﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,620
Ma̱ ja Betañʉ ka̱jpn,

2
00:00:06,620 --> 00:00:10,560
jap tuꞌugʉ yedyʉjkʉ naty pyékyʉty diꞌibʉ xyʉꞌa̱jty Lázarʉ.

3
00:00:10,560 --> 00:00:14,560
Majtskʉ myʉgaꞌax toxytyʉjk diꞌibʉ xyʉꞌa̱jttʉp Martʉ esʉ Mariiʉ.

4
00:00:14,560 --> 00:00:20,200
Tya̱dʉ Mariiʉ yʉꞌʉ óknʉm tyuknitaam ja Jesusʉ tyeky ja aseytʉ diꞌibʉ pa̱ꞌa̱k xuꞌkp,

5
00:00:20,200 --> 00:00:22,440
es dyajtʉ́tsy mʉt ja wyaay.

6
00:00:22,440 --> 00:00:25,960
Net ja Martʉ esʉ Mariiʉ kyajxykyajxtʉ ma̱ Jesús es tꞌanʉʉmʉdʉ:

7
00:00:25,960 --> 00:00:27,780
—Windsʉ́n,

8
00:00:27,780 --> 00:00:31,300
yʉ diꞌibʉ mʉt oy mnaymyáyʉty mʉjtaꞌaky pyékyʉty.

9
00:00:31,300 --> 00:00:32,920
Ko tya̱a̱dʉ Jesús tmʉdooy,

10
00:00:32,920 --> 00:00:34,820
net ja ꞌyʉxpʉjkpʉty tꞌanma̱a̱ydyʉ:

11
00:00:34,820 --> 00:00:38,240
—Yʉ pya̱ꞌa̱mʉ Lázarʉ kyaj yajkutʉgoyaꞌañʉty mʉt ja oꞌkʉn.

12
00:00:38,240 --> 00:00:43,960
Dios tyunaampy dʉꞌʉn es ja ja̱ꞌa̱yʉty myʉjꞌíxʉdʉt es tꞌawdáttʉt ja Dios es ʉj,

13
00:00:43,960 --> 00:00:44,940
ja ꞌyUꞌunk.

14
00:00:44,940 --> 00:00:49,380
Oyʉ naty ja Jesús tjantsytsyoktʉ ja Martʉ esʉ Mariiʉ esʉ Lázarʉ,

15
00:00:49,380 --> 00:00:53,200
ko yʉ Jesús yaꞌꞌanma̱a̱y ko Lázarʉ mʉjtaꞌaky pyékyʉty,

16
00:00:53,200 --> 00:00:56,760
jamajtsk xʉʉ oj ꞌyakweꞌemy ma̱ ja luga̱a̱r ma̱ naty ꞌyityʉn.

17
00:00:56,760 --> 00:00:59,060
Net tꞌanma̱a̱ydyʉ ja ꞌyʉxpʉjkpʉty:

18
00:00:59,060 --> 00:00:59,840
—Joꞌom jatʉgok Judeeʉ.

19
00:00:59,840 --> 00:01:02,340
Ja ꞌyʉxpʉjkpʉty ꞌyadsoojʉdʉ:

20
00:01:02,340 --> 00:01:03,260
—Yaꞌʉxpʉjkpʉ,

21
00:01:03,260 --> 00:01:07,580
kyajnʉm jyeky ma̱ jap ja israelítʉty mjakuka̱ꞌa̱dsánʉdʉ.

22
00:01:07,580 --> 00:01:09,440
¿Tii mnʉjxa̱a̱mp jatʉgok jam?

23
00:01:09,440 --> 00:01:10,660
Jesús ꞌyadsooy:

24
00:01:10,660 --> 00:01:14,280
—¿Ti kyaj tyʉyꞌa̱jtʉnʉty ko yʉ xʉʉ tmʉdaty ma̱jmajtsk oorʉ?

25
00:01:14,280 --> 00:01:15,980
Pes ko pʉ́n jyʉdity xʉʉñ,

26
00:01:15,980 --> 00:01:17,220
kyaj kyunápʉt,

27
00:01:17,220 --> 00:01:20,140
mʉt ko kyudeꞌxyʉty ja ja̱jʉn diꞌibʉ ja ya̱ naxwiiñ.

28
00:01:20,140 --> 00:01:21,660
Per ko jyʉdity koots,

29
00:01:21,660 --> 00:01:24,560
kunajpʉp mʉt ko tʉgoyꞌa̱jtp ja ja̱jʉn.

30
00:01:24,560 --> 00:01:26,260
Oknʉm jyʉnáñ ja Jesús:

31
00:01:26,260 --> 00:01:29,640
—Ja nmʉtnaymyaayʉbʉꞌa̱jtʉm Lázarʉ tʉ myanaxy.

32
00:01:29,640 --> 00:01:31,380
Per nejxyʉts nꞌokꞌyuxy.

33
00:01:31,380 --> 00:01:33,260
Net ja ꞌyʉxpʉjkpʉty ꞌyanma̱a̱yʉdʉ:

34
00:01:33,260 --> 00:01:34,080
—Windsʉ́n,

35
00:01:34,080 --> 00:01:35,300
pʉn tʉ myanaxy,

36
00:01:35,300 --> 00:01:36,680
mʉba̱a̱dʉbʉ dʉꞌʉnʉꞌʉ.

37
00:01:36,680 --> 00:01:40,960
Es ja Jesús jaꞌa jyamadyakypy ko naty ja Lázarʉ tʉ ꞌyoꞌknʉ,

38
00:01:40,960 --> 00:01:42,180
per ja ꞌyʉxpʉjkpʉty,

39
00:01:42,180 --> 00:01:45,500
jaꞌa dʉn ttijy myadyakypy ja Jesús ja ma̱ꞌa̱y.

40
00:01:45,500 --> 00:01:48,800
Net ja Jesús ttimꞌanma̱a̱ydyʉ ja ꞌyʉxpʉjkpʉty wa̱ꞌa̱ts:

41
00:01:48,800 --> 00:01:50,480
—Lázarʉ tʉ ꞌyoꞌknʉ.

42
00:01:50,480 --> 00:01:52,660
Xondákpʉts mʉt ko kyajtsʉ naty jap,

43
00:01:52,660 --> 00:01:55,580
mʉt ko dʉꞌʉn niꞌigʉ ꞌyóyʉty es miits xymyʉbʉ́ktʉt.

44
00:01:55,580 --> 00:01:56,920
Per joꞌom nꞌokꞌijxʉm.

45
00:01:56,920 --> 00:01:59,680
Net ja Tomás diꞌibʉ tyijpy Xeeñuꞌunk,

46
00:01:59,680 --> 00:02:01,760
tꞌanma̱a̱ydyʉ ja myʉꞌꞌʉxpʉjkpʉty:

47
00:02:01,760 --> 00:02:05,260
—Joꞌomdʉ nandʉꞌʉn ʉdsa̱jtʉm es nꞌoꞌkʉm tiꞌigyʉ mʉt yʉꞌʉ.

48
00:02:05,260 --> 00:02:07,200
Ko jyajty ja Jesús Betañʉ,

49
00:02:07,200 --> 00:02:11,320
taxk xʉʉ naty tmʉdaty ma̱ ñaxtʉkʉ Lázarʉ.

50
00:02:11,320 --> 00:02:15,420
Betañʉ ka̱jpn tmʉwingonꞌaty ja Jerusalén tʉgʉk mil metrʉn.

51
00:02:15,420 --> 00:02:22,820
Mayʉ naty ja israelítʉty tʉ ñʉjxtʉ ma̱ ja Martʉ esʉ Mariiʉ es tpumayaꞌañ tputa̱jʉyaꞌañ mʉt ko tʉ ꞌyeeky ja myʉgaꞌax.

52
00:02:22,820 --> 00:02:25,440
Ko Martʉ tmʉdooy ko Jesusʉ naty wyingóñ,

53
00:02:25,440 --> 00:02:27,680
net tnidsoꞌoñ es oj tjʉjpꞌyoꞌoy,

54
00:02:27,680 --> 00:02:29,860
per ja Mariiʉ oj wyeꞌemy ma̱ ja tyʉjk.

55
00:02:29,860 --> 00:02:31,660
Martʉ tꞌanma̱a̱y ja Jesús:

56
00:02:31,660 --> 00:02:32,500
—Windsʉ́n,

57
00:02:32,500 --> 00:02:34,560
kooxyʉp mijʉ naty mjaaty ya̱a̱,

58
00:02:34,560 --> 00:02:36,600
kyajxyʉp tʉ ꞌyeeky ja nmʉgaꞌaxʉts.

59
00:02:36,600 --> 00:02:40,700
Per ʉj nnija̱ꞌa̱bʉts ko Dios mmooyʉp tʉgekyʉ diꞌibʉ mij mꞌamdeepy.

60
00:02:40,700 --> 00:02:41,920
Jesús ꞌyadsooy:

61
00:02:41,920 --> 00:02:44,420
—Yʉ mmʉgaꞌax jikypyʉ́kʉp jatʉgok.

62
00:02:44,420 --> 00:02:44,760
Martʉ tꞌadsooy:

63
00:02:44,760 --> 00:02:49,760
—Ʉj nnija̱ꞌa̱bʉts ko jikypyʉ́kʉp ma̱ ja tiempʉ ma̱ ja oꞌkpʉty jyikypyʉ́ktʉt.

64
00:02:49,760 --> 00:02:50,400
Jesús tꞌadsooy:

65
00:02:50,400 --> 00:02:54,260
—Ʉjtsʉ dʉꞌʉn ja jikypyʉjkʉn es ja jikyꞌa̱jtʉn.

66
00:02:54,260 --> 00:02:55,660
Diꞌibʉts xymyʉbʉjkp,

67
00:02:55,660 --> 00:02:56,900
oy ꞌyoogʉt,

68
00:02:56,900 --> 00:02:57,880
jikypyʉ́kʉp.

69
00:02:57,880 --> 00:03:01,240
Es nidʉgekyʉ diꞌibʉ jikyꞌa̱jttʉp es xymyʉbʉ́ktʉts,

70
00:03:01,240 --> 00:03:02,920
kyaj ꞌyooktʉt ni na̱ꞌa̱.

71
00:03:02,920 --> 00:03:04,220
¿Mmʉbejkypyʉ tya̱a̱dʉ?

72
00:03:04,220 --> 00:03:05,660
Net ja Martʉ ꞌyadsooy:

73
00:03:05,660 --> 00:03:06,760
—Ti ko kʉdii.

74
00:03:06,760 --> 00:03:08,480
Nmʉbejkypyʉts ko mij mGrístʉty,

75
00:03:08,480 --> 00:03:11,460
ja Diosʉ ꞌyUꞌunk diꞌibʉ minán ya̱ naxwiiñ.

76
00:03:11,460 --> 00:03:13,400
Es ko tya̱a̱dʉ Martʉ dʉꞌʉn jyʉnáñ,

77
00:03:13,400 --> 00:03:16,280
net jyʉmbijty es oj twoy ja ꞌyutsy Mariiʉ,

78
00:03:16,280 --> 00:03:17,680
es tꞌanma̱a̱y ayuꞌudsyʉ:

79
00:03:17,680 --> 00:03:19,760
—Ja yaꞌʉxpʉjkpʉ tʉ jyaꞌty.

80
00:03:19,760 --> 00:03:20,860
Yʉꞌʉ mnigajxʉp.

81
00:03:20,860 --> 00:03:22,740
Ko Mariiʉ tmʉdooyʉ taadʉ,

82
00:03:22,740 --> 00:03:25,700
pojʉn wyaꞌtseꞌky es oj tninejxy ja Jesús.

83
00:03:25,700 --> 00:03:28,600
Jesús kyajnʉmʉ naty tyʉkʉ ka̱jpnóty,

84
00:03:28,600 --> 00:03:31,320
támnʉmʉ naty ma̱ ja luga̱a̱r ma̱ Martʉ pyatʉ.

85
00:03:31,320 --> 00:03:35,400
Ko ja israelítʉty tꞌijxtʉ wyaꞌtseꞌky ja Mariiʉ es pyʉdseemy pojʉn,

86
00:03:35,400 --> 00:03:40,400
net jyʉnandʉ ko yʉ Mariiʉ ñejxy jʉʉy yaxpʉ ma̱ naty tʉ ñaxtʉkʉ ja Lázarʉ,

87
00:03:40,400 --> 00:03:41,760
es oj tpanʉjxtʉ.

88
00:03:41,760 --> 00:03:44,280
Es ko ja Mariiʉ jyajty ma̱ naty ja Jesús,

89
00:03:44,280 --> 00:03:46,880
net ñaygyoxtʉna̱a̱ydyákʉ Jesús tyekyꞌʉjxm es tꞌanʉʉmʉ:

90
00:03:46,880 --> 00:03:48,900
—Windsʉ́n,

91
00:03:48,900 --> 00:03:51,240
kooxyʉp mijʉ naty mjaaty ya̱a̱,

92
00:03:51,240 --> 00:03:53,840
kyajxyʉpts tʉ ꞌyeeky ja nmʉgaꞌax.

93
00:03:53,840 --> 00:03:58,580
Ko Jesús tꞌijxy jyʉꞌʉy yaxtʉ ja Mariiʉ es ja israelítʉty diꞌibʉ mʉt myiindʉ,

94
00:03:58,580 --> 00:04:02,600
net ja Jesús ñayjya̱ꞌa̱jʉ jotmaymyʉʉt es ꞌyamutskꞌa̱jty.

95
00:04:02,600 --> 00:04:04,140
Ta yajtʉʉjʉ:

96
00:04:04,140 --> 00:04:05,820
—¿Ma̱ tʉ xyajnaxtʉ́kʉdʉ?

97
00:04:05,820 --> 00:04:07,000
Ta ꞌyanma̱a̱yʉdʉ:

98
00:04:07,000 --> 00:04:07,900
—Windsʉ́n,

99
00:04:07,900 --> 00:04:08,940
min xyꞌixy.

100
00:04:08,940 --> 00:04:10,240
Jesús jyʉʉy.

101
00:04:10,240 --> 00:04:11,920
Net ja israelítʉty jyʉnandʉ:

102
00:04:11,920 --> 00:04:12,960
—¡Okꞌixtʉ!

103
00:04:12,960 --> 00:04:14,760
Nʉgoodʉmʉ naty tꞌoktsojknʉ.

104
00:04:14,760 --> 00:04:16,220
Per niduꞌugʉty jyʉnandʉ:

105
00:04:16,220 --> 00:04:19,600
—Jaꞌa tya̱a̱dʉ diꞌibʉ ja wiints myooy ja ꞌyijxʉn,

106
00:04:19,600 --> 00:04:24,740
¿tii kyajxyʉbʉ da oynʉꞌʉnʉn ti tʉ ttuñ es kyajxyʉp ja Lázarʉ tʉ ꞌyeegyʉ?

107
00:04:24,740 --> 00:04:29,900
Jesús ñayjya̱ꞌa̱jʉ jatʉgok jotmaymyʉʉt es tmʉwingooñ ma̱ naty tʉ ñaxtʉkʉ.

108
00:04:29,900 --> 00:04:33,280
Jaꞌa dʉn tuꞌugʉ a̱a̱nk diꞌibʉ tsa̱a̱ ꞌyagʉꞌʉyꞌajtypy.

109
00:04:33,280 --> 00:04:34,780
Net ja Jesús jyʉnáñ:

110
00:04:34,780 --> 00:04:36,500
—Yajjʉgaꞌaktʉ tadʉ tsa̱a̱.

111
00:04:36,500 --> 00:04:37,580
Martʉ jyʉnáñ:

112
00:04:37,580 --> 00:04:38,460
—Windsʉ́n,

113
00:04:38,460 --> 00:04:39,760
xuꞌknʉp yʉꞌʉ,

114
00:04:39,760 --> 00:04:42,280
jaꞌa ko tʉ ꞌyijnʉ taxk xʉʉ ma̱ ꞌyeeky.

115
00:04:42,280 --> 00:04:43,860
Es ja Jesús ꞌyadsooy:

116
00:04:43,860 --> 00:04:46,720
—¿Ti kyajts mij tʉ nꞌanʉʉmʉ ko xymyʉbʉ́kʉt,

117
00:04:46,720 --> 00:04:48,660
mꞌíxʉp ja Diosʉ myʉjꞌa̱jtʉn?

118
00:04:48,660 --> 00:04:50,220
Net ja tsa̱a̱ dyajjʉgáktʉ.

119
00:04:50,220 --> 00:04:53,080
Es ja Jesús pyatꞌijxy tsa̱jpótm es jyʉnáñ:

120
00:04:53,080 --> 00:04:54,520
—Tatʉ,

121
00:04:54,520 --> 00:04:56,320
nja̱ꞌa̱ygyʉdákypyʉts mij ko tʉ xymyʉdóyʉts.

122
00:04:56,320 --> 00:04:59,200
Wa̱ꞌa̱dsʉts nnijawʉ kots mij dʉꞌʉñʉm xymyʉdooꞌítyʉts.

123
00:04:59,200 --> 00:05:03,020
Dʉꞌʉnʉts njʉna̱ꞌa̱ñ mʉt yʉꞌʉgyʉjxmʉ tya̱dʉ ja̱ꞌa̱yʉty diꞌibʉ yam,

124
00:05:03,020 --> 00:05:06,120
es tmʉbʉ́ktʉt ko ʉjtsʉ dʉꞌʉn mij tʉ xykyexy.

125
00:05:06,120 --> 00:05:07,500
Ko dʉꞌʉn jyʉna̱a̱nda̱a̱y,

126
00:05:07,500 --> 00:05:08,920
net jyʉnáñ jantsy mʉk:

127
00:05:08,920 --> 00:05:09,600
—¡Lázarʉ,

128
00:05:09,600 --> 00:05:10,440
pʉdsʉm jap!

129
00:05:10,440 --> 00:05:12,800
Net ja oꞌkpʉ pyʉdseemy,

130
00:05:12,800 --> 00:05:15,560
abity ja kyʉꞌʉ tyeky es ja wyiin jyʉjp mʉt ja wyit.

131
00:05:15,560 --> 00:05:16,800
Ta Jesús jyʉnáñ:

132
00:05:16,800 --> 00:05:19,180
—Nikajtuꞌuttʉ es waꞌan tnejxy.

133
00:05:19,180 --> 00:05:20,200
Es mʉdʉ tya̱a̱dʉ,

134
00:05:20,200 --> 00:05:25,600
net ja israelítʉty diꞌibʉ pyanʉjx ja Mariiʉ tmʉbʉjktʉ ko tꞌijxtʉ diꞌibʉ Jesús tyuun.

135
00:05:25,600 --> 00:05:28,860
Per niduꞌugʉty ja israelítʉty ko tꞌijxy yʉ tya̱a̱dʉ,

136
00:05:28,860 --> 00:05:33,640
net oj tninejxy ja fariseeʉty es ttukmʉmadyaktʉ diꞌibʉ naty tʉ ttuñ ja Jesús.

137
00:05:33,640 --> 00:05:38,760
Net ja fariseeʉty es ja teedywyindsʉ́nʉty ñaymyujkʉdʉ mʉt diꞌibʉ anaꞌamdʉp mʉj tsa̱jptʉgóty,

138
00:05:38,760 --> 00:05:39,740
es jyʉnandʉ:

139
00:05:39,740 --> 00:05:46,820
—¿Ti net nduꞌunʉm mʉdʉ tya̱dʉ yedyʉjk diꞌibʉ nʉgoo tꞌoktuunnʉ ja ijxwʉꞌʉmʉn diꞌibʉ myʉda̱jtypy ja mʉjꞌa̱jtʉn?

140
00:05:46,820 --> 00:05:48,260
Pʉn nnaꞌijxʉm dʉꞌʉñʉ,

141
00:05:48,260 --> 00:05:50,920
nidʉgekyʉ myʉbʉ́kʉdʉt ja ja̱ꞌa̱yʉty.

142
00:05:50,920 --> 00:05:58,640
Netʉ romanʉ solda̱a̱dʉty myíndʉt es tjíttʉt yʉ nmʉj tsa̱jptʉjkꞌa̱jtʉm es dyajkutʉgóyʉt yʉ nnaxwiñʉdʉꞌa̱jtʉm.

143
00:05:58,640 --> 00:06:01,080
Net niduꞌugʉty diꞌibʉ xyʉꞌa̱jtypy Kaifás,

144
00:06:01,080 --> 00:06:03,540
yʉꞌʉ naty teedywyindsʉngópk ma̱ ja jʉmʉjt,

145
00:06:03,540 --> 00:06:04,540
jaꞌa jʉnán:

146
00:06:04,540 --> 00:06:07,020
—Miidsʉty ni ti xykyanijáwʉdʉ,

147
00:06:07,020 --> 00:06:15,440
ni xykyanijáwʉdʉ ko niꞌigʉ ꞌyóyʉty es tuꞌuk jeꞌeyʉ ja̱ꞌa̱y tkuꞌoogʉt ja nja̱ꞌa̱yꞌa̱jtʉm es kyaj wyindʉgóyʉt ja nnaxwiñʉdʉꞌa̱jtʉm.

148
00:06:15,440 --> 00:06:18,820
Tya̱dʉ Kaifás kyaj dʉꞌʉn jyʉnáñ mʉt ja kyʉꞌʉm winma̱ꞌa̱ñ.

149
00:06:18,820 --> 00:06:21,860
Kom yʉꞌʉ naty ijtp teedywyindsʉngópk ma̱ ja jʉmʉjt,

150
00:06:21,860 --> 00:06:27,440
Dios mooyʉ ja winma̱ꞌa̱ñ es jyʉna̱ꞌa̱nʉt ko Jesús ꞌyooga̱ꞌa̱ñ mʉt yʉꞌʉgyʉjxmʉ israelítʉty,

151
00:06:27,440 --> 00:06:29,980
es kyaj jeꞌeyʉ tkuꞌoogʉt ja israelítʉty,

152
00:06:29,980 --> 00:06:35,900
per nandʉꞌʉn dyajmujkta̱ꞌa̱yaꞌañ ja Diosʉ ꞌyuꞌungʉty ma̱ ꞌyittʉ ma̱jatyʉ naxwíñʉdʉ.

153
00:06:35,900 --> 00:06:40,580
Net ja israelitʉ justísʉty tꞌʉxta̱a̱ydyʉ ja winma̱ꞌa̱ñ wiꞌix ja Jesús ꞌyoogʉt.

154
00:06:40,580 --> 00:06:44,200
Pa̱a̱ty ja Jesús kyaj ñakyjyʉdijty nideꞌxy ma̱ Judeeʉ,

155
00:06:44,200 --> 00:06:51,620
tim tsoꞌon jap Judeeʉ es oj ñejxy ma̱ myʉwingón ja mʉj it diꞌibʉ ja ka̱jpnuꞌunk xyʉꞌa̱jtypy Efraín.

156
00:06:51,620 --> 00:06:53,660
Jap wyʉꞌʉmdʉ mʉt ja ꞌyʉxpʉjkpʉty.

157
00:06:53,660 --> 00:06:57,020
Ko naty waanʉ ꞌyaktʉgoyꞌaty ja paskʉ xʉʉ,

158
00:06:57,020 --> 00:07:04,580
net may ja ja̱ꞌa̱yʉty tsyoꞌondʉ ma̱jatyʉ ka̱jpn es ñʉjxtʉ Jerusalén es ñayyajwa̱ꞌa̱dsa̱ꞌa̱ñʉty es tjʉjpꞌixa̱ꞌa̱ndʉ ja paskʉ xʉʉ.

159
00:07:04,580 --> 00:07:06,720
Jap tjaꞌʉxta̱a̱ydyʉ ja Jesús.

160
00:07:06,720 --> 00:07:08,920
Es ko jya̱jttʉ ma̱ ja mʉj tsa̱jptʉjk,

161
00:07:08,920 --> 00:07:11,820
net ñayyajtʉʉjʉ ak jaꞌayʉty ayuꞌudsyʉ:

162
00:07:11,820 --> 00:07:13,220
—¿Wiꞌix mij mjʉna̱ꞌa̱ñ?

163
00:07:13,220 --> 00:07:16,080
¿Minʉ́bʉ daa xʉꞌa̱jtpʉ o kyajʉ?

164
00:07:16,080 --> 00:07:21,300
Ja fariseeʉty es ja teedywyindsʉ́nʉty tʉ naty dyajnigutúkʉ ko ma̱ Jesús tꞌíxtʉt,

165
00:07:21,300 --> 00:07:23,680
net tniga̱jxtʉt es yajmátsʉt.

