\id 1PE
\h Tutu Petuꞌ Nunuu
\toc1 Tutu Petuꞌ Nunuu
\mt Tutu nunuu ña tāchi rachaꞌnu Petuꞌ
\c 1
\s Petuꞌ kàñaꞌa ra chiꞌin ndisaa ma ndian chìnuni tuꞌun Jesucristu
\p
\v 1 Yuꞌu Petuꞌ, ra tatun Jesucristu, tài ma tutu iꞌya kuenda ndyoꞌo ndian ndòyo ñuu ña töve kùu ñuu ndo, ndian chìtakuati teꞌen tikan itiꞌ ñuu chika, takua kùu ma ñuu nàni Ponto, Galacia, Capadocia, Asia chiꞌin ñuu Bitinia.
\v 2 Ti ma Rachaꞌnu Ndioo, ra kùu Tatá yo, kāchin ra ndo tajiꞌna niku ña na kuu ndo ñivi ra, ti takan kùuni ra. Ta chaꞌaꞌ tiñu jàꞌa ma Tati Ií ra tichi anima ndo kùu yi ña Ndioo jāꞌa ra ña kùu ndo ndian ií kuenda ra, ikan na jachiꞌin ndo tuꞌun Jesucristu, ta janandoo ra ndo chiꞌin nií ra. Ta na ndokuaꞌa ma ñamani Ndioo chiꞌin ndo, ta na koo vii ndo chiꞌin ra ndia.
\s Kuatu yo ña ni kuꞌva ma Ndioo nuu yo
\p
\v 3 Na jakaꞌnu yo ma Ndioo ra kuu Tatá ma Rachaꞌnu yo Jesucristu, ti chaꞌaꞌ ña yaꞌa ga kùndaꞌvini ra yo kùu yi ña jāꞌa ra ña kāku chaa ndiko yo chaꞌaꞌ ña jānataku ndiko ma Ndioo ma Jesucristu tañu ndian ndií. Chaꞌaꞌ ñaꞌa kùu yi ña ndàtu yo ña ni koo ndito yo endeeni,
\v 4 ikan na niꞌo iin tundeeni ña indii vaꞌa ma itiꞌ andivi kuenda ndo jàꞌa ra. Ta yakan na töve ni naa yi ta na töve ni kuñuꞌu yi, ta juuni na töve ni xii yi ndia.
\v 5 Ta chaꞌaꞌ ña yaꞌa ga chìnuni ndo ma tuꞌun Ndioo, yakan va kùmi kuenda ra ndo chiꞌin ma ndatu ra, ikan na kuu niꞌi ndo ña kuu kakú ndo. Ta tandiꞌi yakan cha ìyo tuꞌva kuenda ña jànaꞌa ra yi nuu ndo ma kivi nuu ni ndiꞌi nia.
\p
\v 6 Ta chaꞌaꞌ ñaꞌa kùu yi ña yaꞌa ga chìsii ma anima ndo, vaji vitin kuenda tia kivini ìyo yi ña ndeꞌe ndo kuaꞌaꞌ nuu tundoꞌo,
\v 7 ikan na kuu niꞌi ndo kuꞌva, chaꞌaꞌ naja kua ña ndicha ña chìnuni ndo tuꞌun Ndioo. Vati ma ña chìnuni ndo kùu yi takua kùu iin oro: ti ma oro jiꞌna ga ìyo yi ña kiꞌin yo kuꞌva yi chiꞌin ñuꞌú, ikan ndeꞌo tuva yaꞌa ga vaꞌa yi. Va kaꞌnuga kùu ma ña chìnuni yo kua ma oro ikan, vati ma oro ni keta kivi ña ni naa yi. Yakan va ora kiꞌin ma Ndioo kuꞌva ma ña chìnuni ndo ni kuꞌva ra kuenda tu ndichaga ña chìnuni ndo kua ma oro ikan, ta ni jakaꞌnu ra ndo ta tiñuꞌu ra ndo ta kaꞌan ra ña kùu ndo ndian yaꞌa tacha ora na kichaa ndiko ma Rachaꞌnu Jesucristu.
\p
\v 8 Ndyoꞌo yaꞌa ga kùuni ndo ndeꞌe ndo ma Jesucristu, vaji takäꞌan ndeꞌe ndo ra chiꞌin tinuu ndo. Ta vitin yaꞌa chìnuni ndo tuꞌun ra, vaji töve ndèꞌe ndo ra, ta nduvaꞌa kuii kaꞌnu kùu ma ña chìsii ndo, vaji kùuni ndo kaꞌan ndo iin tuꞌun chaꞌaꞌ ña yaꞌa ga chìsii ndo va töve naniꞌi ndo najakua kaꞌan ndo yi, ti iin ña yaꞌa ga kaꞌnu kùu yi,
\v 9 ña ndyoꞌo cha kua nàtaꞌan ndo ña kàkú ma anima ndo, jàꞌa ña chìnuni ndo tuꞌun ra.
\p
\v 10 Ma tatiempu ga niku, ma ndra kàꞌan chiꞌin tuꞌun yuꞌu Ndioo, kuaꞌaꞌ nuu jākuaꞌa ndra ta nānduku tuꞌun ndra ña kùuni ndra koto kachin ndra chaꞌaꞌ ma ña ni kakú yo iꞌya, ta juuni kāꞌan ndra chaꞌaꞌ ma ñamani Ndioo ña chàꞌa ra nuu yo vitin,
\v 11 ti kūuni ndra koto kachin ndra nda kivi ta nda ñivi kùu vi ña jànaꞌa ma Tati Ií Cristu ña ìyo chiꞌin ndra ora kātituꞌun yi nuu ndra chaꞌaꞌ naja ni kuu yi ora ni ndeꞌe jiꞌna Cristu tundoꞌo, ta naja kua ni kuu yi chiꞌin ra ora ndotacha ra tiá itiꞌ nuu.
\v 12 Va ma Ndioo jāꞌa ra ña na koto kachin ndrakan yi ña ma tuꞌun ña kātituꞌun ndra töve kuenda maa ndra kùu yi, vati kuenda ndyoꞌo kùu yi ma tiempu vitin. Ta vitin juuni ma tuꞌun iꞌya kùu yi ma tuꞌun ña kàtituꞌun ma ndra kēta nuu ndo chaꞌaꞌ ma tuꞌun vaꞌa ña naja kua jàkakú Ndioo yo. Ta kàtituꞌun ndra yi chiꞌin ndatu ma Tati Ií Ndioo ña kīchi itiꞌ andivi. Ta ndisaa ma tati vaꞌa ña jàkuu tiñu nuu Ndioo nānduku tuꞌun na naja kua kuu kutunini na yi.
\s Ndioo kùuni ra ña na kiꞌvi yo itiꞌ yaꞌa ga ií
\p
\v 13 Yakan va na koo tuꞌva vaꞌa ndo chiꞌin chinituni ndo chaꞌaꞌ ma tiñu jàꞌa ndo, ta na töve yaꞌa ndu jàꞌa ndo nïꞌiin nakuyi. Ta kuatu ndo ma ñamani Ndioo ña ni kuꞌva ra nuu ndo ora ni kichaa ndiko ma Rachaꞌnu Jesucristu.
\v 14 Ta ndyoꞌo ña kùu ndo iin ndian kùu seꞌe Ndioo, ndian yaꞌa ga jàchiꞌin ña kàꞌan ra, na jäꞌa ndo ma takua chìkan ma kuñu ndo ña jaꞌa yi, ma takua jāꞌa ndo ma antea ora takäaga nàkoto ndo ma Ndioo niku.
\v 15 Ma ña ìyo yi ña jaꞌa ndo kùu yi ña na koo vii ndo chiꞌin ma Ndioo, ikan na kuu ndo iin ndian ií, ti ma Ndioo ra kāꞌan chiꞌin ndo ña na kiꞌvi ndo ma itiꞌ ra, ti iin ra yaꞌa ga ií kùu ra.
\v 16 Vati ma tutu Ndioo teꞌen kàꞌan yi: “Na kuu ndo iin ndian yaꞌa ga ií, vati yuꞌu iin ra yaꞌa ga ií kùi”, kàti Ndioo.
\p
\v 17 Ta tu ndyoꞌo kàꞌan ndo teꞌen “Tatá”, chiꞌin ma Ndioo, ra kàꞌan ña vaꞌa a töve chaꞌaꞌ taꞌiiꞌiin tiñu jàꞌa yo. Ta indukuni takan jàꞌa ra chiꞌin tandiꞌi ma ñivi. Yakan va ndava nikuuni ña jaꞌa ndo, ìyo yi ña tiñuꞌu ndo ra, ikan na kuu koo vii ndo ma ndisaa kuiya ña ni koo ndo ma ñuñivi iꞌya.
\v 18 Vati ma Ndioo kùu ma ra jākakú ndo. Ta töve vaꞌa kùu ma ña nīꞌi ndo ña kua chīyo ma ndian kūu ñivi ndo ndian chīyo tajiꞌna. Ti ora jākakú Ndioo ndo töve nī jaꞌa ra yi chiꞌin ma ndatiñu takua ma oro a plata ti yakan numini ndiꞌi yi.
\v 19 Vati uvanuu chiꞌin nií Jesuu kūu yi ña kūu tiaꞌvi ra chaꞌaꞌ ma ña kāku yo. Ta ma nií Jesuu sōkó juuni maa ra raꞌ nuu ma Ndioo takua kùu iin mvechala ña töve ìyo nïꞌiin kuati ta ña töve iin ña meku ndia.
\v 20 Jesuu kùu ma ra kāchin Ndioo kuenda ña jachinu ra ma tiñu iꞌya, ma nda ora takäꞌan tuvi ma ñuñivi iꞌya niku. Ta vitin ma kivi nuu ndiꞌi nia, Ndioo cha jānaꞌa ra ra nuu ndo kuenda ma ña vaꞌa maa ndo.
\v 21 Chaꞌaꞌ Jesuu kùu yi ña chìnuni ndo ma tuꞌun kàꞌan Ndioo, ta Ndioo kùu ma ra jāꞌa ña nātaku ndiko ra tañu ma ndian ndií, ta juuni tīñuꞌu nduvaꞌa kuii ra ra ndia. Ta yakan va ndyoꞌo endeeni ndàtu ndo ma ña ni niꞌi ndo jàꞌa ma Ndioo ta endeeni chìnuni ndo ma ña kàꞌan ra ndia.
\p
\v 22 Ta vitin ndyoꞌo, cha jānandoo ndo ndo chaꞌaꞌ ña jàchiꞌin ndo ma tuꞌun ndaa ña nīꞌi ndo nuu Ndioo jàꞌa ma Tati Ií ra, ikan na kuuni vaꞌa ndo ndeꞌe ndo ma ndian yani ndo ta na këñaꞌa ndo na. Kàti̱ chiꞌin ndo ña ìyo yi ña kuuni vaꞌa ndo ndeꞌe ndo taꞌan ndo chiꞌin ndisaa kuii ma anima ndo.
\v 23 Va ndyoꞌo cha kāku chaa ndiko ndo vitin, va na tüva seꞌe ñivini kùu ndo ña chani kuvi na takua taꞌan chiꞌin chiti yutun töve vaꞌa, ti ndyoꞌo kāku ndo va chiꞌin tuꞌun Ndioo, ti ma tuꞌun ikan endeeni ìyo yi ta töve chìꞌí yi.
\v 24 Ti ma tuꞌun Ndioo teꞌen kàꞌan yi:
\q Tandiꞌi ma ñivi ìyo ñuñivi kùu na takua kùu iin kuꞌu,
\q ta ma ña kaꞌnu ñivi kùu takua kaꞌnu ma ita ña ìyo nuu ma kuꞌu.
\q Ma kuꞌu, chaa ora nàtii yi, ta ma ita xii yi.
\q
\v 25 Vati ma tuꞌun ma Rachaꞌnu Ndioo ìyo yi endeeni.
\m Takan kàꞌan yi.
\p Ta ma tuꞌun iꞌya kùu ma tuꞌun vaꞌa Ndioo ña kàtituꞌun ndi nuu ndo.
\c 2
\s Ma ñuu chaa ña kùu ma ñuu Ndioo
\p
\v 1 Yakan va na jaña ndo ma tandiꞌi ma ña töve vaꞌa ña jàꞌa ndo, takua tandiꞌi tuꞌun ña jàndaꞌviñaꞌa ndo chiꞌin taꞌan ndo. Ta na jaña ndo ña kàꞌan ndo chiꞌin uvi nuu kua chànini ndo, chiꞌin ma ña xaani ndo ndeꞌe ndo inga ñivi. Ta juuni na jaña ndo ma tuꞌun vata ña yaꞌa ga siini ndo kàꞌan ndo.
\v 2 Takua kùu ndiakuati já kàku, ta takan na nanduku ndo ma uvanuu ma tuꞌun Ndioo takua nànduku yi uvanuu ma lechi ndika maꞌá yi, ikan na kuu kuaꞌnu yi jàꞌa raꞌ, ti tuꞌun ikan jàꞌa yi ña kuaꞌnu ndo ta niꞌi ndo nuu kakú ndo nuu ma kuati,
\v 3 tuva ndicha ña chaa vaꞌa ndo koto ndo ña ma Rachaꞌnu Ndioo iin ra ndicha vaꞌa kùu ra.
\s Jesuu kùu ra takua kùu iin yuu ndito
\p
\v 4 Na jayatin ndo ndo nuu ma Rachaꞌnu Jesuu, ra kùu takua kùu iin yuu ndito. Ma ñivi ìyo ñuñivi na töve nī kuuni na ndeꞌe na ra, va jāña na ra niku; va kuenda Ndioo iin yuu ña kāchin ra kùu Jesuu, vati iin ra nduvaꞌa kuii kaꞌnu kùu ra kuenda ra.
\v 5 Ta ndyoꞌo juuni kùu ndo takua kùu yuu ndito. Na kuꞌva ndo ña na kuàtiñu ma Ndioo ndo, ta na kuꞌva ndo ña na jaꞌa ra, na kuu ndo ma takua kuu veñuꞌu ra, ta juuni na kuu ndo sutu ií ra, ta chaꞌaꞌ Jesucristu kùu yi ña kùu sokó ndo ña yaꞌa ií kuenda Ndioo. Ta juuni chaꞌaꞌ ra kùu yi ña Ndioo ni kaꞌan ra ña chàtaꞌani ra ma ña jàꞌa ndo ndia.
\v 6 Vati ma tutu Ndioo juuni kàꞌan yi teꞌen chaꞌaꞌ yi:
\q Yuꞌu kùu ra kànindii̱ ma ñuu Sión iin yuu nunuu,
\q ta yuu ikan kùu yi iin yuu kāchi̱n ta yaꞌa vii ta kaꞌnu kuendai,
\q ta ma ndian chìnuni ma tuꞌun kàꞌan ra,
\q töve ni kukanuu kùuni na chaꞌaꞌ ra.
\m Takan kàꞌan ma tutu Ndioo.
\p
\v 7 Kùuni̱ kaꞌin chiꞌin ndyoꞌo ndian chìnuni tuꞌun ra, ti ma yuu kānindii ma Ndioo ikan iin ña yaꞌa vii ta kaꞌnu kùu yi kuenda ndo, va kuenda inga ndian töve chìnuni, juuni jàchinu na ma takua kàꞌan ma tutu Ndioo ma nuu kàꞌan yi teꞌen:
\q Ma yuu ña töve nī kuuni ma ndra kùu labañi tiꞌi ndra ma chaꞌaꞌ ma veꞌe,
\q ndākuu yi iin yuu nunuu ña kaꞌnu ga.
\m
\v 8 Ta juuni teꞌen kàꞌan ma inga tuꞌun ña ndiso ma nuu tutu Ndioo ndia:
\q Ma yuu iꞌya jàꞌa yi ña na nduva ma ñivi,
\q ta juuni jàꞌa yi ña na katiꞌi na yi ndia,
\m kàti yi.
\m Va kàtiꞌi ndisaa ndiakan yi chaꞌaꞌ ña töve jàchiꞌin na ma tuꞌun Ndioo, ta ndicha kuii ña Ndioo tāchi ra ña takan ni kuu yi kuenda na ndia.
\p
\v 9 Va ndyoꞌo kùu ndo ñivi kāchin Ndioo, ta kùu ndo sutu ña jàꞌa ndo tiñu kuenda ma ra kùu rey, ta juuni kùu ndo iin ñuu nduvaꞌa kuii ií, ta kùu ndo iin ñuu ña ìyo kuenda ma Rachaꞌnu Ndioo. Ta takan kùu ndo, ikan na katituꞌun ndo ma tiñu yaꞌa ga vii ta kaꞌnu ña jàꞌa ra nuu ma ñivi, ti Ndioo kùu ma ra jāꞌa ña jàña ndo ma itiꞌ naa ña töve vaꞌa ña kàchika ndo, ta tīꞌi ra ndo ma itiꞌ ndichin. Ta ma itiꞌ ikan, iin itiꞌ yaꞌa ga tacha ta vii kùu yi.
\v 10 Ndyoꞌo töve ìyo tiꞌvi ndo ma takua kùu iin ñuuni niku, va vitin kùu ndo iin ñuu ña kùu ñuu Ndioo. Ta tatiempu yöve ñivi ña kùndaꞌvini Ndioo kùu ndo niku, va vitin ndian kùndaꞌvini Ndioo kùu ndo.
\s Na jaꞌa ndo tiñu ma takua kùuni Ndioo, ikan na kuu koo vii ndo ma ñuñivi iꞌya
\p
\v 11 Ndyoꞌo yani ndian yaꞌa ga kùuni ndeꞌi, jànini̱ ndo takua kùu ndian kichi inga ñuu, ndian töva ìyo kuenda ma ña kini ña ìyo ma ñuñivi iꞌya. Yakan va na küꞌvaga ndo ña na kaꞌnda ma kuñu ndo tiñu nuu ndo ña kùuni maa yi, ti ma kuñu yo endee kànitaꞌan yi chaꞌaꞌ ma maa ña kuuni maa yi jaꞌa yi.
\v 12 Na vii koo ndo chiꞌin ma ndian töve chìnuni, ikan takan vaji tiso na kuati chata ndo ña ndian kini kùu ndo, va ora ni ndeꞌe na ma ña vaꞌa jàꞌa ndo, ni jakaꞌnu na ma Ndioo chaꞌaꞌ ndo, ma ora ni keta ma kivi ña ni jandondaa Ndioo ma kuati yo.
\p
\v 13 Chaꞌaꞌ ma Rachaꞌnu Jesuu kùu yi ña kàꞌin chiꞌin ndo ña na ndakiꞌin ndo ña jàchiꞌin ndo ma tiñu ña kàꞌan ndisaa ndian kuxini ñuu ñuñivi, takua kùu iin ra rey ra chàꞌnda tiñu ñuu kaꞌnu,
\v 14 a ndian kùu takua kùu kuvienu, ti ma ndian kuvienu kùu na ndian tāchi ma rey nuu ndo ña na jandeꞌe na tundoꞌo ma ndian jàꞌa tiñu kini, ta na tiñuꞌu vaꞌa na ma ñivi jàꞌa tiñu vaꞌa.
\v 15 Vati ma Ndioo kùuni ra ña na jaꞌa ndo ma ña vaꞌa, ikan na kuu jakutaxin ndo ma tuꞌun yuꞌu ma ndian kini ña töve kùtunini, ndian kàꞌan chata ndo.
\p
\v 16 Na vii kakunuu ndo takua chàkunuu yo nuu nuna, ta jaꞌa ndo ma ña vaꞌa, va tu chàkuu nuna ndo, na kuätiñu ndo yi chaꞌaꞌ ña xeꞌe kùu yi ta jaꞌa ndo ma ña töve vaꞌa. Yakan va ìyo yi ña kuàtiñu ndo ma itiꞌ vaꞌa ta nuna ikan, chaꞌaꞌ ña kùu ndo ndian musu ma Rachaꞌnu Ndioo.
\v 17 Na tiñuꞌu vaꞌa ndo tandiꞌi ñivi, ta na kuuni vaꞌa ndo ndeꞌe ndo ma ndian yani ndo ndian chìnuni, ta na tiñuꞌu ndo ma Rachaꞌnu Ndioo, ta na tiñuꞌu ndo ma ra kùu rey, ra chàꞌnda tiñu nuu ndo ndia.
\s Chaꞌaꞌ ma tiñu ìyo yi ña jaꞌa ma ndian kùu musu
\p
\v 18 Ndyoꞌo ndian kùu musu, na jachiꞌin ndo ta tiñuꞌu ndo ma ña kàꞌan ma ndian kùu chitoꞌo ndo, va töve ivaa chiꞌin ma ndian vaꞌani chànini a chiꞌin ma ndian vii jàꞌa chiꞌin ndo, vati juuni na tiñuꞌu ndo ma ndian xaani ndeꞌe na ndo ndia.
\v 19 Ta Ndioo yaꞌa chìsii ra chiꞌin ndo tu jàchinu ndo jàꞌa ndo ma takua kùuni ra, ta kùndeeni ndo ora jandeꞌe ma chitoꞌo ndo tundoꞌo ndo, vaji töve vaꞌa ma ña jàꞌa ra chiꞌin ndo.
\v 20 Va tu ndyoꞌo jaꞌa ndo ma iin tiñu töve vaꞌa, ta chaꞌaꞌ yakan kùu yi ña jàndeꞌe ma chitoꞌo ndo tundoꞌo ndo a kàni ra ndo chaꞌaꞌ yi, ¿niyi kùu ma ña vaꞌa ña ni niꞌi ndo tuva yaꞌa ga jàndeeni ndo yi?, kùuni ndo. Vati tu ndeꞌe ndo iin tundoꞌo chaꞌaꞌ ma ña vaꞌa jàꞌa ndo, ta nduvaꞌa kuii jàndeeni ndo yi, yakan kùu ña jàsii ma Ndioo.
\v 21 Vati chaꞌaꞌ tiñu ikan kùu yi ña kāna Ndioo ndo, vati takua indukuni ikan, Cristu ndēꞌe ra tundoꞌo chaꞌaꞌ ndo, ta takan jānaꞌa ra nuu ndo itiꞌ vaꞌa, ikan na tandikun ndo kuꞌun ndo chata ra.
\q
\v 22 Ti Cristu na töve nī jaꞌa ra nïꞌiin kuati,
\q ta na töve nī keñaꞌa ra nïꞌiin ñivi ndia.
\m
\v 23 Ma Jesuu ora kàꞌan tiꞌini ma ñivi chata ra, na töve kàꞌan tiꞌini ra chata na ndia, ta ora jàndeꞌe na tundoꞌo ra, na töve kàꞌan xaan ra nuu ma ndian jàꞌa takan chiꞌin ra ndia. Ti ma ña jàꞌa ra kùu yi ña kāꞌan ra chiꞌin Ndiooni, ta chīnuni ra ti iin ra ndaa kùu Ndioo, ra jàkutuni kuati jàꞌa ma ñivi.
\v 24 Juuni ma Jesuu kùu ra ña ndiso ra ma kuati yo, ta ndākoo ra tandiꞌi yi nuu ma kruu ma ora chīꞌí ra, ikan na naa ndisaa ma kuati ña jàꞌa yo, ta kuu koo ndaa yo. Ma Jesuu ndēꞌe ra tundoꞌo ta tākueꞌe ra chaꞌaꞌ ma kuati yo, ikan na kuu ndaꞌa yo.
\v 25 Vati ndyoꞌo ma antea niku endee kāchika ndita ndo ta kuànaa ndo ma tava taꞌan iin mvechala ña ndakuu kuꞌu ri, va vitin cha chīkoniꞌi ndiko ndo ta kīꞌvi ndo itiꞌ Jesucristu, ti rakan kùu ma pato ndo, ra jàkuenda ma anima ndo.
\c 3
\s Naja kua ìyo yi ña koo ma ndian cha tāndaꞌa
\p
\v 1 Yakan va ndyoꞌo ñivi ñaꞌa ndian cha tāndaꞌa, na tiñuꞌu ndo ta jachiꞌin ndo ma ra kùu ii ndo, ikan vaji tu ìyo ma ndra töve chìnuni ma tuꞌun Ndioo, ndeꞌo tu kùu jandomani ndo ndra na kiꞌvi ndra itiꞌ ra. Töve chiniñuꞌu ndo kàꞌan ndo nïꞌiin tuꞌun, va kùu jakanaa ndo anima ndra ora ndeꞌe ndra naja kua kùu ndo,
\v 2 tuva na ndeꞌe ndra ña ñivi iñuꞌu kùu ndo ña cha jānandoo Ndioo ndo.
\v 3 Na töve ñaꞌa vii kùu ndo jàꞌa ma ña ìyo itiꞌ chata ndo nuu kùu ndeꞌo takua kùu ña jàndovaꞌa ndo ma ixi xini ndo chiꞌin kuaꞌaꞌ ña chùꞌni ndo yi ora tìꞌi ndo kuika yi, ta takua jàkutu ndo kuaꞌaꞌ nuu oro ña tiꞌi ndo soꞌo ndo, sukun ndo ta sukun ndaꞌa ndo chiꞌin jaꞌma yaꞌa tacha ña yaꞌvi ndaa ña chàkuꞌun ndo ndia,
\v 4 ti ma ña kaꞌnu ga kùu ma ña ìyo itiꞌ tichi anima ndo, ti ikan kùu nuu nàkanini ndo naja kua kùu koo vii ndo ta vita anima chiꞌin ñivi, ta nïꞌiin ñivi küu janaa na yi a kindaa na yi nuu ndo. Ta ma ña vii iꞌya yaꞌa ga ìyo kuenda yi nuu Ndioo.
\v 5 Ti ma tatiempu niku, takan chākuꞌun ma ñivi ñaꞌa kūꞌií jāꞌa Ndioo niku ti chìnuni vi ma tuꞌun ra, ta tandiꞌi ma ñivi ñaꞌa ikan, vii jāchiꞌin taꞌiiꞌiin vi nuu ii vi.
\v 6 Takan jāꞌa ma ña nàni Sara, ña jāchiꞌan ma ña kàꞌan ma Abraham, ta yaꞌa ga iñuꞌan ora kāꞌan ña teꞌen chiꞌin ra: “Yoꞌo kùu ma rachaꞌnui.” Ta ndyoꞌo ñivi ñaꞌa, ni chaa ndo kuu ndo ma takua kùu iin seꞌan vitin, tuva jaꞌa ndo ma ña vaꞌa ta töve yuꞌvi ndo ndeꞌe ndo nïꞌiin nakuyi.
\p
\v 7 Ta takani ndyoꞌo ndra kùu ii ma ñivi ñaꞌa, na kutunini vaꞌa ndo kua koo vii ndo indukuni ndo chiꞌin ñasiꞌi ndo. Ta na iñuꞌu vaꞌa koo ndo chiꞌin vi chaꞌaꞌ ña yaꞌa ga ika kùu vi, va juuni kùu vi iin ndian nìꞌi vi ma ñamani Ndioo takua nìꞌi ndyoꞌo yi ña chàꞌa ra ña na koo vaꞌa ndo chiꞌin ra. Na jaꞌa ndo ma tandiꞌi ma ña kàꞌin iꞌya, ikan nïꞌiin nakuyi na jätañu yi nuu ndo ma ora kàꞌan ndo chiꞌin ma Ndioo.
\s Ma tundoꞌo ña ndèꞌo chaꞌaꞌ ma ña jàꞌa yo ma ña vaꞌa
\p
\v 8 Iin tuꞌun kaꞌnu kùuni̱ kaꞌin chiꞌin ndo: na koo vii ndo chiꞌin iin nuuni kua chànini ndo, ta na kundaꞌvini ndo ndeꞌe ndo ma juuni maa ndo chiꞌin ma inga na ndia, ta na kuuni vaꞌa ndo ndeꞌe ndo ma taꞌan ndo, ta tiñuꞌu ndo na, ta vita koo anima ndo chiꞌin na ndia.
\v 9 Tu ìyo ma ndian töve vaꞌa jàꞌa na chiꞌin ndo, na töve ìyo yi ña jaꞌa ndo indukuni ma takua jàꞌa na, ta tu ìyo ma ndian kàꞌan tiꞌini chata ndo, juuni na töve ìyo yi ña kaꞌan tiꞌini ndo chata na ndia. Ma ña ìyo yi ña jaꞌa ndo kùu yi ña na jaꞌií ndo ma nuu na, vati ma Ndioo ndākiꞌin ra ndo ña na kuu ndo ma ñivi ra, ti ni kuꞌva ra ma ndatu nuu ndo ta ni jaꞌií ra ndo ndia.
\v 10 Ti teꞌen kàꞌan ma tuꞌun ra:
\q Ma nda ndian nikuuni ña kùuni na koo vaꞌa ma ñuñivi iꞌya,
\q ta kùuni na koo siini na kuaꞌaꞌ kivi,
\q ìyo yi ña na kumi vaꞌa na ma yaa na koto kàtiꞌini yi,
\q ta na töve ìyo yi ña kaꞌan na nïꞌiin tuꞌun töve vaꞌa chiꞌin tuꞌun vata ndia.
\q
\v 11 Ma ña ìyo yi ña jaꞌa na kùu yi ña na jaxiin na na nuu ma ña töve vaꞌa,
\q ta na jaꞌa na ma ña vaꞌa,
\q ta na nanduku na naja kua koo vii na chiꞌin taꞌan na
\q ta na tandikun na chata yi ndia.
\q
\v 12 Vati ma Ndioo kùmi ra ma ndian jàꞌa ma ña ndaa
\q ta tasoꞌo ra na ora kàꞌan na chiꞌin ra,
\q va ma ndian töve vaꞌa jàꞌa,
\q Ndioo töve jàchiꞌin ra ma ña kàꞌan na.
\p
\v 13 ¿Yo ni kuu ma ndian ni jandeꞌe ma tundoꞌo ndo, tuva nani ora endeeni jàꞌa ndo ma ña vaꞌa?, kùuni ndo.
\v 14 Vati, vaji ndèꞌe ndo tundoꞌo chaꞌaꞌ ma tiñu ndaa jàꞌa ndo, yaꞌa ga sii ni kuuni ndo tuva jàꞌa ndo takan. Yakan va na töve ìyo yi ña ndasii ndo ndeꞌe ndo ma nda ndian ni kuuni, ta na yüꞌvi ndo ndia.
\v 15 Ma ña ìyo yi ña jaꞌa ndo kùu ña na tiñuꞌu ndo ma Jesuu, ta na kuꞌva ndo ña kùu ra ma chitoꞌo ndo nani kivi. Na koo yati vaꞌa ndo kàtituꞌun ndo ma iin tuꞌun ndaa nuu ma ndian chìkatuꞌun nuu ndo, niyi kuu ma ña ndàtu ndo nuu Ndioo chaꞌaꞌ ña chìnuni ndo tuꞌun Cristu. Ta ora kàtituꞌun ndo takan chiꞌin na ìyo yi ña kaꞌan ndo vii chiꞌin na ta na tiñuꞌu ndo na ndia.
\v 16 Na jaꞌa vaꞌa ndo ma tiñu jàꞌa ndo ta na koo vii ndo chiꞌin ma chinituni ndo, ta ma ndian kàꞌan tiꞌini chata ndo ña kùu ndo ndian jàtiñu vaꞌa kuenda Cristu, ndiakan kukanuuni na chaꞌaꞌ ma tuꞌun kàꞌan na chata ndo.
\v 17 Vaꞌa ga ña ndèꞌo ma tundoꞌo chaꞌaꞌ ma ña vaꞌa jàꞌa yo, tuva takan kùuni ma Ndioo, kua chaꞌaꞌ ma ña töve vaꞌa.
\p
\v 18 Vati ma Jesuu kùu ra ña ndēꞌe ra ma tundoꞌo ta chīꞌí ra chaꞌaꞌ ma kuati yo niku, va iin chaꞌani kūu yi kuenda ndisaa tiempu. Ma Jesuu iin ra ndaa kùu ra, ta ndēꞌe ra ma tundoꞌo chaꞌaꞌ tandiꞌi yo vaji töve ndian ndaa kùu yo, ikan na kundaka ra yo nuu Ndioo. Ndicha ña chīꞌí ma kuñu ra, va nātaku ndiko ra inga chaꞌaꞌ jāꞌa ma Tati Ií Ndioo.
\v 19 Ta chiꞌin ma Tati Ií ra chākaꞌan ra chiꞌin ma tati kaꞌìin tichi vekaa ta jānaꞌa ra nuu na ndia.
\v 20 Tandiꞌi ma ndiaꞌya kùu ma ndian töve nī jachiꞌin ma tiñu kāꞌan ma Noé ma ora chīyo ra ñuñivi niku. Ma ora ikan ndātu ma Ndioo kueeni vaꞌani ma ñivi ma ora jāvaꞌa Noé ma varku niku. Ta töve kākú kuaꞌaꞌ ñivi ma tiempu ikan, va una taꞌani na kākú ora ndāa tañuꞌu jàꞌa savi ma ñuñivi.
\v 21 Ta ma takuii ikan kùu raꞌ iin ña jànaꞌa ña kùu kunduta yo chiꞌin raꞌ, ta kùu kakú yo vitin. Ma ña kùnduta yo töve kùuni yi kaꞌan yi ña na kindaa tandiꞌi ma ña meku ña ìyo ma kuñu yo, va jànaꞌa yi ña na kuu ndakan yo ña na kuꞌva ma Ndioo iin chinituni vaꞌa nuu yo, ta na jakakú ra yo chaꞌaꞌ ña nātaku ndiko ma Jesucristu.
\v 22 Ti rakan kùu ma ra ndāa kuàꞌan ma itiꞌ andivi ta nàndi ra ma itiꞌ chiyo kuaꞌa ma Ndioo, ti rakan juuni kùu ra ma ra chàꞌnda tiñu nuu ma tandiꞌi tati vaꞌa jàꞌa tiñu nuu Ndioo, chiꞌin nuu ma inga ndian chàꞌnda tiñu chiꞌin nuu tandiꞌi ndatu ndia.
\c 4
\s Na jakuu yo ma tiñu nuu ma taꞌan yo ma takua chāꞌa ma Ndioo ña na jaꞌa yo, ikan na kichi sii kùuni ra chiꞌin yo
\p
\v 1 Yakan va takua ndēꞌe ma Jesuu tundoꞌo chiꞌin kuñu ra niku, juuni ndyoꞌo ìyo yi ña kutuꞌva ndo, ikan na koo vaꞌa ndo ora ndeꞌe ndo tundoꞌo ndia, takua ndēꞌe ra yi. Vati ma nda ndian ni kùuni ndèꞌe ma tundoꞌo chiꞌin ma kuñu na, kùuni yi kaꞌan yi ña cha ndākoo na ña jàꞌa na kuati.
\v 2 Ta takan ni koo na ndisaa kivi ñuñivi iꞌya ña kumani kuenda na, ti koo na va kuenda ma ña kùuni ma Ndiooni, ta töve kuenda ma ña töve vaꞌa kua kùuni maa ñivini.
\v 3 Vati cha yaꞌa kuaꞌaꞌ kivi ña indukuni jāꞌa ndo ma takua jàꞌa ma ndian töve chìnuni, ti yaꞌaga chàtaꞌani na jaꞌa na ma ña kùuni maa na, takua kùu ña kìꞌvi na chiꞌin nda ñaꞌa ni kùuni ta inga ma ña töve vaꞌa, ta nduvaꞌa kuii chìꞌi na ndixi nani kivi, ta yaꞌa ga chàtaꞌani na kakunuu na ma nuu ìyo vikoni, ta chàchi na ma niyi kùuni maa na, ta yaꞌa ga kini jàꞌa na ña jàkaꞌnu na ma yutun ií ña jāꞌa ma ñivini chiꞌin ndaꞌaꞌ na.
\v 4 Ta vitin ndyoꞌo chaꞌaꞌ ña cha ndākoo ndo chàkunuu ndo chiꞌin ndiakan ma tichi nani nuu kuati ña kìꞌvi na. Yakan va töve vaꞌa nàkanini na chaꞌaꞌ ña töva chàkunuu ndo chiꞌin na, ta kàꞌan ndaa na chata ndo vitin.
\v 5 Va tandiꞌi ma ndiakan ìyo yi ña kuꞌva na kuenda ndisaa ña jàꞌa na nuu Ndioo, ta Ndioo ni jakutunini ra ma kuati na, ti ìyo tuꞌva ra ña jakutunini ra ma kuati ndisaa ñivi ndito ta ndisaa ndian cha chīꞌí ndia.
\v 6 Vati nuu ma ndian cha chīꞌí cha kātituꞌun ma Jesuu ma tuꞌun Ndioo nuu na niku, ikan na kuu jakutunini Ndioo na takua takani jàꞌa ra chiꞌin ñivi, ikan na kuvi ma kuñu ndian ìyo ñuñivi, va juuni na kuu koo ndito ma anima na takua ìyo ndito Rachaꞌnu Ndioo.
\p
\v 7 Chani \fig Sed sobrios y velad|62AP-13-24.tif|col|4:7||Na koo kachin yo chiꞌin chinitunio ta kaꞌan yo chiꞌin Ndioo|4.7\fig*kuyatin chaa ma kivi ña ni ndiꞌi ndisaa nakuyi. Yakan va na koo kachin chiꞌin chinituni ndo ta töve yaꞌa ndu jaꞌa ndo nïꞌiin nakuyi, ikan na kuu koo tuꞌva vaꞌa ndo kàꞌan ndo chiꞌin Ndioo.
\v 8 Ma tiñu kaꞌnu ga ña kàꞌin chiꞌin ndo kùu yi ña na kuuni vaꞌa ndo ndeꞌe ndo taꞌan ndo, ti tu kuuni yo ndeꞌo inga ñivi, töve ndetiñu kuenda janaa yo ma kuaꞌaꞌ kuati na.
\v 9 Na chaa vaꞌa ma ñivi ma veꞌe ndo jàꞌa ndo tuva kuàndeꞌe na ma nuu ìyo ndo, ta na käꞌan ndaa ndo chata na.
\v 10 Ta takua Ndioo cha chāꞌa ra taꞌiiꞌiin ndatu kaꞌnu nuu taꞌiiꞌiin ndo, na jatiñu vaꞌa ndo yi chiꞌin taꞌan ndo, takua kùu ndo ndian jàtiñu vaꞌa kuenda Ndioo chiꞌin ndisaa nuu ma ñamani ña nīꞌi ndo jàꞌa ra.
\v 11 Tu ìyo ma nda ndian kàꞌan nuu ñivi, na kaꞌan na takua iin ndian kàꞌan ma tuꞌun yuꞌu Ndioo. Ta tu ìyo nda ndian chàꞌa iin tiñu, na kuꞌva na yi chiꞌin ndisaa kuii ma tundeeni ña chāꞌa ma Ndioo nuu na. Ta tandiꞌi ma tiñu jàꞌa ndo na jaꞌa vaꞌa ndo yi, ta takan kuu jakaꞌnu ndo ma Ndioo chaꞌaꞌ ma Jesuu. Ti rakan kùu ma ra yaꞌa ga ìyo ndatu ta yaꞌa ga kaꞌnu kùu ra. Ta takan na kuu yi endeeni. Amén.
\s Ndèꞌo tundoꞌo chaꞌaꞌ ña chìnuni yo ma tuꞌun chaꞌaꞌ ma Jesuu
\p
\v 12 Ndyoꞌo yani, ndian yaꞌa kùuni̱ ndeꞌi, na töve ìyo yi ña na yuꞌvi ndo, tuva yaꞌa ga ndetiñu ma kuꞌva ña tàꞌan ndo. Ta juuni na töve ìyo yi ña nakanini ndo ña nuu uvanuu ndyoꞌoni kùu yi takan ndia.
\v 13 Ma ña ìyo yi ña jaꞌa ndo kùu ña na sii kùuni ndo chaꞌaꞌ ña ndeꞌe ndo tundoꞌo, ti kùu ndo ndian chìnuni tuꞌun Cristu, ikan na nduvaꞌa kuii sii kuuni ndo ora ndeꞌe ndo ra, ña ra yaꞌa tacha kùu ra ma ora ni kichaa ndiko ra ma ñuñivi iꞌya.
\v 14 Tu ìyo ma ndian kàꞌan tiꞌini chata ndo chaꞌaꞌ ña kùu ndo ndian chìnuni tuꞌun Cristu, na sii kuuni ndo, ti ma Tati Ií Ndioo ña yaꞌa tacha endeeni ìyo yi chiꞌin ndo.
\v 15 Ta tu ìyo nda ndyoꞌo ndèꞌe ndo tundoꞌo, töve ìyo yi ña kuu yi chaꞌaꞌ ña chàꞌni ndo ndií ta ni chaꞌaꞌ ña kùu ndo ndian suꞌu, ta juuni töve chaꞌaꞌ ña kùu ndo ndian kìꞌvi ta koto ndo tiñu ña jàꞌa inga ñivi ña töve ìyo yi ña koto ndo ndia.
\v 16 Ta tu ndèꞌe ndo tundoꞌo chaꞌaꞌ ña kùu ndo ndian chìnuni tuꞌun Cristu, na töve ìyo yi ña kukanuu ndo, ti ma ña ìyo yi ña jaꞌa ndo kùu yi ña na jakaꞌnu ndo ma Ndioo chaꞌaꞌ ña kùu ndo ñivi Cristu.
\v 17 Ti cha kèta ma kivi ña Ndioo ni kichaꞌa ra jakutunini ra ma ndian chìnuni ma tuꞌun ra. Ta tu jaꞌa ra takan chiꞌin yo, ¿naja kua ìyo yi ña ni taꞌan ma ndian töve jàchiꞌin ma tuꞌun vaꞌa ña kàꞌan ra?, kùuni ndo.
\b
\q
\v 18 Ta tu ndetiñu ña kakú ma ñivi ndaa jàꞌa ra, kùuni ndo,
\q ¿niyi ìyo yi ña ni taꞌan ma ndian töve vaꞌa chiꞌin ma ndian jàꞌa kuati?, tuva takan chànini ndo.
\b
\p
\v 19 Yakan va tu ndeꞌe ñivi tundoꞌo chaꞌaꞌ ña kua kùuni Ndioo ña na kùu yi, na jaꞌa na ma ña vaꞌa ta na endeeni na kuꞌva na ma anima na nuu ndaꞌaꞌ Ndioo, ra jāꞌa ña tūvi na. Ti rakan ndisaa tiempu jàchinu ra ma tuꞌun kàꞌan ra.
\c 5
\s Nuu chùndayuꞌu Petuꞌ ma ndian chìnuni
\p
\v 1 Vitin kùuni̱ kundayuꞌi ma ndrachaꞌnu, ndra ìyo tañu ndo. Yuꞌu juuni rachaꞌnu kùi, ma takua kùu ma ndrachaꞌnu ikan. Ta yuꞌu kùi iin ra ña cha ndēꞌe naja kua kūu yi ña ma Rachaꞌnu Cristu ndēꞌe ra tundoꞌo niku. Ta juuni kùi iin ra ni niꞌi tundeeni ña ni kuꞌva ma Ndioo nui, takua indukuni ni niꞌi inga ñivi yi tiá itiꞌ nuu ndia.
\v 2 Ndyoꞌo ndrachaꞌnu, na jakuenda vaꞌa ndo ma ndian kùu ma takua kùu ma mvechala jàna Ndioo, ti juuni Ndioo chāꞌa ra nuu ndo ña na kumi kuenda vaꞌa ndo ma ndiakan. Va töve ìyo yi ña jaꞌa ndo ma tiñu ikan chaꞌaꞌ tu janini Ndioo ndo ña na jaꞌa ndo yi, va na jaꞌa ndo yi chaꞌaꞌ kua kùuni maa ndo jaꞌa ndo yi, ti takan kùuni Ndioo ña na jaꞌa ndo. Ta na jäꞌa ndo ma tiñu ikan kuenda ña yaꞌa kùuni ndo jakanaa ndo xuꞌunꞌ chaꞌa yi, vaꞌa ga ña na jaꞌa ndo yi chiꞌin anima ndo chaꞌaꞌ ña kùuni ndo jaꞌa ndo yi.
\v 3 Va na jäꞌa ndo ma tiñu ikan tuva chànini ndo ña kùu ndo ma chitoꞌo ma ñivi ikan ña chāꞌa Ndioo nuu ndo ña jàkuenda ndo, ti ma chitoꞌo na kùu Ndioo. Yakan va ìyo yi ña kuu ndo ma ndian jaꞌa vaꞌa ma ña kùuni Ndioo, ikan na ndeꞌe ma inga na naja kua ìyo yi ña kuu na ndia.
\v 4 Yakan va ora keta ma ra kùu pato ndicha, ndyoꞌo ni niꞌi ndo ma iin taꞌvi ña kùu korona yaꞌa nduvaꞌa kuii kaꞌnu. Ta yakan na töve ni kuu yi takua kùu iin korona ndeꞌve ña chùndi xini nda ndian ni kùuni ña kūvaꞌa chiꞌin ndaꞌaꞌ numa ta natii yi.
\v 5 Ta indukuni ndyoꞌo ndrayoko, kùuni̱ kundayuꞌi ndo ña na jachiꞌin ndo tuꞌun ña kàꞌan ma ndrachaꞌnu kùxini nuu ma ndian chìnuni chiꞌin ndo. Tandiꞌi ndo ìyo yi ña jachiꞌin ndo yi chiꞌin taꞌan ndo, ta vitani kùuni anima ndo ora jaꞌa ndo yi, ti:
\q Ndioo na töve tìndee ra ma ndian yaꞌaga jatayi kùuni,
\q va tìndee ra ma ndian vita kùuni anima chiꞌin ma ñamani ra.
\p
\v 6 Yakan va na ndovita kùuni ndo ta na jändo induku ndo ndo chiꞌin ma Ndioo, ti ma Ndioo yaꞌa ga ìyo ndatu ra, ikan na jaꞌa ra ña iin ndian yaꞌa ga vaꞌa kùu ndo, ta kaniꞌi ra ndo ndaꞌaꞌ ma ndian töve chìnuni tuꞌun ra.
\v 7 Na ndakoo ndo ndaꞌaꞌ ra tandiꞌi ma ña nàkanini ndo, vati rakan nduvaꞌa kuii kùmi kuenda ra ndo.
\v 8 Na töve yaꞌa ndu jaꞌa ndo ma ña ìyo yi ña jaꞌa ndo, ta na koo tuꞌva ndo, vati ma kuiꞌna ña nàkoto ndo, chàkunuánꞌ takua chàkunuu iin iiꞌii, ta endee ndaꞌyuánꞌ takua jàꞌa ri ndia, ti chàkunuánꞌ ña nandukuánꞌ iin ña kùu kachanꞌ.
\v 9 Na kïꞌvi ndo ma tiñu ña kùuniánꞌ ña kiꞌvi ndo, ta na ndäkoo ndo ña chìnuni ndo ma tuꞌun Ndioo, vati cha chìto vaꞌa ndo ti tandiꞌi ma ndian chìnuni ìyo ma ñuñivi iꞌya nduvaꞌa ndèꞌe na ma tundoꞌo ma indukuni kua maa ndo.
\v 10 Va ora cha yaꞌa ndio ña ndēꞌe ndo ma tundoꞌo tia tiempuni, Ndioo kùu ma ra chàꞌa kuaꞌaꞌ ñamani nuu ndo ta kāna ra ndo, ta ni jaꞌa ra ña na koo ndaa vaꞌa ndo. Ta na töve ni ndakoo ndo ma ña chìnuni ndo, ta ni kuꞌva ra ña na koo tundeeni ra chiꞌin ndo ndia. Juuni ma Ndioo ni jaꞌa ra ña na ndoꞌiin yo chiꞌin Jesucristu endeeni itiꞌ andivi nuu tacha ra.
\v 11 Yakan va na jakaꞌnu ndo ra, ti rakan kùu ma ra ìyo kuaꞌaꞌ ndatu kaꞌnu endeeni. Ta takan na kuu yi. Amén.
\s Chaꞌaꞌ nuu ndiꞌi nia kàñaꞌa Petuꞌ chiꞌin ma ñivi
\p
\v 12 Ndaꞌaꞌ Silvanu, ra kuuni̱ ña kùu ra iin ra yani̱, ra yaꞌa ga ndaa, tàchi̱ ma tutu iꞌya, ta kùuni̱ kundaa yuꞌi ndo, ta na chinuni vaꞌa ndo tuꞌun Cristu, ti ma ña ií ña nīꞌi ndo kùu yi iin kuꞌva ndicha ña kàꞌan yi ña yaꞌa ga kùuni Ndioo ndeꞌe ra ndo. Yakan va, ¡na tandikun ndo kuꞌun ndo chata Cristu, ti rakan yaꞌa ga kùuni ra ndeꞌe ra ndo!
\v 13 Ma ndian chìnuni tuꞌun Jesuu ìyo ñuu Babilonia, ndian kāchin Ndioo indukuni kua ndyoꞌo, tāchi na saludu nuu ndo. Ta Marku, ra kùuni ndeꞌi takua kùu ndicha kuii iin raseꞌi juuni tàchi ra saludu nuu ndo ndia.
\v 14 Ta na kañaꞌa ndo chiꞌin taꞌan ndo ta na tutu ndo ma sitin na chaꞌaꞌ ña yaꞌa ga kùuni ndo ndeꞌe ndo na.
\p Na koo vii ndisaa ndo, ndian chìnuni tuꞌun ma Cristu. Takan na kuu yi. Amén.
