﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:13,780
Iyó noo ra cuhví cha nañí Lázaro ñuu Betania nu cuví ñuu cu María ta cu Marta cuhu ña.

2
00:00:13,780 --> 00:00:14,920
Ta cu María,

3
00:00:14,920 --> 00:00:21,940
cuhva ra Lázaro cuan ican ña cuví ñaha cha choso̱ ndutya vixi chahán chaha Sutu Mañi yo,

4
00:00:21,940 --> 00:00:24,520
ta chihin ixi xiñi ña nacuhva̱ ña.

5
00:00:24,520 --> 00:00:27,400
Ta tyicuan caa nɨnduvi tahan ñu,

6
00:00:27,400 --> 00:00:29,240
cu María chihin cuhu ña,

7
00:00:29,240 --> 00:00:33,480
tachi̱ ñu tyiño na cucatyi ra chi ra Jesús tyehe caa;

8
00:00:33,480 --> 00:00:34,840
―Sutu Mañi ndi,

9
00:00:34,840 --> 00:00:37,540
amigon cuhví ra ―catyí ñu,

10
00:00:37,540 --> 00:00:38,840
tachi̱ ñu tyiño.

11
00:00:38,840 --> 00:00:41,040
Ta cha chiñi̱ ra Jesús tuhun ihya ta catyí ra:

12
00:00:41,040 --> 00:00:44,380
―Cuehe cuan ma cahñi chi chi ra.

13
00:00:44,380 --> 00:00:56,440
Cuhví ra tyehe caa tacuhva vatyi quɨvɨ nduvaha ra cunyehe ñáyɨvɨ tyi cahnu xaan ca ra cuví Nyoo ta tyicuan caa tucu Sehe ra ―catyí ra Jesús tuhun maa ra.

14
00:00:56,440 --> 00:01:00,320
Cuñí vavaha ra Jesús chi cu Marta ta chi cuhu ña,

15
00:01:00,320 --> 00:01:01,760
ta chi cuhva ña,

16
00:01:01,760 --> 00:01:02,700
ra Lázaro.

17
00:01:02,700 --> 00:01:06,480
Soco cuhva cha catyí ñu chi ra tyi cuhví ra Lázaro,

18
00:01:06,480 --> 00:01:09,380
ndoo̱ ra nu ñohó ra uvi ca quɨvɨ.

19
00:01:09,380 --> 00:01:12,500
Tyicuan ta catyí ra chi ra cachicá noo chihin ra:

20
00:01:12,500 --> 00:01:15,100
―Coho ndo inga chaha nya Judea ―catyí ra.

21
00:01:15,100 --> 00:01:17,960
Tyicuan ta ra cachicá noo chihin ra cacatyí ra chi ra:

22
00:01:17,960 --> 00:01:18,860
―Maestro,

23
00:01:18,860 --> 00:01:25,360
ta cunaha ca cha cuñí ra cacuví nuu chi ñu Israel cahñi ra chuun chihin yuu.

24
00:01:25,360 --> 00:01:26,200
Ta vityin,

25
00:01:26,200 --> 00:01:29,040
¿inga chaha cuñún cuhun yucuan?

26
00:01:29,040 --> 00:01:30,020
¿Ñáá tuhun?

27
00:01:30,020 --> 00:01:31,480
Ta catyí ra Jesús:

28
00:01:31,480 --> 00:01:34,640
―¿Atu ñima uchi uvi hora iyó noo quɨvɨ?

29
00:01:34,640 --> 00:01:38,100
Vatyi tatu cha ñicahñu chicá noo noo ra,

30
00:01:38,100 --> 00:01:42,720
ma nduva ra vatyi ndichin nyehé ra ta sacuví ra tyiño nuu Nyoo.

31
00:01:42,720 --> 00:01:45,780
Soco tatu cha cha cuaa chicá noo ra,

32
00:01:45,780 --> 00:01:48,020
nduva ra vatyi ñahri ñuhu̱.

33
00:01:48,020 --> 00:01:50,080
Tyicuan ta quichaha catyí tucu ra Jesús:

34
00:01:50,080 --> 00:01:51,120
―Amigo yo,

35
00:01:51,120 --> 00:01:53,140
ra Lázaro quixí ra.

36
00:01:53,140 --> 00:01:56,740
Soco cuhin cusandoye chi ra ―catyí ra chi ra.

37
00:01:56,740 --> 00:01:59,480
Tyicuan ta catyí tucu ra cachicá noo chihin ra:

38
00:01:59,480 --> 00:02:00,160
―Tata,

39
00:02:00,160 --> 00:02:01,240
tatu quixí ra,

40
00:02:01,240 --> 00:02:04,660
cuñí chi catyí vatyi cuanduvaha ra ―cacatyí ra.

41
00:02:04,660 --> 00:02:08,580
Soco ra Jesús cuñí ra catyi ra vatyi cha chihi̱ ra Lázaro.

42
00:02:08,580 --> 00:02:10,440
Ta ra cachicá noo chihin ra,

43
00:02:10,440 --> 00:02:13,340
cuñí maa ra vatyi cha ndicha quixí ra cuan.

44
00:02:13,340 --> 00:02:16,120
Tyicuan ta catyi̱ cachi ra Jesús chi ra:

45
00:02:16,120 --> 00:02:17,900
―Ra Lázaro cha chihi̱ ra.

46
00:02:17,900 --> 00:02:22,980
Ta cusɨɨ cuñí vatyi yori chinyaa̱ yucuan.

47
00:02:22,980 --> 00:02:25,820
Vatyi tyicuan caa vaha ca cha cuenda nyoho,

48
00:02:25,820 --> 00:02:27,820
tacuhva chino iñi ndo chii.

49
00:02:27,820 --> 00:02:30,760
Co̱ho ndo cunyehe ndo chi ra ―catyí ra chi ra.

50
00:02:30,760 --> 00:02:32,520
Tyicuan ta ra Tomás,

51
00:02:32,520 --> 00:02:33,940
cha catyí ñu:

52
00:02:33,940 --> 00:02:35,240
“ra tɨnɨhɨ cuan”,

53
00:02:35,240 --> 00:02:39,020
catyí ra chi inga ra cachicá noo chihin ra Jesús:

54
00:02:39,020 --> 00:02:43,060
―Co̱ho tucu yo vatyi cúvi yo ɨɨn ri chihin ra ―catyí ra.

55
00:02:43,060 --> 00:02:49,960
Ra Jesús cuví ra sanandotó chi yo ta chahá ra ñayɨvɨ̱ coo yo

56
00:02:49,960 --> 00:02:52,000
Cha chaa̱ ra Jesús Betania,

57
00:02:52,000 --> 00:02:56,160
ñihi̱ ra tuhun vatyi ra Lázaro cha cumi quɨvɨ ñohó ra chichi ñuhú.

58
00:02:56,160 --> 00:03:00,880
Ñuu Betania cuan nyaá chi yatyin ri nu nyaá ñuu Jerusalén,

59
00:03:00,880 --> 00:03:03,120
tari noo uvi kilómetro sɨsava.

60
00:03:03,120 --> 00:03:11,700
Ta cuaha ra cacuví nuu chi ñu Israel cuahan ra cuanyehe ra nu nyaá cu Marta ta cu María vatyi chihi̱ cuhva ñu.

61
00:03:11,700 --> 00:03:15,980
Ta ñihi̱ cu Marta tuhun vatyi cha cuachaa ra Jesús.

62
00:03:15,980 --> 00:03:18,320
Ta cuahan ña cuasatahan ña chi ra.

63
00:03:18,320 --> 00:03:20,700
Soco cu María ndoo̱ ña vehe.

64
00:03:20,700 --> 00:03:22,920
Ta cu Marta catyí ña chi ra Jesús:

65
00:03:22,920 --> 00:03:24,080
―Sutu mañí yuhu,

66
00:03:24,080 --> 00:03:25,420
tyehe ta nyau̱n ihya,

67
00:03:25,420 --> 00:03:26,980
ma cúvi cuhve.

68
00:03:26,980 --> 00:03:33,780
Soco yuhu chité vatyi Nyoo cusacuvi ra tandɨhɨ cha cacon chi ra ―catyí ña chi ra.

69
00:03:33,780 --> 00:03:34,800
Ta ra Jesús catyí ra chi ña:

70
00:03:34,800 --> 00:03:36,760
―Cuhvon cunandoto ra.

71
00:03:36,760 --> 00:03:38,760
Ta cu Marta catyí ña:

72
00:03:38,760 --> 00:03:39,160
―Ndicha,

73
00:03:39,160 --> 00:03:44,200
chité vatyi cunandoto ra quɨvɨ nandoto ndɨyɨ nu cuandɨhɨ quɨvɨ ―catyí ña.

74
00:03:44,200 --> 00:03:46,540
Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ña:

75
00:03:46,540 --> 00:03:49,340
―Yuhu cuví ra sanandotó chi ndɨyɨ.

76
00:03:49,340 --> 00:03:51,420
Ta chahí cha conyito ñáyɨvɨ.

77
00:03:51,420 --> 00:03:53,020
Ñu chinó iñi chii,

78
00:03:53,020 --> 00:03:56,100
vasɨ cha chihi̱ ñu soco coo tucu ñu.

79
00:03:56,100 --> 00:03:59,840
Ta tandɨhɨ ñu nyitó ca ta chinó iñi ñu chii,

80
00:03:59,840 --> 00:04:01,160
ma cúvi maa ñu.

81
00:04:01,160 --> 00:04:03,760
¿Atu chiñó iñun tuhun ihya?

82
00:04:03,760 --> 00:04:04,800
―catyí ra chi ña.

83
00:04:04,800 --> 00:04:06,580
Ta maa ña catyí ña:

84
00:04:06,580 --> 00:04:07,440
―Chinó iñi,

85
00:04:07,440 --> 00:04:08,320
Sutu Mañi yuhu,

86
00:04:08,320 --> 00:04:10,560
vatyi yoho cuvún Cristo Sehe Nyoo,

87
00:04:10,560 --> 00:04:14,220
ra cha nyaá cha quichi sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya ―catyí ña.

88
00:04:14,220 --> 00:04:18,480
Nu chacu̱ ra Jesús nu ñaña ra Lázaro

89
00:04:18,480 --> 00:04:21,380
Cha yaha̱ cha catyi̱ cu Marta tuhun ihya,

90
00:04:21,380 --> 00:04:24,140
ta chaha̱n ña chiquehen ña chi cuhu ña,

91
00:04:24,140 --> 00:04:25,180
cu María,

92
00:04:25,180 --> 00:04:26,960
ta catyi̱ xehe ña chi ña:

93
00:04:26,960 --> 00:04:28,720
―Cha chaa̱ Ra Sacuaha.

94
00:04:28,720 --> 00:04:32,440
Ta tachi̱ ra tyiño nacuhun nu nyaá ra ―catyí ña.

95
00:04:32,440 --> 00:04:34,880
Ta cha chiñi̱ cu María tuhun ihya,

96
00:04:34,880 --> 00:04:36,160
nducuita̱ ri ña,

97
00:04:36,160 --> 00:04:38,280
ta cuahan ña nu nyaá ra Jesús,

98
00:04:38,280 --> 00:04:43,320
Ta ra Jesús ta quɨhvɨ ca ra chichi ñuu cuhva cuan,

99
00:04:43,320 --> 00:04:45,700
nyaá ra nu nañihi̱ cu Marta chi ra.

100
00:04:45,700 --> 00:04:47,520
Ta nya vehe cu María,

101
00:04:47,520 --> 00:04:51,500
nyicú ra cacuví nuu chi ñu Israel tyinyeé ra chi ñu.

102
00:04:51,500 --> 00:04:54,020
Ta nyehe̱ ra vatyi numi ri quita̱ ña.

103
00:04:54,020 --> 00:04:58,720
Ta cuñí maa ra tyi cuahan ña nu ñaña cuacuacu ña.

104
00:04:58,720 --> 00:05:00,760
Ta cuahan coyo ra chata ña.

105
00:05:00,760 --> 00:05:06,240
Ta cuhva cha chaa̱ cu María nu nyaá ra Jesús chicuɨñɨ̱ chɨtɨ ña chaha ra,

106
00:05:06,240 --> 00:05:06,760
ta catyí ña:

107
00:05:06,760 --> 00:05:07,880
―Sutu Mañi yuhu,

108
00:05:07,880 --> 00:05:09,360
tyehe ta chinyau̱n ihya,

109
00:05:09,360 --> 00:05:11,360
cuhve ma cúvi ra ―catyí ña.

110
00:05:11,360 --> 00:05:17,820
Nyehe̱ ra Jesús cha chacú cu María chihin ra Israel cha vachi coyo chihin ña,

111
00:05:17,820 --> 00:05:20,320
ta nducuihya xaan cuñí añima ra.

112
00:05:20,320 --> 00:05:22,020
Ta ndaca̱ tuhun ra chi ñu:

113
00:05:22,020 --> 00:05:23,800
―¿Nya maa maa tyihi̱ ndo chi ra?

114
00:05:23,800 --> 00:05:24,720
―catyí ra.

115
00:05:24,720 --> 00:05:25,500
Ta catyí ñu:

116
00:05:25,500 --> 00:05:26,160
―Tata,

117
00:05:26,160 --> 00:05:28,420
co̱ho ta nye̱hun ―catyí ñu chi ra.

118
00:05:28,420 --> 00:05:30,380
Ta ra Jesús chacu̱ ra.

119
00:05:30,380 --> 00:05:32,400
Tyicuan ta catyí ra Israel cuan:

120
00:05:32,400 --> 00:05:34,960
―Nye̱he ndo yoso cha cuñí ra chi ra ―catyí ra.

121
00:05:34,960 --> 00:05:36,380
Soco suhva ñu catyí ñu:

122
00:05:36,380 --> 00:05:39,320
―Ican ra ihya cha sananyehe̱ chi ra cuaa cuan.

123
00:05:39,320 --> 00:05:42,960
¿Atu ña cuví sanduvaha tucu ra chi ra Lázaro ihya?

124
00:05:42,960 --> 00:05:43,940
―catyí ñu.

125
00:05:43,940 --> 00:05:48,680
Nu sanandoto̱ ra Jesús chi ra Lázaro

126
00:05:48,680 --> 00:05:54,020
Nducuihya cuñí ra Jesús inga chaha ta tuhva̱ ra nu ñaña cuan.

127
00:05:54,020 --> 00:05:55,980
Noo chichi yuu cuví.

128
00:05:55,980 --> 00:05:58,240
Ta nyasɨ́ noo yuu yuhu chi.

129
00:05:58,240 --> 00:05:59,960
Ta catyí ra Jesús:

130
00:05:59,960 --> 00:06:02,620
―Sa̱canyaha ndo yuu chiña ―catyí ra.

131
00:06:02,620 --> 00:06:03,740
Ta cu Marta,

132
00:06:03,740 --> 00:06:04,560
cuhva ndɨyɨ cuan,

133
00:06:04,560 --> 00:06:05,540
catyí ña:

134
00:06:05,540 --> 00:06:07,800
―Soco cha caña̱ xico,

135
00:06:07,800 --> 00:06:08,880
Sutu Mañi yuhu,

136
00:06:08,880 --> 00:06:11,160
vatyi cha cumi quɨvɨ cha chihi̱ ra ―catyí ña.

137
00:06:11,160 --> 00:06:13,840
Soco ra Jesús catyí ra chi ña:

138
00:06:13,840 --> 00:06:17,200
―¿Atu ña cha catyi̱ chuun vatyi tatu chinó iñun,

139
00:06:17,200 --> 00:06:20,040
cunyehun yoso cha cahnu cuví Nyoo?

140
00:06:20,040 --> 00:06:21,280
―catyí ra chi ña.

141
00:06:21,280 --> 00:06:24,140
Tyicuan ta sacanyaha̱ ñu yuu cuan.

142
00:06:24,140 --> 00:06:26,800
Ta ra Jesús nanyehe̱ ndaa ra ityi andɨvɨ,

143
00:06:26,800 --> 00:06:27,440
ta catyí ra:

144
00:06:27,440 --> 00:06:28,600
―Sutu Mañi yuhu,

145
00:06:28,600 --> 00:06:31,380
tyahvi nyoo chuun tyi chiñu̱n cha cahín.

146
00:06:31,380 --> 00:06:35,000
Yuhu chité vatyi tyicuan ri chiñún tuhun cahín.

147
00:06:35,000 --> 00:06:39,560
Soco tyehe caa cahín cha cuenda cha vaha chi ñáyɨvɨ nyicú ihya,

148
00:06:39,560 --> 00:06:44,880
tacuhva nachino iñi ñu tyi yoho tachi̱ chii ―catyí ra Jesús chi Nyoo.

149
00:06:44,880 --> 00:06:47,560
Cha yaha̱ cha catyi̱ ra tuhun ihya,

150
00:06:47,560 --> 00:06:48,640
canachaa̱ ra,

151
00:06:48,640 --> 00:06:49,360
ta catyí ra:

152
00:06:49,360 --> 00:06:50,040
―¡Lázaro,

153
00:06:50,040 --> 00:06:50,960
qui̱ta chiña!

154
00:06:50,960 --> 00:06:53,500
Ta quita̱ ra cha chihi̱ cuan,

155
00:06:53,500 --> 00:06:57,200
nuhñí ndaha ra ta nuhñí chaha ra chihin sahma.

156
00:06:57,200 --> 00:06:59,820
Ta nuhñí nuu ra chihin noo sahma.

157
00:06:59,820 --> 00:07:03,080
Ta ra Jesús catyí ra chi ñáyɨvɨ nyicú yucuan:

158
00:07:03,080 --> 00:07:04,360
―Nda̱chi ndo chi ra.

159
00:07:04,360 --> 00:07:08,560
Ta sa̱ña ndo chi ra nacuhun ra ―catyí ra Jesús chi ñu.

160
00:07:08,560 --> 00:07:13,680
Nu nducú cahñi ñu chi ra Jesús

161
00:07:13,680 --> 00:07:24,400
Ta cuaha xaan ra cacuví nuu chi ñu Israel cha chaha̱n coyo chihin cu María nachino iñi ñu cha nyehe̱ ñu cha sacuvi̱ ra Jesús.

162
00:07:24,400 --> 00:07:29,620
Soco suhva ra chaha̱n ra chisacoto ra chi ra fariseo cha sacuvi̱ ra Jesús.

163
00:07:29,620 --> 00:07:35,960
Tyicuan ta ra fariseo ta ra cacuví nuu chi tata sutu sacoo ra noo junta ta cacatyí ra:

164
00:07:35,960 --> 00:07:37,560
―¿Ñáá cha sacuví yo?

165
00:07:37,560 --> 00:07:40,400
Vatyi cuaha xaan milagru sacuví ra cuan.

166
00:07:40,400 --> 00:07:43,760
Tatu cuhva yo cha sacuvi ca ra tyicuan caa,

167
00:07:43,760 --> 00:07:46,900
tandɨhɨ ñáyɨvɨ cuchino iñi ñu chi ra.

168
00:07:46,900 --> 00:07:56,420
Ta ra cacuví tyiño nya ñuu Roma cuquichi ra ta cusatanɨ ra vehe ñuhu yo ta ñuu yo ―cacatyí ra chi ra tahan ra.

169
00:07:56,420 --> 00:08:01,080
Soco ra cuví nuu cahnu ca chi tata sutu cuiya cuan,

170
00:08:01,080 --> 00:08:03,980
ra nañí Caifás caha̱n ra ta catyí ra chi ra:

171
00:08:03,980 --> 00:08:06,120
―Nyoho ñahri maa cha chitó ndo.

172
00:08:06,120 --> 00:08:13,280
Ni ña cutuñí iñi ndo vatyi vaha ca cha cúvi noo ri rayɨɨ cha cuenda tandɨhɨ ñáyɨvɨ ñuu,

173
00:08:13,280 --> 00:08:16,560
ta ñima ca cha cúvi tandɨhɨ yo ―catyí ra Caifás.

174
00:08:16,560 --> 00:08:20,740
Soco ra Caifás cuan ñima cha cuñí maa ra ta cahán ra,

175
00:08:20,740 --> 00:08:26,760
soco vatyi ra cuví nuu cahnu ca chi tata sutu cuiya cuan cuví ra,

176
00:08:26,760 --> 00:08:29,180
yucuan chaha maa Nyoo sacaha̱n chi ra.

177
00:08:29,180 --> 00:08:35,200
Vatyi catyí ra vatyi ra Jesús cucúvi ra cha cuenda tandɨhɨ ñáyɨvɨ ñuu Israel.

178
00:08:35,200 --> 00:08:37,760
Ta ñima cha cuenda ri ñu cuan,

179
00:08:37,760 --> 00:08:45,360
soco vatyi cusandu ɨɨn ri ra chi tandɨhɨ ñu cuví sehe Nyoo cha iyó inga ñuu ñandɨhɨ.

180
00:08:45,360 --> 00:08:50,660
Yucuan ta nyacua nya quɨvɨ cuan ta ra cacuví nuu chi ñu Israel cuan,

181
00:08:50,660 --> 00:08:54,000
nducu ra cuhva yoso caa cahñi ra chi ra Jesús.

182
00:08:54,000 --> 00:08:59,880
Yucuan chaha tyi ra Jesús ña chicá noo ndichin ca ra nu nyicú ñu Israel.

183
00:08:59,880 --> 00:09:01,940
Ta quita̱ ra ityi Judea cuan.

184
00:09:01,940 --> 00:09:07,420
Ta cuahan ra noo ñuu cha nañí Efraín cha nyaá yatyin ri ñuhu ityi.

185
00:09:07,420 --> 00:09:11,200
Ta yucuan ndoó ra chihin ra cachicá noo chihin ra.

186
00:09:11,200 --> 00:09:14,960
Ña cuaha ri ca quɨvɨ ta chaa̱ vico cuenda ñu Israel,

187
00:09:14,960 --> 00:09:16,620
vico cha nañí pascua.

188
00:09:16,620 --> 00:09:30,580
Ta cuaha xaan ñáyɨvɨ quita̱ ñu ñuu ñu ta cuahan ñu Jerusalén cuasacuvi ñu cha tuhvá maa ñu sacuví cha sandundɨɨ́ ñu chi ñu nuu Nyoo cha ni cumañi ca chaa quɨvɨ vico cuan.

189
00:09:30,580 --> 00:09:32,560
Nanducú ñu chi ra Jesús.

190
00:09:32,560 --> 00:09:38,960
Ta cuhva cha nyicú ñu chichi vehe ñuhu cahnu cuan ta ndaca̱ tuhun ñu chi tahan ñu,

191
00:09:38,960 --> 00:09:39,700
ta catyí ñu:

192
00:09:39,700 --> 00:09:41,280
―¿Yoso caa cuñí nyoho?

193
00:09:41,280 --> 00:09:43,540
¿Atu cuquichi ra vico ihya,

194
00:09:43,540 --> 00:09:44,720
o ma quichi ra?

195
00:09:44,720 --> 00:09:46,120
―catyí ñu chi tahan ñu.

196
00:09:46,120 --> 00:09:50,160
Ta ra cacuví fariseo ta ra cacuví nuu chi tata sutu,

197
00:09:50,160 --> 00:09:55,500
catyí ra vatyi tatu nya noo ñu chitó ñu nya nyaá ra Jesús,

198
00:09:55,500 --> 00:09:56,800
nacatyi ñu.

199
00:09:56,800 --> 00:10:00,180
Vatyi cutɨɨn ra chi ra vatyi cohon ra vehe caa.

