\id JAS
\h Tutu Jandiau
\toc1 Tutu Jandiau
\mt Tutu ña tāa rachaꞌnu Jandiau
\c 1
\s Rachaꞌnu Jandiau tàchi ra iin tutu nuu tandiꞌi ñivi judíu ndian chìnuni tuꞌun Jesucristu
\p
\v 1 Yuꞌu ra nàni Jandiau, ra jàꞌa tiñu kuenda Ndioo chiꞌin nuu Rachaꞌnu Jesucristu, tài tutu iꞌya nuu ma ndi uchi uvi ma grupu ma ndian kùu ñivio ndian judíu, ma ndian chītakuati ma ninii kaꞌnu ma ñuꞌuꞌ ñuñivi.
\s Ndioo chàꞌa ña kùu koto yo koo yo takua kùuni ra
\p
\v 2 Ndisaa ndyoꞌo ndian chìnuni tuꞌun Cristu, na sii kuuni ndo ora ndèꞌe ndo nda tundoꞌo nikuuni.
\v 3 Vati cha chìto vaꞌa yo ña ora ma Ndioo kìꞌin ra kuꞌva yo, ikan na ndeꞌo tu ndicha kùu yi ña chìnuni yo ma tuꞌun ra, ta takan jàꞌa ra, ikan na kutuꞌva yo jàndeeni vaꞌa ga yo ma tundoꞌo ña ni ndeꞌe yo.
\v 4 Ta ora jàndeenio ma tundoꞌo ña ndèꞌo, ìyo yi ña kuaꞌnu yo jàꞌa yi, ta ikan na chinuni vaꞌa ga yo tuꞌun Ndioo chiꞌin ndisaa kuii anima yo, ikan na töve kumani nïꞌiin nakuyi nuu yo chaꞌaꞌ ma ña chìnunio, ti takua kùuni Ndioo kùu yi.
\v 5 Vati tu ìyo nda ndyoꞌo kùmani kuaꞌaꞌ ga chinituni ndo, na ndakan ndo yi nuu Ndioo, ti rakan kùu kuꞌva ra tandiꞌi yi nuu ndo, ta töve kàtiꞌini ra ora ndakan yo yi nuu ra, ti chìsii ra jàꞌa ra yi.
\v 6 Va ora ndakan yo yi nuu Ndioo ìyo yi ña chinunio ña na kuꞌva ra yi nuu yo, ta töve kàtio ña töve ndicha kùu yi. Ti tu kàꞌan yo takan ta kùu yo takua kùu ma tañuꞌu ña chàsiki raꞌ teꞌen tikan kuàꞌan raꞌ.
\v 7 Ma ndian chànini takan, vaꞌa ga ña na töve kuatu na ma ña ni kuꞌva ma Ndioo nuu na.
\v 8 Vati töve iin nuuni ma ña chànini na, ti vitin chànini na iin nakuyi, ta inga kivi tuku nakuyi. Ta takan jàꞌa na.
\p
\v 9 Ma ndian yani yo ndian yaꞌa ga ndaꞌvi ìyo, na sii kuuni na, vati Ndioo yaꞌa ga tìñuꞌu ra na.
\v 10 Ta ma ndian kuika na yaꞌa sii kuuni na ora kindoo ndaꞌvi na, vati ma ndian kuika kùu na takua kùu iin ita ña kàna yi nuu ñuꞌuꞌ ta numini xii yi, ta chìta yi.
\v 11 Ti ora kèta ma nikandii, nduvaꞌa kuii ndondii jàꞌa yi, ta numi kuiini nàtii ma ita ikan, ta xii yi ta chìta yi ta tüva vii kàa yi. Ta takan kùu chiꞌin ma ndian kuika ndia, ti numi kuiini ndiꞌi na chiꞌin ndisaa ma ña kuika na ndia.
\s Na jandeenio ora ndèꞌo tundoꞌo
\p
\v 12 Yaꞌa ga sii kùuni ma ndian jàndeeni na ora ndèꞌe na tundoꞌo, vati ora yaꞌa ña jàndeeni na, ta töve jàña na chinuni na, Ndioo ni kuꞌva ra ña na koo na endeeni chiꞌin ra. Vati Ndioo chāꞌa ra tuꞌun nuu ndisaa kuii ma ndian kùuni ndeꞌe na ra.
\v 13 Ora kùunio jaꞌa yo kuati, ña töve vaꞌa ña kàꞌan yo ña Ndioo kùu ma ra tìꞌi ma ña kini tichi ma anima yo, vati ma Ndioo na küu kiꞌvi ra chiꞌin ma ña kini, ta juuni töve chànini ra jaꞌa ra ma ña töve vaꞌa, ta töve tìꞌi ra ma ña töve vaꞌa ma tichi ma anima ma nïꞌiin ma ñivi ña na jaꞌa na ma ña kini ndia.
\v 14 Vati ora kìꞌvi ma ña kini tichi ma anima yo, ta jàꞌa yo ma ña töve vaꞌa, jàꞌa yo takan ti chàtaꞌani maa yo jaꞌa yo yi, ta chìkan ma kuñu yo yi ta kueeni kueeni kèñaꞌa yi yo ndia.
\v 15 Chaꞌaꞌ ma ña töve vaꞌa chàtaꞌani yo jaꞌa yo, chaꞌaꞌ yakan kèta ma kuati jàꞌa yo. Ta ma kuati iꞌya, ora yaꞌa ga cha ndokaꞌnuga yi, juuni ikan kèta ma ña kùu kuvi yo endeeni ndia.
\p
\v 16 Ndyoꞌo ndian yani ndian yaꞌa ga kùuni ndeꞌi, koto këñaꞌa ndo juuni maa ndo.
\v 17 Ti tandiꞌi ma ña vaꞌa chiꞌin ña ndaa, vàchi saani yi itiꞌ andivi jàꞌa Ndioo, ra jāꞌa ña tūvi ma andivi chiꞌin tandiꞌi ma ña tacha ña kaꞌìin nuu yi ndia. Ma Ndioo iini ra kùu ra nani kivi, ta na töve sàma ra takua sàma ma vati.
\v 18 Ma Ndioo kùu ra, ra kāchin ra ña koo ndito yo ta na kùu yo seꞌe ra chaꞌaꞌ ña chìnuni yo ma tuꞌun ndaa ña kàꞌan ra, ikan na kuu yo ma ndian nunuu ta ndian ií ga kuenda ra nuu ndisaa ma ña jātuvi ra.
\s Ìyo yi ña jakuaꞌa yo ta jachiꞌo ma tuꞌun Ndioo
\p
\v 19 Ndyoꞌo yani ndian yaꞌa ga kùuni̱ ndeꞌi, na kukuꞌuni ndo ma tuꞌun iꞌya: Ìyo yi ña koo yati vaꞌa ndo ña tasoꞌo ndo tuꞌun vaꞌa, ta na jaꞌa vaꞌa ndo kuenda ma ña kàꞌan ndo, ta töve numi kuiini ña kayuni ndo.
\v 20 Vati nda ndian ni kuuni ña kùxaan chiꞌin inga ñivi, na küu jaꞌa na ma tiñu vaꞌa takua kùuni Ndioo ña na jaꞌa na.
\v 21 Yakan va na jaña ndo ma kuati ña jàꞌa ndo chiꞌin ndisaa ña kini ña chàtaꞌani ndo jaꞌa ndo ndia. Ta na jachiꞌin vaꞌa ndo ma tuꞌun Ndioo chiꞌin anima iñuꞌu ndo, vati ma tuꞌun ikan kùu jaꞌa yi ña na kuu kakú yo.
\v 22 Ta na jachiꞌin ndo ta na jakuu ndo ma tiñu ña kēe yuꞌu Ndioo, ta töve vaꞌa ña tasoꞌoni ndo yi. Va tu jaꞌa ndo takan jandaꞌviñaꞌa ndo chiꞌin juuni maa ndo.
\v 23 Ma ndian tàsoꞌo ma tuꞌun Ndioo, ta töve jàkuu na ma ña kàꞌan yi, kùu na tava kùu ma ra ndèꞌe ra nuu ra nuu iin inu.
\v 24 Ta ora cha yāꞌa ña ndēꞌe ra ma nuu ra, kèe ra kuàꞌan ra, ta numini nàani ra ma naja kua kàa ma nuu ra niku.
\v 25 Va ma ra töve nàani ma ña chīni ra nuu tuꞌun Ley vaꞌa Ndioo ña chàꞌa yi ndatu ña na kakuu nuna yo, ta tu juuni jàchiꞌin ra ta jàkuu ra ma ña kàꞌan yi, ta töve endee jàña ra ma ña kàꞌan yi, iin ra yaꞌa ga chìsii ni kuu ra chaꞌaꞌ ña jàꞌa ra takan.
\p
\v 26 Tu ìyo ma ndian chànini ña cha kīꞌvi vaꞌa na ma itiꞌ Ndioo, va na töve jàꞌa kuenda na ma yuꞌu na ña kàꞌan na, jàndaꞌviñaꞌa na juuni maa na, ta ma ña jàꞌa na kuenda Ndioo tüvi nda kuenda yi.
\v 27 Ma tuꞌun ndaa ta vaꞌa ña ìyo yi ña jaꞌa yo kuenda ma Ndioo, ra kùu Tatá yo teꞌen kàꞌan yi: Ma ndian töve maꞌá chiꞌin tatá, ìyo yi ña tindeo na, ta ma ñivi ñaꞌa ña kìndoo ndaꞌvi ña chīꞌí ii vi, juuni ìyo yi ña tindeo vi chaꞌaꞌ ma tundoꞌo ña ndeꞌe vi. Ta na kumi kuenda vaꞌa yo yo, koto kïꞌvi yo jaꞌa yo ma ña kini ña jàꞌa ma ñivi ìyo ma nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya.
\c 2
\s Ndioo kùuni ra ña indukuni ndèꞌo ndisaa ñivi
\p
\v 1 Ndyoꞌo ndian yani̱, ndian chìnuni tuꞌun ma Rachaꞌnu Jesuu ra yaꞌa ga kaꞌnu, tu ndicha ña chìnuni ndo tuꞌun ma Rachaꞌnu, na töve ìyo yi ña siin siin ndeꞌe ndo ma ñivi, ti Ndioo indukuni ndèꞌe ra tandiꞌi na.
\v 2-3 Ta tu ndyoꞌo kaꞌìin tiꞌvi ndo tichi iin veñuꞌu ña jàkaꞌnu ndo Ndioo, ta chàa iin raꞌii ña yaꞌa ga kuika ta indii iin xeꞌe ña tacha ndaꞌaꞌ ra ta ñùꞌu ra jaꞌma nduvaꞌa kuii vii ta tacha, ta ndyoꞌo yaꞌa ga tìñuꞌu ndo ra ta kàꞌan ndo teꞌen chiꞌin ra: “Na kichiun ta kunandiun ma tayu vaꞌa ta vii iꞌya”, kàꞌan ndo chiꞌin ra. Ta tu ora ikani juuni chàa iin ra yaꞌa ga ndaꞌvi ta ñùꞌu ra jaꞌma yaꞌa ga meku ta taꞌnda, ta teꞌen kàꞌan ndo chiꞌin ra: “Na kindoo yoꞌo kundaun itiꞌ chiñani a kunandiun nuu ñuꞌuꞌ.”
\v 4 Yakan va tu ndyoꞌo jaꞌa ndo takan, cha ndākuu ndo ma ndian ndeꞌe ndaa, vati töve indukuni ndèꞌe ndo ñivi. Ti mamaa ña töve vaꞌa chànini ndo jaꞌa ndo, va cha ndākuu ndo takua iin ra ndiso tiñu ra töve vaꞌa jàndondaa ra kuati kuenda na, ti kuuniga ndo ma ndian kuika takua ma ndian ndaꞌvi.
\p
\v 5 Ndyoꞌo yani mai, na tasoꞌo vaꞌa ndo ma ña ni kaꞌin iꞌya: Ndioo kùu ma ra kàchin ma ndian ndaꞌvi ìyo ma ñuñivi iꞌya, ikan na yaꞌa ga chinuni na ma ña kàꞌan ra, ta ikan na niꞌi na ma nuu chàꞌnda Ndioo tiñu, vati yakan chāꞌa ra tuꞌun ña ni kuꞌva ra nuu ma ndian yaꞌa ga kùuni na ndeꞌe na ra.
\v 6 Ta ndyoꞌo yaꞌa ga kàtiꞌini ndo chata ma ndian ndaꞌvi, vati ma ndian kuika kùu ndian xaani ndeꞌe na ndo ta yaꞌa jatiꞌini na chiꞌin ndo ta kèñuꞌu na ndo kuàndaka na ndo ma nuu ma ndra chàꞌnda tiñu, ikan na jandeꞌe ndra tundoꞌo ndo.
\v 7 ¿A töve ndiakan kùu ma ndian kàꞌan tiꞌini na chata ma sivi iñuꞌu ma Rachaꞌnu Cristu ra kùu chitoꞌo yo?, kùuni ndo.
\p
\v 8 Ndyoꞌo yaꞌa ga vaꞌa jàꞌa ndo, tuva jàꞌa ndo ma takua kàꞌan ma tutu Ley ña kaꞌnuga tāchi ma Ndioo, ta ma tuꞌun ña kàꞌan ma nuu ma tutu Ndioo teꞌen kàꞌan yi: “Na kuuniun ndeꞌe vaꞌun ma ñivi taꞌun ma tava kùuniun ndeꞌun juuni maun”, kàꞌan yi.
\v 9 Va tu ndyoꞌo siin siin ndèꞌe ndo ma ñivi, kùuni yi kaꞌan yi ña jàꞌa ndo ma kuati, ta juuni ma Ley Ndioo ikan tìsokuati ndicha yi ndo chaꞌaꞌ ña töve jàchiꞌin ndo tandiꞌi ma ña kàꞌan yi.
\v 10 Vati tu ìyo ma ndian jàchinu tandiꞌi ma ña kàꞌan ma tuꞌun Ley Ndioo, tu kumani jàchinu na iini ma tuꞌun ña kàꞌan yi, kùuni yi kaꞌan yi ña ìyo kuati na jàꞌa ña töve jàchinu na ndisaa ma ña kàꞌan ma tuꞌun Ley Ndioo.
\v 11 Vati ma Ndioo kùu ma ra kāꞌan teꞌen: “Na kïꞌviun chiꞌin ñivi ñaꞌa ña yüvi kùu ñasiꞌun, ta ñaꞌa chiꞌin raꞌii yüvi ra kùu iian ndia”, ta juuni kāꞌan ra teꞌen ndia: “Na käꞌniun ñivi.” Va tu ìyo ndian töve kìꞌvi chiꞌin ñivi ñaꞌa töve kùu ñasiꞌi na, va chàꞌni na ñivi, kùuni yi kaꞌan yi ña ìyo kuati na, ti endee töve jàchiꞌin na ma ña kàꞌan ma tuꞌun Ley Ndioo.
\v 12 Ndyoꞌo ìyo yi ña vii kaꞌan ndo chiꞌin ma taꞌan ndo ta na töve ìyo yi ña jaꞌa ndo nïꞌiin ña töve vaꞌa, vati Ndioo ni jakutuni ra ma kuati yo chaꞌaꞌ ma ley ra. Ta ma ley ikan kùu yi ma ña chàꞌa yi ndatu ña kakuu nuna yo nuu ma kuati.
\v 13 Vati ma ñivi töve kùndaꞌvini ma inga na, ni ndeꞌe na tundoꞌo ora ni jakutuni Ndioo ma kuati na, ti Ndioo tüvi ni kundaꞌvini ra na, va ma ndian kùndaꞌvini ma inga na, ni kakú na nuu ma tundoꞌo ora ni jakutuni ma Ndioo ma ñivi.
\s Tuva ndicha ña chìnunio ma ña kaꞌan ma tutu Ndioo, ìyo yi ña jaꞌa yo ma ña kàꞌan yi
\p
\v 14 Ndyoꞌo yani̱, ¿a ìyo nda kuenda yi ña kàꞌan yo ña iin ndian yaꞌa ga chìnuni tuꞌun Jesucristu kùu yo, tuva töve juuni jàꞌa yo tiñu vaꞌa ña jànaꞌa yi ña ndicha ndian chìnuni tuꞌun ra kùu yo?, kùuni ndo. Ndicha kuii ña töve ni kakú yo tu chìnunio takani.
\v 15 Vati tu ìyo iin ndian yani yo a ñataꞌan yo ña kùmani vi jaꞌma kuꞌun vi, ta ña töve ña kachi vi ndia,
\v 16 ta juuni ìyo nda ndyoꞌo teꞌen nākaꞌan ndo chiꞌin vi: “Na kuꞌun vaꞌun, ta na kuꞌun vaꞌun ma jaꞌmaun, ta na kachi vaꞌun nda na kutu tichiun”, kàti ndo chiꞌin vi. Va nda ndyoꞌo vaji ni kaꞌan takan nuu vi va na töve nī chaꞌa ndo ma ña kachi vi a kuꞌun vi, ta tüvi nda kuenda yi ma ña kàꞌan ndo tuva jàꞌa ndo takan.
\v 17 Ta juuni takan kùu ma ña chìnunio, tu töve jàꞌa yo ma tiñu vaꞌa kuenda Ndioo, ta ma ña chìnunio ikan töve nda kuenda yi.
\p
\v 18 Va ìyo iin ndian kùu kaꞌan teꞌen: “Yoꞌo yaꞌa ga chìnuniun tuꞌun Ndioo, ta yuꞌu ìyo tiñu vaꞌa ña jàꞌi kuenda ra.” Ta vitin yoꞌo na janaꞌun ma ña chìnuniun chiꞌin nïꞌiin tiñu vaꞌa ña töve jàꞌun kuenda ra, ta yuꞌu ni janaꞌi ma ña chìnuni̱ nuu̱n chiꞌin tiñu vaꞌa ña jàꞌi.
\v 19 ¿A yoꞌo chìnuniun ña ìyo uvanuu Ndiooni? Vaꞌani tu takan kàꞌun. Va, ¿a töve chàꞌun kuenda ña nda ndiánꞌ kùu kuiꞌna juuni chìnuni na ña ìyo uvanuu Ndiooni ndia? ¡Ta endee ndayu na ña yuꞌvi na!
\p
\v 20 ¿Ta naja yaꞌa ndava xiniun? Na koto vaꞌun ti tuva chìnunio tuꞌun Ndioo ta nïꞌiin chaꞌaꞌ töve jàꞌa yo ma tiñu vaꞌa kuenda ra, töve nda kuenda ma ña chìnunio ikan.
\v 21 Abraham, ra kūu ñivio chīyo tajiꞌna, Ndioo ndēꞌe ra ra ña kùu ra iin ra ndaa, ora jāꞌa ra ña sōkó ra ma ra seꞌe ra, ra nàni Isaac nuu ma Ndioo nuu chito naá niku.
\v 22 Ta kùu koto ndo ma tava jāꞌa ma Abraham, vati chaꞌaꞌ ma ña chìnuni ra, yakan va sōkó ra ma ra seꞌe ra nuu ma Ndioo ma takua kùuni ra, ta chaꞌaꞌ ma tiñu jāꞌa ra ikan kūu yi iin ña jànaꞌa ña chìnuni ndicha Abraham. Ta ma ña chìnuni ra ikan chāa yi ña kūu yi ña nduvaꞌa ndaa nuu Ndioo.
\v 23 Takan chīnu ma tava kāꞌan nuu ma tutu Ndioo, ta teꞌen kàꞌan yi: “ma Abraham chìnuni ra ma tuꞌun Ndioo, yakan va Ndioo ndēꞌe ra ra ña kùu ra iin ra ndaa”. Ta ma Abraham iin ra yaꞌa ga nākoto Ndioo kùu ra ta iin meru ra kùu ra ndia.
\v 24 Na koto vaꞌa ndo vitin, vati Ndioo ndèꞌe ra ña kùu yo iin ndian ndaa tu chìnunio tuꞌun ra, ta juuni jàkuu yo ma tiñu kàꞌan ra ndia.
\v 25 Indukuni tāꞌan ma ña nàni Rahab, ña kūu ñaꞌa tondo, ma Ndioo ndēꞌe ra ña, ña kùu ña iin ña ndaa chaꞌaꞌ ma tiñu ña jāꞌa ña, vati chāꞌa ña ma tichi veꞌan ña kīndoo xeꞌe ma ndraꞌii israelita ikan, ma ndra kuàkoto ma naja kua ìyo ma ñivi ma ñuu ikan. Ta tīndean ndra kēe xeꞌe ndra ma inga chiyo ma veꞌan.
\v 26 Yakan va juuni kùu kutunini yo, ña ìyo yi ña jàchinu yo tiñu vaꞌa takua Ndioo kùuni ra ña na jaꞌa yo. Vati taku ma kuñu yo ña küu jakesiin yo yi chiꞌin ma anima yo, ta tu tüva ìyo ma anima yo chiꞌin ma kuñu yo, ñaꞌa kùuni yi kaꞌan yi ña cha chìꞌo. Indukuni kua ikan kùu chiꞌin ma ña chìnuni yo ña cha chìꞌí yi tu töve jànaꞌa yo ma ña chìnuni vaꞌa yo chiꞌin ma tiñu jàꞌa yo.
\c 3
\s Ìyo yi ña jaꞌa kuenda yo ma tuꞌun kaꞌan yo
\p
\v 1 Ndyoꞌo yani̱, na töve vaꞌa ña yaꞌa ga kuaꞌaꞌ ndo kùu ndo matru ndian jànaꞌa tuꞌun Ndioo, vati cha chìto yo ti ndisaa yo ndian jànaꞌa tuꞌun Ndioo, ni jakutuni niꞌi ga ra chaꞌaꞌ ndisaa tuꞌun töve vaꞌa ña jànaꞌa yo.
\v 2 Kuaꞌaꞌ nuu kuati jàꞌa tandiꞌi yo. Ta vitin tu ìyo nda ndian töve jàꞌa kuati chiꞌin tuꞌun kàꞌan na, kùuni yi kaꞌan yi ña iin ndian ndaa kùu na, ta juuni ìyo yati na kùmi na ndisaa ma kuñu na, ikan na töve jàꞌa na kuati chiꞌin yi.
\v 3 Tu ora tìꞌo ma kaa ña nàni frenu ma yuꞌu ma kuayu, ikan na jachiꞌin ri ma ña chàꞌnda yo tiñu nuu ri, takan kùu jakuꞌun yo ri ma ndanu kùuni maa yo.
\v 4 Ta juuni takan kùu yi chiꞌin ma varku ndia: vaji yaꞌa ga kaꞌnu run ta ma tati tindaniꞌni yi run ti yaꞌa ga niꞌi chàkin yi, ta ma ra jàtiñu chiꞌin run kàva ra xini run chiꞌin yutun vali ma ndanu kùuni maa ra kuꞌun ra chiꞌin run.
\v 5 Ta juuni takan kùu chiꞌin ma yaa yo ndia, iin ña vali kuiini kùu yi ña ìyo yi ma kuñu yo, ta kùu jaꞌa yi iin ña nduvaꞌa kuii kaꞌnu ndia. ¡Ta juuni kùu yi tava kùu iin ñuꞌú valini ña kùu kaꞌmi yi iin yuku nduvaꞌa kuii kaꞌnu!
\v 6 Ta ma yaa yo kùu yi tava kùu iin ñuꞌú. Iin ña töve vaꞌa ña ìyo ma kuñu yo chaꞌaꞌ ña kuaꞌaꞌ ña kini kàꞌan yi, ta jàtivi yi yo. Ta ma ña kini ña kàꞌan yo chiꞌin ma yaa yo, jàndokini yi yo ndisaa kivi ña ìyo yo, ta kùu yi iin ña kīchi yi itiꞌ andayaꞌ, nuu endee tiin ñuꞌú.
\v 7 Ta ma ñivi kùu jandomasu na ma nda nuu kiti nikuuni, takua kùu ma kiti ìyo tumi, takua kùu chiꞌin koo, chiꞌin kuaꞌaꞌ nuu kiti xaan chiꞌin kiti ìyo tichi tañuꞌu. Tandiꞌi ma kiti takan kùu jandomasu ma ñivi ri.
\v 8 Va nïꞌiin yo na küu jaꞌa yo ña kùmi maa yo yaa yo ña kàꞌan yi tuꞌun nduvaꞌa. Ma yaa yo iin ña kini ìyo ma kuñu yo kùu yi, vati kùu yi iin ña xaan takua kùu yukú xaan ña kueeni kueeni kaꞌni yi yo.
\v 9 Juuni chiꞌin tuꞌun ña kàꞌan yo chiꞌin yaa yo tìñuꞌu yo ma Ndioo ra kùu Tatá yo, ta juuni chiꞌin yi kànduvaꞌa yo ma ñivi ña jātuvi ma Ndioo. Ta kàa na takua kàa ra.
\v 10 Ndyoꞌo yani juuni yuꞌu yo kèe ma tuꞌun ña vii jaꞌií yo ma sivi Ndioo, ta juuni yuꞌu yo kèe tuꞌun kini ña kànduvaꞌa yo ma ñivi ndia. Ndyoꞌo yani töve ìyo yi ña kuu yi takan.
\v 11 Ma yaa yo chiꞌin ma tuꞌun kàꞌan yi kùu yi takua kùu iin nuu ndoꞌyoni nuu kàna ma takuii. Ta ikan na küu kana ma takuii vaꞌa chiꞌin ma takuii uva ndia.
\v 12 Ta juuni takan kùu ma yutun higu, ti na küu kee ma chiti yutun olivu nuu run, ta juuni takan ma yokuꞌu chàꞌa chiti ña nàni uva na küu kee ma chiti higu nuu run ndia. Indukuni na küu kana takuii uꞌvá chiꞌin takuii vaꞌa iin ndoꞌyoni. Ta takan kùu yi chiꞌin ma yaa yo ña kàꞌan yi tuꞌun kini chiꞌin tuꞌun vaꞌa ndia.
\s Uvi nuu ma takua kùu chinituni ìyo: ma chinituni Ndioo ta ma chinituni ñivi
\p
\v 13 Tu ndicha ña ìyo iin ra tañu ndo ña yaꞌa ga ìyo chinituni Ndioo chiꞌin ra ta kùtunini vaꞌa ra yi. Ta na janaꞌa ra ña ìyo ma chinituni ikan chiꞌin ra ora jakuu ra tiñu vaꞌa takua kùuni ra, ta na koo vita anima ra ora jàꞌa ra yi.
\v 14 Va tu ndyoꞌo kuꞌva ndo ña na jandokini ndo ma anima ndo chaꞌaꞌ ña kùmi ndo ma ña tixin ìyo chiꞌin ndo, ta chaꞌaꞌ ña kùu ndo ndian endeeni nànduku ma ña kùuni maani ndo. Tu takan kùu ndo kùuni yi kaꞌan yi ña kùu ndo ma ndian jàtayi maani ndo ndo, ta ma chìnituni Ndioo tüvi ìyo yi chiꞌin ndo. Ma ña chìnuni ndo kùu iin tuꞌun vatani tu takan chànini ndo.
\v 15 Vati ma chinituni iꞌya na töve vàchi yi itiꞌ andivi nuu ìyo Ndioo, ti vàchi yi ma nuu ñuꞌuꞌ ñuñivi, ti kua chànini maa yo kùu yi, vati kùu yi ña vàchi yi ma chinituni ma kuiꞌna.
\v 16 Ma nuu ìyo ma ndian yaꞌa ga tixin ña ndeꞌe na taꞌan na, ta endee nànduku maani na ma ña kùuni maani na, ta ndiakan nïꞌiin tiempu töve koo vii na chiꞌin taꞌan na, vati mamaa kuatini ìyo na chiꞌin taꞌan na.
\p
\v 17 Va ma ndian ìyo chinituni vaꞌa ña chàꞌa Ndioo nuu na, yaꞌa ga vaꞌa ìyo na, ti töve kùu na ma ndian jàꞌa kuati, ta yaꞌa nànduku na naja kua koo vii na chiꞌin inga ñivi, ta iñuꞌu na ta jachiꞌin na ma ña kàꞌan taꞌan na. Ta juuni yaꞌa ga kùndaꞌvini na ma ñivi, ta töve siin siin ndèꞌe na ma taꞌan na, ta töve ìyo uvi nuu kua chànini na, ti ndisaa tiempu jàkuu na ma tiñu vaꞌa ña kàꞌan na ña ni jaꞌa na.
\v 18 Ta ma ndian yaꞌa ga nànduku na koo vii na chiꞌin inga ñivi, ndiakan jàchiꞌin na ma takua kùuni Ndioo ña koo na, ta Ndioo ni jaꞌií ra na.
\c 4
\s Ma ña töve vaꞌa ña jàtivi yi yo
\p
\v 1 ¿Ndanu vàchi ma kuati ña jàꞌa ndo ña chàtaꞌani ndo kanitaꞌan ndo chiꞌin maa ndo?, kùuni ndo. Vati ndicha ña vàchi yi tichi anima ndo ti mamaa kuati chàtaꞌani ndo jaꞌa ndo. Yakan va kànitaꞌan yi chiꞌin ma ña kèe tichi anima yo.
\v 2 Ndyoꞌo kùuni ndo iin nakuyi, ta na küu niꞌi ndo yi, yakan va chàꞌni taꞌan ndo ndo, ta tìxin ndo ndeꞌe ndo ndatiñu inga na. Va tava na küu niꞌi ndo yi ndia, yakan va kànitaꞌan ndo, tajan jàꞌa ndio ndo ma kuati. Takan kùu yi ña na töve kùu nataꞌan ndo ma ña kùuni ndo, ti töve kàꞌan ndo chaꞌaꞌ yi nuu ma Ndioo.
\v 3 Ta tuva ndakan ndo iin nakuyi nuu Ndioo, na küu niꞌi ndo yi, ti töve chànini ndo kuàtiñu vaꞌa ndo yi, vati kùuni ndo kuàtiñu ndo yi kuenda ma ña kini ña chàtaꞌani ndo jaꞌa ndo.
\v 4 ¡Ndyoꞌo ndian cha ndākoo ndo ña jàchiꞌin ndo ma tuꞌun Ndioo! ¿A töve chàꞌa ndo kuenda ña tu nànduku ndo naja kua ndoꞌiin taꞌan ndo chiꞌin ma ñivi kini ña ìyo ñuñivi, va iin kuati kaꞌnu kùu yi kuenda Ndioo? Yakan va nda ndyoꞌo nikuuni ña ni kuuni ndo jaꞌa ndo ma kuati ña ìyo ma ñuñivi, ta takan ndàkuu ndo iin ndian cha jākesiin ndo ndo chiꞌin Ndioo.
\v 5 ¿A chànini ndo ña töve nda kuenda ma tuꞌun Ndioo ña kàꞌan teꞌen?, kuuni ndo: “Ndioo cha tāchi ra ma Tati Ií ra ña na kiꞌvi ra ta koo ra tichi anima yo.” Ta yaꞌa kukuiñu ma Tati Ií Ndioo jin koto jäkesiin yo itiꞌ Ndioo ta kìꞌvi yo inga itiꞌ.
\v 6 Va ma Ndioo iin ra yaꞌa ga vaꞌa kùu ra, yakan va tìndee ra yo ña jàndeenio, ti ma tuꞌun Ndioo teꞌen kàꞌan yi: “Nuu ma ndian yaꞌa tayi kùuni, Ndioo cha jàchika ra ra nuu na, va nuu ma ndian yaꞌa ga vita anima, va chàꞌa ra ñamani ra nuu na”, kàti yi.
\p
\v 7 Vitin na kuꞌva ndo ña na kaꞌnda Ndioo tiñu nuu ndo. Ta na jandeeni ndo ta na küꞌva ndo ma anima ndo nuu ma kuiꞌna, ikan na kundachiyoánꞌ nuu ndo.
\v 8 Na jayatin ndo ma anima ndo chiꞌin ma Ndioo, ikan na jayatin ra ra xiin ndo ndia. ¡Ndyoꞌo ñivi kini!, na ndakoo ndo ña jàꞌa ndo kuati. Ta ndyoꞌo ndian ìyo uvi nuu kua chànini ndo, ti chàtaꞌani ndo jakaꞌnu ndo Ndioo ta juuni jàkaꞌnu ndo ma ña kini ndia. Na ndakoo ndo ña jaꞌa ndo takan. Ta, ¡na jandakuꞌií ndo anima ndo nuu Ndioo!
\v 9 ¡Na ndaꞌvi kuuni ndo ta kuaku ndo chaꞌaꞌ itiꞌ kini kuàꞌan ndo! Na ndakoo ndo ma ña chàkú ndo kuenda ña na too ma takuii tinuu ndo, ta juuni na ndakoo ndo ma ña sii kùuni ndo ta na kichi ma ña yaꞌa ga ndaꞌvi kuuni ndo.
\v 10 Ta na ndakuu masu anima ndo nuu ma Rachaꞌnu Ndioo, ta ikan ni tiñuꞌu ra ndo.
\s Na töve ìyo yi ña kaꞌan ndo iin ña töve vaꞌa chata ma taꞌan ndo
\p
\v 11 Ndyoꞌo yani̱ na töve ìyo yi ña kaꞌan ndo ña töve vaꞌa chata ma inga ñivi. Ta nda ndian ni kuuni ña kàꞌan chata iin ñivi a jàꞌani ra ña kùu ra iin vesi, ra jàndondaa kuati, ta juuni kùu ra iin ra töve vaꞌa kàꞌan chata ma tuꞌun ley Ndioo, ta cha ndākuu ra iin ra kàꞌan ndaa chata yi. Ta tu iin ra kàꞌan ndaa chata yi kùu ra, kùuni yi kaꞌan yi ña töve jàchiꞌin ra ma ña kàꞌan yi.
\v 12 Uvanuu Ndioo kùu ra ña chāꞌa ma Ley ra nuu yo, ta uvanuu ra kùu ra vesi ña jàndondaa kuati yo ndia, ta juu ra kùu ma ra jàkakú yo ta kùu tachi ra yo kuꞌun yo andayaꞌ. Ta ndyoꞌo, ¿nda ndian kùu ndo ña chànini ndo jandondaa ndo ma kuati inga na?, kùuni ndo.
\s Töve vaꞌa tu kàꞌan yo ña chìto yo niyi ni kuu itaan a isa
\p
\v 13 Vitin va kùuni̱ ña na tasoꞌo vaꞌa ndo ma ña ni kaꞌin, ndyoꞌo ndian kàꞌan teꞌen: “Ma itaan a isa ni kuꞌun ndi iin ñuu kaꞌnu, ta ikan ni koo ndi iin kuiya ña ni niꞌi ndi ndatiñu, ta jàkanaa ndi kuaꞌaꞌ vaꞌa xuꞌunꞌ.”
\v 14 ¡Va ndyoꞌo töve chìto ndo niyi ni kuu ma itaan a isa! ¿A ni koo ndito ndo?, kùuni ndo. Vati kùu yo takua kùu viko nuꞌuni ña kèta yi nundani, ta tiaga itiꞌ nuu nundaa kuiini ndiꞌi yi nduta.
\v 15 Ma ña ìyo yi ña kaꞌan ndo kùu ma tuꞌun iꞌya niku: “Ma Rachaꞌnu Ndioo tuva kùuni ra ña kuꞌva ra ña na koo ndito ga yo ma ñuñivi iꞌya, ta juuni na jaꞌa yo ma nda tiñu kùuni maa ra ña na jaꞌa yo ndia.”
\v 16 Ta ndyoꞌo endeeni kàꞌan ndo ma tava kùuni maa ndo, ta yaꞌa ga kutayi ndo, ta tandiꞌi ma ña sukun kùuni ndo takan, iin ña töve vaꞌa kùu yi kuenda Ndioo.
\v 17 Va ma ndian chìto jàkuu tiñu vaꞌa ta na töve jàkuu na yi, iin kuati kaꞌnu kuii kùu yi kuenda na tuva jàꞌa na takan.
\c 5
\s Tuꞌun iꞌya ìyo yi ña tasoꞌo vaꞌa ma ndian kuika
\p
\v 1 ¡Na tasoꞌo vaꞌa ndo ma tuꞌun ña ni kaꞌin iꞌya ndyoꞌo ndian kuika! ¡Na kuaku ndo ta na ndaꞌyu ndoo ndo chaꞌaꞌ ma tundoꞌo ña ni ndeꞌe ndo!
\v 2 Vati ma ndatiñu vaꞌa ìyo nuu ndo cha tàꞌyu yi, ta ma jaꞌma ndo cha chàchi ma likiꞌndi yi.
\v 3 Ta ma oro chiꞌin ma plata ña ndākivaꞌa ndo cha kōyo ña kuxi chata yi. Ta ma ña kuxi yi ikan, kùu yi takua kùu iin kuꞌva ña tìsokuati yi ndo. Ta kùu yi takua kùu iin ñuꞌú ña ni kaꞌmi yi ma kuñu ndo. Ta, ¿a töve chàꞌa ndo kuenda ti ma kivi nuu ndiꞌi nia kùu yi vitin ña ni jandeꞌe Ndioo ma tundoꞌo nuu ndo chaꞌaꞌ ña ndōyo locho ma ña vaꞌa ma tichi veꞌe ndo jāꞌa ndo?
\v 4 Vati yakan kùu ma yaꞌvi ña töve nī tiaꞌvi ndo ma ndian jàtiñu nuu ñuꞌuꞌ ndo niku. Yakan va ndrakan kànachaa ndra ma nuu Ndioo, ra nduvaꞌa kuii kaꞌnu chaꞌaꞌ yi, ta rakan chìni ra ma ña kàꞌan ndra.
\v 5 Ta nuu ñuñivi iꞌya kùu ndo ndian yaꞌa ga ìyo ndatiñu ndo, ta chìsii ndo ti jàꞌa ndo ma ña kini kùuni maa ndo, ta yaꞌa ga chàchi ndo ta nduvaꞌa ndonduꞌu ndo takua nañu jundiki ña ni kaꞌni ndra. ¡Ta takan ni kuu yi chiꞌin ndo ndia!
\v 6 Ndyoꞌo nduvaꞌa tīsokuati ndo ta chāꞌni ndo ma ndian töve ìyo kuati. Ta tüvi ìyo nïꞌiin na kua kuu jaꞌa na, ta kuu kakú na ndaꞌaꞌ ndo.
\s Ìyo yi ña kuatu yo nda kati kichaa ma Rachaꞌnu
\p
\v 7 Yakan va ndyoꞌo ndian yani, töve ìyo yi ña janañuꞌu ndo kuatu ndo ma Rachaꞌnu nda kati kichaa ndiko ra ma nuñuꞌuꞌ ñuñivi iꞌya. Ma ndra tàchi ma ndatiñu, tuva kùuni ndra tava ndra ma ndatiñu vaꞌa, ìyo yi ña kuatu ndra nda kati kukuiin ma savi ta töve ìyo yi ña janañuꞌu ndra.
\v 8 Yakan va ndyoꞌo juuni ìyo yi ña kuatu ndo ta tu töve jàña ndo ña chìnuni ndo, ti cha kùyatin ora ña ni kichaa ndiko ma Rachaꞌnu ma ñuñivi iꞌya.
\p
\v 9 Ndyoꞌo yani̱ na tïsokuati ndo, ta na känitaꞌan yuꞌu ndo chiꞌin inga ñivi, ikan na töve jandeꞌe ma Rachaꞌnu Ndioo ma tundoꞌo ndo, vati ma Rachaꞌnu Ndioo kùu ra iin ra ni jakutuni chaꞌaꞌ ma ñivi. Ta chani keta ma ora ni jakutuni ra ma kuati jàꞌa yo.
\v 10 Ndyoꞌo yani̱, na kukuꞌuni ndo ma ndra kāꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo tajiꞌna, vati ìyo ma tundeeni Ndioo chiꞌin ndra ora ndēꞌe ndra tundoꞌo. Ta na jaꞌa ndo indukuni takua jāꞌa ndra, ti ndrakan nïꞌiin chaꞌa nī janañuꞌu jāꞌa ndra.
\v 11 Va chìto vaꞌa yo ti maa yo kàꞌan yo ña yaꞌa sii kùuni ndrakan chaꞌaꞌ ña jāndeeni ndra ora ndēꞌe ndra tundoꞌo. Ndyoꞌo cha chìto vaꞌa ndo naja kua jāndeeni ma Job ma tundoꞌo ña ndēꞌe ra, ta juuni chìto ndo ña Job nīꞌi ra ña vaꞌa jāꞌa ma Rachaꞌnu Ndioo nuu ndiꞌi nia, vati chìto yo ña ma Rachaꞌnu Ndioo yaꞌa ga kùndaꞌvini ra yo, ta juuni kùu ra iin ra chàꞌa ra ma tundeeni ra nuu yo ndia.
\p
\v 12 Inga tuku tuꞌun nduvaꞌa kaꞌnu ña ni kaꞌin ndyoꞌo yani̱, na käꞌan ndo ña ndicha ña ni jaꞌa ndo iin nakuyi tu töve ni jaꞌa ndo yi, ña ndava nda chaꞌaꞌ ma Ndioo ra ìyo andivi, ni nda chaꞌaꞌ ma ñivi ìyo ñuñivi, ni nda chaꞌaꞌ inga nakuyi ndia. Tuva ni kaꞌan ndo “juu”, na jaꞌa ndicha ndo ma ña ni kaꞌan ndo ña ni jaꞌa ndo. Ta tu kaꞌan ndo, “töve” ìyo yi ña endee töve jaꞌa ndo ma nïꞌiin nakuyi, ikan na töve tiso Ndioo kuati chata ndo ta jandeꞌe ra tundoꞌo chaꞌaꞌ ma ña kàꞌan ndo.
\p
\v 13 Tu ìyo nda ndyoꞌo yaꞌa ga ndaꞌvi kùuni ndo a ndeꞌe ndo tundoꞌo, na kaꞌan ndo chiꞌin Ndioo chaꞌaꞌ yi. Ta tu ìyo nda ndyoꞌo yaꞌa ga chìsii ndo, na kata ndo yaa ña jàkaꞌnu ndo ma Ndioo chiꞌin yi.
\v 14 Tu ìyo iin ndian kuꞌvi ma tañu ndo, na kana ndo ma ndrachaꞌnu, ndra chàꞌnda tiñu ndian chìnuni tuꞌun Jesuu, ikan na kaꞌan na chiꞌin Ndioo chaꞌaꞌ ra, ta ora kichaꞌa na kaꞌan na chiꞌin sivi ma Rachaꞌnu Jesuu, na kaꞌyu ndra ma cete xini ma ra kuꞌvi.
\v 15 Ta tu yaꞌa ga chìnuni ndra ña ni ndaꞌa ma ra kuꞌvi ora kàꞌan ndra chiꞌin ma Ndioo, Ndioo ni jandaꞌa ra ra. Ta tu ma ra kuꞌvi ikan jāꞌa ra kuati niku, Ndioo ni janaa ra ma kuati jàꞌa ra.
\p
\v 16 Yakan va ndyoꞌo na naꞌma ndo ma kuati jàꞌa ndo chiꞌin ma taꞌan ndo, ta na kaꞌan ndo chiꞌin Ndioo chaꞌaꞌ ma taꞌan ndo, ikan na ndaꞌa ndo. Vati iin ra ndaa, tu chìkan ra iin tiñu vaꞌa nuu Ndioo chiꞌin ndisaa anima ra, ni niꞌi ra yi chaꞌaꞌ ña ìyo kuaꞌaꞌ tundeeni Ndioo chiꞌin ra.
\v 17 Takan kūu ma ra nàni Elía, ma ra kāꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo tajiꞌna, kūu ra iin ñivini ma tava kùu yo, ta ora kāꞌan ra chiꞌin Ndioo chiꞌin ndisaa kuii ma anima ra ña na küun ga ma savi, ta jāña ndio ma savi ña kùun raꞌ ma nuu ñuꞌuꞌ ñuñivi uni kuiya sava.
\v 18 Ta ora yāꞌa ma uni kuiya sava ikan, tajan kāꞌan tuku ra chiꞌin ma Ndioo inga chaꞌaꞌ ña na kuun ndiko ma savi, ta kīchaꞌa ndiko ma savi ña kùun raꞌ, ta ma ndatiñu kàa ma nuu ñuꞌuꞌ ñuñivi, ta yakan yaꞌa ga chàꞌa yi ma ña kùu kacho.
\p
\v 19 Ndyoꞌo yani̱ tu ìyo nda ndyoꞌo kèsiin ndo ma itiꞌ Ndioo, ta inga na jàꞌa na ña chìkoniꞌi ndiko ndo,
\v 20 na koto vaꞌa ndo ña nda ndian nikuuni jàꞌa na ña chìkoniꞌi ndiko ma ndian jàꞌa kuati ma itiꞌ töve vaꞌa kuàꞌan na, ta kīꞌvi ndiko na ma itiꞌ Ndioo, Ndioo ni jaꞌa ra ña ni kakú na, ikan na tüvi kuvi na endeeni, ta ni janaa ra tandiꞌi ma kuati ña jāꞌa na niku.
