\id 1CO
\h Tutu Corintu Nunuu
\toc1 Tutu Corintu Nunuu
\mt Ma tutu nunuu ña tāa rachaꞌnu Paulu kuenda ñivi chìnuni ña ìyo ñuu Corintu
\c 1
\s Paulu tāa ra tutu iꞌya kuenda ndian chìnuni tuꞌun Cristu ña ìyo Ñuu Corintu
\p
\v 1 Yuꞌu Paulu, ra kāchin Ndioo ña na kui iin tatun ma Rachaꞌnu Jesucristu, ti takan kùuni maa ra ña na jaꞌi. Yakan va yuꞌu chiꞌin ra yanio Sóstenes,
\v 2 tàa ndi tutu iꞌya kuenda ndisaa ndyoꞌo ndian chìnuni ña ìyo ñuu Corintu, ti maa ndo kùu ma ndian kùu ñivi Ndioo chaꞌaꞌ ña ndākuu ndo ndian ií jàꞌa ra. Ta takan kūu ña kāchin Ndioo ndo ña na kuu ndo ndian ií kuenda ra, indukuni takua jàꞌa ra chiꞌin tandiꞌi nuu ndian chìnuni tuꞌun ra ña ìyo nda nuu ni kùuni. Vati ma Rachaꞌnu Jesucristu kùu ra ña chàꞌnda ra tiñu nuu yo chiꞌin nuu ndisaa ndiakan ndia.
\v 3 Ta Ndioo ra kùu Tatá yo chiꞌin ma Rachaꞌnu Jesucristu ra kùu chitoꞌo yo, na koso ra ma ñamani ra chata ndo, ta na jaꞌa ra ña na koo vii ndo chiꞌin ra ndia.
\s Rachaꞌnu Cristu chàꞌa ra mamaa ña vaꞌa nuu ma ndian kùu ñivi ra
\p
\v 4 Nani kivi ora chàꞌi taꞌvindioo nuu ma Rachaꞌnu Ndioo kuenda ndo, ti chaꞌaꞌ ña ìyo ndo kuenda Jesucristu kùu yi ña nìꞌi ndo ma ñamani Ndioo.
\v 5 Ta chaꞌaꞌ ña ndōꞌiin ndo chiꞌin Cristu kùu yi ña chāꞌa ma Rachaꞌnu Ndioo ndatu ra nuu ndo, ikan na koo vaꞌa ma chinituni ndo, ta kàtituꞌun kachin ndo ma tuꞌun ra ndia.
\v 6 Vati ma tuꞌun ña kātituꞌin nuu ndo chaꞌaꞌ Cristu, cha ìyo yi ma tichi anima ndo, ta vitin juu yi kùu ma ña jànaꞌa yi nuu ndo.
\v 7 Ta chaꞌaꞌ ñaꞌa kùu yi ña tüvi kumani nuu ndo ma ña vaꞌa nìꞌi ndo nuu Ndioo ora ndàtu vaꞌa ndo, nda kati chaa ma kivi ña ni kichaa ndiko ma Rachaꞌnu Jesucristu.
\v 8 Vati maa ma Rachaꞌnu Ndioo ni jakuenda vaꞌa ra ndo endeeni, nda kati ni chaa ma kivi ña ni kichaa ndiko ra, ikan na tüvi kaꞌan ma ñivi chata ndo ma ora ni kichaa ra.
\v 9 Vati taku ma Rachaꞌnu Ndioo iin ra ndicha kùu ra ña jàchinu ra ma tuꞌun kàꞌan ra, ti maa ra kùu ra ña kàti ra ña na ndoꞌiin yo chiꞌin ma seꞌe ra Jesucristu, ra kùu chitoꞌo yo.
\s Na väꞌa kesiin ndo itiꞌ Ndioo tuva ndicha ña ñivi chìnuni kùu ndo
\p
\v 10 Ndyoꞌo yani, chiꞌin sivi Rachaꞌnu yo Jesucristu chìkain ñamani nuu ndo ña na jandoꞌiin tuꞌun ndo chiꞌin taꞌan ndo, ikan na tüva kanitaꞌan yuꞌu ndo chiꞌin na. Yakan va na koo vii ndo, ta induku kuuni ndo chiꞌin na ndia.
\v 11 Kàꞌin takan chiꞌin ndo ndyoꞌo yani, vati chītoi tuꞌun yuꞌu ma ndian kùu ñivi ma ra nàni Cloé ña yaꞌa kànitaꞌan yuꞌu ndo chiꞌin ma ñivi taꞌan ndo ña chìnuni tuꞌun Cristu.
\v 12 Ta chiꞌin ma tuꞌun ña chīni̱ ikan, kùuni katituꞌin nuu ndo ña ìyo ma ndian ìyo tañu ndo ña siin siin chànini, ta teꞌen kàꞌan na: “Ndyuꞌu, kùu ndi kuenda Paulu”, kàti na. Ta ìyo inga ndo ña kàꞌan: “Ndyuꞌu kùu ndi kuenda ma ra nàni Apolo”, kàti ndo. Ta ìyo inga ndo ña kàꞌan: “Ndyuꞌu kùu ma ndian ìyo kuenda Petuꞌ.” Ta ìyo inga ndo ña kàꞌan: “Ndyuꞌu kùu ndi kuenda Cristu”, kàti ndo.
\v 13 ¿A chànini ndo ña uvi nuu Cristu kùu ra?, kùuni ndo. Ta, ¿a chànini ndo ña yuꞌu kùu ma ra chīꞌí nuu kruu chaꞌaꞌ ma kuati ndo?, kùuni ndo. ¿A chànini ndo ña chiꞌin sivi Paulu kùu yi ña kūnduta ndo?, kùuni ndo. Va na yüvi takan kùu yi.
\v 14 Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña yuꞌu chàꞌi taꞌvindioo nuu ma Rachaꞌnu Ndioo, ña tüvi nī jakundutai nïꞌiin ndo, ti uvanuu ma ndian jākundutai kùu ma ra nàni Crispo, ta ra nàni Gayu.
\v 15 Vaꞌani ña töve kuaꞌaꞌ ndo jākundutai, ti koto kaꞌan ndo ña chiꞌin sivi̱ kùu yi ña jākundutai ñivi.
\v 16 Ta juuni chàkuꞌuni̱ ña jākundutai ñivi ìyo veꞌe ma ra nàni Estéfana ndia, va na tüva chàkuꞌuni̱ tuva ìyo inga ndo ña jākundutai.
\v 17 Vati Cristu tüvi nī tachi ra yuꞌu ña na jakundutai ñivi, ti tāchi ra yuꞌu ña na katituꞌin tuꞌun ra nuu ndo. Yakan va na yüvi tuꞌun ña kèe tichi chinituni mai kùu ma ña kāꞌin chiꞌin ndo, titu takan kùu yi, tajan kùuni yi kaꞌan yi ña na tüvi nda kuenda kùu yi ña chīꞌí ma Jesucristu nuu kruu chaꞌaꞌ ma kuatio, tuva takan chànini ndo.
\s Vaꞌaga ña chànini Cristu kua chànini ma ñivi ìyo ñuñivi
\p
\v 18 Kuaꞌaꞌ ma ñivi ìyo kuati ña kuàꞌan itiꞌ andayaꞌ, chànini na ña: chïto nda kuenda kùu yi ña chīꞌí ma Cristu nuu kruu chaꞌaꞌ ma kuatio, chànini na. Va kuenda maa yo ña kùu yo ndian chìnuni tuꞌun ra, cha chìto vaꞌa yo ña ni kakú yo, ti ndatu Ndioo kùu yi.
\v 19 Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña teꞌen kàꞌan yi nuu ma tutu Ndioo:
\q Ta ni jandiꞌi̱ ma chinituni ma ndian chìto ña kàꞌan, kùuni na.
\q Ta takan naa ndiꞌi ma ña chànini na jàꞌi.
\m Takan kàti Ndioo.
\p
\v 20 Va vitin tüva ndakutiñu ma tuꞌun kàꞌan ma ndra yaꞌa chìto ña kàꞌan. Ta juuni na tüva ndakutiñu ma tuꞌun jànaꞌa ma ndra matru nuu ma ñivi, ta ni ma ndra kànitaꞌan yuꞌu chaꞌaꞌ ma ña ìyo ñuñivi iꞌya ndia, ti ma Rachaꞌnu Ndioo cha jāꞌa ra ma tuꞌun na ña kùu yi iin ña tüvi ndakutiñu.
\v 21 Vati ma Rachaꞌnu Ndioo ìyo kuaꞌaꞌ ma chinituni ra, vati ma ñivi ìyo ñuñivi iꞌya chiꞌin ma chinituni maa na, na töve kuu kutaꞌan na ma kua kuu koo nakoto na ma Ndioo. Va ma ndian chìnuni ma tuꞌun ña kàtituꞌun ndi chaꞌaꞌ ra, ndiakan kùu ma ndian chāꞌa ra ña na nakoto na ra, ti kùuni ra jakakú ra na, vaji kuenda inga na, ma tuꞌun ña kàtituꞌun ndi töve nda kuenda yi, chànini na.
\p
\v 22 Takua vitin ma ndian judíu, endee chìkan na ña na jaꞌa Ndioo ndatu kaꞌnu ña na ndeꞌe na. Ta ma ndian yüvi judíu yaꞌaga chàtaꞌani na tasoꞌo na ma tuꞌun ndian ìyo chinituni ña ìyo ma ñuñivi iꞌya ndia.
\v 23 Va taku ndyuꞌu, kàtituꞌun ndi naja kua chīꞌí Rachaꞌnu Cristu nuu kruu. Yakan va chaꞌaꞌ ma tuꞌun kàꞌan ndi iꞌya kùu yi ña yaꞌa xaani ma ndian judíu kuni na yi, ta nda ma ndian yüvi judíu, ndèꞌe na ndyuꞌu, ti ma tuꞌun kàꞌan ndi tüvi nda kuàtiñu yi, kùuni na.
\v 24 Va taku ma ndian cha kāchin Ndioo, jin kùu na ndian judíu, a ndian yüvi judíu, va induku chìto na ña Cristu kùu ma ndatu ma Rachaꞌnu Ndioo, ta chinituni ra ndia.
\v 25 Vati ìyo ndian chànini ña chaꞌaꞌ ña yaꞌa ndava xini Ndioo kùu yi ña jàꞌa ra takan, kùuni na. ¿A tüvi chìto na ña ma Rachaꞌnu Ndioo kùu ma ra ìyoga chinituni kua ma ñivi ñuñivi? Ta ìyo inga ndian chànini ña ma Rachaꞌnu Ndioo na tüvi ñandee ra, kùuni na, va na tüvi chàꞌa na kuenda ña rakan kùu ma ra ìyoga ñandee kua ndisaa ma ndian ìyo nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya.
\v 26 Ndyoꞌo yani, yuꞌu kùuni̱ ña na kuꞌva ndo kuenda ña vaji tiani ndo kùu ma ndian ìyo chinituni tañu ndian chìnuni, takua kàꞌan ma ñivi ñuñivi, va maa ma Rachaꞌnu Ndioo kùu ma ra kāchin ndo, vaji takan kùu ndo. Ta juuni na tüva kuu vaji kàꞌan na ña tiani ndo kùu ma ndian ndiso tiñu kaꞌnu, ta tiani ndo kùu ma ndian vàchi tañu ma ndian kuika ndia.
\v 27 Ta chaꞌaꞌ ña kàꞌan na takan kùu yi ña kāchin ma Rachaꞌnu Ndioo ndyoꞌo ña kùu ndo ma ñivi ñuñivi ña tüvi ìyo kuaꞌaꞌ chinituni, kuenda ma ndian yaꞌa chìto ña kàꞌan, ta kukanuu na ndeꞌe na ndo, ta juuni kāchin ra ndyoꞌo ña kùu ndo ndian tüvi kuaꞌaꞌ ñandee, ikan na jakukanuu ndo ma ndian yaꞌa ìyo ñandee ña ìyo ñuñivi iꞌya.
\v 28 Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña kāchin ma Rachaꞌnu Ndioo ma ndian ndaꞌvi, chiꞌin ma ndian tüvi ndakutiñu kuenda ña na januu na ma ndian yaꞌa chìto ña kàꞌan.
\v 29 Ta takan kùu yi ña nïꞌiin yo na küu jatayi maa yo yo nuu ma Rachaꞌnu Ndioo.
\v 30 Vati maa ra kùu ra ña jāndoꞌiin ra ndo chiꞌin ma Rachaꞌnu Jesucristu ña na kuu ndo ñivi ra. Ta juuni ma Rachaꞌnu Ndioo ikan, kùu ra ña chāꞌa ra chinituni ra kuenda yo, ta jāndaku ra yo ña kùu yo ndian ndaa ta ií kuenda ma Rachaꞌnu Jesucristu, ti maa ra kùu ra ña jānaa ra kuati yo niku.
\v 31 Takan kūu ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña ma tutu Ndioo teꞌen kàꞌan yi: “Tu ìyo nda yo kùunio jakaꞌnu yo iin nakuyi, vaꞌaga ña na jakaꞌnu yo ma Rachaꞌnu”, kàti yi.
\c 2
\s Kàtituꞌun Paulu naja kua chīꞌí Cristu nuu kruu
\p
\v 1 Ndyoꞌo yani, ora chāꞌin cha kātituꞌin ma tuꞌun ndaa ña ìyo xeꞌe chiꞌin ma Rachaꞌnu Ndioo nuu ndo, tüvi nī kaꞌin yi chiꞌin tuꞌun nduvaꞌa vaꞌa kàꞌan, ta ni chiꞌin ma tuꞌun kàꞌan ma ndra yaꞌa chìto ña kàꞌan nuu ndo ndia.
\v 2 Vati ma ora chīyoi chiꞌin ndo, tüvi nī nakanini̱ chaꞌaꞌ inga ma tuꞌun kuenda ña kātituꞌin yi nuu ndo, ti ma tuꞌun kātituꞌin nuu ndo, kùu mamaa ma tuꞌun ña kàꞌan chaꞌaꞌ ma Rachaꞌnu Jesucristu takua kùu naja kua chīꞌí ra nuu kruu.
\v 3 Yakan va ma ora chāi nuu ìyo ndo, ndava ndayui jàꞌa ña yaꞌa ndasii̱, ti tüvi ìyo kuaꞌaꞌ ñandei ma ora ikan.
\v 4 Ta ma ora kātituꞌin ma tuꞌun chaꞌaꞌ Jesuu nuu ndo tüvi nī kuuni jandomani̱ ndo chiꞌin ma tuꞌun kàꞌan ma ndra yaꞌa chìto ña kāꞌan, ta ni chiꞌin tuꞌun nduvaꞌa vaꞌa kàꞌan, vati tiá vaꞌa ña jāndomani̱ ndo chiꞌin ñandee ma Tati Ií Ndioo, ta chiꞌin ma ndatu ma Rachaꞌnu Ndioo ndia.
\v 5 Takan jānaꞌi nuu ndo ti kùuni̱ ña na chinuni vaꞌa ndo, chaꞌaꞌ ma ndatu ña ìyo chiꞌin Ndioo, ta tüvi chaꞌaꞌ ma tuꞌun kàꞌan ma ndra chìto ña kāꞌan ña ìyo ma ñuñivi iꞌyani.
\s Ma Tati Ií ma Rachaꞌnu Ndioo chàꞌa yi ña na nakoto yo ra
\p
\v 6 Va taku kuenda ma ndian cha tīin vaꞌa ma tuꞌun Ndioo, nuu ndiakan va chìniñuꞌu ndi kàtituꞌun ndi ma tuꞌun vii ña ìyo tichi chinituni vaꞌa ña chàꞌa ma Ndioo nuu ndi chiꞌin na. Va siin kàa ma tuꞌun kàꞌan ma ndra chìto ña kāꞌan, chiꞌin ma tuꞌun kàꞌan ma ndra kumitiñu, kua ma tuꞌun kàꞌan ndyuꞌu. Vati ndyuꞌu siin kua chànini ndi, va ni keta iin kivi ña ndisaa ndiakan ni jandiꞌi ra nuu na.
\v 7 Takan kàtituꞌun ndi nuu ndo, ti ma Rachaꞌnu Ndioo, ndicha vaꞌa ña ìyo iin tuꞌun xeꞌe ña chìto ra, nda antea ña jātuvi ra ma ñuñivi iꞌya. Va ma tuꞌun ikan tüvi nī chaꞌa ra ña na koto nïꞌiin ñivi yi niku, vaji ma ña kùuni ra kuenda yo chaꞌa yi ña na kuu yo ndian kaꞌnu takua kùu ra ma nuu ìyo ra.
\v 8 Yakan va ma tuꞌun iꞌya kùu yi ña tüvi nī kutunini ma ndra kumitiñu, ña ìyo ma ñuñivi iꞌya yi. Ti tu ndicha ña kūtunini ndra ma ña kùuni yi kaꞌan yi, na tüvi ìyo yi ña kaꞌni ndra ma Rachaꞌnu nuu kruu niku, ra nduvaꞌa kuii kaꞌnu.
\v 9 Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña, teꞌen kàꞌan yi nuu ma tutu Ndioo:
\q Kuenda ma ndian kùuni na ndeꞌe na ma Rachaꞌnu Ndioo,
\q cha ìyo tuꞌva iin ña kaꞌnu kuenda na jàꞌa ra,
\q Ta yakan nïꞌiin ñivi takäꞌan ndeꞌe na yi, ta ni ña takäꞌan tasoꞌo na yi,
\q ta takäꞌan nakanini na yi ndia, ti iin ña yaꞌa kaꞌnu kùu yi kuenda na.
\m
\v 10 Va ma tuꞌun xeꞌe iꞌya, kùu yi ña chāꞌa ma Rachaꞌnu Ndioo ña na jakoto ma Tati Ií ra yi ndi, ti ma Tati Ií ikan, kùu yi ña chìto yi tandiꞌi ma tuꞌun ña chànini ra, ta nda ma tuꞌun yaꞌa indii xeꞌe ña ìyo tichi anima ra ndia.
\p
\v 11 Ta nïꞌiin na küu koto na naja kua chànini inga ñivi, ti taꞌiiꞌiin na chìto maa na naja kua chànini na. Yakan va indukuni takan kùu yi chiꞌin ma Rachaꞌnu Ndioo, ti uvaa ma Tati Ií ra kùu ma ra chìto vaꞌa naja kua chànini ra ndia.
\v 12 Va taku maa ndi, ti tüvi nī tiin ndi ma kua chànini ma ñivi ñuñivi iꞌya, vati tīin ndi ma kua kàꞌan ma Tati Ií ña vàchi kuenda Ndioo, kuenda ña na kutunini ndi naja kua kùu ma ñamani Ndioo ña chāꞌa saani ra nuu ndi.
\v 13 Takan kàtituꞌun ndi nuu ndo, ti kua ikan jānaꞌa ma Tati Ií Ndioo nuu ndi. Vati na yüvi ma tuꞌun vàchi tichi chinituni maani ndi kùu yi ña kàtituꞌun ndi yi nuu ndo ndia. Yakan va kua ikan kùu yi ña kàtituꞌun ndi ma tuꞌun ña jānaꞌa ma Tati Ií Ndioo nuu ndi, ikan na kuu nakoto kachin vaꞌa ga ndo ma Rachaꞌnu Ndioo.
\p
\v 14 Ti ma ndian takäꞌan nakoto na ma Rachaꞌnu Ndioo, na tüvi chìto na naja kua ìyo ma Tati Ií ra, ta na küu kutunini na yi, ti kùu yi takua kùu iin ndian tivi xini kuenda na, vati ma Tati Ií Ndioo tüvi ìyo yi chiꞌin na.
\v 15 Va taku ma ndian ìyo ma Tati Ií Ndioo chiꞌin, ndiakan kùu kutunini na tandiꞌi yi, ta ma ndian töve ma Tati Ií chiꞌin, ndiakan töve kùu kiꞌin na kuenda ma ndian ìyo ma Tati Ií Ndioo chiꞌin, ti na küu kutunini na yi.
\v 16 Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña teꞌen kàꞌan yi nuu ma tutu Ndioo:
\q Nïꞌiin ñivi tüvi chìto na naja kua chànini ma Rachaꞌnu Ndioo,
\q ta nïꞌiin ñivi tüvi nī janaꞌa nuu ra ndia.
\m Vaji takan kùu yi va maa yo chànini yo takua chànini Cristu, ti ìyo ma Tati Ií Ndioo chiꞌin yo.
\c 3
\s Paulu jàkuu ra tiñu kuenda ma Rachaꞌnu Ndioo
\p
\v 1 Ndyoꞌo yani, ora chīyoi chiꞌin ndo ta kātituꞌin ma tuꞌun Ndioo nuu ndo, nī kuu katituꞌun kachi̱n yi, takua ìyo yi ña kàtituꞌin yi nuu ma ndian ìyo Tati Ií Ndioo chiꞌin, ti mamaa ña jàꞌa ma ñivi ñuñivini kùu ma ña jàꞌa ndo. Ta kumaniga chinituni ndo, ti jàꞌa ndo takua jàꞌa ma ndiakuati ña ìyo kuenda Cristu ña kumani chinituni, kua ikan jàꞌa ndo.
\v 2 Takan kūu yakan va chiꞌin mamaa tuꞌun taꞌani kātituꞌin yi nuu ndo, ti na küu jaꞌa ndo kutunini ndo ma tuꞌun ña kàtituꞌin nuu ma ndian chìnuni vaꞌa, vati jàꞌa ndo takua jàꞌa ma ndiakuati ña yaꞌa ndava xini, ti kumaniga koto ndo ma tuꞌun kaꞌnuga. Ta nda ma vitin, juuni takäꞌan kuu jaꞌa ndo yi ndia.
\v 3 Ta töve tandikun vaꞌa ndo ma itiꞌ Tati Ií Ndioo, vati tava juuni jàꞌaga ndo takua jàꞌa ma ndian ìyo ñuñivi ña kànitaꞌan yuꞌu na chiꞌin taꞌan na, ta tixin ndo ndeꞌe ndo taꞌan ndo. Ndicha kuii ña induku kùu ndo takua kùu ndian ìyo ma ñuñivini.
\v 4 Vati taku ma ora kàꞌan ndo ña: “Ndian jàkuaꞌa chiꞌin Pauluni kùu ndyuꞌu”, kati ndo. Ta ìyo inga ndo ña kàꞌan teꞌen ndia: “Ndian jàkuaꞌa chiꞌin Apoloni kùu ndyuꞌu”, kàti ndo. Ndisaa ma ña kàꞌan ndo takan töve vaꞌa yi, ti kùu yi takua kàꞌan ma ñivi ìyo ñuñivini.
\p
\v 5 ¿A tükuii chàꞌa ndo kuenda ña ni yuꞌu Paulu, ta ni Apolo, tüvi ìyo yi ña jakaꞌnu ndo ndi?, ti ndra jàkuu tiñu Cristuni kùu ndi. Ta chaꞌaꞌ ndyuꞌu kùu yi ña chìnuni ndo tuꞌun ma Rachaꞌnu. Yakan va taꞌiiꞌiin ndi jātiñu vaꞌa ndi chiꞌin ma tiñu chāꞌa ra nuu ndi.
\v 6 Taku ma tuꞌun Ndioo kùu yi takua kùu ma chiti tàchio. Yakan va ma tiñu jàꞌa ndi kùu yi ña: Yuꞌu kùu ma ra chàkin yava tuꞌun ikan ma tichi anima ndo, ta ma ra merui ra nàni Apolo, rakan kùu ma ra chōso chaꞌaꞌ yi. Va ma Rachaꞌnu Ndioo, kùu ma ra jakuaꞌnu yi ma tichi anima ndo.
\v 7 Yakan va ni ma ndra tàchi, ta ni ma ndra chòso chaꞌaꞌ yi, na tüvi kaꞌnu nduvaꞌa kuii kùu ndra kuenda Ndioo, ti yüvi tiñu kaꞌnu kùu ma ña jàꞌa ndra kuenda ra. Vati uvanuu Ndioo kùu ra ña yaꞌa ìyo kuenda ra, ti rakan kùu ra jàkuaꞌnu ra ma yava ña chàkin ndra.
\v 8 Vati taku ma ndra tàchi, chiꞌin ma ndra chòso chaꞌa yi, indukuni kùu ma tiñu jàꞌa ndra kuenda ma Rachaꞌnu Ndioo, vaji tiá itiꞌ nuu ni kuꞌva ra yaꞌvi nuu taꞌiiꞌiin ndra chaꞌaꞌ ña naja kua jātiñu ndra ma tiñu ra.
\v 9 Yakan va, maa ndi kùu ndi ña jàtiñu ndi kuenda ma Rachaꞌnu Ndioo, ta maa ndo kùu ndo takua kùu ma ñuꞌuꞌ nuu tachio ña kùu chitoꞌo ra yi, ta kùu ndo takua kùu ma iin veꞌe ña ja kīchaꞌa ra jàvaꞌa ra ndia.
\p
\v 10 Yakan va ma Ndioo chāꞌa ra tiñu nui ña kùu yi ña yuꞌu kùu ma ra kātituꞌun ma tuꞌun Ndioo nuu ndo, ta kùi takua kùu ma ra nunuu já kīchaꞌa jàvaꞌa chaꞌa ma veꞌe, va vitin cha ìyo inga tuku ma ndra chaa ña kàtituꞌun yi nuu ndo. Ta ndrakan ìyo yi ña jaꞌa vaꞌa ndra kuenda nuu ndra chiꞌin ma tiñu jàꞌa ndra siki ma veꞌe ña jàvaꞌa ndra.
\v 11 Vati ma chaꞌaꞌ veꞌe ikan kùu yi ma Jesucristu. Ta nïꞌiin yo na küu javaꞌa yo inga tuku yi ma nuu cha kūvaꞌa yi.
\v 12 Ta siki ma chaꞌa veꞌe ikan, kùu jaꞌa yo ma tiñu vaꞌa, a tiñu ña tüvi vaꞌa, vati kùu jaꞌa yo yi chiꞌin oro, chiꞌin plata, a chiꞌin yuu tacha ndia. Ta juuni kùu jaꞌa yo siki yi chiꞌin ita, chiꞌin yutun, a chiꞌin tiama itu ndia.
\v 13 Ta ikan jan, ni keta ndio ma kivi ña ni kichi ndio ma Rachaꞌnu Cristu, ña vàchi jàkutuni ra ma kuati yo. Ta ma kivi ikan ni janaꞌa yi iin kuꞌva nuu yo tu vaꞌa a väꞌaꞌ kùu ma tiñu ña jàꞌa taꞌiiꞌiin yo. Takan ni jaꞌa ra takua jàꞌa yo ora tiꞌo ma ñuꞌú veꞌe ña jàkuvaꞌa yi chiꞌin ma ndatiñu ña tiꞌo chiꞌin yi ndeꞌo a kayu yi a töve.
\v 14 Ta tu ìyo nda yo jāꞌa ma tiñu vaꞌa ña tüvi ni kayu jàꞌa ma ñuꞌú ikan, ni niꞌo yaꞌvi yo.
\v 15 Ta tu ìyo tiñu jāꞌa yo ña kāyu yi chaꞌaꞌ ña tüvi vaꞌa jāꞌa yo ma tiñu ikan, ni janaa ndiꞌi ma Rachaꞌnu nuu yi, vaji maa ndra kùu kundee ndra kakú ndra nuu ma ñuꞌú vaji janda kaan niꞌni nia ndra.
\p
\v 16 ¿A tüvi chìto ndo ña maa ndo kùu ma veñuꞌu Ndioo, chaꞌaꞌ ña ìyo ma Tati Ií ra chiꞌin ndo?
\v 17 Ta tu ìyo nda yo jàndiꞌi nuu ma veñuꞌu Ndioo, juuni Ndioo ni jandiꞌi ra nuu ma ndian jandiꞌi nuu yi ndia, ti ma veñuꞌu Ndioo yaꞌa ií yi, ta ma veñuꞌu ikan kùu maa yo.
\p
\v 18 Ta juuni koto küꞌva ndo ña jandaꞌviñaꞌa inga ñivi ndo chiꞌin ma tuꞌun kàꞌan na, ti tu ìyo nda ndyoꞌo chànini ña yaꞌa chìto ndo ña kàꞌan ndo nuu ma ñivi ìyo ñuñivi iꞌya, kùuni ndo. Tiá vaꞌa ña na jaña ndo ma kua chànini ndo, ikan na niꞌi ndo ma chinituni vaꞌa ña ìyo chiꞌin ma Rachaꞌnu Ndioo kuenda ndo.
\v 19 Vati ma tuꞌun ìyo tichi chinituni ma ndian chìto ña kāꞌan, na tüvi nda kuenda yi kuenda Ndioo. Vati nuu ma tutu Ndioo teꞌen kàꞌan yi chaꞌaꞌ ndiakan: “Ma ndian kàꞌan ña yaꞌa ìyo chinituni na, kùuni na, juuni maa na ni koyo na tichi ma trampa kini ña jàꞌa ña chànini na ña chìto na”, kàti yi.
\v 20 Ta juuni ìyo inga tuku nuu kàꞌan yi teꞌen nuu ma tutu Ndioo ndia: “Rachaꞌnu Ndioo kùu ra ña chìto vaꞌa ra ña ndisaa tuꞌun ìyo tichi chinituni ma ndian chìto ña kàꞌan, na tüvi nda kuàtiñu yi kuenda ra”, kàꞌan ma tuꞌun Ndioo.
\v 21 Yakan va, nïꞌiin ndo tüvi ìyo yi ña jatayi ndo ndo chaꞌaꞌ ña jàchiꞌin ndo ma tuꞌun kàꞌan ma ñivi ñuñivini. Vati ndisaa ma ña ìyo ma nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya, kuenda ndo kùu yi:
\v 22 taku yuꞌu Paulu chiꞌin Apolo, chiꞌin Petuꞌ ndia, ìyo ndi kuenda na katituꞌun ndi tuꞌun ma Rachaꞌnu nuu ndo. Ta nda ma nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya, juuni ñaꞌa ndo kùu yi, na tüva kùu vaji ndian cha chīꞌí, a ndian ndito, va nda vitin ta itiꞌ nuu, ndisaa yi kùu yi kuenda maa ndo,
\v 23 ti ndyoꞌo kùu ndo kuenda Cristu, ta Cristu kùu ra kuenda ma Rachaꞌnu Ndioo.
\c 4
\s Paulu kàtituꞌun ra naja kua ìyo yi ña kuiso ma ndra kùu tatun Jesucristu tiñu
\p
\v 1 Takan kūu yakan va cha chìto vaꞌa ma ñivi naja kua jàkuu ndi tiñu kuenda Cristu, ta naja kua jākuiso ra tiñu ndi ña na katituꞌun ndi ma tuꞌun xeꞌe ña indii anima Ndioo chiꞌin kuaꞌaꞌ vaꞌa ñivi ndia.
\v 2 Yakan va ndisaa ndyuꞌu ña ndiso tiñu ña kùu tatun Cristu, ìyo yi ña jaꞌa ndi ña jachinu ndi ma tiñu takua kùuni ma Cristu jaꞌa ndi.
\v 3 Ti taku yuꞌu Paulu, na tükuii nakanini̱ chaꞌaꞌ ña tìsokuati ndo yuꞌu, a ma ndra kumitiñu ña ìyo nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya, vaji tu mai tìsokuati chata juuni mai, töve nda kuenda kùu yi tu takan jàꞌi ndia.
\v 4 Yakan va töve chàꞌi kuenda ña tu ìyo ma ña töve vaꞌa jàꞌi. Ta na yüvi chaꞌaꞌ ña chànini̱ takan, ña tüvi kùuni yi kaꞌan yi ña ma ña jàꞌi kùu yi ña vaꞌa. Va uvanuu ma Rachaꞌnu Ndioo kùu ra ña kùu jakutunini ma ña jàꞌi, a ña vaꞌa a ña töve vaꞌa kùu yi.
\v 5 Ta koto tïsokuati ndo ndi antea ña kichaa ma Cristu, tiá vaꞌa ña na kuatu ndo ña na janaꞌa maa ma Rachaꞌnu yi ora ni kichi ra. Vati maa ra kùu ra ña ni kati ra ma ña ndaa, ta ma tuꞌun xeꞌe ña chànini yo ndia. Ta ikan jan ni kuꞌva ndio ma Rachaꞌnu Ndioo ma yaꞌvi yo, ta takan tiñuꞌu ra yo tuva ma tiñu jāꞌa yo vaꞌa yi a tüvi.
\p
\v 6 Yakan va ndyoꞌo yani, ndisaa ma tuꞌun ña ja kātituꞌin iꞌya ña vaꞌa maa ndo kùu yi, takua kùu iin ña kàꞌan yi chaꞌaꞌ juuni mai, ta chaꞌaꞌ ra nàni Apolo ndia. Kua ikan ìyo yi ña kutuꞌva ndo koo ndo takua kàꞌan ma tutu Ndioo, ta tüvi kanduu jaꞌa ndo tiá takua kàꞌan ma tutu Ndioo. Ta koto jändotayi ndo ndo chaꞌaꞌ nda ñivi nikuuni ñivi jànaꞌa nuu ndo, ta takan kàꞌan ndo chata ma inga ndian taꞌan ndo.
\v 7 Va na tüvi vaꞌa jàꞌa ndo ña kàꞌan ndo ña ndian vaꞌaga kùu iin ndian taꞌan ndo kua inga ma ndian taꞌan ndo. ¿A tüvi chìto ndo ña ndisaa ma ña ìyo chiꞌin ndo, mamaa ña chāꞌa Ndioo nuu ndo kùu yi ña kàꞌan ndo takan? Ta tu ndicha ña takan kùu yi, ¿ta naja jàkaꞌnu ndo ndo tuva ma ña nīꞌi ndo, töve iin ña kīchi ndaꞌaꞌ juuni maa ndo kùu yi?
\p
\v 8 Ndyoꞌo chànini ndo ña cha ìyo ndisaa ma ña chiniñuꞌu ndo, kùuni ndo, ta chiꞌin ma ña kuika ndo ndia. Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña na tüva chiniñuꞌu ndo ndyuꞌu, kùuni ndo. ¡Va na yüvi takan kùu yi!, ti tu ndicha ña takan kùu yi, tajan nda ndyuꞌu ìyo yi ña koo vaꞌa ndi chiꞌin ndo ma nuu chàꞌnda ndo tiñu ndia.
\v 9 Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña yuꞌu chànini̱ ña ndisaa ndyuꞌu ndra kùu tatun Jesucristu, cha ndākoo ma Rachaꞌnu Ndioo ndi ña na ndeꞌe ndisaa ma ñuꞌuꞌ ñuñivi ndi, taku nda ndian kùu ma ñivi, ta nda ma tati ña jàkuu tiñu nuu Ndioo ndia, ora chakan na ndyuꞌu takua kùu ma ndian jākanaa ma kuati ndi, ta chūnaa na ndyuꞌu ña jàndeꞌe na tundoꞌo nda kati kaꞌni na ndi.
\p
\v 10 Yakan va chaꞌaꞌ ña yaꞌa chìnuni ndi tuꞌun Cristu kùu yi ña kàꞌan ma ñivi ña ndian tivi xini kùu ndi, kati na. Ta ndyoꞌo kùu ndo ma ndian yaꞌa ìyo chinituni, kati na. Ta juuni chànini na ña ndyoꞌo yaꞌa ìyo ñandee ndo, ta ndyuꞌu tüvi. Ta juuni yaꞌa chàtaꞌani ma ñivi tiñuꞌu na ndo, ta ndyuꞌu java kàꞌan ndaani na chata ndi.
\v 11 Ta nda ma nda vitin, juuni ndoꞌo ga ndi tamaꞌ, ti tüvi nìꞌi ndi ña kachi ndi, ta nàtii ndi takuii, ta kùmani jaꞌma kuꞌun ndi, ta yaꞌa jàndeꞌe na tundoꞌo ndi, ta kùmani veꞌe koo ndi ndia.
\v 12 Ta yaꞌaga cha chìtatu ndi jàꞌa ña yaꞌa niꞌi jàtiñu ndi chiꞌin ndaꞌaꞌ ndi. Ta ma ora kànduvaꞌa ma ñivi ndi, ta ndyuꞌu kàꞌan viviini ndi chiꞌin na. Ta ora jàndeꞌe ma ñivi tundoꞌo ndi, ta ndyuꞌu jàndeeni ndi ndia.
\v 13 Ta ora kàꞌan ma ñivi ña ndian kini kùu ndi, ta ndyuꞌu kàꞌan viviini ndi chiꞌin na. Takan kūu yakan va kùu ndi takua kùu ma ñuma ña kèe kuñu yo, a ma chaꞌan ña chàta ma ñivi, ta kua ikan jàꞌa na ma nda vitin ndia.
\p
\v 14 Ndyoꞌo yani, ndisaa ma tuꞌun ña kàtituꞌin nuu ndo nuu ma tutu iꞌya, tüvi kàꞌin yi kuenda ña na kukanuu ndo, vati kàꞌin yi kuenda ña jàkuninai ndo, ti yaꞌa kùuni̱ ndeꞌi ndo, takua kùuni̱ ndeꞌi iin ma ndian kùu seꞌe mai.
\v 15 Yakan va vaji ìyo kuaꞌaꞌ mii ndra matru ña jànaꞌa nuu ndo chaꞌaꞌ ña naja kua ìyo Cristu, va tüvi kùuni ndra ndeꞌe ndra ndo, takua kùuni ma ndian kùu tatá ndo ndeꞌe ra ndo. ¿A tüvi chàꞌa ndo kuenda ña yuꞌu kùi takua kùu ma iin tatá ndo chaꞌaꞌ ña kàtituꞌin ma tuꞌun Jesucristu ña kàꞌan naja kua kùu kakú ndo?
\v 16 Yakan va chìkain ñamani nuu ndo ña na jaꞌa ndo takua jàꞌi.
\p
\v 17 Ta chaꞌaꞌ ñaꞌa kùu yi ña tàchi̱ ma ra nàni Timoteu, iin ra yaꞌa kùuni̱ ndeꞌi ña kùu takua kùu iin ra seꞌi chaꞌaꞌ ña yaꞌa chìnuni ra ma tuꞌun ma Rachaꞌnu. Yakan va, raꞌya kùu ra ña ni katituꞌun ra nuu ndo naja kua jàtiñui kuenda Cristu Jesuu, ta naja kua jànaꞌi ma tuꞌun ma Rachaꞌnu nuu ndisaa ma ndian chìnuni nuu kùtiꞌvi na ma ninii itiꞌ chàkunui.
\v 18 Vati ìyo ndian ìyo tañu ndo ña cha kīchaꞌa na jàtayi na na, ti chànini na ña na tüvi ni kundeꞌe ndikoi ndo inga chaꞌaꞌ, kùuni na.
\v 19 Va tu ma Rachaꞌnu kùuni, tajan kùu kuꞌin kundeꞌi ndo ma nuu ìyo ndo tiá numini ma kua chànini̱. Ta ikan jan ni ndeꞌe ndioi ma ña ni jaꞌa ma ndian jàtayi. Ta na yüvi yakani, ti nda ma ña ni kaꞌan na ni ndeꞌi ta juuni ni ndeꞌi tu ndicha ña a ìyo ma ndatu Ndioo chiꞌin na a töve ndicha, ndia.
\v 20 Ti tu ndicha ña chàꞌa na ña na kaꞌnda Ndioo tiñu nuu na, tüvi ìyo yi ña kaꞌan na yi chiꞌin tuꞌun yuꞌu mani na, ti ìyo yi ña janaꞌa na ma ña jàꞌa na chiꞌin ndatu ña chāꞌa Ndioo nuu na.
\v 21 Yakan va naja kua chànini ndo, ¿a ìyo yi ña jandeꞌi tundoꞌo ndo ma ora ni chai?, kùuni ndo. ¿A tiá vaꞌa ña na vii na ndeꞌi ndo, ta kuuni̱ ndeꞌi ndo?, kùuni ndo.
\c 5
\s Paulu kàtituꞌun ra naja kua ìyo yi ña koo ma ndian kini xini chiꞌin ma ndian kùu taꞌan na
\p
\v 1 Ta yuꞌu chìtuꞌin ña ìyo iin ra ìyo tañu ndyoꞌo ndian chìnuni ña ndàka ra juuni ma maꞌá kaꞌnu ra, ta yakan ti iin kuati yaꞌa kaꞌnu kùu yi ña ni ma ndian tüvi chìnuni, tüvi jàꞌa na takan ndia.
\v 2 Yakan va na tüvi vaꞌa jàꞌa ndo ña jàndaku tayi ndo ndo chaꞌaꞌ ma kuati ña jàꞌa ra, tiá vaꞌa ña na ndaꞌvi kùuni ndo, ta tavaniꞌi ndo ra ma nuu jàkaꞌnu ra Ndioo chiꞌin ndo.
\v 3 Ndicha vaꞌa ti tüvi ìyoi chiꞌin ndo, va ìyoi chiꞌin ndo chiꞌin chinituni̱. Ta chiꞌin ma chinituni̱ cha tīsokuati̱ ma ra jàꞌa ña kini ikan, va na yüvi chaꞌaꞌ ña tüvi ìyoi chiꞌin ndo, ta kùuni ndo jaꞌa ndo ma ña tüvi vaꞌa, vati na jaꞌa ndo ma ña vaꞌa takua jàꞌa ndo yi ma ora ìyoi chiꞌin ndo.
\v 4 Yakan va na kutiꞌvitaꞌan ndo chiꞌin sivi ma Rachaꞌnu yo Jesucristu, ta ma ikan yuꞌu ni koi chiꞌin ndo chiꞌin chinituni̱, ta juuni ni koo ma ndatu ma Rachaꞌnu Jesucristu chiꞌin ndo ndia.
\v 5 Ta ikan jan ma ra jàꞌa ndio ma kuati ikan, ni tiꞌi ndio ndo ra ndaꞌaꞌ ma Satanaa, kuenda ña na jandeꞌe jiꞌnánꞌ tundoꞌo ra, ikan na ndakoo ra ma kuati jàꞌa ra, ta kuu jakakú ma Rachaꞌnu Jesucristu ra ma ora ni kichaa ndiko ra.
\p
\v 6 Yakan va na tüvi vaꞌa jàꞌa ndo ña jàtayi ndo ndo, chiꞌin ma kuati jàꞌa ra. ¿A tükuii chàꞌa ndo kuenda ña ìyo iin tuꞌun kàꞌan ña chiꞌin itaꞌvini ma yuchan iya, kùu janandaa yi ma yuchan paan?, kàti yi.
\v 7 Yakan va na tavaniꞌi ndo ma yuchan iya chiya kini ña ìyo ma tañu ndo, ikan na ndakuu ií ndo, ti maa ndo kùu ndo takua kùu ma paan chaa ña chàcho ma kivi viko pakua ña tüvi kìꞌvi yuchan iya tichi, ti Cristu kùu ra takua kùu ma mvechala ña chàcho ma viko pakua, ti sōkó ra ra, ta chīꞌí ra chaꞌaꞌ ma kuati yo.
\v 8 Takan kūu yakan va na sii kuuni yo kuenda ma Rachaꞌnu Ndioo, ta jakaꞌnu vaꞌa yo ma viko pakua, ti tüva kuu yo takua kùu ma yuchan iya chaꞌnu, ti tüva endeeni jaꞌa yo kuati chiꞌin ma ñivi. Va vitin cha kùu yo takua kùu ma paan chaa ña tüvi kìꞌvi yuchan iya tichi, ti cha jàꞌa yo mamaa ña vaꞌa, ta ndicha.
\p
\v 9 Ta nuu ma inga tutu ña tāchi̱ nuu ndo niku, kàꞌan yi ña, na tüva ìyo yi ña kutaꞌan ndo chiꞌin ma ndra tondo ña kìꞌvi chiꞌin ñivi ñaꞌa yüvi ñasiꞌi ndra, ta ñivi ñaꞌa tondo ña kìꞌvi chiꞌin ndraꞌii yüvi ii vi ndia.
\v 10 Va ma tuꞌun ña já kātituꞌin nuu ndo tüvi kùuni yi kaꞌan yi ña na jachiyo ndiꞌi ndo nuu ndisaa ma ndian töve chìnuni jàꞌa kuati ña ìyo ma ñuñivi iꞌya. Va taku nuu ma ndra kìꞌvi chiꞌin ñivi ñaꞌa ña yüvi ñasiꞌi ndra, a ñivi ñaꞌa ña kìꞌvi chiꞌin ndraꞌii ña yüvi ii vi, a ndian kùuni ndeꞌe ndatiñu inga ñivi, a ndian suꞌu, a ndian jakaꞌnu ma ndioo yutun ií. Vati tu ndicha ña ìyo yi ña kesiin ndo nuu ma ndian jàꞌa ma kuati iꞌya, na küu koo ndo ma ñuñivi iꞌya, ti ndanikuni ìyo ma ndian jàꞌa takan.
\v 11 Ta ma ña kūuni̱ kàtituꞌin nuu ndo, kùu yi ña, na ndöꞌiin ga ndo chiꞌin ma ndian kàꞌan ña ndian chìnuni kùu na, tuva juuni jàꞌaga na takua jàꞌa ma ndian tüvi chìnuni. Vati ma kuati jàꞌa ma ñivi ñaꞌa, a ndraꞌii, kùu yi ña kìꞌvi ndra chiꞌin ñivi ñaꞌa yüvi ñasiꞌi ndra, ta ñivi ñaꞌa chiꞌin ndraꞌii yüvi ii vi ndia. Juuni ma ndiakan kùu na ña kùuni na ndeꞌe na ma ndatiñu inga ñivi, ta jàkaꞌnu na ma ndioo yutun ií, ta vata na, ta chìꞌi na ndixi, ta suꞌu na ndia. Yakan va chiꞌin ma ndian taꞌan yo ña chìnuni ña jàꞌa takan, na ndöꞌiinga ndo chiꞌin na, ni ña kachi ndo chiꞌin na.
\v 12 Takan kàti yuꞌu, ti taku maa yo ña kùu yo ndian chìnuni tuꞌun Cristu, na tüvi tiñu ndiso yo kùu yi ña jàkutuni yo ma kuati ma ndian tüvi chìnuni.
\v 13 Vati maa ma Rachaꞌnu Ndioo kùu ma ra ìyo yi ña tisokuati ra na. Va taku maa ndo ìyo yi ña tisokuati ndo ma ndian chìnuni ña ìyo tañu ndo, ta chaꞌaꞌ ñaꞌa kùu yi ña ìyo yi ña tavaniꞌi ndo ma rakan ña jàꞌa kuati ña ìyo tañu ndo.
\c 6
\s Nuu kàꞌan Paulu ña töve vaꞌa taan ma ndian chìnuni tuꞌun Cristu kuati chata taꞌan na nuu ma ndra kumitiñu
\p
\v 1 Tuva kànitaꞌan yuꞌu ndo chiꞌin juuni ma ñivi taꞌan ndo ña chìnuni, koto küꞌun ndo kujakutunini ndo ma kuati ikan nuu ma ndra kumitiñu, tuva yüvi ndra kumitiñu ña chìnuni tuꞌun Ndioo kùu ndra. Vaꞌaga ña na nanduku ndo ma ndra yanio ña chìnuni ña na jakutunini ndra ma kuati ikan.
\v 2 ¿A tüvi chìto ndo ña juuni maa ndyoꞌo ndian kùu ndian chìnuni, ni kuꞌva Ndioo ña na jakutunini ndo ma kuati ìyo chiꞌin ma ñivi ìyo ñuñivi iꞌya tiá itiꞌ nuu?, ña jàꞌa ndo takan. Yakan va tu takan ni jaꞌa ndo ma tiá itiꞌ nuu, tajan kùuni yi kaꞌan yi ña juuni takan ìyo yi ña jandondaa ndo ma kuati vali ña jàꞌa ma ndian taꞌan ndo ña chìnuni tiempu vitin ndia.
\v 3 ¿A tüvi chìto ndo ña ndisaa maa yo chìnuni, kùu tisokuati yo, nda ma ndian kùu tati ña jàkuu tiñu nuu Ndioo, tuva tüvi vaꞌa jàꞌa yi ndia? Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña juuni kùu jaꞌa yo jandondaa yo, nda ma kuati ìyo chiꞌin ma ñivi ìyo ñuñivi iꞌya ndia.
\v 4 Tatu takan jàꞌa ndo, tajan kùuni yi kaꞌan yi ña na tüvi vaꞌa jàꞌa ndo ña chiniñuꞌu ndo, ña na jandondaa ma ndra kumitiñu ma kuati ndo, tuva yüvi ndra chìnuni kùu ndra.
\v 5 Takan kàꞌin chiꞌin ndo, ikan na koo taꞌan tukanuu nuu ndo. ¿A nïꞌiin ma ndra kùu yanio ìyo ndatu, a chinituni ndra ña kuu jandondaa na ma kuati jàꞌa ndo?, ña jàꞌa ndo takan, kùuni ndo.
\v 6 Vati ndyoꞌo ndian chìnuni töve vaꞌa jàꞌa ndo ora kànitaꞌan ndo chiꞌin juuni ma ndian chìnuni taꞌan ndo, va kiniga kùu yi kuenda ndo ora kuàtiꞌi ndo ma kuati ikan nuu ma ndra kumitiñu na jandondaa ndra yi, ta ndrakan yüvi ndra chìnuni kùu ndra ndia.
\p
\v 7 Ta chaꞌaꞌ ña tüvi ìyo vaꞌa ndo chiꞌin ma ndian kùu taꞌan ndo ña chìnuni. Chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña töve koo vii ndo chiꞌin na takua kùuni Ndioo. Vaꞌaga ña na jandeeni ndo ma kuati jaꞌa na chata ndo chiꞌin ma ndian kùu taꞌan ndo, ta kuꞌva ndo ña na suꞌu maa na nuu ndo.
\v 8 Va tava maa ndo na tüvi jàꞌa ndo takan, ti java viꞌa maa ndo kùu ma ndian jàꞌa kuati, ti suꞌu ndo nuu ma ndian kùu taꞌan ndo.
\p
\v 9 ¿A tüvi chàꞌa ndo kuenda ña ma ndian jàꞌa ma kuati kua takan, na tüvi ni niꞌi na nuu koo na chiꞌin Ndioo nuu chàꞌnda ra tiñu? Yakan va koto küꞌva ndo ña jàndaꞌviñaꞌa juuni ma meru ndo ndo. Vati taku ma ndraꞌii ña kìꞌvi chiꞌin ma ñivi ñaꞌa yüvi ñasiꞌi ndra, ta ma ñivi ñaꞌa ña kìꞌvi chiꞌin ma ndraꞌii yüvi ii vi, ta chiꞌin ma ndian jàkaꞌnu ma ndioo yutun ií, ta chiꞌin ma ndra siꞌi,
\v 10 ta ni ma ndra suꞌu, ni ma ndian kùuni ndeꞌe ndatiñu inga ñivi, ni ma ndian chìní jàꞌa ndixi, ni ma ndian chàtaꞌani kaꞌan tuꞌun vata, ta ni ma ndian chàtaꞌani jandaꞌviñaꞌa; ndisaa ndiakan na tüvi ni niꞌi na nuu koo na chiꞌin Ndioo nuu chàꞌnda ra tiñu.
\v 11 Nda ndyoꞌo ndian chìnuni vitin, juuni takan jāꞌa ndo niku, va tava ma vitin cha ndākuu ií anima ndo jāꞌa ma Ndioo, ta cha jānandoo ra ndo, ta jāndondaa ra ndo ndia, chiꞌin sivi ma Rachaꞌnu yo Jesucristu, ta chiꞌin ma Tati Ií ra, chaꞌaꞌ ña cha ndōꞌiin ndo chiꞌin ra.
\s Ìyo yi ña kumi vaꞌa yo ma kuñu yo cha jāꞌií ma Rachaꞌnu Ndioo yi
\p
\v 12 Chīnituꞌin ña ìyo iin ndo ña kàꞌan teꞌen: “Kùu jaꞌa yo nda ña nikuuni ti cha ìyo vaꞌa yo jāꞌa Ndioo”, kàti ndo. Ndicha ña takan kùu yi, va na yüvi ndisaa yi kùu ma ña vaꞌa kuenda yo. Ta takan kùu yi, va juuni ìyo yi ña jaꞌa yo kuenda yo chiꞌin ma ña jaꞌa yo, koto jändaꞌviñaꞌa yi yo ndia.
\v 13 Ta juuni ìyo inga tuku tuꞌun ña kàꞌan teꞌen ndia: “Ma ndayu ña chàchi yo ña kuàꞌan tichi yo iin ña vaꞌa kùu yi kuenda yo, ta ma tichi yo iin ña vaꞌa kùu yi kuenda ma ndayu.” Ta vaji takan kùu yi, va ma Ndioo ni jandiꞌi ra nuu ma ndayu chiꞌin ma tichio, vati ma kuñu yo töve ìyo yi ña chàtiñu yo yi kuenda ña na kiꞌvi yo chiꞌin nda ndian ni kuuni, ti ma kuñu yo kùu yi kuenda ña jàkaꞌnu yi ma Rachaꞌnu Ndioo, ta ìyo ra kuenda ña kumi ra ma kuñu yo.
\v 14 Yakan va tava cha chìto vaꞌa ndo ña ma Rachaꞌnu Ndioo, jānataku ra ma Rachaꞌnu, juuni kua ikan ìyo yi ña koto ndo ña ma Rachaꞌnu Ndioo ni janataku ra yo chiꞌin ma ndatu ra ndia.
\p
\v 15 ¿A tüvi chàꞌa ndo kuenda ña ma kuñu taꞌiiꞌiin ndyoꞌo ndian chìnuni, juuni kùu yi kuenda ma kuñu Cristu ndia? Ta yuꞌu, ¿a vaꞌa tu kàꞌin chiꞌin ndo ña na ndakoo ndo ma itiꞌ Cristu, ta kìꞌvi ndo jaꞌa ndo ma ña kini chiꞌin ma ña tondo?, kùuni ndo. ¡Na väꞌaꞌ yi!
\v 16 ¿A tükuii chaꞌa ndo kuenda ña ma ora ndòꞌiin iin raꞌii chiꞌin iin ña tondo, ninduvi vi ndàkuu vi iin kuñuni? Vati ndava nda nuu ma tutu Ndioo teꞌen kàꞌan yi: “Ninduvi vi ni ndakuu vi iin kuñuni”, kàti yi.
\v 17 Yakan va tu ndyoꞌo cha ndōꞌiin ndo chiꞌin ma Rachaꞌnu Ndioo, juuni kùuni yi kaꞌan yi ña, iin kuñuni kùu ndo chiꞌin ma Rachaꞌnu Ndioo ndia, ti cha ndōꞌiin ma anima ndo chiꞌin ra.
\p
\v 18 Yakan va na jaña ndo ña kiꞌvi ndo chiꞌin ma nda ndian ni kùuni, takua kìꞌvi ndo chiꞌin ma ñivi ñaꞌa tondo a ma ndian yüvi ñasiꞌi ndo. Vati ma ndian jàꞌa takan, iin kuati kaꞌnu kùu yi kuenda juuni ma kuñu na.
\v 19 ¿A tükuii chàꞌa ndo kuenda ña ma kuñu ndo kùu yi takua kùu ma veñuꞌu kaꞌnu nuu ìyo ma Tati Ií Ndioo ña chāꞌa ma Rachaꞌnu Ndioo nuu ndo? Vati na tüvi chàꞌnda maa ndo tiñu nuu ndo chaꞌaꞌ ma kuñu ndo.
\v 20 Ti ma Rachaꞌnu Ndioo kùu ra ña chāꞌa ra ña na koo ma Tati Ií ra chiꞌin ndo, chaꞌaꞌ ña yaꞌaga yaꞌvi tiaꞌvi ma Cristu ora chīꞌí ra chaꞌaꞌ ndo. Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña ìyo yi ña jakaꞌnu ndo Ndioo chaꞌaꞌ ndisaa ma tiñu vaꞌa ña jàꞌa ndo chiꞌin ma kuñu ndo, vati kuenda maa ra kùu ndo vitin.
\c 7
\s Paulu kàtituꞌun ra naja kua ìyo yi ña tàndaꞌa ma ñivi
\p
\v 1 Vitin va ni yaꞌi katituꞌun ndikoi nuu ndo naja kua kùuni ndo ndakatuꞌun ndo nui nuu ma tutu tāchi ndo. Ndicha ti vaꞌaga kùu yi kuenda ma ndraꞌii ña tu tüvi koo ñasiꞌi ndra.
\v 2 Va ma kuati kùu yi ña ma ndraꞌii kìꞌvi ndra chiꞌin ma ñivi ñaꞌa tondo, ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña vaꞌaga ña na koo ma ñasiꞌi maa ndra, ta ma ñivi ñaꞌa, vaꞌaga ña na koo ma ii vi ndia. Ta takan töve kìꞌvi na tichi kuati chiꞌin inga ñivi.
\v 3 Yakan va taku ma ndraꞌii, ìyo yi ña kuꞌva ndra ma ña kùuni ma ñasiꞌi ndra, ta ma ñivi ñaꞌa kùu ñasiꞌi ndra, ìyo yi ña kuꞌva vi ma ña kùuni ma ii vi ndia.
\v 4 Vati ma ñivi ñaꞌa, na küu kaꞌnda maa vi tiñu nuu vi chaꞌaꞌ ma kuñu vi, ti kuenda ma ii vi kùu yi. Ta ni ma ndraꞌii na küu kaꞌnda maa ndra tiñu nuu ndra chaꞌaꞌ ma kuñu ndra, ti kuenda ma ñasiꞌi ndra kùu yi ndia.
\v 5 Yakan va koto käti ndo ña na küu kusu ndo chiꞌin ma ñasiꞌi ndo, ta ni ndyoꞌo ñivi ñaꞌa juuni koto käti ndo takan chiꞌin ma ii ndo ndia. Kùu kaꞌan ndo takan, va tu cha jāndoꞌiin tuꞌun jiꞌna ndo ña ni jaꞌa ndo takan kuenda ma uvi uni kivini kuenda ña kiꞌvi ndo kaꞌan ndo chiꞌin ndisaa tuꞌun ndaa kuenda Ndioo. Va ma ora cha yāꞌa, tajan ìyo yi ña ndoꞌiin ndiko ndo chiꞌin ma ñasiꞌi ndo. Takan ìyo yi ña jaꞌa ndo, ti koto kiꞌvi ma kuiꞌna ma tichi kuñu ndo, ta kùuni ndo kiꞌvi ndo chiꞌin nda ndian nikuuni ndia.
\p
\v 6 Ndisaa ma tuꞌun kàꞌin iꞌya, kùu yi kuenda ña chùndayuꞌi ndo, ta tüvi kàꞌin chiꞌin ndo ña na jaꞌa ndo yi tuva tüvi kùuni ndo jaꞌa ndo yi ndia.
\v 7 Yuꞌu, kùuni̱ ña ndisaa ndo na koo maꞌiin ndo takua ìyo yuꞌu ña tüvi ìyo ñasiꞌi̱, va chìtoi ña töve takan ni kuu yi, ti siin siin kùu ma ñamani ña chàꞌa ma Ndioo nuu taꞌiiꞌiin yo.
\p
\v 8 Ta juuni kùuni̱ ña na vaꞌaga ña na tändaꞌa ma ndra yoko, ta juuni töve tàndaꞌa ndiko ma ñivi ñaꞌa ña kìndoo ndaꞌvi ndia, ikan na koo na takua ìyo yuꞌu, kùuni̱.
\v 9 Va tu kündee ndo, tiá vaꞌa ña na tandaꞌa ndo, koto kùuni ndo kiꞌvi ndo chiꞌin nda ndian nikuuni, yakan ti iin kuati kaꞌnu kùu yi.
\p
\v 10 Va yuꞌu kàꞌin chiꞌin ndo, ña yöve tuꞌun mai kùu ma ña kàꞌin, ti tuꞌun Ndioo kùu yi, ña ma nda ndian nikuuni ña cha tāndaꞌa, na tüvi ìyo yi ña ndakoo ndo ma taꞌan ndo.
\v 11 Ta tu ndàkoo vi ma ii vi, vaꞌaga ña na ndakimani taꞌan vi ta ndoꞌiin ndiko vi chiꞌin ndra. Ta tu küuni vi, tajan vaꞌaga ña na kindoo ndaꞌvi maa vi ta tüva koo ma ii vi ndia. Ta juuni takan kùu yi chiꞌin ma ndraꞌii ña na tüvi ìyo yi ña ndakoo ndra ma ñasiꞌi ndra ndia.
\p
\v 12 Ta vitin va ni kaꞌan ndioi nuu inga tuku ndo chaꞌaꞌ ña chànini̱ mai, ta yüvi tuꞌun chàꞌa ma Rachaꞌnu nui kùu yi, ña tu iin ra yani yo ña chìnuni, ta ma ñasiꞌi ra iin ña tüvi chìnuni kùu ña, juuni na küu ndakoo ra ña, tuva cha chāꞌa ña tuꞌun nuu ra ña kùu kundaka ra ña vaji iin ra chìnuni kùu ra.
\v 13 Ta tu iin ña chìnuni, ndaka ña iin ra tüvi chìnuni, indukuni na töve vaꞌa ndàkoo ña ra, tuva cha chāꞌa ra tuꞌun nuu ña, ña kùu kundaka ra ña vaji iin ña chìnuni kùu ña ndia.
\v 14 Takan kàti̱ chiꞌin ndo, vati tu iin ña chìnuni ndàka ña iin ra tüvi chìnuni, ni ndakuu ií ra jàꞌa ma Rachaꞌnu, chaꞌaꞌ ña ndoꞌiin ra chiꞌin ma ña chìnuni. Ta tu iin ña tüvi chìnuni ndaka ña iin ra chìnuni, juuni ni ndakuu ií ña, chaꞌaꞌ ña ndàka ña ma ra chìnuni ndia. Yakan va ma ora ni koo ndio ma seꞌe vi, juuni ni jandaku ií ma Rachaꞌnu Ndioo ma seꞌe vi, vaji kùu na seꞌe ma ndian töve chìnuni.
\v 15 Va tu iin ra tüvi chìnuni yaꞌa janini ra ña kùuni ra ndakoo ra ma ña kùu ñasiꞌi ra ña chìnuni, na kuꞌva ña ña na kee ra kuꞌun ra. Ta indukuni kùu yi tuva iin ña tüvi chìnuni yaꞌa jànini ña, ña kùuni ña ndakoo ña ra, na kuꞌva ra ña na kee ña kuꞌun ña ndia. Tu takan taꞌan chiꞌin ma ndian tandaꞌa ndian chìnuni, töve janini na ña koo na chiꞌin ma ndian tandaꞌa chiꞌin na endeeni. Vati Ndioo kāchin ra ndo kuenda ra, ti kùuni ra ña na koo vii ndo chiꞌin taꞌan ndo.
\v 16 Yakan va taku ndyoꞌo ñivi ñaꞌa ña chìnuni, takan ìyo yi ña koo vii ndo chiꞌin ma ndra kùu ii ndo ña tüvi chìnuni, ti tüvi chìto ndo tuva kùu jakakú ndo ra, chaꞌaꞌ ña kùu ndo ñivi ñaꞌa chìnuni. Ta juuni takan ìyo yi ña koo vii ma ndra chìnuni chiꞌin ma ñasiꞌi ndra ña tüvi chìnuni, ti tüvi chìto ndo tuva kùu jakakú ndo ña chaꞌaꞌ ña kùu ndo ma ndra chìnuni.
\p
\v 17 Yakan va na tüva kùu, jin ndian tandaꞌa kùu ndo a töve, va ìyo yi ña koo vii ndo naja kua kùuni ma Rachaꞌnu ña koo ndo, ta naja kua kùu ndo ma ora kāchin ra ndo. Tandiꞌi ma tuꞌun iꞌya, kàtituꞌin yi nuu ma ndian chìnuni ta nuu ñuu kuàꞌin, ikan na jachiꞌin na yi.
\v 18 Ta tu ìyo nda yo kùu ndraꞌii ña kāchin Ndioo ña cha tāꞌnda ma ñii nuu ika, koto jäꞌani ndra ña ndra yüvi taꞌnda ñii nuu ika kùu ndra. Ta tu ìyo nda yo kāchin Ndioo ña takäꞌan taꞌnda ma ñii nuu ika, na tüvi ìyo yi ña jakuuni ndra jaꞌa ndra yi tuva tüvi chàtaꞌani ndra jaꞌa ndra yi ndia.
\v 19 Vati taku kuenda Ndioo, na tüva kuu tuva taꞌnda ma ñii nuu ika yo a tüvi, ti ma ña kùuni ra kuu yi ña na jachiꞌin yo ma ña kàꞌan ra.
\v 20 Yakan va taꞌiiꞌiin yo ìyo yi ña ndoo yo koo yo takua kùu yo ma ora kāchin Ndioo yo.
\v 21 Vati tu kùu ndo ma ndian kùu musu ña tüvi niꞌi ma yaꞌvi, ma ora kāchin ma Rachaꞌnu Ndioo ndo, na näkanini ndo chaꞌaꞌ yi, vati tu chaa iin tiempu ña kuu kee nuna ndo, na nanduku ndo itiꞌ vaꞌa tiá jaꞌa ndo yi.
\v 22 Vati taku maa yo kāchin ma Rachaꞌnu Ndioo yo ora kùu yo musu ma inga na niku, va ma vitin kùu yo ndian chàkuu nuna kuenda ra ña jàkakú ra yo nuu ma kuati jàꞌa yo. Ta indukuni kua ikan kùu yi chiꞌin maa yo tüvi kùu musu na niku, ta vitin kāchin ra yo kuenda ña na ndakuu yo ndian kùu musu ma Rachaꞌnu Cristu.
\v 23 Ti ma Rachaꞌnu Ndioo, yaꞌaga yaꞌvi tīaꞌvi ra chaꞌaꞌ ndo, ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña kùuni ra ña na kuu ndo musu ra, ta tüvi kuꞌva ndo ndo kuenda ña kùu ndo musu ma ñivi ñuñivi.
\v 24 Yakan va ndyoꞌo yani ndian chìnuni, yuꞌu chànini̱ ña na ndoo yo koo yo takua kùu yo ma ora kāchin ma Rachaꞌnu Ndioo yo kuenda ra.
\p
\v 25 Va taku kuenda ma ndian takäꞌan tandaꞌa, na tüvi ìyo nïꞌiin tuꞌun ña kàꞌin kuenda ma Rachaꞌnu nuu na, va juuni kùu katituꞌin ma kua chànini̱ kuenda na, chaꞌaꞌ ña kùi iin ra ìyo tundeeni vaꞌa chiꞌin Ndioo, ti kūndaꞌvini ra yuꞌu.
\v 26 Yakan va yuꞌu kati̱ ña vaꞌaga ña na ndoo yo koo yo takua kùu yo ma ora kāchin ma Rachaꞌnu Ndioo yo, chaꞌaꞌ ña ndetiñu ña ìyo yo ma tiempu iꞌya ma vitin.
\v 27 Yakan va ndyoꞌo yani ndian cha ìyo ñasiꞌi ndo, vaꞌaga ña na nänduku ndo naja kua ndakoo ndo ña. Ta tu ndra tüvi ñasiꞌi, vaꞌaga ña, na tändaꞌa ndo ndia.
\v 28 Ndicha ti na yüvi kuati kùu yi tuva tàndaꞌa ndo, ta juuni na yüvi kuati kùu yi tuva tàndaꞌa ma ñivi ñaꞌa ndia. Va ma tiempu yaꞌa ndetiñu ni kuu yi tiá itiꞌ nuu, ta ma ndian tàndaꞌa ni ndeꞌe na tundoꞌo ma ñuñivi iꞌya. Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña kàꞌin chiꞌin ndo ña na tändaꞌa ndo, ti tüvi kùuni̱ ndeꞌe ndo ma tundoꞌo ikan.
\p
\v 29 Yakan va ndyoꞌo yani ma ña kùuni̱ kaꞌin chiꞌin ndo kùu yi ña tiania tiempu kùu yi ña kìndoo yo koo yo ma ñuñivi iꞌya. Yakan va nda ma kivi iꞌya ta itiꞌ nuu, taku ndyoꞌo, ndra cha tāndaꞌa, na tüvi ìyo yi ña yaꞌa nakanini ndo chaꞌaꞌ vi.
\v 30 Ta juuni taku ma yo yaꞌa ndaꞌvi kùuni, na sii kuuni na takua kùu ndian sii kùuni, ta ma ndian sii kùuni ta ndiakan na kùuni na kua ndian yaꞌa ndaꞌvi kùuni. Ta maa yo jàta ndatiñu, na tüvi ìyo yi ña yaꞌa sii kuuni ndo chaꞌaꞌ ma ndatiñu na ndia.
\v 31 Ta indukuni takan kùu yi, chiꞌin maa yo nànduku naja kua koo vaꞌa yo itiꞌ nuu, vati na tüvi ìyo yi ña yaꞌa nakanini yo chaꞌaꞌ yi, ti ma ñuñivi ña ìyo yo iꞌya, chani chaa ma tiempu ña ni naa yi ndia.
\p
\v 32 Takan kàꞌin chiꞌin ndo, ti na tüva kuuni̱ ña nakanini ndo chaꞌaꞌ ma ña ìyo ma ñuñivi iꞌya. Vati taku ma ndra tüvi nī tandaꞌa, ndrakan chìtuꞌun ndra chaꞌaꞌ tiñu ma Rachaꞌnu, ta naja kua kùu jakuu ndra ma ña kùuni ra ndia.
\v 33 Va tu ma ndra cha tāndaꞌa kùu ndo, tajan ikan nakanini ndio ndo chaꞌaꞌ ña naja kua kùu naniꞌi ndo ma kua koo vaꞌa ndo ma ñuñivi iꞌya, ta chaꞌaꞌ ña naja kua jaꞌa ndo ta kìndoo vaꞌa ndo chiꞌin ma ñasiꞌi ndo.
\v 34 Yakan va ìyo uvi nuu ma kua chànini ra. Ta juuni kua ikan kùu yi chiꞌin ma ñivi ñaꞌa ña kìndoo ndaꞌvi, ta ma ñivi ñaꞌa ña tüvi nī tandaꞌa, ti vikan endee chìtuꞌun vi chaꞌaꞌ ma ña kùuni ma Rachaꞌnu, ta chaꞌaꞌ ña naja kua kùu koo ií vi chiꞌin kuñu vi, ña jàkaꞌnu vi ra chiꞌin ndisaa anima vi. Va taku ma ñivi ñaꞌa ña cha tāndaꞌa, ti vikan nàkanini vi chaꞌaꞌ ña naja kua kùu jaꞌa vi ta naniꞌi vi naja kua koo vaꞌa vi ma ñuñivi iꞌya, ta naja kùu jaꞌa vi kuenda ña na kindoo vaꞌa vi chiꞌin ma ndra kùu ii vi ndia.
\v 35 Vati chiꞌin ma tuꞌun kàꞌin nuu ndo iꞌya, na tüvi kàꞌin yi kuenda ña jànini̱ ndo, vati kàꞌin yi nuu ndo, ti chìtoi ña iin ña vaꞌa kùu yi kuenda ña na naniꞌi ndo naja kua kuu koo ndo ndian iñuꞌu, ta naja kùu tiin vaꞌa ndo ma itiꞌ kuàꞌan ma Rachaꞌnu, ta töve nàkanini ndo jakesiin ndo ndo ma itiꞌ ra.
\p
\v 36 Va tu ìyo yo chànini ña vaꞌaga ña na koo ii ma ñivi ñaꞌa seꞌe ndo, ti cha kua kuyatin ma kuiya ña koo ii vi, vaꞌaga ña na koo maa ma ii vi tuva takan chànini ndo. Vati yüvi kuati kùu yi tu tandaꞌa vi.
\v 37 Va tu ìyo yo chànini vaꞌa chiꞌin ndisaa anima ndo ña na kindoo maꞌiin ma ñaꞌa seꞌe ndo, juuni ña vaꞌaga kùu yi tu töve tandaꞌa ña ndia.
\v 38 Yakan va iin ña vaꞌa kùu yi tuva chàꞌa ndo ma seꞌe siꞌí ndo ña tandaꞌa vi, va iin ña vaꞌaga kùu yi tuva na küꞌva ndo vi ña tandaꞌa vi ndia.
\p
\v 39 Ta juuni taku ma ñivi ñaꞌa ña cha tāndaꞌa, na tüvi ìyo yi ña ndakoo vi ma ndra kùu ii vi, ora juuni kùu ndra, ndra ndito, va tu ma ndra kùu ii vi cha chīꞌí ndra, tajan cha ìyo vaꞌa ndiko vi ña kùu koo ndiko ma inga ii vi tuva kùuni vi, va nda tuva kùu ndra, ndra chìnuni tuꞌun Ndioo.
\v 40 Va yuꞌu chànini̱ ña vaꞌaga kùu yi kuenda ña tuva na köoga inga ii vi. Takan chànini yuꞌu, vati kua ikan kùuni ma Tati Ií Ndioo ìyo chiꞌi̱n.
\c 8
\s Paulu kàtituꞌun ra naja kua jaꞌa ma ñivi ña sokó na ña chàchi na kuenda ndioo yutun ña jàꞌa juuni maa na
\p
\v 1 Vitin va kùuni̱ katituꞌin nuu ndo naja kua jaꞌa ndo ña sòkó ndo ma ña chàchi ndo kuenda ma ndioo yutun. Ndicha vaꞌa ña, ndisaa yo ìyo chinituni kùunio chaꞌaꞌ ma ña jakaꞌnu yo. Ta vaji takan kùu yi kuenda yo, ìyo yi ña koto yo ña ma ña chìto yo jàꞌa yi ña yaꞌa jandotayi yo yo. Ta ñaꞌa töve tindee yi yo ña kuaꞌnu ndisaa yo chiꞌin yi. Va tu kùuni yo ndeꞌe yo ma ndian taꞌan yo ta chàꞌa yo tundeeni nuu na, ni kuaꞌnu vaꞌa ndisaa yo.
\v 2 Ta tu ìyo nda ndyoꞌo chànini ndo ña yaꞌa ìyo kuaꞌaꞌ chinituni ndo, kùuni ndo. Na tüvi ndicha tu takan chànini ndo, vati takäꞌan koo chinituni ndo kuenda ma tuꞌun ndaa, takua ìyo yi ña koo yi.
\v 3 Va Rachaꞌnu Ndioo cha nàkoto vaꞌa ra ndisaa ma ndian yaꞌa kùuni ndeꞌe ra.
\p
\v 4 Ta chaꞌaꞌ ña sòkó ndo ma ndayu chàchi ndo nuu ma ndioo yutun, chito vaꞌa yo ña na tüvi ndioo ndicha kùu ma yutun ikan. Vati cha chìto vaꞌa yo ña uvanuu Ndioo kùu ra ña ìyo ra, ta tüvi inga ra.
\v 5 Ta vaji kàti ma ñivi ña ìyo kuaꞌaꞌ nuu ndioo itiꞌ ni kuuni a ma nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya a ma andivi, ta ndiakan chànini na ña ìyo kuaꞌaꞌ nuu ndioo yo ta kuaꞌaꞌ nuu ra kùu chitoꞌo yo.
\v 6 Va taku maa yo, ti cha chàꞌa yo kuenda ña, uvanuu Tatá yo Ndioo kùu ra ña ìyo. Vati ma Rachaꞌnu Tatá yo kùu ra ma ra jātuvi ndisaa nakuyi, ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña ìyo yo kuenda ra. Ta juuni uvanuu chitoꞌo yo ìyo, rakan kùu ra ma Rachaꞌnu Jesucristu. Ta chaꞌaꞌ ra kùu yi ña ìyo ndisaa nakuyi ma ñuñivi iꞌya, ta chaꞌa rakan kùu yi ña ndito yo nda vitin.
\p
\v 7 Va na yüvi ndisaa yo ndian chìnuni chìto yo ma tuꞌun iꞌya. Vati tañu yo ìyo ndian takani jàkaꞌnu na ma ndioo yutun niku, ta nda vitin chànini na ña ma ndioo yutun ikan iin ña ndicha kùu yi. Yakan va ora chàchi na ma ndayu ña sòkó na kuenda yi. Ta tava yaꞌa vita ma anima na, yakan va jàndaꞌviñaꞌa yi na, ta chànini na ña jàndokini yi na jàꞌa ma ndayu ikan.
\v 8 Va taku ma Rachaꞌnu Ndioo, ti tüvi tìꞌi ra kuenda yo chaꞌaꞌ ña chàchi yo ma ndayu ikan a tüvi. Vati na yüvi chaꞌaꞌ ña chàchi yo ma ndayu ikan kùu yi ña ni ndakuu vaꞌaga yo, a ni ndakuu kiniga yo tuva tüvi chàcho yi ndia.
\v 9 Va ìyo yi ña jaꞌa ndo kuenda nuu ndo chiꞌin ma ña chànini ndo ña kùu jaꞌa ndo nda ña nikuuni, ti koto jakoyo ndo ma ndian vita anima ña chìnuni ma tuꞌun Ndioo ma tichi kuati.
\v 10 Vati tu ìyo nda yo chìnuni ña ndeꞌe ña kaꞌìin ndo chàchi ndo ma tichi ma veñuꞌu nuu kaꞌìin ma ndioo yutun, nditaꞌan ma ndian taꞌan ndo ña vita anima ña chìnuni ma tuꞌun Ndioo, ta juuni ndiakan ña chànini na ña ndokini na jàꞌa ma ndayu ikan, kìchaꞌa na ña chàchi na yi ndia.
\v 11 Yakan va tu takan chànini ndo jaꞌa ndo chaꞌaꞌ ña yaꞌa ìyo chinituni ndo, kùuni ndo, na yüvi ña vaꞌa kùu yi, ti jàꞌa ndo ña kōyo ma ndian vita anima tichi ma ña kini, vati ma Rachaꞌnu Cristu, juuni chīꞌí ra chaꞌaꞌ na ndia.
\v 12 Vati tu chaꞌaꞌ ma ña jàꞌa ndo jàꞌa yi ña jàkesiin yi ma ndian vita anima ma ikan na kiꞌvi na itiꞌ kini kuenda na, tajan kùuni yi kaꞌan yi ña iin kuati kaꞌnu kùu ma ña jàꞌa ndo kuenda ma Rachaꞌnu Cristu ndia.
\v 13 Yakan va tu chaꞌaꞌ ma ndayu chàchi̱ kùu yi ña jàꞌi ña na koyo ma ndian taꞌin ña chìnuni ma tichi kuati, tiá vaꞌa ña na kächigai ma ndayu ikan, ikan töve jàꞌi ña na koyo na ma tichi kuati.
\c 9
\s Ìyo ndatu ma ndra tatun Jesuu ndia
\p
\v 1 Yakan va cha chìto vaꞌa ndo ña kùu jaꞌi ña kakú nunai, ta kùi iin tatun Jesuu, ta juuni cha chìto ndo ña ndēꞌi ma Rachaꞌnu yo Jesuu ndia. Ta juuni ndyoꞌo kùu ma ndian kùu ma tiñu jàꞌi, ti chaꞌaꞌ tuꞌun kàtituꞌin kùu yi ña na chinuni ndo ma tuꞌun ra.
\v 2 Va ìyo ñivi ña chànini na ña yüvi ra tatun Jesuu kùi, kùuni na. Va taku kuenda maa ndo ti cha chìto vaꞌa ndo ña ndicha ña tatun ra kùi, vati jàndakui ndo ña na kùu ndo ndian chìnuni tuꞌun ma Rachaꞌnu, ta yakan jànaꞌa kachin yi ña ndicha ña kùi tatun ra.
\p
\v 3 Ta vitin va ni kaꞌan ndioi ma tuꞌun iꞌya kuenda ma ndian kàꞌan chatai:
\v 4 Taku yuꞌu ra kùu tatun Jesuu, ìyo yi ña kuꞌva ndo ma ña kachi̱ ta koꞌi.
\v 5 Ta juuni töve kuati kùu yi tuva tandaꞌi chiꞌin iin ñaꞌa ña chìnuni, takua ìyo ñasiꞌi ndra inga ma ndra kùu tatun Jesuu, ta ndra kùu yani ma Jesuu, ta Petuꞌ ndia.
\v 6 ¿A chànini ndo ña Bernabé ta yuꞌuni kùu ndi ña na tüvi ìyo yi ña kuꞌva ndo ña kachi ndi, chaꞌaꞌ ña tüvi jàña ndi ña jatiñu ndi chiꞌin ndaꞌaꞌ ndi?, kùuni ndo.
\v 7 ¿A yo kùu jatiñu saani ma tiñu jandaru, ta tiaꞌvi maa ndra chaꞌaꞌ ma ña kachi ndra?, kùuni ndo. ¿A nda ra jàtiñu tichi kuꞌu ta tàchi ra yutun tata, ta töve kùu kachi ra ma chiti run ora ni keta yi?, kùuni ndo. Ta indukuni takan kùu yi kuenda ma yo jakuenda mvechala, vati ìyo yi ña koꞌo ra ma lechi ri ora ìyo raꞌ ma ndika ri ndia.
\v 8 Ta koto näkanini ndo ña tuꞌun yuꞌu maani̱ kuu ma ña kàtituꞌin nuu ndo, vati ndava nda nuu ma tutu Ley Ndioo ña tāa Moisés, takan kàꞌan yi ndia.
\v 9 Ta teꞌen kàꞌan yi nuu yi: “Na väꞌa tiꞌi yo xikima yuꞌu ma jundiki ora jàtiñu ri ña chàñu ndri chata ma chiti trigu”, kàti yi. Va ma Rachaꞌnu Ndioo na tüvi kàꞌan ra ma tuꞌun ikan kuenda ma jundikini,
\v 10 vati juuni kàꞌan ra yi kuenda maa yo, chaꞌaꞌ ña na nanduku yo naja kua koo vaꞌa yo. Vati taku ma ndra taꞌvi ma ñuꞌuꞌ, kuenda ña tàchi ndra, jàꞌa ndra yi ti chìto ndra ña ni niꞌi ndra ma nii ma ora ni keta yi. Ta indukuni takan kùu yi chiꞌin ma ndian jàkoyo ma nii, ti cha chìto na ña ni kachi na yi ndia.
\v 11 Yakan va tu ndyuꞌu, takan jātiñu ndi chiꞌin ndo kuenda ña na chìnuni ndo ma tuꞌun Ndioo, juuni kua ikan ìyo yi ña tindee ndo ndyuꞌu jitu itaꞌvi nakuyi ndia.
\v 12 Ndicha ti ìyo yi ña tindee ndo inga ndra kùu tatun Jesuu, va ìyoga yi ña tindee ndo ndyuꞌu kua ndrakan.
\p Ta juuni chìto ndi ña iin ña vaꞌa kùu yi tu chikan ndi ma ña chìniñuꞌu ndi nuu ndo, va na küuni ndi jaꞌaga ndi yi, ti kùuni ndi jandeeni ndi, nda ni kuuni taꞌan chiꞌin ndi, ta takan na chaa ma tuꞌun vaꞌa chaꞌaꞌ Jesuu nuu ndo, ta nïꞌiin nakuyi töve chàsi nuu yi ma itiꞌ kua kuita kuati yi.
\v 13 Ta juuni cha chìto vaꞌa ndo ti taku ma ndian jàtiñu kuenda ma veñuꞌu kaꞌnu ñivi judíu, juuni nuu ma ndayu ña sòkó ma ñivi ña ìyo kuenda ma veñuꞌu ikan ìyo yi ña niꞌi na ma ña kachi na ndia. Yakan va kùuni yi kaꞌan yi ña ma ndian jàkuenda ma chito naá, nuu sòkó na ma kiti ña chàꞌni na kuenda Ndioo, juuni ìyo yi ña kachi na ma saꞌan ikan chaꞌaꞌ ma tiñu jàꞌa na ndia.
\v 14 Ta juuni maa ma Rachaꞌnu kùu ra ña kāꞌan ra ña tandiꞌi ma ndian chìnuni ña kàtituꞌun tuꞌun vaꞌa chaꞌaꞌ Cristu, ìyo yi ña juuni nuu ndian chìnuni tuꞌun ikan, ndeꞌe na ta kachi na ndia, kàti ma Rachaꞌnu.
\v 15 Va yuꞌu nïꞌiin chaꞌaꞌ takäꞌan ndakain ma ña chìniñuꞌi nuu ndo chaꞌaꞌ ma ña kàꞌin tuꞌun Ndioo, ta juuni töve tài tutu iꞌya nuu ndo kuenda ndàkain iin nakuyi nuu ndo ndia. Tu kuenda yuꞌu vaꞌaga tu kuvi̱ chaꞌaꞌ ma ña jaꞌi, ta ikan nïꞌiin na küu namaa na ma ña kaꞌnu jàꞌi ña katituꞌun saani̱ yi nuu ma ñivi ndia.
\p
\v 16 Vati tu yuꞌu kàtituꞌin ma tuꞌun Ndioo, na tüvi jaꞌi yi kuenda ña jandotayi̱ yuꞌu nuu ndo, ti ma Ndioo tāchi ra yuꞌu ña jaꞌi ma tiñu ikan. Va tu tüvi jàꞌi yi, ndaꞌvi kuuni̱ ti Ndioo ni jandeꞌe tundoꞌo nui tuva tüvi jàꞌi yi.
\v 17 Yakan va tu kàtituꞌin ma tuꞌun ra chaꞌaꞌ ña kua ikan kùuni mai jaꞌi yi, tajan ma Rachaꞌnu Ndioo ni kuꞌva ra ma yaꞌvi̱. Tatu töve kùuni̱ kaꞌin yi, va chaꞌaꞌ ña Ndioo tāchi ra tiñu iꞌya nui ña na kaꞌin yi, yakan va takan ìyo yi ña jaꞌi yi.
\v 18 Yakan va, ¿ndava kùu ma yaꞌvi̱ ña nìꞌi̱ chaꞌaꞌ ña kàtituꞌin ma tuꞌun Ndioo?, kùuni ndo. Va ma yaꞌvi̱ niꞌi̱ kùu ma ña chìsii animai ña kùuni̱ ora kàtituꞌun saani̱ ma tuꞌun vaꞌa Ndioo nuu ma ñivi, ta na tüvi chìkain nïꞌiin nakuyi nuu na chaꞌaꞌ ma tiñu jàꞌi, vaji cha takani kùu jaꞌi yi.
\p
\v 19 Vati taku yuꞌu, ti na tüvi kui musu nïꞌiin ñivi niku, va vitin cha kachi̱n kuenda kùi musu ndisaa ndo, ti takan kùu jakanai tiá kuaꞌaꞌ ñivi kuenda Ndioo.
\v 20 Vati ora kàtituꞌin nuu ma ñivi judíu, juuni jàꞌi ma kua takani jàꞌa na, ikan na kùu kichaꞌa na chinuni na tuꞌun chaꞌaꞌ Jesucristu. Ta ora kàtituꞌin nuu ma ndian ndikun chata ma ley ña tāa Moisés, juuni jàꞌi ma takua jàꞌa na, vaji tüvi chàꞌnda ma ley ikan tiñu nui, va takan jàꞌi ikan, takan kuu kichaꞌa na chìnuni na tuꞌun chaꞌaꞌ ma Jesucristu.
\v 21 Ta juuni ora kàtituꞌin yi nuu ma ndian yüvi judíu, ndian töve tìñuꞌu ma tuꞌun Ley Ndioo ña tāa Moisés, vati ma ña jàꞌi kuu ma takua jàꞌa na, ikan na kichaꞌa na chìnuni na tuꞌun chaꞌaꞌ ma Jesucristu. Ta ñaꞌa, tüvi kùuni yi kaꞌan yi ña töve tìñuꞌi ma tutu Ley Ndioo, chaꞌaꞌ ña ndìkun gai chata ma Rachaꞌnu Cristu chiꞌin ma tuꞌun ley ña jànaꞌa ra ndia.
\v 22 Ta ora kàtituꞌin yi nuu ma ndian tüvi chìnuni vaꞌa ma tuꞌun chaꞌaꞌ Jesucristu, ti ndian vita anima kùu na, indukuni jàꞌi ma takua jàꞌa ndiakan. Ta ndisaa yakan jàꞌi yi, chaꞌaꞌ ña kùuni̱ ña na kakú uvi uni na, tuva takan kùu yi.
\v 23 Jaꞌi tandiꞌi yakan, chaꞌaꞌ ma tuꞌun vaꞌa chaꞌaꞌ Cristu, ikan na sii kùuni̱ , ti juuni Ndioo chāꞌa ra ña na kuu katituꞌin yi.
\p
\v 24 Ta juuni cha chìto vaꞌa ndo, ti taku ma ndian chìnu, ìyo yi ña kunu niꞌi ndisaa na, va uvanuu na kùu ma ndian ìyo yi ña jakanaa. Yakan va indukuni kua ikan ìyo yi ña kunu niꞌi ndo kuenda ma Rachaꞌnu Ndioo, ikan na jakanaa ndo ra ndia.
\v 25 Vati taku ma ndian jàndovaꞌa na na kuenda ña kusiki taꞌan na chiꞌin inga na, ìyo yi ña nduvaꞌa kumi na ma kuñu na. Ta ndisaa yakan jàꞌa na yi, ti kùuni na jakanaa na ma korona ña kundii xini na ña kùu takua kùu ma ndaꞌa yutun ña numi kuiini xìi yi. Va taku maa yo ti jàndeeni yo chaꞌaꞌ ña kùuni yo jakanaa yo ma yaꞌvi yo ña endee töve ni chaa tiempu ña ni ndiꞌi yi.
\v 26 Vati taku yuꞌu, na tüvi chàtaꞌani̱ ña kunu mai takani tu töve chai ma nuu ndiꞌi yi. Ta juuni töve chàtaꞌani̱ ña kani̱ ña kusiki̱ chiꞌin chiki̱ tu töve vaꞌa nani ma chiki̱ kani̱ ti na küu jàkanai tuva takan jàꞌi.
\v 27 Ti ma ña jàꞌi kùu yi ña nduvaꞌa jandeꞌi tundoꞌo ma kuñui, chaꞌaꞌ ña kùuni̱ ña na jaꞌa yi takua kuuni mai. Vati tu tüvi jaꞌi ma takan, tajan kùuni yi kaꞌan yi ña na tüvi nda kuenda kùi, ti jañai ma itiꞌ Ndioo, vaji cha kātituꞌin ma tuꞌun ra nuu ma inga ñivi. Va yuꞌu, töve jàchiꞌi̱n yi kuenda juuni mai.
\c 10
\s Paulu jàkuninaa ra ma ndian jàkaꞌnu ma ndioo yutun
\p
\v 1 Ndyoꞌo yani koto näani ndo ma ña jāꞌa ma ndian kūu ñivi yo ndian chīyo tajiꞌna, ma ora tāndikun na kuàꞌan na ma chata viko ña ìyo sukun jāꞌa ma Rachaꞌnu. Vati tandiꞌi ndiakan kētachiyo na itiꞌ chata ma tañuꞌu jāꞌa ma Rachaꞌnu ma tiempu ikan.
\v 2 Ta takan kūu yi ña ma tiempu tāndikun na kuàꞌan na chata ma viko chiꞌin Moisés, nda ma tiempu ikan kùu yi ña ndōꞌiin na chiꞌin ra, ta ñaꞌa kùuni yi kaꞌan yi ña kūnduta na chiꞌin Moisés ma tichi tañuꞌu ta chiꞌin tañu viko ikan ndia.
\v 3 Ta juuni tandiꞌi ma ñivi ikan chāchi na ma ndayu vaꞌa ña Ndioo jātuvi ra kuenda na chiꞌin iin tiñu kaꞌnu.
\v 4 Ta juuni chiꞌin inga tiñu kaꞌnu, Ndioo chāꞌa ra ña chīꞌi na ma takuii vaꞌa ña kàna ma nuu ìyo kava ma tichi itiꞌ kuàꞌan na, ti takuii ikan kùu ma Cristu, vati maa ra kùu ra ña tīndee ra na, ikan na töve nayi taꞌan na ma nuu kuàꞌan na.
\v 5 Vati cha yati tandiꞌi ma ñivi jāchika na itiꞌ Rachaꞌnu Ndioo, vaji jānaꞌa ra kuaꞌaꞌ ndatu ra nuu na. Ta Ndioo töve sii kùuni ra ña jāꞌa na takan, yakan va ndisaa ndiakan, chīꞌí na ma tichi kuꞌu nuu chākunuu na.
\p
\v 6 Tandiꞌi ña kūu iꞌya, jànaꞌa yi ti na väꞌa jàꞌa yo ña nànduku yo ma ña kini takua jāꞌa ndiakan, ti koto taꞌan yo takua tāꞌan na.
\v 7 Yakan va koto jäkaꞌnu ndo ma ndioo yutun, takua jāꞌa kuaꞌaꞌ ma ndian kūu ñivi yo ña chīyo tajiꞌna niku. Vati ndava nda nuu ma tutu Ndioo teꞌen kàꞌan yi chata na: “Ma ñivi ikan, chāchi na, ta chīꞌi na, ta ora chīnu jàꞌa na takan, tajan kīchaꞌa ndio na tàchaꞌa na kuenda jàkaꞌnu na ma ndioo yutun”, kàti yi.
\p
\v 8 Ta koto kïꞌvi ma yo kùu ndraꞌii chiꞌin ma ñivi ñaꞌa yüvi ñasiꞌi ndra, ta ma ñivi ñaꞌa chiꞌin ma ndra yüvi ii vi ndia, ti kua ikan jāꞌa ma ndian kūu ñivi yo niku. Vati chaꞌaꞌ ña jāꞌa na takan kùu yi ña chīꞌí nda oko uni mii na iin kivini jāꞌa ma Rachaꞌnu Ndioo.
\v 9 Ta juuni na tüvi ìyo yi ña kiꞌin yo kuꞌva ma Rachaꞌnu Cristu, takua jāꞌa iin ma ndian kūu ñivi yo ndia. Vati chaꞌaꞌ ña takan jāꞌa na, yakan va jāꞌa ma Rachaꞌnu ña na kachi ma koo na, ta chīꞌí na ndia.
\v 10 Ta koto käꞌantiꞌini ndo chata ma Rachaꞌnu, takua jāꞌa na ndia, vati chaꞌaꞌ ña takan jāꞌa na, yakan va tāchi ra ma tati jàkuu tiñu nuu ra ña na kaꞌni yi na.
\p
\v 11 Ndisaa ña tāꞌan ma ndian kūu ñivi yo ndian chīyo tajiꞌna, jànaꞌa yi nuu yo naja kua jāꞌa ma Rachaꞌnu Ndioo. Ta tāa ra yi nuu ma tutu ra kuenda ña kindoo yi chiꞌin yo ndian ìyo ma kivi nuu ndiꞌinia, ikan na koo tuꞌva yo chiꞌin ma tuꞌun ra.
\v 12 Yakan va iin nda ndyoꞌo chànini ndo ña cha ìyo vaꞌa ndo, kùuni ndo, tiá vaꞌa ña na jaꞌa ndo kuenda nuu ndo, koto jandiꞌi ra nuu ndo ndia.
\v 13 Vati ña na koto ndo ña ndisaa ma kuati ña kùuni ndo koyo ndo tichi, indukuni kùu yi chiꞌin ma kuati ña kùuni koyo tichi nda ndian nikuuni ìyo ma ñuñivi. Ta ndicha vaꞌa ti Ndioo ìyo tundeeni ra chiꞌin ndo, yakan va ndisaa tiempu ña kùunio koyo yo tichi ma kuati ikan, töve chàꞌa ra ña kùu yi tiá kaꞌnu kua kuu jandeeni yo, vati juuni jànaꞌa ra itiꞌ vaꞌa nuu kuu kakú yo tichi yi, ikan na kuu jandeeni yo yi.
\p
\v 14 Yakan va ndyoꞌo yani ma ndian yaꞌa kùuni̱ ndeꞌi, kàtituꞌin nuu ndo ña na numini jaña ndo ña jàkaꞌnu ndo ma ndioo yutun.
\v 15 Ta chìtoi ña kùu ndo ndian ìyo chinituni vaꞌa, yakan va na kaꞌan ndo chiꞌi̱n tu ndicha kùu ma ña ni kàꞌin chiꞌin ndo.
\v 16 Vati taku ora chàꞌa yo taꞌvindioo nuu ma Rachaꞌnu Ndioo, ma ora ni koꞌo yo ma kopa vinu ií ña kùu ma nii Cristu, ikan kùu ma nuu ndòꞌiin yo chiꞌin ma ndian chìnuni ña ìyo kuenda Cristu, ti chāti ra nii ra chaꞌaꞌ ma kuati yo. Ta taku ma ora chàꞌnda kuatio ma paan ña ni kachi yo ña kùu kuenda kuñu Cristu, ma ikan juuni jànaꞌa yi nuu yo ña ndòꞌiin yo chiꞌin ma kuñu ra ndia.
\v 17 Yakan va vaji kuaꞌaꞌ ñivi kùu yo, va ndisaa yo ndàkuu yo iin ñivini chaꞌaꞌ ña chàchi yo iin paani.
\p
\v 18 Na kukuꞌuni ndo takua jāꞌa ma ñivi ñuu Israel niku, vati ndiakan chàchi na ma saꞌan ña chàꞌni na ta sòkó na nuu ma chito naá kuenda jàkaꞌnu na ma Rachaꞌnu Ndioo, ikan na ndoꞌiin na chiꞌin ra, ta kùu na iin ñivini ndia.
\v 19 Va chiꞌin ma tuꞌun ña kātituꞌin nuu ndo iꞌya, na tüvi kùuni̱ kaꞌin ña chànini̱ ña ìyo nda kuenda ma ndioo yutun, ta juuni töve chànini̱ ña ìyo nda kuenda ma saꞌan kiti ña sòkó na nuu yi ndia, takua chànini ndiakan.
\v 20 Takan kàtituꞌin nuu ndo, vati ìyo ma yo tüvi chìnuni tuꞌun Cristu ña, juuni sòkó na yi kuenda ña jàkaꞌnu na ma tati xaan ikan, ta yüvi nuu ma Rachaꞌnu Ndioo, ta yakan tüvi kùuni̱ jaꞌa ndo yi. Yakan va kàtituꞌin yi nuu ndo.
\v 21 Vati na küu koꞌo ndo ma vinu ña kaꞌìin tichi copa ma Rachaꞌnu, tuva juuni chìꞌi ndo ma vinu ña kaꞌìin tichi copa ma tati xaan ndia, ta juuni na küu kunandi ndo mesa ma Rachaꞌnu, tuva juuni chùnandi ndo mesa ma tati xaan ikan ndia.
\v 22 Ta juuni, ¿a vaꞌa tu jaꞌa ndo ña ndoxaani ma Rachaꞌnu Ndioo chiꞌin yo chaꞌaꞌ ma ña kini ña jaꞌa yo?, kùuni ndo. ¿A chànini ndo ña ìyo tiaga ñandee ndyoꞌo kua maa ra?, kùuni ndo.
\s Kùu jaꞌa yo nda ña kùuni maa yo, va ìyo yi ña ndakimani yo ma inga ñivi ndia
\p
\v 23 Ndicha ña ìyo ma yo kàꞌan ña kùu jaꞌa yo nda ña kùuni maa yo, kàti yo, va na yüvi ndisaa yi kùu tindee yi yo ti tüvi chàꞌa yi tundeeni yo chiꞌin taꞌan yo.
\v 24 Ta na tüvi ìyo yi ña nanduku yo ña vaꞌa kuenda juuni maa yo, vati vaꞌaga ña na nanduku yo ña vaꞌa kuenda inga ma ñivi taꞌan yo.
\p
\v 25 Ta na kachi ndo tandiꞌi nuu ma saꞌan ña kuyaꞌvi ma vetoꞌo, ta na näkanini ndo tuva saꞌan ña cha sōkó na nuu ndioo yutun kùu yi, a töve.
\v 26 Takan kàti̱ chiꞌin ndo, ti maa ma Rachaꞌnu Ndioo, kùu ra ma chitoꞌo ma nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya chiꞌin ndisaa ña ìyo nuu yi ndia.
\p
\v 27 Tatu ìyo iin ma ndian tüvi chìnuni ña jainvitaa na ndo ña na kuꞌun ndo kukachi ndo chiꞌin na ma veꞌe na, na kuꞌun ndo tuva kùuni ndo, ti kuu kachi ndo nda nuu ndayu nikuuni, vaꞌa ga ña na töve ndakatuꞌun ndo tuva ndayu ña cha sōkó na nuu ndioo yutun ña jàkaꞌnu na kùu yi a töve.
\v 28 Ta vitin tu ìyo inga nda yo jainvitaa ndo ma veꞌe na, tajan ma ora ni kachi ndio ndo, kàtituꞌun ndio na nuu ndo ña ma ndayu ña cha sōkó na nuu ma ndioo yutun kùu yi, kati na. Tu takan kùu yi vaꞌaga ña na kächi ndo yi, ti koto jaꞌa ndo ña na väꞌa kùuni ndian kàꞌan yi nuu ndo.
\v 29 Ta ma tuꞌun ña, já kātituꞌin iꞌya ña chaꞌaꞌ ña kacho ma saꞌan, ti vaji tüvi kuati kùu yi kuenda ndo va kuenda inga na, chïto a kuati kùu yi kuenda na.
\p Ta tu takan taꞌan chiꞌi̱n vaꞌa ga ña töve kachi yi, ikan na töve tiso na kuati nui chaꞌaꞌ yi, jin ma ña vaꞌa kùu yi kuendai tu kachi yi, va iin ña yaꞌa ika kùu yi kuenda ma chìnituni ndiakan.
\v 30 Ta tu yuꞌu chàꞌi taꞌvindioo chaꞌaꞌ ma ña ni kachi̱, ¿ta naja kàꞌan ma ñivi ña yüvi ña vaꞌa kùu ma ña jàꞌi?, ta kuenda yuꞌu kùu yi iin ña vaꞌa jaꞌi kùuni̱ kuenda ma Ndioo.
\v 31 Yakan va tuva chàchi ndo, a chìꞌi ndo, a jàꞌa ndo inga tuku tiñu vaꞌa, na jaꞌa ndo yi va kuenda ña jàkaꞌnu ndo ma Rachaꞌnu Ndioo.
\v 32 Ta koto jänaꞌa ndo nuu ma ñivi nïꞌiin nakuyi ña tüvi vaꞌa chànini na, ikan na tïso na kuati ndo chaꞌaꞌ yi, ni nuu ma ndian judíu, ni nuu ma ndian yüvi judíu, ta ni nuu ma ndian ìyo kuenda ma veñuꞌu Ndioo ndia.
\v 33 Vati yuꞌu vaꞌaga ña na nandukui naja kua koo sii ma ndisaa ñivi chiꞌin ndisaa ma ña jàꞌi, ta tüvi jàꞌi ma ña chàtaꞌani mai a ma ña vaꞌa kuendai chànini̱, ikan na kuu niꞌi na nuu kakú na.
\b
\c 11
\p
\v 1 Yakan va na jaꞌa ndo ma takua jàꞌi, ti yuꞌu juuni takan jàꞌi ma takua jàꞌa Cristu ndia.
\s Ndisaa naja kua jàꞌa ma ñivi ñaꞌa ña ìyo kuenda Ndioo
\p
\v 2 Yakan va yuꞌu chisii̱ ta tìñuꞌi ndo, vati chàkuꞌuni ndo yuꞌu chaꞌaꞌ ndisaa ma nakuyi jàꞌa ndo, ta chaꞌaꞌ ña cha kīchaꞌa ndo jàchinu ndo ma tuꞌun vaꞌa ña kātituꞌin nuu ndo.
\v 3 Va ma ña kùuni̱ ña koto ndo, kùu yi ña ma Rachaꞌnu Cristu, kùu ra ra kuxini nuu ndisaa ma ndraꞌii, ta ma ndraꞌii kùu ndra iin ndra kuxini nuu ñasiꞌi ndra, takua ma Rachaꞌnu Ndioo kuxini ra nuu ma Cristu ndia.
\v 4 Vati tu iin raꞌii chàsi ra iin nakuyi xini ra ma ora kàꞌan ra chiꞌin Ndioo, a ora kàꞌan ra ma tuꞌun Ndioo nuu ma inga ñivi, kùuni yi kaꞌan yi, ti tüvi tìñuꞌu ra ma ra kùxini ra, vati chàsi ra ma xini ra ora jàꞌa ra takan.
\v 5 Ta indukuni kùu yi tuva ìyo ñivi ñaꞌa ña tüvi chàtaꞌani vi kasi vi xini vi ora kàꞌan vi chiꞌin Ndioo, a ora kàꞌan vi ma tuꞌun ra nuu ma inga ñivi, juuni kùuni yi kaꞌan yi ña töve tìñuꞌu vi ma ra kùu ii vi chaꞌaꞌ ma ña jàꞌa vi ndia. Indukuni kùu yi tuva sokon teꞌe vi ma ixi xini vi.
\v 6 Vati tu ìyo ñivi ñaꞌa, ña tüvi chàsi vi xini vi ma ora kàꞌan vi chiꞌin Ndioo, vaꞌaga ña na sokon teꞌan ma ixi xinian tuva takan kùunian jaꞌa ña. Va tuva kanuu ña, ña sokon teꞌan yi kùunian, tajan na kasi ndioan yi tuva takan.
\v 7 Va taku ma ndraꞌii, ti na tüvi nuva jàꞌa ndra ña kasi ndra xini ndra, vati Ndioo jātuvi ra ndra ña kùu ndra takua kùu maa ra, ti ma xinaꞌñu ra kùu ndra. Ta ma ñivi ñaꞌa kùu vi ma xiñaꞌnu ma ndraꞌii ndia.
\v 8 Vati taku ma Rachaꞌnu Ndioo, ti tüvi nī javaꞌa ra ma raꞌii nunuu chiꞌin ma kuñu ma ñivi ñaꞌa, vati ma ñivi ñaꞌa kùu vi ña kūvaꞌa vi chiꞌin kuñu ma ndraꞌii jāꞌa ma Rachaꞌnu Ndioo.
\v 9 Yakan va cha chìto ndo ña tüvi nī kuvaꞌa ma ndraꞌii kuenda ma ñivi ñaꞌa, vati ma ñivi ñaꞌa kùu vi ña jāvaꞌa ma Rachaꞌnu Ndioo vi kuenda ma raꞌii.
\v 10 Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña ìyo yi ña kasi vi ma xini vi chaꞌaꞌ ma ndatu ña ìyo chiꞌin vi, ta ikan na kuu vi ndian iñuꞌu nuu ndeꞌe ndisaa ma tati jàkuu tiñu nuu Ndioo.
\v 11 Vati taku kuenda ma ndian chìnuni, töve vaꞌa ña chànini yo siin siin chaꞌaꞌ ma ndraꞌii chiꞌin ma ñaꞌa, vati nduvi grupu ìyo kuenda vi nuu Ndioo, ta nduvi ndiakan chìniñuꞌu na taꞌan na ndia.
\v 12 Ta vaji ndicha kuii ña ma Rachaꞌnu Ndioo jāꞌa ra ma ñivi ñaꞌa nunuu chiꞌin kuñu ma raꞌii, ta vitin ndisaa ma ndraꞌii cha kāku ndra nuu ma maꞌá ndra ndia. Va vaji takan kùu yi, va ma Rachaꞌnu Ndioo induku jātuvi ra ndisaa na.
\p
\v 13 Yakan va, ¿naja kua chànini ndo?, ¿a vaꞌani jaꞌa vi ña tüvi chàsi vi xini vi ma ora kàꞌan vi chiꞌin Ndioo?, kùuni ndo.
\v 14 Töve vaꞌa, ti juuni cha chìto vaꞌa yo ña ma ndraꞌii ña chàtaꞌani jakuaꞌnu ma ixi xini ndra, jaꞌa maa ndra tukanuu nuu ndra, vati tüvi ìyo yi ña jaꞌa ndra takan.
\v 15 Va taku ma ñivi ñaꞌa, ti maa ma Rachaꞌnu Ndioo chāꞌa ña na koo nani maa ma ixi xini vi, ikan na kasi xini vi.
\v 16 Ta tu ìyo nda ndian tüvi chìnuni vaꞌa ma ña kàꞌan ndi vitin, tajan ìyo yi ña koto na ti ni ndyuꞌu, ta ni inga ma ñivi chìnuni, na tüvi nàkoto ndi ma inga kua takani jàꞌa ndi. Yakani kùu ma ña chìto ndi.
\s Paulu kàtituꞌun ra nuu ma ñivi ña na tüvi vaꞌa jaꞌa na ora kuxini na ña jàkaꞌnu na ma Rachaꞌnu
\p
\v 17 Ndyoꞌo yani vitin va kùuni̱ katituꞌin nuu ndo ña na tüvi vaꞌa jàꞌa ndo ora kùtiꞌvi ndo jàkaꞌnu ndo ma Rachaꞌnu Ndioo, vati ora jàꞌa ndo ña kutuꞌvi taꞌan ndo ìyo yi ña vii koo ndo, va na yüvi takan kùu yi, ti java viꞌa ndo kaꞌvi ndo jàꞌa yi.
\v 18 Vati ma ña nunuu ña chīnituꞌin, ña kàti ma ñivi, ti cha chàtaꞌani ndo kutiꞌvi taꞌan ndo kuenda ña jàkaꞌnu ndo ma Rachaꞌnu Ndioo, uvaa ña kuati kùu yi ña siin siin kùuni taꞌiiꞌiin ndo chiꞌin taꞌan ndo, ta chaꞌaꞌ ña jàꞌa ndo ma takan kùu yi ña nda mai chànini̱ ña ndicha kùu yi chiꞌin ndo ndia.
\v 19 Yakan va, ¿a vaꞌani jàꞌa ndo ña jàꞌa ndo takan?, kùuni ndo, ikan na kuꞌva yo kuenda nda ndian kùu ma ndian chìnuni vaꞌa ma tuꞌun Ndioo, ta nda ndian tüvi.
\v 20 Uvaa ña kuati kùu yi, chaꞌaꞌ ña kèsiin ndo ma ora kùtiꞌvi ndo ña kùxini ndo kuenda kùkuꞌuni ndo ma Rachaꞌnu, ta ma ña jàꞌa ndo ikan, ti na yüva ña kuxini vaꞌa ndo kùu yi kuenda ma Rachaꞌnu.
\v 21 Vati taku ma ora ni kachi ndo, ma ora ikan, taꞌiiꞌiin ndo ndaꞌa ndo ma ña ni kuxini ndo, ta ikan jan numini kìchaꞌa ndio ndo chàchi ndiꞌi ndo yi, ta ma ora chàa ndio ma inga meru ndo, tajan ndiakan kùu ma ndian kindoo chiꞌin soko jàꞌa ndo, vati ndiꞌi yi jàꞌa ndo. Ta ìyo inga ndo ña nduvaꞌa chìꞌi ndixi ta chìní ndo ndia.
\v 22 ¿A tüvi veꞌe ndo nuu kuiin ndo kachi ndo, ta koꞌo ndo?, ña jàꞌa ndo takan. Yakan va chiꞌin ma ña jàꞌa ndo iꞌya, jànaꞌa yi ña chàtuꞌun ndo ma ndian chìnuni tuꞌun Ndioo, ta nda ma ndian ndaꞌvi ña tüvi nuva koo nuu ndia. ¿A ìyo yi ña kaꞌin ña ndian vaꞌa kùu ndo chaꞌaꞌ ma ña jàꞌa ndo?, kùuni ndo. Na yüvi takan kùu yi.
\s Paulu kàtituꞌun ra naja kua ìyo yi ña jàkaꞌnu ma ñivi ora kuxini na ora chàkuꞌuni na ma Rachaꞌnu
\r (Mt 26:26-29; Mc 14:22-25; Lc 22:14-20)
\p
\v 23 Vati taku ma tuꞌun ña kàtituꞌin nuu ndo iꞌya, tuꞌun iꞌya kùu yi ña kātituꞌun ma Rachaꞌnu yi nui. Ta teꞌen kàꞌan yi: ma juuni ma chanikuaa ora kīꞌin ma Rachaꞌnu Jesuu ma paan, ma ora xīkoñaꞌa Juda ra.
\v 24 Ta ikan jan, chāꞌa ndio ma Rachaꞌnu Jesuu taꞌvindioo nuu ma Rachaꞌnu Tatá ra chaꞌaꞌ yi, tajan chāꞌnda kuati ra yi, ta teꞌen nākaꞌan ndio ra: “Na kachi ndo ma paan iꞌya, vati ñaꞌa kùu ma kuñui, vati ni kuvi̱ chaꞌaꞌ ndo. Takan ìyo yi ña jaꞌa ndo yi, ikan na kukuꞌuni ndo yuꞌu.”
\v 25 Takan kūu ta ora cha chīnu kuxini ndio ndra, tajan kīꞌin ra iin copa vinu, ta teꞌen nākaꞌan ra chaꞌaꞌ yi: “Na koꞌo ndo ma copa vinu iꞌya, vati chiꞌin ma copa iꞌya, jàchinui chiꞌin nii̱ ma tuꞌun chaa ña ndōꞌiin Ndioo chiꞌin ndo jàꞌa raꞌ. Takan ìyo yi ña jaꞌa ndo, ikan na kukuꞌuni ndo yuꞌu”, kàti Jesuu.
\v 26 Yakan va nani ma ora chàchi ndo ma paan ikan, a chìꞌi ndo ma vinu ikan, takan ìyo yi ña jaꞌa ndo ti yakan kàtituꞌun yi ña cha chīꞌi ma Rachaꞌnu chaꞌaꞌ ndo. Ta takan ìyo yi ña jaꞌa ndo nda kati chaa ma tiempu ña ni kichaa ndiko ra.
\s Paulu, kàtituꞌun ra naja kua ìyo yi ña jaꞌa yo ora kuxini yo ña jàkaꞌnu yo ma Rachaꞌnu
\p
\v 27 Yakan va tu tüvi vaꞌa jàꞌa yo ña tìñuꞌu yo ma Rachaꞌnu ma ora chàchi yo ma paan, ta ora chìꞌi yo ma copa vinu kuenda kukuꞌuni yo ma Rachaꞌnu, tajan yakan kùuni yi kaꞌan yi ña iin kuati kaꞌnu kùu ma ña jàꞌa yo chata ma kuñu, ta chata ma nii ma Rachaꞌnu ndia.
\v 28 Yakan va tuva chàchi yo ma paan ikan, ta chìꞌi yo ma copa ma vinu ikan, jiꞌna ìyo yi ña kiꞌin kuꞌva jiꞌna yo kuenda tuva ña vaꞌa kùu ña chànini yo chiꞌin anima yo, tajan jaꞌa ndio yo yi.
\v 29 Vati tu yüvi ña vaꞌa kùu ma ña chànini ndo chiꞌin anima ndo, ta chàchi ndo ma paan ta chìꞌi ndo ma vinu, ta ñaꞌa kùuni yi kaꞌan yi ña tüvi tiñuꞌu ndo ma kuñu ma Rachaꞌnu ora jàꞌa ndo takan. Ta ma Rachaꞌnu Ndioo, ni jakutuni ra ndo chaꞌaꞌ ma ña jaꞌa ndo.
\v 30 Yakan va chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña ìyo kuaꞌaꞌ meru ndo ña kuꞌvi, ta yaꞌa kukueꞌe kàa na, ta ìyo ndian cha chīꞌí ndia.
\v 31 Vati tu kiꞌin kuꞌva jiꞌna yo ma ña chànini yo chiꞌin anima yo ta tu vaꞌa kùu yo, tajan rakan na tüvi ìyo yi ña jandeꞌe ra tundoꞌo yo.
\v 32 Vati tu ma Rachaꞌnu tisokuati ra yo, ta jandeꞌe ra tundoꞌo yo, takan jàꞌa ra ti kùuni ra ña ndakuu yo ma ndian ndaa, ikan na töve jakutuni ra na, ta kuvi na endeeni takua ni taꞌan chiꞌin ndian tüvi chìnuni ña ìyo ma nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya.
\p
\v 33 Yakan va ndyoꞌo yani, taku ma ora kùtiꞌvi ndo ña ni kuxini ndo ora chàkuꞌuni ndo ma Rachaꞌnu, na kuatu jiꞌna ndo nda kati chàa ndiꞌi ma ndian meru ndo, tajan na kachi ndio ndo.
\v 34 Ta tu ìyo nda ndyoꞌo ña yaꞌa cha chisoko ndo, kùuni ndo, tajan vaꞌaga ña na kuꞌun ndo kukachi ndo ma veꞌe ndo, ti koto jandeꞌe ma Rachaꞌnu ma tundoꞌo ndo chaꞌaꞌ ña töve vaꞌa jàꞌa ndo ma ora ndòꞌiin ndo. Ta ìyo inga tuꞌun ña kùuni̱ ña koto ndo, va vaꞌaga ña na kuatui, ta kàtituꞌin yi nuu ndo ma ora ni kundeꞌi ndo.
\c 12
\s Ma Tati Ií Ndioo chàꞌa yi kuaꞌaꞌ nuu ndatu nuu ma ndian chìnuni tuꞌun Jesucristu
\p
\v 1 Ndyoꞌo yani vitin va kàtituꞌun kachi̱n nuu ndo, ikan na koto ndo ndisaa ndatu ña chàꞌa Tati Ií Ndioo nuu taꞌiiꞌiin yo.
\v 2 Taku ndyoꞌo ti cha chàꞌa vaꞌa ndo kuenda naja kua jāꞌa ndo ña kēñaꞌa ndo chàkuu ndo ña jākaꞌnu ndo ma ndioo yutun ña ñiꞌi, ma ora takäꞌan kùu ndo ma ndian chìnuni tuꞌun Jesucristu niku.
\v 3 Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña, vitin ni katituꞌun ndioi nuu ndo ña taku ma ndian kàꞌan chiꞌin ndatu ma ra kùu Tati Ií Ndioo, na küu kaꞌan tiꞌini na chata ma Rachaꞌnu Jesuu. Ta indukuni kùu yi tuva küu kàꞌan na ña iin ra yaꞌa kaꞌnu kùu ma Rachaꞌnu Jesuu, tuva tüvi ìyo ma Tati Ií Ndioo chiꞌin na ndia.
\p
\v 4 Vati taku ma ra kùu Tati Ií Ndioo, ti siin siin kua kàa ma ndatu ña chàꞌa yi nuu taꞌiiꞌiin yo, ta koto näkanini ndo ña kuaꞌaꞌ nuu tati kùu yi, vati uvanuu Tati Ií Ndioo kùu yi ña chāꞌa ndisaa yi nuu yo.
\v 5 Ta juuni vaji siin siin tiñu chāꞌa ma Rachaꞌnu nuu yo ña jàꞌa yo kuenda ma ndian chìnuni, va uvanuu ra kùu Rachaꞌnu ìyo.
\v 6 Ta ndicha ña vaji siin siin tiñu chāꞌa ma Rachaꞌnu Ndioo nuu yo ña jàꞌa yo, va uvanuu Ndioo kùu ra ña jàtiñu ndisaa tiñu ikan nuu tandiꞌi yo chiꞌin ma ndatu ña ìyo ra.
\v 7 Vati ma Rachaꞌnu Ndioo jànaꞌa ra nuu yo ña ìyo ma Tati Ií ra chiꞌin yo. Ta ma ndatu ikan kùu yi kuenda ña jàtiñu yo chiꞌin yi, ña tindee yi ndisaa ma ndian kùu taꞌan yo, ndian chìnuni.
\v 8 Vati iin yo, ìyo ma ndatu ma Tati Ií Ndioo chiꞌin, ña jàꞌa yi ña yaꞌa chìto na ña kàꞌan na. Ta juuni ìyo inga yo, ña juuni maa ma Tati Ií Ndioo chàꞌa yi ma ndatu ña jànaꞌa yi nuu yo, naja kua naniꞌi yo nakoto vaꞌa yo ma Ndioo.
\v 9 Ta juuni ìyo inga yo, niꞌi ña jaꞌa ma ndatu Tati Ií Ndioo ña na chinuni vaꞌa yo ma tuꞌun ra. Ta ìyo inga yo, ña chàꞌa ma Tati Ií ndatu ra nuu yo, kuenda ña jàndaꞌa yo ma ndian kuꞌvi.
\v 10 Ta ìyo inga yo, ña tìndee ma Tati Ndioo yo, ña na jaꞌa yo iin tiñu kaꞌnu ikan na ndeꞌe ma ñivi yi. Ta juuni ìyo inga yo ña tìndee ma Tati Ií Ndioo yo, ña na katituꞌun yo ma tuꞌun yuꞌu ra nuu ma inga na. Ta ìyo inga yo, ña tìndee ma Tati Ií ra yo, ña na koto yo tuva ndicha ña tuꞌun Ndioo kùu ma ña kàꞌan ma ñivi, a tüvi. Ta juuni ìyo inga yo ña tìndee ma Tati Ií, ña na kuu kaꞌan yo iin tuꞌun siin siin ña tüvi kùtunini inga ñivi yi. Ta juuni ìyo inga yo ña tìndee ma Tati Ií, ña kùu katituꞌun kachin niyi kùuni kaꞌan ma tuꞌun siin siin ikan nuu yo.
\v 11 Yakan va uvanuu ma Tati Ií ra, ña ìyo kùu yi ña chàꞌa yi siin siin ndatu ikan nuu taꞌiiꞌiin yo. Tajan takan jàꞌa yi chiꞌin taꞌiiꞌiin yi takua kùuni maa yi.
\s Tandiꞌi ma ndian chìnuni tuꞌun Ndioo, ndàkuu na iin ñivini
\p
\v 12 Ti taku ma kuñu yo, vati ìyo xini yo, ta ndaꞌaꞌ yo, ta chaꞌa yo, ta ndicha ña ìyo kuaꞌaꞌ ña kuati ìyo yi, va ndisaa yi kùu yi iin kuñuni. Ta kua ikan kùu yi chiꞌin Cristu ndia, ti vaji ìyo kuaꞌaꞌ nuu ma ñivi ra, va ndisaa na kùu na iin kuñuni.
\v 13 Ta juuni kua ikan kùu yi chiꞌin maa yo ña kùu yo ndian judíu a ndian yüvi judíu, a kùu yo ndian musu ña tüvi niꞌi yaꞌvi a ndian töve, vati nda ora jāꞌa ma Tati Ií Ndioo ña jākunduta ra yo, nda ma ora ikan kùu yi ña cha ndākuu yo iini kuñu Cristuni jāꞌa ma Tati Ií Ndioo, ti nuu taꞌiiꞌiin yo, Ndioo chàꞌa ra uvanuu ma Tati Ií ra ña na koo yi chiꞌin yo.
\p
\v 14 Vati taku ma kuñu yo, ti na yüvi iin nuuni ma kuñu yo kùu yi ña ìyo yi yo, ti kuaꞌaꞌ ña kuati kùu yi ña ìyo yi ma kuñu yo.
\v 15 Ta tu ma chaꞌa yo kàti yi ña na yüvi iki kuñu yo kùu yi, chaꞌaꞌ ña na yüvi ndaꞌaꞌ yo kùu yi kàti yi, na yüvi ña ndicha kùu yi, ti vaji kàꞌan yi ma takan, va juuni ma kuñu yo kùu yi ndia.
\v 16 Ta tu ma ñii soꞌo yo kàti yi ña na yüvi ma ña ìyo kuenda ma kuñu yo kùu yi, chaꞌaꞌ ña na yüvi tinuu yo kùu yi kati yi, juuni na yüvi ña ndicha kùu yi, ti na yüvi chaꞌaꞌ ña kàꞌan yi takan, ta ni jaña yi ña kùu yi ma kuñu yo ndia.
\v 17 Vati tu tàndiꞌi ña kuati ña ìyo ma kuñu yo kùu yi kuenda ma tinuu yo niku, na küu tasoꞌo yo, tuva takan kùu yi. Ta tu tandiꞌi nuu ma ña ìyo ma kuñu yo, kùu yi kuenda ma ña tàsoꞌo yo, na küu nàniꞌi yo xiko nïꞌiin nakuyi, tuva kùuni yo taꞌni yo yi.
\v 18 Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña tāa ma Rachaꞌnu Ndioo taꞌiiꞌiin ña kuati ìyo ma kuñu yo ma nuu vaꞌaga ña koo yi kuenda yo, kùuni ra, ta kua ikan kīndoo yi nda vitin.
\v 19 Vati tu iini ña kùu ma ña kuati ìyo yo ikan niku, tajan na tüvi kuu kaꞌan yo ña iini kuñu kùu yo tuva takan kùu yi.
\v 20 Ta ndicha kuii ña vaji kuaꞌaꞌ nuu ma ña kuati kùu ma kuñu yo ña ìyo yi yo, va ndisaa yi kùu yi iin kuñuni.
\p
\v 21 Vati taku ma tinuu yo na küu kaꞌan yi chiꞌin ma ndaꞌaꞌ yo ña na tüvi chìniñuꞌu yi yi, ta ni ma xini yo na küu kaꞌan yi chiꞌin ma chaꞌa yo ña na tüvi chìniñuꞌu yi yi ndia.
\v 22 Vati ma ña kuati ìyo ma kuñu yo ña taꞌaga kàa, yakan kùu ma ña chiniñuꞌu ga yo.
\v 23 Ta taku ma ña kuati ìyo ma kuñu yo ña na tüvi kùuni yo ndeꞌe yo, yakan kùu ma ña vii ga chàsi yo jaꞌma chata yi. Ta ma ña kuati ma kuñu yo ña na töve vaꞌa ña koo nuna yi, yakan kùu ma ña kumi vaꞌa ga yo koto ndeꞌe inga ñivi yi, kùuni yo.
\v 24 Va ìyo inga ña kuati ma kuñu yo ña kindoo nuna, ta yakan tüvi kùmi vaꞌa yo yi. Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña jāꞌa ma Rachaꞌnu kuaꞌaꞌ nuu kuati ma kuñu yo, ikan na kuuni ga yo ndeꞌo yi, ta tiñuꞌu yo ma ndian taꞌan yo, vaji tüvi yaꞌa ga iñuꞌu na chiꞌin yo.
\v 25 Takan ìyo yi ña jaꞌa yo koto siin siin ña nakanini yo jaꞌa yo chiꞌin ma ndian kùu taꞌan yo. Yakan va ìyo yi ña tìndee taꞌan yo yo.
\v 26 Ta tu ìyo uvi uni ñivi taꞌan yo ña ndèꞌe yo na, ña ndèꞌe na tundoꞌo, nda maa yo ndèꞌe yo tundoꞌo, ti ndaꞌvi kùuni yo ndia. Ta tu ìyo ma ndian tiñuꞌu na uvi uni ma ndian taꞌan yo, nduvaꞌa chìsii ndisaa yo, chaꞌaꞌ ña jàꞌa na takan.
\p
\v 27 Yakan va ndisaa ndo kùu ndo kuñu ma Rachaꞌnu Cristu, ta taꞌiiꞌiin ndo kùu ndo iin nuuni ma ña kuati ìyo ma kuñu ra ndia.
\v 28 Vati ma Rachaꞌnu Ndioo, cha chāꞌa ra tiñu nuu ma uvi uni ma ndian ni jatiñu kuenda ra, ta ndiaꞌya kùu na: Ma nunuu, jiꞌna chāꞌa ra tiñu nuu ma ndian kùu tatun Jesuu, ta ña uvi, va chāꞌa ndio ra tiñu nuu ma ndian kàꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu ra, ta ña uni, va chāꞌa ra tiñu nuu ma ndian matru ña jànaꞌa ma tuꞌun ra, ta ikan jan chāꞌa ra tiñu nuu ma ndian jàꞌa ma ndatu kaꞌnu chiꞌin nuu ma ndian jàndaꞌa ndian kuꞌvi, ta chiꞌin nuu ma ndian chàtaꞌani tindee inga ñivi. Ta juuni chāꞌa ra tiñu nuu ma ndian kuxini nuu inga ñivi, ta chiꞌin nuu ma ndian kàꞌan ma tuꞌun kàꞌan inga ñivi ndia.
\v 29 Uvaa ña na yüvi tandiꞌi yo kùu ma ndian kùu tatun Jesuu, ta yüvi tandiꞌi yo kùu kaꞌan yo ma tuꞌun yuꞌu Ndioo, ta ni yüvi tandiꞌi yo jànaꞌa yo nuu ma ñivi, ta ni yüvi tandiꞌi yo kùu jaꞌa yo ma ndatu kaꞌnu nuu ma ñivi,
\v 30 ta yüvi tandiꞌi yo ìyo ndatu yo kuenda ña jàndaꞌa yo ndian kuꞌvi ndia. Ta juuni na yüvi tandiꞌi yo kùu jaꞌa yo kàꞌan yo tuꞌun siin siin ña töve kùtunini inga ñivi ndia.
\v 31 Yakan va na nanduku ndo jaꞌa ndo ma tiñu kaꞌnuga, takua kùuni ma Rachaꞌnu Ndioo, vati juuni ni janaꞌi iin ma ña vaꞌaga nuu ndo ndia.
\c 13
\s Paulu kàtituꞌun ra naja kua ìyo yi ña kuuni yo ndeꞌe yo inga ñivi
\p
\v 1 Ta tuva kùu jaꞌi ña kàꞌin tandiꞌi nuu tuꞌun ña kàꞌan ma ñivi ìyo tandiꞌi ñuu ña ìyo ma ñuñivi, ta tu juuni kùu jaꞌi kàꞌin ma tuꞌun ña kàꞌan ma tati ña jàkuu tiñu nuu Ndioo, va tu tüvi kùuni̱ ndeꞌi ma inga ñivi, ta ñaꞌa kùuni yi kaꞌan yi ña kùi takua kùu iin kaa kalaxin, ña yaꞌa kuaꞌaꞌ yuꞌu yi, ta tüvi nda kuenda yi tuva takan jaꞌi.
\v 2 Ta tu kùu jaꞌi kàꞌin ma tuꞌun yuꞌu Ndioo, ta chìtoi naja kua kùuni ma ña ìyo xeꞌe tichi chinituni ra kàꞌan yi, ta tu jàꞌi ma tiñu kaꞌnu, ta chìnuni vaꞌi ma tuꞌun Ndioo, ta tandiꞌi inga nakuyi, ndisaa ma tiñu kaꞌnu ña jàꞌi ikan, na tüvi nda kutiñu yi, tuva tüvi kùuni̱ ndeꞌi ma inga ñivi ndia.
\v 3 Ta tu nataꞌvi̱ tandiꞌi ma ña kuika ìyoi chiꞌin ma ndian ndaꞌvi, ta ndava ña kùu kuꞌvai yuꞌu ña kuvi̱ chaꞌaꞌ inga ñivi, juuni na tüvi nda kuàtiñu yi tuva tüvi kùuni̱ ndeꞌi ma inga ñivi ndia.
\p
\v 4 Yakan \fig Cómo es el amor|52GR-lllh04n.tif|col|13:4||Paulu kàtituꞌun ra naja kua ìyo yi ña kuuni yo ndeꞌe yo inga ñivi|13.4\fig*va tuva ndicha ña kùuni yo ndeꞌe yo ma inga ñivi, tajan ìyo yi ña jandeeni yo ma ña jaꞌa na, ta koo vaꞌa yo chiꞌin na, ta tüvi ndotixin yo, ta tüvi jàndotayi yo yo chaꞌaꞌ ma ña jàꞌa yo.
\v 5 Ta juuni na tüvi ìyo yi ña kaꞌan niꞌi yo chiꞌin na, ta töve nànduku yo nakuyi kuenda maꞌiin yo, ta tüvi kùxaan yo na, ta nàani yo ña töve vaꞌa ña jàꞌa na chata yo, tu ndicha ña kùunio ndeꞌo na ndia.
\v 6 Ta juuni na tüvi ìyo yi ña sii kùuni yo chaꞌaꞌ ma ña tüvi vaꞌa jàꞌa na, va na sii kùuni yo ora kàꞌan na ma ña ndaa.
\v 7 Vati kùuni yo ndeꞌe yo na, ñaꞌa kùuni yi kaꞌan yi ña jakaꞌnuni yo kuati na, ta vaji ndava ni kuuni jaꞌa na chata yo va töve ndakoo yo ma tundeeni na ña ìyo chiꞌin yo, ta töve jàña yo ndatu yo ma ña vaꞌa ña ni kuu itiꞌ nuu, ta juuni jàndeeni yo, vaji jàndeꞌe na tundoꞌo yo ndia.
\p
\v 8 Yakan va koto jäña yo ña kùuni yo ndeꞌe yo ma ndian kùu taꞌan yo, vati tandiꞌi ma ndian kàꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo, ni chaa iin kivi ña na töva chiniñuꞌu yo kaꞌan yo yi, ta na töva chiniñuꞌu yo kaꞌan yo ma tuꞌun siin siin ña töve kùtunini inga na, ta na töva ndàkutiñu ma ña yaꞌa chìto yo ña kàꞌan yo chaꞌaꞌ Ndioo ndia, ti ni jandiꞌi ma Rachaꞌnu nuu yi.
\v 9 Vati ni ma ña yaꞌa chìto yo kàꞌan yo, ta ni ma ña kàꞌan yo chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo, töve jànaꞌa kachin yi nuu yo naja kua kùu Ndioo.
\v 10 Va ni keta iin kivi ña ni koto kachin ndio yo ma naja kua kùu ra, tajan ma ora ikan töva ni chiniñuꞌu yo ndian chìto ña kàꞌan chiꞌin ndian kàꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu ra ndia.
\p
\v 11 Vati taku ma ora kūu yo ma ndiakuati, kàꞌan yo, ta chànini yo takua chànini ma ndiakuati, va ma ora cha chāa ndio yo ña kùu yo ma ndian chandee, tajan ikan kùu ma nuu jàña ndio yo ña jàꞌa yo ora kūu yo ndiakuati.
\v 12 Yakan va juuni kua ikan kùu yi ma vitin, vati taku ora ndèꞌo yo ma nuu inu, na tüvi ndichin vaꞌa ndeꞌo yo, ti kuxinani nuu yo, kua ikan ndèꞌo ma tuꞌun vaꞌa ma vitin. Va ni keta ndio ma kivi ña ni nuna ndio ma Rachaꞌnu Ndioo nuu yo, ta ikan jan ni nakoto vaꞌa ndio yo maa ra takua nàkoto ra yo ndia.
\v 13 Yakan va ìyo uni nakuyi ña kaꞌnu ña endeeni ni koo yi vitin: ma ña nunuu kùu yi ma ña jandeeni yo kuatu yo ma Rachaꞌnu, ta ma ña uvi, kùu yi ña na chinuni vaꞌa yo ma tuꞌun ra, ta ma ña uni, kùu yi ña na kuuni yo ndeꞌo Ndioo chiꞌin taꞌan yo. Va ma ña kaꞌnuga ña kùu jaꞌa yo kùu ma ña kùunio ndeꞌo.
\c 14
\s Paulu kàtituꞌun ra naja kua jaꞌa ma ñivi ña kùu jàꞌa na kàꞌan na ma tuꞌun siin siin ña töve kùtunini inga ñivi
\p
\v 1 Yakan va na numini nanduku ndo naja kua jaꞌa ndo ta kùu kùuni ndo ndeꞌe ndo taꞌan ndo. Ta juuni na kuuni ndo ña ma Tati Ií Ndioo chàꞌa yi ña na kuꞌva ndo ma ndatu yi. Ta iin ndatu kaꞌnu kuuni̱ ña na niꞌi ndo nuu ndisaa ma ndatu ìyo ña kùu kaꞌan ndo chiꞌin ma tuꞌun yuꞌu Ndioo.
\v 2 Vati taku ma yo chìto kaꞌan ma tuꞌun siin siin ña töve kùtunini inga ñivi, kàꞌan yo yi kuenda ma Rachaꞌnu Ndiooni, ta yüvi kuenda ma inga ñivi, ti ndiakan na küu kutunini na ma ña kàꞌan yo. Ta ndicha kuii ña chiꞌin ndatu ma Tati Ií kùu ma tuꞌun kàꞌan yo ikan, va iin tuꞌun xeꞌe kùu yi kuenda inga ñivi.
\v 3 Va inga ra ña kàꞌan ra chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo. Ta tuꞌun ikan kachin kùu yi kuenda tandiꞌi inga na, ña chìnuni, ta ora tasoꞌo na yi yaꞌa chisii na jàꞌa yi ta jàndomani yi na ta juuni ni koo tundeeni Ndioo chiꞌin na jàꞌa yi ndia.
\v 4 Va taku ma ra kùu jaꞌa kàꞌan ma tuꞌun siin siin ña töve kùtunini inga na, ìyo tundeeni ra, va juuni chiꞌin maani ra, va ma ra chìto kaꞌan ma tuꞌun yuꞌu Ndioo, ti rakan ni koo tundeeni ra, va ña ni kuꞌva ra nuu ndisaa ma ndian chìnuni tuꞌun Ndioo ma ora tàsoꞌo na ma ña kàꞌan yi.
\v 5 Yuꞌu kùuni̱ ña tandiꞌi ndo na niꞌi ndo ma ndatu ña kàꞌan ndo ma tuꞌun siin siin ikan niku, va vitin chànini̱ ña tiá vaꞌa ña na katituꞌun ndo ma tuꞌun yuꞌu Ndioo nuu ma ñivi, kua ma tuꞌun ikan. Vati kaꞌnuga kùu ma ndian kàꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo, kua ma ndian kàꞌan ma tuꞌun siin siin ikan, tu töve yo kàꞌan kachin kua kuuni ma tuꞌun ikan kaꞌan yi, ikan na koo ma tundeeni Ndioo chiꞌin tandiꞌi ma ndian chìnuni tuꞌun ra.
\p
\v 6 Ndyoꞌo yani̱, vati tuva yuꞌu chài ma nuu ìyo ndo, ta kichaꞌa kaꞌin ma tuꞌun kàꞌan siin siin ña töve kùtunini ndo, ¿a kuu tindee ma tuꞌun ikan ndo?, kùuni ndo. Va chiꞌin tuꞌun ña kùtunini kachin maa ndo kùu yi, tu kichaꞌa kaꞌin iin tuꞌun xeꞌe ña Ndioo jānaꞌa ra nui kuenda ndo, a tu kàꞌin tuꞌun ña jànaꞌa yi ndo naja kua nakoto vaꞌa ga ndo ma Ndioo, a tu jànaꞌi nuu ndo ma ña kùuni Ndioo. Ndisaa ma tuꞌun ikan kùu ma ña vaꞌa, ti tìndee yi ndisaa ndo.
\v 7 Ta indukuni kùu yi chiꞌin taku yo nàkuaꞌa chiꞌin kitarra ta ma tuvilu, vati tu töve kachin jàkuaku yo ndrun, ta töve kùu kutunini yo nda yaa chìta run. Takua kùu yi chiꞌin ma ña kàꞌan yo, tu töve kachin kùu ma tuꞌun kàꞌan yo, ta indukuni kua ikan, töve kùu kutunini na yi ndia.
\v 8 Ta indukuni kùu yi taku ma nuu ìyo kuati kaꞌnu ora kànitaꞌan ñuu ndia, vati tu ma ra tivi chiꞌin ma yutun tivi a jakaꞌan ra maa kaa kalaxin, na tüvi ndèta vaꞌa ma tati run jàꞌa ra, yakan va nïꞌiin na töve kùu kanitaꞌan na chaꞌaꞌ ña töve niꞌi kàꞌan ma tati run.
\v 9 Ta kua ikan kùu yi chiꞌin ndyoꞌo ma vitin, vati vaji kùu jaꞌa ndo kàꞌan ndo ma tuꞌun siin siin ña tüvi kùtunini inga ñivi, va tu tüvi chìto na, niyi kùuni kaꞌan ma tuꞌun ña kàꞌan ndo, takua kàꞌan maa ndo nuu ma tatini kùu yi, tuva takan.
\v 10 Ta ndicha kuii ña ìyo kuaꞌaꞌ nuu ma tuꞌun vaꞌa ña kàꞌan ñivi ña ìyo ñuñivi iꞌya, va ndisaa yi, ìyo naja kua kùuni yi kaꞌan yi kuenda ma ndian kùtunini yi.
\v 11 Ta tu yuꞌu tüvi kùtunini̱ nda tuꞌun kùu ma ña kàꞌan ma ñivi chiꞌi̱n, tajan kùuni yi kaꞌan yi ña yuꞌu kùi iin ra kīchi ma inga ñuu kuenda na, ta nda maa na indukuni takan kùu na kuenda mai ndia.
\v 12 Yakan va tava cha chàꞌi kuenda ña nduvaꞌa ìyoni ndo ña na kuꞌva ma Tati Ií Ndioo ma ndatu yi nuu ndo, ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña ìyo yi ña nanduku ndo ma ndatu yi, ña naja kua kùu tindee ndo inga ma ndian chìnuni, ikan na niꞌi na tiá ma tundeeni Ndioo.
\p
\v 13 Yakan va tu ìyo nda ndyoꞌo ña kùu jaꞌa ndo kàꞌan ndo ma tuꞌun siin ikan, na ndakan jiꞌna ndo nuu ma Rachaꞌnu Ndioo, ña na kuꞌva ra inga ndatu ra nuu ndo, ikan na kuu kaꞌan ndo nuu ma ñivi niyi kùuni ma tuꞌun siin siin ikan kaꞌan yi ndia.
\v 14 Vati tu kàꞌan yo chiꞌin Ndioo, chiꞌin ma tuꞌun siin siin ikan, vaji ndicha vaꞌa ña jàꞌa yo yi chiꞌin ndisaa anima yo, va ma chinituni yo na tüvi chìto yi nda ña kùu ma ña kàꞌan yo.
\v 15 Yakan va ma ña ìyo yi ña jaꞌi kùu yi ña tu ora kàꞌin chiꞌin Ndioo, ìyo yi ña kaꞌin yi chiꞌin ndisaa animai, ta juuni ìyo yi ña kaꞌin chiꞌin ndisaa chinituni̱. Ta ora chìtai ma yaa ña jàkaꞌnui Ndioo chiꞌin ndisaa animai, ta juuni ìyo yi ña jaꞌi yi chiꞌin chinituni̱ ndia, ikan na kuaꞌi kuenda nda ña kùu ma ña chìtai.
\v 16 Ta tu jàkaꞌnu̱n ma Rachaꞌnu Ndioo chiꞌin ma tuꞌun siin siin ña kàꞌun chiꞌin animaun, na küu titaꞌan ma ndian töve kùtunini ma ña kàꞌun ña jàkaꞌnu na ma Rachaꞌnu indukuni chiꞌu̱n, ti ma tuꞌun kàꞌun na tüvi kùtunini na yi.
\v 17 Ta ndicha iin ña taꞌvindioo kùu ma ña kàꞌun nuu ra, va na tüvi tìndee yi inga ñivi ti tüvi kùtunini na yi.
\p
\v 18 Ta yuꞌu nduvaꞌa chàꞌi taꞌvindioo nuu ma Rachaꞌnu, chaꞌaꞌ ña kùu kaꞌin chiꞌin tuꞌun siin siin ikan, ta kùu jaꞌi kaꞌin yi tiá kuaꞌaꞌ kua ndisaa ndo.
\v 19 Va ora kutiꞌvi ndo chiꞌi̱n ma tichi ma veñuꞌu, vaꞌaga ña kàꞌin uꞌun taꞌan ma tuꞌun kàꞌan yo, kua ña kàꞌin iin uchi mii tuꞌun siin siin ña tüvi kùtunini ndo.
\p
\v 20 Yakan va ndyoꞌo yani ndian chìnuni, vaꞌa tu jàchika ndo ndo ña jàꞌa ndo ña kini takua jàchika ma ndiakuati na jàꞌa na yi ndia. Va chaꞌaꞌ tandiꞌi ma ña chànini ndo, ìyo yi ña kuu ndo ma takua kùu ndian chicha.
\v 21 Vati taku nuu ma tutu Ley Ndioo teꞌen kàꞌan yi:
\q Chiꞌin tuꞌun siin siin ta chiꞌin tuꞌun kàꞌan ñivi kìchi inga ñuu ni kaꞌin chiꞌin ma ñivi̱.
\q Ta vaji ni jaꞌi takan, ta töve jàchiꞌin na ma ña kàꞌin.
\m Takan kàti ma Rachaꞌnu Ndioo.
\p
\v 22 Yakan va tu kaꞌan yo tuꞌun siin siin ña töve kùtunini yo, töve chàtiñu Ndioo tuꞌun ikan kuenda ma ndian chìnuni tuꞌun ra, va chàtiñu ra yi kuenda ma ndian töve chinuni, ti iin señani kùu yi kuenda na. Va Ndioo chàtiñu ra ma tuꞌun ña kàꞌan na chiꞌin ma tuꞌun yuꞌuni ra kuenda na janaꞌa kachin vaꞌa yi nuu ma ndian chìnuni tuꞌun ra.
\v 23 Vati tu ma ndian kùu ñivi Ndioo kùtiꞌvi taꞌan na, ta ikan ndisaa na kìchaꞌa ndio na kàꞌan na ma tuꞌun siin siin, ta ikan jan chàa ndio ma ñivi chaa, chiꞌin ma ndian tüvi chìnuni, tajan ndiakan ni kaꞌan na ña ndian tivi xini kùu ma ndian chìnuni, chaꞌaꞌ ña kàꞌan na ma tuꞌun siin siin ikan.
\v 24 Va tu tandiꞌi ndo kìchaꞌa ndo kàꞌan ndo ma tuꞌun yuꞌu Ndioo ma ora chàa ndio ma ñivi chaa, chiꞌin ma ndian tüvi chìnuni, tajan ma ikan juuni maa ndio na, ni kuꞌva na kuenda ña maa na kùu ma ndian ìyo kuati ora tasoꞌo na yi, ta ni kuꞌva na kuenda ña ìyo yi ña chikoniꞌi ndiko na kùꞌun na ma itiꞌ Ndioo chaꞌaꞌ ña tàsoꞌo na ma tuꞌun ndicha ña kàꞌan ndo.
\v 25 Ta takan kùu yi ña ni koto tandiꞌi ma ñivi ma tuꞌun xeꞌe ña ìyo ma tichi chinituni na niku, tajan juuni maa ndio na, ni kunandi chiti na ña jàkaꞌnu na ma Rachaꞌnu, ti cha chāꞌa ndio na kuenda, ña ndicha kuii ña tañu ndo ìyo ma Rachaꞌnu Ndioo.
\s Paulu kàtituꞌun ra naja kua jàꞌa yo ora jàkaꞌnu yo ma Rachaꞌnu Ndioo
\p
\v 26 Yakan va ndyoꞌo yani, taku ma nuu kùtiꞌvi taꞌan ndo, iin ndo kùu kata ndo yaa kuenda ra, ta inga ndo jànaꞌa ndo ma tuꞌun ra, a ña kàtituꞌun ndo ma iin tuꞌun xeꞌe ña jànaꞌa Ndioo nuu ndo, a ña kàꞌan ndo ma tuꞌun siin siin, a ña kàtituꞌun kachin ndo naja kua kùuni ma tuꞌun siin siin ikan kaꞌan yi, takan ìyo yi ña jaꞌa ndo, ikan na niꞌi ndisaa ndo ma tundeeni Ndioo, ta koo yi chiꞌin ndo.
\v 27 Taku ma ora kàꞌan ndo ma tuꞌun siin siin, vaꞌaga ña taꞌiiꞌiin ndo na yaꞌa ndo kaꞌan ndo yi nuu ma ñivi, vati na väꞌa jaꞌa yi ña ni nduvi ndo yaꞌa ndo kaꞌan ndo yi nuu na iin tiempuni. Ta ora cha kàꞌan iin uvi a uni ndo yi, ta tüva kùu yaꞌa inga na kaꞌan na yi. Ta kuenda ma ndian yaꞌa kàꞌan na ma tuꞌun siin siin ikan, juuni ìyo yi ña koo iin meru ndo, ña kàtituꞌun kachin ma nuu na, naja kua kùuni ma tuꞌun ikan kaꞌan yi ndia, ikan na kutunini ndisaa ndo yi.
\v 28 Ta tu tüvi nïꞌiin ma meru ndo ña kùu kaꞌan na ma ña kùuni ndo kaꞌan ndo ma nuu kaꞌìin tiꞌvi ma ñivi, vaꞌaga ña na käꞌan maa ndo yi ikan, va kùu kaꞌan ndo yi nuu Ndioo ora kàꞌan xeꞌe ndo yi.
\v 29 Ta indukuni kùu yi chiꞌin taku ma ndian kàtituꞌun ma tuꞌun yuꞌu Ndioo nuu ma ñivi ndia, vati uvi ndo, a unini ndo ìyo yi ña yaꞌa ndo katituꞌun ndo nuu ma ñivi, ta ma inga ma ndian kaꞌìin ma ikan, ìyo yi ña jaꞌa na kuenda, ndeꞌo tuva ndicha ña vaꞌa kùu ma ña kàꞌan ndo, a tüvi ndicha.
\v 30 Va tu iin ra ndaa ra kàꞌan ra iin tuꞌun yuꞌu Ndioo kuenda ma ñivi kaꞌìin tiꞌvi ikan, ta juuni ndaa ga kaꞌan ra, ta ikan niꞌi inga ra ña nandi ikan iin tuꞌun xeꞌe ña jànaꞌa Ndioo nuu ra, tajan ma ra nunuu ìyo yi ña kutaxin ra ña kàꞌan ra ta kuꞌva ra ña kàꞌan ma inga ra.
\v 31 Ta takan ìyo yi ña jaꞌa ndo, ña taꞌiiꞌiin ndo ìyo yi ña kutuꞌva ndo yaꞌa ndo kaꞌan ndo ma tuꞌun yuꞌu Ndioo nuu ma ñivi. Ta takan ìyo yi ña jaꞌa ndo, ikan ndisaa ndo kutuꞌva vaꞌa ndo ma tuꞌun Ndioo ta na koo tundeeni ra chiꞌin ndo.
\v 32 Vati tandiꞌi taku ma ndian kàꞌan tuꞌun yuꞌu Ndioo, ìyo yi ña jandeeni na, ta kuatu na nda ora keta kaꞌan na, tajan ìyo yi ña kàꞌan na.
\v 33 Vati ma Rachaꞌnu Ndioo, ti iin ra yaꞌa chàtaꞌani ra ña koo vii chiꞌin taꞌan yo kùu ra, ta töve kùuni ra ña jakanuu yo xini taꞌan yo chiꞌin ma ña jàꞌa yo.
\p Takua kùu yi chiꞌin ndisaa ma ndian chìnuni ña kutiꞌvi ma veñuꞌu,
\v 34 ña ma ñivi ñaꞌa, ti ìyo yi ña taxiin koo yuꞌu vi ma nuu kaꞌìin tiꞌvi ndo ña jàkaꞌnu ndo ma Rachaꞌnu Ndioo, vati nuu ma tutu Ley Ndioo kàti yi ña ma ñivi ñaꞌa, ìyo yi ña kuu vi iin ñivi iñuꞌu chiꞌin ma ndra kùu ii vi takua kàꞌan yi.
\v 35 Ta tu kùuni ma ñivi ñaꞌa ña koto vi tiá chaꞌaꞌ ma tuꞌun iꞌya, tajan na ndakatuꞌun vi nuu ma ndra kùu ii vi ma veꞌe vi, töve iñuꞌu kùu vi, tuva ndàkatuꞌun vi yi nuu kaꞌìin tiꞌvi ma ñivi Ndioo.
\p
\v 36 Yakan va ìyo yi ña kuꞌva ndo kuenda ña tüvi tañu ndyoꞌo, ndian ñuu Corintu, kùu yi nuu kēta jiꞌna ma tuꞌun Ndioo, ta ni yüvi nuu uvanuu ndyoꞌo ni kùu ndo ña chìto ndo ma tuꞌun ra ndia.
\v 37 Ta tu ìyo nda ndyoꞌo chànini ndo ña ndian kàꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo kùu ndo, ta ìyo ma Tati Ií Ndioo chiꞌin ndo, kùuni ndo, tajan ìyo yi ña koto vaꞌa ndo, ti ma tuꞌun ña tài vitin nuu ndo, kùu yi ma ña tāchi Ndioo.
\v 38 Va tu tüvi jàchiꞌin ndo ma ña kàꞌan yi, tajan nda ma Rachaꞌnu Ndioo na tüvi ni kiꞌin kuenda ra ndo ndia.
\p
\v 39 Takan kàti yuꞌu chiꞌin ndyoꞌo yani, vati kùuni yuꞌu ña na katituꞌun ndo ma tuꞌun yuꞌu Ndioo, ta tüvi kasi ndo yuꞌu ma ñivi tuva kaꞌan na ma tuꞌun siin siin ña tüvi kùtunini inga ñivi.
\v 40 Vati ma ña kùuni̱ ña jaꞌa ndo kùu yi ña na tiñuꞌu ndo ma inga ndian kùuni kaꞌan tuꞌun Ndioo, ta na nanduku ndo naja kua vii kùu jaꞌa ndo yi ndia.
\c 15
\s Nuu nàtaku Cristu
\p
\v 1 Ndyoꞌo yani, kùuni̱ ña na kukuꞌuni ndo ma tuꞌun vaꞌa chaꞌaꞌ Jesucristu ña kātituꞌin nuu ndo. Vati ma tuꞌun iꞌya kùu ma tuꞌun ña nda ora tāsoꞌo ndo yi, ta kīchaꞌa ndo chìnuni ndo yi, ta juuni jàꞌa yi ña jàndeeni ndo ña ìyo vaꞌa ndo nda vitin ndia.
\v 2 Ta juuni chaꞌaꞌ ma tuꞌun vaꞌa iꞌya kùu yi ña kàkú ndo tuva endee chìnuni vaꞌa ndo yi ma takua kātituꞌin yi nuu ndo. Va tu töve nī jachiꞌin ndo ma ña kàꞌan yi, kùuni yi kaꞌan yi ña töve ndicha ña chìnuni ndo ma ña kàꞌan yi tuva takan.
\p
\v 3 Vati taku ma tuꞌun kaꞌnuga ña kātituꞌin nuu ndo, yakan kùu ma tuꞌun ña nīꞌi̱ nuu Rachaꞌnu ña kūtuꞌvai. Ta teꞌen kàꞌan ma tuꞌun ikan ña chīꞌí ma Rachaꞌnu Jesucristu chaꞌaꞌ ma kuati yo indukuni takua kàꞌan ma tuꞌun Ndioo ña ni kuu.
\v 4 Ta kūchi ndio na ra, ta tichi uni kivi, ta nātaku ndiko ra, takua kàꞌan ma tutu Ndioo ña ni kuu yi ndia.
\v 5 Ta juuni chāꞌi kuenda nuu ndo ña jiꞌna kēta Cristu ora cha nātaku ndiko ra nuu ma Petuꞌ, tajan kēta ndio ra nuu ma ndi uchi uvi ma ndra jàkuaꞌa chiꞌin ra.
\v 6 Takan kūu ta ikan jan kēta ra nuu kaꞌìin tiꞌvi kuaꞌaꞌ ma ndian yani yo ndian chìnuni. Ta ndiakan ti yaꞌaga uꞌun cientu taꞌan na kùu na ña ndēꞌe na ña nātaku ndiko ra. Ta ìyo ma ndian juuni takuu ga ma nda vitin, ta ìyo ma ndian cha tüva takuu ti cha chīꞌí na.
\v 7 Ta juuni kēta ra nuu ma Jandiau, ta tiá itiꞌ nuu tandiꞌi ma ndra kùu tatun ra ndia.
\v 8 Ta ma nuu ndiꞌinia, ma ora yāꞌa kuaꞌaꞌ kivi kùu yi ña kēta ra nuu yuꞌu, jin nākotoi ra kuaꞌaꞌ tiempu itiꞌ nuu kua ma inga na.
\p
\v 9 Vati yuꞌu kùu ma ra taꞌa tiá kàa ña kùu tatun Jesuu, ña ni tüvi ìyo yi ña kaꞌan ma ñivi ña tatun Jesuu kùi, vati yaꞌaga chāndikuin na kuenda ña jàndeꞌi tundoꞌo ma ndian chìnuni tuꞌun Cristu niku.
\v 10 Va vitin kùi takua kùu ma ra kùi, ti maa ma Rachaꞌnu Ndioo jāꞌa ña na kui takan, ti iin ra yaꞌa vaꞌa kùu ra, ta ma ñamani ña jāꞌa ra chiꞌi̱n, na tüvi ni jaꞌa maani ra yi, vati viꞌa niꞌiga jātiñui kua inga ma ndra kùu tatun ra chaꞌaꞌ ma ñamani ikan, vaji na yüvi mai kùu ma ra jàꞌa yi, ti ma ña jàꞌa yi kùu ma ñamani Ndioo ña ìyo chiꞌi̱n.
\v 11 Ta na tüva kuu, vaji yuꞌu a inga ndra kùu ma ndra kàtituꞌun ma tuꞌun vaꞌa chaꞌaꞌ Cristu nuu ndo, vati ñaꞌa kùu ma ña vaꞌa ña kàtituꞌun ndi, ta yakan kùu ma tuꞌun ña chìnuni ndo ma vitin.
\s Paulu jànaꞌa ra ña ndicha ña nàtaku ndiko ma ndian cha chìꞌí
\p
\v 12 Vati tu ma tuꞌun kàtituꞌun ndi kùu yi ma tuꞌun chaꞌaꞌ ña cha nātaku ndiko ma Cristu, ¿ta naja juuni kàꞌan ga iin ma ndian ìyo tañu ndo ña ma ndian cha chīꞌí na tüvi nàtaku na?, tuva takan.
\v 13 Vati tu tüvi nàtaku ndiko ma ndian cha chīꞌí, tajan kùuni yi kaꞌan yi ña nda ma Rachaꞌnu Cristu, na tüvi ndicha ña nātaku ndiko ra ndia, tuva takan.
\v 14 Yakan va tu ma Rachaꞌnu Cristu na tüvi nī nataku ra, tajan yakan kùuni yi kaꞌan yi, ña na tüvi nda kuenda ma tuꞌun ña chàkuu ndi ña kàtituꞌun ndi nuu ndo. Ta juuni induku tüvi nda kuenda ma tuꞌun ña chìnuni ndo ndia, tuva takan.
\v 15 Ta tu ndicha ña takan kùu yi, tajan kùuni yi kaꞌan yi ña ndyuꞌu kùu ma ndra kàꞌan tuꞌun vatani chata ma Rachaꞌnu Ndioo, chaꞌaꞌ ña kàtituꞌun ndi ña ma Rachaꞌnu Ndioo kùu ra ña jānataku ra ma Cristu. Ta ñaꞌa kùu ma tuꞌun vata, tu töve ndicha ña nàtaku ndiko ma ndian cha chīꞌí, tuva takan.
\v 16 Ti tu ma ndian cha chīꞌí, na tüvi nàtaku ndiko na, ta ñaꞌa kùuni yi kaꞌan yi ña ni ma Cristu, töve nī natuku ndiko ra ndia.
\v 17 Yakan va tuva ndicha ña Cristu tüvi nī nataku ndiko ra, tajan nda ma tuꞌun chìnuni ndo, na tüvi ndakutiñu yi ndia, ta kùuni yi kaꞌan yi ña juuni ìyo ga ma kuati chiꞌin ndo, ti Ndioo töve nī janaa ra ma kuati ndo nda vitin, tuva takan.
\v 18 Ta tu ndicha ña takan kùu yi, tajan ni ma ndian chìnuni tuꞌun Cristu ña cha chīꞌí, na töva ni koo na endeeni chiꞌin ra ndia, tuva takan.
\v 19 Vati tu ndàtu yo ma Rachaꞌnu Cristu, chaꞌaꞌ ña chànini yo ña ni tindee ra ma yo ìyo nditoni ñuñivi iꞌya ma vitin, kùuni yo. Ta kùuni yi kaꞌan yi ña viꞌa ndaꞌvi ga ni kuuni yo kua ma inga ñivi, chaꞌaꞌ ña chànini yo takan tu töve ndicha yi niku.
\p
\v 20 Va töve takan kùu yi, ti cha chìto vaꞌa yo ña ndicha ña ma Rachaꞌnu Cristu kùu ra ma ra nunuu ña nātaku tañu ma ndian cha chīꞌí, ta ikan jan, chāꞌa ndio yo kuenda ña juuni nàtaku ma ndisaa ma ndian chìꞌí ndia.
\v 21 Vati chaꞌaꞌ ña chīꞌí iin raꞌii ña nàni Adán kùu yi ña chìꞌí ndisaa ndio ma ñivi nda vitin, tajan juuni takan kùu yi ña chaꞌaꞌ inga raꞌii ña nàni Cristu kùu yi ña cha kīchaꞌa nàtaku ndiko ma ndian cha chīꞌí ndia.
\v 22 Ta takan kùu yi ña chaꞌaꞌ ña ndisaa yo kùu yo ñivi Adán, ta yakan kùuni yi kaꞌan yi ña ndisaa yo cha chīꞌí yo. Takan kùu yi chiꞌin ndisaa yo ndian ìyo kuenda Cristu, ni nataku ndiko yo, ta endeeni ni koo yo chiꞌin ra ndia.
\v 23 Va taꞌiiꞌiin yo kuꞌun yo takua ora kāchin Ndioo ña kuꞌun yo. Vati ra nunuu ña nàtaku kùu ma Rachaꞌnu Cristu. Ta ikan jan ni janataku ndiko ra ndisaa yo ma ndian chìnuni tuꞌun kàꞌan ra ma ora ni kichi ra.
\v 24 Tajan ni kindaa ndio ra ma ndatu ña ìyo chiꞌin tandiꞌi ma ndra kumitiñu, ta chiꞌin tandiꞌi ndatu ña ìyo chiꞌin tati xaan ta inga tuku nuu ndatu ndian kini ndia. Ta ikan jan ni kuꞌva ndio ra ma nuu chàꞌnda ra tiñu nuu ma Rachaꞌnu Ndioo Tatá ra ma ora ni chaa ndio ma tiempu ni naa ma nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya.
\p
\v 25 Va ma Rachaꞌnu Cristu ìyo yi ña kaꞌnda ra tiñu, nda kati jakanaa jiꞌna ga ra ma ndian xaani ndeꞌe na ra, ta ikan jan kani ndoyo ra na itiꞌ chaꞌa ra.
\v 26 Va ma ña nuu ndiꞌi nia ña ni jandiꞌi ra nuu, kùu ma ndatu kuiꞌna ña chàꞌni yi yo.
\v 27 Ta teꞌen kàꞌan ma tutu Ndioo: ma Rachaꞌnu Ndioo chàꞌa ra tandiꞌi ndatu kuenda ña na kaꞌnda ma Rachaꞌnu Cristu tiñu nuu tandiꞌi ña ìyo, vati takan kàꞌan ma Tutu Ndioo. Ta ñaꞌa tüvi kùuni yi kaꞌan yi ña Cristu ni kaꞌnda ra tiñu nuu ma Rachaꞌnu Ndioo, ti ma Rachaꞌnu Ndioo kùu ra ma ra chāꞌa ma ndatu ikan nuu ra.
\v 28 Yakan va ora chaa ma kivi ña Cristu ra kùu seꞌe Ndioo, ni kaꞌnda ra tiñu nuu ndisaa ña ìyo. Ta ikan ni janaꞌa ra ra nuu ma Tatá ra, ña jiꞌna rakan chāꞌa ra ndatu ikan nuu ma ra kùu seꞌe ra. Ta ma seꞌe ra ni kuꞌva ndiko ra ma ndatu nuu ra, ikan ma Tatá ra, ni kaꞌnda ra tiñu nuu tandiꞌi ma ña ìyo. Ta takan ni kuu ikan nuu ndiꞌinia ma Rachaꞌnu Ndioo ni kuxini ra nuu tandiꞌi ña ìyo.
\p
\v 29 Ta tu kàꞌan na ña ma ndian cha chīꞌí na tüvi nàtaku ndiko na, tajan, ¿nda kuenda kùu yi ña ìyo iin ma ndian kùnduta chaꞌaꞌ ma inga ndian cha chīꞌí?, tuva chànini na ña na tüvi nàtaku ndiko na.
\v 30 Ta ndyuꞌu tu töve ndàtu ndi ña nàtaku ndiko ndi ma ora chìꞌí ndi, ñaꞌa kùuni yi kaꞌan yi ña, ¿nda kuenda ìyo tuꞌva ndi ña ndeꞌe ndi tundoꞌo nani kivi?, tuva takan.
\v 31 Ndyoꞌo yani, kùuni̱ ña na koto ndo ña nani kivi chàꞌi kuenda ña ni kuvi̱, vati cha chìto vaꞌi ña ni chaa iin kivi ña ni kaꞌni na yuꞌu, ta indukuni kua ikan kùuni ña na koto ndo ña kindoo vaꞌani̱ chaꞌaꞌ ña chìnuni ndo ma tuꞌun Jesucristu.
\v 32 Yakan va yuꞌu nduvaꞌa ndēꞌi tundoꞌo jāꞌa ma ndian xaan ìyo ma ñuu Efesu, ta tu chànini̱ ña na tüvi ndicha ña nàtaku ndiko ma ndian cha chīꞌí, ta takan kùu yi, ¿nayi jākanai chiꞌin ma ña jāꞌi?, tuva takan, kùuni ndo. Ta ikan jan, na teꞌen kaꞌan ndio yo: ¡Na kacho, ta koꞌo yo, ti itaan ni kuvi yo!, tuva ndicha ña na töve nàtaku ndiko yo.
\p
\v 33 Ta koto küꞌva ndo ña jàndaꞌviñaꞌa ma ñivi ndo, vati ìyo ndian kàꞌan teꞌen: “Tu ndikitaꞌun chiꞌin iin ra nàkotoun ña tüvi jàꞌa tiñu vaꞌa, ninduvi ndo ni jaꞌa ndo yi, vaji ra vaꞌa kùu̱n.”
\v 34 Yakan va na tiꞌi vaꞌa ndo chìnituni ndo, ta na jaña ndo ña jàꞌa ndo ma kuati. Takan kàti̱ chiꞌin ndo, ikan na koo tukanuu nuu ndo chaꞌaꞌ ña ìyo ndian tañu ndo ña töve nàkoto na ma Ndioo.
\s Naja kùu yi ña nàtaku ndiko ma ndian cha chīꞌí
\p
\v 35 Tajan iin nda ndyoꞌo ña teꞌen ni ndakatuꞌun ndo chiꞌin juuni maa ndo:
\q ¿Ta naja kua kùu yi ña ni nataku ndiko ma ndian cha chīꞌí? ¿Ta naja kua kàa ma kuñu ña ni niꞌi na?
\m Takan ni ndakatuꞌun ndo chiꞌin juuni maa ndo.
\p
\v 36 ¡Ta naja yaꞌa ndava xini ndo ña chìkatuꞌun ndo takan! ¿A tüvi chàꞌa ndo kuenda ña ma ora tàchi yo ma chiti tata, na tüvi kana yi, nda kati taꞌyu ndiꞌi jiꞌna yi, tajan keta ma ña chaa?
\v 37 Vati ìyo ma nuni tata ña tàchi ndo, chiꞌin inga tuku nuu ma chiti tata, va ma itu, ti ma ora kàna yi, na tüvi kàa yi takua kàa inga nuu ma chiti ikan, ti ma chiti ikan ma ora kàna yi siin kuii kàa yi.
\v 38 Ta tiá itiꞌ nuu tajan jaꞌa ndio ma Rachaꞌnu Ndioo ña ma taꞌiiꞌiin nuu yi, na koo yi naja kua kùuni maa ra ña koo yi, takua kùu nuni tata ña ora tachi yo yi ta ndakuu yi itu, ta takan kùu yi chiꞌin inga nuu chiti ndia.
\v 39 Ta na yüvi ndisaa yo inuu kàa ma kuñu yo, vati siin kàa ma iki kuñu ma yo kùu ñivi, ta siin kàa ma iki kuñu ma kiti kuꞌu, ta siin kàa ma iki kuñu ma saa, ta kuñu ma tiakaꞌ siin kàa yi ndia.
\v 40 Ta juuni kua ikan kùu yi chiꞌin ma kuñu ma ña ìyo andivi ndia, vati siin kàa ma kuñu yi, ta siin kàa ma kuñu ma ña ìyo nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya. Va vii kàa ma kuñu ma ña ìyo andivi, ta siin tiá kàa yi kua ma kuñu ma ña ìyo nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya.
\v 41 Vati taku ma ña tacha jàꞌa nikandii siin kàa yi kua ma ña tacha jàꞌa ma yoo, ta juuni siin kàa ña tacha yi kua ma chele ndia, ta nda taꞌiiꞌiin nuu ma chele, siin siin ma kua tacha jàꞌa yi ndia.
\v 42 Ta juuni indukuni kùu yi chiꞌin ma ña nàtaku ma ndian cha chīꞌí ndia, vati ma kuñu ña kùchi na, tàꞌyu yi, ta ikan jan nàtaku ndiko iin ma ña tüvi chìꞌí inga chaꞌaꞌ.
\v 43 Yakan va taku ma ña ni kuchi yo, iin ña tüvi ndakutiñu kùu yi va ma ora nàtaku ndiko yi, tajan kùu ndio yi iin ña kaꞌnu, ta tacha. Ta ma ora kùchi na yi, ti na tüvi ñandee yi, va ma ora nataku ndiko yi, ikan kèta ndio iin ma ña yaꞌa ìyo ñandee.
\v 44 Vati ma kuñu ña kùchi yo ma nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya, kuenda ma nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌyani kùu yi. Va ma ora nàtaku ndiko yi jàꞌa ma Tati Ií Ndioo, tajan kùu ndio yi iin kuñu vaꞌa kuenda ma Rachaꞌnu Ndioo. Ti tu chìto yo ña ìyo ma kuñu yo kuenda ma nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya, tajan juuni ìyo yi ña koto yo ña ìyo ma kuñu yo kuenda Ndioo ndia.
\p
\v 45 Vati nuu ma tutu Ndioo teꞌen kàꞌan yi: “Adán kūu ma ra nunuu ña ndākuu ra iin ra chīyo ndito niku”, va inga Adán ra nuu ndiꞌinia, ra juuni kùu Cristu, ndākuu ra Tati ña chàꞌa ña na koo ndito ma ñivi endeeni.
\v 46 Va ma kuñu nunuu ña nìꞌi yo töve kùu yi ma ña ni koo yi endeeni chiꞌin Ndioo, va kùu yi ma ña ìyo ma nuñuꞌuꞌ ñuñivini, ta ma kuñu yo ña nìꞌi yo itiꞌ nuu kùu yi ma ña ni koo yi endeeni chiꞌin Ndioo.
\v 47 Ti ma ra nunuu kūvaꞌa ra chiꞌin ma ñuꞌuꞌ, ta kùu ra kuenda ma ñuꞌuꞌ, va ma ra uvi, rakan kùu ra ma ra kīchi itiꞌ andivi.
\v 48 Yakan va tandiꞌi ma yo ìyo ma nuñuꞌuꞌ ñuñivi, kūvaꞌa yo chiꞌin ñuꞌuꞌ, takua kūvaꞌa ma Adán, ta tandiꞌi ndian ni niꞌi koo andivi kùu na takua kùu ma Rachaꞌnu kīchi itiꞌ andivi.
\v 49 Va tu indukuni kàa yo kua kàa ma ra kùvaꞌa chiꞌin ñuꞌuꞌ, tajan kùuni yi kaꞌan yi ña juuni indukuni ni kuu yo takua kùu ma Rachaꞌnu kīchi itiꞌ andivi ndia.
\p
\v 50 Takan kàꞌin chiꞌin ndo ndyoꞌo yani, vati taku ma kuñu ña ìyo saꞌan ta iki, na küu niꞌi yi ma nuu chàꞌnda Ndioo tiñu, ti na tüvi induku kuu yi takua kùu ma kuñu ña kùndee ndisaa tiempu.
\v 51 Ta vitin kùuni̱ katituꞌin nuu ndo iin tuꞌun xeꞌe Ndioo ña jānaꞌa ra nuu ndi. Vati na yüvi ndisaa yo ni kuvi, va ndisaa yo ni ndakuu yo takua kùu ma Rachaꞌnu.
\v 52 Ta iin nunuu kuiini kùu yi takua kùu iin ña nakuani yo ña ni jaꞌa ra yi, tajan ma yuꞌu nuu ndiꞌi nia ña ni tivi ma tati jàkuu tiñu nuu Ndioo chiꞌin ma yutun tivi, tajan ni nataku ndio ma ndian chīꞌí, ti ikan ni niꞌi ndio na ma kuñu ña tüva ni kuvi, ta maa yo ndian ndito, ni ndakuu yo kuu yo takua kùu ma Rachaꞌnu.
\v 53 Vati takan ìyo yi ña jaꞌa ma Rachaꞌnu chiꞌin ma kuñu yo ña tüvi kùndee, ikan na niꞌi yo ma kuñu chaa ña kùndee yi endeeni, ta tüva kuvi yi.
\v 54 Tajan ma ora cha ndōchaa ma kuñu yo ña tüvi kùndee, jāꞌa ndio ma kuñu ña kùndee ndisaa tiempu, ta ma ora cha ndōchaa ma kuñu yo ña jāꞌa ma ña töve chìꞌí, tajan ikan kùu ma nuu ni chinu ndio ma tuꞌun kàꞌan ma tutu Ndioo ña kàꞌan teꞌen: “Ndioo cha jāndiꞌi ra ma ndatu kuiꞌna ña chàꞌni yo.”
\v 55 Ta yoꞌo, ra kùu kuiꞌna, ¿ndanu ìyo ma ndatun vitin ña chàꞌniun ndi?, ta, ¿ndanu kuàꞌan ma ndàtun ña tìndee ñuu̱n ña jàkanaun niku?
\v 56 Vati juuni ma kuati jàꞌa yo kùu yi ña chìkan yi ña kuvi yo. Ta juuni Ley Ndioo, ìyo ndatu yi kuenda tìso yi kuati nuu yo ndia.
\v 57 Va na kuꞌva yo taꞌvindioo nuu ma Rachaꞌnu Ndioo chaꞌaꞌ ña cha jàndiꞌi ra ma ndatu ikan, chaꞌaꞌ ma tiñu ña jāꞌa ma Rachaꞌnu yo Jesucristu.
\v 58 Ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi, ndyoꞌo yani ndian yaꞌa kùuni̱ ndeꞌi, na koo ma tundeeni Ndioo chiꞌin ndo, ta na koo tuꞌva ndo, ta koto jäña ndo ña na jakuu ndo ma tiñu ña chàꞌa ma Rachaꞌnu Ndioo nuu ndo ndisaa tiempu, vati cha chìto ndo ña chiꞌin ma tiñu ikan, ni ndoꞌiin ga ndo chiꞌin ma Rachaꞌnu chitoꞌo yo, ta ni niꞌi ndo ma yaꞌvi ndo jàꞌa ra, vati yüvi ra vata kùu ra.
\c 16
\s Paulu kàtituꞌun ra naja kua ìyo yi ña tindee ma ndian chìnuni ma meru na
\p
\v 1 Ta vitin va kàtituꞌin nuu ndo ña na jaꞌa ndo ma kua kāꞌin nuu ndo, na jatiꞌvitaꞌan ndo ma xuꞌunꞌ ndo, ta tìndee ndo ma ndian chìnuni tuꞌun Jesucristu ña ìyo ñuu Jerusalén, vati juuni kua ikan cha kātituꞌin nuu ndian chìnuni ña ìyo tanuu ñuu ña ìyo ma itiꞌ ñuꞌuꞌ Galacia ndia.
\v 2 Yakan va nani ndomingu ìyo yi ña kanivaꞌa vaꞌa ndo itaꞌvi ma meli ña nìꞌi ndo ña jàtiñu tatu ndo, ikan ma ora ni kundeꞌi ndo na tüva ìyo yi ña jatiꞌvitaꞌan ndo ndisaa yi iin chaꞌani.
\v 3 Vati ma ora ni chai ma nuu ìyo ndo, tajan ni tachi ndioi ma ndra ni kachin maa ndo, ña naa ndra tutu ña ni tai kuenda ña katituꞌun yi chaꞌaꞌ ma xuꞌunꞌ ña naa ndra, ora kuàndaka ndra yi nuu ma ndian chìnuni ña ìyo ma ñuu Jerusalén.
\v 4 Ta tu ìyo yi ña nda mai kuꞌun ma chiꞌin ndra ma ora ni chai, tajan ìyo yi ña kuꞌin ndia.
\s Paulu kàtituꞌun ra nuu ma ñivi nda itiꞌ ni kakunuu ra
\p
\v 5 Vati ma ora ni kuꞌin, jiꞌna ìyo yi ña yaꞌi ma ñuꞌuꞌ Macedonia, tajan ni chaa ndioi ma ñuu Corintu nuu ìyo ndo.
\v 6 Ta ikan jan ndeꞌo tu kùu ndoo ndioi ma chiꞌin ndo uvi uni yoo, a jayaꞌa ndioi ma tiempu vichin ma chiꞌin ndo tuva kùu yi, ta ikan ìyo yi ña tindee ndo yuꞌu itaꞌvi ña tiaꞌvi itiꞌ kuàꞌin. Ta ora cha yaꞌa tajan ni kuꞌin tiá itiꞌ nuu.
\v 7 Vati na tüvi chàtaꞌani̱ ña tia kivini ni ndeꞌi ndo, ti chànini̱ ndoi tiá kuaꞌaꞌ ma kivi ma chiꞌin ndo, tuva kuꞌva ma Rachaꞌnu ña na jaꞌi yi.
\v 8 Va vitin juuni yanga ndoi ma ñuu Efesu iꞌya, ña nda kati jakaꞌnui ma viko Pentecosté chiꞌin ma ñivi, tuva kùu yi.
\v 9 Takan chànini̱, vati ìyo kuaꞌaꞌ ñivi ña kùuni na tasoꞌo na tuꞌun chaꞌaꞌ ma Rachaꞌnu ña kàtituꞌin, vaji ìyo kuaꞌaꞌ ma ndian xaani ndeꞌe yuꞌu ndia.
\p
\v 10 Ta tu chàa ma Timoteu yani yo ma nuu ìyo ndo, tiá vaꞌa ña na nanduku ndo naja kua koo vaꞌa ndo chiꞌin ra, vati juuni jàtiñu ra kuenda ma Rachaꞌnu, takua jàꞌi ndia.
\v 11 Yakan va ndisaa ndo ìyo yi ña tiñuꞌu ndo ra, ta na tindee ndo tiaꞌvi ndo itiꞌ kuàꞌan ra, ikan na kuu kichi ndeꞌe ra yuꞌu nuu ìyoi, vati ndàtui ra ma ndeꞌve chiꞌin inga tuku ma ndian kùu yani yo.
\p
\v 12 Va taku ma ra yani yo Apolo, nduvaꞌa cha jānini̱ ra ña na kuꞌun ra kundeꞌe ra ndo chiꞌin inga ma ndra yani yo, va nī kuuni ra ma vitin. Yakan va ni kundeꞌe maa ra ndo ma ora ni kuyati ra, kàti ra.
\s Ma tuꞌun nuu ndiꞌi nia ña kàtituꞌun Paulu kuenda ma ndian chìnuni tuꞌun Cristu ña ìyo ma ñuu Corintu
\p
\v 13 Ta na jaꞌa ndo kuenda nuu ndo, ta na endee koo ma ña chìnuni vaꞌa ndo ma tuꞌun Cristu, vati ìyo yi ña jandeeni ndo takua jàꞌa ma ndraꞌii ña ìyo kuenda ma Rachaꞌnu Ndioo.
\v 14 Yakan va tandiꞌi ma ña jàꞌa ndo, na jaꞌa ndo yi chaꞌaꞌ ña yaꞌa kùuni ndo ndeꞌe ndo taꞌan ndo.
\p
\v 15 Ta vitin taku ndyoꞌo yani, vati cha chìto vaꞌa ndo ña ma ñivi nunuu ña kīchaꞌa chìnuni ma tuꞌun Ndioo ma ñuꞌuꞌ Acaya nuu ìyo ndo chiña, ndiakan kùu kùu ma ñivi, ra nàni Estéfana. Ta ndiakan kùu na ña yaꞌa chàtaꞌani na tindee na ma ndian chìnuni tuꞌun Cristu.
\v 16 Yakan va jànini̱ ndo ña na jachiꞌin ndo ra. Ta indukuni kua ikan na jachiꞌin ndo ndisaa ma inga ndian jàtiñu ña tìndee ma ñivi Ndioo takua jàꞌa ra ndia.
\v 17 Ta nduvaꞌa chisii̱ ña cha kīchi ndeꞌe ma ra nàni Estéfana yuꞌu, chiꞌin ma ra nàni Fortunatu, ta Acaicu ndia, vati ndrakan kùu ndra ña tīndee ndra yuꞌu chiꞌin ma tiñu ña nī kuu jaꞌa ndo chaꞌaꞌ ña tüvi ndo chiꞌi̱n niku.
\v 18 Ti takua jāꞌa ndra ña chāꞌa ndra tundeeni nui, juuni kua ikan jāꞌa ndra ña chāꞌa ndra tundeeni nuu ndo ndia. Ta takan kùuni̱ ña na tiñuꞌu ndo ma ñivi takua kùu na.
\p
\v 19 Ta ma ñivi chìnuni ña ìyo ma ninii kaꞌnu ma ñuꞌuꞌ Asia, tàchi na iin saludu nuu ndo, ta juuni ma ra nàni Aquila, chiꞌin ñasiꞌi ra Priscila, ta chiꞌin ma inga ndian chìnuni ña kùtiꞌvi chiꞌin vi ma nuu ìyo vi, tàchi saludu nuu ndo ndia.
\v 20 Ta tandiꞌi inga ndra yani yo tàchi ndra ma saludu ndra nuu ndo ndia. Ta juuni na kunumindaa ndo taꞌan ndo ma ora kañaꞌa ndo chaꞌaꞌ ña yaꞌa kùuni ndo ndeꞌe ndo na.
\p
\v 21 Yuꞌu Paulu, tàa chiꞌin ndaꞌi ma saludu iꞌya kuenda ndo.
\p
\v 22 Ta yuꞌu kàꞌin ña tu ìyo nda ndian tüvi kùuni ndeꞌe ma Rachaꞌnu yo Jesucristu, vaꞌaga ña na tachi ra na ma itiꞌ andayaꞌ. Ta yoꞌo Rachaꞌnu Jesucristu, na kichiun.
\p
\v 23 Ta na koo ma ñamani ma Rachaꞌnu Jesucristu chiꞌin ndo.
\v 24 Ta ndyoꞌo yaꞌa kùuni̱ ndo chaꞌaꞌ ña cha ndōꞌiin ndisaa yo chiꞌin ma Rachaꞌnu Jesucristu. Ta takan na kuu yi. Amén.
