\id JAS Mundurukú [myu] NT (Brazil) -2010 bd. 
\h Tiago
\toc1 Tiago emudupmubararaktup
\toc2 Carta de Tiago
\mt TIAGO EMUDUPMUBARARAKTUP CARTADUP
\c 1
\p
\v 1 Bekitkit, cartadup mubarararag̃ õn kato iꞌe am eywebe- -Deus ebekitkiyũ be- -soat ka dag̃acat pe. Õn Tiago. Deus peam kapikpig̃ õn. Wuykukukat peam tak õn kapikpig̃- -Jesus Cristo beam.
\p
\v 2 Okitpitpiyũ, eycokcog̃ cuy epesop ipiatpiꞌajojom maꞌg̃u eyju. 
\v 3 Deus eybuyxijojom big̃ ma eyetabut am cekay. G̃ebum cuy epesop iboap kay. Ixe kay eyetabut cĩcã bima, eyetaxim epesop ipiatpiꞌajo am. 
\v 4 Ibun ipiatpiꞌajom pima dak cuy eyetaxim epesop. Eyetaxi bima cũg̃ ma epesop Deus xe. Ikẽrẽat kug̃ g̃u dak epesop cexe. Soat kukat puxim epesop cexe.
\v 5 Cũg̃ ma eyeku am cexe iam eyetaybitꞌũm pima, eymutaybinap cuy epejoojuy Deus xewi. Ixe jeymutaybin. Ixe ibuꞌu g̃u wuymutaybit am. Tacup g̃u ixe. Soat em wuyemumuojuy ũmũm wuywebe. 
\v 6 “Omutaybin cuy ece” iꞌe buje, eyetabun cuy epesop Deus kay.
\p — Wemumuojuy jeꞌg̃ũm xeꞌe owebe? — iꞌũmg̃u juy epeꞌe cebe.
\m “Wemumuojuy jeꞌg̃ũm xeꞌe owebe?” iꞌeꞌeꞌukat tipodoyat puxim- -soat tag̃ kabido timupodoypodoyiap puxim, itabutbũt puye. 
\v 7-8 Waraꞌat tag̃tag̃tag̃ ma tipodoyat eꞌem. Imẽnpuxim waraꞌat tag̃tag̃tag̃ ma ip jewag̃uyg̃uy itabutbũcayũ. Wararaꞌacat ixeyũ ag̃uymubabiꞌũmꞌũm. Soat em jewag̃uymuwarururun ip- -“Wuykukukat wemumuojuy jeꞌg̃ũm xeꞌe owebe?” iꞌeꞌeꞌukayũ- -itabutbũcayũ. Itabut cĩcã g̃u ip- -itabutꞌũmꞌũm ma. Imẽnpuye jemumuojuy jeꞌjat g̃u ip Deus xewi.
\p
\v 9-11 Itabucat ibubut kug̃ꞌũm pima, icokcok cuy jeenuy ade ibubut kukat coꞌi Deus xe buye. G̃uyjom Deus waraꞌat jeꞌg̃ũm cebe ibubun. Ibubut adeat pit dao ma iꞌũm kadaiꞌip eꞌũap coꞌi. Kaxi cẽmcẽm. Kaxiepi bima jeditedudum kaxie pibun. Dit atꞌan. Titip g̃u eꞌem. Imẽnpuxim ibubut adeat jeꞌũ waraꞌat pu ojuy kapikpig̃ cĩcã bima. Imẽneju itabucat ibubut ade bima, icokcok cuy jeenuy kaꞌũma kukat coꞌi Deus xe buye.
\p
\v 12 Ipiatpiꞌajo am wuyetaxi bima wuycokcog̃ acesop- -Jesus kay wuyetabucap epereꞌũm pima dak. Wuybuyxijo epere buje: 
\p — Soat em eyetait epesop oxe ma — i jeꞌe Deus wuywebe. 
\m Imẽn Deus eꞌem soat pe- -ikukpin jekukayũ be- -jekay itabucayũ be. Imẽneju wuycokcok wuyju eꞌem, ipiatpiꞌajojom maꞌg̃u wuyju. 
\v 13 Deus ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽan g̃u wuywebe. Imẽnpuye:
\p — Deus ikẽrẽat mug̃ẽan owebe — iꞌũmg̃u juy epeꞌe.
\m Wararaꞌacayũ ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽan wuywebe. Deus pit kaꞌũma. 
\v 14 Wuyju ma wuybikuy ikẽrẽat mug̃ẽ ãm. Wuyukpiwatpin ma wuyju ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃, ikẽrẽat mug̃ẽ pin puye. Imẽn wuyju jewemug̃uykukukum ikẽrẽat mug̃ẽ ãm. 
\v 15 Wuyju ikẽrẽat mug̃ẽ pin wuybikuy ikẽrẽat mug̃ẽ ãm puye. Soat em wuyju ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃. Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃xian acesop. Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃xian pima bit, “Soat em wũy ma juy epesop owi eyeꞌũ buje” iꞌeꞌem Deus wuywebe.
\p
\v 16 Okitpitpiyũ, eykukpin cĩcã oxe. Jewemug̃uykukukum g̃u juy epesop. 
\v 17 Wuyebay kaxiaat oꞌg̃ubapuk, kaxiepiat tak. Kasopta dak oꞌtamubapuk. Kaxiepiat jewarururun, kaxiaat tak: Deus pit jewarururun g̃u. Soat em ma ixe xipacat ũmũm wuywebe. Cemumuũm ikẽrẽat kug̃ g̃u. Xipat soat tag̃. Soat wuyju ikug̃iat ixe emumubapukpuk ma. Soat em ma xipan wuykug̃. Xipatꞌũmat g̃u iũmũm wuywebe- -xipacat acã. 
\v 18 Jekpiwatpin ma ixe wuynaẽ jebekitkiyũm kawẽn icẽmat kay wuyetabun puje. Ixe juk wuynaẽ wararaꞌacat kukap podi ma wuykukam xipan.
\p
\v 19 Okitpitpiyũ, dao g̃u juy epeyekawẽn. Dao g̃u dak cuy eyetakomãn. Dao ma bit cuy epekũyjo. G̃ebum cuy epesop iboap kay. 
\v 20 Wuyetakoma bima cũg̃ g̃u wuyju jekukum- -Deus bikuyap tag̃ g̃u dak. Imẽnpuye eyetakomãn g̃u juy epesop. 
\v 21 Imẽneju ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽap cuy epeyepere. Warẽmtag̃ eyekuap tak cuy epeyepere. Yobog̃an pin g̃u juy epesop. Deus bikuyap tag̃ cuy epeku. Ixe wuymukũyjojom jekawẽn. Imẽnpuye eyetabun cuy epesop cekawẽn kay. Ixe wuydaxijojom jekawẽn kay wuyetabut pima.
\p
\v 22 Ixe ekawẽn cocomat g̃u juy epesop. Cekawẽn tag̃ cuy epeku. Yaꞌĩjojom acã bima bit eyju jewemug̃uykukukum. 
\v 23 Pũg̃pũg̃pũg̃ Deus ekawẽn cocom ã. Inaka cekawẽn tag̃ g̃u ip jekukum. Ixeyũ waroa kukat puxim. 
\v 24 Dao ma ip jewejojom waroa be. Jewejo buje waroa muxipanpan ip. Akiju ip cẽmcẽm. Dao ma ip yag̃uybaꞌũmꞌũm jedopa kay. Imẽnpuxim Deus ekawẽn cocoꞌukayũꞌin. Dao ma ip cekawẽn cocom. Cekawẽn coꞌisum pit yag̃uybaꞌũmꞌũm ip cekawẽn kay. Cekawẽn tag̃ g̃u dak jekukum ixeyũ ma. 
\v 25 Wararaꞌacayũ bit daodaodao g̃u Deus ekawẽn cocom. Jewag̃uyg̃uy ip dopdom cekawẽn kay. Yag̃uybaꞌũmꞌũm g̃u ip cekawẽn coꞌisum. Soat kabia cekawẽn cocom ip. Kũyjobit cĩcã ip cekawẽn kay. Ixe ekawẽn cedag̃ ma wuymutaybitbin. Soat tag̃ xipat ixe ekawẽn. Wuyaꞌõmucanucan wuywebe ikẽrẽat mug̃ẽap puxim. Deus ixeyũ g̃ucokcog̃ soat tag̃ jaꞌõ dag̃ ip jekukum puye.
\p
\v 26 Kawẽnkẽrẽat epereꞌũm pima, teꞌe ma wuyju eꞌem “Ocetabut Deus kay” i. Kawẽnkẽrẽat epereꞌũm pima, jewemug̃uykukukum wuyju. 
\v 27 Deus wuyebay. Ixe wuymutaybitbin apẽn itabucat cuy jeku iam. Deus kay wuyetabut pima, cebayꞌũmat asubuywan. Itopꞌũm eꞌũibit tak asubuywan- -mudiuat. Itabutꞌũmat puxim g̃u juy ajeku. Ikẽrẽat tak cuy ag̃ujurũg̃ g̃u- -pũg̃ em tak kaꞌũma. Wuyag̃uyisum cuy ajeku. Imẽn jekukum pima, cũg̃ ma wuyju jekukum Deus xe. Imẽn jekukum pima:
\p — Icẽmãn eyetabut okay — iꞌeꞌem Deus wuywebe.
\b
\c 2
\p
\v 1 Okitpitpiyũ, iwarum g̃u juy soat epejukuk- -totidipat, totiokokat tak. Eyetabut wuykukukat kay- -Jesus Cristo kay. Kaꞌũma ma ixe joꞌiat jedipap kug̃at. Imẽneju pũg̃ pe ma juy soat epejukuk- -totidipat, totiokokat tak. 
\v 2 Ibubut adeat acoꞌi jajẽm eykay eyju awerom pima. Cekaxima idipat kug̃ ip. Pũmũn kug̃ ip- -teibog̃at kug̃. Ibubutꞌũmat tak acoꞌi jajẽm. Cekamixa teibog̃ g̃u- -idip g̃u. 
\v 3 Xipan acoꞌi epejukuk ibubut adeat. Xipan g̃u bit acoꞌi ibubutꞌũmat epejukuk.
\p — Xikꞌi juy abik yaꞌõbuyxiat tũyap pe — i acoꞌi epeꞌe ibubut adeat pe.
\p — Cũg̃ꞌi juy eg̃uy — i acoꞌi epeꞌe ibubutꞌũmat pe. — Xikꞌi abik ipi ju ma — i acoꞌi epeꞌe cebe.
\m
\v 4 Imẽn eyꞌe buje iwarum ma eyju ip ikug̃. Iwarum ip ikug̃ pima, cũg̃ g̃u Deus xe.
\p — Teku ikẽrẽat kug̃ Deus xe — i eyju eꞌem cekamixa jojoap tomuju ma.
\m Imẽn xipat g̃u Deus xe.
\p
\v 5 Okitpitpiyũ, eyaꞌõpicũg̃cũg̃ cuy epesop waꞌõ kay. Ibubutꞌũmayũ oꞌtaẽ Deus itabut am Jesus kay. Itabut cĩcã ip ceckay. Imẽnpuye ixeyũ oꞌtaẽ soat em top am ip jexe, ixe soat kukukan pima.
\p — Okayayũ acã jeedop oxe õn soat kukukan pima — i juk adi oꞌe Deus kuyje.
\m Imẽn Deus ma ibubutꞌũmayũ oꞌtaẽ top am ip jexe. 
\v 6 Eyju bit imubuyxiꞌũmꞌũm ip. Ibubutꞌũmayũ g̃u eymudadaybotbon- -ibubut adeayũ acã. Ixeyũ ma eymukurururug̃ ibimãmãmãayũ ekawẽn cocoꞌukat topabe ixeyũ ipiatꞌajoan eywebe.
\p
\v 7 — Kaꞌũmg̃u Jesus coꞌiat xipacat — i wuyju eꞌem.
\p — Jesus ebekitkiyũ eyju — iꞌeꞌem Deus wuywebe.
\m Ibubut adeayũ bit Jesus muymuy.
\p
\v 8 — Xipan cuy eyxeat epejukuk xipan eyewekukap puxim — i juk oꞌe wuykukukat.
\m Imẽn eꞌem Deus ekawẽntup. Soat em iboap ekawẽn tag̃ jekukum pima, xipan eyju jekukum. Soat ka kukukayũ kukukat aꞌõ dag̃ eyju jekukum. 
\v 9 Cekamixa jojoap tomuju iwarum ijodiacat kug̃ pima bit, ikẽrẽat kug̃ eyju Deus xe. Iwarum ip ikug̃ pima, Deus pe wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ g̃u eyju jekukum. 
\v 10 Ade opop Deus pe wuyawẽwẽap ekawẽn. Pũg̃ ekawẽn mupubun puje, wuyukpiwat ma kuka ace Deus xe soat ekawẽn mupubutbunꞌukat puxim. 
\v 11 “Wararaꞌacat tayxi kaykay g̃u juy epesop” ioꞌe iat “Wararaꞌacat epeyaoka g̃u juy” i dak oꞌe. Waraꞌacat aoka buje yukpiwat ma jeꞌe Deus xe wararaꞌacat tayxi eju cepoꞌibit g̃u maꞌg̃u. Ixe ikẽrẽat kug̃ Deus xe, pũg̃ ekawẽn mupubut puje. 
\v 12 Deus ekawẽn tag̃ cuy ajeku. Ixe ekawẽn tag̃ wuyeku buje, Deus wuyaꞌõmucanucan wuywebe ikẽrẽat mug̃ẽap puxim. Soat em wuyaꞌõmucanucan “Eyju ikẽrẽat kug̃ oxe” iꞌeap puxim wuywebe. Imẽnpuye eyekawẽntim cuy epeku. Xipan cuy epesop. 
\v 13 Wararaꞌacat kay wuyetabotaidabotbotꞌũm pima, Deus tak itabotaidabotbot g̃u jeꞌe wuykay. Cekay ip wuyetabotaidabotbot pima bit, “Eyju ikẽrẽat kug̃ oxe,” iꞌũmg̃u Deus jeꞌe wuywebe- -“Wetabotaidabotbot eykay,” i acã.
\p
\v 14 Okitpitpiyũ, “Ocetabut Jesus kay” iꞌeap tomuju acã g̃u Deus wuydaxijojom. Itabutꞌũmat ekukuap coꞌi wuyju jekukum pima, teꞌe ma wuyju eꞌem “Ocetabut Jesus kay” i. 
\v 15 Totiꞌũm pima, ixaxetꞌũm pima dak, apẽn xeꞌe kuka wuykitpitpiyũ ajukuk? Cesayseyꞌũm pima, ixaxetꞌũm pima dak, apẽn xeꞌe kuka wuyixĩtyũ ajukuk? 
\v 16 Sayꞌũmꞌũm pima, dotiꞌũmꞌũm pima dak, teꞌe ma kuka ace cebe ip:
\p — Deus cuy xipan jeykuk — i. — Xipan cuy eyesaysum epeku — i dak. — Xipan cuy epeyekõn — i dak. 
\m
\v 17 Xipanꞌũm wararaꞌacat kug̃ pima, teꞌe ma wuyju eꞌem “Ocetabut Jesus kay” i- -jewexe wuyetabut Deus kay.
\p
\v 18 Wararaꞌacat acoꞌi eꞌem wuywebe: — Ẽn ma etabut — i. — On pit xipan wararaꞌacat kug̃ — i.
\m Õn pit eꞌem eywebe:
\p — Wararaꞌacat itaybit g̃u wuyetabut Jesus kay iam, wuyju xipan wararaꞌacat kug̃ꞌũm pima bit — i. — Itaybit jeꞌe ip wuyetabut cekay iam wuyju xipan wararaꞌacat kug̃ pima — i õn eꞌem eywebe.
\m
\v 19 Eyetabut pũg̃ ma Deus kake iap kay. Imẽn xipat cĩcã. Ibiõg̃buk kẽrẽayũ dak itabut pũg̃ ma Deus kake iap kay. Imẽnpuye ip ikarabakbak jeparara pibun. 
\v 20 Eyag̃uybaꞌarẽm cĩcã. Teꞌe ma wuyju eꞌem: — Ocetabut Jesus kay — i, xipan wararaꞌacat kug̃ꞌũm pima. Iboap ibaꞌarẽm acoꞌi eyxe. Imẽnpuye Abraão og̃uwẽn eywebe eymukũyjo am. 
\v 21 Ixe Abraão jekpot oꞌjomõg̃ yawajeatꞌa jeje- -witaꞌa jeje. Isaque oꞌjomõg̃. Daxa jeje oꞌjomõg̃ Deus etabutpe yaoka am.
\p — Abraão cũg̃ ma oxe — i juk adi oꞌe Deus Abraão ekũyjobicap co buje.
\m
\v 22 Apẽn cuk adi itabut osunuy iap tag̃ oeku. Big̃ ma Deus kay itabucap yobog̃ oꞌe jetabucap tag̃ oeku buye. 

\v 23 Deus ekawẽntup eꞌem: Abraão itabut osunuy Deus kay, i. Imẽnpuye:
\p — Cũg̃ ma ẽn oxe — ioꞌe Deus cebe, i.
\m Jekpot aoka ojuy bima itabut osunuy Deus ekawẽn kay. Imẽnpuye:
\p — Abraão obure — i juk adi oꞌe Deus.
\p
\v 24 — Ẽn cũg̃ ma oxe — iꞌeꞌem Deus wuywebe wuyetabut puje acã g̃u.
\m Wuyetabucap tag̃ wuyeku buje bit: — Cũg̃ ma ẽn oxe — iꞌeꞌem wuywebe.
\p
\v 25 Imẽnpuxim Raabe jetabucap tag̃ oeku kuyje yapoan maꞌg̃u. Ixe Raabe Josué emumujuyũ oꞌg̃unẽm jedukꞌa be. G̃uyjom ip oꞌg̃uju waraꞌat e dag̃ yaokaap puxim. Imẽnpuye:
\p — Cũg̃ ma ẽn oxe — ioꞌe Deus Raabe be.
\p
\v 26 Wuybiõg̃bukbekꞌũm pima, teꞌe ma kuka wuyjebit kug̃ ace. Aceꞌũ kuka. Imẽnpuxim wuyetabucap tag̃ jekukumꞌũm pima, teꞌe ma kuka ace: — Ocetabut Jesus kay — i.
\b
\c 3
\p
\v 1 Okitpitpiyũ, warẽmtag̃ ma wuyju jekukum pima, xipat g̃u Deus xe. Itabucayũ mutaybitbinꞌukat warẽmtag̃ ma jekukum pima bit, ibodi ma xipat g̃u cexe. Imẽneju ade g̃u juy eyꞌin itabucayũ mutaybitbinꞌukan jeꞌe. 
\v 2 Soat wuyju imudopatpan soat kabia. Soat em wuyekawẽntip pima bit kuka ikẽrẽat kug̃ g̃u ajop Deus xe. Kaꞌũma em wuyekawẽnkẽrẽ bima wuyaꞌõbaca kuka ajop ikẽrẽat mujurũg̃ap puxim. 
\v 3 Cavaro big̃e asubig̃emuõm wuyõhõ bi be ixeyũ be kũyjobit am wuyaꞌõ kay. Wuyju pinap tag̃ cucum ip, ibig̃e yopĩt maꞌg̃u. 
\v 4 Imẽnpuxim kobexixi yobog̃ cĩcãat. Imuꞌabicũg̃cũg̃apꞌip pit yopꞌĩt ma. Kabidoxixi kobexixi mujujum. Imẽnpit iboapꞌim acã kobexixi muꞌabicũg̃cũg̃ wuyju pinap tag̃, yopꞌĩt maꞌg̃u. 
\v 5 Imẽnpuxim wuykõ dak ikõꞌĩt ma. Inaka wuykõm ma soat em xipan jewemuwẽnuwẽn wuyju.
\p Daxae ieꞌĩt ma. Inaka yopmupik put yopꞌade. Wũy jĩjã imupikupig̃ yopĩt maꞌg̃u oꞌjesop. 
\v 6 Wuykõ ikõꞌĩt ma. Inaka wuykõm ma wuyju ikẽrẽat mubapukpug̃ soat em. Wuyekawẽnkẽrẽ bima, wuyag̃uymukẽrẽrẽrẽn apẽn daxae yopmukẽrẽrẽnap puxim. Bekin pin ma wuyekawẽnkẽrẽ. Aypan pima bin ma dak wuyekawẽnkẽrẽ. Daxa bog̃ tag̃wiat e buxim wuykõ. 
\v 7 Wuykõ muwag̃õn paꞌore wuywebe wuyekawẽnkẽrẽap puxim. Awaydip tag̃atꞌitꞌit imuwag̃õn put wuywebe. Wasũ dak imuwag̃õn put wuywebe, kaꞌoririt tag̃ wururug̃ꞌukat tak. Axima dak ibu but wuywebe wuyõhõm. 
\v 8 Wuykõ bit imuwag̃õn paꞌore wuywebe. Wuykõ xipat g̃u. Wuyekawẽnkẽrẽap cepere baꞌore wuywebe. Wuybuꞌu bima dak acede ma. Wuyekawẽnkẽrẽap xipat g̃u puybu nũydi buxim. 
\v 9 Wuykõm: — Ẽn xipat cĩcã — i wuyju eꞌem wuykukukat pe- -wuyebay be- -kabi beat pe. Wuykõm: — Wũy ma juy eg̃uy Deus wi ipiatꞌajojom — i wuyju eꞌem wararaꞌacat pe- -jebuxim Deus emumug̃ẽ be. 
\v 10-12 Xepxepti g̃u diajẽmjẽm idiꞌa bewi- -pũg̃ti acã. Tikõjõjẽkati diajẽmjẽm pima, tikuati g̃u kuka oꞌtiajẽm. Wuykõ bit idiꞌa buxim g̃u. Okitpitpiyũ, murusuꞌip tag̃wi asãoꞌa bubum g̃u wuyju. G̃udupꞌip tag̃wi keg̃ebiitꞌa bubum g̃u dak. Tikuati atibu g̃u tiyuati bewi. “Ẽn xipat cĩcã” iꞌeꞌeap cẽmcẽm wuybi bewi. “Wũy ma juy eg̃uy Deus wi ipiatꞌajojom” iꞌeꞌeap tak cẽmcẽm wuybi bewi. Okitpitpiyũ, imẽn xipat g̃u jĩjã.
\p
\v 13 Okitpitpiyũ, xipacat cuy ag̃ujurũg̃. Cũg̃ ma juy ajeku wararaꞌacat etabutpe. Yobog̃an pin g̃u juy ajeku. Wuyju cedag̃ jekukum pima, wararaꞌacat jeꞌe “Teyũku itaybit cĩcã” i. 
\v 14 Wuyaꞌõtarek pima, teꞌe ma kuka ace “Ocetaybit cĩcã” i, yobog̃an pin pima dak, jewekay acã g̃ebum pima dak, wuyetabutkarey wararaꞌacat kay bima dak.
\p — Dapxi ẽn — iꞌũmg̃u juy ace icẽmãn eꞌeꞌukat pe.
\m
\v 15 Wuyetabutkarey wararaꞌacat kay bima, jewekay acã g̃ebum pima dak, Deus pe wuymutaybitbinap tag̃ g̃u wuyju jekukum- -Deus kayꞌũmat pe wuymutaybitbinap tag̃ acã. Imẽn jekukum pima awaydip tag̃ omuyku iat puxim wuyju- -ibiõg̃buk kẽrẽayũ kukukat pe wuymutaybitbinap tag̃ acã. 
\v 16 Wuyetabutkarey bima, jewekay acã g̃ebum pima dak, soat pabin ma dak kuka ikẽrẽat ag̃ujurũg̃rũg̃, jewewaꞌõxikxig̃ tak kuka ajop. 
\v 17 Deus pe wuymutaybitbinap tag̃ jekukum pima bit, ikẽrẽat aceg̃ujurũg̃ g̃u. Wuyag̃uyisum cuy ajeku. Kabaꞌũm acesop wuyeweweju; wuyaꞌõpurug̃ g̃u dak wararaꞌacat ajukuk; wuymucokcokap kay acã g̃u g̃ebum acesop- -wararaꞌacat mucokcokap kay dak; wararaꞌacat kay wuyetabotaidabotbon tak ajop; xipacat tak aceg̃ujurũg̃; jewexe xipacat kug̃ g̃u ajop wararaꞌacat mug̃uykuku ojuy. 
\v 18 Itakomaat mudinudinꞌukat kadai daidadaꞌukat puxim. Taidadaꞌukat kadai daidadam jeku be g̃uyjom kake iꞌe am jexan. Imẽnpuxim itakomaat mudinudinꞌukat itakomaayũ mudinudin ixeyũ be iꞌe am cũg̃ayũm Deus xe.
\b
\c 4
\p
\v 1 Apẽnpuye eyju jewewaꞌõxikxig̃? Soat eyju ikẽrẽat kay. Soat em ikẽrẽat kay g̃ebum eyju. Imẽnpuye eyju jewewaꞌõxikxig̃, jewewaꞌõdawutwun tak. 
\v 2 Eybubut ade pin. Ikug̃ g̃u bit. Imẽnpuye eyju wararaꞌacat aoka pin ibubut pu ojuy. Eyetabikuku jĩjã wararaꞌacat pubut kay. Imẽnpit epejat g̃u. Imẽnpuye eyju jewewaꞌõxikxig̃, jewewaꞌõdawutwun tak. Eyemukaypinput kug̃ g̃u eyju, Deus xewi iojuyjuyꞌũm puye. 
\v 3 Deus xewi iojuy buje dak, epejat g̃u ikẽrẽat mug̃ẽ ãm epejoojuy buye. Eyju iojuyjuy Deus ekukuap tag̃ g̃u jeku am- -eyekupinap tag̃ acã. Eyetabikukuap tomuju ma eyju iojuyjuy Deus xewi. 
\v 4 Deus cuk epeyepere apẽn ayacat jektop oꞌjepere waraꞌacat eju jepo am iat puxim. Deus kayꞌũmat purem pima, Deus kay wuyetakomãm tak ajop. Eyetaybit g̃u acoꞌi iboam. Deus kayꞌũmat purem pin pima, Deus kay g̃u dak epesop. 
\v 5 Imẽn eꞌem Deus ekawẽntup: 
\mi Deus jebiõg̃buk oꞌg̃uõm wuywebe, i. Wuykukpin cĩcã cexe, i. Ibikuy jĩjã wuywebe kũyjobit am jebiõg̃buk aꞌõ kay, i. Wuyju kũyjobitꞌũm pima, Deus itabutkarey wuykay, i.
\m Teꞌe ma acoꞌi eyxe bit iboap ekawẽn ibararak. 
\v 6 Wararaꞌacat podi ma Deus pit wuybuywatwan. Imẽnpuye Deus ekawẽntup eꞌem:
\mi “Soat podi ma waꞌõbuyxi” iꞌeꞌeꞌukat kay g̃u Deus, i. “Obuywan cuy ece waꞌõbacaꞌũm puye” iꞌeꞌeꞌukat puywatwan pit, i.
\m
\v 7 Imẽneju kũyjobin cuy epesop Deus aꞌõ kay.
\p — Aꞌõ kay bit oceju kũyjobit g̃u — i juy epeꞌe Satanás pe- -ibiõg̃buk kẽrẽayũ kukukat pe.
\m Imẽn iꞌe buje, jenapõn eyxewi. 
\v 8 Deus kay juy epesop. Eyju ixe kay bima, ixe dak eykay jeꞌe. Epeyewemuisun cuy Deus etabutpe. Ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽap cuy epeyepere cũg̃ ma eyeku am. Eyekawẽnkẽrẽap tak cuy epeyepere soat em ma eyetabut am Deus kay. 
\v 9 Eyju ikẽrẽat kug̃- -ade. Imẽnpuye eyg̃uycũg̃cũg̃ cuy epesop. Epetõtõn cuy. Eybidewayap cuy epeyepere wa am. Eycokcokap tak cuy epeyepere eyg̃uycũg̃ eyꞌe am. 
\v 10 “Bay, obuywan cuy ece, waꞌõbacaꞌũm puye” i eyꞌe buje, Deus jeybuywan. Jeymuisun tak.
\p
\v 11 Okitpitpiyũ, epeyewemuymuy g̃u juy. Eykitpit muymuy bima, wuyawẽwẽap ekawẽn mupubutbun tak eyju. “Okitpit ikẽrẽat kug̃ Deus xe” iꞌe buje, “Wuyawẽwẽap ekawẽn kawẽn ikẽrẽ” i dak eyju eꞌem. “Wuyawẽwẽap ekawẽn kawẽn ikẽrẽ” iꞌe buje, iboap ekawẽn tag̃ g̃u eyju jekukum- -iboap ekawẽn mupubutbun acã. 
\v 12 Deus ekawẽn acã cũg̃ ma wuyawẽwẽm. Ixe be acã wuydaxijo but. Ixe be acã wuymuꞌũm put. Imẽneju:
\p — Teku ikẽrẽat kug̃ Deus xe — iꞌũmg̃u juy ace.
\m Deus acã itaybit abuyũ ikẽrẽat kug̃ iam- -wuyju bit kaꞌũma.
\p
\v 13 Okitpitpiyũ, eyaꞌõpicũg̃cũg̃ puk wekawẽn kay. Teꞌe ma eyju kawẽnwẽn eyeweweju.
\p — G̃asũ, kuyaje acoꞌi aceju waraꞌatka kay — i acoꞌi eyju eꞌem eyewewebe. — Ihibun iboka be acesop tarekrek teidadam — i acoꞌi eyju eꞌem. — Ade jĩjã acejat wuyedinheirom — i acoꞌi eyju eꞌem.
\m Imẽn teꞌe ma eyju kawẽnwẽn eyeweweju. 
\v 14 Wuyetaybit g̃u xipat tu jeꞌbapuk wuywebe kuyaje iam, xipat g̃u xeꞌe jeꞌbapuk wuywebe iam. Wuyetaybit g̃u pug̃ũn aceꞌũ iam. Kabidig̃ puxim wuyju. Tig̃ꞌajẽmꞌisum dao ma dig̃ꞌũmꞌũm. Dao ma dig̃watwan. Kabidig̃wacap puxim wuyju dak. Dao ma aceꞌũ. 
\v 15 Imẽneju:
\p — Deus ibikuy bima acã iboam aceꞌe kuyaje — i juy epeꞌe eyewewebe. — Deus ibikuy bima acã, kuyaje buk wuyekapikap kug̃ acesop — i juy epeꞌe eyewewebe. 
\v 16 — Kuyaje juy iboka be acesop wuyekapikap kug̃ — i teꞌe ma eyju bit eꞌem.
\m Yobog̃an pin eyju. Teꞌen ma eyju xipan jewemuwẽnuwẽn. Xipat g̃u iboap. 
\v 17 Xipacat mujurũg̃ ãm wuyetaybit pima, ikẽrẽat kug̃ acesop imujurũg̃ꞌũm pima.
\b
\c 5
\p
\v 1 Ibubut adeayũ, eyaꞌõpicũg̃cũg̃ cuy epesop waꞌõ kay. G̃asũ eybubut ade. G̃uyjom pit kaꞌũma kug̃ epesop. Ipiatpiꞌajojom ã epesop. Imẽnpuye epeyewãwã juy. Wawa juy epesop. 
\v 2 Eybubut oiorog̃- -teibog̃at. Ixiwaꞌabĩĩt eydoti oꞌjoꞌoꞌo- -idip cĩcãat. 
\v 3 Yoptite opop kuy soat tag̃ eyedinheiro dag̃- -isurũg̃at tag̃. Eyeouro dag̃ tak yoptite opop. Teꞌe ma eyju ikug̃. Yoptiteat cocom pima wararaꞌacat jeꞌe:
\p — Tacup ma poro teku osunuy — i. — Teku jebubut oꞌg̃uwaje jemucokcok am acã — i jeꞌe ip. — Ajo xeꞌe oꞌg̃ũm tadaybotbocayũ be? Kaꞌũma ma — i jeꞌe ip.
\m Daxa be wuymupikupikap puxim ipiat epesupiꞌajojo. Eybubut muwajejeꞌuk epesop. G̃asũ bit Deus jeꞌe eywebe:
\p — Ikẽrẽat kug̃ eyju oxe — i.
\m
\v 4 Teidadaꞌuk g̃u epesop eykat pe kapikpikꞌukayũ be cekapikaptei ip. Eyaꞌõpicũg̃cũg̃ cuy epesop. Deus pe jemãmãmãm ip eywebe kapikpikꞌukayũ jekapikaptei kug̃ꞌũm puye. Imẽnpuye eymuymuy ip Deus pe. Deus ixeyũ emãmãap cocom.
\p — Ocekariwa ocemudadaybotbon cĩcã — iꞌeꞌem ip Deus pe. — Ipiat cuy esupiꞌajoat ocekariwa be teidadamꞌũm puye — iꞌeꞌem ip cebe- -Deus pe.
\m Ixe Deus soat podi ma yaꞌõbacaat. 
\v 5 Ijodi bima eybubut ade juk adi epesop. Eycokcog̃ cuk adi epesop soat kug̃ puye eybubut kug̃. Eybeg̃beg̃ cuk adi epesop ikuat oꞌo am. G̃asũ bit Deus jeymuju ipiatꞌajojoap kay.
\p
\v 6 — Ikẽrẽat kug̃ eyju Deus xe — i napa ma juk adi epeꞌeꞌe ikẽrẽat kug̃ꞌũmat pe.
\m Ikẽrẽat kug̃ꞌũmayũ aokakaꞌuk epesop. Ceweikek g̃u ip osodop. 
\p — Deus pit ipiat supiꞌajojoat eywebe — i õn eꞌem jebubut kay itabucayũ be.
\p
\v 7 Imẽneju eyukpiceg̃ẽm g̃u juy epesop wuykukukat Jesus ajẽmap wiwi am, okitpitpiyũ. Ixe ajẽmap wiwim cuy epesop apẽn kat iwat jekat peatꞌa wiwim iat puxim. Kat iwat mubaꞌat ajẽmap wiwim. Mubaꞌat ajẽmjẽm taida buje. Jekatꞌa op puje waram ajẽmjẽm. Yukpiceg̃ẽ g̃u kat iwat mubaꞌat ajẽmap wiwi am. 
\v 8 Ixe buxim eyju dak eyukpiceg̃ẽm g̃u juy epesop wuykukukat Jesus ajẽmap wiwi am. Epejowiwi juy. G̃axĩn ma jajẽm. Imẽneju eycokcog̃ cuy epesop ixe wiwi am.
\p
\v 9 Okitpitpiyũ, jemãmãmãm g̃u juy epesop eyeweweju Deus pe “Ikẽrẽat kug̃ eyju oxe” iꞌeap puxim eywebe. G̃axĩn ma ixe jajẽm. Ixe acã itaybit abuyũ ikẽrẽat kug̃ iam. Wuyju bit kaꞌũma. 
\v 10 Okitpitpiyũ, g̃ebum cuy epesop Deus ekawẽn muwẽnuwẽnꞌukayũꞌũmꞌũm kay- -kuyjeayũꞌũmꞌũm kay. Wuykukukat aꞌõbi imuwẽnuwẽn ip oekuku. Itaxi osodop ip ipiatpiꞌajo am. Deus kay jetabucap oꞌjepere g̃u ip ipiatpiꞌajojom maꞌg̃u ip. Ixeyũꞌũmꞌũm ekukuap puxim cuy epekukuku.
\p
\v 11 — Icokcok cĩcã ip osodop ipiat kay itaxiayũꞌũmꞌũm — i wuyju eꞌem.
\m G̃ebum cuy epesop iboap kay. Jó itaxi osunuy ipiatpiꞌajojo am. Deus kay jetabucap oꞌjepere g̃u ipiatpiꞌajojom maꞌg̃u. Eyetaybit wuykukukat cuk adi ixe oꞌjukukuk xipan. Soat ibubut oiꞌũm. Inaka Deus waraꞌat oꞌg̃ũm cebe oiꞌũmiat tieg̃. Wuykukukat itabotaidabotbot cĩcã wuykay. Ixe xipan wuykug̃ wuykukpin cĩcã cexe buye. 
\p
\v 12 Okitpitpiyũ, eyaꞌõpicũg̃cũg̃ cuy epesop waꞌõ kay. “Waꞌõ dag̃ oce” iꞌeꞌem pima, “Deus etabutpe icẽmãn õn eꞌem” iꞌũmg̃u juy epeꞌe. 
\p — Kabi beat etabutpe icẽmãn õn eꞌem — iꞌũmg̃u dak cuy epeꞌe. — Ipi oꞌg̃ug̃ẽiat etabutpe icẽmãn õn eꞌem — iꞌũmg̃u dak cuy epeꞌe.
\p — Oce g̃u juy — i juy epeꞌeꞌe emꞌũm pima. — Oce juy — i bit cuy epeꞌeꞌe em pima.
\m Icẽmãn acã juy epeyekawẽn eyeweweju. Eyaꞌõ dag̃ cuy epeꞌeꞌe soat em. Imẽn eꞌem pima, Deus ipiat supiꞌajoat g̃u eywebe.
\p
\v 13 Wuyju ipiatpiꞌajojom pima, Deus eju juy acekawẽn. Wuycokcok pima dak cuy acebibododon cebe “Soat podi ma ẽn xipan ocekug̃” iꞌe am cebe. 
\v 14 Wuyewãtaxipipi bima itabucayũ kukukayũ juy atakoy yajẽm ãm wuydukã be. Iwãtaxipiat muꞌadaap joojuy ip Deus xewi. Ixepti juy timõg̃ ip iwãtaxipiat a be Deus pe imuꞌada am.
\p — Wuykukukat Jesus aꞌõbi oceju timõg̃mõg̃ a be — i juy jeꞌe ip cebe- -iwãtaxipiat pe.
\m
\v 15 Imẽn iojuy buje, Deus iwãtaxipiat g̃uꞌada wuykukukat Jesus kay itabut ip puye. Wuykukukat Jesus iwãtaxipiat g̃uꞌada. Apẽn cuk adi ikẽrẽat oꞌg̃ujurũg̃rũg̃ iap juꞌuk cebewi- -soat juꞌuk. 
\v 16 Imẽneju apẽn cuk adi ikẽrẽat ag̃ujurũg̃rũg̃ iap cuy ag̃uwẽn wuyewewebe. Wuyewebeam cuy acekawẽn Deus eju ixe be wuymuꞌadam. Deus jaꞌõbacaap g̃ubapuk wuywebe wuyju iboap ojuyjuy cexewi bima, ixe bikuyap tag̃ wuyju jekukum pima dak. 
\v 17 Wuybuxim Elias tak ijodian osunuy- -Deus ekawẽn muwẽnuwẽnꞌukat kuyjeat. Ixe oꞌjekawẽn Deus eju.
\p — Mubaꞌat cuy eg̃udot g̃u ocekay — ioꞌe Deus pe.
\m Mubaꞌat oajẽm g̃u Deus ixe ekawẽn oꞌyaꞌĩjojo buye. Ibun cĩcã mubaꞌatꞌũmap. Mubaꞌat ajẽmjẽm g̃u oeku ebapũg̃ koato. 6 kaxi dak kaꞌũ g̃u. 
\v 18 Oꞌjekawẽn maꞌg̃uto Deus eju Elias.
\p — Mubaꞌat cuy waram eg̃udot ocekay — ioꞌe cebe.
\m Waram g̃uto kabi beat mubaꞌat oꞌg̃udot. Kadai waram oꞌyaypan. Elias puxim wuyju dak cuy wuyemuojuyjuy ajowiwi Deus xewi.
\p
\v 19 Okitpitpiyũ, pũg̃ꞌin eyꞌin kawẽn icẽmat kayap epere buje juy ixe epeyawẽ waram g̃uto kũyjobit am kawẽn icẽmat kay. 
\v 20 Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ꞌukat cuy epeg̃uypit cedag̃ g̃uiat e dag̃wi. Imuypit puje, Deus idaxijo. Ig̃uju g̃u ipiatꞌajojoap kay. Ikẽrẽat juꞌuk cebewi. Ade jĩjã juꞌuk cebewi. G̃ebum cuy epesop iboap kay.
\p Ibũrũ ma.