\id TIT

\h TITɄ
\mt Neky Di'ibʉ Pa̱a̱blʉ Tyuknigajx Ja Titʉ
\c 1
\p
\v 1 Ʉj Pa̱a̱blʉ, Diosʉ myʉduumbʉ esʉ Jesukristʉ 'yapóstʉlʉ, ja'a njʉna̱'a̱nʉm kots tʉ xykyéxyʉts es nya'ʉxpʉ́kʉt di'ibáty ja Dios tʉ twin'ixy es t'axá̱jʉdʉt ja Jesukristʉ, dʉ'ʉn tnijáwʉdʉt ja tʉy'a̱jtʉn di'ibʉ nmʉbʉjkʉm,
\v 2 es yʉ tʉy'a̱jtʉngyʉjxm amumdu'uk tnijáwʉdʉ ko tmʉdattʉ ja jiky'a̱jtʉn winʉ xʉʉ winʉ tiempʉ, mʉt ko Dios, di'ibʉ kyaj 'yanda'aky, extʉ ma̱ kyajnʉmʉ naty ja naxwíñʉdʉ kyojñʉm xywya̱ndákʉm tadʉ jiky'a̱jtʉn,
\v 3 es tyam ko tiempʉ tpa̱a̱ty, xytyuk'ane'emyʉts es tʉ xytyuknija̱'a̱m ja 'ya̱a̱ 'yayuk di'ibʉts ʉj tyam nga̱jxwa'xypy, di'ibʉ Dios, ja nYajnitsokpʉ'a̱jtʉm, tʉ xytyuknipékyʉts.
\v 4 Mij Titʉ, nduknigejxypyʉ tya̱dʉ neky. Dʉ'ʉnʉts mij njawʉ éxtʉmdsʉ n'u'unk, ja'a ko ʉjts mij tʉ ndukmʉbeky ja Kristʉ. Wa'an ja Dios Teety esʉ nYajnitsokpʉ'a̱jtʉm Jesukristʉ mguni'xyʉty es mmo'oyʉty ja agujk'a̱jt jotkujk'a̱jtʉn.
\s Titʉ tyuunk jap Kretʉ
\p
\v 5 Kots mij nyajwe'emy jam Kretʉ, ja'a es xya''aba̱a̱dʉt yajxón di'ibʉ naty ak'aba̱a̱dʉya̱a̱mp, es xywyin'íxʉt ja mʉjja̱'a̱yʉty di'ibʉ túndʉp ma̱jatyʉ mʉbʉjkpʉtʉjk ñaymyúkʉdʉ tu'uk tu'ugʉ ka̱jpn, dʉ'ʉn éxtʉm oj nduknipeky.
\v 6 Ja'a mbʉjta̱'a̱gʉp ja mʉjja̱'a̱y yedyʉjkʉty di'ibʉ kyaj pʉ́n mba̱a̱t mʉt ti tyukniwa̱a̱mbétyʉty, di'ibʉ tu'uk je'eyʉ ñʉdo'oxy, di'ibʉ 'yu'unk myʉbejkypy ja Jesukristʉ, kyaj tmʉdaty ja axʉʉkpʉ jyot wyinma̱'a̱ñ, myʉmʉdeepy ja tya̱a̱k tyeedyʉty, es di'ibʉ kyaj ñʉgoy kyʉxkoy.
\v 7 Es mʉt ko ja mʉbʉjkpʉtʉjkʉ kywentʉ'a̱jtpʉ di'ibʉ tʉ yajtuknipéky ja Diosʉ tyuunk, koonʉm tmʉnʉjxʉt wa̱'a̱dsʉ jyiky'a̱jtʉn, di'ibʉ kyaj ñaymyʉjpʉjta'agyʉty, kyaj jyot'ambeky mʉt waanʉ tii, kyaj myʉ'iiky, kyaj tsyip'ʉxta̱'a̱y, kyaj 'yadseky, es kyaj myeetsy;
\v 8 nik ni'igʉ ja̱'a̱y dyajja̱jtta̱'a̱gʉt oy tsuj ma̱ tyʉjk, di'ibʉ tyiimpy yajxón, tʉy'a̱jtʉn, wa̱'a̱ts ja̱'a̱ybyʉ, Dios mʉduumbʉ, nay'aguwijts nayjyʉjkuwijtsʉp,
\v 9 di'ibʉ 'yook'a̱jtypy es jyiky'aty éxtʉm ja ʉxpʉjkʉnʉ tʉy'a̱jtʉnbʉ. Pes dʉ'ʉn mʉt ja oybyʉ ʉxpʉjkʉn mba̱a̱t tjotmʉkmo'oydyʉ ja wiinkpʉty es jyiky'átʉt dʉ'ʉn. Es nandʉ'ʉn mba̱a̱t ttuk'ixy yʉ tyʉgo'oyʉn di'ibáty kyaj tpanʉjxa̱'a̱ndʉ ja tʉy'a̱jtʉn.
\p
\v 10 Mʉt ko ta mayʉ ja̱'a̱yʉty di'ibʉ kyaj ñay'aguwits ñayjyʉjkuwítsʉty di'ibʉ ya'ʉxpʉjktʉp andakʉngyʉjxm, es waanʉ ni'igʉ ta̱a̱dʉty di'ibʉ tyukkuwa̱'a̱nʉdʉp es tkuydyúndʉt ja israelítʉdyʉ kyostumbrʉ.
\v 11 Koonʉm tsyékyʉty njʉjwijtsʉmbijtʉm extʉ ko nya''amo'onʉmʉ taadʉty, mʉt ko wyooma̱'t wyijtsma̱'ttʉp mʉt ja axʉʉkpʉ ʉxpʉjkʉn, di'ibʉ tsʉna̱a̱ydyʉp tukjʉʉn tuktʉjk, es tyuk'ʉxpʉjktʉp di'ibʉ kyaj ñigutíkyʉty es tganarata̱'a̱ndʉ ja meeñ.
\p
\v 12 Pes tu'ugʉ Kretʉ ja̱'a̱y di'ibʉ mʉt ja kyʉ'ʉmguga̱jpngyʉjxm jyʉnáñ: “Yʉ Kretʉ ja̱'a̱yʉty, dʉ'ʉñʉm yʉ'ʉjʉty 'yanda̱'a̱ktʉ, kyáxʉty, ñuuxʉty es dʉ'ʉn éxtʉmʉ jʉyujk añimalʉn.”
\v 13 Tʉy'a̱jtʉnʉ taadʉ. Pa̱a̱ty jʉjwijtsʉmbít amʉja̱a̱, es dʉ'ʉn wa̱'a̱ts tmʉdáttʉt ja mʉbʉjkʉn.
\v 14 Wa'an tmastu'uttʉ ja israelítʉdyʉ myadya'agyʉty, es nandʉ'ʉnʉ tadʉ ja̱'a̱yʉdyʉ kyutujkʉn di'ibʉ tʉ ttuk'ʉxpʉktʉ ja ja̱'a̱y di'ibʉ 'yʉxtijtʉp ja tʉy'a̱jtʉn.
\p
\v 15 Mʉt ja di'ibáty myʉda̱jttʉp ja jyot wyinma̱'a̱ñ wa̱'a̱ts, tʉgekyʉ yʉ'ʉ wya̱'a̱dsʉty; per di'ibáty kyaj tmʉbʉktʉ, kyaj tmʉdaty ja jyot wyinma̱'a̱ñ wa̱'a̱ts, es ni tii ma̱ yʉ'ʉ kyawa̱'a̱dsʉty. Pes extʉ yʉ jyot wyinma̱'a̱ñ esʉ jya̱'a̱jʉn tʉgekyʉ 'yaxʉk'a̱jtta̱'a̱y.
\v 16 Dʉ'ʉn jyʉna̱'a̱ndʉ ko t'ixy'attʉ Dios, per di'ibʉ tyuundʉp yajnigʉxʉ'kʉdʉp ko kyaj tyʉy'a̱jtʉnʉty; pes kyaya'oyjyáwʉdʉ es kyaj kyajxykyupʉ́ktʉ, es kyatimtuundʉp di'ibʉ oy.
\c 2
\s Oybyʉ esʉ wa̱'a̱tspʉ ʉxpʉjkʉn
\p
\v 1 Per di'ibʉ mij mya'ʉxpʉ́kʉp, ja'a di'ibʉ nʉjxp ti'igyʉ mʉt ja oybyʉ ʉxpʉjkʉn.
\v 2 Tuk'ʉxpʉk ja mʉjja̱'a̱y yedyʉjk es ñayjyʉjwijtsʉmbítʉdʉt kʉ'ʉm, di'ibʉ naymyay'a̱jt naywyindsʉ'kʉp, oy tnijáwʉt ja Diosʉ 'yayuk, esʉ Dios tpadúnʉt tsojkʉn mʉʉt es ma'xtujkʉn mʉʉt.
\v 3 Tuk'ʉxpʉk nandʉ'ʉn ja mʉjja̱'a̱ydyoxytyʉjkʉty es windsʉ'kʉn mʉʉt jya'ay'átʉt, kyaj pyi'ts'ʉ́w pyi'tska̱jxʉt, kyaj myʉ'uuk myʉmu'ugʉdʉt, es di'ibʉ ya̱jktʉp ja oybyʉ jʉjwijtsʉmbijtʉn.
\v 4 Dʉ'ʉn mba̱a̱t ttukni'íxʉdʉ ja kasa̱a̱dʉ ʉna̱'ktoxytyʉjkʉty es ttsóktʉt ja ña'ay es ja 'yu'unk 'yʉna̱'kʉty,
\v 5 ñayjyʉjwijtsʉmbítʉdʉt, wa̱'a̱ts jyiky'áttʉt, tkwentʉ'áttʉt ja jyʉʉn tyʉjk, ñaygyubʉ́kʉdʉt ma̱ ña'ay, esʉ dʉ'ʉn ni pʉ́n tkaka̱jxpa̱a̱dʉt axʉʉk ja Diosʉ 'yayuk.
\p
\v 6 Tukni'íxʉdʉ nandʉ'ʉn ja ʉna̱'ktʉjkʉty es ñayjyʉjwijtsʉmbítʉdʉt.
\v 7 Es mo'oy mij kʉ'ʉm tu'ugʉ oybyʉ ka̱jxwíjʉn esʉ ijxpajtʉn ma̱ oytyim tiity tʉgekyʉ. Ko xytyukni'íxʉt, tun mʉt tʉgekyʉ windsʉ'kʉn esʉ tuda'aky'a̱jtʉn.
\v 8 Pʉn mdukni'ijxʉp ko nidʉgekyʉ tjiky'áttʉt ja jyiky'a̱jtʉnʉ wa̱'a̱tspʉ di'ibʉ kyaj mba̱a̱t pʉ́n mʉt ti yajnide'xyʉty, pes net ja Kristʉ jya'ayʉdyʉ myʉdsip tmʉdáttʉt ja tsoydyu'un, ja'a ko ni madsoo mba̱a̱t tkapa̱a̱ty yʉ axʉk'a̱jtʉn ma̱ yʉ njiky'a̱jtʉn'a̱jtʉm.
\p
\v 9 Ka̱jxwij nandʉ'ʉn ja po'oduumbʉty es tmʉmʉdówdʉt ma̱ oytyim tiity yʉ wyindsʉ́n wyindá̱jʉty, a'ʉw aga̱jx es kyaj ñaygyu'adsówʉdʉt.
\v 10 Katʉ ti ttoñ tmʉwa̱'a̱ñ. Wa'an t'ity yajxón tuda'aky, es dʉ'ʉn oypyʉ́nʉty ijxʉp ja jyiky'a̱jtʉn ko ja 'yʉxpʉjkʉnʉ Dios, yʉ nYajnitsokpʉ'a̱jtʉm, byeen jyantsy'oy jyantsytsyújʉty.
\p
\v 11 Es mʉt ko Dios dyaka̱'a̱ñ ja ñitsokʉn ma̱ nidʉgekyʉ ja̱'a̱yʉty, tʉ xytyuk'ijxʉm ja 'yoy'a̱jtʉn.
\v 12 Es yʉ oy'a̱jtʉn xytyuk'ʉxpʉjkʉm ko koonʉm nmastútʉm ja jiky'a̱jtʉnʉ axʉʉkpʉ, nnayjyʉjwijtsʉmbijtʉm es njiky'a̱jtʉm ya̱a̱ ma̱ tya̱dʉ naxwíñʉdʉ wijy kejy, tʉy'a̱jtʉn mʉʉt es éxtʉm ja Dios ttseky,
\v 13 ma̱a̱nʉm n'awijx njʉjp'ijxʉm ja tiempʉ ko mʉj'a̱jtʉn mʉʉt myina̱'a̱ñ ja Jesukristʉ, ja'a nmʉjDios'a̱jtʉm esʉ Yajnitsókpʉ.
\v 14 Jesukristʉ ñaygyʉya̱jkʉ ma̱ ja o'kʉn ma̱ ʉdsa̱jtʉm xyjapátʉm, es dʉ'ʉn oj xyajtsókʉm ma̱ ja axʉk jiky'a̱jtʉn, oj xyajwátsʉm, xyja'a''abʉjkʉm, xyja'ay'a̱jtʉm es ndu'unʉm tʉgekyʉ di'ibʉ oy.
\p
\v 15 Tukni''ixʉ mij tʉgekyʉ tya̱a̱dʉ, es jotmʉkmo'oydyʉ es jʉjwijtsʉmbít mʉt tʉgekyʉ m'ana'amʉn di'ibáty mmʉdo'oxʉp. Katʉ mnayyákyʉty es pʉ́n mgamʉj'íxʉdʉt.
\c 3
\s Dios mʉbʉjkpʉtʉjk pátʉdʉp es tyúndʉt
\p
\v 1 Tukjamyatstʉ ko twindsʉ'ʉgʉdʉt ja yajkutujkpʉ es myʉmʉdówdʉp ja justisʉtʉjkʉty, es ttúnʉt oytyim tiity yajxón,
\v 2 katʉ jya'ayñi'ow jya'ayñiya̱a̱xʉdʉ, yuunk naxypy es oyjya'ay'áttʉp, es dya'íxʉdʉt ma̱ 'ya̱a̱ jyot ko tyuda'agyʉty mʉt nidʉgekyʉ ja̱'a̱yʉty.
\p
\v 3 Pes ʉdsa̱jtʉm nandʉ'ʉn ijty ngujuun'a̱jtʉm es kyaj ijty nmʉmʉdo'om ja Dios. Dʉ'ʉn ijty njʉdijtʉm éxtʉm ja ja̱'a̱yʉn di'ibʉ tʉ tyu'udʉgóy es 'yane'emyʉty oytyim di'ibʉ winma̱'a̱ñʉty, njiky'a̱jtʉm axʉʉk, nnaywyinnaxʉja̱'a̱m mʉt tii, ndukmʉdsip'a̱jtʉm tii oypyʉ́nʉty es nnaydyuk'ak'a̱jtʉm ijty nixim niyam.
\v 4 Per ko Dios, yʉ'ʉ nYajnitsokpʉ'a̱jtʉm, dya'ijxʉ 'yoy'a̱jtʉn esʉ tsyojkʉn ma̱ ja naxwíñʉdʉ ja̱'a̱y,
\v 5 oj xyajnitsókʉm, kyaj mʉt ko tʉʉxyʉp oynʉ'ʉnʉn ti oy ndu'unʉm, ja'a dʉ'ʉn mʉt ko tmʉdaty ja pa''ayo'on mʉt ʉdsa̱jtʉm, Espíritʉ Santʉkyʉjxm oj xyajwátsʉm es oj xymyo'oyʉm ja jembyʉ jot winma̱'a̱ñ, éxtʉmxyʉp jemy xyajmi'inʉm jiky'a̱jtpʉ.
\v 6 Mʉt yʉ'ʉgyʉjxmʉ Jesukristʉ, nYajnitsokpʉ'a̱jtʉm, Dios tʉ xymyo'oyʉm ja Espíritʉ Santʉ,
\v 7 es myay'a̱jtʉngyʉjxm oy nwʉ'ʉma̱'a̱nʉm mʉt ja Dios, es dʉ'ʉn n'awijx njʉjp'ijxʉm ja kuma̱'a̱ñ, ja jiky'a̱jtʉnʉ winʉ xʉʉ winʉ tiempʉ.
\p
\v 8 Tya̱a̱dʉ dʉ'ʉn tʉy'a̱jtʉn, ndsejpyʉts es byeen xyñika̱jxpátʉt tʉgekyʉ tya̱a̱dʉ, ja'a dʉ'ʉn es di'ibáty myʉbʉjktʉp ja Dios ñaygyʉyákʉdʉt es ttúnʉt yʉ'ʉyʉ oybyʉ. Tya̱a̱dʉ dʉ'ʉn oy es tuump mʉt nidʉgékyʉty.
\v 9 Katʉ xymyadya̱'a̱ktʉ di'ibʉ ni ma̱ mgatu'unxʉdʉ, es ni mganaymyʉjpʉjta̱'a̱ga̱'a̱nʉdʉt nidu'uk nidu'uk wi'ix jyiky'a̱jttʉ ja m'aptʉjkʉty, es katʉ ti mnaydyukwin'ix mnaydyukjʉjp'íxʉdʉ o mnaygyajxytsyiigʉdʉ mʉt ja'agyʉjxmʉ Moisesʉ 'yana'amʉn. Tʉgekyʉ taadʉ ni madsoo mgatu'unxʉdʉ.
\p
\v 10 Es pʉn ja pʉ́n dyajnaywya̱'xa̱'a̱ñʉty ja mʉbʉjkpʉtʉjk, tukjaygyukʉ tʉgok, es pʉn kyaj kyajxykyupéky, tukjaygyukʉ jatʉgok; es pʉ́n kyaj mdimmʉmʉdóyʉty, katʉ xyñakytyuñʉ kwentʉ.
\v 11 Pesʉ tadʉ dʉ'ʉmbʉ ja̱'a̱y kyaj jyiky'aty tʉy'a̱jtʉn mʉʉt, es yʉ kyʉ'ʉmbojpʉkyʉjxm ñaydyʉgóyʉty.
\s Di'ibʉ Pa̱a̱blʉ tyuknipejkypy ja Titʉ
\p
\v 12 Naskaxʉyaambyʉts ja Artemʉs o ja Tíkikʉ. Ko jya̱'tʉt, tun esʉts xyñija̱'tʉt Nikópolʉs ka̱jpnóty, mʉt ko dʉ'ʉnʉts tʉ ndukniwitsʉ ko nyajnaxa̱'a̱ñʉts ja xux po'o jap.
\v 13 Pʉn maba̱a̱t mmada'aky, pudʉkʉ yʉ Zenʉs esʉ Apolʉs, es xymyo'oyʉt di'ibʉ tʉgoy'a̱jtxʉp, es dyajtu'uyo'oyʉt ja ñʉ'ʉ tyu'u kʉdiibʉ ti tyʉgoy'a̱jtxʉdʉt.
\v 14 Tukni'íxʉdʉ yʉ nmʉgu'uk'a̱jtʉm nandʉ'ʉn es ttúndʉt ja oybyʉ es tpudʉ́kʉdʉt di'ibʉ tʉgoy'a̱jtxʉp, esʉ jyiky'a̱jtʉn tyúnʉt.
\s Ka̱jxpo'xʉn
\p
\v 15 Nidʉgekyʉ nmʉgu'uk'a̱jtʉm di'ibʉts ja yam mʉʉt n'ittʉ, mduknigáxʉdʉ ja Dioskajxy. MayDios xy'anʉʉmʉdʉ nmʉgu'uktʉjk'a̱jtʉm. Wa'an ja Dios mgunu'xʉdʉ nidʉgékyʉty miidsʉty.