\id 1PE Mundurukú [myu] NT (Brazil) -2010 bd. \h 1 Pedro \toc1 Pedro emudupmubararaktup- -koapatup \toc2 Primeira Carta de Pedro \mt PEDRO EMUDUPMUBARARAKTUP- -KOAPATUP \c 1 \p \v 1 Õn Pedro. Jesus Cristo emumuju õn. Ixe onaẽ owebe Deus aꞌõbi kawẽn idipat muwẽn ãm soat ka watwat pe. Eyju dak Deus ebekitkit. Ijudup mubarararag̃ õn eywebeaptum. Eyipi be g̃u eyju dopdom. Soat eipi dag̃ eyju jepõg̃põg̃põg̃- -Ponto eipi dag̃, Galácia eipi dag̃ tak, Capadócia eipi dag̃ tak, Ásia eipi dag̃ tak, Bitínia eipi dag̃ tak. \v 2 Deus wuyebayat. Ixe juk eynaẽ soat tag̃ eyisu eydop am. \p — Teyũku webekitkiyũm jeꞌe — ioꞌe Deus jewebe ma. — Okpot aꞌõ kay kũyjobin jeedop ip- -Jesus Cristo aꞌõ kay — i juk oꞌe jewebe ma kuyje ma. — Obiõg̃buk ixeyũ g̃uisun soat tag̃, okpot oꞌjedoyekereren puye — i juk oꞌe jewebe ma Deus. \p — Bay, xipan cuy ebekitkit ejukuk- -soat ka dag̃ cepõg̃põg̃ꞌibiyũ — i õn eꞌem Deus pe. — Ixeyũ ag̃uymubabibin cuy eg̃uy — i õn eꞌem cebe. \p \v 3 — Ẽn soat podi ma xipat — i juy ace Deus pe- -wuykukukat ebay be- -Jesus Cristo ebay be. \m Ixe Deus waram g̃uto Jesus Cristo oꞌg̃utait ceꞌũap tomukadi. Ixe jaꞌõbacaap oꞌg̃uõm wuywebe wuyag̃uyisum jeku am, ixe itabotaidabotbot cĩcã wuykay buye. Imẽneju soat em ixe xe wuyetait acesop iap wiwim cĩcã wuyju, Deus jaꞌõ dag̃ eꞌem soat em puye. \v 4 Deus xipacat muxipanpan jebekitkit pe iũm ãm. Kabi be ma Deus iboap muxipanpan wuywebeam. Deus emumuũm pit cekẽrẽn paꞌore ma. Iokog̃ g̃u ma dak. Ierep g̃u dak. Iboap ma acejat. Imẽneju iboap cuy ajowiwi jĩjã. \v 5 Eywebe iũmap kuy ixipan opop Deus xe. Eyetabut pima, Deus soat em ag̃ eykay. Ixe dak jaꞌõbacaap muõmõm eywebe. G̃uyjom Deus apẽn ixe wuydaxijojom soat em jexe wuydop am iap g̃ubapuk soat ipi juayũ be. Iboap wiwim cĩcã eyju. \p \v 6 Iboap kay juy g̃ebum epesop eycokcok am. Imẽnpit ijodi bima darem ma eyg̃uycũg̃ epesop ipiatpiꞌajojom puye. Soat tag̃wi xipatꞌũmat jebapukpug̃ eywebe. \v 7 Ouro kay jĩjã wuyju. Wuyetabut cĩcã Jesus kay bima bit, ouro kaypinap podi ma wuyju cekay. Wuyju ouro mudaxipxim wuyetaybit am teku imuwekoykeyat g̃u ouro ma iam. Ouro buyxijojoap puxim Deus ipiatpiꞌajojoan eywebe eyetabucap puyxijo am. Ouro imuꞌũm put wuywebe. Eybuꞌuꞌũm pima bit Jesus kay ipiatpiꞌajojom maꞌg̃u eyju, eyetabucap imuꞌũm paꞌore jeꞌe. Eybuꞌuꞌũm pima: \p — Xipat eyju oce — i jeꞌe Deus eywebe. \m Imẽn jeꞌe eywebe Jesus Cristo muajẽm puje. Jesus coꞌi eydip epesop. Cejoꞌi eyaꞌõbuyxi epesop. \v 8 Ixe Jesus Cristo juk adi epejojojo g̃u. Inaka ixe ikukpin cĩcã eyxe. G̃asũ dak ixe jojom g̃u eyju. Inaka eyetabut cĩcã cekay. Imẽneju eycokcok cĩcã ma. Kabi beacat cokcokap coꞌi eyju dak eycokcok. Eycokcokap imuwẽn paꞌore eywebe yobog̃ cĩcã eycokcokap puye. \v 9 Eyju juk adi eyetabut epesop Jesus kay. Imẽnpuye Deus cuk eydaxijo. G̃asũ eycokcok cĩcã eyetaybit Deus kuy juk ocedaxijo iam puye. Jemudaxijoyũ bit pũg̃ em tak jeꞌpere g̃u ma. \p \v 10 G̃ebum cĩcã osodop ip Deus ekawẽn muwẽnuwẽnꞌukayũ apẽn Deus ipi juacat idaxijo iap kay- -kuyjeayũ. Itaybit pin cĩcã osodop ip iboam. \p — Apẽn xeꞌe Deus xipan jebekitkit jukuk? — iꞌeꞌeꞌuk osodop ip. — Deus ipi juacayũ idaxijo — iꞌeꞌeꞌuk ip osodop taxijo awap. \m \v 11 Cristo biõg̃buk osunuy cebe ip- -jewemuwẽnuwẽn ma cebe ip Cristo ma. \p — Deus emunaẽ juy ipiat supiꞌajojo — i juk adi oꞌe cebe ip. — Ipiatpiꞌajojo epere buje bit soat xe wararaꞌacat podi ma yaꞌõbuyxian jeꞌe — i juk adi oꞌe cebe ip. \m Iboap ekawẽn co buje: \p — Abu muwẽnuwẽn xeꞌe Cristo biõg̃buk wuywebe? — ioꞌe ip jewebe ma. — Pug̃ũn xeꞌe imẽg̃ap jeꞌbapuk? — ioꞌe ip jewebe ma. \p \v 12 — Eyetabẽg̃ pima g̃u ipiat supiꞌajoat ip wemunaẽ be- -g̃uyjom acã — i juk adi oꞌe Deus jekawẽn muwẽnuwẽnꞌukayũ be. \m Imẽn jekpot oꞌg̃uwẽn cebe ip. Kuyjeayũ iboap ekawẽn muwẽnuwẽnꞌuk ip osodop Deus ekawẽn muwẽnuwẽnꞌukayũ. G̃asũ dak kawẽn idipat muwẽnuwẽnꞌukayũ iboap ekawẽn ma juk adi oꞌg̃uwẽnuwẽn eywebe Ibiõg̃buk xipacat aꞌõbi- -kabi kadiwi Deus oꞌg̃udotꞌiat aꞌõbi. Kabi beacayũ dak itaybin ojuy osodop ip iboap ekawẽn- -Deus ekawẽn tojotjotꞌukayũ. \p \v 13 Imẽneju eyag̃uykerem cuy epesop. Deus xipat cĩcãat jeꞌg̃ũm eywebe waram Jesus Cristo ajẽm puje. Yajẽmap wiwim cĩcã juy epesop. Waraꞌat kay g̃u juy g̃ebum epesop- -ixe kay acã. \v 14 Kũyjobin cuy epesop Deus aꞌõ kay. Deus eꞌeam eyetaybitꞌũm pima, juk adi ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽm acã epesop. Imẽn g̃u juy epeku g̃asũ bit. \v 15 Deus ikẽrẽat kug̃ g̃u. Soat tag̃ iisu. Ixe juk eynaẽ soat tag̃ eyisuan jebuximayũm. Imẽnpuye juy eyag̃uyisum epeku. Eyekawẽnkẽrẽm g̃u dak cuy epesop. \v 16 Imẽn eꞌem Deus ekawẽntup: \mi Õn ma ikẽrẽat ojukuk g̃u- -pũg̃ em tak kaꞌũma ma, i. Imẽnpuye eyju dak ikẽrẽat epejukuk g̃u, i. \p \v 17 — Bay — i wuyju eꞌem cebe, Deus eju oceju kawẽnwẽn pima. Ixe Deus pũg̃ tag̃ ma soat kug̃ ipi juacat kug̃. Apẽn ijodi bima juk adi ajeku iaptei ideida soat pe wuywebe. Xipacat jeꞌg̃ũm cedag̃ ma jekukuꞌukayũ be cedag̃ ma cekukuapteim. Ipiat supiꞌajojoat ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ꞌukat pe bit ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃apteim. Imẽneju ibuyxim cuy ixe epejukuk ijodi bima. \v 18 Kuy bima warẽmtag̃ ma juk adi epekukuku eydobuyũꞌũmꞌũm ekukuap puxim. Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ cuk adi epekukuku. Deus pit eydaxijoaptei oꞌteida waram warẽmtag̃ ma eyekuap puxim. Ourom g̃u oꞌteida, pratam g̃u dak. Ouro ikoro g̃u. Prata dak ikoro g̃u. Soat em g̃u teibog̃ ip. \v 19 Wuydaxijoaptei bit teibog̃ cĩcã osodop. Wuydaxijoaptei Cristo eꞌũap osunuy. Cedoyekererenap osodop. Kuyjeayũ ovelha aokakaꞌuk osodop ip Deus pe ikẽrẽat ukapteim. Idip cĩcãat aokakaꞌuk osodop ip. Iwãtaxipiꞌũmat acã yaokakaꞌuk ip osodop. Ikẽrẽat kug̃ꞌũmat acã. Imẽnpuxim Cristo dak oeꞌũ, ikẽrẽat kug̃ g̃u maꞌg̃u. \v 20 Ipi mug̃ẽ awap Deus jekpot muy ojuy osunuy ipi juacayũ daxijojoꞌukan. Kuyje g̃u bit ixe oꞌg̃udot ijodi- -g̃axĩsũn ma. Ibapug̃ ma ixe oꞌg̃udot ijodi eydaxijo am. \v 21 Deus ixe oꞌg̃utait ceꞌũap tomukadi. Ixe dak oꞌjomuy soat podi ma yaꞌõbuyxiam, soat podi ma idipam tak. Imẽneju eyetabut cĩcã Deus kay. Ixe jojoap wiwim cĩcã eyju. \p \v 22 Kawẽn icẽmat kay juk adi epesop kũyjobin. Imẽnpuye soat tag̃ eyisu Deus xe- -ikẽrẽat kug̃ g̃u ma. Eykitpitpiyũ dak ikukpin cĩcã eyxe- -itabucayũ. Jewexe g̃u juy xipan epeyewekuk- -icẽmãn. \v 23 Koap cuk akap wuyebay wuymujurũg̃ puje. Wuyebay bit jeꞌũꞌũm ijodiat. Wuyju dak jeꞌũꞌũm ma. Imẽn ma koap wuykapap. G̃asũ bit waram akap Deus ebekitkiyũm. Deus pit jeꞌũꞌũm g̃u. Wuyju bit g̃uto waram kapkam Deus ebekitkiyũm ixe ekawẽn kay wuyetabun pima. Ixe ekawẽn itaicat puxim, Deus soat em itait puye. Ixe ekawẽn pit iꞌũm g̃u. \v 24 Imẽn eꞌem Deus ekawẽntup: \mi Ipi juacayũ warẽmtaksug̃tit puxim, i. Ibun g̃u titip, i. Warẽmtaksug̃tit dao ma jediteꞌũꞌũm, i. Dao ma jeditedudum tak eꞌem, i. \v 25 Deus ekawẽn pit iꞌũmg̃u- -soat em dopdom, i. \m Ixe ekawẽn cuk adi epeyaꞌĩjojo kawẽn idipat co buje. \b \c 2 \p \v 1 Ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽap cuy epeyepere. Napa g̃u dak cuy epeꞌe. Jewexe g̃u dak cuy epekuku wararaꞌacat mug̃uykukuap ojoy. Eyetabutkarey g̃u dak cuy epesop wararaꞌacat kay. Wararaꞌacat muymuy g̃u dak cuy epesop. Wuyetabutꞌũm pima iboap kug̃ ma juk adi ajeku- -ikẽrẽat kug̃. G̃asũ bit soat iboap acepere juy. \v 2-3 Kuy eyetaybit wuykukukat soat em xipan cĩcã wuykug̃ iam. Imẽn eꞌem tak Deus ekawẽntup. Imẽnpuye ixe ekawẽn kay juy epesop ikapꞌisuat jexi kũmti kayap puxim. Kaꞌũmg̃u xipatꞌũmap opop ixe ekawẽn tag̃ pit. Apẽn wuyxi kũmti wuymuaypapanap puxim ixe ekawẽn wuymuisusun soat tag̃. Ixe ekawẽn kay juy epesop big̃ ma eyetabut am Jesus kay, Deus pe eydaxijo am tak. \p \v 4 Kuy eyetabut wuykukukat kay. Ixe witaꞌa buxim. Inaka witaꞌa buxim g̃u ma ixe bit soat em itait. Itabutꞌũmayũ itakoma ixe kay. Xipat g̃u cexe ip. Deus xe bit ixe soat podi ma xipat. Deus cuk ixe oꞌtaẽ soat ipi juacayũ daxijo am. \v 5 Jesus Cristo kay eyetabut pima, Deus eykukukat eꞌem apẽn ukꞌa beatꞌa witaꞌa jexeatꞌa muycemucem iap puxim. Inaka eyetait. Deus eju kawẽnwẽnapꞌa ma witaꞌa mug̃ẽg̃ẽ. Cekay itabucayũ bit ixe nũynũyap witaꞌa mug̃ẽg̃ẽ buxim, ixe biõg̃buk omuy wuywebe buye. Eyju paĩyũ. Soat tag̃ eyisu ikẽrẽat kug̃ g̃u buye. Paĩyũ buxim eyju dak kapikpig̃ Deus peam, ixe biõg̃buk aꞌõbacaap kug̃. Ixeyũ emumuũmap puxim eyemumuũmap tak Deus mucokcog̃, Jesus Cristo kay eyetabut puye. \v 6 Imẽn eꞌem Deus ekawẽntup: \mi Ixe juk otaẽ ukꞌa muymuyꞌukayũ witaꞌa naẽap puxim- -yadeibog̃ cĩcãatꞌa naẽap puxim- -waraꞌatꞌa muycemucemapꞌa naẽap puxim, i. Ixe og̃uju Sião ka joꞌiatka be, i. Ixe ojomuy soat kukukan wararaꞌacat podi ma yaꞌõbuyxian, i. Ig̃uycũg̃ g̃u jeedop ip jetabucap kug̃ ixe kay itabucayũ- -icokcog̃ ma, i. \m Imẽn eꞌem Deus ekawẽntup. \p \v 7 Eyju eyetabut Jesus kay. Itabutꞌũmayũ bit kaꞌũma. Jesus yadeibog̃ cĩcãatꞌa buxim eyxe- -witaꞌa buxim. Itabutꞌũmayũ xe bit, kaꞌũma. Cekay g̃u ip. Imẽn eꞌem Deus ekawẽntup: \mi Ukꞌa muymuyꞌukayũ iboꞌa kay g̃u osodop ip- -witaꞌa kay g̃u, i. Iboꞌa bit waraꞌatꞌa muycemucemapꞌam oꞌe, i. \m \v 8 Waraꞌatup eꞌem imẽn- -Deus ekawẽntup: \mi Iboꞌa be jepenpenpen ip adeayũ, i. Iboꞌa bit ixeyũ g̃uyꞌat- -itabutꞌũmayũ g̃uyꞌat, i. \m Imẽnpuxim Cristo soat kukukan jeꞌe adeayũ itabut g̃u maꞌg̃u cekay. Jepenpenpen ip iap puxim itabutꞌũmayũ ibuꞌu kũyjobit am Deus aꞌõ kay. Deus imẽn ibikuy osunuy kũyjobitꞌũmayũ beam. \p \v 9 Eyju bit Deus emunaẽyũ apẽn kuyje ixe pũg̃ tiwatwat oꞌtaẽ iap puxim. Paĩyũ eyju- -soat kukukat pe kapikpikꞌukayũ. Soat tag̃ eyisu. Deus ebekitkiyũ eyju. Ixe juk eynaẽ, eywebe “Deus idip cĩcãat eꞌem” iꞌe am soat pe, “Kaꞌũmg̃u iꞌe baꞌoreat Deus pe” iꞌe am tak. Ixe juk eynaẽ eywebe kabiok tag̃ eyekuap epere am kabia dag̃ eyeku am, idip cĩcãat tag̃ eyeku am. \v 10 Kuy bima Deus ebekitkin g̃u epesop. G̃asũ bit ixe ebekitkit eyju. Kuy bima eydadaybot ma juk adi epekuku eybuꞌu Deus pe jeykukan puye. G̃asũ bit Deus xipan eykug̃. \p \v 11 Okitpitpiyũ, õn jeyawẽ, eykukpin oxe buye. Ijodi bima powatwat puxim eyju jeka beꞌũmayũ buxim. Ibun g̃u ijodi epesop- -darem ma. Nopag̃õg̃õm pima, ag̃ꞌũm pima, cekay itakomaat kuka sorara oꞌyaoka. Imẽnpuxim wuyju dak wuyag̃uybin ma jekukum pima kuka ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽꞌukan ace. \p Ikẽrẽat cuy ag̃ug̃ẽ g̃u iꞌeꞌem õn pit. \m \v 12 Eymuymuy ojuy jĩjã ip itabutꞌũmayũ. \p — Itabucayũ ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ — i napa ma eꞌem ip. \m Ixeyũ etabutpe bit cuy cedag̃ epekuku. Cedag̃ ma eyekukuap co buje: — Eyju cedag̃ ma jekukum — i jeꞌe eymuymuy ojuyayũ. — Soat podi ma ẽn xipat — i dak jeꞌe ip Deus pe ixe ajẽmap kabia be. \p \v 13 Wuykukukat ebekitkit eyju- -Jesus ebekitkit. Kũyjobin cuy epesop ijodiacat kukukayũ aꞌõ kay itabutꞌũmayũ be Jesus muymuyap puxim. Kũyjobin cuy epesop César aꞌõ kay. Ixe César soat kaka wat kukukayũ kukat. \v 14 Kũyjobin cuy epesop iecug̃ap aꞌõ kay dak. Deus aꞌõbi César juk ixeyũ oꞌjomuy eykukan. César aꞌõbi ipiatpiꞌajojoan ip ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ꞌukayũ be. Xipacat mujurũg̃rũg̃ꞌukayũ be bit — Xipat cĩcã eyju ocex — iꞌeꞌem ip. \m \v 15 Eymuymuy ojuy ip kawẽn icẽmãn itaybitꞌũmayũ. Eyju xipacat mujurũg̃rũg̃ pima bit, eymuymuy baꞌore epeꞌe cebe ip. Imẽneju Deus ibikuy eywebe xipacat mujurũg̃ ãm. \v 16 Kariwa jebekitkit mujẽmjẽm jetabixewi yukpiwatpin ma jekupinap tag̃ jeku am. Wuyju dak ixeyũ buxim ma Jesus kay wuyetabun puje wuyukpiwatpin ma wuyeku but. “Ocekpiwatpin ma oceku but” iꞌũmg̃u juy epeꞌe ikẽrẽat mug̃ẽap ojuy. Eyukpiwatpi g̃u juy epeku- -Deus ukpiwatpi acã. \v 17 Soat ma ibuyxin cuy epejukuk. Ikukpin cuy itabucayũ epejukuk- -eykitpitpiyũ. Icẽmãn cuy eypararam epesop Deus buxim. Ibuyxim cuy epejukuk soat kaka wat kukayũ kukat. \p \v 18 Kapikpig̃ eyekariwa beam pima, kũyjobin cuy epesop yaꞌõ kay. Soat em cuy kũyjobin epesop eyekariwa aꞌõ kay- -ixeyũ xipan eykug̃ pima, warẽmtag̃ eykug̃ pima dak- -yaꞌõdidim eykug̃ pima, yaꞌõpurug̃ pima dak. \v 19 Wararaꞌacayũ teꞌe ma ipiat supiꞌajojoat eywebe eyju Deus bikuyap tag̃ jekukum puye. Eyju bit eyetaybit imẽn Deus cekay iam. Ipiat kug̃ eyetaxi bima bit, Deus xipacat jeꞌg̃ũm eywebe. \v 20 Ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽapteim eyekariwa be eymupokupok puje, xipacat jeꞌg̃ũm g̃u Deus eywebe, eyetaxim maꞌg̃u ipiatpiꞌajojom. Xipacat mug̃ẽg̃ẽapteim pit eyekariwa be eymupokupok puje, xipacat jeꞌg̃ũm Deus eywebe, eyetaxi maꞌg̃u ipiatpiꞌajojom. \v 21 Deus cuk eynaẽ ipiatpiꞌajoam. Cristo juk adi ipiat oꞌsupiꞌajojo eywebeam. Ipiat oꞌsupiꞌajojo eywebe daxabog̃ pe eyjuap puxim. Ixe juk adi ipiat oꞌsupiꞌajojo ikẽrẽat kug̃ g̃u maꞌg̃u. Deus cuk eynaẽ ixe ekukuap puxim eyeku am. \v 22 Ixe Cristo ikẽrẽat oꞌjukuk g̃u- -pũg̃ em tak kaꞌũma. Napapaꞌuk g̃u dak osunuy. \v 23 Wararaꞌacayũ be ixe muymuy buje, ixe bit ip oꞌjomuymuy g̃u. Ixe ipiatpiꞌajojom pima: \p — Deus cuy ipiat supiꞌajoat eywebe owebe ipiatꞌajojoapteim — iꞌũmg̃u oꞌe jekay itakomaayũ be. — Deus soat em ag̃ okay — i bit oꞌe jewebe ma. — Deus ma ideida soat pe apẽn ijodi bima juk adi oekuku ip iaptei — ioꞌe jewebe ma. \m Teꞌem pit ideida g̃u- -cũg̃ ma. \v 24 Cristo apẽn cuk adi ikẽrẽat ag̃ug̃ẽg̃ẽ iap oꞌg̃uymũg̃ jewekay korosa be bima. Oeꞌũ ikẽrẽat uk am wuywebewi. Oeꞌũ jaꞌõbacaap ũm ãm wuywebe ikẽrẽat mug̃ẽap puxim. Oeꞌũ wuywebe cũg̃ ma wuyeku am Deus etabutpe. Ixe juk wuymuꞌada tapoa kũybut pibun, ipiat oꞌsupiꞌajojo buye. Imẽnpuye waram g̃uto wuyetait aceꞌe wuyeꞌũap tomukadi. \v 25 Ovelha buxim cuk adi epesop- -e bidasewi oitabidaoiat puxim. G̃asũ bit Deus kuy juk eydujupit eykukukat kay ixe nomuju eyeku am- -eykay ag̃at kay juk eydujupit. \b \c 3 \p \v 1 Itoptepayũ awẽm õn g̃asũ. Tũꞌũꞌũyũ, kũyjobin cuy epesop eyitopyũ aꞌõ kay. Ibuꞌun mabuk ip kũyjobit am Deus ekawẽn kay- -kawẽn icẽmat kay. Eyju cedag̃ ma jekukum pima bit itabut jeꞌe ip, eꞌem g̃u maꞌg̃u cebe ip. Eyju cũg̃ ma jekukum pima, eyitopyũ jeꞌe jewebe ma: \p \v 2 — Otayxi warẽmtag̃ g̃u jekukum — i. — Ibuyxi soat xe cũg̃ ma jekukum puye — i jeꞌe ip jewebe ma. \m Imẽnpuye itabut jeꞌe ip Jesus Cristo kay. \v 3 Jewemudimudim g̃u bit cuy epesop soat pe eyjo am. Iwarum g̃u dak cuy epeyawamusẽm soat pe eyjo am. Ouro mug̃ẽg̃ẽbu kug̃ g̃u dak cuy epeku ibusopsepatpu kug̃ g̃u dak, teibog̃at kug̃ g̃u dak eyesay kug̃ soat pe eyjo am. \v 4 Wuyesay dao ma iꞌũm, ouro mug̃ẽg̃ẽbu dak. Soat em g̃u ikoro ip. Kacũg̃tag̃ eydipap ma yobog̃ g̃u Deus xe. Eyekawẽntip pit yobog̃ cexe. Kacũg̃tag̃ g̃u bit cuy epeyewemudim- -badi acã. Eyaꞌõꞌũmꞌũm pima bit eydip cĩcã epesop Deus xe, eykukput pima dak. \v 5 Imẽn ma oekuku ip kuyjeayũ aoyũ- -Deus kay itabucayũ- -Deus xewi xipacat wiwiꞌukayũ. Xipat osodop Deus xe, jektopyũ aꞌõ kay kũyjobit ip puye. \v 6 Imẽn ma juk adi oeku Sara dak. Jektop aꞌõ kay juk adi kũyjobit osunuy- -Abraão aꞌõ kay. \p — Okukukat — i juk adi oꞌe cebe- -jektop pe. Eyju xipacat mujurũg̃rũg̃ pima, Sara iyũ buxim epesop eypararaꞌũm pima dak soat puxim. \p \v 7 Itayxixeayũ awẽm õn g̃asũ. Tapupuyũ, g̃ebum cuy epesop eybuxim g̃u eytayxiyũ ibaca g̃u iap kay. Imẽnpuye ibuyxim cuy ixeyũ epejukuk. Apẽn Deus jeydujuu jewekay iap coꞌi ma ixe eytayxi dak idujuu jewekay. Eytayxi dak idujuu jewekay, eyekukuap coꞌi eytayxi dak Deus bikuyap tag̃ jekukum pima. Imẽnpuye ibuyxim cuy ixeyũ epejukuk eybuꞌuap puxim jekawẽn ãm Deus eju. \p \v 8 Amãm õn eyawẽm g̃asũ. Pũg̃ tag̃ ma juy epeyewag̃uy. Jewag̃uycocom cuy epesop. Eykukpin cuy epeyewekuk. Eyewekukpin tak cuy epesop eyeweweju. Yobog̃an pin g̃u juy epesop eyewewekay. \v 9 Deus pe eynaẽ buje: \p — Xipat cĩcãat og̃ũm eywebe — i juk oꞌe eywebe. \m Imẽnpuye waraꞌacat ikẽrẽm eykug̃ pima, ikẽrẽm g̃u eyju bit epejukuk, xipan acã. Eymuymuy bima dak, eyju bit epejomuymuy g̃u- -xipan acã ixe epeg̃uwẽnuwẽn. \v 10 Imẽn eꞌem Deus ekawẽntup: \mi Soat em wuycokcok pin pima, ikẽrẽm g̃u juy acekawẽn; napa g̃u dak ace, i. \q \v 11 Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ap tak cuy acepere, i. Xipacat acã juy ag̃ujurũg̃, i. Acewaꞌõdawut g̃u juy, i. Kabaꞌũm cuy ajop soat eju, i. \q \v 12 Wuykukukat soat em ag̃ cũg̃ayũ kay xipan ikuk am ip, i. Jeweju ip kawẽnwẽnap cocom soat em ma, i. Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ꞌukayũ kay bit itakoma, i. \m Imẽn eꞌem Deus ekawẽntup. \p \v 13 Eyju xipacat mujurũg̃ pin pima, abu kuka ipiat oꞌsupiꞌajoat eywebe? \v 14 Itabutꞌũmayũ ma ipiat supiꞌajojoat eywebe cũg̃ maꞌg̃u jekukum eyju. Deus pit g̃axĩn ma xipat cĩcãat jeꞌg̃ũm eywebe. Imẽnpuye eycokcog̃ cuy epesop. Eypararam g̃u juy epesop soat puxim. Epeyekuy g̃u dak cuy eywebe ipiatꞌajoanayũ buxim. \v 15 Ibuyxim cuy Cristo epejukuk. Ixe be juy epeyewekukat. “Apẽnpuye dak eyetabut Jesus kay?” iꞌe buje eywebe, eybisũsũn g̃u juy epesop imuwẽg̃ãm cebe ip. \v 16 Eyaꞌõpurug̃ g̃u bit cuy ixeyũ epeg̃ukũyjo iboam- -eyaꞌõdidin ma. Ibuyxim ma epeg̃ukũyjo ip. Apẽn cũg̃ ma eyxe iap tag̃ cuy epeku eymuymuy ojuyayũ musũsũn ãm. “Cristo ebekitkit tak ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃” iꞌe ojuy ip napa ma. Cũg̃ ma eyju jekukum pima bit, ibisũsũn jeꞌe ip eymuymuy ãm. \v 17 Wararaꞌacayũ ipiatpiꞌajojoan wuywebe bima, xipacat mujurũg̃rũg̃ maꞌg̃u wuyju, xipat jeꞌe wuywebe, Deus tak ibikuy ma osunuy wuywebe ipiatꞌajoan puye. Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃apteim ipiatpiꞌajojoan ip wuywebe bima bit, xipat g̃u jeꞌe wuywebe. \v 18 G̃ebum cuy epesop apẽn Cristo oeꞌũ iap kay. Ixe ma oeꞌũ soat peam wuywebeam. Oeꞌũ ikẽrẽat uk am soat pewi wuywebewi. Pũg̃ em ma oeꞌũ. Waram pit jeꞌũ g̃u. Xipacat oeꞌũ xipatꞌũmayũ beam. Oeꞌũ wuydujowat am Deus kay. Itakomaayũ ixeꞌũm oꞌyaoka ijodi bima- -ijebitbet pima. Inaka waram g̃uto ibiõg̃buk oõm cebe imutait am ceꞌũap tomukadi. Waram oꞌjetait. \v 19 Jebiõg̃buk õm puje, oꞌkop ipiatꞌajojoap kay. Kawẽn idipat oꞌg̃uwẽn ipiatpiꞌajojoayũ be- -ibiõg̃buk taomũnmũnayũ be. \v 20 Deus aꞌõ kay kũyjobitꞌũm osodop ip Noé kobexixi mug̃ẽg̃ẽm pima. Deus ipi juayũ muyꞌũ pin g̃u osunuy. Yukpiceg̃ẽm ikug̃ ip osunuy. Kũyjobin iꞌeap wiwim osunuy. Tũybe ip jekũyjobin iãn oꞌe. Imẽnpit ade g̃u kũyjobit osodop ip- -8 be ma. 8 be ma oõm kobexixi be. 8 be ma Deus oꞌtaxijo idibi be yakõmap puxim. Oõm ip kobexixi be. Uhum oekuku ip kobexixi be idibi adopa dag̃. \v 21 Jemubatisasanan pima wuyju g̃ebum ibiati kay- -Noé oꞌtaxijo iati kay. Wuymubatisasanan wuyju wuyewewuy am g̃u. Wuyju jemubatisasanan “Deus cuk ocedaxijo” iꞌe am soat pe. Jemubatisasanan pima: \p — Cũg̃ ma õn Deus xe g̃asũ bit — i wuyju eꞌem soat pe. — Deus bikuyap tag̃ oceku g̃asũ bit — i wuyju eꞌem jemubatisasanan pima. \m Deus wuydaxijojom wuymubatisasanan pima, ixe waram Jesus Cristo oꞌg̃utait puye. \v 22 Ixe Jesus Cristo juk oꞌjeu kabi kay. G̃asũ omuy Deus xe ibaat kadi. Soat ip kũyjobit g̃asũ bit ixe Jesus Cristo aꞌõ kay- -Deus ekawẽn tojotjotꞌukayũ, kabi beayũ dak yaꞌõbuyxiayũ, Deus aꞌõbacaap kukayũ dak. \b \c 4 \p \v 1 G̃ebum cuy epesop apẽn Cristo juk adi ipiat oꞌsupiꞌajojo iap kay. Ixeꞌũm oeꞌũ wuywebeam. \p — Obuꞌu ipiatꞌajoam — iꞌũmg̃u juk ixe bit oꞌe. \m Imẽnpuye eyju dak: — Ocebuꞌu ipiatꞌajo am — iꞌũmg̃u juy epeꞌe. Apẽn ixe juk adi ipiat oꞌsupiꞌajojo iap kay g̃ebum pima, wuybuꞌu acesop ikẽrẽat kuk am. \v 2 Ijodi eyju bima eybikuyap tag̃ cuk adi epekuku ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽm. Deus bikuyap tag̃ acã juy epeku g̃asũ bit. \v 3 Kuy bima itabutꞌũmayũ buxim cuk adi epekuku. Ikẽrẽat acã juk adi epeg̃ug̃ẽg̃ẽ. Aoyũ kaykay jĩjã juk adi epesop. Eyewemucokcok am acã juk adi epekuku. Eyetabikuku jĩjã dak cuk adi epesop ikẽrẽat kay. Eykaꞌokẽrẽ dak cuk adi epekuku. Ayacat muwadaiwadai acã dak cuk adi epesop. Jewekaꞌoap puyxijojom tak cuk adi epekuku. Ibuyxim tak cuk adi epejukuk jewexe deusayũ. Iboap ikẽrẽ jĩjã Deus xe. \v 4 G̃asũ bit itabutꞌũmayũ xe eywaru jĩjã, eybuꞌu ikẽrẽat mujurũg̃ ãm ceweju ip puye. Eybuꞌu jeꞌawero am ceweju ip ikẽrẽm jeku am. Eybuꞌu yadaodaoat puxim jeku am ceweju ip. Imẽnpuye soat em ip eymuymuy. \v 5 Ixeyũ bit apẽn ijodi bima juk adi oekuku ip iap g̃uwẽn Deus pe. Deus ideida soat ekukuaptei. Xipacat jeꞌg̃ũm cedag̃ jekukuꞌukayũ be. Ipiat pit supiꞌajoat warẽmtag̃ jekukuꞌukayũ be. Imẽn ideida cebe ip. Itabẽg̃ayũ be ideida, ceꞌũꞌũayũ be dak. \v 6 Kuyjeayũꞌũmꞌũm oeꞌũꞌũ. Apẽn ijodi bima juk adi oekuku ip iaptei Deus oꞌteida ixeyũ be apẽn soat pe teidadam iap puxim. Inaka Cristo kawẽn idipat cuk adi oꞌg̃uwẽn cebe ip itabẽg̃ ip pima. Oꞌg̃uwẽn ixeyũ be jebuxim waram g̃uto itait top am ip Deus xe ceꞌũap tomukadi. \p \v 7 Soat g̃axĩn ma iꞌũm. Imẽnpuye jewawẽwẽm cuy epesop. Xetpin g̃u juy epesop soat em kawẽn ãm Deus eju. \v 8 Eykukpin cĩcã juy epeyewekuk. Wuykukpin jewewekug̃ iap soat podi ma xipat Deus xe. Wuykukpin jewewekug̃ pima, g̃ebum g̃u acesop apẽn wuybure juk adi ikẽrẽat oꞌg̃ujurũg̃ iap kay. \v 9 Xipan cuy powatwat epejukuk eydukꞌa be yajẽm puje. Mãmãmãm g̃u juy ip epejukuk. \v 10 Deus xipacat ũmũm wuywebe iwaruruat ũmũm. Soat wuyju kuy iboap ajat Deus xewi. Wuybuꞌum g̃u juy ajop g̃asũ bit ikuk am. Iboap kug̃ cuy wararaꞌacat asubuywan. \v 11 Wararaꞌacat mukũyjojom pima, Deus ekawẽn cuy ag̃uwẽn cebe ip. Wararaꞌacat puywatwan pima dak, Deus aꞌõbacaan ma asubuywan. Imẽn wuyju Deus xewiat kug̃ pima: \p — Kaꞌũmg̃u Deus joꞌiat xipacat — i jeꞌe ip- -soat wuyjojoayũ. — Jesus Cristo xipat cĩcã, cebekitkit tak xipat — i jeꞌe ip. \p — Ẽn soat podi ma dipap kug̃ — i juy acece ixe Jesus Cristo be. — Ẽn soat podi ma aꞌõbuyxi — i dak cuy acece cebe. \m Soat em ma juy ace imẽn. \p \v 12 Oburereyũ, oxe ikukpinayũ, ipiatpiꞌajojom cĩcã eyetabucap puyxijo am pima, eyag̃uybabiꞌũm g̃u juy epesop. \p — Apẽnpuye dak oceju ipiatꞌajojom? Wararaꞌacat ipiatpiꞌajojom g̃u! — iꞌũmg̃u juy epeꞌe eyewewebe. \m \v 13 G̃asũ eyju Cristo ag̃uywag̃õm ipiat kug̃. G̃uyjom pit ixe jedipap g̃ubapuk. Imubapuk puje eyju dak ixe dipap kug̃ epesop. Eycokcokap yobog̃ cĩcã jeꞌe g̃ebuje. \v 14 Itabutꞌũmayũ eymuymuy Cristo ebekitkit eyju buye. Eymuymuy bima juy eycokcog̃ epesop. Ixeyũ eymuymuy bima, g̃ebum cuy epesop Deus biõg̃buk nuynuy wuywebe iap kay. Wararaꞌacat podi ma idipat nuynuy wuywebe iap kay g̃ebum cuy epesop. \v 15 Waraꞌacat cuy epeyaoka g̃u. Wararaꞌacat pubut tak cuy epetujupaꞌum g̃u. Wuyeipi kukat epeyaꞌõmutorok g̃u dak cuy. Wararaꞌacat ekawẽn mukẽrẽrẽn g̃u dak cuy. Imẽn eyeku buje bit, cedag̃ ma kuka wararaꞌacat ipiat oꞌsupiꞌajoat eywebe. \v 16 Eyju Cristo ebekitkit puye acã ipiatpiꞌajojom pima bit, eysũsũn g̃u juy epesop. \p — Bay, ocecokcok cĩcã Cristo ebekitkit puye, ipiatpiꞌajojom maꞌg̃u oceju — i bit cuy epeꞌe Deus pe. \p \v 17 G̃axĩn ma Deus ideida soat pe apẽn ijodi bima juk adi oekuku ip iapteim. Xipacat jeꞌg̃ũm cedag̃ ma oekukuꞌiayũ be cekukuapteim. Ipiat supiꞌajoat kũyjobitꞌũmayũ be warẽm tag̃ cekukuapteim. Koap jebekitkit pe ideida. Wuywebe ipiatpiꞌajoan pima, ibodi ma ipiat supiꞌajoat jaꞌõ kay kũyjobitꞌũmayũ be- -kawẽn idipat kayꞌũmayũ be. \v 18 Imẽn eꞌem Deus ekawẽntup: \mi Ibaꞌore xipacat mujurũg̃rũg̃ꞌukat taxijo am, i. Jaꞌõ kayꞌũmat pit Deus idaxijo g̃u, i. Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ꞌukat idaxijo g̃u, i. \m Imẽn eꞌem Deus ekawẽntup. \p \v 19 Wuyju Deus bikuyap tag̃ ipiatpiꞌajojom pima, ixe juy wuykuk. Wuyetabun cĩcã juy ajop cekay- -wuymug̃ẽat kay. Xipacat mujurũg̃rũg̃ cuy ajeku. Ixe soat em jaꞌõ dag̃ eꞌem wuywebeam. Ixe soat em xipan wuykug̃. \b \c 5 \p \v 1 Aypapayũ, jeyawẽ õn g̃asũ, eyju itabucayũ kukukayũ buye. Eybuxim õn tak itabucayũ kukukat. Apẽn Cristo juk adi ipiat oꞌsupiꞌajojo iap muwẽnuwẽn õn, wetabun cuk adi oꞌsupiꞌajojo buye. Wetam cuk adi ojojojo. G̃uyjom pit Deus Cristo soat podi ma idip iap g̃ubapuk soat pe. Iboap mubapuk puje, õn tak ixe joꞌi oce odip. \v 2 Deus cuk eynaẽ jebekitkit kukukayũm. Imẽnpuye xipan cuy ixeyũ epejukuk ovelha kukukꞌukat puxim. Eybuꞌuap tomuju g̃u juy ixeyũ epejukuk- -eybikuyap tomuju acã juy epejukuk ip. Deus bikuyap tag̃ cuy ixeyũ epejukuk. Dinheiro buap ojuy g̃u ixeyũ epejukuk- -ixeyũ buywat am acã. \v 3 Imuohom cĩcã g̃u juy ixeyũ epejukuk. Cũg̃ ma juy epeku ixeyũ dak eyekuap puxim ceku am. \v 4 Cristo wuykukukat yobog̃at ovelhayũ kukukꞌukayũ kukat puxim. Ijodi waram ixe ebapuk puje, soat em ixe ag̃uywag̃õm epesop soat kukukayũm. Imẽn ma cũg̃ ma eyekukuaptei epejat apẽn ijodiayũ kukukayũ ouro mug̃ẽg̃ẽbu bubum ja beam iap puxim. Soat iboap kug̃ epesop idip cĩcãat kug̃. \p \v 5 Yaypanꞌisuayũ, õn jeyawẽ g̃asũ. Kũyjobin cuy epesop aypapuayũ aꞌõ kay. Yobog̃an pin g̃u juy epesop. Jewebuywatwan pit cuy epesop. Eybuyxim tak cuy epeyewekuk. Imẽn eꞌem Deus ekawẽntup: \mi Deus itakoma yobog̃an pinayũ kay, i. Yobog̃an pinꞌũmayũ buywatwan pit soat em, i. \m \v 6 Imẽnpuye yobog̃an pin g̃u juy epesop. Deus soat podi ma yaꞌõbaca. Eyju yobog̃an pinꞌũm pima, Deus jeymuwexat yaꞌõbuyxiayũm. Ixe ibikuy bima, ixe jeymuy yaꞌõbuyxiayũm- -yobog̃ayũm. \v 7 Soat kay eyag̃uybabiꞌũm pima: \p — Bay, wag̃uymubabin cuy ece wag̃uybabiꞌũm cĩcã buye — i juy epeꞌe Deus pe. \m Imẽn cuy epeꞌe cebe, ixe soat em xipan wuykug̃ puye. \p \v 8 Eyag̃uysan cuy epeku. Apẽn wida jededem puybit pu ojuy iap puxim Satanás tak wuydobatban jekukum wuyetabucap muꞌũm ojuy. Imẽnpuye ag̃ cuy epesop ixe be eymubuꞌunap puxim Jesus kay. \v 9 Eyaꞌõpicũg̃cũg̃ g̃u juy Satanás aꞌõ kay- -ibiõg̃buk kẽrẽayũ kukukat aꞌõ kay. \p — Ap! Aꞌõ kay g̃u oce — i epeꞌeꞌe cebe soat em. \m Eybuꞌum g̃u juy epesop eyetabut am Jesus Cristo kay. Eybuxim eykitpitpiyũ dak ipiatpiꞌajojum- -soat ka watwat- -itabucayũ. Kuy eyetaybit iboam. \v 10 Darem ma eyju ipiatpiꞌajojom. Wararaꞌacat podi ma Deus xe wuykukpin. Ixe juk eynaẽ jejoꞌian eydip am, Cristo eju mũg̃ꞌi eyju jekukum puye. Soat em Deus soat tag̃ jeymuisun. Ixe eybuywatwan eybuꞌuap puxim eyetabut am Jesus Cristo kay. Ixe soat em eyaꞌõmucanucan. Apẽn ixe soat podi ma jedipap kug̃ iap ebapuk puje ixe joꞌian epesop eydip. Ixe dipap iꞌũmꞌẽm g̃u. \v 11 Ixe ma soat kukukan jeenuy soat em. Soat kaka dag̃ayũ jewag̃uycom jeedop ip kũyjobit ixe aꞌõ kay. Kaꞌũma ma kũyjobitꞌũmat jeenuy. Imẽn cuy jeenuy. \p \v 12 Tupꞌade g̃u õn tupmubarararag̃ eywebeaptum. Ijudup otupmuju Silas bui be eywebeaptum. Wuykitpit Silas soat em ma jaꞌõ dag̃ eꞌem. Eymucokcog̃ ojuy õn. Soat em Deus xipan wuykug̃ Napapaꞌuk g̃u ixe bit. Icẽmãn acã eꞌem wuywebe. Imẽnpuye ixe ekawẽn tag̃ cuy epeku. \p \v 13 Oxeayũ kato mujujum eywebe- -eykitpitpiyũ, itabucayũ, Deus emunaẽyũ, Babilônia ka watwat. Okpot coꞌiat Marcos tak kato mujujum eywebe. \v 14 Epeyewakobot cuy eyeweweju eykukpinap mubapuk am soat pe. \p Õn kawẽnwẽn Deus eju eywebeam, Cristo ebekitkit eyju buye. \p — Bay, ebekitkit cuy eyag̃uymubabibin — i õn eꞌem cebe. \p Ibũrũ ma.