﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,520
Ora kāku Jesuu ma ñuu nàni Belén,

2
00:00:08,520 --> 00:00:10,720
ña ìyo kuenda ma ñuꞌuꞌ Judea,

3
00:00:10,720 --> 00:00:12,700
ma tiempu ikan ti,

4
00:00:12,700 --> 00:00:16,820
ma rey Herode kùu ma ra chāꞌnda tiñu ma ñuꞌuꞌ ikan.

5
00:00:16,820 --> 00:00:20,640
Tajan iin ma ndra kīchi itiꞌ kàna nikandii,

6
00:00:20,640 --> 00:00:22,700
ndra yaꞌa ga chìto ña kāꞌan,

7
00:00:22,700 --> 00:00:25,240
chāa ndra ma ñuu Jerusalén,

8
00:00:25,240 --> 00:00:27,760
ta teꞌen chīkatuꞌun ndra:

9
00:00:27,760 --> 00:00:29,600
―¿Ndanu kàndii ma ra já kāku,

10
00:00:29,600 --> 00:00:33,080
ña kùu rey kuenda ma ñivi judíu?

11
00:00:33,080 --> 00:00:36,800
Vati ndēꞌe ndi ña kēta ma chele ra itiꞌ kàna nikandii,

12
00:00:36,800 --> 00:00:38,760
ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi,

13
00:00:38,760 --> 00:00:43,440
ña vàchi ndi vàchi jàkaꞌnu ndi ra ma iꞌya ―kàti ndra.

14
00:00:43,440 --> 00:00:50,060
Tajan ora chīto ndio ma rey Herode ña takan chàkunuu ndra chìkatuꞌun ndra,

15
00:00:50,060 --> 00:00:52,040
ta ndava yūꞌvi ra,

16
00:00:52,040 --> 00:00:55,600
chiꞌin tandiꞌi ma ñivi ìyo ma ñuu Jerusalén ndia.

17
00:00:55,600 --> 00:01:00,580
Tajan kāna ndio ra tandiꞌi ma ndra sutu chaꞌnu ña kuxini nuu sutu,

18
00:01:00,580 --> 00:01:06,720
ta chiꞌin tandiꞌi ma ndra matru ña jànaꞌa tuꞌun ley Ndioo nuu ma ñivi,

19
00:01:06,720 --> 00:01:10,400
ta chīkatuꞌun ndio ma rey Herode nuu ndra,

20
00:01:10,400 --> 00:01:12,900
ña ndanu kùu ma nuu ni kàku ma Cristu.

21
00:01:12,900 --> 00:01:16,260
Ta ndrakan teꞌen nākaꞌan ndra chiꞌin ra:

22
00:01:16,260 --> 00:01:20,840
―Ni kàku ra ma ñuu Belén ña ìyo kuenda ma ñuꞌuꞌ Judea,

23
00:01:20,840 --> 00:01:25,860
vati teꞌen kàꞌan ma tuꞌun tāa ma ra kāꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo tajiꞌna:

24
00:01:25,860 --> 00:01:27,460
Yoꞌo ñuu Belén,

25
00:01:27,460 --> 00:01:29,320
vaji ñuu vali kùu̱n,

26
00:01:29,320 --> 00:01:33,480
vati yaꞌa kaꞌnu kùu̱n tañu tandiꞌi ñuu ìyo kuenda ñuꞌuꞌ Judea,

27
00:01:33,480 --> 00:01:36,800
va tañu ma ñiviun ìyo ikan,

28
00:01:36,800 --> 00:01:39,460
ni keta iin ma ra ni kuxini,

29
00:01:39,460 --> 00:01:43,500
ta rakan ni jakuenda ra ma ndian kùu ñivi̱ ñuu Israel.

30
00:01:43,500 --> 00:01:49,020
Takan kàti yi nuu ma tutu Ndioo ―kàti ndra nuu rey Herode.

31
00:01:49,020 --> 00:01:53,400
Tajan kāna xeꞌe ndio ma rey Herode ma ndra chìto ña kāꞌan,

32
00:01:53,400 --> 00:01:56,240
ta chīkatuꞌun kachin ndio ra nuu ndra,

33
00:01:56,240 --> 00:01:59,780
nda kivi kùu yi ña kēta ma chele ña ndēꞌe ndra.

34
00:01:59,780 --> 00:02:01,960
Ta ora yāꞌa ndio yi,

35
00:02:01,960 --> 00:02:04,760
tajan tāchi ndio ra ndra ma ñuu Belén,

36
00:02:04,760 --> 00:02:07,120
ta teꞌen nākaꞌan ra chiꞌin ndra:

37
00:02:07,120 --> 00:02:09,000
―Kuàꞌan ndo ndakan,

38
00:02:09,000 --> 00:02:13,960
ta na nanduku tuꞌun ndo nuu ndisaa ma ñivi chaꞌaꞌ ma ravali ikan.

39
00:02:13,960 --> 00:02:16,800
Ta ora cha nātaꞌan ndo ra,

40
00:02:16,800 --> 00:02:18,600
na kichi katituꞌun ndo nui,

41
00:02:18,600 --> 00:02:24,680
vati juuni kùuni̱ kujakaꞌnui ra ndia ―kàti rey Herode chiꞌin ndra.

42
00:02:24,680 --> 00:02:27,160
Tajan ma ndra chìto ña kāꞌan,

43
00:02:27,160 --> 00:02:32,320
kēe ndio ndra kàchaꞌan ndra chiꞌin ma tuꞌun ña kātituꞌun ma rey nuu ndra.

44
00:02:32,320 --> 00:02:36,640
Takan kūu ta ma chele ña ndēꞌe ndra ma itiꞌ kàna nikandii,

45
00:02:36,640 --> 00:02:38,600
kēta ndiko ri nuu ndra,

46
00:02:38,600 --> 00:02:42,240
ta endee yosonuu ri kuàꞌan ri nuu ndra.

47
00:02:42,240 --> 00:02:45,040
Ta ora chāa ndio ri ma nuu kàndii ma paꞌa,

48
00:02:45,040 --> 00:02:47,160
tajan chūndaa ndio ri.

49
00:02:47,160 --> 00:02:50,040
Ta ma ndra chìto ña kāꞌan,

50
00:02:50,040 --> 00:02:53,220
nduvaꞌa kuii chīsii ndra ña ndēꞌe ndiko ndra ma chele ikan.

51
00:02:53,220 --> 00:02:57,160
Takan kūu ta ora kākiꞌvi ndio ndra ma tichi veꞌe,

52
00:02:57,160 --> 00:03:01,440
ta ndēꞌe ndra ma paꞌa chiꞌin ma Ndiya ña kùu maꞌá ra.

53
00:03:01,440 --> 00:03:03,760
Tajan chūnandi chiti ndio ndra,

54
00:03:03,760 --> 00:03:05,800
ta jākaꞌnu ndra ra.

55
00:03:05,800 --> 00:03:06,800
Ta ikan jan,

56
00:03:06,800 --> 00:03:11,280
taꞌiiꞌiin ndra nūna ndio ndra ma chatun vali ña ndaꞌa ndra,

57
00:03:11,280 --> 00:03:12,960
ta sōkó ndra oro,

58
00:03:12,960 --> 00:03:13,800
kutu,

59
00:03:13,800 --> 00:03:17,840
chiꞌin takuii xiko ña nàni mirra nuu ma paꞌa.

60
00:03:17,840 --> 00:03:24,280
Va tava kēta iin tati vaꞌa ña jàꞌa tiñu nuu Ndioo nuu ndra ma tañu ñumaꞌna ndra,

61
00:03:24,280 --> 00:03:27,080
ña kātituꞌun yi nuu ndra,

62
00:03:27,080 --> 00:03:34,480
ña na tüva nuva jàꞌa ndra ña chìkoniꞌi ndra kuꞌun ndra ma itiꞌ nuu kīchi ndra nuu ìyo ma rey Herode kàti yi.

63
00:03:34,480 --> 00:03:37,960
Tajan kēe ndio ndra kuàꞌan ndra ñuu ndra,

64
00:03:37,960 --> 00:03:39,080
va inga itiꞌ.

65
00:03:39,080 --> 00:03:44,800
Takan kūu ta ora yāꞌa ña kēe ndio ma ndra chìto ña kāꞌan kàchaꞌan ndra,

66
00:03:44,800 --> 00:03:48,920
tajan iin tati vaꞌa ña jàꞌa tiñu nuu ma Rachaꞌnu Ndioo,

67
00:03:48,920 --> 00:03:51,440
kēta yi nuu Kusé tañu ñumaꞌna ra,

68
00:03:51,440 --> 00:03:53,920
ta teꞌen nākaꞌan yi chiꞌin ra:

69
00:03:53,920 --> 00:03:54,840
―Kusé,

70
00:03:54,840 --> 00:03:56,040
na ndetaun,

71
00:03:56,040 --> 00:03:58,680
ta kiꞌun ma ravali chiꞌin ma maꞌá ra,

72
00:03:58,680 --> 00:04:03,040
ta kee ndo kuꞌun ndo ta kunu xeꞌe ndo kuꞌun ndo chiꞌin ra itiꞌ ñuꞌuꞌ Egiptu.

73
00:04:03,040 --> 00:04:05,060
Ta ndakan na kindoun koun,

74
00:04:05,060 --> 00:04:08,280
ta chikoniꞌi ndikoun nda kati katituꞌun mai nuu̱n.

75
00:04:08,280 --> 00:04:09,960
Vati ma rey Herode,

76
00:04:09,960 --> 00:04:11,280
ni nanduku ra ma ravali,

77
00:04:11,280 --> 00:04:12,720
ta ni kaꞌni ra ra.

78
00:04:12,720 --> 00:04:16,520
―Takan kàti ma tati jàꞌa tiñu nuu Ndioo nuu ma Kusé.

79
00:04:16,520 --> 00:04:18,940
Tajan ndākoo ndio ma Kusé,

80
00:04:18,940 --> 00:04:21,640
ta kīꞌin ra ma ravali chiꞌin ma maꞌá ra,

81
00:04:21,640 --> 00:04:26,840
ta kēe ndio vi kàchaꞌan vi ma itiꞌ ñuꞌuꞌ Egiptu ma ora chanikuaa.

82
00:04:26,840 --> 00:04:28,460
Ikan chīyo vi,

83
00:04:28,460 --> 00:04:30,600
nda kati chīꞌí rey Herode.

84
00:04:30,600 --> 00:04:32,040
Takan kūu yi,

85
00:04:32,040 --> 00:04:35,320
ikan na chinu ma tuꞌun kāꞌan ma Rachaꞌnu Ndioo,

86
00:04:35,320 --> 00:04:38,100
jàꞌa iin ra kāꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu ra,

87
00:04:38,100 --> 00:04:39,940
ma nuu kàꞌan yi teꞌen:

88
00:04:39,940 --> 00:04:43,980
“Ñuꞌuꞌ Egiptu kānai ma ra seꞌi.”

89
00:04:43,980 --> 00:04:45,600
Takan kàti Ndioo,

90
00:04:45,600 --> 00:04:48,240
kàti ma ra kàꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu ra.

91
00:04:48,240 --> 00:04:52,080
Takan kūu ta ora chāꞌa ndio ma Herode kuenda,

92
00:04:52,080 --> 00:04:56,360
ña jāndaꞌviñaꞌa ma ndra chìto ña kāꞌan ra,

93
00:04:56,360 --> 00:04:58,000
nduvaꞌa kāyuni ra.

94
00:04:58,000 --> 00:05:02,400
Tajan tāchi ra ña na kaꞌni ndra tandiꞌi ma ndraꞌii kuati,

95
00:05:02,400 --> 00:05:04,360
ña ìyo uvi kuiya itiꞌ ninuu,

96
00:05:04,360 --> 00:05:06,480
ña ìyo ma ñuu Belén,

97
00:05:06,480 --> 00:05:09,400
ta chiꞌin tandiꞌi kuariya ña ìyo kuenda yi,

98
00:05:09,400 --> 00:05:15,040
ma naja kua kùu ma tiempu ña chāꞌa ma ndra chìto ña kāꞌan ma nuu ra.

99
00:05:15,040 --> 00:05:17,560
Ta teꞌen jāchinu ma ra kāꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo,

100
00:05:17,560 --> 00:05:22,540
ña nàni Jeremía ma tuꞌun tāa ra nuu ma tutu ra:

101
00:05:22,540 --> 00:05:27,900
Itiꞌ ñuu nàni Ramá chīni ma ñivi tati iin ñaꞌa,

102
00:05:27,900 --> 00:05:32,240
ña nduvaꞌa kuii chàku ña jàꞌa ña yaꞌa uꞌvi anima ña,

103
00:05:32,240 --> 00:05:33,480
ta ndaꞌvi kùunian.

104
00:05:33,480 --> 00:05:38,840
Ta ma tati ikan kùu yi ma tati Raquel,

105
00:05:38,840 --> 00:05:44,520
ña chàkuan chaꞌaꞌ ma ndrakuati seꞌan.

106
00:05:44,520 --> 00:05:47,920
Ta endee töve kuunian ña jàndomani na ña,

107
00:05:47,920 --> 00:05:49,680
vati chīꞌí ma seꞌan.

108
00:05:49,680 --> 00:05:51,800
Takan kàti ma Jeremía.

109
00:05:51,800 --> 00:05:56,660
Takan kūu ta ora yāꞌa ña chīꞌí ndio ma rey Herode,

110
00:05:56,660 --> 00:06:00,360
tajan iin tati ña jàꞌa tiñu nuu ma Rachaꞌnu,

111
00:06:00,360 --> 00:06:04,160
kēta yi nuu Kusé tañu ñumaꞌna ra ma ñuu Egiptu,

112
00:06:04,160 --> 00:06:07,040
ta teꞌen nākaꞌan yi chiꞌin ra:

113
00:06:07,040 --> 00:06:08,400
―Na ndetaun,

114
00:06:08,400 --> 00:06:10,880
ta kiꞌun ma ravali chiꞌin ma maꞌá ra,

115
00:06:10,880 --> 00:06:14,480
ta chìkoniꞌi ndikoun chiꞌin vi ma itiꞌ ñuꞌuꞌ Israel,

116
00:06:14,480 --> 00:06:17,720
ti cha kāchiꞌí ma ndra kùuni kaꞌni ra.

117
00:06:17,720 --> 00:06:19,400
―Takan kàti yi chiꞌin Kusé.

118
00:06:19,400 --> 00:06:22,160
Tajan ndākoo ndio ma Kusé,

119
00:06:22,160 --> 00:06:24,840
ta kīꞌin ra ma ravali ndaꞌaꞌ ma maꞌá ra,

120
00:06:24,840 --> 00:06:28,200
ta kēe ndio vi kuàꞌan vi ma ñuu Israel.

121
00:06:28,200 --> 00:06:33,800
Va ora chīto ndio ma Kusé ña Arquelao seꞌe ma ndi Herode,

122
00:06:33,800 --> 00:06:35,760
kùu ra ña chàꞌnda ra tiñu,

123
00:06:35,760 --> 00:06:36,920
ma ñuꞌuꞌ Judea,

124
00:06:36,920 --> 00:06:39,800
tiñu chākoo tatá ra niku,

125
00:06:39,800 --> 00:06:42,520
ta yūꞌvi ra ña kuꞌun ra ma tikan,

126
00:06:42,520 --> 00:06:48,640
va tava kātituꞌun ndiko ma Rachaꞌnu Ndioo nuu ra ma tañu ñumaꞌna ra,

127
00:06:48,640 --> 00:06:50,800
yakan va tüva nī chaꞌan ndio ra ma itiꞌ tikan,

128
00:06:50,800 --> 00:06:54,900
tajan kēe ndio ra kuàꞌan ra itiꞌ ñuꞌuꞌ Galilea.

129
00:06:54,900 --> 00:06:58,540
Takan kūu ta ora chāa ndio ra ma ñuꞌuꞌ ikan,

130
00:06:58,540 --> 00:07:03,980
tajan chāꞌan ndio ra chākoo ra ma iin ñuu nàni Nazaret.

131
00:07:03,980 --> 00:07:05,840
Ñaꞌá takan kūu yi,

132
00:07:05,840 --> 00:07:10,760
ikan na chinu ma tuꞌun ña kātituꞌun ma ndra kāꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo niku,

133
00:07:10,760 --> 00:07:14,380
vati kàꞌan ndra ña ni kunani ma Cristu,

134
00:07:14,380 --> 00:07:16,040
iin Nazarenu,

135
00:07:16,040 --> 00:07:18,580
kāti ndra.

136
00:07:18,580 --> 00:07:22,100
Ora kāku Jesuu ma ñuu nàni Belén,

137
00:07:22,100 --> 00:07:24,300
ña ìyo kuenda ma ñuꞌuꞌ Judea,

138
00:07:24,300 --> 00:07:26,280
ma tiempu ikan ti,

139
00:07:26,280 --> 00:07:30,400
ma rey Herode kùu ma ra chāꞌnda tiñu ma ñuꞌuꞌ ikan.

140
00:07:30,400 --> 00:07:34,220
Tajan iin ma ndra kīchi itiꞌ kàna nikandii,

141
00:07:34,220 --> 00:07:36,280
ndra yaꞌa ga chìto ña kāꞌan,

142
00:07:36,280 --> 00:07:38,820
chāa ndra ma ñuu Jerusalén,

143
00:07:38,820 --> 00:07:41,340
ta teꞌen chīkatuꞌun ndra:

144
00:07:41,340 --> 00:07:43,180
―¿Ndanu kàndii ma ra já kāku,

145
00:07:43,180 --> 00:07:46,660
ña kùu rey kuenda ma ñivi judíu?

146
00:07:46,660 --> 00:07:50,380
Vati ndēꞌe ndi ña kēta ma chele ra itiꞌ kàna nikandii,

147
00:07:50,380 --> 00:07:52,340
ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi,

148
00:07:52,340 --> 00:07:57,020
ña vàchi ndi vàchi jàkaꞌnu ndi ra ma iꞌya ―kàti ndra.

149
00:07:57,020 --> 00:08:03,640
Tajan ora chīto ndio ma rey Herode ña takan chàkunuu ndra chìkatuꞌun ndra,

150
00:08:03,640 --> 00:08:05,620
ta ndava yūꞌvi ra,

151
00:08:05,620 --> 00:08:09,180
chiꞌin tandiꞌi ma ñivi ìyo ma ñuu Jerusalén ndia.

152
00:08:09,180 --> 00:08:14,160
Tajan kāna ndio ra tandiꞌi ma ndra sutu chaꞌnu ña kuxini nuu sutu,

153
00:08:14,160 --> 00:08:20,300
ta chiꞌin tandiꞌi ma ndra matru ña jànaꞌa tuꞌun ley Ndioo nuu ma ñivi,

154
00:08:20,300 --> 00:08:23,980
ta chīkatuꞌun ndio ma rey Herode nuu ndra,

155
00:08:23,980 --> 00:08:26,480
ña ndanu kùu ma nuu ni kàku ma Cristu.

156
00:08:26,480 --> 00:08:29,840
Ta ndrakan teꞌen nākaꞌan ndra chiꞌin ra:

157
00:08:29,840 --> 00:08:34,420
―Ni kàku ra ma ñuu Belén ña ìyo kuenda ma ñuꞌuꞌ Judea,

158
00:08:34,420 --> 00:08:39,440
vati teꞌen kàꞌan ma tuꞌun tāa ma ra kāꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo tajiꞌna:

159
00:08:39,440 --> 00:08:41,040
Yoꞌo ñuu Belén,

160
00:08:41,040 --> 00:08:42,900
vaji ñuu vali kùu̱n,

161
00:08:42,900 --> 00:08:47,060
vati yaꞌa kaꞌnu kùu̱n tañu tandiꞌi ñuu ìyo kuenda ñuꞌuꞌ Judea,

162
00:08:47,060 --> 00:08:50,380
va tañu ma ñiviun ìyo ikan,

163
00:08:50,380 --> 00:08:53,040
ni keta iin ma ra ni kuxini,

164
00:08:53,040 --> 00:08:57,080
ta rakan ni jakuenda ra ma ndian kùu ñivi̱ ñuu Israel.

165
00:08:57,080 --> 00:09:02,600
Takan kàti yi nuu ma tutu Ndioo ―kàti ndra nuu rey Herode.

166
00:09:02,600 --> 00:09:06,980
Tajan kāna xeꞌe ndio ma rey Herode ma ndra chìto ña kāꞌan,

167
00:09:06,980 --> 00:09:09,820
ta chīkatuꞌun kachin ndio ra nuu ndra,

168
00:09:09,820 --> 00:09:13,360
nda kivi kùu yi ña kēta ma chele ña ndēꞌe ndra.

169
00:09:13,360 --> 00:09:15,540
Ta ora yāꞌa ndio yi,

170
00:09:15,540 --> 00:09:18,340
tajan tāchi ndio ra ndra ma ñuu Belén,

171
00:09:18,340 --> 00:09:20,700
ta teꞌen nākaꞌan ra chiꞌin ndra:

172
00:09:20,700 --> 00:09:22,580
―Kuàꞌan ndo ndakan,

173
00:09:22,580 --> 00:09:27,540
ta na nanduku tuꞌun ndo nuu ndisaa ma ñivi chaꞌaꞌ ma ravali ikan.

174
00:09:27,540 --> 00:09:30,380
Ta ora cha nātaꞌan ndo ra,

175
00:09:30,380 --> 00:09:32,180
na kichi katituꞌun ndo nui,

176
00:09:32,180 --> 00:09:38,260
vati juuni kùuni̱ kujakaꞌnui ra ndia ―kàti rey Herode chiꞌin ndra.

177
00:09:38,260 --> 00:09:40,740
Tajan ma ndra chìto ña kāꞌan,

178
00:09:40,740 --> 00:09:45,900
kēe ndio ndra kàchaꞌan ndra chiꞌin ma tuꞌun ña kātituꞌun ma rey nuu ndra.

179
00:09:45,900 --> 00:09:50,220
Takan kūu ta ma chele ña ndēꞌe ndra ma itiꞌ kàna nikandii,

180
00:09:50,220 --> 00:09:52,180
kēta ndiko ri nuu ndra,

181
00:09:52,180 --> 00:09:55,820
ta endee yosonuu ri kuàꞌan ri nuu ndra.

182
00:09:55,820 --> 00:09:58,620
Ta ora chāa ndio ri ma nuu kàndii ma paꞌa,

183
00:09:58,620 --> 00:10:00,740
tajan chūndaa ndio ri.

184
00:10:00,740 --> 00:10:03,620
Ta ma ndra chìto ña kāꞌan,

185
00:10:03,620 --> 00:10:06,800
nduvaꞌa kuii chīsii ndra ña ndēꞌe ndiko ndra ma chele ikan.

186
00:10:06,800 --> 00:10:10,740
Takan kūu ta ora kākiꞌvi ndio ndra ma tichi veꞌe,

187
00:10:10,740 --> 00:10:15,020
ta ndēꞌe ndra ma paꞌa chiꞌin ma Ndiya ña kùu maꞌá ra.

188
00:10:15,020 --> 00:10:17,340
Tajan chūnandi chiti ndio ndra,

189
00:10:17,340 --> 00:10:19,380
ta jākaꞌnu ndra ra.

190
00:10:19,380 --> 00:10:20,380
Ta ikan jan,

191
00:10:20,380 --> 00:10:24,860
taꞌiiꞌiin ndra nūna ndio ndra ma chatun vali ña ndaꞌa ndra,

192
00:10:24,860 --> 00:10:26,540
ta sōkó ndra oro,

193
00:10:26,540 --> 00:10:27,380
kutu,

194
00:10:27,380 --> 00:10:31,420
chiꞌin takuii xiko ña nàni mirra nuu ma paꞌa.

195
00:10:31,420 --> 00:10:37,860
Va tava kēta iin tati vaꞌa ña jàꞌa tiñu nuu Ndioo nuu ndra ma tañu ñumaꞌna ndra,

196
00:10:37,860 --> 00:10:40,660
ña kātituꞌun yi nuu ndra,

197
00:10:40,660 --> 00:10:48,060
ña na tüva nuva jàꞌa ndra ña chìkoniꞌi ndra kuꞌun ndra ma itiꞌ nuu kīchi ndra nuu ìyo ma rey Herode kàti yi.

198
00:10:48,060 --> 00:10:51,540
Tajan kēe ndio ndra kuàꞌan ndra ñuu ndra,

199
00:10:51,540 --> 00:10:52,660
va inga itiꞌ.

200
00:10:52,660 --> 00:10:58,380
Takan kūu ta ora yāꞌa ña kēe ndio ma ndra chìto ña kāꞌan kàchaꞌan ndra,

201
00:10:58,380 --> 00:11:02,500
tajan iin tati vaꞌa ña jàꞌa tiñu nuu ma Rachaꞌnu Ndioo,

202
00:11:02,500 --> 00:11:05,020
kēta yi nuu Kusé tañu ñumaꞌna ra,

203
00:11:05,020 --> 00:11:07,500
ta teꞌen nākaꞌan yi chiꞌin ra:

204
00:11:07,500 --> 00:11:08,420
―Kusé,

205
00:11:08,420 --> 00:11:09,620
na ndetaun,

206
00:11:09,620 --> 00:11:12,260
ta kiꞌun ma ravali chiꞌin ma maꞌá ra,

207
00:11:12,260 --> 00:11:16,620
ta kee ndo kuꞌun ndo ta kunu xeꞌe ndo kuꞌun ndo chiꞌin ra itiꞌ ñuꞌuꞌ Egiptu.

208
00:11:16,620 --> 00:11:18,640
Ta ndakan na kindoun koun,

209
00:11:18,640 --> 00:11:21,860
ta chikoniꞌi ndikoun nda kati katituꞌun mai nuu̱n.

210
00:11:21,860 --> 00:11:23,540
Vati ma rey Herode,

211
00:11:23,540 --> 00:11:24,860
ni nanduku ra ma ravali,

212
00:11:24,860 --> 00:11:26,300
ta ni kaꞌni ra ra.

213
00:11:26,300 --> 00:11:30,100
―Takan kàti ma tati jàꞌa tiñu nuu Ndioo nuu ma Kusé.

214
00:11:30,100 --> 00:11:32,520
Tajan ndākoo ndio ma Kusé,

215
00:11:32,520 --> 00:11:35,220
ta kīꞌin ra ma ravali chiꞌin ma maꞌá ra,

216
00:11:35,220 --> 00:11:40,420
ta kēe ndio vi kàchaꞌan vi ma itiꞌ ñuꞌuꞌ Egiptu ma ora chanikuaa.

217
00:11:40,420 --> 00:11:42,040
Ikan chīyo vi,

218
00:11:42,040 --> 00:11:44,180
nda kati chīꞌí rey Herode.

219
00:11:44,180 --> 00:11:45,620
Takan kūu yi,

220
00:11:45,620 --> 00:11:48,900
ikan na chinu ma tuꞌun kāꞌan ma Rachaꞌnu Ndioo,

221
00:11:48,900 --> 00:11:51,680
jàꞌa iin ra kāꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu ra,

222
00:11:51,680 --> 00:11:53,520
ma nuu kàꞌan yi teꞌen:

223
00:11:53,520 --> 00:11:57,560
“Ñuꞌuꞌ Egiptu kānai ma ra seꞌi.”

224
00:11:57,560 --> 00:11:59,180
Takan kàti Ndioo,

225
00:11:59,180 --> 00:12:01,820
kàti ma ra kàꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu ra.

226
00:12:01,820 --> 00:12:05,660
Takan kūu ta ora chāꞌa ndio ma Herode kuenda,

227
00:12:05,660 --> 00:12:09,940
ña jāndaꞌviñaꞌa ma ndra chìto ña kāꞌan ra,

228
00:12:09,940 --> 00:12:11,580
nduvaꞌa kāyuni ra.

229
00:12:11,580 --> 00:12:15,980
Tajan tāchi ra ña na kaꞌni ndra tandiꞌi ma ndraꞌii kuati,

230
00:12:15,980 --> 00:12:17,940
ña ìyo uvi kuiya itiꞌ ninuu,

231
00:12:17,940 --> 00:12:20,060
ña ìyo ma ñuu Belén,

232
00:12:20,060 --> 00:12:22,980
ta chiꞌin tandiꞌi kuariya ña ìyo kuenda yi,

233
00:12:22,980 --> 00:12:28,620
ma naja kua kùu ma tiempu ña chāꞌa ma ndra chìto ña kāꞌan ma nuu ra.

234
00:12:28,620 --> 00:12:31,140
Ta teꞌen jāchinu ma ra kāꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo,

235
00:12:31,140 --> 00:12:36,120
ña nàni Jeremía ma tuꞌun tāa ra nuu ma tutu ra:

236
00:12:36,120 --> 00:12:41,480
Itiꞌ ñuu nàni Ramá chīni ma ñivi tati iin ñaꞌa,

237
00:12:41,480 --> 00:12:45,820
ña nduvaꞌa kuii chàku ña jàꞌa ña yaꞌa uꞌvi anima ña,

238
00:12:45,820 --> 00:12:47,060
ta ndaꞌvi kùunian.

239
00:12:47,060 --> 00:12:52,420
Ta ma tati ikan kùu yi ma tati Raquel,

240
00:12:52,420 --> 00:12:58,100
ña chàkuan chaꞌaꞌ ma ndrakuati seꞌan.

241
00:12:58,100 --> 00:13:01,500
Ta endee töve kuunian ña jàndomani na ña,

242
00:13:01,500 --> 00:13:03,260
vati chīꞌí ma seꞌan.

243
00:13:03,260 --> 00:13:05,380
Takan kàti ma Jeremía.

244
00:13:05,380 --> 00:13:10,240
Takan kūu ta ora yāꞌa ña chīꞌí ndio ma rey Herode,

245
00:13:10,240 --> 00:13:13,940
tajan iin tati ña jàꞌa tiñu nuu ma Rachaꞌnu,

246
00:13:13,940 --> 00:13:17,740
kēta yi nuu Kusé tañu ñumaꞌna ra ma ñuu Egiptu,

247
00:13:17,740 --> 00:13:20,620
ta teꞌen nākaꞌan yi chiꞌin ra:

248
00:13:20,620 --> 00:13:21,980
―Na ndetaun,

249
00:13:21,980 --> 00:13:24,460
ta kiꞌun ma ravali chiꞌin ma maꞌá ra,

250
00:13:24,460 --> 00:13:28,060
ta chìkoniꞌi ndikoun chiꞌin vi ma itiꞌ ñuꞌuꞌ Israel,

251
00:13:28,060 --> 00:13:31,300
ti cha kāchiꞌí ma ndra kùuni kaꞌni ra.

252
00:13:31,300 --> 00:13:32,980
―Takan kàti yi chiꞌin Kusé.

253
00:13:32,980 --> 00:13:35,740
Tajan ndākoo ndio ma Kusé,

254
00:13:35,740 --> 00:13:38,420
ta kīꞌin ra ma ravali ndaꞌaꞌ ma maꞌá ra,

255
00:13:38,420 --> 00:13:41,780
ta kēe ndio vi kuàꞌan vi ma ñuu Israel.

256
00:13:41,780 --> 00:13:47,380
Va ora chīto ndio ma Kusé ña Arquelao seꞌe ma ndi Herode,

257
00:13:47,380 --> 00:13:49,340
kùu ra ña chàꞌnda ra tiñu,

258
00:13:49,340 --> 00:13:50,500
ma ñuꞌuꞌ Judea,

259
00:13:50,500 --> 00:13:53,380
tiñu chākoo tatá ra niku,

260
00:13:53,380 --> 00:13:56,100
ta yūꞌvi ra ña kuꞌun ra ma tikan,

261
00:13:56,100 --> 00:14:02,220
va tava kātituꞌun ndiko ma Rachaꞌnu Ndioo nuu ra ma tañu ñumaꞌna ra,

262
00:14:02,220 --> 00:14:04,380
yakan va tüva nī chaꞌan ndio ra ma itiꞌ tikan,

263
00:14:04,380 --> 00:14:08,480
tajan kēe ndio ra kuàꞌan ra itiꞌ ñuꞌuꞌ Galilea.

264
00:14:08,480 --> 00:14:12,120
Takan kūu ta ora chāa ndio ra ma ñuꞌuꞌ ikan,

265
00:14:12,120 --> 00:14:17,560
tajan chāꞌan ndio ra chākoo ra ma iin ñuu nàni Nazaret.

266
00:14:17,560 --> 00:14:19,420
Ñaꞌá takan kūu yi,

267
00:14:19,420 --> 00:14:24,340
ikan na chinu ma tuꞌun ña kātituꞌun ma ndra kāꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo niku,

268
00:14:24,340 --> 00:14:27,960
vati kàꞌan ndra ña ni kunani ma Cristu,

269
00:14:27,960 --> 00:14:29,620
iin Nazarenu,

270
00:14:29,620 --> 00:14:32,160
kāti ndra.

