\id GAL Mundurukú [myu] NT (Brazil) -2010 bd. \h Gálatas \toc1 Galácia eipi watwat peaptup \toc2 Aos Gálatas \mt GALÁCIA EIPI WATWAT PEAPTUP PAULO EMUMUDUPMUBARARAKTUP \c 1 \p \v 1-2 Galácia eipi watwat, cartadup mubararag̃ õn eywebeaptum- -Jesus Cristo kayayũ beaptum. Õn Paulo. Ijodiat g̃u juk onomuwã Jesus Cristo emumujum. Deus wararaꞌacat pe g̃u onomuwãat Jesus Cristo emumujum. \p Jesus Cristo ma juk oꞌe owebe: — Wekawẽn muwẽnuwẽnꞌukan cuy ece — i. \m Ixe ebay dak imẽn oꞌe owebe- -Deus ma. Ixe Deus waram Jesus Cristo oꞌg̃utait ceꞌũap tomukadi. Kato mujujum õn eywebe ijudup pe. Soat eꞌem katoꞌi eywebe oxeacat tak- -Jesus kayacat- -wuykitpitpiyũ. \p \v 3 — Bay, xipan cuy Galácia eipi watwat ejukuk — i õn eꞌem Deus pe- -wuyebay be, Jesus Cristo be dak- -wuykukukat pe. — Ixeyũ ag̃uymubabibin cuy eg̃uy — i õn eꞌem cebe ip. \p \v 4 Cristo oeꞌũ ikẽrẽat uk am soat pewi wuywebewi. Oeꞌũ wuywebe Deus kayꞌũmat ekukuap tag̃ wuyekuap puxim. Jeweweju ma oeꞌũ. Oeꞌũ Deus bikuyap tag̃- -wuyebay bikuyap tag̃. \v 5 Imẽneju: \p — Bay, soat podi ma ẽn edipap kug̃ — i juy ace Deus pe. — Bay, soat podi ma aꞌõbaca — i dak cuy ace cebe. \m Soat em ma juy imẽn acece cebe. \p \v 6 Wag̃uybabiꞌũmꞌũm cĩcã eykug̃! Ibun g̃u eyetabut Deus kay. G̃axĩn ma jeyag̃uybaꞌũm cekay. Kuy g̃u juk eyetabut epesop cekay. Ixe juk eynaẽ jebekitkiyũm. Jekpot kukap coꞌi xipan eykug̃- -Cristo kukap coꞌi. Eyju bit eybuꞌu g̃uto epesop cekay. Wararaꞌacat ekawẽn kay dak eyju g̃asũ bit. \p — Ijop ekawẽn kawẽn idipat ocexe — i eyju eꞌem teꞌe ma. \m \v 7 Wararaꞌacat ekawẽn pit kawẽn idipat g̃u- -Jesus ekawẽn acã. Wararaꞌacayũ bit eymuꞌukpiceg̃ẽn ojuy. Eymubuꞌun ojuy ip Jesus ekawẽn kay. Cristo ekawẽn muwarururun ojuy ip. Imẽnpuye wag̃uybabiꞌũmꞌũm cĩcã eykug̃. \v 8 Kuy juk adi kawẽn idipat oceg̃uwẽnuwẽn eywebe- -Jesus ekawẽn. G̃asũ bit kuka waraꞌat ekawẽn ma oceg̃uwẽn eywebe. \p — Ijop ekawẽn ma kawẽn idipat — i kuka oceꞌe eywebe napa ma. \m Imẽn oceꞌe buje, Deus kuka ocemuju ipiatꞌajojoap kay. G̃asũ bit kabi bewiat kuka waraꞌat ekawẽn oꞌg̃uwẽn eywebe. \p — Ijop ekawẽn ma kawẽn idipat — i kuka oꞌe eywebe napa ma. Imẽn iꞌe buje, wũy ma jeenuy Deus wi ipiatꞌajojom. \v 9 Kuy juk iboap oceg̃uwẽn eywebe. Imẽnpit g̃uto waram oceg̃uwẽn eywebe. Kuy bima juk adi eyetabut epesop kawẽn idipat kay. “Ijop ekawẽn ma kawẽn idipat” iꞌeꞌem napa ma waraꞌat ekawẽn ma imuwẽn puje, wũy ma jeenuy Deus wi ipiatꞌajojom. \v 10 Õn pit ijodiat mucokcok pin g̃u oce. Deus mucokcok pin acã õn pit. Wararaꞌacayũ be “Paulo xipat cĩcã” iꞌeꞌeap kudadam g̃u õn. Ijodiacat mucokcok pin pima, kuka Cristo aꞌõ kay kũyjobican g̃u oce! \p \v 11 Okitpitpiyũ, ijodiat ekawẽn muwẽnuwẽn g̃u bit õn. Ijodiat ekawẽn g̃u ma i g̃uto õn eꞌem eywebe. \v 12 Ijodiat g̃u juk kawẽn idipat oꞌg̃uwẽn owebe. Kaꞌũma ma juk omutaybitbin ijodiat pit. Jesus Cristo acã juk adi omutybitbin. \p \v 13 Judeuyũ etabucap coꞌi wetabun puje, juk adi ipiat osupiꞌajojoat Jesus kay itabucayũ be. Kuy eyetaybit apẽn cuk adi ojekukuku iam. Wetakoma jĩjã juk adi og̃uy ixeyũ kay. Yaoka ojuyjuy ip cuk adi og̃uy. Imẽn cuk adi ojekukuku Jesus Cristo odopabijukꞌũm pima. \v 14 Wag̃uywag̃oyũ bodi ma juk adi wetabut og̃uy Deus kay. Judeuyũ babim cuk adi wetabut og̃uy. Cebodi ma ip weꞌajojoyũꞌũmꞌũm ekawẽn tag̃ cuk adi jeku ojuyjuy og̃uy. \p \v 15 Deus pit cuk onaẽ jekawẽn muwẽn ãm, wararaꞌacat podi ma ixe xipan okug̃ puye. Okap awap ma juk onaẽ. \v 16 Ixe juk jekpot oꞌg̃ubapuk owebe. \p — Okpot cuy eg̃uwẽnuwẽn Judeuꞌũmayũ be — i juk adi oꞌe owebe. — Kawẽn idipat cuy eg̃uwẽnuwẽn cebe ip — i juk adi oꞌe o webe. \m Imẽn iꞌe buje, kaꞌũma kay ma juk oju wawẽ ãm. \v 17 Jerusalém ka be dak cuk oju g̃u Jesus emumujuyũ eju kawẽn ãm- -kuy bima Deus oꞌtaẽꞌiayũ eju kawẽn ãm. Ixeyũ be wawẽ ãm g̃u juk oju. Arábia eipi kay bit cuk oju. G̃uyjom acã juk ocepit Damasco ka kay. \v 18 Ebapũg̃ koato kap puje juk oju Jerusalém ka kay Pedro jom. Xepxep esemana ma juk adi og̃uy cexe. \v 19 Wararaꞌacayũ bit cuk ojojojo g̃u Jesus emumujuyũ. Tiag̃o acã g̃uto ojojojo- -wuykukukat Jesus kitpit acã. \p \v 20 Napa g̃u õn eꞌem eywebe. Deus ojojom ijudup mubarararag̃ pima. \p \v 21 Pedro eju wekawẽn epere buje, Síria eipi dag̃ cuk adi ojekukuku, Cilícia eipi dag̃ tak. \v 22 Imẽnpuye Cristo kay itabucayũ ojojojo g̃u ip- -Judéia eipi watwat- -waraꞌat ka dag̃ õn jekukum puye. \v 23 Wararaꞌacat ekawẽn pit cuk ip oꞌjojojo kuy. \p — Paulo juk adi ipiat oꞌsupiꞌajojoat wuywebe — iꞌeꞌem wararaꞌacayũ itabucayũ jewewebe. — Jesus kay wuyetabucap muꞌũm ojuy osunuy — iꞌeꞌem ip. — G̃asũ bit ixe dak Jesus muwẽnuwẽn oꞌe! — iꞌeꞌem ip. — “Jesus kay juy eyetabun epesop!” iꞌeꞌem ixe ma — iꞌeꞌem ip. \p \v 24 Wawẽg̃ co buje: \p — Bay, ẽn soat podi ma aꞌõbaca — ioꞌe ip Deus pe. — Aꞌõbacaam cuk Paulo eg̃utabun ekpot kay — ioꞌe ip cebe. \b \c 2 \p \v 1 Catorze koato kap puje, ocepit Jerusalém ka kay. Barnabé eju oju. Tito dak otujowat oweju. \v 2 Ibo ka kay oju “Jerusalém ka kay juy eju” i juk adi Deus oꞌe owebe buye. Jesus kayayũ kukukꞌukayũ oꞌjeꞌawero waꞌĩjo am. Wararaꞌacayũ eju g̃u juk ocekawẽn- -ixeyũ eju acã. Apẽn cuk adi kawẽn idipat og̃uwẽnuwẽn Judeuꞌũmayũ be iap og̃uwẽn cebe ip. Apẽn cuk adi ixeyũ og̃utaybitbin iap tak og̃uwẽn ma. Obuꞌu juk adi og̃uy ixeyũ be “Teꞌe ma juk adi eg̃utaybitbin ip cedag̃ꞌũma ẽn imutaybitbin puye” iꞌe am owebe. \v 3 Wuykitpit Tito juk otujowat owebe. Judeu g̃u ixe. \p — Teku juy ataypuꞌag̃obixeedakacat wuydobuyũꞌũmꞌũm pabi dag̃- -Deus ekawẽn tag̃ — iꞌũmg̃u oꞌe ip itabucayũ kukukꞌukayũ ma- -Judeuyũ ma. \m \v 4 Wararaꞌacayũ bit oõm oceꞌaweroroapꞌa be, oꞌg̃ukũyjo g̃u maꞌg̃u ip. “Oceju dak ocetabut Jesus kay” i napa ma eꞌeꞌukayũ oõm ip ocekawẽn co am ocaꞌõxikap ojuy. Jewemukorẽm ojuy ip. \p — Teku juy ataypuꞌag̃obixeedakacat wuydobuyũꞌũmꞌũm ekawẽn tag̃ — ioꞌe ixeyũ ma. — Apẽnpuye dak eybuꞌu wuydobuyũꞌũmꞌũm pabi dag̃ jekum Jesus eju mũg̃ꞌi eyeku buje? — ioꞌe ip ocewebe. — Imẽn cũg̃ g̃u Deus xe — ioꞌe ip ocewebe. — Wuydobuyũꞌũmꞌũm pabi dag̃ cuy epeku, Jesus kay aꞌg̃u eyetabut ma — ioꞌe ip ocewebe. \m \v 5 Ixeyũ ekawẽn kay g̃u bit oceju- -pũg̃ em tak kaꞌũma. \p — Haꞌa wuydobuyũꞌũmꞌũm pabi dag̃ cuy ajeku cũg̃ ma wuyꞌe am Deus xe — iꞌũmg̃u juk adi oceꞌe oceju bit. \m Imẽn oceꞌe buje, kuka juk kawẽn idipat oceg̃uwarurun. Ijoꞌi g̃u kuka juk oꞌe. Imẽn oceꞌe buje, eymug̃uykuku kuka juk oceju. \p \v 6 Ig̃oꞌa be oꞌjeꞌawero ip itabucayũ kukukꞌukayũ. Soat xe yaꞌõbuyxi ip osodop. Yobog̃ g̃u ip oxe bit ijodiat pit. Deus kacũg̃ kay g̃u ag̃- -badi acã. Iisuan g̃u ixeyũ bit omutaybin. \p — Waraꞌan pit cuy eg̃utaybin Judeuꞌũmayũ — iꞌũmg̃u oꞌe ip owebe. \v 7 — Deus cuk Paulo oꞌjomuy kawẽn idipat muwẽn ãm Judeuꞌũmayũ be. Judeuyũ be bit Pedro oꞌjomuy kawẽn idipat muwẽn ãm — ioꞌe ip jewewebe. \m \v 8 Deus jaꞌõbacaap oꞌg̃ũm owebe jekawẽn muwẽn ãm Judeuꞌũmayũ be. Ixe emumuju õn. Judeuyũ be bit jekawẽn muwẽn ãm jaꞌõbacaap oꞌg̃ũm Pedro be. \p \v 9 — Deus Paulo mujujum jekawẽn muwẽn ãm Judeuꞌũmayũ be — ioꞌe ip itabucayũ kukukꞌukayũ- -Tiago, Pedro dak, João dak. \m Imẽnpuye juk ip obumukug̃. Barnabé bumukug̃ tak ip jeburerexi ip puye. \p — Judeuꞌũmayũ be eyju ma juy Jesus ekawẽn epeg̃uwẽnuwẽn. Oceju bit cuy Judeuyũ be oceg̃uwẽnuwẽn — ioꞌe ip. \v 10 Pũg̃ ma ip ocemug̃ebu. — G̃ebum cuy epesop tadaybotbocayũ kay- -itabucayũ kay- -ocexeayũ kay — i juk oꞌe ip ocewebe. — Dinheiroꞌin cuy epeg̃udot cekay ip, kaꞌũma kug̃ puye — i juk oꞌe ip ocewebe. \m Õn tak ocokcok cĩcã oce imudot am. \p \v 11 G̃uyjom ma Pedro oajẽm ocekay, oceju Antioquia ka be bima. Õn pit xeku og̃ukorẽm wararaꞌacayũ etabun ma, warẽmtag̃ ma jekukum puye. \v 12 Tiago jebureyũ oꞌg̃udot ocekay. Antioquia ka be ip oajẽm. Ixeyũ ajẽmꞌũm pima, Pedro jekõnkõnꞌuk osunuy itabucayũ eju- -Judeuꞌũmayũ eju- -Judeuyũ babi dag̃ jekukuꞌukꞌũmayũ eju- -taypuꞌag̃obixeedakatkatꞌũmayũ eju. Tiago bureyũ ajẽm puje bit, ibuꞌu oꞌe jekõn ãm ceweju ip- -Judeuꞌũmayũ eju. Iparara osunuy Judeuyũ buxim- -“Judeuꞌũmat jedaypuꞌag̃obixeedakacan cuy cũg̃ ma iꞌe am Deus xe, itabut maꞌg̃u ip Jesus kay” iꞌeꞌeꞌukayũ buxim. \v 13 Imẽnpuye Pedro buxim oꞌe ip wararaꞌacayũ Judeuyũ. Pũg̃ tag̃ ma oeku ip jeweweju Judeuyũ. Jeparara pibun ibuꞌu oꞌe ip Judeuꞌũmayũ eju jekum. Barnabé dak ixeyũ buxim iparara oꞌe. Pũg̃ tag̃ ma oeku Judeuyũ eju. Judeuꞌũmayũ eju bti ibuꞌu oꞌe jekum jeparara pibun. \v 14 Cũg̃ g̃u oꞌe ip jekukum. Kawẽn idipat tag̃ g̃u ip jekukum oꞌe. Iboap co buje juk ocekawẽn Pedro eju wararaꞌacayũ etabutpe. \p — Ẽn Judeu — i juk oce cebe. — Inaka Judeuꞌũmat coꞌi ẽn jekukum — i juk oce cebe. — Judeu ekukuap puxim g̃u ẽn jekukum — i juk oce cebe. — Apẽnpuye dak ẽn eꞌem Judeuꞌũmayũ be “Judeuyũ babi dag̃ cuy epeku!” i? — i juk oce cebe. \p \v 15 Oceju bit Judeuyũ ocekapap pin ma. \p — Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ꞌukayũ Judeuꞌũmayũ — i oceju eꞌem, ocedobuyũꞌũmꞌũm ekawẽn tag̃ g̃u ip jekukum puye. \m \v 16 Wuyju bit kuy wuyetabut Jesus Cristo kay. Deus xe wuyju cũg̃ ma wuydobuyũꞌũmꞌũm ekawẽn tag̃ wuyekuap tomuju g̃u- -wuyetabucap tomuju acã. Deus xe wuyju cũg̃ ma wuydobuyũꞌũmꞌũm ekawẽn tag̃ jekukum puye g̃u- -wuyetabut puye acã. Kaꞌũma ma cũg̃ ma Deus xe jedobuyũꞌũmꞌũm ekawẽn tag̃ jekuap tomuju. \p \v 17 — Cristo kay wuyetabun puje acã cũg̃ ma acesop Deus xe, wuydobuyũꞌũmꞌũm ekawẽn tag̃ jekukum g̃u maꞌg̃u wuyju — i wuyju eꞌem. \m Imẽn iꞌe buje, ibapuk eꞌem soat pe Judeuꞌũmayũ joꞌi ma wuyju dak ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽꞌukayũ iap. Ibuꞌu g̃u paxi Cristo jeꞌe wuywebe ikẽrẽat mug̃ẽ ãm? Ibuꞌu ma! Cedag̃ g̃u cexe. Ijoꞌi g̃u cexe. \p \v 18 — Wuydobuyũꞌũmꞌũm ekawẽn tag̃ wuyekukuap tomuju g̃u wuyju cũg̃ ma Deus xe- -wuyetabucap tomuju acã — iꞌeꞌeꞌuk cuk adi og̃uy. Imẽnpuye “Wuydobuyũꞌũmꞌũm ekawẽn tag̃ cuy ajeku cũg̃ ma wuyꞌe am Deus xe” oꞌe buje, kuyat wekawẽn kuka ocepere, wuydobuyũꞌũmꞌũm pabi dak kuka og̃upubutbun. \v 19 Ibaꞌore owebe cũg̃ ma iꞌe am Deus xe wuydobuyũꞌũmꞌũm ekawẽn tag̃ wekuap tomuju. Deus ekawẽn tup cocom cuk wetaybin iboam. Ibaꞌore soat pe wuywebe soat iboap ekawẽn tag̃ jeku am. Wuydobuyũꞌũmꞌũm pabi dag̃ wuyekuap tomuju wuyju cũg̃ ma Deus xe ibima apẽg̃ãm Cristo oeꞌũ korosa be? Kaꞌũma ãm ma! \v 20 Jekpiwan ma Jesus oeꞌũ korosa be owebeam iap kay wetabut pima, obikuyap tag̃ g̃u õn jekukum. Cristo biõg̃buk omuy owebe. Kuyje wekukukuap kuy ocepere. Deus ipot kay wetabucap eju õn jekukum g̃asũ bit. Ixe ipot jekpiwan ma oeꞌũ weꞌũap puxim, okukpin cĩcã cexe buye. \v 21 Deus ibikuy soat kuk am xipan. \p — Okug̃ g̃u juy! — iꞌũmg̃u õn pit eꞌem cebe. Õn pit imẽn g̃u eꞌem. Wuydobuyũꞌũmꞌũm pabi dag̃ wuyekuap tomuju wuyju cũg̃ ma Deus xe ibima, apẽg̃ãm Cristo oeꞌũ korosa be? Kaꞌũma ãm ma! \b \c 3 \p \v 1 Galácia eipi watwat, eyag̃uybaꞌarẽm cĩcã! Abu dak cuk eymug̃uykuku? Abu dak cuk eymubuꞌun kawẽn icẽmat tag̃ eyekuap puxim? Apẽn Jesus Cristo oeꞌũ korosa be iap cuk adi oceg̃uwẽn eywebe. Ibapug̃ ma juk adi oceg̃uwẽn eywebe. Imẽnpuye juk adi eyetabut cĩcã epesop cekay. \v 2 Pũg̃ g̃u buk og̃uwẽn eywebe. Deus jebiõg̃buk oꞌg̃uõm eywebe wuydobuyũꞌũmꞌũm ekawẽn tag̃ eyekuap puye g̃u! Ibiõg̃buk oõm eywebe apẽn Cristo oeꞌũ iap ekawẽn eyetaybit puye; iboap ekawẽn kay eyetabut puye dak. \v 3 Eyaꞌõbacaam g̃u juk epesop Deus ebekitkiyũm- -Deus biõg̃buk aꞌõbacaam acã. G̃asũ bit: \p — Wuyaꞌõbacaam ma ixe aꞌõ dag̃ ajeku — i eyju eꞌem teꞌe ma. \m Eyag̃uybaꞌarẽm cĩcã dak epesop. \v 4 Kuy bima juk adi eyetabut cĩcã epesop Jesus kay, ipiatpiꞌajojoan maꞌg̃u ip eywebe itabutꞌũmayũ. G̃asũ bit xeꞌe jeybuꞌun cekay? Teꞌe ma du juk adi ipiat epesupiꞌajojo? Ibaꞌore! \v 5 Deus cuk adi jebiõg̃buk aꞌõbacaap oꞌg̃ũm eywebe. Ixe aꞌõbacaam wuywebe iꞌe baꞌoreat cuk adi epeg̃ubapukpukpuk soat etabutpe. Jaꞌõbacaap oꞌg̃ũm eywebe wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ eyju jekukum puye g̃u. Oꞌg̃ũm eywebe eyju Deus ekawẽn kay jĩjã buye, cekawẽn kay eyetabut puye dak. \p \v 6 Abraão etabucap puxim eyju dak cuk adi eyetabut epesop Deus kay. Imẽn Deus Abraão oꞌg̃uwẽn: — Ixe juk adi itabut cĩcã osunuy okay — i. — Imẽnpuye cũg̃ ma osunuy oxe i. \m \v 7 Ixe-buxim itabucayũ Abraão naxeg̃ebitbicayũ Deus xe, Judeuyũ g̃u maꞌg̃u ip. Iboam cuy eyetaybin. \v 8 Deus cuk adi oꞌe jewebe ma: \p — G̃uyjom cũg̃ ma jeedop ip oxe wararaꞌacayũ dak- -Judeuꞌũmayũ — i. — Itabun puje ip cũg̃ ma jeedop ip oxe Judeuyũ joꞌi ma — i juk adi oꞌe jewebe ma. \m Imẽnpuye imẽn eꞌem Deus ekawẽn tup: \mi “Õn ma xipacat og̃ũm soat ka watwat pe, ẽn etabut okay buye,” iꞌeꞌem Deus Abraão be, i. \m Imẽn Deus kawẽn idipat oꞌg̃uwẽn Abraão be xipacat ũm awap soat ka watwat pe. \v 9 Abraão itabut cĩcã osunuy Deus kay. Imẽnpuye Deus xipacat oꞌg̃ũm cebe. Ixe-buxim soat itabucayũ dak xipacat jeejat Deus xewi. \p \v 10 Imẽn eꞌem Deus ekawẽn tup: \mi Wũy ma jeedop ip Deus wi ipiatꞌajojom wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ jekukumꞌũm pima, soat ekawẽn tag̃ jekukumꞌũm pima, i. \m Imẽnpit ibaꞌore soat pe wuywebe soat ekawẽn tag̃ wuyeku am wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃. Imẽnpuye: \p — Xipat g̃u eyju oxe — iꞌeꞌem Deus soat pe- -“Wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ wuyeku buje acã cũg̃ ma acesop Deus xe” iꞌeꞌeꞌukayũ be. \m \v 11 Deus cuk adi oꞌe: \p — Eyetabut okay bima acã, cũg̃ ma epesop oxe — i. \m Imẽnpuye wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ wuyekuap puye g̃u cũg̃ ma acesop Deus xe. Imẽntak eꞌem Habakuque ekawẽn tup- -kuyjeat ekawẽn tup- -Deus ekawẽn muwẽnuwẽnꞌukat ekawẽn tup: \mi Itabucat ma cũg̃ ma Deus xe, i. Soat em itait jeenuy Deus xe, i. \m \v 12 Imẽnpit itabutꞌũmat tak wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ jeku ojuy. Imẽntak eꞌem Deus ekawẽn tup: \mi Wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ jekukuꞌukat acã cũg̃ ma jeenuy Deus xe- -soat ekawẽn tag̃ jekukuꞌukat, i. Soat em itait jeenuy Deus xe, i. \p \v 13 — Xipat g̃u ẽn oxe — iꞌeꞌem Deus soat pe- -ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ꞌukayũ be. \m Cristo bit oeꞌũ apẽn cuk adi ikẽrẽat ag̃ujurũg̃rũg̃iap teida am. Imẽn eꞌem Deus ekawẽn tup: \mi Korosa eju ibamupayaat wũy ma jeenuy Deus wi ipiatꞌajojom ikẽrẽat kug̃ puye, i. \m Korosa eju bima: — Wũy ma juy eg̃uy owi ipiatꞌajojom ikẽrẽat kug̃ ẽn puye — ioꞌe Deus Jesus pe. \m Wuywebe g̃u imẽn oꞌe. Jesus pe acã imẽn oꞌe, apẽn cuk adi ikẽrẽat ag̃ujurũg̃rũg̃ iap kug̃ puye. \v 14 Deus oꞌe Abraão be: — Xipacat og̃ũm soat ka watwat pe, ẽn etabut okay buye — i. \m Jesus Cristo kay Judeuꞌũmayũ itabun puje, Deus xipacat jeꞌg̃ũm cebe ip. Xipacat jeꞌg̃ũm cebe ip korosa eju Cristo apẽn cuk adi ikẽrẽat ag̃ujurũg̃rũg̃ iap oꞌtujowat jewebe buye. Imẽnpuye Deus jebiõg̃buk muõmõm wuywebe wuyetabut puye. Imuõmõm wuywebe apẽn cuk adi oꞌe Abraão be iap tag̃. \p \v 15 Okitpitpiyũ, apẽn jebapukpug̃ soat kabia wuywebe iap tag̃ õn jeymutaybin. Abu wuybubut jeꞌjat wuyeꞌũ buje iaptup mubararak pin pima, wuyju wuybutet mubarararag̃ ixedup pe. Wuybure dak jebutet mubarararag̃ ixedup pe. Xepxep putet mubararak puje, ibaꞌore wararaꞌacat pe iboaptup ekawẽn mupubut am. Iboaptup ekawẽn muwarurun am tak ibaꞌore ma cebe ip. \p \v 16 — Xipacat og̃ũm ewebe, enaxeg̃ebit pe dak — i juk adi oꞌe Deus Abraão be. \m “Enaxeg̃ebitbiyũ be” iꞌũmg̃u eꞌem ibodup. “Enaxeg̃ebit pe” i acã eꞌem. Adeayũ be g̃u kuka xipacat oꞌg̃ũm. Pũg̃ pe ma kuka oꞌg̃ũm- -Cristo be ma. \v 17 Imẽn õn e ojuy eywebe. Deus cuk kuy oꞌe Abraão be: \p — Xipacat og̃ũm soat ka watwat pe, ẽn etabut okay buye — i. — Soat em waꞌõ dag̃ õn eꞌem — i juk oꞌe. \m G̃ũyjom acã wuyawẽwẽap ekawẽn oꞌg̃uwẽn Moisés pe ixe be imuwẽn ãm jebekitkit pe- -430 koato kap puje ma. Wuyawẽwẽap ekawẽn muwẽn puje bit: \p — Obuꞌu oce xipacat ũm ãm Abraão be g̃asũ bit — iꞌũmg̃u oꞌe Deus. — Apẽn cuk oce cebe iap tag̃ g̃u oce g̃asũ bit — iꞌũmg̃u oꞌe. \m \v 18 Wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ wuyekuap puye Deus xipacat ũmũm wuywebe bima, apẽn cuk adi oꞌe Abraão be iap tag̃ g̃u kuka oꞌg̃ũm wuywebe. Imẽnpit Deus xipacat oꞌg̃ũm Abraão be “Xipacat og̃ũm ewebe ẽn etabut okay buye” ioꞌe buye. Deus jaꞌõ dag̃ eꞌem soat em. \p \v 19 — Apẽnpuye dak Deus wuyawẽwẽap ekawẽn oꞌg̃uwẽn Moisés pe? — i du eyju eꞌem owebe? \m Õn jeymutaybin. Wuyawẽwẽap ekawẽn oꞌg̃uwẽn wuymutaybit am ajo Deus bikuyap tag̃ g̃u iam. G̃uyjom kuka Abraão naxeg̃ebit oꞌkap- -Jesus Cristo. Deus xipacat kuka oꞌg̃ũm cebe jaꞌõ dag̃. Ikapꞌũm pima bit, kuy juk adi wuyetaybit ajop soat ipi juacat kũyjobitꞌũm ip Deus aꞌõ kay iam. Deus ma oꞌjekawẽn Abraão be. \p — Xipacat og̃ũm ewebe — i juk oꞌe cebe. \m Wuyawẽwẽap ekawẽn muwẽn pin pima bit, ijodiacat eju g̃u oꞌjekawẽn. Koap jekawẽn tojotjotꞌukayũ be oꞌg̃uwẽn. Ixeyũ oꞌg̃udot jekawẽn muwẽn ãm ijodiacat pe. Ijodiat ma g̃uwẽn iboap wuywebe. \v 20 Wuyju wararaꞌacat mujujum wuybure kay imukũyjo pin pima. Imẽnpuxim Deus ixeyũ oꞌg̃udot ijodiacat mukũyjo am, ixeyũ be “Haꞌa, ijop ekawẽn tag̃ cuy ajeku” iꞌe am. Deus pit pũg̃ ma. Wuyju imujuap wiwim g̃u Deus, jaꞌõbi ma eꞌem puye. Wuywebe bit ibaꞌore imuju am. Ibaꞌore wuywebe “Ẽn imẽn eceꞌe. Õn tak waraꞌat tag̃ oce” iꞌe am Deus pe, ixe mujujum g̃u wuyju buye. Jaꞌõbi ma: — Xipacat og̃ũm ewebe — i juk oꞌe Abraão be. \p \v 21 — Eyetabun puje acã cũg̃ ma epesop oxe — iꞌeꞌem Deus. \p — Cũg̃ ma epesop oxe eyawẽwẽap ekawẽn tag̃ eyeku buje acã — i dak tu eꞌem wuywebe? \m Xepxep ekawẽn tag̃ tu Deus eꞌem wuywebe? Kaꞌũma! Deus pe wuymucũg̃ put wuyawẽwẽap ekawẽn muwẽn ãm ibima, “Eyawẽwẽap ekawẽn tag̃ eyeku buje acã cũg̃ ma epesop oxe” i kuka juk oꞌe Deus wuywebe. \v 22 Imẽn eꞌem Deus ekawẽn tup: \mi Soat ipi watwat ikẽrẽat kug̃, i. \m Ibaꞌore soat pe wuywebe wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ wuyeku am- -soat ekawẽn tag̃. Imẽnpuye pũg̃at kay wuyetabun puje acã cũg̃ ma acesop Deus xe- -Jesus Cristo kay wuyetabun puje acã. Soat ixe kay itabucayũ xipacat jeejat Deus xewi “Xipacat og̃ũm soat pe itabucat pe” ioꞌe Deus puye. \p \v 23 Kuy bima juk adi wuyetaybit g̃u ajop wuyetabut am. Wararaꞌacat pe wuymutaybicat wiwim cuk adi ajop wuyetabut am Jesus kay. Taomũnmũnat puxim cuk adi ajop wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ jeku ojuy. \v 24 Bekitkit puxim cuk adi ajop. Bekicat kukat puxim wuyawẽwẽap ekawẽn wuykug̃ osunuy. Ikukat bekicat mukũyjojom ixe be warẽmtag̃ ma jekuap puxim. Imẽnpuxim wuyju dak wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ cuk adi ajekuku warẽmtag̃ ma wuyekuap puxim. Cristo ajẽmap wiwim cuk adi ajop. Yajẽmꞌisum cũg̃ ma acesop Deus xe Cristo kay wuyetabucam acã. \p \v 25-26 G̃asũ bit wuyetabut Cristo kay. Mũg̃ꞌi wuyju ceweju. Ixe kay wuyetabun puje bekitkit puxim g̃u ajop. Deus ipotpoyũ ma ajop yaypanayũ buxim. Imẽnpuye wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ g̃u ajeku g̃asũ bit. Bekicat ikukacecat puxim g̃u wuyju. \v 27 Eyetabun puje, kuy juk eymubatisasanat “Jesus eju mũg̃ꞌi ojeku g̃asũ bit” iꞌe am soat pe. G̃asũ bit Cristo eju mũg̃ꞌi eyju jekukum. Cristo buxim epeku. \v 28 Cristo eju mũg̃ꞌi jekukum pima, Judeu, Judeuꞌũmat tak weg̃ũg̃ũn ma ip jekukum. Teiꞌũma kapikpikꞌukat, teibubum kapikpikꞌukat tak weg̃ũg̃ũn ma ip jekukum. Ayacat, ag̃okatkat tak weg̃ũg̃ũn ma ip jekukum, Jesus Cristo eju mũg̃ꞌi jekukum pima. \p \v 29 — Xipacat og̃ũm enaxeg̃ebit pe — i juk adi oꞌe Deus Abraão be. \m Cristo eykukat. Imẽnpuye Abraão naxeg̃ebitbicat eyju Deus xe. Imẽnpuye xipacat epejat Deus xewi apẽn ixe juk adi oꞌe cebe iap tag̃. \b \c 4 \p \v 1 G̃ebum cuy ajop apẽn ipotpoyũ jebay bubut pum iap kay. \p — Yaypan pima acã okpot soat obubut jeꞌjat jebubun — iꞌeꞌem cebay. \m Yaypanꞌũm pima bit, jebay eju kapikpikꞌukat coꞌi ma ipot. Yaypan pima acã soat kug̃ jeenuy- -jebay bubut kug̃. \v 2 Yaypanꞌũm pima, wararaꞌacayũ bekicat kug̃ imukũyjojom. Wararaꞌacayũ cebay bubut kug̃, cebay ekawẽn tag̃ ma. \v 3 Bekicat yag̃uyꞌũm bekin pima. Bekitkit puxim wuyju dak ajop wuyetabunꞌisum Jesus kay. Tũybe wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ wuyekuap tomuju cũg̃ ma acesop Deus xe iãn cuk adi ajop. \v 4 Imudocap kabia ajẽm puje, Deus jekpot oꞌg̃udot ijodi. Wuyjoꞌi oꞌkap ayacatꞌuk pewi. Wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ cuk adi oekukuku Judeu buye. \p \v 5 — Ibaꞌore ocewebe soat ekawẽn tag̃ jeku am ocawẽwẽap ekawẽn tag̃ — iꞌeꞌeꞌuk ajop Deus pe. — Apẽntak cũg̃ ma acesop cexe? — iꞌeꞌeꞌuk ajop wuyewewebe. \m Jesus pit eꞌem wuywebe: \p — Waꞌõbacaap og̃ũm eywebe- -eyawẽwẽap ekawẽn tag̃ eyku am g̃u- -Deus ebekitkiyũm eyeꞌe am acã! — i. \p \v 6 Ixe Deus cuk jekpot biõg̃buk oꞌg̃uõm wuywebe “Eyju dak okpotpoyũ” iꞌe am wuywebe. Imẽnpuye: \p — Bay! — i wuyju dak eꞌem cebe Jesus aꞌõ nomuju. — Bay — iꞌeꞌem wuyju ibiõg̃buk aꞌõbi. \m \v 7 Deus eju kapikpikꞌukayũ g̃u aꞌg̃u eyju. Ipotpoyũ ma eyju. Imẽnpuye soat jeꞌg̃ũm eywebe jekpotpoyũ be iũmũmap. \p \v 8 Kuy bima juk adi eyetaybit g̃u epesop Deusan. Wararaꞌacayũ kay juk adi eyetabut epesop. Tũybe iteyũ ma deusyũ iãn cuk adi epesop. \v 9 G̃asũ bit eyetaybit Deusan. Ixe dak oꞌe itaybit eyjum. Apẽnpuye dak waram eyetabut pin maꞌg̃uto deusbaroyũ kay? Teꞌe ma kuka eyetabut epesop cekay ip. Wuybuywan paꞌore ip cebe itaybitꞌũm puye. Teꞌe ma du ixeyũ aꞌõ kay epeꞌe g̃uto? Eyag̃uybaꞌarẽm! \v 10 Tũybe cũg̃ ma acesop Deus xe kabia muxipanpan pima iãn eyju eꞌem, kaxi muxipanpan pima dak iãn, koato muxipanpan pima dak iꞌan eyju eꞌem. \v 11 Wag̃uybabiꞌũmꞌũm cĩcã eykug̃. Teꞌe ma du juk adi ocekapik kawẽn idipat muwẽnuwẽn eywebe? Wag̃uybabiꞌũmꞌũm cĩcã eykug̃. \p \v 12 Okitpitpiyũ, Cristo aꞌõ kay kũyjobin cuy epesop obuxim. Õn tak eybuxim yaꞌõ kay. Õn cuk adi eyburem og̃uy. Eyju dak cuk adi warẽmtag̃ g̃u epesop okug̃. \v 13 Koap weku buje, kawẽn idipat epeyaꞌĩjojo g̃u buk. Õn pit cuk oju imuwẽn ãm eywebe owãtaxipi buye. Oju g̃u waraꞌat ka kay. \v 14 Eyag̃uybabiꞌũmꞌũm cuk adi epesop okug̃ owãtaxipi buye. Owãtaxipiap waywayway g̃u juk adi epesop. \p — Paulo kay g̃u oceju soat em iwãtaxipi buye — iꞌũmg̃u juk adi epeꞌeꞌe. \m Eydukꞌa be juk adi eyju okuk. Xipan cuk adi eyju okuk kabi bewiat kukap puxim- -Deus ekawẽn tojotjotꞌukat kukap puxim- -Jesus Cristo kukap puxim. \v 15 Eycokcog̃ cuk adi epesop okug̃. Okay jĩjã juk adi epesop. Apẽnpuye dak epeꞌe okay g̃u g̃asũ bit? Ibaꞌoreꞌũm pima eyeta kuka juk epesutaũm owebe wetam. \v 16 Icẽmãn acã juk adi ocekawẽnwẽn eywebe. Apẽnpuye eyju g̃asũ okay g̃u? \p \v 17 Jewexe ma ip eykay ixeyũ warẽmtag̃ ma eymutaybitbinꞌukayũ. Eymuꞌag̃uybaꞌarẽm ojuy ip okayꞌũm ãm. Ibuꞌu ip eywebe okay am. Ibikuy ip jewekay iꞌe am apẽn kuy bima okay jĩjã epesop iap puxim. \v 18 Xipat wuywebe wararaꞌacat kay am xipat iꞌe ojuy bima. Ixeyũ muꞌag̃uybaꞌarẽm ojuy bima bit, xipat g̃u kuka oꞌe cekay am. Iboap icẽmãn soat em. Eykukpin cĩcã oxe, eyxe g̃uꞌmaꞌg̃u õn. \v 19 Bekitkit, eykukpin cĩcã oxe. Ayacat iꞌitpiat puxim õn. Wag̃uybabiꞌũmꞌũm cĩcã eykug̃. Cristo ekukuap puxim eyju dak jekukum iap wiwim õn ayacat jeꞌit kapap wiwim iap puxim. \v 20 Wag̃uybabiꞌũmꞌũm cĩcã eykug̃. Eyxe pin cĩcã oxe. Apẽntak õn jeyawẽ? \p \v 21 — Moisés ekawẽn tag̃ cuy ajeku- -wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ — i teꞌe ma eyju eꞌem. \m Eyetaybit tu apẽn wuyawẽwẽap ekawẽn eꞌem iam? \v 22 G̃ebum cuy epesop Abraão ipotpoyũ kay- -xepxepayũ kay. Xepxep osodop ip Abraão ipotpoyũ. Pũg̃ ma ixi teiꞌũma kapikpikꞌukat osunuy Abraão dukꞌa be. Waraꞌat xi bit Abraão tayxiat osunuy. \v 23 Kapikpikꞌukat it oꞌkap wuykapap puxim. Itayxiat it pit Deus aꞌõbi oꞌkap. Oꞌkap “Ekpon og̃ũm ewebe” ioꞌe buye. \v 24 Xepxep aoyũ xepxep em Deus jekawẽn oꞌg̃uwẽn jebekitkit pe iap puxim. Jekawẽn oꞌg̃uwẽn jebekitkit awẽwẽ ãm. Coꞌa bicũg̃pe bima oꞌg̃uwẽn Moisés pe, Sinaiꞌa bicũg̃pe bima. Wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ jeku ojuyayũ teiꞌũma kapikpikꞌukat it puxim- -Agar it puxim. \v 25 Agar coꞌa buxim- -Sinaiꞌa buxim- -Arábia eipi beatꞌa buxim. \p — Wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ wuyekuap tomuju acã cũg̃ ma acesop Deus xe — i teꞌe ma eꞌem pũg̃pũg̃ayũ. Agar it puxim ixeyũ- -Ismael buxim- -teiꞌũma kapikpikꞌukat it puxim. Jerusalém ka ixeyũ Judeuyũ ka. Ixeyũ aꞌõ kayayũ dak wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ jeku ojuy cũg̃ ma iꞌe am Deus xe. \v 26 Waraꞌat ka bit opop. Jerusalém ka buxim ibo ka. Kabi bewiatka bit ibo ka. Wuyju ma ibo ka watwat. Itayxiat it puxim wuyju- -Isaque buxim. \p — Cũg̃ ma wuyju Deus xe wuyetabut puye — i wuyju eꞌem. \m \v 27 Imẽn eꞌem Deus ekawẽn tup: \mi Tũꞌũ, ecokcog̃ cuy eg̃uy eꞌitꞌet g̃u maꞌg̃u ẽn, i. Ecokcog̃ cuy eg̃uy eꞌit esupiꞌajo g̃u maꞌg̃u ẽn, i. Ayacat oꞌjepere iat iyũ ade jeꞌe- -jektop eju nuyat iyũ bodi ma, i. \m Imẽn eꞌem Isaías emudupmubararaktup. \p \v 28 Okitpitpiyũ, Deus aꞌõbi Isaque oꞌkap. Ixe buxim eyju dak yaꞌõbi Deus ipotpoyũm epesop. \v 29 Wuykapap puxim oꞌkapiat Deus biõg̃buk aꞌõbi oꞌkapiat kaykay jĩjã osunuynuynuy. Ibabiwarere osunuynuynuy cekay. Iwaywayway acã osunuynuy. G̃asũ dak imẽn ma jebapukpug̃ iboap. Wuykapap puxim oꞌkapꞌiayũ Deus biõg̃buk aꞌõbiayũ kaykay jĩjã. Iwaywayway jĩjã ip. Warẽmtag̃ ip ikug̃. \v 30 Imẽnpit, imẽn eꞌem Deus ekawẽn tup: \mi “Teiꞌũma kapikpikꞌukat cuy eg̃ujẽm edukꞌa bewi,” i juk oꞌe Deus Abraão be, i. “Eg̃ujẽm cuy iꞌit eju ma,” i. “Etayxiat it puxim g̃u ixe it,” i. “Jebay bubut jeꞌjat g̃u,” i. “Etayxiat it acã jeꞌjat,” i. \p \v 31 Imẽneju, okitpitpiyũ, g̃ebum cuy epesop iboap ekawẽn kay. Teiꞌũma kapikpikꞌukat it puxim g̃u wuyju- -itayxiat it puxim acã. \b \c 5 \p \v 1 Cristo juk jaꞌõbacaap oꞌg̃ũm wuywebe wuyjupinap tag̃ wuyeku am. Ixe aꞌõbacaap kug̃ cuy epesop soat em. \p — Wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ cuy ajeku cũg̃ ma wuydop am Deus xe — i waram pit cuy epeꞌe g̃u. \m Teiꞌũma kapikpikꞌukat puxim g̃u juy epesop waram. \p \v 2 Eyaꞌõpicũg̃cũg̃ cuy epesop wekawẽn kay! Õn Paulo. Judeu õn. Jesus kay bit wetabut. Õn ma jeymukũyjo. Wararaꞌacat pe eydaypuꞌag̃obixeedakacan pima, teꞌe ma kuka juk Cristo oeꞌũ eywebeam. \v 3 Imẽn ma õn eymukũyjojom. \p — Soat ekawẽn tag̃ cuy epeku wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃- -Moisés ekawẽn tag̃ — i õn eꞌem soat pe oꞌjewedaypuꞌag̃obixeedakacatꞌiayũ be. \m \v 4 “Cũg̃ ma acesop Deus xe wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ wuyju jekukum puye” iꞌeꞌeꞌukayũ wũy ma ip Cristo wi. Jetabucap kuy oꞌjepere ip. Ibuꞌu ip Deus pe xipan jekukan. \v 5 Wuyju bit wuyetaybit cũg̃ ma acesop Deus xe wuyetabut Jesus Cristo kay buye iam. Cũg̃ ma acesop cexe iap wiwim cĩcã wuyju. Iboap wiwim cĩcã wuyju soat em Deus biõg̃buk wuyaꞌõmucanucan puye. \v 6 Jesus Cristo eju mũg̃ꞌi wuyju jekukum pima, yobog̃ g̃u Deus xe wuydaypuꞌag̃obixeedakatkan pima, ixeedakatkanꞌũm pima dak. Yobog̃ pit cexe wuyetabucap acã. Wuyetabut pima xipan tak acejewekuk. \p \v 7 Kuy juk adi eyetabut cĩcã epesop Jesus Cristo kay. Abu juk kawẽn icẽmat kay eymubuꞌun? Apẽn cuk eymubuꞌun? \v 8 Apẽn xeꞌe ixe eyag̃uymuwarurun? Deus g̃u eyag̃uymuwarurun. Deus g̃u eymubuꞌun. Ixe juk eynaẽ cũg̃ ma eyeku am jexe. \p \v 9 — Tõmꞌĩt ma soatꞌa muyuhuhum- -pãoꞌa muyuhuhuaptõm. Yabog̃ eꞌem — i wuyju eꞌem. \m Imẽnpuxim pũg̃ ma warẽmtag̃ ma eymutaybitbin pima, soat kuka warẽmtag̃ ma epeku. \p — Wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ wuyekuap tomuju cũg̃ ma acesop Deus xe — i kuka oꞌe soat teꞌe ma. \m \v 10 Õn pit wetabut mabuk eykay. Wetaybit waram g̃uto eyag̃uysat epeꞌe iam. Waram g̃uto kawẽn icẽmat kay epesop. Wetaybit iboam mũg̃ꞌi wuyju wuykukukat eju buye. Warẽmtag̃ ma eymutaybitbinꞌukat pe bit Deus ipiat supiꞌajoat- -yaꞌõbuyxiꞌũmat pe, yaꞌõbuyxiat pe dak. \p \v 11 Okitpitpiyũ, okayꞌũmayũ teꞌe ma wawẽg̃mukẽrẽrẽrẽn. \p — Paulo eꞌem wuywebe “Jewedaypuꞌag̃obixeedakatkacan cuy epesop”, i — i napa ma eꞌem ip soat pe. \m Kuy bima juk adi ocece iboam soat pe. G̃asũ bit oce g̃u imẽn. Imẽn õn eꞌem pima, itakoma g̃u kuka adi Judeuyũ okay. Ixeyũ ma eꞌem imẽn soat pe. Õn pit eꞌem: \p — Cũg̃ ma epesop Deus xe eyetabut pima Jesus oeꞌũ korosa be wuywebeam iap kay — i. \m Imẽnpuye buk ip itakoma ma okay. \v 12 “Jewedaypuꞌag̃obixeedakatkacan cuy epesop Moisés ekawẽn tag̃” iꞌeꞌeꞌukayũ be bit: \p — Epeyewedaxibadaꞌuk cuy pũg̃ em ma — i õn eꞌem. \p \v 13 Okitpitpiyũ, Deus cuk wuynaẽ wuyjupinap tag̃ wuyeku am. Imẽnpit: \p — Obikuyap tag̃ cuy ojeku jewemucokcokcog̃, Deus onaẽ ojupinap tag̃ weku am puye — iꞌũmg̃u juy epeꞌe. \m Eybikuyap tag̃ g̃u juy epeku jewemucokcokcog̃. Xipan cuy epeyewekuk. Jewebuywatwan tak cuy epesop! \v 14 Imẽn eꞌem wuyawẽwẽap ekawẽn tup: Xipan cuy wararaꞌacat ejukuk ewekukap puxim, i. Eywebe xipan wararaꞌacat kug̃ pima, wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ eyju jekukum soat ekawẽn tag̃. \v 15 Ikaꞌuat puxim jewewekug̃ pima bit, kuka xipan jewewekuap epeyepere, jewemuymuy bima dak, jewawẽg̃mukẽrẽrẽrẽn pima dak. \p \v 16 Õn mabuk jeyawẽ. Eybikuyap tag̃ g̃u juy epeku jewemucokcokcog̃. Ãg̃ cuy Deus biõg̃buk jeyag̃uydada. Ixe eyag̃uydadam pima warẽmtag̃ g̃u kuka epekuku ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽm. \v 17 Ajo Deus biõg̃buk cekay iap ajo wuyju cekay iap g̃u. Apẽn Deus biõg̃buk ibikuy iap puxim g̃u wuyju bit wuybikuy. Apẽn wuybikuy iap puxim g̃u dak Deus biõg̃buk pit ibikuy. Deus biõg̃buk bikuyap tag̃ jekukuꞌukat jebikuyap tag̃ g̃u jekukum jewemucokcokcog̃. Imẽnpuye ixe biõg̃buk bikuyap tag̃ jeku pin pima, wuybikuyap tag̃ g̃u kuka ajekuku- -ixe bikuyap tag̃ acã. \v 18 Deus biõg̃buk wuyag̃uydadam pima, wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ g̃u kuka ajeku cũg̃ ma wuydop am Deus xe- -kawẽn kuyat tag̃ g̃u. \p \v 19 Wuybikuyap tag̃ jekukum pima, ikẽrẽat acã kuka ag̃ug̃ẽ. Soat wuyetaybit iboam. Wuybikuyap tag̃ jekukum pima, wararaꞌacat itop kaykay kuka ajop, wararaꞌacat tayxi dak; ikẽrẽat kay acã dak kuka ajop g̃ebum; wuyekawẽnkẽrẽm tak kuka ajop; \v 20 deusbaroyũ kay dak kuka ajop wuyetabun; wuybukaypan tak kuka ajop; wararaꞌacat aoka pin tak kuka ajop; jewaꞌõxikxig̃ tak kuka ajop; wuyetakomãmãm tak kuka ajop wararaꞌacat kay; wuyetabikukum tak kuka ajop soat kay; wuyaꞌõbuyxian pin tak kuka ajop; wuyewejakꞌũm tak kuka ajop wuybureyũ kay; \v 21 wuyetabutkarey dak kuka ajop; wuykaꞌoꞌom tak kuka ajop; jewetabutpe ma kuka ajop aoyũ dabiꞌoꞌom peta mug̃ẽg̃ẽm pima. Wuybikuyap tag̃ jekukum pima, warẽmtag̃ ma kuka ajop. Deus soat kukukan pima, jeõm g̃u ip kabi be imẽn jekukuꞌukayũ. Imẽn cuk oce eywebe. G̃asũ dak imẽn ma õn eꞌem eywebe. \p \v 22 Deus biõg̃buk wuyag̃uydadam pima bit, ikukpin kuka wararaꞌacat ajukukuk; wuycokcog̃ tak kuka ajop soat em; wuyag̃uybabibim tak kuka ajop; wuyukpiceg̃ẽm g̃u dak kuka ajop; wuyaꞌõdidim tak kuka wararaꞌacat ajukukuk; xipan tak kuka wararaꞌacat ajukukuk; wuyaꞌõ dag̃ tak kuka ajekuku soat em; \v 23 wuyaꞌõbuyxian pin g̃u dak kuka ajop; jewawẽwẽm tak kuka ajop ikẽrẽat mug̃ẽap puxim. Imẽn wuyju jekukum pima, wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ kuka ajeku- -kawẽn kuyat tag̃. \v 24 Jesus Cristo ebekitkiyũ wuyju. Imẽn wuyju jewawẽwẽm. \p — Cristo oeꞌũ korosa be owebeam — iꞌeꞌem wuyju jewebe ma. — Ixe buxim oeꞌũiat puxim cuy ojeku. Jewemucokcokcog̃ obikuyap tag̃ g̃u juy ojeku — iꞌeꞌem wuyju jewebe ma. \m Imẽn wuyju jewawẽwẽm. \v 25 Kuy bima Deus biõg̃buk wuymutabun Jesus Cristo kay. Ãg̃ cuy g̃asũ bit ixe wuyag̃uydada. \v 26 Wuyaꞌõbuyxian pin g̃u juy ajop. Wararaꞌacat ag̃utakomãn g̃u dak cuy. Wuyetabutkarey g̃u dak cuy ajop wararaꞌacat kay. \b \c 6 \p \v 1 Okitpitpiyũ, wuybure be ikẽrẽat mug̃ẽ buje, ixe juy epeyawẽ. Deus biõg̃buk aꞌõ kay kũyjobicat cuy ixe yawẽ. Eywebe dak xipatꞌũmat imug̃ẽ g̃ũg̃ũn ixe buxim. Imẽnpuye eydayꞌemꞌum cuy epesop eywebe ikẽrẽat kukap puxim. \v 2 Jewebuywatwan cuy epesop. Jewebuywatwan pima, kũyjobit epesop Cristo aꞌõ kay. \v 3 Yaꞌõbuyxiꞌũmat “Õn pit waꞌõbuyxi. Osubuywan g̃u wararaꞌacat” iꞌeꞌem pima, jeweg̃uykukukum. Teꞌe ma eꞌem — Cristo ebekit õn — i. \v 4 G̃ebum cuy ajop wuyekukuap kay wuyetaybit am cũg̃ ma oceju jekukum iam, cũg̃ g̃u iam tak. Cũg̃ ma jekukum pima, wuycokcok aceꞌe wuyekukuap kay. \p — Ibo ekukuap coꞌi du wekukuap xipat Deus xe? — i g̃u kuka aceꞌe. \m \v 5 Soat ma juy wuyekapikap ajukuk. \p \v 6 Wararaꞌacat pe Cristo ekawẽn wuymutaybitbin pima, wuybubutꞌin cuy ag̃uꞌẽꞌẽ cebe wuymutaybitbinapteim. \v 7 Jewemug̃uykukukum g̃u juy epesop. Deus yaꞌõmupubutpun paꞌore soat pe wuywebe. Ajo ataida iat tak kuka ajat ma. \v 8 Imẽnpuxim jewemucokcokcog̃ wuybikuyap tag̃ jekukum pima, ikẽrẽat kuka ag̃ujurũg̃. Wuyeꞌũ buje Deus wi wũy ma acesop. Deus biõg̃buk mucokcokcog̃ ixe bikuyap tag̃ jekukum pima bit, idipat kuka ag̃ujurũg̃ ixe aꞌõbacaan, ibiõg̃buk wuyag̃uydadam pima dak. Wuyeꞌũ buje, waram acejetait. Deus xe acesop soat em. \v 9 Wuybuꞌuꞌum g̃u juy ajop xipacat mug̃ẽ ãm. Xipacat puap kabia be xipacat acejat wuybuꞌuꞌuꞌũm pima. \v 10 Imẽnpuye xipan wararaꞌacat kukap cuy acejepere g̃u. Wararaꞌacat podi ma itabucayũ ajukuk xipan. \p \v 11 Obum ma ijudup mubarararag̃ õn. Yobog̃ cĩcã wemumubararak. \v 12 Xipan jewemuwẽnuwẽnayũ ma eꞌem eywebe: \p — Jewedaypuꞌag̃obixeedakatkacan cuy epesop cũg̃ ma Deus xe eydop am — i. \m Yobog̃an pin ip. Jesus Cristo oeꞌũ korosa be iap muwẽn puꞌu jĩjã ip. Iparara ip Jesus Cristo kayꞌũmayũ ipiat supiꞌajoat cebe ip iap puxim. \v 13 Jedaypuꞌag̃obixeedakatkacat ip. Soat tag̃ g̃u bit ip jekukum wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ g̃u. Eywebe jewedaypuꞌag̃obixeedakatkacat ojuy ip, “Ade ma ocaꞌõ kay kũyjobit” iꞌe ojuy ip puye. \p \v 14 — Mẽnku xipat wuywebe cũg̃ ma wuydop am Deus xe, g̃oku g̃uto — iꞌũmg̃u õn pit eꞌem. — Wuykukukat Jesus Cristo oeꞌũ korosa be wuywebe cũg̃ ma wuydop am Deus xe — i acã õn eꞌem. \m Jesus kayꞌũmat ekukuap puxim g̃u weku pin g̃asũ bit. Idip g̃u oꞌe oxe iboap pit. Jesus kayꞌũmayũ dak jeku pin g̃u wekukuap puxim. Idip g̃u cexe ip iboap. \v 15 Wuyag̃uyꞌisu bima, yobog̃ g̃u Deus xe wuydaypuꞌag̃obixeedakatkat pima, ixeedakatkatꞌũm pima dak. Ibitbit ma. Yobog̃ pit cexe wuyꞌisum wuyeku am. \v 16 Õn kawẽnwẽn Deus eju yag̃uyꞌisum jekukuꞌukayũ beam- -Deus ebekitkit peam. \p — Bay, ebekitkit ag̃uymubabibin cuy eg̃uy — i õn eꞌem cebe. — Etabotaidabotbon cuy eg̃uy cekay ip — i õn eꞌem cebe. \p \v 17 Okaykay g̃u juy ip jeedop. Waꞌõmukorẽm g̃u juy jeedop ip jewedaypuꞌag̃obixeedakatkacan iam. Kuy werowero opop wukxabi dag̃ ade. Iboap coco buje, itaybit jeꞌe ip Paulo kapikpig̃ cĩcã wuykukukat Jesus peam iam. \p \v 18 Okitpitpiyũ, “Xipan cuy Galácia eipi watwat ejukuk” i õn eꞌem wuykukukat Jesus Cristo be. Xipan cuy jeykuk. \m Ibũrũn ma.