibar kam,

222
00:08:42,940 --> 00:08:44,260
an ziam Efraim.

223
00:08:44,260 --> 00:08:46,020
Ezɨ a uan suren gumaziba ko,

224
00:08:46,020 --> 00:08:47,540
me nguibar kamɨn iti.

225
00:08:47,540 --> 00:08:51,980
Ezɨ God Israelbagh Itazir Dughiamɨn isar ekiam roghɨra ize.

226
00:08:51,980 --> 00:08:55,700
Kamaghɨn tintinimɨn nguibabar gumazamiziba Jerusalemɨn ghua,

227
00:08:55,700 --> 00:08:57,880
Godɨn damazimɨn uari zuasa ghue.

228
00:08:57,880 --> 00:09:00,260
Egha me Iesus bagha ruiavɨra iti.

229
00:09:00,260 --> 00:09:03,060
Me Godɨn Dɨpenimɨn mɨriamɨn aven tuivighav ikia,

230
00:09:03,060 --> 00:09:05,900
egha me uarir tongɨn kamaghɨn uarir azangsɨsi,

231
00:09:05,900 --> 00:09:08,320
“Ia manmaghɨn nɨghnɨsi?

232
00:09:08,320 --> 00:09:10,740
A ti izɨ isar ekiamɨn dughiamɨn ganam,

233
00:09:10,740 --> 00:09:11,740
o puvatɨgham?”

234
00:09:11,740 --> 00:09:16,120
Ezɨ gumazir aruaba ko Farisiba me gumazamizibav kemegha gɨfa,

235
00:09:16,120 --> 00:09:18,580
gumazitam danganir Iesus itim gɨfogh,

236
00:09:18,580 --> 00:09:19,640
egh me mɨkemegh.

237
00:09:19,640 --> 00:09:23,740
Eghtɨ me an suiragh kalabus darɨghasa.

