﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,660
Takan kūu tajan iin ma ndian ìyo ma ñuu Jerusalén teꞌen kīchaꞌa na chìkatuꞌun taꞌan na:

2
00:00:11,660 --> 00:00:14,960
―¿A yüvi ra nànduku na kaꞌni na kùu raꞌya?

3
00:00:14,960 --> 00:00:16,460
Na ndeꞌe vaꞌa yo,

4
00:00:16,460 --> 00:00:19,900
ti ikan ndaa ra kàꞌan ra nuu tuvi ñivi,

5
00:00:19,900 --> 00:00:24,060
ta nïꞌiin ma ndra kùxini töve kàꞌan ndra chata ra.

6
00:00:24,060 --> 00:00:25,540
¿A töve chànini ndra,

7
00:00:25,540 --> 00:00:26,860
ña ndicha vaꞌa,

8
00:00:26,860 --> 00:00:29,860
ña raꞌya kùu ma Cristu,

9
00:00:29,860 --> 00:00:31,580
ra tāchi Ndioo?,

10
00:00:31,580 --> 00:00:33,100
kùuni ndra.

11
00:00:33,100 --> 00:00:37,340
Va maa yo cha chìto yo ndanu kīchi raꞌya.

12
00:00:37,340 --> 00:00:38,380
Va taku ma Cristu,

13
00:00:38,380 --> 00:00:46,960
ti nïꞌiin ñivi töve chìto na nda itiꞌ ni kichi ra ma ora ni kichaa ra ―Takan nàtuꞌun taꞌan na.

14
00:00:46,960 --> 00:00:50,060
Ta ora chīni Jesuu ña takan kàꞌan ma ñivi,

15
00:00:50,060 --> 00:00:54,160
ma ora jànaꞌa ra nuu na ma tichi kora veñuꞌu kaꞌnu,

16
00:00:54,160 --> 00:00:57,300
tajan teꞌen nākaꞌan niꞌi ra chiꞌin na:

17
00:00:57,300 --> 00:01:00,200
―¿A ndicha ña nàkoto ndo nda ra kùi,

18
00:01:00,200 --> 00:01:02,700
ta juuni chìto ndo ndanu kīchi̱?

19
00:01:02,700 --> 00:01:05,420
Va yuꞌu kùuni̱ ña na koto vaꞌa ndo,

20
00:01:05,420 --> 00:01:10,140
ña yuꞌu töve vàchi̱ iꞌya chaꞌaꞌ ña kùuni mai.

21
00:01:10,140 --> 00:01:13,880
Vàchi̱ ti ìyo iin ra tāchi yuꞌu ña töve nàkoto ndo.

22
00:01:13,880 --> 00:01:16,300
Ta rakan ti iin ra ndaa kùu ra.

23
00:01:16,300 --> 00:01:17,980
Va yuꞌu nàkoto vaꞌi ra,

24
00:01:17,980 --> 00:01:20,000
ti kuenda ra vàchi̱,

25
00:01:20,000 --> 00:01:23,800
ta maa ra tāchi yuꞌu ndia ―kàti Jesuu chiꞌin na.

26
00:01:23,800 --> 00:01:27,300
Takan kūu ta ora chīni ma ñivi tuꞌun ikan,

27
00:01:27,300 --> 00:01:29,940
ta kūuni na tiin na ra,

28
00:01:29,940 --> 00:01:32,220
ta tìꞌi na ra tichi vekaa niku,

29
00:01:32,220 --> 00:01:36,100
va nïꞌiin na nī tiꞌi na ndaꞌaꞌ na ña tìin na ra,

30
00:01:36,100 --> 00:01:38,580
ti takäꞌan chaa ma ora ra.

31
00:01:38,580 --> 00:01:42,620
Ta ma ora ikan kuaꞌaꞌ na chīnuni ma ña kàꞌan Jesuu,

32
00:01:42,620 --> 00:01:45,580
ta teꞌen kīchaꞌa ndio na nàtuꞌun taꞌan na:

33
00:01:45,580 --> 00:01:48,060
―Ma ora ni kichi ma ra kùu Cristu,

34
00:01:48,060 --> 00:01:52,300
¿a ni jaꞌaga ra tiá ndatu kaꞌnu kua raꞌya?,

35
00:01:52,300 --> 00:01:55,220
kùuni ndo ―kàti na ña nàtuꞌun taꞌan na.

36
00:01:55,220 --> 00:01:59,620
Takan kūu ta chīni ma ndra fariseu ña kàꞌan xeꞌe na chata Jesuu,

37
00:01:59,620 --> 00:02:04,940
tajan jāndikitaꞌan tuꞌun ndra chiꞌin ma ndra chàꞌnda tiñu nuu sutu,

38
00:02:04,940 --> 00:02:08,900
ta tāchi ndra ma ndra jandaru ña kùmi ma veñuꞌu,

39
00:02:08,900 --> 00:02:11,220
ña na kutiin ndra Jesuu.

40
00:02:11,220 --> 00:02:14,540
Tajan Jesuu teꞌen nākaꞌan ra:

41
00:02:14,540 --> 00:02:16,100
―Tia tiempuni,

42
00:02:16,100 --> 00:02:17,260
ni koi chiꞌin ndo ma ndeꞌve,

43
00:02:17,260 --> 00:02:21,820
ti ni chikoniꞌi ndikoi kuꞌin nuu ma ra tāchi yuꞌu.

44
00:02:21,820 --> 00:02:22,380
Tajan ndyoꞌo,

45
00:02:22,380 --> 00:02:25,180
ni nanduku ndio ndo yuꞌu,

46
00:02:25,180 --> 00:02:27,700
va na töva ni nataꞌan ndo yuꞌu,

47
00:02:27,700 --> 00:02:30,300
vati na töve kùu kuꞌun ndo ma nuu ni chai.

48
00:02:30,300 --> 00:02:33,100
Takan kūu tajan ma ndian judíu,

49
00:02:33,100 --> 00:02:36,260
teꞌen kīchaꞌa na chìkatuꞌun taꞌan na:

50
00:02:36,260 --> 00:02:39,060
―¿Ta ndanu ni kuꞌun raꞌya,

51
00:02:39,060 --> 00:02:41,740
ña na küu nataꞌan yo ra?

52
00:02:41,740 --> 00:02:47,740
¿A ni kuꞌun ra ñuu chika nuu ndoyo ma ndian kùu ñivi yo teꞌen tikan tañu ma ndian griegu,

53
00:02:47,740 --> 00:02:49,900
ta ni janaꞌa ra nuu ma ñivi ìyo ikan?,

54
00:02:49,900 --> 00:02:50,660
kùuni ndo.

55
00:02:50,660 --> 00:02:53,460
¿Nayi kùuni ra kàꞌan ra,

56
00:02:53,460 --> 00:02:56,660
chaꞌaꞌ ña kāꞌan ra teꞌen chiꞌin yo ña:

57
00:02:56,660 --> 00:02:58,780
“Ni nanduku ndo yuꞌu,

58
00:02:58,780 --> 00:03:01,580
va na töve ni nataꞌan ndo yuꞌu,

59
00:03:01,580 --> 00:03:04,700
vati na töve nuu kùu kuꞌun ndo,

60
00:03:04,700 --> 00:03:06,100
kùu ma nuu ni chai”?,

61
00:03:06,100 --> 00:03:10,980
kàti ra ―Takan kàti na ña nàtuꞌun taꞌan na.

62
00:03:10,980 --> 00:03:13,740
Ma kivi nuu ndiꞌi nia,

63
00:03:13,740 --> 00:03:15,900
ña ìyo ma viko kaꞌnu ikan,

64
00:03:15,900 --> 00:03:18,580
ma Jesuu chūndaa ndio ra,

65
00:03:18,580 --> 00:03:20,860
ta teꞌen nākaꞌan niꞌi ra chiꞌin ma ñivi:

66
00:03:20,860 --> 00:03:23,380
―Tu ìyo nda ndyoꞌo nàtii ndo takuii,

67
00:03:23,380 --> 00:03:25,780
na kichi ndo nui,

68
00:03:25,780 --> 00:03:27,600
ta kuꞌvai raꞌ koꞌo ndo.

69
00:03:27,600 --> 00:03:29,620
Vati nuu ma tutu Ndioo,

70
00:03:29,620 --> 00:03:34,700
kàꞌan yi ña tichi anima ma ndian chìnuni ña kàꞌin,

71
00:03:34,700 --> 00:03:40,340
ni kana iin ña kàa takua kàa iin yuta ña tüvi ni ndoko,

72
00:03:40,340 --> 00:03:44,780
ta yakan kùu yi ña ni jaꞌa yi ña koo ndito ndo.

73
00:03:44,780 --> 00:03:46,340
Chiꞌin ma tuꞌun iꞌya,

74
00:03:46,340 --> 00:03:50,200
kùuni Jesuu kaꞌan ra ña ma ndian chìnuni ma tuꞌun ra,

75
00:03:50,200 --> 00:03:52,580
ni koo ma Tati Ií Ndioo chiꞌin na,

76
00:03:52,580 --> 00:03:56,460
vaji ma Tati Ií Ndioo takäꞌan kichaa yi,

77
00:03:56,460 --> 00:04:01,520
vati takäꞌan kuꞌun ndiko Jesuu nuu ni jakaꞌnu ma Ndioo Tatá ra ra.

78
00:04:01,520 --> 00:04:03,260
Ta ìyo iin ma ndian kaꞌìin tañu ma ñivi,

79
00:04:03,260 --> 00:04:04,820
ña ora chīni na ma tuꞌun iꞌya,

80
00:04:04,820 --> 00:04:06,660
ta teꞌen nākaꞌan na:

81
00:04:06,660 --> 00:04:13,500
―Ndicha vaꞌa ña raꞌya kùu ma ra kàꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo ―kàti na.

82
00:04:13,500 --> 00:04:15,500
Ta inga tuku na kàꞌan teꞌen:

83
00:04:15,500 --> 00:04:18,620
―Raꞌya kùu ma Cristu ―kàti na.

84
00:04:18,620 --> 00:04:20,960
Va juuni ìyo inga ndian kàꞌan teꞌen:

85
00:04:20,960 --> 00:04:25,260
―¿A itiꞌ ñuꞌuꞌ Galilea ìyo yi ña kichi ma ra kùu Cristu,

86
00:04:25,260 --> 00:04:26,060
kùuni ndo,

87
00:04:26,060 --> 00:04:27,580
ña kàꞌan ndo takan?

88
00:04:27,580 --> 00:04:28,220
¡Jun!

89
00:04:28,220 --> 00:04:31,860
Na yöve takan kùu yi ti nuu ma tutu Ndioo kàꞌan yi ña,

90
00:04:31,860 --> 00:04:36,380
ma ra kùu Cristu ìyo yi ña kuu ra ñivi ma rey David,

91
00:04:36,380 --> 00:04:39,740
ta juuni ìyo yi ña kuu ra ma ra ñuu Belén,

92
00:04:39,740 --> 00:04:44,480
juuni ma ñuu nuu kāku ma rey David niku ndia ―kàti na.

93
00:04:44,480 --> 00:04:49,540
Ta takan kūu ña ma ñivi kēsiin na jāꞌa ma tuꞌun Jesuu.

94
00:04:49,540 --> 00:04:52,340
Ta ìyo ma ñivi kūuni na tiin na ra,

95
00:04:52,340 --> 00:04:54,120
ta kuꞌun ra vekaa,

96
00:04:54,120 --> 00:04:56,500
va nïꞌiin na töve nī jaꞌa yi.

97
00:04:56,500 --> 00:05:01,100
Takan kūu tajan ma ndra jandaru ña kùmi ma veñuꞌu,

98
00:05:01,100 --> 00:05:03,780
chīkoniꞌi ndiko ndra nuu kaꞌìin ma ndra fariseu,

99
00:05:03,780 --> 00:05:06,820
chiꞌin ma ndra sutu ña kùxini nuu sutu,

100
00:05:06,820 --> 00:05:11,100
ta ndrakan teꞌen chīkatuꞌun ndra nuu ma ndra jandaru:

101
00:05:11,100 --> 00:05:13,060
―¿Ta naja töve ndàka ndo ra?

102
00:05:13,060 --> 00:05:14,380
―kàti ndra.

103
00:05:14,380 --> 00:05:18,180
Tajan ma ndra jandaru teꞌen nākaꞌan ndra:

104
00:05:18,180 --> 00:05:21,600
―¡Nïꞌiin ndraꞌii töve kàꞌan ma takua kàꞌan rakan!

105
00:05:21,600 --> 00:05:22,660
―kàti ndra.

106
00:05:22,660 --> 00:05:24,140
Tajan ma ndra fariseu,

107
00:05:24,140 --> 00:05:27,060
teꞌen nākaꞌan ndiko ndra:

108
00:05:27,060 --> 00:05:29,360
―¿A nditaꞌan ndo chāꞌa ndo ña kēñaꞌa ra ndo ndia?

109
00:05:29,360 --> 00:05:34,820
¿A cha chīnuni iin ma ndra kùxini nuu yo a ma ndra fariseu ma tuꞌun kàꞌan ra,

110
00:05:34,820 --> 00:05:36,140
ña kàꞌan ndo takan?

111
00:05:36,140 --> 00:05:38,360
Cha chìto vaꞌa ndo ña yöve takan kùu yi.

112
00:05:38,360 --> 00:05:40,700
Uvanuu ma ndian chìnuni ña kàꞌan ra,

113
00:05:40,700 --> 00:05:44,340
kùu ma ndian töve nàkoto ña kàꞌan ma tutu ley Ndioo.

114
00:05:44,340 --> 00:05:49,420
Ta ndiakan ti ndian kini kùu na ―kàti ndra chiꞌin ma jandaru.

115
00:05:49,420 --> 00:05:51,780
Tajan ma ra nàni Nicodemo,

116
00:05:51,780 --> 00:05:53,460
ra juuni kùu fariseu,

117
00:05:53,460 --> 00:05:55,940
ra chāndeꞌe Jesuu ma ora chanikuaa,

118
00:05:55,940 --> 00:05:57,300
ndēta ndio ra,

119
00:05:57,300 --> 00:06:00,500
ta teꞌen nākaꞌan ra chiꞌin ndra kùxini kaꞌìin ikan:

120
00:06:00,500 --> 00:06:04,140
―Ma ley Ndioo ña jàkaꞌnu yo kàꞌan yi ña,

121
00:06:04,140 --> 00:06:07,220
na küu kaꞌni yo nïꞌiin ñivi,

122
00:06:07,220 --> 00:06:13,360
tuva takäꞌan ndakatuꞌun yo nuu na nayi kùu ma ña jàꞌa na ―kàti ra.

123
00:06:13,360 --> 00:06:15,700
Tajan ndrakan teꞌen nākaꞌan ndra chiꞌin ma Nicodemo:

124
00:06:15,700 --> 00:06:19,960
―¿A juuni ra ñuꞌuꞌ Galilea kùu̱n ña kàꞌun takan?

125
00:06:19,960 --> 00:06:24,500
Na jakuaꞌa jiꞌnaun naja kua kàꞌan yi nuu ma tutu Ndioo,

126
00:06:24,500 --> 00:06:32,580
ta ndeꞌun ti nïꞌiin ma ra kàꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo na töve nī keta ra itiꞌ ñuꞌuꞌ Galilea ―kàti ndra chiꞌin ra.

127
00:06:32,580 --> 00:06:34,880
Tajan ora yāꞌa ña kūu takan,

128
00:06:34,880 --> 00:06:39,360
ta taꞌiiꞌiin ndio na kēe na kuàꞌan na veꞌe na.

129
00:06:39,360 --> 00:06:46,020
Takan kūu tajan iin ma ndian ìyo ma ñuu Jerusalén teꞌen kīchaꞌa na chìkatuꞌun taꞌan na:

130
00:06:46,020 --> 00:06:49,320
―¿A yüvi ra nànduku na kaꞌni na kùu raꞌya?

131
00:06:49,320 --> 00:06:50,820
Na ndeꞌe vaꞌa yo,

132
00:06:50,820 --> 00:06:54,260
ti ikan ndaa ra kàꞌan ra nuu tuvi ñivi,

133
00:06:54,260 --> 00:06:58,420
ta nïꞌiin ma ndra kùxini töve kàꞌan ndra chata ra.

134
00:06:58,420 --> 00:06:59,900
¿A töve chànini ndra,

135
00:06:59,900 --> 00:07:01,220
ña ndicha vaꞌa,

136
00:07:01,220 --> 00:07:04,220
ña raꞌya kùu ma Cristu,

137
00:07:04,220 --> 00:07:05,940
ra tāchi Ndioo?,

138
00:07:05,940 --> 00:07:07,460
kùuni ndra.

139
00:07:07,460 --> 00:07:11,700
Va maa yo cha chìto yo ndanu kīchi raꞌya.

140
00:07:11,700 --> 00:07:12,740
Va taku ma Cristu,

141
00:07:12,740 --> 00:07:21,320
ti nïꞌiin ñivi töve chìto na nda itiꞌ ni kichi ra ma ora ni kichaa ra ―Takan nàtuꞌun taꞌan na.

142
00:07:21,320 --> 00:07:24,420
Ta ora chīni Jesuu ña takan kàꞌan ma ñivi,

143
00:07:24,420 --> 00:07:28,520
ma ora jànaꞌa ra nuu na ma tichi kora veñuꞌu kaꞌnu,

144
00:07:28,520 --> 00:07:31,660
tajan teꞌen nākaꞌan niꞌi ra chiꞌin na:

145
00:07:31,660 --> 00:07:34,560
―¿A ndicha ña nàkoto ndo nda ra kùi,

146
00:07:34,560 --> 00:07:37,060
ta juuni chìto ndo ndanu kīchi̱?

147
00:07:37,060 --> 00:07:39,780
Va yuꞌu kùuni̱ ña na koto vaꞌa ndo,

148
00:07:39,780 --> 00:07:44,500
ña yuꞌu töve vàchi̱ iꞌya chaꞌaꞌ ña kùuni mai.

149
00:07:44,500 --> 00:07:48,240
Vàchi̱ ti ìyo iin ra tāchi yuꞌu ña töve nàkoto ndo.

150
00:07:48,240 --> 00:07:50,660
Ta rakan ti iin ra ndaa kùu ra.

151
00:07:50,660 --> 00:07:52,340
Va yuꞌu nàkoto vaꞌi ra,

152
00:07:52,340 --> 00:07:54,360
ti kuenda ra vàchi̱,

153
00:07:54,360 --> 00:07:58,160
ta maa ra tāchi yuꞌu ndia ―kàti Jesuu chiꞌin na.

154
00:07:58,160 --> 00:08:01,660
Takan kūu ta ora chīni ma ñivi tuꞌun ikan,

155
00:08:01,660 --> 00:08:04,300
ta kūuni na tiin na ra,

156
00:08:04,300 --> 00:08:06,580
ta tìꞌi na ra tichi vekaa niku,

157
00:08:06,580 --> 00:08:10,460
va nïꞌiin na nī tiꞌi na ndaꞌaꞌ na ña tìin na ra,

158
00:08:10,460 --> 00:08:12,940
ti takäꞌan chaa ma ora ra.

159
00:08:12,940 --> 00:08:16,980
Ta ma ora ikan kuaꞌaꞌ na chīnuni ma ña kàꞌan Jesuu,

160
00:08:16,980 --> 00:08:19,940
ta teꞌen kīchaꞌa ndio na nàtuꞌun taꞌan na:

161
00:08:19,940 --> 00:08:22,420
―Ma ora ni kichi ma ra kùu Cristu,

162
00:08:22,420 --> 00:08:26,660
¿a ni jaꞌaga ra tiá ndatu kaꞌnu kua raꞌya?,

163
00:08:26,660 --> 00:08:29,580
kùuni ndo ―kàti na ña nàtuꞌun taꞌan na.

164
00:08:29,580 --> 00:08:33,980
Takan kūu ta chīni ma ndra fariseu ña kàꞌan xeꞌe na chata Jesuu,

165
00:08:33,980 --> 00:08:39,300
tajan jāndikitaꞌan tuꞌun ndra chiꞌin ma ndra chàꞌnda tiñu nuu sutu,

166
00:08:39,300 --> 00:08:43,260
ta tāchi ndra ma ndra jandaru ña kùmi ma veñuꞌu,

167
00:08:43,260 --> 00:08:45,580
ña na kutiin ndra Jesuu.

168
00:08:45,580 --> 00:08:48,900
Tajan Jesuu teꞌen nākaꞌan ra:

169
00:08:48,900 --> 00:08:50,460
―Tia tiempuni,

170
00:08:50,460 --> 00:08:51,620
ni koi chiꞌin ndo ma ndeꞌve,

171
00:08:51,620 --> 00:08:56,180
ti ni chikoniꞌi ndikoi kuꞌin nuu ma ra tāchi yuꞌu.

172
00:08:56,180 --> 00:08:56,740
Tajan ndyoꞌo,

173
00:08:56,740 --> 00:08:59,540
ni nanduku ndio ndo yuꞌu,

174
00:08:59,540 --> 00:09:02,060
va na töva ni nataꞌan ndo yuꞌu,

175
00:09:02,060 --> 00:09:04,660
vati na töve kùu kuꞌun ndo ma nuu ni chai.

176
00:09:04,660 --> 00:09:07,460
Takan kūu tajan ma ndian judíu,

177
00:09:07,460 --> 00:09:10,620
teꞌen kīchaꞌa na chìkatuꞌun taꞌan na:

178
00:09:10,620 --> 00:09:13,420
―¿Ta ndanu ni kuꞌun raꞌya,

179
00:09:13,420 --> 00:09:16,100
ña na küu nataꞌan yo ra?

180
00:09:16,100 --> 00:09:22,100
¿A ni kuꞌun ra ñuu chika nuu ndoyo ma ndian kùu ñivi yo teꞌen tikan tañu ma ndian griegu,

181
00:09:22,100 --> 00:09:24,260
ta ni janaꞌa ra nuu ma ñivi ìyo ikan?,

182
00:09:24,260 --> 00:09:25,020
kùuni ndo.

183
00:09:25,020 --> 00:09:27,820
¿Nayi kùuni ra kàꞌan ra,

184
00:09:27,820 --> 00:09:31,020
chaꞌaꞌ ña kāꞌan ra teꞌen chiꞌin yo ña:

185
00:09:31,020 --> 00:09:33,140
“Ni nanduku ndo yuꞌu,

186
00:09:33,140 --> 00:09:35,940
va na töve ni nataꞌan ndo yuꞌu,

187
00:09:35,940 --> 00:09:39,060
vati na töve nuu kùu kuꞌun ndo,

188
00:09:39,060 --> 00:09:40,460
kùu ma nuu ni chai”?,

189
00:09:40,460 --> 00:09:45,340
kàti ra ―Takan kàti na ña nàtuꞌun taꞌan na.

190
00:09:45,340 --> 00:09:48,100
Ma kivi nuu ndiꞌi nia,

191
00:09:48,100 --> 00:09:50,260
ña ìyo ma viko kaꞌnu ikan,

192
00:09:50,260 --> 00:09:52,940
ma Jesuu chūndaa ndio ra,

193
00:09:52,940 --> 00:09:55,220
ta teꞌen nākaꞌan niꞌi ra chiꞌin ma ñivi:

194
00:09:55,220 --> 00:09:57,740
―Tu ìyo nda ndyoꞌo nàtii ndo takuii,

195
00:09:57,740 --> 00:10:00,140
na kichi ndo nui,

196
00:10:00,140 --> 00:10:01,960
ta kuꞌvai raꞌ koꞌo ndo.

197
00:10:01,960 --> 00:10:03,980
Vati nuu ma tutu Ndioo,

198
00:10:03,980 --> 00:10:09,060
kàꞌan yi ña tichi anima ma ndian chìnuni ña kàꞌin,

199
00:10:09,060 --> 00:10:14,700
ni kana iin ña kàa takua kàa iin yuta ña tüvi ni ndoko,

200
00:10:14,700 --> 00:10:19,140
ta yakan kùu yi ña ni jaꞌa yi ña koo ndito ndo.

201
00:10:19,140 --> 00:10:20,700
Chiꞌin ma tuꞌun iꞌya,

202
00:10:20,700 --> 00:10:24,560
kùuni Jesuu kaꞌan ra ña ma ndian chìnuni ma tuꞌun ra,

203
00:10:24,560 --> 00:10:26,940
ni koo ma Tati Ií Ndioo chiꞌin na,

204
00:10:26,940 --> 00:10:30,820
vaji ma Tati Ií Ndioo takäꞌan kichaa yi,

205
00:10:30,820 --> 00:10:35,880
vati takäꞌan kuꞌun ndiko Jesuu nuu ni jakaꞌnu ma Ndioo Tatá ra ra.

206
00:10:35,880 --> 00:10:37,620
Ta ìyo iin ma ndian kaꞌìin tañu ma ñivi,

207
00:10:37,620 --> 00:10:39,180
ña ora chīni na ma tuꞌun iꞌya,

208
00:10:39,180 --> 00:10:41,020
ta teꞌen nākaꞌan na:

209
00:10:41,020 --> 00:10:47,860
―Ndicha vaꞌa ña raꞌya kùu ma ra kàꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo ―kàti na.

210
00:10:47,860 --> 00:10:49,860
Ta inga tuku na kàꞌan teꞌen:

211
00:10:49,860 --> 00:10:52,980
―Raꞌya kùu ma Cristu ―kàti na.

212
00:10:52,980 --> 00:10:55,320
Va juuni ìyo inga ndian kàꞌan teꞌen:

213
00:10:55,320 --> 00:10:59,620
―¿A itiꞌ ñuꞌuꞌ Galilea ìyo yi ña kichi ma ra kùu Cristu,

214
00:10:59,620 --> 00:11:00,420
kùuni ndo,

215
00:11:00,420 --> 00:11:01,940
ña kàꞌan ndo takan?

216
00:11:01,940 --> 00:11:02,580
¡Jun!

217
00:11:02,580 --> 00:11:06,220
Na yöve takan kùu yi ti nuu ma tutu Ndioo kàꞌan yi ña,

218
00:11:06,220 --> 00:11:10,740
ma ra kùu Cristu ìyo yi ña kuu ra ñivi ma rey David,

219
00:11:10,740 --> 00:11:14,100
ta juuni ìyo yi ña kuu ra ma ra ñuu Belén,

220
00:11:14,100 --> 00:11:18,840
juuni ma ñuu nuu kāku ma rey David niku ndia ―kàti na.

221
00:11:18,840 --> 00:11:23,900
Ta takan kūu ña ma ñivi kēsiin na jāꞌa ma tuꞌun Jesuu.

222
00:11:23,900 --> 00:11:26,700
Ta ìyo ma ñivi kūuni na tiin na ra,

223
00:11:26,700 --> 00:11:28,480
ta kuꞌun ra vekaa,

224
00:11:28,480 --> 00:11:30,860
va nïꞌiin na töve nī jaꞌa yi.

225
00:11:30,860 --> 00:11:35,460
Takan kūu tajan ma ndra jandaru ña kùmi ma veñuꞌu,

226
00:11:35,460 --> 00:11:38,140
chīkoniꞌi ndiko ndra nuu kaꞌìin ma ndra fariseu,

227
00:11:38,140 --> 00:11:41,180
chiꞌin ma ndra sutu ña kùxini nuu sutu,

228
00:11:41,180 --> 00:11:45,460
ta ndrakan teꞌen chīkatuꞌun ndra nuu ma ndra jandaru:

229
00:11:45,460 --> 00:11:47,420
―¿Ta naja töve ndàka ndo ra?

230
00:11:47,420 --> 00:11:48,740
―kàti ndra.

231
00:11:48,740 --> 00:11:52,540
Tajan ma ndra jandaru teꞌen nākaꞌan ndra:

232
00:11:52,540 --> 00:11:55,960
―¡Nïꞌiin ndraꞌii töve kàꞌan ma takua kàꞌan rakan!

233
00:11:55,960 --> 00:11:57,020
―kàti ndra.

234
00:11:57,020 --> 00:11:58,500
Tajan ma ndra fariseu,

235
00:11:58,500 --> 00:12:01,420
teꞌen nākaꞌan ndiko ndra:

236
00:12:01,420 --> 00:12:03,720
―¿A nditaꞌan ndo chāꞌa ndo ña kēñaꞌa ra ndo ndia?

237
00:12:03,720 --> 00:12:09,180
¿A cha chīnuni iin ma ndra kùxini nuu yo a ma ndra fariseu ma tuꞌun kàꞌan ra,

238
00:12:09,180 --> 00:12:10,500
ña kàꞌan ndo takan?

239
00:12:10,500 --> 00:12:12,720
Cha chìto vaꞌa ndo ña yöve takan kùu yi.

240
00:12:12,720 --> 00:12:15,060
Uvanuu ma ndian chìnuni ña kàꞌan ra,

241
00:12:15,060 --> 00:12:18,700
kùu ma ndian töve nàkoto ña kàꞌan ma tutu ley Ndioo.

242
00:12:18,700 --> 00:12:23,780
Ta ndiakan ti ndian kini kùu na ―kàti ndra chiꞌin ma jandaru.

243
00:12:23,780 --> 00:12:26,140
Tajan ma ra nàni Nicodemo,

244
00:12:26,140 --> 00:12:27,820
ra juuni kùu fariseu,

245
00:12:27,820 --> 00:12:30,300
ra chāndeꞌe Jesuu ma ora chanikuaa,

246
00:12:30,300 --> 00:12:31,660
ndēta ndio ra,

247
00:12:31,660 --> 00:12:34,860
ta teꞌen nākaꞌan ra chiꞌin ndra kùxini kaꞌìin ikan:

248
00:12:34,860 --> 00:12:38,500
―Ma ley Ndioo ña jàkaꞌnu yo kàꞌan yi ña,

249
00:12:38,500 --> 00:12:41,580
na küu kaꞌni yo nïꞌiin ñivi,

250
00:12:41,580 --> 00:12:47,720
tuva takäꞌan ndakatuꞌun yo nuu na nayi kùu ma ña jàꞌa na ―kàti ra.

251
00:12:47,720 --> 00:12:50,060
Tajan ndrakan teꞌen nākaꞌan ndra chiꞌin ma Nicodemo:

252
00:12:50,060 --> 00:12:54,320
―¿A juuni ra ñuꞌuꞌ Galilea kùu̱n ña kàꞌun takan?

253
00:12:54,320 --> 00:12:58,860
Na jakuaꞌa jiꞌnaun naja kua kàꞌan yi nuu ma tutu Ndioo,

254
00:12:58,860 --> 00:13:06,940
ta ndeꞌun ti nïꞌiin ma ra kàꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo na töve nī keta ra itiꞌ ñuꞌuꞌ Galilea ―kàti ndra chiꞌin ra.

255
00:13:06,940 --> 00:13:09,240
Tajan ora yāꞌa ña kūu takan,

256
00:13:09,240 --> 00:13:13,720
ta taꞌiiꞌiin ndio na kēe na kuàꞌan na veꞌe na.

