\id TIT
\h Tito
\mt To̱ʼon yóʼo kía̱n ni̱ taa San Pablo ni̱ saʼa̱n noo̱ Tito
\c 1
\s Káʼa̱n Pablo ndisáʼán xíʼín Tito
\p
\v 1 Yuʼu̱ kúú Pablo, na̱ kéchóon noo̱ Ndios, ta kúúí iin apóstol, na̱ néʼe to̱ʼon Jesucristo, dá ná kasandaá ña̱yuu ni̱ ka̱xi Ndios kandeé káʼano iní na̱ Jesús, ta kasandaá taʼani na kanaʼá ná to̱ʼon ndaa̱ saʼa̱ mií ná, dá ná kandeé ná kee na táto̱ʼon ki̱ʼo kóni̱ Ndios,
\v 2 ta ná koo ta̱ndeé iní na̱ ña̱ iin kuu̱ koni na̱ kataki chíchí ná. Ta mií vá Ndios ni̱ xi̱ʼo to̱ʼon na ña̱ koo dión ndá rá ko̱ ñáʼa̱ kasáʼá ñayuú yóʼo, ta ko̱ káʼa̱n to̱ʼón taʼon na.
\v 3 Dá tá ni̱ kasa̱ndaá kuu̱ ni̱ chi̱kaa̱ ini mií Ndios, dá ni̱ naʼa̱ na̱ to̱ʼon ndaa̱ saʼa̱ mií ná. Ta ni̱ taʼa̱nda̱ choon noo̱í ña̱ dánaʼi̱ ñá no̱ó ña̱yuu ni̱ kee mií Ndios, na̱ dáka̱ki ñaá.
\p
\v 4 Ta káʼa̱n yuʼu̱ ndisáʼán xíʼín yoʼó, Tito. Ta miía̱n ndaa̱ kuiti kúúón táto̱ʼon de̱ʼi sa̱ʼá ña̱ kándéé ino̱n Jesús. Mií tatá yo̱ Ndios xíʼín satoʼo yo̱ Jesucristo, na̱ dáka̱ki ñaá, ná kee ña̱ mani̱ xíʼín yoʼó, ta ná kuʼu̱ ini na̱ sa̱ʼo̱n, ta ná ki̱ʼo na ña̱ koo va̱ʼa ino̱n.
\s Diʼa kánian kee ta̱ sáʼano xíʼín ra̱ káʼán kaneʼe choon no̱ó na̱ kúú kuendá Jesús
\p
\v 5 Ni̱ da̱nkoo yuʼu̱ yo̱ʼó yúku̱ íin ini ta̱ñoʼo̱ naní Creta, dá ndeyíko̱n choon no̱ó na̱ kúú kuendá Jesús xaa̱n, dá ki̱ʼón choon no̱ó ra̱ sáʼano, dá ná kandita ra no̱ó na̱ kúú kuendá Jesús ndéi iin rá iin ñoo xaa̱n táto̱ʼon ki̱ʼo ni̱ saʼándái̱ choon noo̱o̱n.
\v 6 Tído ná kakuu ra iin ta̱a kéndísáʼano no̱ó ña̱yuu, ta ná kakuu ra yíi̱ iin tóʼón ñáʼa̱, ta de̱ʼe ra ná kakuu ta kándísa Jesús. Ná dáʼa ni kaʼa̱n ña̱yuu ña̱ kúú xí takuáchí kini, o takuáchí ko̱ó ña̱ñóʼó.
\p
\v 7 Dá chi̱ miía̱n kánian kendísáʼano iin ra̱ ndáka na̱ kúú kuendá Jesús, chi̱ noo̱ mií Ndios ni̱ na̱tiin ra choon yóʼo. Ko̱ kánian kakuu ra ra̱ ndeé to̱ʼon, ni ra̱ yachi̱ káryíí, ni ra̱ kátoó koʼo, ni ra̱ kátoó ta̱ndóʼó, ni ra̱ kée saʼa̱ di̱ʼón mañá.
\v 8 Diʼa kánian kakuu ra iin ta̱a natiin va̱ʼa ña̱yuu veʼe ra, iin ra̱ kátoó kée ña̱ va̱ʼa, iin ta̱a ñóʼo ndiʼi ini, iin ra̱ kéndaa̱, iin ra̱ káa vii noo̱ Ndios, iin ra̱ kándéé chituu mií no̱ó ña̱ kini.
\v 9 Ta kánian kuiin toon ra xíʼín to̱ʼon ndaa̱ táto̱ʼon ki̱ʼo ni̱ da̱kuáʼa ra, dá ná kati̱ʼa ra kaʼa̱n niʼini ra táto̱ʼon dándáki ña̱ ndaa̱ saʼa̱ Ndios, dá ná kati̱ʼa ra kadi ra̱ yúʼu̱ na̱ kátoó dátu̱ú ñaá.
\p
\v 10 Dá chi̱ ndéi kua̱ʼá nda̱ʼo ta̱a ndeé to̱ʼon, ta kátoó ra̱ dánaʼa̱ ra̱ to̱ʼon ko̱ chóon, ta kóni̱ ra̱ dándaʼí ra̱ na̱ kúú kuendá Jesús. Ta ra̱ kée cháá ka̱ dión kúú ra̱ káʼa̱n ña̱ kánian taʼa̱nda̱ ñíi̱ ra̱ kúú kuendá Jesús.
\v 11 Ta miía̱n kánian kadi yo̱ yúʼu̱ rá, dá chi̱ xíonoo ra nádaká rá ña̱xintóni̱ ña̱yuu iin rá iin veʼe xíʼín ña̱ ko̱ kánian dánaʼa̱ ra̱, chi̱ kée ra saʼa̱ di̱ʼón mañá.
\v 12 Ta iin de̱ʼe ñoo mií vá Creta xaa̱n ni̱ taa saʼa̱ ña̱ kée ta̱a ñoo ra̱, chi̱ diʼa kuaʼa̱n ña̱ ni̱ taa ra: “Daá ta̱ to̱ʼón nda̱ʼo kúú ra̱ ñoo Creta, ta kúú rá ta̱ nde̱ʼé, ta kúú rá ta̱ du̱sá, ta kíti̱ nda̱ʼo kúú rá.”
\v 13 Ta ndaa̱ va káʼa̱n ra̱, xiní yuʼu̱. Sa̱ʼá ño̱ó koo ino̱n dána̱ni va̱ʼa chááón ra̱ kée dión xaa̱n, dá ná kandita ndaa̱ ra̱ xíʼín ña̱ ndaa̱ kándísa yó,
\v 14 dá kía̱n ná dáʼa ka̱ ni kekuendá ra̱ cuento to̱ʼón ni̱ ka̱va̱ʼa dao ta̱ Judío, ta ná o̱ kékuendá ka̱ ra̱ choon saʼándá ta̱a ni̱ ke̱xoo no̱ó ña̱ ndaa̱ sa̱ʼá Ndios.
\v 15 Ndidaá vá ña̱ʼa kúú ña̱ʼa vii no̱ó na̱ kómí iin nío̱ vii. Tído no̱ó na̱ kómí iin nío̱ yakó xíʼín na̱ ko̱ xi̱ín kándísa Jesús, ndidaá vá ña̱ʼa kúú ña̱ʼa yakó noo̱ ná, dá chi̱ ndinoʼo ña̱ kini nákani ini na̱, ta yakó nda̱ʼo ña̱xintóni̱ ná.
\v 16 Kaá ra̱ ña̱ náʼá rá Ndios, tído xíʼín ña̱ kée ra náʼa̱ ra̱ mií rá ña̱ kúú rá ta̱ to̱ʼón, dá chi̱ kúú rá ta̱ ti̱kíni̱, ta kúú rá ta̱a ndeé to̱ʼon, ta ni lúʼu̱ ña̱ va̱ʼa ko̱ kándéé rá kée ra.
\c 2
\s Ta koo ino̱n dánaʼo̱n táto̱ʼon káa rá ió ña̱ ndaa̱ kándísa yó
\p
\v 1 Tído yoʼó, kuaʼán yo̱ʼó ndi̱ʼi ino̱n dánaʼo̱n táto̱ʼon káa rá ió ña̱ ndaa̱ kándísa yó.
\v 2 Koo ino̱n dánaʼo̱n no̱ó ta̱ sa̱va̱ʼa ña̱ ná kañoʼo ini ra̱ no̱ó ña̱ʼa kée ra, ta ná koo ndísáʼano ini ra̱, ta ná kendísáʼano ra, ná kuita ndaa̱ ra̱ xíʼín ña̱ ndaa̱ kándísa yó, ná kuʼu̱ ini ra̱ saʼa̱ dao ka̱ ña̱yuu, ta kueé ni ná koo ini ra̱.
\v 3 Dión taʼani ná koo ini na̱ ñáʼa̱ sa̱va̱ʼa, ná koo ndísáʼano ini na̱. Ná dáʼa ni kanoo na kava̱ʼa na ña̱ to̱ʼón, ta ná dáʼa ni kakuu na na̱ kátoó koʼo. Ndinoʼo ña̱ va̱ʼa ná koo ini na̱ dánaʼa̱ na̱
\v 4 no̱ó na̱ ñáʼa̱ kua̱lí, dá ná kati̱ʼa na koni̱ na̱ yíi̱ ná xíʼín de̱ʼe kuálí na̱,
\v 5 dá ná kañoʼo ini na̱ no̱ó ña̱ kée na, dá ná kakuu na iin na̱ ñáʼa̱ kéndísáʼano, dá ná kati̱ʼa na kandaa va̱ʼa na veʼe na, dá ná koo va̱ʼa ini na̱, dá ná kañoʼo toon na ti̱xi ndáʼa̱ yíi̱ ná, dá kía̱n ná dáʼa ni ni̱ʼí ña̱yuu ndí ki̱án kaʼa̱n ndava̱ʼa na saʼa̱ to̱ʼon Ndios.
\p
\v 6 Ta koo taʼani ino̱n kaʼa̱n niʼínón noo̱ takuáchí yíí ña̱ kía̱n ná koo ini xi̱ kañoʼo ini xi̱ no̱ó ña̱ kée xi.
\v 7 Ta chikani miíón ña̱ kía̱n keva̱ʼón noo̱ ndidaá ña̱ʼa kéeón, dá ná kati̱ʼa xi keva̱ʼa xi. Ta noo̱ dánaʼo̱n, koo ino̱n dánaʼa̱ ndaa̱o̱n, ta dánaʼo̱n xíʼín ña̱ñóʼó,
\v 8 ta dánaʼo̱n xíʼín to̱ʼon ndaa̱, dá kía̱n ná dáʼa ni ni̱ʼí ña̱yuu ña̱ kaʼa̱n ndava̱ʼa na sa̱ʼo̱n, dá ná kakaʼan no̱ó na̱ xiní uʼu̱ ñaá sa̱ʼá ña̱ ko̱ níʼi̱ ná ndí ki̱án kaʼa̱n kini na saʼa̱ yo̱.
\p
\v 9 Ta kaʼa̱n niʼínón no̱ó na̱ ñóʼo ti̱xi ndáʼa̱ iin satoʼo ña̱ ná kueídóʼo ñaá ná, ta ná ndukú ná ña̱ nataʼan ini ra̱. Ná dáʼa ni ndaneʼe yúʼu̱ ná noo̱ rá,
\v 10 ta ná dáʼa ni koo kueʼé noo̱ ndáʼa̱ ná. Diʼa ná kendaa̱ na̱ ndidaá choon táʼa̱nda̱ noo̱ ná, dá kía̱n xíʼín ña̱ kée na, ná chindaya̱ʼi ña̱yuu ña̱ ndaa̱ saʼa̱ Ndios, na̱ dáka̱ki ñaá.
\p
\v 11 Dá chi̱ ni̱ naʼa̱ túu Ndios ña̱ mani̱ ni̱ kee na xíʼín ña̱yuu, dá niʼi̱ ndidaá ná ndi kee na ka̱ki na.
\v 12 Ta ña̱ mani̱ yóʼo kásto̱ʼon xíʼín yó ña̱ kánian dánkoo yó ndidaá ña̱ kini xíʼín ña̱ kátoó na̱ kúú kuendá ñayuú yóʼo kee na. Ta kásto̱ʼon taʼanian xíʼín yó ña̱ kánian kañoʼo inio̱ no̱ó ña̱ kée yó, ta kandei ndísáʼano yó, ta kandei yó kee yó ña̱ kóni̱ Ndios.
\v 13 Ki̱ʼo dión ná kee yó nani ndéi yó ndáti yó ta̱ndeé ini ndato kuaʼa̱n, chi̱ ndáti yó ndato náyeʼe̱ noo̱ nandió ko̱o Jesucristo, na̱ kúú Ndios káʼano, na̱ dáka̱ki ñaá, kasaa̱ na̱.
\v 14 Chi̱ ni̱ na̱ki̱ʼo na mií ná ni̱ xiʼi̱ na̱ saʼa̱ yó, dá ni̱ kuu ni̱ taó xóo na yó ti̱xi ndáʼa̱ ndidaá ña̱ kini. Ta ni̱ ndu̱vii ná yó, dá ni̱ nduu yó ña̱yuu mií ná, dá ná ndi̱ʼi ini yo̱ kee yó ña̱ va̱ʼa.
\v 15 Dión koo ino̱n dánaʼo̱n no̱ó na̱ kúú kuendá Jesús, ta kaʼa̱n niʼínón noo̱ ná. Ta xíʼín choon néʼón koo ino̱n dána̱nón na̱ ko̱ váʼa kée, ta ni iin tóʼón ña̱yuu o̱ sa̱ kónó kenóo na yo̱ʼó.
\c 3
\s Ni̱ da̱ndóo Ndios kua̱chi yó sa̱ʼá ña̱ kándéé iní yo̱ Jesús
\p
\v 1 Dándusaa̱ ino̱n na̱ kúú kuendá Jesús ña̱ kánian koo ña̱ñóʼó ná no̱ó ta̱ néʼe choon xíʼín ra̱ dándáki ñaá. Ná kueídóʼo ñaá ná, ta daá kuití ná kandei nduu na̱ kee na ña̱ va̱ʼa.
\v 2 Ta ná dáʼa ni koo ini na̱ kaʼa̱n uʼu̱ na̱ saʼa̱ ni iin ña̱yuu, ta ná dáʼa ni katoó na̱ ta̱ndóʼó. Diʼa va̱ʼa ná koo ini na̱, ta ndaʼí ná koo ini na̱ xíʼín ndidaá ña̱yuu.
\v 3 Dá chi̱ tá sa̱ naʼá sa̱ kuu yó ña̱yuu ndeé to̱ʼon, xíʼín ña̱yuu do̱ʼó, ta sa̱ xi̱onoo ndava̱ʼa yó, ta sa̱ ñoʼo yó ti̱xi ndáʼa̱ ndidaá ña̱ kini sa̱ ka̱toó mií yó xíʼín ña̱ kini sa̱ koni̱ ñíi̱ yo̱. Ta ni̱ sa̱ kuu yó ña̱yuu xíxi ini, xíʼín ña̱yuu uʼu̱ ini. Sa̱ ndukú yó ña̱ kía̱n koni uʼu̱ ñaá ña̱yuu, ta sa̱ xini uʼu̱ táʼan yó xíʼín dao ka̱ na̱.
\v 4 Tído iin kuu̱ ni̱ naʼa̱ Ndios, na̱ dáka̱ki ñaá, ña̱ va̱ʼa ini na̱, ta ni̱ naʼa̱ na̱ ña̱ kúʼu̱ ini na̱ saʼa̱ yo̱,
\v 5 dá ni̱ da̱káki ñaá ná. Tído ko̱ ní dákáki na yó sa̱ʼá ña̱ ni̱ kee yó ña̱ va̱ʼa. Diʼa ni̱ da̱káki na yó chi̱ ni̱ kuʼu̱ ini na̱ saʼa̱ yo̱. Chi̱ ni̱ da̱ndóo na kua̱chi yó, dá ni̱ na̱kaki sa̱á yo̱, ta Espíritu ii̱ mií ná kúú na̱ ni̱ ndee sa̱á ñaá,
\v 6 chi̱ ni̱ da̱kútí Ndios nío̱ yo̱ xíʼín Espíritu ii̱ mií ná sa̱ʼá ña̱ ni̱ kee Jesucristo, na̱ dáka̱ki ñaá.
\v 7 Dión ni̱ kee na, sa̱ʼá ño̱ó ni̱ ka̱ndo̱o vii yo̱ noo̱ Ndios sa̱ʼá ña̱ mani̱ ni̱ kee mií ná saʼa̱ yo̱, dá ná kuu natiin yó no̱ó tatá yo̱ Ndios ña̱ kataki chíchí yó, chi̱ ña̱ yóʼo kúú ta̱ndeé iní ió noo̱ yo̱.
\p
\v 8 Ndinoʼo ña̱ ndaa̱ kía̱n káʼi̱n xíʼón, sa̱ʼá ño̱ó xíka̱i̱ noo̱o̱n ña̱ ndundééón dánaʼo̱n ñá, dá ná ndi̱ʼi ini na̱ kándísa Ndios kee na ña̱ va̱ʼa, chi̱ ña̱ va̱ʼa nda̱ʼo kíán, ta chíndeéán ña̱yuu tá ná kee na ña̱.
\v 9 Ta ná dáʼa ni ndatóʼón xíʼín ña̱yuu sa̱ʼá to̱ʼon ko̱ chóon, ta o̱ sa̱ ndátóʼón xíʼín ná saʼa̱ ndá ti̱xi ni̱ kii iin rá iin na̱ sáʼano. Ta ná dáʼa ni chidáó táʼón xíʼín ná xíʼín to̱ʼon, ta o̱ sa̱ dándichi̱ táʼón xíʼín ná saʼa̱ ley Moisés, dá chi̱ ko̱ ndáya̱ʼi ña̱ kee yó dión, ta o̱ chíndeé táʼan vaan yó.
\p
\v 10 Tá nákaa̱ iin ra̱ saʼándá táʼan ña̱yuu no̱ó nátaka ndo̱ xaa̱n, dá kía̱n dána̱nón ra̱ iin taʼándá, uu̱ taʼándá. Tá ko̱ seídóʼo ra ña̱ káʼo̱n, dá kía̱n taó rá ná koʼo̱n ra̱,
\v 11 ta kanaʼón ña̱ ni̱ kana xoo va ra no̱ó ña̱ ndaa̱, ta sa̱ʼá kua̱chi kée vá rá ni̱ kedaá xíʼín rá, sa̱ʼá ño̱ó ni̱ ndoʼo ra dión.
\s Diʼa kánian kee mií Tito, kaá Pablo
\p
\v 12 Tá ni̱ ta̱ndaʼí Artemas o Tíquico ko̱saa̱ ra̱ no̱ó nákaa̱o̱n xaa̱n, dá kía̱n koo ino̱n saa̱o̱n ni̱ʼo̱n yuʼu̱ ndá ñoo Nicópolis, dá chi̱ ni̱ chi̱kaa̱ inii̱ ña̱ ñoó kooi yoo̱ vi̱xi.
\v 13 Ta koo ino̱n chindeéón Zenas, táʼa̱n ra̱ náʼá ley, xíʼín Apolos, ta ki̱ʼón ña̱ʼa xínñóʼó rá no̱ó koʼo̱n ra̱ dánaʼa̱ ra̱, dá kía̱n ni iin ña̱ʼa ná o̱ kámani̱ noo̱ rá.
\v 14 Ta dánaʼo̱n no̱ó na̱ kúú kuendá yo̱ ña̱ naki̱ʼo na mií ná kee na ña̱ va̱ʼa, ta ná chindeé ná na̱ kámani̱ ña̱ʼa noo̱, dá ná kakuu na iin na̱ kéchóon va̱ʼa noo̱ Ndios.
\s Xíʼín ndisáʼán yóʼo dándíʼi Pablo ña̱ káʼa̱n na̱ xíʼín Tito
\p
\v 15 Ndidaá vá na̱ ndéi xíʼín yuʼu̱ yóʼo káʼa̱n ndisáʼán xíʼón. Ta kaʼa̱n yo̱ʼó ndisáʼán xíʼín na̱ kándísa dáó xíʼín yó ndéi xaa̱n, táʼa̱n na̱ kúʼu̱ ini sa̱ʼá nduʼu̱.
\p Ná koo ña̱ mani̱ xíʼo Ndios xíʼín iin rá iin ndó. Dión ná koo.