﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:12,400
Penga Yesos Numú-Tapirias ˻numú akiliinga bi te Gallalli kanili,

2
00:00:12,400 --> 00:00:16,880
˼ numú-kélu akuna ‘Enini yu alsuku kanangi!’

3
00:00:16,880 --> 00:00:21,240
nimba lumbili anduli yima muluringna urum.

4
00:00:21,240 --> 00:00:25,560
Urum kanuring mele temanele i-sipa mele:

5
00:00:25,560 --> 00:00:27,680
Saimon-Pita kene,

6
00:00:27,680 --> 00:00:32,040
Tomas (yunga bi te Didimas) yu kene,

7
00:00:32,040 --> 00:00:37,480
kolea Gallalli distrik Kena taon yi Nataniel kene,

8
00:00:37,480 --> 00:00:40,160
Seperi málu tale kene,

9
00:00:40,160 --> 00:00:43,520
lumbili anduli yi tale lupa kene,

10
00:00:43,520 --> 00:00:46,340
enini tiluna máku toku muluring.

11
00:00:46,340 --> 00:00:51,740
Saimon-Pita-ni Yesos lumbili anduli marendu nimba mele:

12
00:00:51,740 --> 00:00:54,040
“Na oma lii-pukur.”

13
00:00:54,040 --> 00:00:58,520
nirim kene piliiku kene “Oliu wasie pamulu.”

14
00:00:58,520 --> 00:00:59,720
niku kene,

15
00:00:59,720 --> 00:01:02,860
nona anduli sípna ola puku,

16
00:01:02,860 --> 00:01:16,960
no-numú suku-singina puku oma liili walema sumbulsuli nona munduliiku anduku kolea tangunjiring akiliinga-pe oma te naa liiring.

17
00:01:16,960 --> 00:01:26,060
Kanu-kene ena mundi ombá tirim kene Yesos no-kéluna angiliirim akiliinga-pe lumbili andúlima-ni ‘Yu Yesos.’

18
00:01:26,060 --> 00:01:28,820
niku kanuku bi naa siring.

19
00:01:28,820 --> 00:01:32,940
Yesos-ni enini walsipa kene nimba mele:

20
00:01:32,940 --> 00:01:34,800
“Nanga kangma,

21
00:01:34,800 --> 00:01:36,620
oma mare lííngiye?”

22
00:01:36,620 --> 00:01:37,800
nirim.

23
00:01:37,800 --> 00:01:40,560
Enini pundu toku “Mólu!”

24
00:01:40,560 --> 00:01:41,800
niring.

25
00:01:41,800 --> 00:01:44,320
Yu-ni nimba mele:

26
00:01:44,320 --> 00:01:52,940
“Sip kumbikundu angiliiku kene oma liili walale ki-bokundu nona mania mundai.

27
00:01:52,940 --> 00:01:55,500
Oma mare manda liingí.”

28
00:01:55,500 --> 00:01:56,520
nirim.

29
00:01:56,520 --> 00:02:08,180
Kanu-kene yu-ni nirim mele tiring kene oma aima pulele walena omba suku purumeliinga sípna ola liingí piliiku sunduring.

30
00:02:08,180 --> 00:02:16,440
Aku tirim-na kanupaliinga Yesos yunga numanu munjurum lumbili anduli yili-ni Pita-ndu nimba mele:

31
00:02:16,440 --> 00:02:18,920
“Ne yili Auliele.”

32
00:02:18,920 --> 00:02:20,120
nirim.

33
00:02:20,120 --> 00:02:22,840
Yu-ni “Ne yili Auliele.”

34
00:02:22,840 --> 00:02:41,920
nirim-na piliipaliinga Saimon-Pita yunga wale-pakuli ola pakurumele kongun tembandu posupa nusurumele alsupa liipa pakupa puka topa nona mania pupa no lepa no-kéluna ulsu purum.

35
00:02:41,920 --> 00:02:51,980
Lumbili anduli yima sípna oma peka lepa pirim walale kunduku meku Pita lumbili aeleku puring.

36
00:02:51,980 --> 00:03:02,680
Enini no-kéluna nondupa pungí mele manda munjuli wan andret mita mele lirim-na kapula puring.

37
00:03:02,680 --> 00:03:12,260
No-kéluna ulsu puku kanuring kene tepi te nomba pirimna oma mare kaluli pirim kanuku,

38
00:03:12,260 --> 00:03:15,940
pllawa-kaluli mare lirim kanuring.

39
00:03:15,940 --> 00:03:19,060
Yesos-ni eninindu nimba mele:

40
00:03:19,060 --> 00:03:24,620
“Andi oma liiku meku okomelemanga mare meku wai!”

41
00:03:24,620 --> 00:03:25,920
nirim.

42
00:03:25,920 --> 00:03:35,740
Kanu-kene Saimon-Pita sípna ola pupa oma pirim walale kundupa memba no-kéluna ulsu urum.

43
00:03:35,740 --> 00:03:38,580
Oma-walale peka turum,

44
00:03:38,580 --> 00:03:43,300
oma-walena sukundu oma aima auli ˻pulele˼,

45
00:03:43,300 --> 00:03:47,800
oma wan andret pipti tre,

46
00:03:47,800 --> 00:03:50,840
pirim akiliinga-pe walale sungu naa nirim.

47
00:03:50,840 --> 00:03:54,080
Yesos-ni eninindu nimba mele:

48
00:03:54,080 --> 00:03:56,140
“Langi oku nai!”

49
00:03:56,140 --> 00:03:57,420
nirim.

50
00:03:57,420 --> 00:04:02,800
Lumbili andúlima-ni ‘Yi ili yu sika oliunga Auliele.’

51
00:04:02,800 --> 00:04:08,140
niku piliikuliinga eninga yi te-ni “Nu naeye?”

52
00:04:08,140 --> 00:04:13,200
nimba walsipa piliimbandu pipili tepa mundu-mong tirim.

53
00:04:13,200 --> 00:04:19,500
Yesos omba pllawa kalúlima liipa enini moke tepa sipa,

54
00:04:19,500 --> 00:04:25,280
pe omama aku-sipa liipa enini moke tepa sirim-ko.

55
00:04:25,280 --> 00:04:30,200
Yesos kolupa kene lomburupa ola molupa kene,

56
00:04:30,200 --> 00:04:32,260
i tepa mulurum,

57
00:04:32,260 --> 00:04:38,980
ui wale tale ‘Yu lomburupu ola mulurundu mele we moliu mele kanangi!’

58
00:04:38,980 --> 00:04:41,100
nimba liipa ora sirim,

59
00:04:41,100 --> 00:04:44,400
ili wale yupuku-sipale tirim.

60
00:04:44,400 --> 00:04:52,500
21:15-25 Yesos-ni Pita-ndu ‘Alsukunu Lumbili Ui.’ Nirim Temanele

61
00:04:52,500 --> 00:05:03,020
21:15-19 Yesos-ni Wale Yupuku Pita-ndu Nimba Mele: “Nanga Sipsipima Langi Sinjui!” Nirim Temanele

62
00:05:03,020 --> 00:05:09,360
Langi noku pora siring kene Yesos-ni Saimon-Pita-ndu nimba mele:

63
00:05:09,360 --> 00:05:11,380
“Jon-málu Saimon,

64
00:05:11,380 --> 00:05:15,780
yi ima-ni na numanu monjulemele mele mandupa,

65
00:05:15,780 --> 00:05:20,620
nu-ni na numanu monjullu mele sika aima olandupaye?”

66
00:05:20,620 --> 00:05:21,740
nirim.

67
00:05:21,740 --> 00:05:24,580
Pita-ni pundu topa nimba mele:

68
00:05:24,580 --> 00:05:25,880
“Auliele,

69
00:05:25,880 --> 00:05:29,880
sika na-ni nu numanu monjuliu kanollu.”

70
00:05:29,880 --> 00:05:31,160
nirim.

71
00:05:31,160 --> 00:05:33,680
Yesos-ni nimba mele:

72
00:05:33,680 --> 00:05:39,520
“Aku lem nanga kung-sipsip walúma langi sinjui!”

73
00:05:39,520 --> 00:05:40,740
nirim.

74
00:05:40,740 --> 00:05:45,280
Yesos-ni alsupa wale tale-sipa nimba mele:

75
00:05:45,280 --> 00:05:47,440
“Jon-málu Saimon,

76
00:05:47,440 --> 00:05:52,000
sika nu-ni na numanu monjullu mola móluye?”

77
00:05:52,000 --> 00:05:53,180
nirim.

78
00:05:53,180 --> 00:05:56,080
Pita-ni pundu topu nimba mele:

79
00:05:56,080 --> 00:05:57,460
“Auliele,

80
00:05:57,460 --> 00:06:01,380
sika na-ni nu numanu monjuliu kanollu.”

81
00:06:01,380 --> 00:06:02,460
nirim.

82
00:06:02,460 --> 00:06:04,880
Yesos-ni nimba mele:

83
00:06:04,880 --> 00:06:09,500
“Aku lem nu nanga kung-sipsipma tápu tinjui!”

84
00:06:09,500 --> 00:06:10,680
nirim.

85
00:06:10,680 --> 00:06:15,640
Ena yupuku-sipa Yesos-ni Pita-ndu nimba mele:

86
00:06:15,640 --> 00:06:17,840
“Jon-málu Saimon,

87
00:06:17,840 --> 00:06:19,940
na numanu monjulluye?”

88
00:06:19,940 --> 00:06:21,140
nirim.

89
00:06:21,140 --> 00:06:26,180
Yesos-ni wale yupuku-sipa “Na numanu monjulluye?”

90
00:06:26,180 --> 00:06:33,080
nimba walsurum mele piliipaliinga Pita numanu kis panjipa kene nimba mele:

91
00:06:33,080 --> 00:06:34,500
“Auliele,

92
00:06:34,500 --> 00:06:37,520
nu uluma pali kanollu.

93
00:06:37,520 --> 00:06:42,640
Na-ni sika nu numanu monjuliu kanollu kanili.”

94
00:06:42,640 --> 00:06:43,840
nirim.

95
00:06:43,840 --> 00:06:47,040
Yesos-ni yundu nimba mele:

96
00:06:47,040 --> 00:06:51,520
“Aku lem nu-ni nanga kung-sipsipma langi sinjui!”

97
00:06:51,520 --> 00:06:53,560
˻nirim.˼

98
00:06:53,560 --> 00:06:57,180
“Na-ni nundu aima sika nimbu siker:

99
00:06:57,180 --> 00:07:03,700
“Ui nu kang-kene molkunu kene nu-nunu bale panjikunu,

100
00:07:03,700 --> 00:07:09,000
nu-nunu tenga punindu numanale-ni piliikunu kene purunu,

101
00:07:09,000 --> 00:07:20,280
akiliinga-pe nu anda lekunu kene nunga ki-sele sunu sini kene yi te-ni lupa nunga bale panjinjipa,

102
00:07:20,280 --> 00:07:22,180
nu ‘naa pumbu.’

103
00:07:22,180 --> 00:07:24,920
niní koleana memba pumba.”

104
00:07:24,920 --> 00:07:25,920
niker.”

105
00:07:25,920 --> 00:07:27,040
nirim.

106
00:07:27,040 --> 00:07:39,280
Yesos-ni ˻ung-eku ili turum akili˼ Pita toku kunjingí kolumba mele akili-ni yu Pulu Yili-nga bili paka tonjumba mele nirim.

107
00:07:39,280 --> 00:07:43,880
Aku nimba kene yu-ni Pita-ndu “Na lumbili ui!”

108
00:07:43,880 --> 00:07:45,280
nirim.

109
00:07:45,280 --> 00:07:53,560
21:20-25 Yesos-ni Numanu Munjurum Lumbili Anduli Yilindu Nirim Mele Temanele

110
00:07:53,560 --> 00:08:04,060
Pita-ni topele topa Yesos-ni numanu munjurum lumbili anduli yili kanurum kene aelepa elsele lumbili urum.

111
00:08:04,060 --> 00:08:15,680
(Pita-ni kanurum yili yu ui Yesos wasie langi noku muluring kene yu Yesos mulurumna nondupa molupa kene nimba mele:

112
00:08:15,680 --> 00:08:17,020
“Auliele,

113
00:08:17,020 --> 00:08:21,440
oliunga yi nae-ni nu ele-túma liipa simbaye?”

114
00:08:21,440 --> 00:08:23,400
nirim yi kanili.)

115
00:08:23,400 --> 00:08:29,780
Pita-ni yi kanili kanupaliinga Yesos walsipa kene nimba mele:

116
00:08:29,780 --> 00:08:31,240
“Auliele,

117
00:08:31,240 --> 00:08:33,900
ne-yili nambi tembaye?”

118
00:08:33,900 --> 00:08:35,060
nirim.

119
00:08:35,060 --> 00:08:38,060
Yesos-ni pundu topa nimba mele:

120
00:08:38,060 --> 00:08:43,760
“‘Na kelepu yandu ombúndu yu ui kona mulupili!’

121
00:08:43,760 --> 00:08:47,680
nindu lem akili nunga kongunaleye?

122
00:08:47,680 --> 00:08:49,800
Nu na lumbili ui!”

123
00:08:49,800 --> 00:08:50,960
nirim.

124
00:08:50,960 --> 00:09:00,100
Yesos-ni aku nirim-na piliiku kene ung te anju-anju anginipilima niku siringele i-sipa mele:

125
00:09:00,100 --> 00:09:03,980
“Lumbili anduli ili kulú naa kolumba.”

126
00:09:03,980 --> 00:09:05,180
niring.

127
00:09:05,180 --> 00:09:09,440
Akiliinga-pe Yesos-ni “Yu naa kolumba.”

128
00:09:09,440 --> 00:09:11,240
ni naa nirim.

129
00:09:11,240 --> 00:09:18,440
“‘Na kelepu yandu ombú kene yu ui we kona mulupili!’

130
00:09:18,440 --> 00:09:20,880
nindu lem akili nunga kongunaleye?”

131
00:09:20,880 --> 00:09:22,120
nirim.

132
00:09:22,120 --> 00:09:33,140
Lumbili anduli yi kanili-ni ˻Yesos-kene˼ ulu wendu urum akuma pali kanurum mele nimba sipa bukna turum.

133
00:09:33,140 --> 00:09:42,760
Yi kanili oliu piliilimulu ‘Yunu-ni kanurum mele nimba silimále aima sika nilimú.’

134
00:09:42,760 --> 00:09:44,740
nimbu piliilimulu.

135
00:09:44,740 --> 00:09:49,340
Yesos-ni ulu pulele tirim-ma kepe.

136
00:09:49,340 --> 00:09:56,280
Ulu tirim-ma pali bukna tolkumulanje ma-koleale pali si nilka,

137
00:09:56,280 --> 00:10:00,600
buk akuma kapula naa nosilkumulanje.

138
00:10:00,600 --> 00:10:04,000
˻Aku manda.˼

