﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,200
Noo̱ xíka Jesús kuaꞌa̱n na̱ ñoó ni̱ xini na̱ ió iin ta̱a ko̱ túu noo̱,

2
00:00:11,200 --> 00:00:13,920
ta nda̱ ni̱ kaki va ra káa ra dión.

3
00:00:13,920 --> 00:00:17,040
Dá ni̱ nda̱to̱ꞌón ñaá ta̱a xíonoo xíꞌín ná ñoó,

4
00:00:17,040 --> 00:00:18,140
ta kaá ra̱:

5
00:00:18,140 --> 00:00:19,400
―Maestro,

6
00:00:19,400 --> 00:00:22,000
¿ndá yoo ni̱ ya̱ꞌa ni̱ kee kua̱chi,

7
00:00:22,000 --> 00:00:24,460
á mií rá o na̱ veꞌe ra,

8
00:00:24,460 --> 00:00:27,700
sa̱ꞌá ño̱ó ko̱ túu noo̱ rá ni̱ kaki ra?

9
00:00:27,700 --> 00:00:29,920
Dá ni̱ kaa Jesús xíꞌín rá:

10
00:00:29,920 --> 00:00:32,220
―O̱ du̱ú sa̱ꞌá kua̱chi mií rá,

11
00:00:32,220 --> 00:00:36,660
ta o̱ du̱ú sa̱ꞌá kua̱chi ni̱ kee na̱ veꞌe ra káa ra dión.

12
00:00:36,660 --> 00:00:37,560
Dión káa ra,

13
00:00:37,560 --> 00:00:42,480
dá kía̱n naꞌa̱ yuꞌu̱ ña̱ ndato nda̱ꞌo kuu kee Ndios xíꞌín rá.

14
00:00:42,480 --> 00:00:45,260
Ta miía̱n kánian kee yuꞌu̱ choon,

15
00:00:45,260 --> 00:00:50,900
ña̱ ni̱ saꞌanda na̱ ni̱ ta̱ndaꞌá yuꞌu̱ ve̱ii viti túu ii̱,

16
00:00:50,900 --> 00:00:53,180
dá chi̱ sa̱ ve̱i kuaa vá.

17
00:00:53,180 --> 00:00:55,140
Chi̱ tá ná kuaa,

18
00:00:55,140 --> 00:00:57,220
ko̱ íin ka̱ kuu kechóon.

19
00:00:57,220 --> 00:01:00,980
Dá chi̱ xía̱n nani iói̱ ñayuú yóꞌo,

20
00:01:00,980 --> 00:01:04,320
kúúí na̱ dátoo̱n no̱ó ña̱yuu ―kaá na̱.

21
00:01:04,320 --> 00:01:05,500
Ni̱ ndiꞌi,

22
00:01:05,500 --> 00:01:09,920
dá ni̱ daká Jesús lúꞌu̱ ñóꞌo̱ xíꞌín ta̱di̱í na̱.

23
00:01:09,920 --> 00:01:11,720
Dá ni̱ nduuan ndeiꞌi̱.

24
00:01:11,720 --> 00:01:17,140
Dá ni̱ chi̱ndaá na̱án sata̱ nduchí nóó ta̱a ko̱ túu noo̱ ñoó.

25
00:01:17,140 --> 00:01:18,820
Dá ni̱ kaa na̱ xíꞌín rá:

26
00:01:18,820 --> 00:01:23,360
―Kuaꞌán nakatón noo̱o̱n ta̱kui̱í ñóꞌo nda̱ yuꞌú pila,

27
00:01:23,360 --> 00:01:26,760
ña̱ naní Siloé ñoó ―kaá na̱.

28
00:01:26,760 --> 00:01:30,980
(To̱ꞌon yóꞌo kóni̱ kaa ta̱kui̱í ve̱i iin ka̱ xíán.)

29
00:01:30,980 --> 00:01:32,580
Tá ni̱ saa̱ ra̱ ñoó,

30
00:01:32,580 --> 00:01:34,520
ta ni̱ na̱kata ra noo̱ rá,

31
00:01:34,520 --> 00:01:38,360
ta kúú sa̱ nde̱ꞌé vá rá ni̱ na̱ndió ko̱o ra kuaꞌa̱n ra̱.

32
00:01:38,360 --> 00:01:44,620
Dá ni̱ kaa na̱ ndéi yati xíꞌín rá xíꞌín dao ka̱ na̱ náꞌá ña̱ kúú rá ta̱a ko̱ túu noo̱:

33
00:01:44,620 --> 00:01:48,160
―¿Á du̱ú ta̱a ió sáti ñoó kúú ra̱ káa?

34
00:01:48,160 --> 00:01:49,140
―kaá na̱.

35
00:01:49,140 --> 00:01:50,140
―Jaa̱n,

36
00:01:50,140 --> 00:01:52,680
ñaá kúú rá ―kaá dao na.

37
00:01:52,680 --> 00:01:54,280
Ta dao ka̱ na̱ kaá:

38
00:01:54,280 --> 00:01:55,160
―Ko̱ó,

39
00:01:55,160 --> 00:01:56,680
dión káa oon va ra.

40
00:01:56,680 --> 00:01:57,900
Ta mií rá kaá:

41
00:01:57,900 --> 00:01:59,840
―Ñaá vá kúú yuꞌu̱.

42
00:01:59,840 --> 00:02:01,820
Dá ni̱ nda̱to̱ꞌón ñaá ná:

43
00:02:01,820 --> 00:02:04,420
―¿Ndi ni̱ kuu ni̱ na̱tu̱u noo̱o̱n?

44
00:02:04,420 --> 00:02:05,680
Dá ni̱ kaa ra̱:

45
00:02:05,680 --> 00:02:11,340
―Ta̱a naní Jesús ñoó ni̱ ka̱va̱ꞌa lúꞌu̱ ndeiꞌi̱ xíꞌín ta̱di̱í ra̱,

46
00:02:11,340 --> 00:02:14,740
dá ni̱ chi̱ndaá ra̱án sata̱ nduchí nóói̱.

47
00:02:14,740 --> 00:02:16,480
Dá ni̱ kaa ra̱ xíꞌíín:

48
00:02:16,480 --> 00:02:19,520
“Kuaꞌán noo̱ nákaa̱ pila Siloé,

49
00:02:19,520 --> 00:02:22,520
ta ñoó nakatón noo̱o̱n”,

50
00:02:22,520 --> 00:02:23,720
kaá ra̱ xíꞌíi̱n.

51
00:02:23,720 --> 00:02:24,940
Dá ni̱ saꞌi̱n,

52
00:02:24,940 --> 00:02:26,980
dá tá ni̱ na̱katai noo̱í,

53
00:02:26,980 --> 00:02:28,640
ta kúú ni̱ na̱tu̱u vaan.

54
00:02:28,640 --> 00:02:30,400
Dá ni̱ nda̱to̱ꞌón ñaá ná:

55
00:02:30,400 --> 00:02:32,280
―¿Ndeí nákaa̱ ta̱a ñoó?

56
00:02:32,280 --> 00:02:33,460
Dá ni̱ kaa ra̱:

57
00:02:33,460 --> 00:02:35,020
―Ko̱ náꞌá taꞌon vei.

58
00:02:35,020 --> 00:02:41,080
Dá ni̱ kee na ndáka na ta̱a ni̱ na̱tu̱u noo̱ ñoó kuaꞌa̱n na̱ no̱ó ta̱ fariseo.

59
00:02:41,080 --> 00:02:49,300
Ta kuu̱ nániꞌi̱ ndée̱ na̱ Israel ni̱ ka̱va̱ꞌa Jesús ndeiꞌi̱ ni̱ chi̱ndaá na̱án noo̱ ta̱a ñoó,

60
00:02:49,300 --> 00:02:50,700
dá ni̱ na̱tu̱uan.

61
00:02:50,700 --> 00:02:56,060
Dá ni̱ nda̱to̱ꞌón taꞌani ñaá ta̱ fariseo ñoó ndi ni̱ kuu,

62
00:02:56,060 --> 00:02:57,820
dá ni̱ na̱tu̱u noo̱ rá.

63
00:02:57,820 --> 00:02:59,880
Dá ni̱ kaa ta̱a ñoó xíꞌín rá:

64
00:02:59,880 --> 00:03:03,660
―Iin ta̱a ni̱ chi̱ndaá ndeiꞌi̱ sata̱ nduchí nóói̱,

65
00:03:03,660 --> 00:03:06,340
dá ni̱ saꞌi̱n ni̱ na̱katai ña̱,

66
00:03:06,340 --> 00:03:08,100
ta túu vaan viti.

67
00:03:08,100 --> 00:03:10,940
Dá ni̱ kaa dao ta̱ fariseo ñoó:

68
00:03:10,940 --> 00:03:15,260
―O̱ du̱ú taꞌon ta̱a ni̱ ta̱ndaꞌá Ndios kasaa̱ kúú ta̱a ñoó,

69
00:03:15,260 --> 00:03:18,380
dá chi̱ ni̱ ya̱ꞌa ra kuu̱ nániꞌi̱ ndée̱ yo̱.

70
00:03:18,380 --> 00:03:20,020
Ta dao ka̱ ra̱ kaá:

71
00:03:20,020 --> 00:03:24,940
―¿Ndi kee ví iin ta̱a kómí kua̱chi kee ra ña̱ náꞌano yóꞌo?

72
00:03:24,940 --> 00:03:28,800
Ta kúú ni̱ ka̱sáꞌá naá táꞌan mií rá ndéi ra.

73
00:03:28,800 --> 00:03:32,360
Dá ni̱ nda̱to̱ꞌón tuku ra ta̱a ni̱ na̱tu̱u noo̱ ñoó:

74
00:03:32,360 --> 00:03:35,400
―¿Ndá yoo kúú ta̱a ni̱ ndu̱va̱ꞌa noo̱o̱n,

75
00:03:35,400 --> 00:03:36,340
káꞌón?

76
00:03:36,340 --> 00:03:37,840
Dá ni̱ kaa ta̱a ñoó:

77
00:03:37,840 --> 00:03:40,280
―Iin profeta va kúú rá.

78
00:03:40,280 --> 00:03:48,640
Tído ko̱ ní kándísa taꞌon ta̱ néꞌe choon no̱ó na̱ Israel ña̱ ni̱ sa̱ kuu ra iin ta̱a ko̱ túu noo̱,

79
00:03:48,640 --> 00:03:51,940
ta ko̱ kándísa ra ña̱ ni̱ ndu̱va̱ꞌa ra.

80
00:03:51,940 --> 00:03:57,600
Sa̱ꞌá ño̱ó ni̱ kana ra tatá ta̱a ni̱ na̱tu̱u noo̱ ñoó xíꞌín naná ra̱,

81
00:03:57,600 --> 00:03:59,040
dá ni̱ nda̱to̱ꞌón ñaá rá:

82
00:03:59,040 --> 00:04:01,720
―¿Á de̱ꞌe ní kúú ta̱a yóꞌo?

83
00:04:01,720 --> 00:04:05,620
Ta káꞌa̱n ní ña̱ nda̱ ni̱ kaki ra ko̱ túu noo̱ rá.

84
00:04:05,620 --> 00:04:06,000
Ta,

85
00:04:06,000 --> 00:04:08,720
¿ndi ni̱ kuu ña̱ ndéꞌé rá viti?

86
00:04:08,720 --> 00:04:10,500
Dá ni̱ kaa na̱ xíꞌín rá:

87
00:04:10,500 --> 00:04:13,560
―Náꞌá nduꞌu̱ ña̱ kúú xí de̱ꞌe ndu,

88
00:04:13,560 --> 00:04:17,240
ta miía̱n ndaa̱ kuiti ko̱ túu noo̱ xí nda̱ ni̱ kaki xi.

89
00:04:17,240 --> 00:04:21,960
Tído ko̱ náꞌá taꞌon nduꞌu̱ ndi ni̱ kuu ni̱ na̱tu̱u noo̱ xí.

90
00:04:21,960 --> 00:04:25,900
Ta ko̱ náꞌá taꞌon ndu ndá yoo ni̱ kedaá xíꞌín xí,

91
00:04:25,900 --> 00:04:27,620
dá ni̱ na̱tu̱u noo̱ xí.

92
00:04:27,620 --> 00:04:29,480
Ndato̱ꞌón ní mií xí,

93
00:04:29,480 --> 00:04:31,740
chi̱ ta̱a sa̱va̱ꞌa vá kúú xí.

94
00:04:31,740 --> 00:04:36,760
Sa̱ kánian ki̱ꞌo mií xí kuendá sa̱ꞌá ña̱ ni̱ ndoꞌo xi ―kaá na̱.

95
00:04:36,760 --> 00:04:39,000
Dión ni̱ kaa na̱ veꞌe ra,

96
00:04:39,000 --> 00:04:43,140
dá chi̱ yuꞌú na̱ kée ta̱ néꞌe choon no̱ó na̱ Israel.

97
00:04:43,140 --> 00:04:51,160
Dá chi̱ sa̱ ni̱ ka̱ndo̱o ra ña̱ ndidaá ña̱yuu nakoni ña̱ Jesús kúú na̱ dáka̱ki ñaá,

98
00:04:51,160 --> 00:04:55,220
no̱ón kúú na̱ taxí rá veꞌe noo̱ nátaka na̱ ñoo ñoó.

99
00:04:55,220 --> 00:04:58,000
Sa̱ꞌá ño̱ó ni̱ kaꞌa̱n na̱ veꞌe ra:

100
00:04:58,000 --> 00:04:59,680
“Ndato̱ꞌón ní mií xí,

101
00:04:59,680 --> 00:05:03,140
dá chi̱ ta̱a sa̱va̱ꞌa vá kúú xí.”

102
00:05:03,140 --> 00:05:07,840
Dá ni̱ na̱ndió kuéi tuku ra ni̱ kana ra ta̱a ni̱ na̱tu̱u noo̱ ñoó.

103
00:05:07,840 --> 00:05:09,460
Dá ni̱ kaa ra̱ xíꞌín rá:

104
00:05:09,460 --> 00:05:13,660
―Kánian naki̱ꞌo yoꞌó ña̱ñóꞌó noo̱ Ndios va,

105
00:05:13,660 --> 00:05:18,980
dá chi̱ náꞌá vá nduꞌu̱ ña̱ iin ta̱a kómí kua̱chi va kúú ta̱a ñoó.

106
00:05:18,980 --> 00:05:20,880
Dá ni̱ kaa ta̱a ñoó xíꞌín rá:

107
00:05:20,880 --> 00:05:26,000
―Ko̱ náꞌá taꞌon yuꞌu̱ á ta̱a kómí kua̱chi kúú rá o ko̱ó.

108
00:05:26,000 --> 00:05:30,860
Sa̱va̱ꞌa ña̱ náꞌá yuꞌu̱ kíán ña̱ ni̱ sa̱ kuui iin ta̱a ko̱ túu noo̱,

109
00:05:30,860 --> 00:05:34,240
tído viti ni̱ na̱tu̱u noo̱í ni̱ kee ra.

110
00:05:34,240 --> 00:05:37,500
Dá ni̱ na̱ndió kuéi tuku ra ni̱ nda̱to̱ꞌón ñaá rá:

111
00:05:37,500 --> 00:05:39,820
―¿Ndi ni̱ kee ta̱a ñoó xíꞌón?

112
00:05:39,820 --> 00:05:40,760
¿Ndi ni̱ kuu,

113
00:05:40,760 --> 00:05:42,260
dá ni̱ na̱tu̱u noo̱o̱n?

114
00:05:42,260 --> 00:05:43,580
Dá ni̱ kaa ra̱:

115
00:05:43,580 --> 00:05:45,880
―Sa̱ ni̱ na̱kani vai xíꞌín ndó,

116
00:05:45,880 --> 00:05:49,460
tído ko̱ kékuendá taꞌon ndó ña̱ káꞌi̱n xíꞌín ndó.

117
00:05:49,460 --> 00:05:53,420
¿Ndiva̱ꞌa kóni̱ tuku ndó nakanii xíꞌín ndó?

118
00:05:53,420 --> 00:05:56,580
¿Á kóni̱ taꞌani ndoꞌó ndiko̱ ndo̱ ta̱a ñoó,

119
00:05:56,580 --> 00:05:57,300
nda̱ni?

120
00:05:57,300 --> 00:06:01,800
Ta kúú ni̱ kaꞌa̱n ndava̱ꞌa ta̱ fariseo ñoó xíꞌín ta̱a ni̱ ndu̱va̱ꞌa ñoó,

121
00:06:01,800 --> 00:06:02,720
ta kaá ra̱:

122
00:06:02,720 --> 00:06:06,060
―Mií vá yoꞌó kúú ra̱ ndíko̱ ta̱a ñoó.

123
00:06:06,060 --> 00:06:07,380
Tído nduꞌu̱,

124
00:06:07,380 --> 00:06:10,280
Moisés va kúú na̱ ndíko̱ nduꞌu̱.

125
00:06:10,280 --> 00:06:15,080
Dá chi̱ náꞌá ndú ña̱ ni̱ kaꞌa̱n túu Ndios xíꞌín Moisés.

126
00:06:15,080 --> 00:06:16,660
Tído ta̱a ñoó,

127
00:06:16,660 --> 00:06:19,200
ko̱ náꞌá taꞌon ndu ndeí ni̱ kii ra.

128
00:06:19,200 --> 00:06:21,040
Dá ni̱ kaa ta̱a ñoó xíꞌín rá:

129
00:06:21,040 --> 00:06:23,480
―Naá vá inii̱ xiníi̱ ndoꞌó,

130
00:06:23,480 --> 00:06:27,260
chi̱ ni̱ ndu̱va̱ꞌa ndisa ta̱a ñoó noo̱í,

131
00:06:27,260 --> 00:06:31,780
tído ko̱ kándaa̱ ii̱ vá ini ndo̱ ndeí ni̱ kii ra.

132
00:06:31,780 --> 00:06:38,600
Chi̱ náꞌá vá yó ña̱ ko̱ seídóꞌo taꞌon Ndios na̱ kómí kua̱chi tá xíka̱ na̱ ña̱ mani̱ noo̱ ná.

133
00:06:38,600 --> 00:06:41,680
Tído tá yuꞌú niꞌini yó Ndios,

134
00:06:41,680 --> 00:06:43,620
ta kée yó ña̱ kóni̱ na̱,

135
00:06:43,620 --> 00:06:47,000
dá kía̱n seídóꞌo na ña̱ xíka̱ yo̱ noo̱ ná.

136
00:06:47,000 --> 00:06:48,720
Ta nda̱ mií saꞌa̱ ñayuú,

137
00:06:48,720 --> 00:06:56,840
ta nda̱ viti ko̱ níꞌi̱ to̱ꞌon taꞌon yó ña̱ kandeé iin ña̱yuu nduva̱ꞌa na iin na̱ ni̱ kaki ko̱ túu noo̱.

138
00:06:56,840 --> 00:06:59,760
Tá ko̱ ní kíi ta̱a ñoó noo̱ Ndios,

139
00:06:59,760 --> 00:07:04,180
dá kía̱n o̱ kándeé taꞌon ra nduva̱ꞌa ra iin na̱ ko̱ túu noo̱.

140
00:07:04,180 --> 00:07:06,740
Dá ni̱ kaa ta̱ fariseo ñoó xíꞌín rá:

141
00:07:06,740 --> 00:07:09,460
―Ti̱xi ndáꞌa̱ kua̱chi va ni̱ kaki yoꞌó.

142
00:07:09,460 --> 00:07:11,100
¿Ndá yoo kúú yoꞌó,

143
00:07:11,100 --> 00:07:12,080
xinóo̱n,

144
00:07:12,080 --> 00:07:14,440
ña̱ dánaꞌa̱ diꞌaón no̱ó nduꞌu̱?

145
00:07:14,440 --> 00:07:18,140
Dá ni̱ taxí ñaá rá ini veꞌe noo̱ nátaka na̱ ñoo ñoó.

146
00:07:18,140 --> 00:07:25,000
Kúú ni̱ ka̱ndaa̱ ini Jesús ña̱ ni̱ taxí ñaá ta̱ fariseo ini veꞌe noo̱ nátaka na̱ ñoo ñoó.

147
00:07:25,000 --> 00:07:27,040
Dá tá ni̱ na̱níꞌi̱ ñaá ná,

148
00:07:27,040 --> 00:07:28,720
dá ni̱ kaa na̱ xíꞌín rá:

149
00:07:28,720 --> 00:07:31,720
―¿Á kándéé inóo̱n na̱ kúú de̱ꞌe Ndios?

150
00:07:31,720 --> 00:07:32,980
Dá ni̱ kaa ra̱:

151
00:07:32,980 --> 00:07:34,620
―¿Ndá yoo kúú no̱ón,

152
00:07:34,620 --> 00:07:35,480
tatá,

153
00:07:35,480 --> 00:07:37,220
dá ná kandeé iníi̱ ná?

154
00:07:37,220 --> 00:07:39,240
Dá ni̱ kaa Jesús xíꞌín rá:

155
00:07:39,240 --> 00:07:40,940
―Sa̱ ni̱ xino̱n ná.

156
00:07:40,940 --> 00:07:44,260
Ta mií na̱ ndátóꞌón xíꞌón vitíꞌón kúú ná.

157
00:07:44,260 --> 00:07:45,660
Dá ni̱ kaa ra̱:

158
00:07:45,660 --> 00:07:47,720
―Kándéé iníi̱ mií ní,

159
00:07:47,720 --> 00:07:48,740
satoꞌi̱.

160
00:07:48,740 --> 00:07:51,640
Dá ni̱ ka̱sáꞌá rá ndáño̱ꞌo ñaá rá.

161
00:07:51,640 --> 00:07:54,760
Dá ni̱ kaa Jesús xíꞌín ña̱yuu ndíta ñoó:

162
00:07:54,760 --> 00:07:57,060
―Ve̱i yuꞌu̱ ñayuú yóꞌo,

163
00:07:57,060 --> 00:08:00,520
dá ndeyíko̱i̱ nío̱ iin rá iin ña̱yuu.

164
00:08:00,520 --> 00:08:01,120
Dión,

165
00:08:01,120 --> 00:08:03,460
dá ná natu̱u noo̱ na̱ ko̱ túu noo̱.

166
00:08:03,460 --> 00:08:05,160
Ta na̱ túu noo̱,

167
00:08:05,160 --> 00:08:07,080
o̱ kátu̱u taꞌon noo̱ ná.

168
00:08:07,080 --> 00:08:11,620
Tá ni̱ seídóꞌo dao ta̱ fariseo ndíta ñoó ña̱ ni̱ kaꞌa̱n na̱ dión,

169
00:08:11,620 --> 00:08:13,460
dá ni̱ kaa ra̱ xíꞌín ná:

170
00:08:13,460 --> 00:08:16,360
―¿Á ta̱a ko̱ túu noo̱ taꞌani kúú ndú,

171
00:08:16,360 --> 00:08:17,380
xiní ní?

172
00:08:17,380 --> 00:08:19,360
Dá ni̱ kaa Jesús xíꞌín rá:

173
00:08:19,360 --> 00:08:23,240
―Va̱ꞌa cháá ka̱ ní sá kuu ndó ta̱ ko̱ túu noo̱,

174
00:08:23,240 --> 00:08:27,540
dá kía̱n o̱ kátai̱ kua̱chi taꞌon ndó saꞌa̱ kua̱chi kée ndó.

175
00:08:27,540 --> 00:08:30,480
Tído kaá ndo̱ ña̱ túu noo̱ ndo̱,

176
00:08:30,480 --> 00:08:33,400
sa̱ꞌá ño̱ó tái̱ kua̱chi ndó noo̱ Ndios.

