﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,520
Ra saa kuu inka tuku kii,

2
00:00:07,520 --> 00:00:12,500
ra íin tuku va ra Juan nuu sakuchi ra yuvi xiꞌin uvi ndia itaꞌan xiꞌin ra.

3
00:00:12,500 --> 00:00:16,180
Ra saa *xini ra Juan ña xika Jesús ika̱n,

4
00:00:16,180 --> 00:00:18,140
ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ndia itaꞌan xiꞌin ra,

5
00:00:18,140 --> 00:00:19,320
kachi ra saa:

6
00:00:19,320 --> 00:00:20,680
―Kutoꞌni ndo,

7
00:00:20,680 --> 00:00:26,200
chi ra kaa kuvi ra kuu ndikachi loꞌo ra kuu kuenda Ndioxi ―kachi ra xiꞌin ndia.

8
00:00:26,200 --> 00:00:30,160
Ra te *xini soꞌo ndia uvi kan ña kachi ra Juan saa,

9
00:00:30,160 --> 00:00:33,820
saa ra ndikun ndakundikun ndia kuaꞌan ndia sata Jesús va.

10
00:00:33,820 --> 00:00:36,680
Ra saa ndikokuiin Jesús ndakutoꞌni ra,

11
00:00:36,680 --> 00:00:39,460
ra xini ra ña ndikun ndia kuaꞌan ndia sata ra,

12
00:00:39,460 --> 00:00:41,720
ra saa *ndindakatuꞌun ra ndia kachi ra saa:

13
00:00:41,720 --> 00:00:43,200
―¿Ni ke ^ndanduku ndo?

14
00:00:43,200 --> 00:00:44,680
―kachi ra xiꞌin ndia.

15
00:00:44,680 --> 00:00:46,960
Ra saa *ndakuiin ndia kachi ndia saa:

16
00:00:46,960 --> 00:00:47,980
―Rabí,

17
00:00:47,980 --> 00:00:49,480
¿ndia mii ke iyoo kun?

18
00:00:49,480 --> 00:00:50,880
―kachi ndia xiꞌin ra.

19
00:00:50,880 --> 00:00:52,300
Tuꞌun “Rabí” yoꞌo,

20
00:00:52,300 --> 00:00:54,400
ra “maestro” va ke kachi ña.

21
00:00:54,400 --> 00:00:56,580
Ra saa ndikaꞌan Jesús xiꞌin ndia,

22
00:00:56,580 --> 00:00:57,640
kachi ra saa:

23
00:00:57,640 --> 00:00:58,780
―Naꞌa ndo,

24
00:00:58,780 --> 00:01:02,620
na kuꞌun yo xiꞌin yu ra kuni ndo ―kachi ra.

25
00:01:02,620 --> 00:01:05,060
Ra saa *ndakiꞌin ndia ndixaꞌan ndia xiꞌin ra,

26
00:01:05,060 --> 00:01:07,020
ra *xini ndia nuu kanduꞌu ra;

27
00:01:07,020 --> 00:01:10,100
ra ndia kan *kuachi ndia xiꞌin va ra kii kan,

28
00:01:10,100 --> 00:01:15,500
saa chi xa kaa kumi xikuaa va ke ndixaa ndia xiꞌin ra nuu kanduꞌu ra.

29
00:01:15,500 --> 00:01:17,080
Iin ndia uvi,

30
00:01:17,080 --> 00:01:19,960
ndia *xini soꞌo ña ndikaꞌan ra Juan xaꞌa Jesús,

31
00:01:19,960 --> 00:01:24,280
ra *ndakundikun ndia ra kuvi ra Andrés ñani ra Simón Pedro.

32
00:01:24,280 --> 00:01:25,920
Ra ra Andrés yoꞌo,

33
00:01:25,920 --> 00:01:30,360
ra nu̱ú ni ka va ra Simón ñani ra kuvi ra nanduku ra,

34
00:01:30,360 --> 00:01:32,580
ra ndikaꞌan ra xiꞌin ra kachi ra saa:

35
00:01:32,580 --> 00:01:36,840
―Xa ndaniꞌi va ndi ra kuu Mesías ―kachi ra xiꞌin ra.

36
00:01:36,840 --> 00:01:38,600
Tuꞌun Mesías yoꞌo,

37
00:01:38,600 --> 00:01:43,220
ra “Ra ndikaxin Ndioxi sakaku na yuuvi yoꞌo” va ke kachi ña.

38
00:01:43,220 --> 00:01:49,040
Ra saa ndiaka ra Andrés ra Simón ñani ra ndixaa ra nuu Jesús.

39
00:01:49,040 --> 00:01:51,880
Ra ta *xini Jesús ra Simón,

40
00:01:51,880 --> 00:01:53,980
ra saa ndikaꞌan ra xiꞌin ra kachi ra saa:

41
00:01:53,980 --> 00:01:55,620
―Yoꞌo kuvi Simón,

42
00:01:55,620 --> 00:01:57,080
seꞌe ra Jonás,

43
00:01:57,080 --> 00:02:00,620
ra vichin ndakunani kun Cefas ―kachi ra xiꞌin ra.

44
00:02:00,620 --> 00:02:02,200
Ra tuꞌun Cefas yoꞌo,

45
00:02:02,200 --> 00:02:04,440
ra Pedro va ke kachi ña.

46
00:02:04,440 --> 00:02:12,140
Ra ta ndituvi inka kii *ndakani ini Jesús ña kuꞌun ra chi ñuu ña ndikun ndiaa Galilea.

47
00:02:12,140 --> 00:02:14,160
Ra saa ndakiꞌin ra kuaꞌan va ra,

48
00:02:14,160 --> 00:02:17,980
ra ikan ndakutaꞌan ra xiꞌin ra Felipe ra ndikaꞌan ra xiꞌin ra,

49
00:02:17,980 --> 00:02:18,800
kachi ra saa:

50
00:02:18,800 --> 00:02:21,420
―Kundikun yuꞌu ―kachi ra xiꞌin ra.

51
00:02:21,420 --> 00:02:23,000
Ra ra Felipe yoꞌo,

52
00:02:23,000 --> 00:02:25,180
ra ra ñuu Betsaida va kuvi ra,

53
00:02:25,180 --> 00:02:29,520
ra suvi ra ñuu kan ku tu ra Andrés xiꞌin ra Pedro va.

54
00:02:29,520 --> 00:02:34,740
Ra saa ndixaꞌan ra Felipe nanduku ra ra Natanael ra ndikaꞌan ra xiꞌin ra kachi ra saa:

55
00:02:34,740 --> 00:02:39,160
―Xa *ndaniꞌi va ndi *tia̱à ra *tiaa ra Moisés xaꞌa,

56
00:02:39,160 --> 00:02:43,900
ra suvi xaꞌa ra kan ke ndikaꞌan tu na ndikaꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioxi xinaꞌa va.

57
00:02:43,900 --> 00:02:45,600
Ra ra kan kuvi Jesús,

58
00:02:45,600 --> 00:02:49,660
seꞌe ra José ra ñuu Nazaret va ―kachi ra xiꞌin ra.

59
00:02:49,660 --> 00:02:52,660
Ra saa ndakuiin ra Natanael kachi ra saa:

60
00:02:52,660 --> 00:02:56,960
―¿A kuvi vi tan kanata iin tiaa ra vaꞌa ñuu Nazaret?

61
00:02:56,960 --> 00:02:57,900
―kachi ra.

62
00:02:57,900 --> 00:03:00,720
Ra saa ndakuiin ra Felipe kachi ra saa xiꞌin ra:

63
00:03:00,720 --> 00:03:01,680
―Na koꞌo,

64
00:03:01,680 --> 00:03:04,640
ra kuni kun ―kachi ra xiꞌin ra.

65
00:03:04,640 --> 00:03:09,740
Ra ta *xini Jesús ña ^kuyachin ra Natanael kuaꞌan ra nuu ra,

66
00:03:09,740 --> 00:03:11,680
ra saa ndikaꞌan ra kachi ra saa:

67
00:03:11,680 --> 00:03:15,560
―Ra ^vaxi yoꞌo ra mii ra ñuu Israel ndixa kuvi ra,

68
00:03:15,560 --> 00:03:18,880
saa chi köo ña maña nuu ra ―*kachi ra.

69
00:03:18,880 --> 00:03:23,200
Ra saa ndindakatuꞌun ra Natanael Jesús kachi ra saa:

70
00:03:23,200 --> 00:03:25,440
―¿Nichuun vaꞌa xíni̱ kun yuꞌu?

71
00:03:25,440 --> 00:03:26,920
―kachi ra xiꞌin ra.

72
00:03:26,920 --> 00:03:30,220
Ra saa ndakuiin Jesús kachi ra saa xiꞌin ra:

73
00:03:30,220 --> 00:03:34,280
―Ta kumani ka kaꞌan ra Felipe xiꞌin kun,

74
00:03:34,280 --> 00:03:39,500
ra xa *xini va yu yoꞌo ña ^nduꞌu kun xaꞌa itun koxi ―kachi ra xiꞌin ra.

75
00:03:39,500 --> 00:03:43,020
Ra saa ndikaꞌan ra Natanael kachi ra saa xiꞌin Jesús:

76
00:03:43,020 --> 00:03:44,440
―Maestro,

77
00:03:44,440 --> 00:03:47,380
yoꞌo kuvi ndixa va ra kuu Seꞌe Ndioxi,

78
00:03:47,380 --> 00:03:52,880
ra yoꞌo kuvi tu ra kuu Rey na ñuu Israel va ―kachi ra xiꞌin ra.

79
00:03:52,880 --> 00:03:56,160
Ra saa ndikaꞌan Jesús kachi ra saa xiꞌin ra:

80
00:03:56,160 --> 00:03:59,740
―¿A xaꞌa ña ndikaꞌan yu xiꞌin kun ña xa *xini yu yoꞌo,

81
00:03:59,740 --> 00:04:03,440
ña ^nduꞌu kun xaꞌa itun koxi ke kandixa kun yuꞌu?

82
00:04:03,440 --> 00:04:10,200
Ndi su vichin ra kuaꞌa ni ka va ña xituꞌun kuni kun ―kachi ra xiꞌin ra.

83
00:04:10,200 --> 00:04:14,160
Ra saa ndikaꞌan ka Jesús xiꞌin ra kachi ra saa:

84
00:04:14,160 --> 00:04:16,180
―Ña ndixa ke ^kaꞌan yu xiꞌin ndo,

85
00:04:16,180 --> 00:04:17,640
saa chi vaxi kii,

86
00:04:17,640 --> 00:04:20,100
ra kuni ndo ña nuña ndivi,

87
00:04:20,100 --> 00:04:25,000
ra kuni tu ndo ndia tatun Ndioxi ña kuanda̱a ndia chi ndivi,

88
00:04:25,000 --> 00:04:31,200
ra vaxi nuu ndia sata yuꞌu ra xaa yoꞌo vichin ―kachi Jesús xiꞌin ndia.

