\id LUK MAZATECO DE SAN PEDRO IXCATLÁN
\h RKAA̱
\mt2 Éntjatsi̱e̱e̱ Jesukristoo̱ xikó ts'én ít'a
\mt1 Rkaa̱
\c 1
\s Bi ts'én íts'i̱yanii̱ Rkaa̱ nga kats'énda kui xo̱jo̱o̱n
\p
\v 1 Achichí ma xta̱ xi kamámejeén índonda nga kats'én'indó kjo̱a̱a̱ ngayeje ni xi kamá ngu̱i̱jinná,
\v 2 xikó ts'én akóyáná ndeskande nga ítjats'ennii̱ kui xta̱ xi chistiko̱ kamá nga kamábe ko̱jo nga mosoo̱ eén Néná kamá.
\v 3 Nda kasasienna an nga nguije tsangase ndi̱yáa̱ kóts'en kjindibáni, indonda an nga kats'en'indoó ji ndí Teofilo̱,
\v 4 tsi̱'e̱ nga nda xchi̱e̱ ji nga ja̱koxi̱ boá kjo̱a̱a̱ ni xi je akakoyaá.
\s Bi ts'én katsáyatjón ngo ndítsjie nga stse̱n Jua Bautistaa̱
\p
\v 5 Kui ni̱xtjin ján nga kamá Erodee̱ nda̱ ree̱ nangui Judea̱, kis'ijña ngo chiná'mi xi 'mí Sakaría̱ xi tsíchji̱a̱ni já chiná'mii̱ nda̱ xi 'mí Abíaa̱. Chjo̱ón kamánii̱ Sakaría̱ na̱ xi 'mí na̱ Sabee̱, na̱ xi chji̱a̱ni xta̱ tji̱e̱e̱ nda̱ xi 'mí Aaroo̱n.
\v 6 Ngajoó nga kixi̱ kis'iṉtso̱ma nguindyi̱ko̱n Néná kó jmíjín xi ch'o ts'en tsíchji̱a̱ta'in, nga̱t'a̱ kats'énkjatjosón kjo̱a̱botíxomaa̱ ko̱jo kjo̱a̱kitii̱ Néná.
\v 7 Tanga jmí ndí kis'iejiín, nga̱t'a̱ nga ndi̱ kamá na̱ Sabee̱, kó ngajoó nga je 'niú xchá.
\p
\v 8 Ngo ni̱xtjin nga kui já chiná'mi xi chji̱a̱ni Sakaríaa̱ kasakoo̱ nga sa̱'ín xaá Néná xi ts'én ngu̱i̱ya na̱ngo̱xi̱i̱,
\v 9 xikó kis'ie kjo̱a̱xcha̱á já chiná'mii̱, Sakaríaa̱ nda kamá ni̱xtjii̱n nga̱t'a̱ kui kasakoo̱ nga kui xi ku̱i̱'ítí ni sije̱n na̱ngo̱xi̱ ndikoón Néná.
\v 10 Kó ngayeje xta̱ na̱xi̱ńdaá ndyi̱chji̱a̱a̱ Néná ndi̱tsee̱n na̱ngo̱xi̱i̱ chi̱bo̱a̱ nga tjítí ni sije̱n xi ni'ánkjién nga ni'ándikón Néná.
\v 11 Kó ngo ndítsjiee̱ Néná jatokjaá xtji̱e̱e̱n nga fojnií ṉcha̱n ndikón nínga 'bítí ni sije̱n xi ni'ánkjién nga ni'ándikón Néná.
\v 12 Kó nga kamábe Sakaríaa̱ kui ndítsjiee̱ achichí kijíndikoón kó katsakjónní.
\v 13 Tanga ndítsjiee̱ bi katsoó:
\p –¡Sakaría̱, ngata̱ ndakinjín ma ji! Nga̱t'a̱ Néná je tsint'ieé ji ko̱jo chjóo̱n nga ndyi̱ndokjo̱a̱jnúu̱, kó na̱ Sabee̱ ngo ndí k'uieé, xi Jua̱ kuít'e ja'én.
\v 14 Kó achichí tsja k'uieé ji, ko̱jo kjín xta̱ xi tsja ka̱maa̱ nga stse̱n kuí ndií.
\v 15 Nga̱t'a̱ ndíi̱ achichí 'niú nk'a xá xí k'uieé nguindyi̱ko̱n Néná. Jmí bino̱ ko̱jo jmí xán k'uijín kó ndeskande nga tjiyá'má nga A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná tsja̱nga'niuú.
\v 16 Kó kui boá xi sa̱'ín nga kjín xta̱ xi chji̱a̱ni Israe̱l xi kjo̱e̱'ekón nguinií Néná kui xi Ndi̱a̱a̱ kui xtaa̱.
\v 17 Kó kui boá xi ko̱e̱je̱tjoón Ndi̱a̱ná, kó k'uijñájii̱n a̱sién ni̱xtjii̱n ko̱jo nga'niuú Néná xikoó nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi 'mí Elíaa̱, tsi̱'e̱ nga ko̱óndaa̱ ini̱ma̱a̱ xi na̱'mi ko̱jo xi ndí, ko̱jo tsi̱'e̱ nga xi kitikjo̱a̱a̱ kixi̱ ka̱ma, ko̱jo tsi̱'e̱ nga ku̱i̱'íjñandaa̱ Ndi̱a̱ná xta̱ na̱xi̱ńdá xi mejeén nga sa̱'ín xaá.
\p
\v 18 S'e̱ Sakaríaa̱ bi katsoó ndítsjiee̱:
\p –¿Kóts'en skuiéni an nga ka̱ma kui nii̱? Nga̱t'a̱ an ko̱jo chjo̱ónna je 'niú xchájne̱.
\p
\v 19 S'e̱ bi katsó ndítsjiee̱:
\p –An xí 'mína Ngabrie̱, kó ngatsjé ni̱xtjin nga nguindyi̱ko̱n Néná tikón an, kó an xí kananguiyana nga k'uini̱jmií ji kui éntjatsi̱e̱e̱.
\v 20 Kó ngot'e̱ 'ne̱ nguiti ka̱majín ko̱ndókjo̱e̱ ji ngaskande ni̱xtjin nga ka̱ma kui nii̱, nga̱t'a̱ kis'ijinjiín énna, kui xi kjo̱tjosón nga kjo̱chó ni̱xtjin.
\p
\v 21 Kó xta̱ na̱xi̱ńdaá ndyi̱koyaa̱ ndyi̱koyaa̱ Sakaríaa̱, kó ta bi tamaa̱ nga tá tsie kji'bondíyaá ngu̱i̱ya na̱ngo̱xi̱ ndikoón Néná.
\v 22 Kó nga jataxie Sakaríaa̱, nguiti kamájín tsíchji̱a̱, kó kji'a boá nga kamákjiín kui xtaa̱ nga ngo ni akakoo̱ ngu̱i̱ya na̱ngo̱xi̱ ndikoón Néná, nga̱t'a̱ ta tsja tsi Sakaríaa̱ xi kats'éntíyaá nga tsíchji̱a̱jo. Kó bo̱a̱ ts'én kistso'bá nga kamájín tsíchji̱a̱.
\p
\v 23 Kó nguije jatjosón ni̱xtjii̱n xaá, Sakaríaa̱ kijí ndi'aa̱.
\v 24 Kó nguije ja'a kui ni̱xtjii̱n, chjo̱ón Sakaríaa̱ xi 'mí na̱ Sabee̱ tsa'a ndí, kó ún sá nga jatjojín ndi'aa̱, nga̱t'a̱ bi ts'én kats'énkjó:
\v 25 “Kuí nii̱ xi kats'énjo̱na Ndi̱a̱ná ni̱xtjin nga ni̱ma̱kamaá an, tsi̱'e̱ nga ja'áxín kjo̱a̱soboána ngu̱i̱jii̱n xtaa̱.”
\s Bi ts'én katsáyatjón ngo ndítsjie nga stse̱n Kjisoo̱
\p
\v 26 Xi ma jun sá, Néná katsanguiya ndítsjiee̱ xi 'mí Ngabriee̱ ngo ndí nangui xi chji̱a̱ni Galilea̱ xi 'mí Nasare̱t,
\v 27 nínga tikón ngo tsakjin xo̱ngo xi 'mí na̱ Riya̱ xi kji̱e̱ jmí xi̱'in 'béjiín, tanga je kichjiá'á nga ku̱i̱xanjo̱ nda̱ xi 'mí Kosiee̱, xi chji̱a̱ni tji̱e̱e̱ nda̱ re Ndabii̱.
\v 28 Kó nga ts'as'ien kui ndítsjiee̱ nínga tikón na̱ Riyaa̱, bi katsoó:
\p –¡Tinde na̱ Riyaa̱, achichí kjo̱a̱ndaa̱ Néná ts'éntsjaá!, Ndi̱a̱ná tikónjoo̱ ji.
\p
\v 29 Na̱ Riyaa̱ ta bi ta kamaá nga tsint'ié kui eén, kó kats'énkjó mí ni xi mejeén ka̱tso̱ kui kjo̱a̱tindee̱.
\v 30 S'e̱ ndítsjiee̱ bi katsoó:
\p –Na̱ Riya̱, ngata̱ ndakinjín ma ji, nga̱t'a̱ Néná ts'éntsjaá kjo̱a̱ndaa̱.
\v 31 Ngot'e̱ 'ne̱ ngo ndí x'i̱e̱ ji, kó nguije stse̱n kuí ndií, KJISO̱ kuít'e ja'én.
\v 32 Kuí xí 'niú nk'a ka̱ma xaá, kuí xí ndií Néná xi tikón ndi'ak'ajmi ján k'uiín, kó Ndi̱a̱ná kui xi Néná tsja̱á nga ko̱tíxoma xikoó Ndabii̱, kui xi xta̱ tji̱e̱e̱,
\v 33 kó ngatsjé ni̱xtjin nga ko̱tíxoma na̱xi̱ńdaá, kui xi ndi'aa̱ xta̱ tji̱e̱e̱ nda̱ xi 'mí Jako̱b, kó kui kjo̱a̱botíxomaa̱ jmí ni̱xtjin kju̱i̱e̱.
\p
\v 34 –Kó na̱ Riyaa̱ bi katsoó ndítsjiee̱:
\p ¿Kó kóts'en nga ka̱ma kui nii̱, xi kji̱e̱ jmí xi̱'in tikónjo̱jín an?
\p
\v 35 Kó ndítsjiee̱ bi katsoó:
\p –A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná kji̱ndi̱bánieé ji, kó nga'niuú Néná xi tikón ndi'ak'ajmi ján ko̱ó'mánii̱ tji̱nk'i̱e̱én, kuíni nga kui ndí xi stse̱én ji, ndií Néná k'uiín.
\v 36 Kó ko̱jo na̱ xingu̱i̱ ji xi 'mí na̱ Sabee̱ ngo ndí k'uieé nda tsi je 'niú xchá, kó je jun sánií nga ya'a ndí, kui na̱ xi ndi̱ ki'mií.
\v 37 Nga̱t'a̱ ngayeje nii̱ xi ka̱maa̱ sa̱'ín Néná.
\p
\v 38 Kó na̱ Riyaa̱ bi katsó:
\p –K'i̱e̱ tikón an nga na̱ mosoo̱ Ndi̱a̱ná an, kó ngats'énjo̱na kui xikó kasení ji.
\p Kó kui ndítsjiee̱ nguije katsó kui nii̱, kijí.
\s Na̱ Riyaa̱ bi ts'én kijítsabekoo̱n na̱ Sabee̱
\p
\v 39 Kui ni̱xtjin ján, na̱ Riyaa̱ jastjíe̱n kó tsá kijí ngu̱i̱jin na̱xii̱ ngo ndí na̱xi̱ńdá xi tikón nangui Judea̱,
\v 40 kó nga jachó, ts'as'ien ndi'aa̱ nda̱ xi 'mí Sakaríaa̱, s'e̱ kats'éntinde na̱ Sabee̱.
\v 41 Kó nga tsint'ié nga kats'éntinde na̱ Riyaa̱, kui ndí xi ya'a na̱ Sabee̱ iskjínk'á ma ngu̱i̱ya nga̱nts'o̱a̱, kó na̱ Sabee̱ ti kji'a ts'as'ienjii̱n A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná.
\v 42 Kó 'niú ma tsíchji̱a̱ nga bi katsó:
\p –Néná 'niú ngase ts'enchíkonñeé ji, ngu̱i̱jii̱n ngayeje ínchjiín, kó ts'enchíkonñé ndíi̱ nga.
\v 43 ¿Kó 'yání an, tsi̱'e̱ nga an kji̱ndi̱bátsobekonna na̱aa̱ Ndi̱a̱na?
\v 44 Nga̱t'a̱ nga tsint'ie an nga kini'íntindení, ndí xi ya'a an, iskjínk'atsja ma ngu̱i̱ya nga̱nts'o̱a̱ an.
\v 45 Kó ¡achichí ra tsjaa̱ nga kis'ijii̱n ji nga̱t'a̱ kjo̱tjosón ni xi ki'míya xi katsó Ndi̱a̱ná!
\p
\v 46 Kó bi katsó na̱ Riyaa̱:
\q Ini̱ma̱na tjíts'entsjá kjo̱a̱jee̱ Ndi̱a̱na.
\q
\v 47 Kó a̱sién ni̱xtjinna iskjínk'á ma nga tsja kamaá kjo̱a̱a̱ Néná xi 'boxié'ána.
\q
\v 48 Nga̱t'a̱ an askotsijenna nga ja'ájinna, nga ndí mosoo̱ ma an,
\q k'i̱e̱ tikón an, kó ndeskande ngot'e̱, achichí ra tsjaa̱ ka̱tso̱na ngayeje tji̱e̱e̱ xta̱.
\q
\v 49 Nga̱t'a̱ achichí tsie ni xi je kats'énjo̱na Néná xi tjiín nga'niuú.
\q ¡Tsjie ja'eén!
\q
\v 50 Néná tsjaá kjo̱a̱ni̱ma̱takón ngayeje tji̱e̱e̱ xta̱ xi sku̱i̱e̱ndíkón kui.
\q
\v 51 Néná kats'énkjién nga'niuú,
\q kó kats'énkjatsón ni xi kats'énkjó xta̱ xi yi'i maá yojoo̱ ngu̱i̱jin ini̱ma̱a̱.
\q
\v 52 Ja'áxiín xaá nga atíxoma kui xta̱ xi tjiín ngayeje nga'niuú,
\q kó iskjinink'a xta̱ xi nda ini̱ma̱a̱.
\q
\v 53 Xta̱ xi bojoó katsjaá ni chinie,
\q kó xta̱ xi cho̱o̱n kats'énkjítiya.
\q
\v 54 Asíko̱jo xta̱ Israe̱l, kui xi moso̱ tsi̱'e̱,
\q tsi̱'e̱ nga kjo̱a̱'átsjiee̱n kjo̱a̱ni̱ma̱takoón.
\q
\v 55 Xikó ts'én tsíchji̱a̱jo xta̱ tji̱e̱ xcháná xi 'mí Abraa̱m ko̱jo xta̱ tji̱e̱e̱ ngatsjé ni̱xtjin.
\p
\v 56 Kó na̱ Riyaa̱ ján sá kamaá nga kis'ijñajo̱ ndi'aa̱ na̱ Sabee̱, kós'e̱ jaskan kijí ndi'a tsi̱'e̱.
\s Bi kamá nga katsen Jua Bautistaa̱
\p
\v 57 Kó nga jachó ni̱xtjin nga stse̱n ndií na̱ Sabee̱, ngo ndí xi̱'in kis'iee̱.
\v 58 Kó xta̱ t'a ndi'aa̱ ko̱jo xta̱ xkjín, nga tsint'ié nga Néná katsjaá kjo̱a̱je nga kamáni̱ma̱a̱, tsja kamaá nga.
\v 59 Kó xi ma jin ni̱xtjin, tsanguínjo̱ kui ndií nga kini'aán sirkunsisioo̱n, kó Sakaría̱ ikít'a ja'én xikó 'mí na̱'mii̱ kui ndií.
\v 60 Tanga na̱aa̱ ndií bi katsó:
\p ¡Jmí, chjiénga Jua̱ k'uín!
\p
\v 61 Kó bi ki'mií na̱ Sabee̱:
\p Nde ngojín xta̱ xingu̱i̱ ji xi bo̱a̱ 'mí.
\p
\v 62 Kó kui xtaa̱ ta tsja tsi kats'éntíyaá nga asíyaá na̱'mii̱ ndií, tsi̱'e̱ nga ko̱tso̱ya mí ja'eén xi ku̱i̱'íjñaá.
\v 63 Kó Sakaríaa̱ tsí'á ngo ndí yátie xi ni'án'indó, kós'e̱ bi ts'én kats'én'indó: “Jua̱ k'uín ja'eén.” Kó ngayeje xtaa̱ kijíndikoón.
\v 64 Kó ti kji'a Sakaríaa̱ kamátsíchji̱a̱ nga katjondó naje̱n, kó íts'i̱yanii̱ nga kats'éntsjaá Néná.
\v 65 Kó ngayeje xta̱ t'a ndi'aa̱ katsakjónní ni xi kamá, ko̱jo ngayeje xta̱ xi síndo na̱xi̱ xi chji̱a̱ni nangui Judea̱ ta soboá kuí nii̱ tsíchji̱a̱.
\v 66 Kó ngayeje xta̱ xi tsint'ié kui nii̱, kats'énkjó kó bi katsó nga asíyaá xkjín:
\p ¿'Yání bo̱a̱ xi ka̱ma kui ndií nga kjo̱chó ni̱xtjin?
\p Nga̱t'a̱ nga ja̱koxi̱ nga'niuú Ndi̱a̱ná tikónjii̱n.
\s Bi ts'én katsáyatjón Sakaríaa̱ xikoó ngo chji̱ni̱e̱'e̱én Néná kjo̱a̱a̱ Juaa̱
\p
\v 67 Kó Sakaríaa̱, na̱'mii̱ kui ndií kis'ikitsiee̱ A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná kó bi katsó nga tsíchji̱a̱ xikoó ngo nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná:
\q
\v 68 ¡Nga ni'ántsjaá Ndi̱a̱ná, Néná xi tsi̱'e̱ Israe̱l,
\q nga̱t'a̱ je je'ekoón kó je íchjítjé nga ts'axié'á xta̱ na̱xi̱ńdaá!
\q
\v 69 Kó katsanguiya ngo xi 'niú tjiín nga'niú nga k'o̱xié'aná,
\q xi chji̱a̱ni xta̱ tji̱e̱e̱ Ndabii̱, nda̱ xi mosoo̱ Néná,
\q
\v 70 Xikó ts'én tsíchji̱a̱tjón Néná nga kats'énkíchji̱a̱ já chji̱ni̱e̱'én tsjiee̱ ndeskande koó ngas'e̱.
\q
\v 71 Nga kui xi k'o̱xié'aná kjo̱a̱a̱ ngayeje kondra̱ná
\q ko̱jo ngu̱i̱ya tsja ngayeje xta̱ xi kats'énch'óná,
\q
\v 72 tsi̱'e̱ nga ni̱ma̱ka̱maa̱ xta̱ tji̱e̱ xcháná,
\q ko̱jo nga kjo̱a̱'átsjiee̱n ni nda xi índajo̱.
\p
\v 73 Kui én xi ja̱koxi̱ nga sa̱'in an katsoó xta̱ xi xcháná Abraa̱m nga tsja̱aná,
\q
\v 74 nga nguije tindyiondée̱ kondra̱ná,
\q ko̱ndoko̱n ján nga si̱'anxát'aa̱.
\q
\v 75 Nga ngatsjé ni̱xtjin nga tsjie ko̱jo nga kixi̱ ku̱i̱ndyión nguindyi̱ko̱n Néná.
\q
\v 76 Kó kjo̱a̱a̱ ji nga 'ne̱, ndí ndí tsa'a̱n,
\q nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi tikón ndi'ak'ajmi ján k'uiín ji,
\q nga̱t'a̱ jí xi ku̱i̱ṉtjetjée̱n Ndi̱a̱ná,
\q nga k'uíjñinde ji ndi̱ya xi tsi̱'e̱,
\q
\v 77 tsi̱'e̱ nga k'uiyée̱ xta̱ na̱xi̱ńdaá
\q nga Néná k'o̱xié'á,
\q tsi̱'e̱ nga ka̱majetakoón jeé.
\q
\v 78 Nga̱t'a̱ Néná kamáni̱ma̱a̱ ñá,
\q nga kui xi je'ekónná ndeskande nk'a ján,
\q
\v 79 Tsi̱'e̱ nga tsja̱á ndi'í ngayeje xta̱
\q xi síndo nínga 'niú jñoó ko̱jo nínga tjín kjo̱a̱bo̱yaa̱,
\q tsi̱'e̱ nga kui xi ko̱ko̱ó ndsa̱ko ngo ndi̱ya nínga tjín kjo̱a̱xió.
\p
\v 80 Kó kui ndií nga kjimaxchá kis'iee̱ nga'niuú A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná, kó ki̱a̱ kis'ijña nangui kixií ngaskande nga akoó yojoo̱ xta̱ na̱xi̱ńdá xi chji̱a̱ni Israe̱l.
\c 2
\s Bi ts'én katsen Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 1:18-25)
\p
\v 1 Kó kui ni̱xtjin ján, nda̱ xtitjoón Roma̱ xi 'mí Augusto Sesaa̱, katsjá kjo̱a̱ nga ka̱ma xki̱ ngayeje xta̱ xi tjín nga̱sondiee̱.
\v 2 Nda̱ xi 'mí Sirenioo̱ tjiín xá nangui Siria̱ nga tjón tjón katjo'ó'yá xki̱i̱ xta̱.
\v 3 Ngayeje xtaa̱ kijíkít'a xo̱jo̱n yojoo̱, kó kja̱ kijí kja̱ kijí na̱xi̱ńdá nínga chji̱a̱ni.
\v 4 Kó Kosiee̱ jatjoni na̱xi̱ńdá Nasare̱t, xi tikón nangui Galilea̱, s'e̱ kijí ndí na̱xi̱ńdá Bele̱n xi tikón nangui Judea̱, nínga katsen nda̱ re Ndabii̱, nga̱t'a̱ Kosiee̱ xta̱ tji̱e̱e̱ nda̱ re Ndabii̱ chji̱a̱ni,
\v 5 tsi̱'e̱ nga ki̱a̱ si̱t'a xo̱jo̱n Kosiee̱ ko̱jo na̱ Riyaa̱, kui na̱ xi ixánjo̱ nga ja̱ bo̱a̱ je ya'a ndí.
\v 6 Kó nga síndo na̱xi̱ńdá Bele̱n, jachó ni̱xtjii̱n nga stse̱n ndií na̱ Riyaa̱.
\v 7 Kó ki̱a̱ katsen ndí xi̱'in xi tjoón, s'e̱ ítsakjájón ndí ṉjño, kó ngu̱i̱ya kojo̱ nínga kjiényá choo̱ ki̱a̱ yíjñaya, nga̱t'a̱ nguiti jmí ngu̱i̱ndie nínga tsjayojo kasakojiín kui ndi'aa̱.
\s Já xi koo̱n cho̱tsa̱nga̱ bi ts'én kijíkatsijee̱n ndí ndí Kjisoo̱
\p
\v 8 Kó kis'ie kui ngu̱i̱ndiee̱ já xi koo̱n cho̱tsa̱nga̱ xi askoo̱n choo̱ nga jñoó ki̱a̱ ngu̱i̱jin k'ijñaá.
\v 9 Kó ki̱a̱, ngo ndítsjiee̱ Néná jachókoón, kó kjo̱a̱jee̱ Néná kats'éntsijen yejee̱, kó achichí katsakjónní.
\v 10 Kó kui ndítsjiee̱ bi katsoó:
\p –Ngata̱ ndakonjín majnú, nga̱t'a̱ éntjatsi̱e̱ boá xi kjoé'e̱ xiyájnú'un, tsi̱'e̱ nga ngayeje xta̱ xi tsja ka̱maa̱:
\v 11 Nga ngot'e̱ je katsen na̱xi̱ńdaá Ndabii̱ ngo xi k'o̱xié'ájnú, kui xi KRISTOO̱, xi Ndi̱a̱jnú.
\v 12 Kó kui nii̱ xi chi̱bo̱a̱ ka̱majnú: Ki̱a̱ sa̱kójnú ngo ndí ndí xi tjíxtiení ṉjño nga kji'ijñaya ngo kojo̱ nínga kjiényá choo̱.
\p
\v 13 Kó ta niján ma jatokját'aa̱ kui ndítsjiee̱ achichí kjín ngase ndítsjie xi kats'éntsjaá Néná nga bi katsó:
\q
\v 14 ¡Ngat'ieé kjo̱a̱je Néná ndi'ak'ajmi ján!
\q ¡Kó ngat'ieé kjo̱a̱xió k'i̱e̱ t'ananguii̱ xta̱ xi ndyi̱ts'enkjátjosoón kjo̱a̱ndaa̱ Néná!
\p
\v 15 Kó nguije kijí nguiní ndítsjiee̱ ndi'ak'ajmi ján, já xí ndyi̱koo̱n cho̱tsa̱nga̱a̱ ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngaján bi katsoó xkjín:
\p –Tjián na̱xi̱ńdá Bele̱n tsobo̱a̱, tjiantsitsíjée̱n ni xi kamá, kui ni xi Néná katsáyáná nga ka̱ma.
\p
\v 16 Kó achichí tsá kijí kó ki̱a̱ kamábe na̱ Riyaa̱ ko̱jo Kosiee̱, ko̱jo ndí ndií nga kji'ijñaya ngu̱i̱ya kojo̱ nínga kjiényá choo̱.
\v 17 Kó nguije kamábe, íni̱jmi ni xi ki'mií kjo̱a̱a̱ kui ndií.
\v 18 Kó ngayeje xi tsint'ié kui eén, kijíndikoón ni xi katsó já xi koo̱n cho̱tsa̱nga̱a̱.
\v 19 Tanga na̱ Riyaa̱ ini̱ma̱a̱ íjin ngayeje kui ni xi kamaá, kó ta kui ni kats'énkjó.
\v 20 Kó kui já xi koo̱n cho̱tsa̱nga̱a̱ nga kijí'oyá nguiní nínga kjindibá, katsjaá kjo̱a̱je Néná kjo̱a̱a̱ ngayeje ni xi tsint'ié ko̱jo ni xi kamábe, nga̱t'a̱ jatjosón ngayeje ni xi ki'mií.
\s Bi ts'én akako ndí ndí Kjisoo̱ nguindyi̱ko̱n Néná
\p
\v 21 Kó nga jachó xi ma jin ni̱xtjin, kini'aán sirkunsisioo̱n kui ndií, kós'e̱ KJISO̱ ikít'a ja'én, ti kuii̱ ja'én xi katsáyatjón ndítsjiee̱ nguindiee̱ nga ko̱a̱'a̱ ndí na̱ Riyaa̱.
\p
\v 22 Kó nguije jatjosón ni̱xtjin nga kats'éntsjie yojoo̱ nguindyi̱ko̱n Néná, xikó ts'én íjñá kjo̱a̱kitii̱ Moisee̱, na̱'mii̱ ko̱jo na̱aa̱ kui ndií kijíjo̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n tsi̱'e̱ nga kijíkakoó Néná,
\v 23 xikó ts'én kjit'a kjo̱a̱kitii̱ Néná nínga bi tsoó: “Ngayeje ndí xi̱'in xi tjón stse̱n, chjiénga ndí xi tsjiee̱ Néná k'uiín.”
\v 24 Kó bo̱a̱ ts'én kijíts'enk'ás'ieén Néná ngo kjo̱a̱tjó xikó ts'én botixómá kjo̱a̱kitii̱ Néná nínga bi tsoó: chjiénga ngo 'niú toṉña̱ ko̱jo tsi jó tójo si̱'ank'as'iee̱n Néná.
\p
\v 25 Kó ki̱a̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n kis'ijña ngo nda̱ xi 'mí Simeoo̱n xi tikónjii̱n A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná, ngo nda̱ xi kixi̱ ko̱jo xi ni̱ma̱takón kamá, xi ts'énkoyaa̱ nga Néná k'o̱xié'á xta̱ Israe̱l,
\v 26 kó A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná katsáyatjoón kui nda̱a̱ nga kji̱e̱ ko̱yajín tsi tjónjín sku̱i̱e̱ Kristoo̱, kui xi sa̱nguíya Néná.
\v 27 Kó A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná kijíjo̱ kui nda̱ xi 'mí Simeoo̱n nga kijí ki̱a̱ na̱ngo̱xi̱i̱, kó kji'a nga xi xchaá ndí ndí Kjisoo̱ kijíjo̱ ndatsa kui tsi̱'e̱ nga sa̱'ínkjatjosón xikó tsó kjo̱a̱kitii̱,
\v 28 kui nda̱a̱ tsank'á kui ndií, kó katsjaá ndok'óchji Néná nga bi katsó:
\q
\v 29 Ngot'e̱ 'ne̱ Ndi̱a̱,
\q je jatjosón ni xi kaseyetjénní:
\q Kó je ka̱ma ko̱e̱'éndie ji nga kui mosóo̱ xió ko̱ya.
\q
\v 30 Nga̱t'a̱ je kamábe an kjo̱a̱'naxié'áa̱,
\q
\v 31 kui xi je ik'íjñinde nga ka̱ma
\q nguindyi̱ko̱n ngayeje xta̱ na̱xi̱ńdaá,
\q
\v 32 kui xi xikoó ngo ndi'í xi sa̱'íntsijee̱n xta̱ xi judío̱jín,
\q kui xi ka̱ma kjo̱a̱jee̱ xta̱ na̱xi̱ńdáa̱ Israe̱l.
\p
\v 33 Kó Na̱'mii̱ ko̱jo na̱aa̱ ndí Kjisoo̱ achichí kijíndikoón ni xi tjí'mí kjo̱a̱a̱ kui ndií.
\v 34 Kó nda̱ xi 'mí Simeoo̱n kats'énchikonñé, kó bi katsoó na̱ Riyaa̱ na̱aa̱ ndí Kjisoo̱:
\p –Kui ndí bí, je bo̱a̱ ts'én kjindibáni nga kui xi sa̱'ínk'áka ko̱jo sa̱'ínkja'á'yaá kjín xta̱ xi chji̱a̱ni Israe̱l. Nga̱t'a̱ kuí xí xikoó tsi ngo chi̱bo̱a̱ ka̱ma, kó kjín xta̱ xi sa̱'ínch'ó,
\v 35 tsi̱'e̱ nga k'uijñátsijen ni xi ndyi̱ts'enkjó ini̱ma̱a̱ kjín xta̱. Tanga ngayeje kui nii̱, xikó maá tsi ngo ki̱cha̱ xi kjo̱a̱'axtikjá ini̱ma̱a̱ ka̱ma.
\p
\v 36 Kó ti ki̱a̱ tikón ngo na̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi 'mí na̱ Ana̱, tsakji̱ín nda̱ xi 'mí Fenue̱l xi chji̱a̱ni xta̱ tji̱e̱e̱ nda̱ xi 'mí Asee̱r, je tanisién 'niú tji̱a̱n kamá kui xta̱chjo̱ón nga̱t'a̱ achichí xo̱ngo nga ixán, kó yito tsi nó kamaá nga kis'ijñajo̱ xi̱'ii̱n nga̱t'a̱ k'ien kui nda̱a̱,
\v 37 kó je ichítié ko̱jo kantié nijún nó tjiín, kó ngatsjé ni̱xtjin nga ki̱a̱ kis'ijña ngu̱i̱ya na̱ngo̱xi̱i̱, nga kats'én xaá Néná nga ni̱xtjin ko̱jo nga ni̱xtji̱e̱n nga kats'én kjindiá ko̱jo nga tsíchji̱a̱a̱ Néná.
\v 38 Kui ndí tji̱a̱a̱n ti kui chi̱bo̱a̱ jachó nga íts'i̱yanii̱ nga katsjaá ndok'óchji Néná kó tsíchji̱a̱jo kjo̱a̱a̱ kui ndí Kjisoo̱ ngayeje xta̱ xi ndyi̱koyaa̱ nga Néná k'o̱xié'á xta̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n.
\s Bi kamá nga kijí'oyá nguiní na̱xi̱ńdá Nasare̱t
\p
\v 39 Kó nguije kats'énkjatjosón ngayeje ni xi chji̱a̱ kjo̱a̱kitii̱ Néná, kijí'oyá nguiní nangui Galilea̱ nínga tikón na̱xi̱ńdá tsi̱'e̱, kui xi 'mí Nasare̱t.
\v 40 Kó kui ndií ta sa sá kamáxchá, kó kis'iee̱ nga'niú, ko̱jo kjo̱a̱kjínkón, kó kjén nga ta 'niú tsie kjo̱a̱ndaa̱ Néná kis'iee̱.
\s Ndí nda̱chí Kjisoo̱ bi ts'én tsíchji̱a̱ni̱jmíjo já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱
\p
\v 41 Kó xi xchaá Kjisoo̱ xki̱ nó xki̱ nó fí s'ué paskua̱ xi fotjo na̱xi̱ńdá Jerusale̱n.
\v 42 Kó nga kamá tiejó noó Kjisoo̱, kijí na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, xikó ts'én tikón kjo̱a̱xcha̱á.
\v 43 Kó nga ndyi̱fí'oyá nguiní ndi'aa̱ nguije ja'a kui s'ueé, ndí Kjisoo̱ kis'ijñamasien na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, kó nde kamábejín xi xchaá tsi bo̱a̱ kamá.
\v 44 Kó na̱'mii̱ ko̱jo na̱aa̱ Kjisoo̱ kats'énkjó nga Kjisoo̱ ngu̱i̱jii̱n xtaa̱ ki̱a̱ rá tso'bájin kamaá, kó je ngo ni̱xtjinnii̱ ndi̱ya nga ndyi̱fí, tanga nguije tsangasejii̱n xta̱ xi be ko̱jo xi xkjín,
\v 45 kasakojiín, kó kijí'oyá nguiní na̱xi̱ńdá Jerusale̱n tsi̱'e̱ nga ki̱a̱ ko̱ngase.
\p
\v 46 Kó xi ma ján ni̱xtjin kasako ki̱a̱ na̱ngo̱xi̱i̱, nga tikónjii̱n já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱, nga tsint'ieé ko̱jo nga asíya'a.
\v 47 Kó ngayeje xta̱ xi tsint'ieé ndí nda̱chí Kjisoo̱, achichí kijíndikoón kjo̱a̱a̱ nga tanisién kjínkón ko̱jo kjo̱a̱a̱ ngayeje ni xi tsíchji̱a̱.
\v 48 Kó nguije kasako Kjisoo̱, na̱'mii̱ ko̱jo na̱aa̱, ta bi ta kamaá, kó na̱aa̱ bi katsoó:
\p –Ndí xiánna, ¿ánní nga bi kji'i ni xi kini'ínje̱jne̱? Na̱'míi̱ ko̱jo an achichí nda̱ kjimajne̱ nga ndyi̱mindyiséjne̱ ji.
\p
\v 49 S'e̱ ndí nda̱chí Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿Mí kjoaá nga an ndyi̱mindyiséjnú'un? ¿A yajínjnú nga chjiénga ndi'aa̱ Na̱'mina kotíjña an?
\p
\v 50 Tanga na̱'mii̱ ko̱jo na̱aa̱ kamákjínjiín kui ni xi katsó kui ndií.
\p
\v 51 Kó bo̱a̱ ts'én nijan kijíjo̱ nguiní na̱xi̱ńdá Nasare̱t, kó Kjisoo̱ tsint'ié'én ngayeje ni xi ki'mií. Kó na̱aa̱ ndí nda̱chí Kjisoo̱ ngu̱i̱jin ini̱ma̱a̱ ja'átjó ngayeje nii̱.
\v 52 Kó ndí nda̱chí Kjisoo̱ kjimaxchá kó kji'beé kjo̱a̱kjínkón, kó kis'iee̱ kjo̱a̱ndaa̱ Néná kó xtaa̱ nda kasasiee̱n.
\c 3
\s Bi ts'én íni̱jmi Jua Bautistaa̱ eén Néná
\r (Matioo̱ 3:1-12; Markoo̱ 1:1-8; Juaa̱ 1:19-28)
\p
\v 1 Nó tji'ún nga kis'ijña xá nda̱ xi 'mí Tiberio Sesaa̱, nda̱ xi 'mí Ponsio Pilatoo̱ kis'ijña xtitjoón nangui Judea̱, Erodee̱ atíxoma nangui Galilea̱ kó ṉts'i̱e̱ xi 'mí Nguiripee̱ atíxoma nangui Iturea̱ ko̱jo Trakonite̱, kó Lisaniaa̱ atíxoma nangui Abilene̱,
\v 2 kui ni̱xtjin nga kamá chiná'mi xi 'niú nk'a xaá nda̱ xi 'mí Anáa̱ ko̱jo Kaifaa̱, kui ni̱xtjin ján, Néná tsíchji̱a̱jo Juaa̱ ndií Sakaría̱ ki̱a̱ nangui kixií.
\v 3 Kó Juaa̱ kijí ngayeje nangui xi síndo t'a ndeje' Jordaa̱n, kó íni̱jmi̱í nga sa̱tíndá xtaa̱ tsi̱'e̱ nga sa̱'ínk'oyá yojoo̱ kjo̱a̱a̱ jé xí ndyi̱ts'en, tsi̱'e̱ nga si̱'anjetakoón,
\v 4 xikó ts'én kjit'a xo̱jo̱n xi kats'énda nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi 'mí Isayaa̱ nínga bi tsó:
\q Nda'yáa ngo nda̱ xi kjandayá nangui kixií xi bi tsó:
\q “T'íjñandajnúu̱ ndi̱ya̱á Ndi̱a̱a̱,
\q ti'ankixi̱jnú ndi̱ya̱á kui.
\q
\v 5 Ngayeje nínga konga, xi̱ndyiándié,
\q kó ngayeje na̱xi̱ ko̱jo tji̱ngu̱i̱, són ka̱ma,
\q kó ndi̱ya xi ńkjá ngájén ka̱ma na̱xo̱,
\q kó ndi̱ya xi nk'aya nk'ajon són ka̱ma.
\q
\v 6 Kó ngayeje xtaa̱ xi sku̱i̱e̱ kui kjo̱a̱'naxié'á xi katsanguiya Néná.”
\p
\v 7 Kji'a nga jataxie xtaa̱ tsi̱'e̱ nga kastindá, Juaa̱ bi katsoó:
\p –¡Xta̱ xi ja̱kon ye̱ kónjnú! ¿'Yá xi bo̱a̱ katsójnú nga ka̱ma ku̱i̱yojnúu̱ kjo̱a̱xcha̱án Néná xi je kjimatiñaa̱?
\v 8 Tasá ti'ánjnú ni xi ko̱kó nga je kini'ánk'oyajnú yojojnú, kó ngata̱ bijín ts'én fojintakónjnú: “¡Tji̱e̱e̱ nda̱ xi 'mí Abraa̱m ndokjo̱a̱ ñá!” Nga̱t'a̱ xiyájnú'un nga tsi Néná xi mejeén ngaskande kui ndi̱jo̱o̱ ka̱ma sa̱'ín xta̱ tji̱e̱e̱ Abraa̱m.
\v 9 Kó ti je tikónda jachaa̱ tsi̱'e̱ nga ko̱tie yaá ndeskande ja̱maa̱, nga̱t'a̱ ngayeje yá xi jmí to xi nda tsjájín, bichá kó ngu̱i̱jin ndi'í ján bichijmijin.
\p
\v 10 Kó xta̱ kjiín bi katsó nga asíyaá Juaa̱:
\p –¿Mí ni xi si̱'anjne̱ ji̱n?
\p
\v 11 Kó bi katsó Juaa̱:
\p –Xi jó chinga tjiín, ngo nga tsjaá xi jmíjiín, kó xi tjiín ni chinie, nga tsjaá xi jmíjiín nga.
\p
\v 12 Ti bo̱a̱ ti ts'én jachókatíndá yojoo̱ já xí foa'á'yá to̱n xi machjítjé ni, kó bi katsó nga asíyaá Juaa̱:
\p –Ji Mostro̱, ¿mí ni xi ka̱ma si̱'anjne̱ ji̱n?
\p
\v 13 Kó Juaa̱ bi katsoó:
\p –Ngata̱ ts'atiojín chja'áchjíjnú xikó kji'i chja'áchjíjnú.
\p
\v 14 Ti bo̱a̱ ti ts'én tjín jajún xi bi katsó nga asíyaá:
\p –Kó ji̱n, ¿mí ni xi si̱'anjne̱?
\p Kó Juaa̱ bi katsoó:
\p –Ngata̱ ta'yajínni xi chja̱'áxín kjo̱a̱'niújnú ni xi tjiín, ti nde ngata̱ 'bíndisota'injínjnú xtaa̱, kó ngatamanijnú to̱n xi ni'ánjnú.
\p
\v 15 Kó ngayeje xtaa̱ nga kijíndikoón kui nii̱, kats'énkjó ngu̱i̱jin ini̱ma̱a̱ tsi ta'a nga Juaa̱ xi Kristoo̱,
\v 16 tanga Juaa̱ bi katsoó ngayeje kui xtaa̱:
\p –An, nga ja̱koxi̱ ndójoa xi botindá an, tanga s'e̱ ndibá ngo xi tjín ngasee̱ nga'niú ta bo̱a̱jiín an, kui xi ngaskande tsoboájínna nga an skjíndóo̱ ń'niuú tji̱xíndieé, kó kui boá xi A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná ko̱jo ndi'í xi ko̱tíndánijnú.
\v 17 Je ts'énya'a ngu̱i̱ya tsja ni xi sa̱'íntsjie to ndso̱ko̱a̱n ṉño̱o̱ nga xín sa̱'ínkja'a xtjieé. Kó kjo̱a̱'átjó to ndso̱ko̱a̱n ṉño̱o̱ ngu̱i̱ndie nínga xi̱ndyiá, kó ku̱i̱'ítí xtjieé ngo ngu̱i̱jii̱n ndi'í xi jmí ni̱xtjin k'o̱.
\p
\v 18 Kó kui nii̱ ko̱jo kjín ngase kjo̱a̱botíxoma xi katsáyá Juaa̱ nga tsíchji̱a̱jo xtaa̱ éntjatsi̱e̱e̱ Néná.
\v 19 Kó ti bo̱a̱ ti ts'én Juaa̱ kats'énxchánjo̱ nda̱ xtitjón xi 'mí Erodee̱, nga̱t'a̱ na̱ Erodíaa̱ tikónjo̱, chjo̱ón ṉts'i̱e̱ Erodee̱ kui xi 'mí Nguiripee̱, ko̱jo kjo̱a̱a̱ ngayeje ni xi ndajín kji'i xi kats'én,
\v 20 kó ingo ni xi ndajín kats'én ngase nga katsanguis'ien ndo̱bo̱a̱ya Juaa̱.
\s Bi ts'én kastindá Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 3:13-17; Markoo̱ 1:9-11)
\p
\v 21 Kó ni̱xtjin nga ngayeje xta̱ na̱xi̱ńdaá jachókatíndá yojoo̱, ti jachó Kjisoo̱ nga, kó ti kastindá, kó nga ts'énchji̱a̱a̱ Néná, katjox'a ndi'ak'ajmi ján,
\v 22 kó A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná nga yojo ja̱ kji'i tójo ma kji'i nga kjindibánié Kjisoo̱, kó kanda'yá ngo nda̱ ndi'ak'ajmi ján xi bi katsó:
\p –Jí xí ndí tjóna, 'niú tsjatjínna kjo̱a̱a̱ ji.
\s Kui xi'bi̱ xta̱ tji̱e̱ xi ya'anii̱ Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 1:1-17)
\p
\v 23 Kjisoo̱ tjín raá tsi ta kantié nó nga íts'i̱yani xaá. Kjisoo̱ kuí xí ndií Kosiee̱ katsó xtaa̱, kó Kosiee̱ ndií Elii̱,
\v 24 kó Elii̱ ndií Matat, kó Matat, ndií Lebii̱, kó Lebii̱, ndií Melkii̱, kó Melkii̱, ndií Janaa̱, kó Janaa̱, ndií Kosiee̱,
\v 25 kó Kosiee̱, ndií Matatíaa̱, kó Matatíaa̱, ndií Amóo̱, kó Amóo̱, ndií Nau̱m, kó Nau̱m, ndií Eslii̱, kó Eslii̱, ndií Nagaii̱,
\v 26 kó Nagaii̱, ndií Maa̱t, kó Maa̱t, ndií Matatíaa̱, kó Matatíaa̱, ndií Semeii̱, kó Semeii̱, ndií Kosiee̱, kó Kosiee̱, ndií Judáa̱,
\v 27 kó Judáa̱, ndií Joanaa̱, kó Joanaa̱, ndií Resaa̱, kó Resaa̱, ndií Sorobabel, kó Sorobabel, ndií Salatie̱l, kó Salatie̱l, ndií Nerii̱,
\v 28 kó Nerii̱, ndií Melkii̱, kó Melkii̱, ndií Adii̱, kó Adii̱, ndií Kosam, kó Kosam, ndií Elmada̱m, kó Elmada̱m, ndií Er,
\v 29 kó Er, ndií Josuee̱, kó Josuee̱, ndií Eliesee̱r, kó Eliesee̱r, ndií Jorii̱m, kó Jorii̱m, ndií Matat,
\v 30 kó Matat, ndií Lebii̱, kó Lebii̱, ndií Simeoo̱n, kó Simeoo̱n, ndí Judáa̱, kó Judáa̱, ndií Kosiee̱, kó Kosiee̱, ndií Jonaa̱n, kó Jonaa̱n, ndií Eliaki̱m,
\v 31 kó Eliaki̱m, ndií Meleaa̱, kó Meleaa̱, ndií Mainaa̱n, kó Mainaa̱n, ndií Matataa̱, kó Matataa̱, ndií Nataa̱n,
\v 32 kó Nataa̱n, ndií Ndabii̱, kó Ndabii̱, ndií Isaíi̱, kó Isaíi̱, ndií Obee̱d, kó Obee̱d, ndií Boo̱, kó Boo̱, ndií Salmoo̱n, kó Salmoo̱n, ndií Naasoo̱n,
\v 33 kó Naasoo̱n, ndií Aminadab, kó Aminadab, ndií Araa̱m, kó Araa̱m, ndií Esroo̱m, kó Esroo̱m, ndií Faree̱, kó Faree̱, ndií Judáa̱,
\v 34 kó Judáa̱, ndií Jako̱b, kó Jako̱b, ndií Isaa̱, kó Isaa̱, ndií Abraa̱m, kó Abraa̱m, ndií Taree̱, kó Taree̱, ndií Nako̱r, kó Nako̱r,
\v 35 ndií Seruj, kó Seruj, ndií Ragau, kó Ragau, ndií Pelee̱g, kó Pelee̱g, ndií Ebee̱r, kó Ebee̱r, ndií Salaa̱,
\v 36 kó Salaa̱, ndií Kainaa̱n, kó Kainaa̱n, ndií Arfajad, kó Arfajad, ndií See̱m, kó See̱m, ndií Noée̱, kó Noée̱, ndií Lame̱k,
\v 37 kó Lame̱k, ndií Matusalee̱n, kó Matusalee̱n, ndií Eno̱k, kó Eno̱k, ndí Jaree̱d, kó Jaree̱d, ndií Maalalee̱l, kó Maalalee̱l, ndií Kainaa̱n,
\v 38 kó Kainaa̱n, ndií Enoo̱, kó Enoo̱, ndií Se̱t, kó Se̱t, ndií Adaa̱n, kó Adaa̱n, ndií Néná.
\c 4
\s Bi ts'én kachjat'ayákón Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 4:1-11; Markoo̱ 1:12-13)
\p
\v 1 Kó Kjisoo̱ kis'ikitsie maá A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná nga kjindibáni ndeje' Jordaa̱n, kó A̱sién Ni̱xtjii̱n kijíjo̱ nangui kixií,
\v 2 kó yichán ni̱xtjin kis'ijña ki̱a̱a̱, kó xindajín diabloo̱ askot'ayákón. Kó jmí ni iskjiniejín kui ni̱xtjii̱n, kó nguije ja'a kui ni̱xtjin xi yichaán, kamábojoó.
\v 3 Kós'e̱ xindajín diabloo̱ bi katsoó:
\p –Tsi ja̱koxi̱ nga ji xi ndií Néná, bo̱a̱ t'íi̱n kui ndi̱jo̱o̱ nga pan ngatama.
\p
\v 4 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Je kjit'a xo̱jo̱n eén Néná nínga bi tsoó: “Jmí tsi ta pan tsi xi k'uijñáni ngo xta̱, chjiénrií ngayeje ni xi tsó eén Néná.”
\p
\v 5 Kó kui xindajín diabloo̱ kijíjo̱ Kjisoo̱ ngo tji̱ngu̱i̱ xi 'niú nk'a kó akoó ngotjón chií ngayeje ngu̱i̱ndie nínga botíxoma xi tjín nga̱sondiee̱.
\v 6 Kó xindajín diabloo̱ bi katsoó:
\p –Ji tsjaa ngayeje kui nga'niuú ko̱jo kjo̱a̱jee̱ kui na̱xi̱ńdaá, nga̱t'a̱ an je katse'éna, kó ka̱ma tsjáa̱ ta 'yání xi mejénna nga tsjáa̱,
\v 7 tsi ko̱sint'éní tikóo̱ nga si̱'indikínní, ngayeje kui nii̱ xi tse̱ ka̱ma.
\p
\v 8 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Chjéndi̱yáa̱ xindajín Satana̱, nga̱t'a̱ je kjit'a xo̱jo̱n eén Néná nínga bi tsoó: “Ndi̱a̱ xi Ne tse̱ xi ti'indikín ji, kó ta kuí tsi xi si̱'inxét'ée̱.”
\p
\v 9 Kó kui xindajiín kijíjo̱ Kjisoo̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n kó ki̱a̱ asiénsón nk'aa̱ na̱ngo̱xi̱i̱, kó bi katsoó:
\p –Tsi ja̱koxi̱ nga ndií Néná ji, tjajminguí yojóo,
\v 10 nga̱t'a̱ je kjit'a xo̱jo̱n eén Néná nínga bi tsoó:
\q Néná sa̱nguíya ndítsjiee̱ tiña nínga tindyin, tsi̱'e̱ nga skoón.
\q
\v 11 Kó tsja ko̱ó'niúnií,
\q tsi̱'e̱ nga ngojín ndi̱jo̱ stinguí ndsa̱ki.
\p
\v 12 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Ti bi ti tsó xo̱jo̱n eén Néná: “Ka̱majín chját'ayékín ji Ndi̱a̱a̱ kui xi Née̱.”
\p
\v 13 Kó kui xindajín diabloo̱ nguije kasakojiín kóts'en skót'ayákón ngase Kjisoo̱, kjín ni̱xtjin kats'énkjii̱n yojoo̱.
\s Bi ts'én íts'i̱yanii̱ Kjisoo̱ nga kats'én xaá
\r (Matioo̱ 4:12-17; Markoo̱ 1:14-15)
\p
\v 14 Kó Kjisoo̱ kijí nguiní nangui Galilea̱ nguije 'niú tjíjii̱n A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná, kó ngayeje xta̱ xi síndo nangui Galilea̱ tsíchji̱a̱ kjo̱a̱a̱ kui.
\v 15 Kó Kjisoo̱ akóyá xki̱ ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná xi tjín ki̱a̱a̱, kó ngayeje xta̱ xi kijíndikoón ni xi kats'én.
\s Bi ts'én kijíndikoón xtaa̱ kjo̱a̱a̱ Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 13:53-58; Markoo̱ 6:1-6)
\p
\v 16 Kó Kjisoo̱ jachó na̱xi̱ńdá Nasare̱t, ki̱a̱ nínga kamáxchá, kó ngo ni̱xtjin ndikón ts'as'ien ngu̱i̱ya ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná, xikó ts'én ngaá, kó kasasien kixi̱ nga kats'ényá xo̱jo̱n eén Néná.
\v 17 Kó katse'eé nga kats'ényá ngo ch'o̱ xo̱jo̱n xi kats'énda nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi 'mí Isayaa̱ kó nga iskjíx'á xo̱jo̱o̱n ki̱a̱ ma kasakoo̱ nínga bi tsó:
\q
\v 18 A̱sién Ni̱xtjii̱n Ndi̱a̱a̱ tikónjinna,
\q nga̱t'a̱ je katsjáxána
\q tsi̱'e̱ nga an xi k'uini̱jmíi̱ éntjatsi̱e̱e̱ ngayeje xta̱ ni̱ma̱,
\q katsanguiyana nga xiyáa̱ nga je k'uitsomandé xta̱ xi ndyi̱a̱'ya ndo̱bo̱a̱ya
\q ko̱jo nga tsjáa̱ nga ka̱matsijee̱n xta̱ xi ti̱ka̱,
\q ko̱jo nga k'uindondé an xta̱ xi ndajín tjíni'ánjo̱,
\q
\v 19 ko̱jo tsi̱'e̱ nga k'uini̱jmíi̱ ngayeje xtaa̱ kui nó ndaa̱ Néná.
\p
\v 20 Kó nguije íchjá kui ch'o̱ xo̱jo̱o̱n, katsjaá nda̱ xi tikónda ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná, kós'e̱ kis'ijña, kó ngayeje xta̱ xi síndo ki̱a̱a̱ askotsijen ndá ndaá Kjisoo̱.
\v 21 Kó íts'i̱yanii̱ nga bi katsoó xtaa̱:
\p Ngot'e̱ 'ne̱ nga nguindyikónjnú nga je jatjosón ni xi tsó xo̱jo̱n eén Néná.
\p
\v 22 Kó ngayeje xtaa̱ nda tsíchji̱a̱ kjo̱a̱a̱ Kjisoo̱, kó kijíndikoón kjo̱a̱a̱ kui én tsjatsó xi tsíchji̱a̱, kó bi katsó nga asíyá ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngajaán xkjín:
\p –¿A kuijín xi'bi̱ xi ndií Kosiee̱?
\p
\v 23 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui xtaa̱:
\p –Ja̱koxi̱ nga jún bi ra ndyi̱'míjnú'un xikó tsó kui énkjiín: “Chji̱ni̱e̱ndiki, ti jii̱ ti'indaye yojóo.” Kó ti bi ra ndyi̱'míjnú nga: “Ti ti'in ji k'i̱e̱ nanguíi̱, ni xi kanda'yá ji̱n kjo̱a̱a̱ ngayeje ni xi kamá na̱xi̱ńdá Kapernau̱m.”
\p
\v 24 Kó bi katsó ngase Kjisoo̱:
\p –Ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un nga ngojín nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi nda ts'én xcha̱ ti ki̱a̱a̱ nanguii̱.
\v 25 Tanga ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un nga achichí ínchjín k'án xi je k'ien xi̱'ii̱n kis'ie Israe̱l kui ni̱xtjin nga kis'ijña nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi 'mí Elíaa̱, kji'a nga jmí stsé tsa'ajín ján nó ko̱jo jun sá, kó achichí kjindiá kis'ie ngayeje nga̱sondiee̱,
\v 26 kó nde ngojín kui ínchjín k'aán xi chji̱a̱ni Israe̱l xi kananguiyachoo̱n Elíaa̱, ta ngo tsi chjoón k'án xi asíko̱jo xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdá Sarepta̱, nangui xi tiña máa̱ nangui Sido̱n.
\v 27 Kó ti bo̱a̱ ti ts'én ki̱a̱ Israe̱l kjín ma xta̱ xi tjiín chi'in xi ts'enkjátsón tji̱xi̱n yojoná kis'ie kui ni̱xtjin ján nga kis'ijña nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi 'mí Eliseoo̱, tanga nde ngojín kui jaá xi kamátsjiejón, ta kuí tsi nda̱ xi 'mí Naamaa̱n xi chji̱a̱ni nangui Siria̱.
\p
\v 28 Kó nga tsint'ié kuí nii̱ kui xta̱ xi síndo ngu̱i̱yaa̱ ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná, achichí kats'énxchán.
\v 29 Kó jastjíe̱n kui xtaa̱ nga tsangatji̱nguii̱ Kjisoo̱ ngu̱i̱jin na̱xi̱ńdá 'niuú kó kijíjo̱ ngo tji̱ngu̱i̱ nk'a nínga tikón xoó kui na̱xi̱ńdaá, tsi̱'e̱ nga ki̱a̱ k'o̱jminguí.
\v 30 Tanga Kjisoo̱ ja'ájin masien masiee̱n ngu̱i̱jii̱n kui xtaa̱, s'e̱ kijí.
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ngo nda̱ xi tjíjii̱n a̱sién ni̱xtjin xi ndajín
\r (Markoo̱ 1:21-28)
\p
\v 31 Kó Kjisoo̱ kijí Kapernau̱m, ngo ndí na̱xi̱ńdá xi chji̱a̱ni nangui Galilea̱, kó nga ni̱xtjin ndikón akóyaá xtaa̱.
\v 32 Kó xtaa̱ kijíndikoón xikó ts'én akóyá Kjisoo̱, nga̱t'a̱ tsíchji̱a̱ xikó maá tsi xá tjiín.
\p
\v 33 Kó ki̱a̱ ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná kis'ijña ngo nda̱ xi tikónjii̱n ngo a̱sién ni̱xtjin xi ndajín, kó 'niú askandáyá nga bi katsó:
\p
\v 34 –¿Mí xi tjiín kjo̱a̱a̱ ji̱n, Kjiso̱ xi chji̱a̱ni Nasare̱t? ¿A je kjoé'e̱ ni'ínkjiéjne̱? Je be an nga ji xi xta̱ tsjiee̱ Néná.
\p
\v 35 Kó Kjisoo̱ kats'énxchánjo̱ kui a̱sién ni̱xtjin xi ndajiín nga bi katsoó:
\p –¡Se ni'ín ji, kó tji̱taxi̱e̱jin yojoo̱ kui nda̱a̱!
\p Kó kui xindajiín ts'ajmitójó kui nda̱a̱ nguindyi̱ko̱n ngayeje xtaa̱, kós'e̱ jataxiejii̱n ngu̱i̱jin yojoo̱ kó kats'én'ónjiín.
\v 36 Kó ngayeje xtaa̱ nga kijíndikoón, kó ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngaján bi katsoó xkjín:
\p –¿Mí eén xi'bi̱, nga kui nda̱a̱ tjiín xá kó tjiín nga'niú nga botixómaá a̱sién ni̱xtjin xi ndajín kó fotjo?
\p
\v 37 Kó ngayeje ngu̱i̱ndie xi síndo t'a kui nanguii̱ nga kandokjo̱a̱ kjo̱a̱a̱ Kjisoo̱.
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ṉchi'yaá Peé ko̱jo kjín xta̱ xi oo̱n
\r (Matioo̱ 8:14-15; Markoo̱ 1:29-31)
\p
\v 38 Kós'e̱ Kjisoo̱ jastjíe̱n kó jatjo ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná, kó kijí ndi'aa̱ nda̱ xi 'mí Ximoo̱. Ṉchi'yaá Ximoo̱ achichí ṉt'e̱ ndyi̱a̱a̱, kó 'niú kichjiá'aá Kjisoo̱ nga sa̱'índaya kui xta̱chjo̱ón.
\v 39 Kó Kjisoo̱ kixixtien nga̱són nínga kji'ijña kui xta̱chjo̱ón kó kats'énxchánjo̱ ṉt'e̱e̱, s'e̱ katjo'óxín, kó tji̱e̱nmá jastjíe̱n kui xta̱chjo̱ón, s'e̱ kats'énseén kui jaá.
\s Kjisoo̱ bi ts'én kats'éndaya kjín xta̱ xi oo̱n
\r (Matioo̱ 8:16-17; Markoo̱ 1:32-34)
\p
\v 40 Kó nga ts'atjé ts'ueé, ngayeje xta̱ xi tjín xkjín xi tjiín chi'in xi k'i̱e̱ xi ngaján jachóchinií Kjisoo̱, kó kui kats'énjo̱ nga ngo nga ngo kui xtaa̱ kó kamándayaa̱.
\v 41 Kó kjín ma kui xtaa̱ xi jataxiejin ngu̱i̱jin yojoo̱ xindajín xi askandáyá ma nga bi katsó:
\p –¡Jí xí ndií Néná ji!
\p Tanga Kjisoo̱ kats'énxchánjo̱, kó katsjandiéjiín nga tsíchji̱a̱, nga̱t'a̱ kui xindajiín ja̱ bo̱a̱ je be nga Kjisoo̱ xi Kristoo̱.
\s Bi ts'én íni̱jmi Kjisoo̱ eén Néná nangui Galilea̱
\r (Markoo̱ 1:35-39)
\p
\v 42 Kó nga kisisie̱én, jataxie Kjisoo̱ kó kijí ngo ngu̱i̱ndie t'axín, kó xtaa̱ tsangase, kó nga jachókoón nínga tikón, kamámejeén íjña'niú tsi̱'e̱ nga ku̱i̱'íjñámasienjín kui xtaa̱.
\v 43 Tanga Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Ti chjiénga k'uini̱jmi an kje̱'e na̱xi̱ńdá kui éntjatsi̱e̱ xi chji̱a̱ kjo̱a̱a̱ nínga botixómá Néná, nga̱t'a̱ kuí xá kananguiyana.
\p
\v 44 Kó bo̱a̱ ts'én Kjisoo̱ íni̱jmi eén Néná ki̱a̱ ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná xi síndo nangui Judea̱.
\c 5
\s Bi kamá nga kjín tji̱o̱ kjíyaá
\r (Matioo̱ 4:18-22; Markoo̱ 1:16-20)
\p
\v 1 Ngo ndi̱ya nga tikón Kjisoo̱ t'a ngu̱i̱ndi̱o̱ tsie xi 'mí Jenesare̱t, achichí xta̱ kamátikónié xi kamámejeén kint'ié eén Néná.
\v 2 Kó Kjisoo̱ kamábe jó tjotso je t'a ndaá, kó já xi tsoboá tji̱o̱o̱ jatjajen nga ndyi̱moniéjón nda̱'yaa̱.
\v 3 Kó Kjisoo̱ ts'as'ien ngu̱i̱ya tjotso jee̱ nda̱ xi 'mí Ximoo̱, kó tsí'aá nga sa̱nguíṉña chií ngu̱i̱jin ndójoaa̱, kó kis'ijñaya ngu̱i̱ya tjotso jee̱, kó ki̱a̱ ngu̱i̱ya tjotso jee̱ íts'i̱yanii̱ nga akóyaá xta̱ kjiín.
\v 4 Nguije kamaá nga tsíchji̱a̱, Kjisoo̱ bi katsoó Ximoo̱:
\p –T'enje̱ ji tjotso jee̱ nínga 'niú na̱ngaa̱ ngu̱i̱ndi̱o̱ó kó ki̱a̱ tjienjnú nda̱'yajnú, tsi̱'e̱ nga kjo̱yajnú tji̱o̱.
\p
\v 5 Kó bi katsó Ximoo̱:
\p –Mostro̱, nga ngo ni̱xtji̱e̱e̱n ikjienjne̱ nda̱'yajne̱, kó nde ngo tji̱o̱ kjíyajínjne̱, tanga tji̱e̱nga ji xi bo̱a̱ t'íse, kuijen an nda̱'yaa̱.
\p
\v 6 Kó nguije yején nda̱'yaa̱, achichí tji̱o̱ kjíyaá, ngaskande katjondiyájo̱ ma nda̱'yaa̱.
\v 7 Kó yejeén tsja nga tsíchji̱a̱a̱ já xi tjimájo̱ kje̱'e tjotso je, tsi̱'e̱ nga kijíkasikójo, kó jachó kui jaá, kó íkitsie nga jó tjotso jee̱ nga ta ngu̱i̱chí chajaa̱ nga matingándá ma.
\v 8 Kó nguije kamábe kui nii̱ nda̱ xi 'mí Ximo̱ Peé, asiént'aa̱ tikoó Kjisoo̱ kó bi katsoó:
\p –¡Tji̱taxínt'ení Ndi̱a̱, nga̱t'a̱ xta̱ jé an!
\p
\v 9 Nga̱t'a̱ Ximoo̱ ko̱jo já xí ngasee̱ achichí katsakjónní kjo̱a̱a̱ kui tji̱o̱ xi bo̱a̱ nda kjíyaá,
\v 10 kó ti bo̱a̱ ti kamaá Sandiyaá ko̱jo Juaa̱, ndií nda̱ xi 'mí Sebedeoo̱, já xi nijan tso'bájo̱ tji̱o̱ Ximoo̱, kó Kjisoo̱ bi katsoó Ximoo̱:
\p –Ngata̱ ndakinjín ma, nga̱t'a̱ ngot'e̱ 'ne̱ nguiti tji̱o̱jín xi ko̱ndo̱bo̱e̱, xta̱ xi k'uitíkí.
\p
\v 11 Kó nguije kijíjo̱ tjotso jee̱ t'a ndaá, ki̱a̱ íjñámasien ngayeje ni xi ndyi̱ya'a, kós'e̱ kijítji̱nguii̱ Kjisoo̱.
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ngo nda̱ xi tjiín chi'in xi ts'enkjátsón tji̱xi̱n yojoná
\r (Matioo̱ 8:1-4; Markoo̱ 1:40-45)
\p
\v 12 Kó ngo ndi̱ya nga tikón Kjisoo̱ ngo na̱xi̱ńdá, ki̱a̱ jachókoón ngo nda̱ xi tjiín chi'in xi ts'enkjátsón tji̱xi̱n yojoná, kó nga kamábe Kjisoo̱, kui nda̱a̱ kis'ijñaxtien ngaskande nga jachót'aa̱ kje̱n t'ananguii̱, kó 'niú tsí'aá Kjisoo̱ nga bi katsoó:
\p –Ndi̱a̱, tsi ji xi mejeén, ka̱ma ti'intsjiejínní nga xtjo̱'óxín chi'inna.
\p
\v 13 Kós'e̱ Kjisoo̱ yejénnié tsja kó kats'énjo̱, nga bi katsoó:
\p –¡Mejénna, ngatamatsjiejón ji!
\p Kó ti kji'a katjo'óxín chi'in xi koo̱n kui nda̱a̱.
\v 14 Kó Kjisoo̱ 'niú tsí'áa̱ nga bi katsoó:
\p –Ngata̱ 'yájín xi 'míyée̱, tasá t'enchíi̱n chiná'mii̱ kó takée̱ yojóo, kó te'é ji ngo chji̱e̱ nga je kamátsjiejón ji xikó katsó Moisee̱ nga atíxoma, tsi̱'e̱ nga sku̱i̱e̱ kui jaá nga je kamándaya ji.
\p
\v 15 Tanga ta sa sá 'niú kamáya ngase ni xi kats'én Kjisoo̱, kó achichí xta̱ kamátikó xi tsint'ieé ni xi katsó, ko̱jo xi jachókoón tsi̱'e̱ nga sa̱'índaya chi'in xi koo̱n.
\v 16 Tanga Kjisoo̱ tsangasendie nga kijít'axín ngo ngu̱i̱ndie nínga jmíjín xi tjín nga kijíchji̱a̱a̱ Néná.
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ngo nda̱ xi majín fí
\r (Matioo̱ 9:1-8; Markoo̱ 2:1-12)
\p
\v 17 Kó ngo ni̱xtjin nga ts'énbokoyá Kjisoo̱, ki̱a̱ kis'iṉdojii̱n já fariseo̱ ko̱jo mostroo̱ kjo̱a̱kitii̱ xi kjindibáni ngayeje ndí na̱xi̱ńdá xi chji̱a̱ni nangui Galilea̱, ko̱jo nangui Judea̱ ko̱jo na̱xi̱ńdá Jerusale̱n. Kó nga'niuú Néná kis'ijñajii̱n Kjisoo̱ nga kats'éndaya xta̱ xi oo̱n.
\v 18 Kó ki̱a̱ jachó já xi ndyi̱ya'ank'á ngo nda̱ xi ni̱ma̱ xi majín fí xi je ta ngo ṉcha̱n kji'ijña són, kó kui jaá kamámejeén kijíjo̱ ngaskande ngu̱i̱ya ndi'a nínga tikón Kjisoo̱ kó ki̱a̱ ko̱ójñá nguindyi̱ko̱n.
\v 19 Kó nga kasakojiín ñá xtji̱e̱e̱n sa̱'ínk'as'ien nga̱t'a̱ achichí xta̱ xi tjín, kats'énkjínijínguí kui nda̱ xi oo̱n nk'aa̱ ndi'aa̱, s'e̱ ngo tixa̱ kats'énda, nínga kats'énkjatjajen ṉcha̱n xi kji'isón kui nda̱ xi ni̱ma̱a̱, ki̱a̱ ngamasiee̱n xtaa̱, kó nguindyi̱ko̱n Kjisoo̱ yíjñá.
\v 20 Kó nga kamábe Kjisoo̱ nga s'ijii̱n Néná kui jaá, bi katsoó nda̱ xi ni̱ma̱a̱:
\p –¡Ji nda̱, jée̱ je kini'ánjetakoón!
\p
\v 21 Kós'e̱ já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo já fariseoo̱ bi ts'én yíjin kon: “¿'Yání kui nda̱a̱ nga Néná ch'o tjítsoó? ¿'Yání xi ka̱maa̱ sa̱'ínjetakón ngo jé, a mí tsi ta kuí tsi Néná?”
\p
\v 22 Tanga Kjisoo̱ kamákjiín ni xi kats'énkjó kui jaá, s'e̱ bi katsoó:
\p ¿Mí xi ndyi̱ni'ánkjójnú ngu̱i̱jin ini̱ma̱jnú?
\v 23 ¿Mí ni xi ni'ínjín kji'i nga k'uín, a nga bi k'uín: “Jée̱ je kini'ánjetakoón”, axa̱ nga bi k'uín: “Ti̱sítji̱n kó t'en ji”?
\v 24 Tanga tsi̱'e̱ nga xcha̱jnú nga ndií nda̱ xi̱'ii̱n tjiín xá kui nga̱sondiee̱ tsi̱'e̱ nga ka̱maa̱ sa̱'ínjetakón jé.
\p Kós'e̱ bi katsoó nda̱ xi majín fií:
\p –Ti̱sítji̱n, chjábe ṉcháa̱n kó t'en ndi'áa̱.
\p
\v 25 Kó ti kji'a, nda̱ xi ni̱ma̱a̱ jastjíe̱n nguindyi̱ko̱n ngayeje xtaa̱, kó iskjíbé ṉcha̱n xi kis'ie són, s'e̱ kijí ndi'aa̱ nga katsjaá kjo̱a̱je Néná.
\v 26 Kó ngayeje xtaa̱ kijíndikoón kó katsjaá kjo̱a̱je Néná kó achichí katsakjónní nga bi katsoó xkjín:
\p –¡Ngot'e̱ 'ne̱ nga je kamáya ngo ni xi tanisién 'niú kijíndikónná!
\s Kjisoo̱ bi ts'én tsíchji̱a̱a̱ Lebii̱
\r (Matioo̱ 9:9-13; Markoo̱ 2:13-17)
\p
\v 27 Kó jaskan nguije kamá kui nii̱, Kjisoo̱ jataxie kós'e̱ askotsijen ndá ndaá ngo nda̱ xi foa'á'yá to̱n xi machjítjé ni, Lebi̱ 'mí kui nda̱a̱ kó ki̱a̱ tikónt'a yamíxa̱ nínga machjítjé nii̱, kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Ndibétji̱nguiní.
\p
\v 28 Kó Lebii̱ jastjíe̱n kó íjñámasien ngayeje ni xi tjíts'én, s'e̱ kijítji̱nguii̱ Kjisoo̱.
\p
\v 29 Kó Lebii̱ ngo s'ué 'niú kats'eén Kjisoo̱ ki̱a̱ ndi'aa̱, kó kjín já xí foa'á'yá to̱n xi machjítjé ni, ko̱jo kje̱'e xta̱ xi nijan kis'iṉdot'ajo̱ yamíxa̱.
\v 30 Kó já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo já fariseoo̱ tsíchji̱a̱ta'in xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ nga bi katsó:
\p –¿Mí kjo̱a̱a̱ nga jún ndyi̱chiniejo̱ ko̱jo ndyi̱'yójo̱jnú xta̱ xi foa'á'yá to̱n xi machjítjé ni ko̱jo xta̱ jé?
\p
\v 31 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Xta̱ xi oo̱n xí chjieén chji̱ni̱e̱ndiki, jmí tsi xta̱ xi ndaa̱.
\v 32 Kó an jmí xta̱ xi kixi̱ jé'e̱chjiajáa̱n, xta̱ jé xí jé'e̱chjiáa̱, tsi̱'e̱ nga sa̱'ínk'oyá yojoo̱.
\s Bi ts'én akasíyaá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ kjindiaá
\r (Matioo̱ 9:14-17; Markoo̱ 2:18-22)
\p
\v 33 Kós'e̱ kui jaá bi katsoó Kjisoo̱:
\p –¿Mí kjo̱a̱a̱ nga xta̱ tsi̱'e̱ Juaa̱ ko̱jo já fariseoo̱ kjín ndi̱ya ts'enkja'á kjindiá yojoo̱ ko̱jo achichí chji̱a̱a̱ Néná, tanga xta̱ tse̱ ndyi̱kjinie ko̱jo ndyi̱'bi kui?
\p
\v 34 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –¿A ka̱majnú si̱'ankja'ájnú kjindiá xta̱ xi tjimá ngo ndi'ibixan, tji̱e̱nga nda̱ xi ku̱i̱xaa̱n ki̱a̱ tikónjo̱?
\v 35 Tanga nga kjo̱chó ni̱xtjin nga xchje̱'éxiín nda̱ xi ku̱i̱xaa̱n, kó kui ni̱xtjii̱n nga ka̱ma k'uíndo kjindiá.
\p
\v 36 Kó Kjisoo̱ ti bo̱a̱ ti ts'én katsáyaá ngo énkjín:
\p –Ngojín xta̱ xi ko̱tie chií ṉjñoo̱ ngo xtjí tja̱tsi̱e̱, s'e̱ ko̱óyaá nga ku̱i̱'íxtió ngo xtjí xchá, tsi bo̱a̱ sa̱'ín, jmí tsi ta skjíndiyá tsi ngase xtjí tja̱tsi̱e̱e̱, nga̱t'a̱ ko̱jo kui xi̱i̱ ṉjño tja̱tsi̱e̱e̱ ndajín ko̱kiín xtjí xchaá.
\v 37 Ti nde ngojín xta̱ xi ku̱i̱ndyiá bino̱ tja̱tsi̱e̱ ngo ti̱jitji̱xín xchá, nga̱t'a̱ bino̱ tja̱tsi̱e̱e̱ skjíndiyá ti̱jitji̱xín xchaá, kó binoo̱ ko̱jo ti̱jitji̱xiín jmí chjí ka̱majínnii̱.
\v 38 Kuíni nga bino̱ tja̱tsi̱e̱e̱ ti̱jitji̱xín tja̱tsi̱e̱ ku̱i̱ndyia.
\v 39 Kó nde ngojín xta̱ xi je kats'e bino̱ xi je tsie ndyi̱a̱ni, s'e̱ jaskan bino̱ tja̱tsi̱e̱ ka̱mamejeén, nga̱t'a̱ bi tsó: “Bino̱ xi xchá ndyi̱a̱a̱ nda ngase 'yó.”
\c 6
\s Bi ts'én tsíchji̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ ni̱xtjin ndikoón
\r (Matioo̱ 12:1-8; Markoo̱ 2:23-28)
\p
\v 1 Kó ngo ndi̱ya nga ni̱xtjin ndikón, Kjisoo̱ ja'a ngo ngu̱i̱ndie nínga tjitji̱e̱ to ndso̱ko̱a̱n ṉño̱, kó xta̱ tsi̱'e̱ ts'enje̱n ńtiín to ndso̱ko̱a̱n ṉño̱o̱ kó ngu̱i̱ya tsja kats'éngaya nga itjiá, s'e̱ iskjinie kui too̱.
\v 2 Kó tjín já fariseoo̱ xi bi katsó:
\p –¿Mí kjo̱a̱a̱ nga ndyi̱ni'ánjnú ngo ni xi tsjandiéjín kjo̱a̱kitii̱ nga ni'án nga ni̱xtjin ndikón?
\p
\v 3 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –¿A kji̱e̱ ni'ányajínjnú ni xi kats'én Ndabii̱ nga kamábojoó kui ko̱jo xta̱ xi tso'bájo̱?
\v 4 ¿Kóts'en ts'as'ien ndi'aa̱ Néná, kó iskjinie kui ko̱jo xta̱a̱ pan xi je kini'ánk'as'iee̱n Néná, kui xi tsjandiéjín kjo̱a̱kitii̱ nga skji̱ni̱e̱ kui ko̱jo xta̱a̱, kó ta kuí tsi já chiná'mii̱ xi ma kjinie, kó iskjinie kó ti katsjaá xta̱ xi tso'bájo̱ kui nga?
\p
\v 5 Kó bi katsó ngase Kjisoo̱:
\p –Ndií nda̱ xi̱'ii̱n ngaskande kui botixómaá ni̱xtjin ndikoón nga.
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ngo nda̱ xi kixíyá tsja
\r (Matioo̱ 12:9-14; Markoo̱ 3:1-6)
\p
\v 6 Kó bi kamá kje̱'e ni̱xtjin ndikón, Kjisoo̱ ts'as'ien ngu̱i̱ya ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná kó akóyá, kó ki̱a̱ kis'ijña ngo nda̱ xi kixíyá tsja xi kixii̱,
\v 7 kó já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo já fariseoo̱ ndyi̱konda 'ma Kjisoo̱, tsi̱'e̱ nga sku̱i̱e̱ tsi sa̱'índaya kui nda̱a̱ nga ni̱xtjin ndikón, tsi̱'e̱ nga bo̱a̱ ts'én sa̱ko̱ó ngo kjo̱a̱ nga ko̱ónguíta'in.
\v 8 Tanga Kjisoo̱ kamákjiín ni xi ndyi̱ts'enkjó kui jaá, kó bi katsoó nda̱ xi kixíyá tsjáa:
\p –Ti̱sítji̱n, kó k'i̱e̱ tindyin ji ngamasiee̱n.
\p Kó kui nda̱a̱ jastjíe̱n s'e̱ kasasien kixi̱.
\v 9 Kó Kjisoo̱ bi katsoó xta̱ xi ngasee̱:
\p –Ngo ni kosíyajnú'un: ¿Mí ni xi tsjandié kjo̱a̱kitii̱ nga ma ni'án nga ni̱xtjin ndikón: a ni xi nda, axa̱ ni xi ndajín? ¿A ko̱'na̱xié'á, axa̱ si̱'ank'ién ngo xta̱?
\p
\v 10 Kó askotsijee̱n xta̱ xi ja'atjiyajoo̱n, kó bi katsoó kui nda̱ xi kixíyá tsjáa:
\p –Tjintie ndse̱.
\p Kó kui nda̱a̱ bo̱a̱ kats'én, kó kamándaya tsja.
\v 11 Kó kui já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo já fariseo̱ xi ngasee̱ achichí kats'énxchán, kó íts'i̱yanii̱ nga askjoyá kóts'en ko̱e̱je̱e̱ kondra̱ Kjisoo̱.
\s Bi ts'én ja'ájin Kjisoo̱ nga tiejó já apostroo̱
\r (Matioo̱ 10:1-4; Markoo̱ 3:13-19)
\p
\v 12 Kui ni̱xtjin ján, Kjisoo̱ kijí ngo tji̱ngu̱i̱ nga tsíchji̱a̱a̱ Néná kó ki̱a̱ ja'aa̱ ngo ni̱xtji̱e̱n nga tsíchji̱a̱a̱ Néná.
\v 13 Kó nga kisisie̱én, tsíchji̱a̱a̱ ngayeje xta̱ tsi̱'e̱, kó tiejó ma já xí ja'ájin xi já apostro̱ katsoó.
\v 14 Kuí xi'bi̱ nga tiejó já xí ja'ájin Kjisoo̱: Ximoo̱, nda̱ xi ti Peé katsoó nga, ko̱jo nda̱ xi 'mí Jandree̱, ṉts'i̱e̱ Ximoo̱, ko̱jo Sandiyaá, ko̱jo Juaa̱, ko̱jo Nguiripee̱, ko̱jo Bartolomee̱,
\v 15 ko̱jo Matioo̱, ko̱jo Tomaa̱, ko̱jo Sandiyá ndií nda̱ xi 'mí Alfeoo̱, ko̱jo Ximoo̱ nda̱ xi Chi̱ni̱ ki'mií nga,
\v 16 ko̱jo Judaa̱ ṉts'i̱e̱ nda̱ xi 'mí Sandiyaá, ko̱jo Juda Iskariotee̱, nda̱ xi jaskan atíñá Kjisoo̱.
\s Kjisoo̱ bi ts'én akóyaá ko̱jo kats'éndaya kjín xta̱
\r (Matioo̱ 4:23-25)
\p
\v 17 Kó Kjisoo̱ jatjajen nguiní ki̱a̱ tji̱ngu̱i̱i̱ ko̱jo xta̱ tsi̱'e̱ kó ki̱a̱ nínga soón kixindyia, kó achichí ma xta̱ xi kis'iṉtso̱matjinguii̱ xi chji̱a̱ni ngayeje nangui Judea̱, ko̱jo na̱xi̱ńdá Jerusale̱n ko̱jo na̱xi̱ńdá xi tikónt'a ndáchíkoón xi 'mí Tiro̱ ko̱jo Sido̱n,
\v 18 xi jachókint'ieé Kjisoo̱ ko̱jo tsi̱'e̱ nga sa̱'índaya chi'in xi tjiín, ko̱jo kui xta̱ xi tsie kjo̱a̱ni̱ma̱ ja'a tangat'anii̱ a̱sién ni̱xtjin xi ndajiín, ti bo̱a̱ ti ts'én kamándaya nga.
\v 19 Kó ngayeje xtaa̱ nga kamámejeén kats'énjo̱ Kjisoo̱, nga̱t'a̱ ngo nga'niú jatjoo̱ yojoo̱ xi kats'éndaya ngayeje xtaa̱.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ 'yá xta̱ xi tsja tjiín ko̱jo xi tsjajín tjiín nguindyi̱ko̱n Néná
\r (Matioo̱ 5:1-12)
\p
\v 20 Kó Kjisoo̱ askotsijee̱n xta̱ tsi̱'e̱, kó bi katsoó:
\p –Achichí ra tsjajnú jún xi ni̱ma̱jnú, nga̱t'a̱ tsa̱jún boá nínga botixómá Néná.
\p
\v 21 Achichí ra tsjajnú jún xi bojójnú ngot'e̱, nga̱t'a̱ s'e̱ stsi̱e̱jnú.
\p Achichí ra tsjajnú jún xi ndyi̱cha'ájnú ngot'e̱, nga̱t'a̱ s'e̱ kojno̱jnú.
\p
\v 22 Achichí ra tsjajnú jún nga xtaa̱ sa̱'ínch'ójnú, ko̱jo nga ko̱ngatji̱nguijnú, ko̱jo nga ch'o ka̱tso̱jnú ko̱jo nga ch'o ka̱maa̱ ja'énjnú xikoó ngo ni xi ndajín, tangat'anii̱ ndií nda̱ xi̱'ii̱n.
\v 23 Tsja ngatamajnú kui ni̱xtjin ján kó tsja ngat'iéjnú, nga̱t'a̱ tanisién je ni xi sa̱kójnú ndi'ak'ajmi ján, nga̱t'a̱ bo̱a̱ ti ts'én xta̱ xi xchaá kui xtaa̱ bo̱a̱ kats'énjo̱ já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná.
\p
\v 24 Tanga, xi̱x'i̱a̱njnú jún xta̱ xi cho̱n, nga̱t'a̱ je kis'iejnú kjo̱a̱tsjajnú jún.
\p
\v 25 Xi̱x'i̱a̱njnú jún xi ngot'e̱ kitsiejnú, nga̱t'a̱ s'e̱ ka̱ma bojójnú.
\p Xi̱x'i̱a̱njnú jún xi ngot'e̱ ndyi̱mojnú jún, nga̱t'a̱ s'e̱ on ka̱majnú ko̱jo s'e̱ xcha'ájnú.
\p
\v 26 Xi̱x'i̱a̱njnú jún kji'a nga ngayeje xtaa̱ nda ts'én ku̱i̱chji̱a̱ kjo̱a̱a̱ jún, nga̱t'a̱ xta̱ xi xchaá kui xtaa̱ bo̱a̱ ti ts'én kats'énjo̱ já chji̱ni̱e̱'én ndisoó.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nga ni'ánngojo
\r (Matioo̱ 5:38-48; 7:12)
\p
\v 27 Tanga jún xi ndyi̱nda'yájnú'un, bi xianjnú'un: Tjó ti'ánjnú xta̱ xi kondra̱jnú, nda ti'anjo̱jnú xta̱ xi ch'oo̱ jún,
\v 28 ti'anchikonñéjnú xta̱ xi ch'o tjítsójnú, chji̱a̱'atjejnú kui xta̱ xi ku̱i̱chji̱a̱ta'injnú.
\v 29 Tsi tjín xi ko̱t'a ngo t'anijin, te'ée̱ nga ko̱t'a xi ingoo̱ nga, kó tsi tjín xi kjo̱a̱'áxiín ṉjño xi kjit'a nga̱xten, te'ée̱ chingáa̱ nga.
\v 30 Ta 'yání xi ku̱i̱'aa̱ ngo ni, te'ée̱, kó tsi tjín xi kjo̱a̱'áxiín ni xi tse̱, ngata̱ chjié'éjíi̱n nga tsja̱a'óyá nguinií.
\v 31 Xikó ts'én mejénjnú nga si̱'anjo̱jnú jún, bo̱a̱ ti ti'anjo̱jnú xta̱ xi kje̱'e nga.
\p
\v 32 Nga̱t'a̱ tsi ta kuí tsi xta̱ xi tjoó jún xi si̱'antjójnú, ¿mí kjo̱a̱nda xi tjínjnú? Nga̱t'a̱ ngaskande xta̱jeé ts'éntjó xta̱ xi ndyi̱ts'entjó kui.
\v 33 Kó tsi ta kuí tsi xta̱ xi nda sa̱'ínjo̱jnú jún xi nda si̱'anjo̱jnú, ¿mí kjo̱a̱nda xi tjínjnú? Nga̱t'a̱ ngaskande xta̱jeé ts'én kui nii̱.
\v 34 Kó tsi ta kuí tsi xta̱ xi si̱'ankíyajnú xi ndyi̱chiyájnúu̱ nga tsja nguiníjnú, ¿mí kjo̱a̱nda xi tjiín kui nii̱? Ngaskande xta̱jeé ts'énkíyaá ngo ni xkjín, nga ndyi̱koyaa̱ nga ingo bo̱a̱ kji'i tsja̱a nguinií xkjín.
\v 35 Tanga jún chjiénga si̱'antjójnú kondra̱jnú, kó nda ti'anjo̱jnú, kó ti'ankíyajnúu̱ ngo ni, nga jmí tsi xchiyájnúu̱ nga kje̱'e ni ko̱e̱'é nguiníjnú, kó bo̱a̱ ts'én nga sa̱kójnú ngo kjo̱a̱nda xi 'niú je, kó jún, ndií Néná xi tikón ndi'ak'ajmi ján ka̱majnú, kui Néná xi nda ts'énjo̱ xta̱ xi bejín ni xi nda ni'ánjo̱ ko̱jo xta̱ xi ndajín ndyi̱ts'en.
\v 36 Chjiénga ni̱ma̱takón ngatamajnú, xikó ts'én ni̱ma̱ máa Na̱'mijnú.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nga ndikón nga fonguita'in jé ngo xta̱
\r (Matioo̱ 7:1-5)
\p
\v 37 Ngata̱ fonguita'ínjínjnú jé ngo xta̱, tsi̱'e̱ nga Néná ko̱ónguita'ínjínjnú ngo jé. Ti̱'anjetakónjnúu̱ xingu̱i̱jnú, kó Néná sa̱'ínjetakónjnú jún.
\v 38 Te'éjnúu̱ ni xi ka̱machjieén ngo xta̱, kó Néná tsja̱ajnú ni xi ka̱machjiénjnú jún. Tsja̱ajnú ngo stsa chi̱bo̱a̱ xi s'i̱kitsie ma nga 'niú xi̱ndyiá. Nga̱t'a̱ ti kuii̱ yáchi̱bo̱a̱ xi si̱'ankjiénjnú nga x'i̱chi̱bo̱a̱jnú, ti kuii̱ xi sa̱'ínkjién Néná nga k'o̱chi̱bo̱a̱jojnú jún.
\p
\v 39 Kó Kjisoo̱ katsáyaá ngo énkjín xi bi tsó:
\p –¿A ka̱marií ngo nda̱ xi ti̱ka̱ ko̱ko̱ó ndi̱ya kje̱'e nda̱ xi ti̱ka̱? ¿A mí tsi ngajoó nga ku̱i̱xo̱ya tixa̱a̱?
\v 40 Nda̱ xi tjibókoyaá 'niújín ngase ka̱maa̱ ta bo̱a̱jínnii̱ mostroo̱, tanga nguije akakoyaá kui nda̱a̱ bo̱a̱ ti ts'én ka̱maa̱ xikoó kui mostroo̱.
\p
\v 41 ¿Ánní nga xtjié xi kjingui ndyi̱ko̱n ṉts'ie titsitsijíi̱n, kó yejín ji yáxtió xi kjingui ndyikin ji?
\v 42 ¿Axa̱ kóts'en ma takín nga bi sée̱ ṉts'ie: “Ṉts'ie, te'éndiéní nga k'oxié an xtjié xi kjingui ndyikin ji”, nga yejín ji yáxtió xi kjingui tse̱? ¡Jókje̱n! Tjón ma ra 'na̱xié ji yáxtió xi kjingui ndyikin ji, s'e̱ nda ka̱matsijéen tsi̱'e̱ nga xchi̱e̱ ji xtjié xi kjingui ndyi̱ko̱n ṉts'ie.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ xikó ts'én ya xtaa̱
\r (Matioo̱ 7:17-20; 12:33-35)
\p
\v 43 Ngojín yá xi nda, xi to xi ndajín ko̱a̱ja̱a̱, ti nde ngojín yá xi ndajín, xi to xi nda ko̱a̱ja̱a̱.
\v 44 Nga̱t'a̱ nga ngo nga ngo yaá ya kjo̱a̱a̱ to xi tsjá, nga̱t'a̱ ngojín yá nda'yá xi to igo̱ ko̱a̱ja̱a̱, ti nde ngojín yá sarsa̱ xi tostsi̱je ko̱a̱ja̱a̱.
\v 45 Nda̱ xi ndaa̱, ni xi nda 'boxié xi tikónjii̱n ngu̱i̱jin ini̱ma̱a̱, kó nda̱ xi ndajiín, ni xi ndajín 'boxié xi tikónjii̱n ngu̱i̱jin ini̱ma̱a̱. Nga̱t'a̱ ni tsie xi tjíjii̱n ngu̱i̱jin ini̱ma̱a̱ xtaa̱ kuí ni xi chji̱a̱ ts'oa.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ jó já xi kats'énda ndi'aa̱
\r (Matioo̱ 7:24-27)
\p
\v 46 ¿Mí kjo̱a̱a̱ nga jún, “Ndi̱a̱, Ndi̱a̱” ndyi̱'míjnú'un, kó ni'ánjínjnú ni xi xian an?
\v 47 Ngayeje xta̱ xi ndibakónna, kó nt'ié énna kó ts'enkjátjosón, k'i̱e̱ xiyájnú'un xi kókón kui:
\v 48 Bo̱a̱ fóyanii̱ xikoó ngo nda̱ xi kats'énda ngo ndi'a, kó tjón kats'énda ngo tixa̱ xi na̱nga̱, kó ítjats'ennii̱ xoó ndi'aa̱ nga̱soón ngo ndi̱jo̱ xi je, kó nga kamáje ndejeé', ndójoaa̱ ye'ét'a xchaán kui ndi'aa̱, tanga nde kats'éntíyajiín, nga̱t'a̱ nga̱soón ngo ndi̱jo̱ kamánda.
\v 49 Tanga xi tsint'ié kó kats'énkjatjosónjín, k'i̱e̱ xiyájnú'un xi kókón kui: bo̱a̱ fóyanii̱ xikoó ngo nda̱ xi kats'énda ngo ndi'a nga̱soón t'ananguii̱ kó jmí xó ítjats'enjínnii̱ nga kats'énda, kó nga kamáje ndejeé', ndójoaa̱ ye'ét'a xchaán kui ndi'aa̱, kó tji̱e̱nmá ts'áka, kó tsie ni xi jee̱.
\c 7
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ngo mosoo̱ nda̱ nguito̱ko̱o̱ jajuún
\r (Matioo̱ 8:5-13)
\p
\v 1 Nguije kamaá Kjisoo̱ nga tsíchji̱a̱jo xta̱ na̱xi̱ńdaá, kijí Kapernau̱m.
\v 2 Kó ngo moso̱ xi achichí tjoó nda̱ nguito̱ko̱o̱ jajuún, ndajín tjiín kó je mején ma k'ien.
\v 3 Kó nga tsint'ié kui nda̱ nguito̱ko̱o̱ jajuún kjo̱a̱a̱ Kjisoo̱, katsanguiya ka'a xta̱ xi xchá judíoo̱ tsi̱'e̱ nga 'niú tsí'áa̱ Kjisoo̱ nga kji̱ndi̱bá ts'endáya kui mosoo̱.
\v 4 Kó kui xta̱ xi xchaá jachókoón Kjisoo̱, kó 'niú tsí'aá nga bi katsoó:
\p –Nda ini̱ma̱a̱ kui nda̱a̱, tsobárií nga ko̱sike̱je,
\v 5 nga̱t'a̱ tjórií na̱xi̱ńdájne̱, kó ngaskande ngo ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná kats'éndajne̱.
\p
\v 6 Kó Kjisoo̱ kijíjo̱ kui xta̱ xi xchaá. Tanga nguije makjachó ma ndi'aa̱, kui nda̱ nguito̱ko̱o̱ katsanguiya ka'a já amingoo̱ xi bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Ndi̱a̱, mejénjínna sa̱'inxtií, nga̱t'a̱ nde tsoboájínna nga ku̱i̱tjás'i̱n ji ndi'ana,
\v 7 kuíni nga ngaskande kamájín nga an ma xi kijíkja'aa̱, tanga ndokjoé ji ngo én, kó ka̱mandaya moso̱na.
\v 8 Nga̱t'a̱ ti bo̱a̱ ti ts'én an tjínna ngo nguito̱ko̱ xi botixómána, kó ti tjínna jajún xi botixomáa̱, kó tsi bi xiáa̱n xi'bi̱: T'en ji, kó ko̱e̱je̱, kó tsi kje̱'e xi ja̱bí'i̱n xiáa̱n, kó kji̱ndi̱bá, kó kji'a nga moso̱na tsanguiya an nga sa̱'ín ngo ni, ts'enkjátjosónna.
\p
\v 9 Nga tsint'ié kui nii̱ Kjisoo̱ achichí kijíndikoón, kó askotsijee̱n xta̱ xi yajánguií kó bi katsoó:
\p –Ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un nga kji̱e̱ ngo nda̱ sakóna k'i̱e̱ Israe̱l xi bi ts'én 'niú s'ijii̱n.
\p
\v 10 Kó nga jachó nguiní kui já xi kananguiyaa̱ ki̱a̱ ndi'aa̱ nda̱ nguito̱ko̱o̱ jajuún, kamábe nga je kamándaya kui nda̱ moso̱ xi oo̱n.
\s Bi ts'én kats'énkja'á'yaá Kjisoo̱ ndií ngo xta̱chjón k'án xi je k'ien xi̱'ii̱n
\p
\v 11 Kó jaskan Kjisoo̱ kijí ngo na̱xi̱ńdá xi 'mí Naín, kó nijan kijíjo̱ xta̱ tsi̱'e̱ ko̱jo kjín ngase xta̱.
\v 12 Nguije makjachó kui na̱xi̱ńdaá, kamábe nga tjífíkanijín ngo ini̱ma̱, ndí ngoo̱ ngo na̱a k'án xi je k'ien xi̱'ii̱n, kó achichí ma xta̱ na̱xi̱ńdaá xi nijan kijíkanijínjo̱.
\v 13 Kó Ndi̱a̱a̱ nga kamábe, ni̱ma̱kamaá kui xta̱chjo̱ón, kó bi katsoó:
\p –Ngata̱ che'éjín ji.
\p
\v 14 Kó Kjisoo̱ tji̱e̱nmá kijíkón tiñaa̱ koxa̱ xi kji'iya kui nda̱ xo̱ngo xi je k'iee̱n, kó kats'énjo̱ kui koxa̱a̱, kó já xi ndyi̱ya'ank'aá xió kixindyia, kó Kjisoo̱ bi katsoó nda̱ xo̱ngo xi je k'iee̱n:
\p –Nda̱ xo̱ngo, jí xi bi t'íxiaán: ¡Ti̱sítji̱n!
\p
\v 15 Kó kui nda̱ xi k'iee̱n, tji̱e̱nmá kis'ijñando, s'e̱ tsíchji̱a̱, s'e̱ Kjisoo̱ kijíjo̱ kui nda̱a̱ nínga tikón na̱aa̱.
\v 16 Kó ngayeje xtaa̱ xi katsakjónní, kó katsjaá kjo̱a̱je Néná nga bi katsó:
\p –Ngo nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi 'niú nk'a xaá jatjojinná.
\p Kó tjín xi bi katsó:
\p –Néná je kjoe'ekoón xta̱ na̱xi̱ńdá xi tsi̱'e̱.
\p
\v 17 Kó ngayeje nangui Judea̱ ko̱jo ngayeje na̱xi̱ńdá xi síndo t'a tiñaa̱, kamábe ni xi kats'én Kjisoo̱.
\s Bi ts'én tsíchji̱a̱jo Kjisoo̱ xta̱ xi katsanguiyajo̱ én Jua Bautistaa̱
\r (Matioo̱ 11:2-19)
\p
\v 18 Kó xta̱ tsi̱'e̱ Juaa̱ kini'ánkint'ié kjo̱a̱a̱ ngayeje kui nii̱. Kó Juaa̱ tsíchji̱a̱a̱ jó xta̱ tsi̱'e̱,
\v 19 kó katsanguiyakoo̱n Kjisoo̱, tsi̱'e̱ nga ko̱síyaá tsi kuí Kjisoo̱ xi kji̱ndi̱baá, axa̱ chjiénga kje̱'e xi skoyaá.
\v 20 Kó kui jaá jachókoón Kjisoo̱ kó bi katsoó:
\p Jua Bautistaa̱ xí katsanguiyajne̱ tsi̱'e̱ nga ko̱siyajne̱ ji: ¿A ji xó boá kui nda̱ xi kjo̱e̱'e̱é, axa̱ xchiyá xó ji̱n kje̱'e?
\p
\v 21 Ti kuii̱ chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ achichí ma xta̱ xi kats'éndaya chi'in xi tjiín, ko̱jo xi kjo̱a̱ni̱ma̱ ndyi̱foa'atio, kó ts'axié a̱sién ni̱xtjin xi ndajín xi tjíjii̱n xtaa̱, kó kjín ma xta̱ xi ti̱ka̱ xi kats'éntsijee̱n.
\v 22 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –Tanguínjnú, kó t'íyajnúu̱ Juaa̱ ni xi je kamáyajnú ko̱jo ni xi je kanda'yájnú, t'íni̱jmijnúu̱ nga xi ti̱ka̱a̱ je kamátsijee̱n, xi ni̱ma̱ see̱ je ma fí, xi tjiín chi'in xi ts'enkjátsón tji̱xi̱n yojoná je kamándaya, xi xtiyaa̱ je tsint'ié, xi k'iee̱n je ja'á'yaá, kó nga xta̱ ni̱ma̱a̱ je tjí'míyaá éntjatsi̱e̱e̱ Néná.
\v 23 Kó achichí ra tsjaa̱ kui xi tangat'ajiín an nga sti̱nguíni.
\p
\v 24 Kó nguije kijí xta̱ xi katsanguiya Juaa̱, Kjisoo̱ íts'i̱yanii̱ nga katsáyaá xtaa̱ kjo̱a̱a̱ Juaa̱, kó bi katsoó:
\p –¿Mí xi tsanguíntsitsijenjnúu̱ nangui kixií? ¿A ngo yáxá xi ítsanie tjo̱o̱?
\v 25 Tsi jmí, ¿mí xi tsanguíntsitsijenjnúu̱? ¿A ngo nda̱ xi ṉjño tsjakon ts'ényajá? Jún je yajnú nga kui xta̱ xi boajá ṉjño tsjakoo̱n ko̱jo xi nda síndoo̱, ndi'aa̱ re nínga síndo.
\v 26 Kó, ¿mí xi tsanguíntsitsijenjnúu̱? ¿A ngo nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná? A jo̱o̱n, ja̱ kui boá xian an, kó nk'a ngase xaá ta bo̱a̱jiín ngo nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná.
\v 27 Kjo̱a̱a̱ kuii̱ bí xi kjit'a xo̱jo̱n eén Néná nínga bi tsoó:
\q K'i̱e̱ ts'éntsanguiyatjoón chji̱ni̱e̱'énna,
\q tsi̱'e̱ nga ku̱i̱'íjñanda ndi̱yáa̱, nga ko̱e̱je̱tjoón.
\m
\v 28 Ts'énxiyajnú'un nga k'i̱e̱ kui nga̱sondiee̱ kji̱e̱ tsenjín ingo nda̱ chji̱ni̱e̱'én xi nk'a ngase xaá xikoó Jua Bautistaa̱, tanga kui nda̱ xi 'niú chichí ngase xaá nínga botíxomaa̱ Néná, nk'a ngase xaá ta bo̱a̱jiín Juaa̱.
\p
\v 29 Kó ngayeje xta̱ na̱xi̱ńdá ko̱jo já xí foa'á'yá to̱n xi machjítjé ni, nga tsint'ieé Juaa̱, kats'énkixi̱ yojoo̱ nguindyi̱ko̱n Néná, nga katsjandié nga Juaa̱ atíndá,
\v 30 tanga já fariseoo̱ ko̱jo já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ kats'énch'ó ni xi mejeén Néná, nga kamámejénjiín nga Juaa̱ atíndá.
\v 31 Kó Ndi̱a̱a̱ bi katsó:
\p –¿Mí xi bo̱a̱ ma kon xi kókón kui xta̱ xi tjín kui ni̱xtjin xi'bi̱?
\v 32 Bo̱a̱ ma kon xikoó já xo̱ngo xi síndo ndi̱tse̱e̱n xi bi ndyi̱tsoó xkjín: “Kini'ánkjaniejne̱ yánaxo̱ xi foniee̱, tanga jún kichájínjnú, kandajne̱ só xi ndasen tsó, tanga jún kicha'ájínjnú.”
\v 33 Nga̱t'a̱ je'e Jua Bautistaa̱, xi iskjiniejín pan, ti nde kats'ejín bino̱, kó jún bi ki'míjnúu̱ nga xindajín tjíjii̱n.
\v 34 Jaskan je'e ndií nda̱ xi̱'ii̱n, nda̱ xi iskjinie, ko̱jo xi kats'e, kó bi ki'míjnúu̱: Kui nda̱a̱, nda̱ xki̱'á, nda̱ ch'i̱, nda̱ amingoo̱ já xí foa'á'yá to̱n xi machjítjé ni ko̱jo xta̱ jé boá xi'bi̱.
\v 35 Tanga kjo̱a̱kjínkoón Néná s'ijñatsijen kjo̱a̱a̱ ni xi tjíts'én kui.
\s Bi kamaá Kjisoo̱ ndi'aa̱ nda̱ fariseo̱ xi 'mí Ximoo̱
\p
\v 36 Kó ngo nda̱ fariseo̱ tsí'áa̱ Kjisoo̱ tsi̱'e̱ nga kijíkjiniejo̱ ṉño̱ ndi'aa̱, kó nga ts'as'ien Kjisoo̱ ndi'aa̱ kui nda̱a̱, kis'ijñat'a yamíxaa̱.
\v 37 Kós'e̱ kji'a ma jachókoón ngo na̱ xi tjiín jé, xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdaá kó nga tsint'ié nga Kjisoo̱ tikónt'a yamíxa̱ ndi'aa̱ nda̱ fariseoo̱, jachójo̱ ngo ndí rámita̱ ndasíje̱n,
\v 38 kó kis'ijñando t'a se Kjisoo̱, askandá s'e̱ íts'i̱yanii̱ nga ndándyi̱ko̱n aniéjónni se Kjisoo̱, kó tsja̱to̱ko̱ kats'énxíjónni, s'e̱ atíndsoa'á se, kós'e̱ katsanguijon ndasíjee̱n.
\v 39 Nga kamábe kui nii̱ nda̱ fariseoo̱, bi ts'én kats'énkjó: “Tsi ja̱koxi̱ nga kui nda̱a̱ xi nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná, kamákjínrií 'yá naa̱ bo̱a̱ xi tjíts'énjo̱, nga̱t'a̱ na̱ xi tjiín jé boá.”
\v 40 Kó Kjisoo̱ bi katsoó nda̱ fariseoo̱:
\p –Ji Ximo̱, ngo ni tikónna xi xiyaá ji.
\p S'e̱ bi katsó nda̱ fariseoo̱:
\p –T'íyéní, Mostro̱.
\p
\v 41 S'e̱ Kjisoo̱ katsáyaá ngo énkjín xi bi tsó:
\p –Jó ma já xi kitsjiee̱n too̱n ngo nda̱ xi ts'énkíya to̱n, ngo ma xi kitsjiee̱n ún úchán to̱n denario̱, kó xi ingoo̱ ichítié ma xi kitsjiee̱n.
\v 42 Kó nga jmíjiín kui jaá kóts'en sa̱'ínsón to̱n xi kitsjiee̱n, nda̱ xi ts'énkíya too̱n kats'énjetakoón nga jó kui jaá. Ngot'e̱ 'ne̱ t'íyéní, ¿ñání nga jó kui jaá xi 'niú tjó ngase ka̱maa̱ kui nda̱a̱?
\p
\v 43 S'e̱ Ximoo̱ bi katsó:
\p –Bee̱ ko̱n an nga kuí nda̱ xi 'niú tsie ngase kats'énjetakoón.
\p Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Bo̱a̱ kji'i ni xi kase ji.
\p
\v 44 Kó Kjisoo̱ askotsijee̱n kui naa̱, kós'e̱ bi katsoó nda̱ xi 'mí Ximoo̱:
\p –¿A titsitsijíi̱n kui naa̱? Ts'as'ien an ndi'áa̱, kó jmí ndójoa katse'éjínní xi aniejón an ndsa̱ko an, tanga kui naa̱ ndándyi̱ko̱n aniéjónni ndsa̱ko an, kó tsja̱to̱ko̱ kats'énxíjónni nga.
\v 45 Katse'éjíi̱n ngo ndsó t'anijón an nga kini'íntindení, tanga kui naa̱, ndeskande koó nga ts'as'ien an ndi'áa̱ ts'énbotíndsoa'á ndsa̱ko an.
\v 46 Jmí isti̱ kananguijinjín tokó an, tanga kui naa̱, ndasíje̱n katsanguijon ndsa̱ko an.
\v 47 Kuíni nga bo̱a̱ xianñaa̱ nga nda tsi kjín ma jeé, je kini'ánjetakoón, nga̱t'a̱ achichí 'niú kats'éntjó, tanga kui xta̱ xi chiboa ni'ánjetakoón, chiboa tsi ts'éntjó.
\p
\v 48 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui naa̱:
\p –Ji chjoón jée̱ je kini'ánjetakoón.
\p
\v 49 Kó xta̱ xi ngase xi síndojo̱ t'a yamíxaa̱, íts'i̱yanii̱ nga bi katsó ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngajaán xkjín:
\p –¿'Yání bo̱a̱ kui xi'bi̱, nga ngaskande jé ts'enjétakoón?
\p
\v 50 Kó Kjisoo̱ bi katsó ngasee̱ kui naa̱:
\p –Tangat'anii̱ kjo̱a̱s'ijíi̱n, kuíni nga je jatjo'a ji, t'en xió xió ji 'ne̱.
\c 8
\s Ínchjín xi asíko̱jo Kjisoo̱
\p
\v 1 Kó jaskan nguije kamá kui nii̱, Kjisoo̱ kijí ngayeje na̱xi̱ńdá ko̱jo ndí nangui nga katsáyá éntjatsi̱e̱e̱ kjo̱a̱a̱ nínga botixómá Néná. Nga tiejó xta̱ tsi̱'e̱ ki̱a̱ nijan kistso'bájo̱,
\v 2 ko̱jo bo̱a̱ ts'én tjín ínchjín xi Kjisoo̱ kats'éndaya nga ts'axieé a̱sién ni̱xtjin xi ndajín ko̱jo kjín to̱ko̱ya chi'in. Ngu̱i̱jii̱n kui ínchjiín ki̱a̱ tso'bájin na̱ Riyaa̱, kui xi ti na̱ Leé ki'mií nga, kui xi yito a̱sién ni̱xtjii̱n xindajín jatjo ngu̱i̱jin yojoo̱,
\v 3 ko̱jo na̱ Juaá, chjo̱ón kui nda̱ xi 'mí Kusaa̱, nda̱ xi kats'énxájo̱ Erodee̱, ko̱jo na̱ Susaá ko̱jo kjín ngase kje̱'e ínchjín xi kats'énseén nga asíko̱jo nga katsjaá ta ni xi tjínrií.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nda̱ xi atítsojo xojmaá
\r (Matioo̱ 13:1-9; Markoo̱ 4:1-12)
\p
\v 4 Kó kji'a nga kjín xta̱ kamátikó xi kjindibáni xki̱ na̱xi̱ńdá xi kijíkoón Kjisoo̱, íni̱jmi̱í kui énkjín xi bi tsoó:
\p
\v 5 –Ngo nda̱ xi 'bítji̱e̱, kijík'itji̱e̱ xojmá. Kó nga ítji̱e̱ xojmaá, ngo tjín xi ixó t'a ndi̱ya̱á, kó xta̱ xi ja'aa̱ katsjánié, kó ni̱siee̱ iskjinie.
\v 6 Kó ingo tjín kuí xojmaá xi ixó nga̱són ndi̱jo̱o̱, kó nguije katjońts'ién, kixí nga̱t'a̱ jmí ndójoa kis'iejiín.
\v 7 Kó ingo tjín kuí xojmaá xi ixó ngu̱i̱jin yándá'yaá, kó nga kamánk'á yándá'yaá nijan kamánk'á nga, kó kats'énxí.
\v 8 Kó ingo tjín kuí xojmaá xi ixó t'anangui xi ndaa̱, kó kis'iee̱ to, kó íńts'ién, kó nda to katsjá, ngaskande úchán to katsjá nga ngo xojmaá.
\p Nga katsáyá Kjisoo̱ kui nii̱ 'niú tsíchji̱a̱ nga bi katsó:
\p –Xi tjín tji̱bo̱a̱nijon nga ku̱i̱nt'ie, ngatasienníjón kui eén.
\p
\v 9 Kó xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ asíyaá, mí ni xi mejeén tsó kui énkjín xi katsáyá.
\v 10 Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Jún je ki'míyajnú ni xi tji'maá xikó ts'én botixómá Néná, tanga xta̱ xi ngasee̱ énkjín xí tjindókjo̱a̱jo, tsi̱'e̱ nga nda tsi skotsíjen, sku̱i̱e̱jín, kó nda tsi ku̱i̱nt'ie, ka̱makjínjiín.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín nda̱ xi 'bítji̱e̱e̱
\r (Matioo̱ 13:18-23; Markoo̱ 4:13-20)
\p
\v 11 Kuí nii̱ xi mejeén tsó kui énkjiín: Xojmaá, kuí xí eén Néná,
\v 12 kó kui xi ixó t'a ndi̱ya̱á, kuí xí xikoó xta̱ xi nt'ié eén Néná, tanga ta tji̱'ni̱u̱ ndibá xindajín diabloo̱ kó foa'áxiín ngu̱i̱jin ini̱ma̱a̱ kui eén, tsi̱'e̱ nga s'i̱jinjiín, kó kjo̱tjo'ájín.
\v 13 Kó kui xojmá xi ixó nga̱són ndi̱jo̱o̱, kuí xí xikoó xta̱ xi nt'ié eén Néná kó tsja máa̱ nga kjíbé, tanga nga jmí ja̱ma̱jiín, ta ngotjón tsi s'ijii̱n, kó nga fochó chi̱bo̱a̱ nga chját'ayákón ts'enkjié kjo̱a̱.
\v 14 Kó kui xojmá xi ixó ngu̱i̱jin nda'yaá, kuí xí xikoó xta̱ xi nt'ié eén Néná, tanga chíchi̱ chíchi̱ 'bijñá kui eén, nga̱t'a̱ kjo̱a̱nda̱a̱, kjo̱a̱cho̱o̱n ko̱jo kjo̱a̱tsja xi tjiín kui nga̱sondiee̱, ts'enchája, kó jmí to 'béjiín nga maxchá.
\v 15 Kó kui xojmá xi ixó t'anangui ndaa̱, kuí xí xikoó xta̱ xi kixi̱ ko̱jo xi ngayeje ini̱ma̱a̱ nga nt'ié eén ko̱jo nga ts'enkjátjosón ni xi tsó eén Néná, kó 'niú mindyia, kó nda to xi tsjá.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ ndi'ií
\r (Markoo̱ 4:21-25)
\p
\v 16 Ngojín xta̱ xi ku̱i̱'ítí ngo ndi'í xi ts'entsíjenná, tsi̱'e̱ nga jaskan skíbé ngo ti̱ji xi ku̱i̱'í'máni, ko̱jo tsi nguindie ngo ṉcha̱n ku̱i̱'íjñá, a mí tsi tasá nínga 'bítíyá ndi'í xí ts'entsíjee̱n ku̱i̱'íjñá, tsi̱'e̱ nga sa̱'íntsijee̱n xta̱ xi k'o̱s'ien ngu̱i̱ya ndi'aa̱.
\v 17 Nga̱t'a̱, nde ngojín ni xi 'ma xi xcha̱jín, ti nde jmíjín ngo ni xi ko̱ndókjo̱a̱si̱e̱n xi xcha̱ nda ndajín ko̱jo tsi xcha̱jín nínga tsijee̱n.
\p
\v 18 Tsitsíjenjnúu̱ kóts'en nda'yájnú, nga̱t'a̱ xi nt'ié ni xi bokoyá an, tsie ngase ko̱e̱'eé nga ka̱makjiín, tanga xi nt'iéjín, chja̱'áxiín ngaskande ni chií xi ts'énkjó nga makjiín.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ 'yání xi na̱aa̱ ko̱jo ṉts'i̱e̱
\r (Matioo̱ 12:46-50; Markoo̱ 3:31-35)
\p
\v 19 Kó na̱aa̱ ko̱jo já ṉts'i̱e̱ ko̱jo ínchjín ndichja jachó nínga tikón Kjisoo̱, tanga kamájín jachókón tiñaa̱ nga̱t'a̱ achichí xta̱ tjín.
\v 20 Kó tjín xi katsáyaá Kjisoo̱ nga bi katsoó:
\p –Na̱áa̱ ko̱jo ṉts'ie ko̱jo ndichje ndi̱tsen ján síndo kó mején xoó sku̱i̱e̱e̱.
\p
\v 21 Tanga Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –Na̱ana ko̱jo ṉts'ié an ko̱jo ndichja an kuí xí nt'ié ko̱jo xi ts'én ni xi tsó eén Néná.
\s Bi ts'én kats'énk'íxió Kjisoo̱ tjo̱o̱ ko̱jo ndáchíkoón
\r (Matioo̱ 8:23-27; Markoo̱ 4:35-41)
\p
\v 22 Kó ngo ndi̱ya nga Kjisoo̱ ko̱jo xta̱ tsi̱'e̱, ts'as'ien ngo ngu̱i̱ya tjotso je, bi katsoó:
\p –Tjián ngándá xi ingoboá ján.
\p Kós'e̱ kijí.
\v 23 Tanga tji̱e̱nga ndyi̱foa'atio ngu̱i̱jin ndójoaa̱, kis'ifé Kjisoo̱. Kó ta kji'a ma kjindibá ngo tjo̱'niú xi kitsjiee̱n ndójoaa̱, kó ndeskande ts'enk'ás'ién ma ndójoa ngu̱i̱ya tjotso jee̱, kó je mejeén matingándá.
\v 24 Kó tsanguínchoo̱n Kjisoo̱, kó kini'ánkja'aá nga bi ki'mií:
\p –¡Mostro̱! ¡Mostro̱! ¡Je matingándá!
\p S'e̱ nguije ja'aá Kjisoo̱ kats'énxchánjo̱ tjo̱o̱ ko̱jo nga'niuú ndójoaa̱, kó kixixió, s'e̱ kis'ie xió xió nga̱són ndójoaa̱.
\v 25 Kó Kjisoo̱ bi katsoó xtaa̱:
\p –¿Ñá tsanguínjo̱jnú kjo̱a̱s'ijinjnú?
\p Kó kui jaá achichí katsakjónní ko̱jo kijíndikoón, kó ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngaján asíyaá xkjín nga bi katsoó:
\p –¿'Yá nda̱a̱ bo̱a̱ xi'bi̱, nga ngaskande tjo̱o̱ ko̱jo ndójoaa̱ tsjaá kjo̱a̱ kó nt'ié'eén?
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ngo nda̱ xi tjíjii̱n a̱sién ni̱xtjii̱n xindajín
\r (Matioo̱ 8:28-34; Markoo̱ 5:1-20)
\p
\v 26 Kó tichaa̱n jachó nanguii̱ xta̱ Jerasa̱, kui nangui xi tikón ngándá xi ingoboaá, kje̱n nangui Galilea̱.
\v 27 Kó nga jatjajen Kjisoo̱ tjotso jee̱, kijí nga̱són kixí ján, kó jachókoón ngo nda̱ xi kjindibáni na̱xi̱ńdá ján, xi je kjín ni̱xtjinnii̱ nga tikónjii̱n ngu̱i̱jin yojoo̱ ngo a̱sién ni̱xtjii̱n xindajín, kó jmí ṉjño yajájín ti nde nguiti jmí ndi'a kis'ijñajín, nga̱t'a̱ ki̱a̱ ngu̱i̱jin na̱xi̱mik'iee̱n kis'ijña.
\v 28 Kó kui nda̱a̱ nga kamábe Kjisoo̱, 'niú askandáyá kó asién tikoó t'a se Kjisoo̱ s'e̱ bi katsó:
\p –¡Mí xi tjiín kjo̱a̱a̱ an, Kjisoo̱, ndií Néná xi tikón ndi'ak'ajmi ján! ¡'Niú ts'énmí'aá nga jmí kjo̱a̱ni̱ma̱ ni'ínkje'ejínní!
\p
\v 29 Kuíni nga bi katsó nga̱t'a̱ Kjisoo̱ tsí'aá kui a̱sién ni̱xtjin xi ndajiín tsi̱'e̱ nga jatjojin ngu̱i̱jin yojoo̱ kui nda̱a̱. Nga̱t'a̱ achichí kjín ni̱xtjinnii̱ kui a̱sién ni̱xtjii̱n nga kats'én tsi̱'e̱ yojoo̱ kui nda̱a̱, kó xtaa̱ nda tsi ń'niú ki̱cha̱ ma íta'niú tsja ko̱jo se, tsi̱'e̱ nga jmí ni sa̱'ínjín, ti kuí xí iskjítindsóni, kó kui xindajiín taxkiya kats'énkjí ngu̱i̱ndie kjitiya kui nda̱a̱.
\v 30 Kó Kjisoo̱ bi katsoó nga asíyaá:
\p –¿Kó 'mií?
\p Kó kui nda̱a̱ bi katsó:
\p –Lejio̱n 'míjne̱.
\p Nga̱t'a̱ achichí kjín ma a̱sién ni̱xtjin xindajín xi ts'as'ienjin ngu̱i̱jin yojoo̱.
\v 31 Kó kui xindajiín 'niú tsí'áa̱ Kjisoo̱ tsi̱'e̱ nga ki̱a̱jín katsanguiya tixa̱ na̱ngaa̱ t'ananguii̱.
\v 32 Kó ki̱a̱ tji̱ngu̱i̱i̱ achichí ma chi̱nga̱ tjimá xi ndyi̱kjién ngu̱i̱jin ndi̱xcho̱o̱, kó kui a̱sién ni̱xtjin xindajiín 'niú tsí'aá Kjisoo̱ tsi̱'e̱ nga ngu̱i̱jin yojoo̱ kui chi̱nga̱a̱ k'o̱s'ienjin, kós'e̱ Kjisoo̱ katsjaá kjo̱a̱.
\v 33 Kó kui a̱sién ni̱xtjii̱n jatjojii̱n kui nda̱a̱, kó chi̱nga̱a̱ kijík'índojii̱n, kó taxkiya tsanga tsabé ngo nínga nk'a kó ki̱a̱ ixó ngu̱i̱jin ndójoaa̱ nínga jesón ngándá ngayejee̱.
\p
\v 34 Kó kui já xí ndyi̱koo̱n kui chi̱nga̱a̱ nga kamábe ni xi kamaá, tsanga ma nga kijí ngu̱i̱jin na̱xi̱ńdá ján ko̱jo t'a ṉdi̱a̱ nga kijík'íni̱jmi kui nii̱.
\v 35 Kó xtaa̱ kijíkatsijen mí ni xi kamaá, kó nga jachó nínga tikón Kjisoo̱ kamábe kui nda̱ xi kjín a̱sién ni̱xtjii̱n xindajín kis'iṉdojin yojoo̱ nga je xió tikónt'a se Kjisoo̱, je ts'ényajá ṉjñoo̱ kó je nda tikón, kó kui xtaa̱ achichí katsakjónní.
\v 36 Kó xta̱ xi kamábe ni xi kamaá, íni̱jmi̱í kóts'en jatjo'a kui nda̱ xi kis'ijñajii̱n a̱sién ni̱xtjin xindajiín.
\v 37 Kós'e̱ ngayeje xta̱ xi chji̱a̱ni nangui Jerasa̱, 'niú tsí'áa̱ Kjisoo̱ tsi̱'e̱ nga kjo̱tjoni kui nanguii̱, nga̱t'a̱ achichí katsakjónní kjo̱a̱a̱ ni xi kamaá. Kó Kjisoo̱ ts'as'ien ngu̱i̱ya tjotso jee̱ s'e̱ kijí.
\v 38 Kó kui nda̱ xi jatjojii̱n a̱sién ni̱xtjin xindajiín ngu̱i̱jin yojoo̱, 'niú tsí'aá Kjisoo̱ tsi̱'e̱ nga kjo̱jo, tanga Kjisoo̱ bi katsoó:
\p
\v 39 –Tasá t'en nguiní ndi'áa̱, kó t'íni̱jmi ji ni je xi kats'énjoo̱ Néná.
\p Kó kui nda̱a̱ kijí kó íni̱jmi̱í xta̱ na̱xi̱ńdaá ni xi kats'énjo̱ Kjisoo̱.
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ngo tsakjin ko̱jo ngo xta̱chjón
\r (Matioo̱ 9:18-26; Markoo̱ 5:21-43)
\p
\v 40 Kó kji'a nga kijí nguiní Kjisoo̱, achichí ma xta̱ xi tsja kamaá nga jachókoón, nga̱t'a̱ ngayejee̱ nga je ndyi̱koyaa̱.
\v 41 Kós'e̱ ta niján ma jachókoón ngo nda̱ xi 'mí Jairo̱, kui xi nda̱ nguito̱ko̱o̱ ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná. Kó asién tikoó t'a se Kjisoo̱, kós'e̱ 'niú tsí'aá nga kjo̱jo ndi'aa̱,
\v 42 nga̱t'a̱ ta ngo tsi ma ndí tsakjin xi tikoón xi ma ra tsi ta tiejó noó, xi je mején ma k'ien. Kó tji̱e̱nga ts'énfí Kjisoo̱ ndi'aa̱ Jairoo̱, achichí xta̱ xi nijan kijíjo̱ xi ngaskande ndyi̱'bindyió'niú ma.
\p
\v 43 Kó ngo xta̱chjón xi tiejó nónií nga tjiín chi̱xójín xi je kats'énkjié ngayeje too̱n nga kijíkoón chji̱ni̱e̱ndiki kó nde ngojín xi kats'éndaya.
\v 44 Kui xta̱chjo̱ón kijíkón tiñaa̱ xtji̱e̱e̱n nga̱xto̱n Kjisoo̱ kó kats'énjo̱ nga̱ndee̱ ṉjñoo̱, kó ti kji'a kixixió kui chi̱xójín xi koo̱n.
\p
\v 45 Kó Kjisoo̱ bi katsó nga asíyá:
\p –¿'Yání bo̱a̱ xi kats'énjo̱na?
\p Kó xta̱ xi tso'bájo̱ ji̱njín katsó, s'e̱ Peé bi katsó:
\p –Mostro̱, xta̱ kjiín ts'én'bindyió'niuú kó ndyi̱tsanguiṉña k'i̱e̱ ndyi̱tsanguiṉña jaán, kó bi t'íse ji “¿'Yání bo̱a̱ xi kats'énjo̱na?”
\p
\v 46 Tanga Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Tjín xi kats'énjo̱na, nga̱t'a̱ tsijen kamána nga ngu̱i̱jin yojona jatjojin ngo nga'niú.
\p
\v 47 Kós'e̱ kui xta̱chjo̱ón nga kamábe nga kamá'májiín yojoo̱, jatsié ma nga kijíkoón Kjisoo̱ kós'e̱ asién tikoó t'a se Kjisoo̱, s'e̱ katsáyaá ngu̱i̱jii̱n ngayeje xtaa̱ mí kjo̱a̱a̱ nga kats'énjo̱ ṉjñoo̱ Kjisoo̱, ko̱jo kóts'en nga ti kui chi̱bo̱a̱ kamándaya.
\v 48 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Ji chjoón, kjo̱a̱s'ijíi̱n xí je ts'axié'aá ji, t'en xió xió 'ne̱.
\p
\v 49 Ti ts'énchji̱a̱ ngase Kjisoo̱ nga jachó ngo nda̱ xi kjindibáni ndi'aa̱ nda̱ nguito̱ko̱o̱ ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná nga bi katsoó:
\p –Je k'ien tsakjinchíi̱, nguiti ni'ínxtijíi̱n Mostroo̱.
\p
\v 50 Tanga Kjisoo̱ tsint'ié kui eén kós'e̱ bi katsó:
\p –Ngata̱ ndakinjín ma, ta ti'ins'ijin tsi ji, kó tsakjinchíi̱ kjo̱tjo'a.
\p
\v 51 Kó nga jachó Kjisoo̱ ndi'aa̱ Jairoo̱, ta'yajín xi nijan ts'as'ienjo̱ ngase, ta Peé, Sandiyaá, Juaa̱, na̱'mii̱ ko̱jo na̱aa̱ kui tsakjinchií tsi.
\v 52 Kó ngayeje xtaa̱ ndyi̱kjandá nga ndasen kjimaa̱ kjo̱a̱a̱ kui tsakjinchií, tanga Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Ngata̱ cha'ájínjnú, tsakjinchií kji̱e̱ 'mejín, ta kji'ifé tsi.
\p
\v 53 Kó ngayeje xtaa̱ tsajnókie Kjisoo̱, nga̱t'a̱ nga be nga je k'ien kui tsakjinchií.
\v 54 Tanga Kjisoo̱ iskjíbé tsja tsakjinchií kó bi katsoó:
\p –¡Tsakjinchí, ti̱sítji̱n!
\p
\v 55 Kó nguije ja'á'yaá a̱sién ni̱xtjii̱n tji̱e̱nmá jastjíe̱n, kó Kjisoo̱ katsjá kjo̱a̱ nga ko̱e̱'eé ni chinie.
\v 56 Kó xi xchaá kui tsakjinchií achichí kijíndikoón, tanga Kjisoo̱ tsí'aá nga ta'yajín xi ko̱tso̱yaa̱ ni xi kamaá.
\c 9
\s Kjisoo̱ bi ts'én katsjáxaá nga tiejó xta̱a̱
\r (Matioo̱ 10:5-15; Markoo̱ 6:7-13)
\p
\v 1 Kó Kjisoo̱ nguije ítikó nga tiejó xta̱ tsi̱'e̱, katsjaá nga'niú ko̱jo xá tsi̱'e̱ nga ka̱maa̱ k'o̱xié ngayeje to̱ko̱ya a̱sién ni̱xtjii̱n xindajín ko̱jo nga sa̱'índaya ngayeje xta̱ xi tjiín chi'in.
\v 2 Kó katsanguiya tsi̱'e̱ nga ku̱i̱'íni̱jmi kjo̱a̱a̱ nínga botixómá Néná ko̱jo tsi̱'e̱ nga sa̱'índaya xta̱ xi oo̱n.
\v 3 Kó bi katsoó kui jaá:
\p –Ngata̱ jmí ni ch'iajínjnú tsi̱'e̱ ndi̱ya̱á: nde yánisie, nde stsa, nde ni chinie, nde to̱n, ko̱jo ngata̱ ch'iajínjnú jó 'niú ṉjño.
\v 4 Kó tajñá ndi'aní nínga kjóchojnú ki̱a̱ ti̱ndyiónjnú, ngaskande nga konguín nguiníjnú kje̱'e nangui.
\v 5 Kó tsi tjín xta̱ xi sa̱'ínsenjínjnú, tji̱taxi̱e̱jnú kui na̱xi̱ńdaá, kó t'ítsaniejnú xa̱a̱ ndsa̱kojnú, tsi̱'e̱ nga sku̱i̱e̱ kui xtaa̱ nga ndajín kji'i ni xi kats'én.
\p
\v 6 Kó jatjo kui jaá, kó kijí ngayeje ndí nangui nga íni̱jmi kui éntjatsi̱e̱e̱ ko̱jo nga kats'éndaya xta̱ xi oo̱n.
\s Bi ts'én tsíchji̱a̱ Erodee̱ xikó ts'én kats'énk'ién Jua Bautistaa̱
\r (Matioo̱ 14:1-12; Markoo̱ 6:14-29)
\p
\v 7 Kó Erodee̱ nda̱ xi tjiín xá nangui Galilea̱ tsint'ié kjo̱a̱a̱ ngayeje ni xi kats'én Kjisoo̱, kó nde bejín mí xi sa̱'ínkjó, nga̱t'a̱ tjín xta̱ xi katsó nga Juaa̱ xó xi je ja'á'yaá ngu̱i̱jii̱n xta̱ xi je jesoón,
\v 8 kó kje̱'e xi katsó nga nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi 'mí Elíaa̱ xó xi jatokjá nguiní, kó ti kje̱'e xi katsó nga ngo xó nda̱ chji̱ni̱e̱'én xchaá Néná xi ja'á'yá nguinií.
\v 9 Kó Erodee̱ bi katsó:
\p –Ti ánní xi katsja an kjo̱a̱ nga ikichásén to̱ko̱ Juaa̱, ja̱, ¿'yá nda̱a̱ xi'bi̱ tsobo̱a̱, kui xi ts'ént'ie an nga tsie ni xi tjíts'én?
\p Kó Erodee̱ kamámejeén nga sku̱i̱e̱ Kjisoo̱.
\s Bi ts'én kats'énkjíén Kjisoo̱ ún mi̱ xta̱
\r (Matioo̱ 14:13-21; Markoo̱ 6:30-44; Juaa̱ 6:1-14)
\p
\v 10 Kó nguije jachó nguiní já apostroo̱, íni̱jmi̱í Kjisoo̱ ngayeje ni xi kats'én. Kó Kjisoo̱ kijíjo̱ t'axín kui jaá ngo ngu̱i̱ndie kjitiya tiñaa̱ na̱xi̱ńdá Betsaida̱.
\v 11 Tanga nguije kamábe xta̱ kjiín kijítji̱nguii̱ nínga kijí Kjisoo̱, kó Kjisoo̱ kats'énseén nga íni̱jmi̱í kjo̱a̱a̱ nínga botixómá Néná, ko̱jo kats'éndaya xta̱ xi oo̱n.
\p
\v 12 Kó nga je mején kjima'ña̱, jachókoón Kjisoo̱ nga tiejó xta̱a̱, kó bi katsoó:
\p –Ti'inkjí kui xtaa̱ 'ne̱, tsi̱'e̱ nga ko̱e̱je̱ nínga jnoo̱ ko̱jo ndí nangui xi síndo tiñaa̱ tsi̱'e̱ nga k'o̱tsie chií ni xi skji̱ni̱e̱ nga̱t'a̱ kjitiya kui ngu̱i̱ndiee̱.
\p
\v 13 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Jún te'éjnúu̱ ni xi skji̱ni̱e̱.
\p Kó kui jaá bi katsó:
\p –Ta ún tsi pan ko̱jo jó tji̱o̱ xi kich'iájne̱, ngototo tsi konguín'ñátsiéjne̱ ni xi skji̱ni̱e̱ ngayeje kui xtaa̱.
\p
\v 14 Ma ra tsi ta ún mi̱ já xi̱'in. Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó xta̱ tsi̱'e̱:
\p –Xki̱ ichítié ichítié ti'ank'índotiejnú.
\p
\v 15 Kó kui jaá kats'én ni xi ki'mií, kó bo̱a̱ katsoó xtaa̱ nga ki̱a̱ k'uíndotie ngu̱i̱jin ndi̱xcho̱o̱.
\v 16 Kó Kjisoo̱ iskjíbé pan xi uún ko̱jo tji̱o̱ xi joó, askotsijen nk'a ján, kats'énchikonñé, s'e̱ akjángá kó katsjaá xta̱ tsi̱'e̱, tsi̱'e̱ nga kui jaá sa̱'ínkja'asoón ngayeje xta̱ xi ngasee̱.
\v 17 Kó ngayeje xtaa̱ iskjinie kó kitsie cha̱n cha̱a̱n, kó ngui tiejó ni̱se̱nya kamá pan xi ts'anguii̱.
\s Bi ts'én katsáyá Peé nga Kjisoo̱ boá xi Kristoo̱
\r (Matioo̱ 16:13-20; Markoo̱ 8:27-30)
\p
\v 18 Kó ngo ndi̱ya nga Kjisoo̱ ts'énchji̱a̱ t'axiín Néná, kó xta̱ tsi̱'e̱ nijan tikónjo̱, s'e̱ Kjisoo̱ bi katsó nga asíyaá:
\p –¿Kó tsó xtaa̱, 'yá xóní an?
\p
\v 19 Kó kui jaá bi katsoó:
\p –Tjín xi Jua Bautistaa̱ xó ji tsó, kje̱'e xi Elíaa̱ xó ji tsó, kó ti tjín xi ngo xó nda̱ chji̱ni̱e̱'én xchaá Néná xi je ja'á'yaá xó ji tsó.
\p
\v 20 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Kó jún, ¿'yání an, kó 'míjnú?
\p Kós'e̱ Peé bi katsó:
\p –Jí xi Kristo̱ xi Néná katsanguiyaa̱.
\s Bi ts'én katsáyatjón Kjisoo̱ nga ko̱ya
\r (Matioo̱ 16:21-28; Markoo̱ 8:31-9:1)
\p
\v 21 Tanga Kjisoo̱ 'niú atíxomaa̱ kui jaá nga ta'yajín xi ko̱tso̱yaa̱ kui nii̱.
\v 22 Kó bi katsoó:
\p –Ndií nda̱ xi̱'ii̱n chjiénga tsie kjo̱a̱ni̱ma̱ kjo̱a̱'atio, ko̱jo sa̱'ínch'ó já xchá nguito̱ko̱o̱ na̱xi̱ńdaá, ko̱jo já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱, ko̱jo já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱.
\p Kó katsáyá nga chjiénga si̱'ank'ien, kó nga xi ma jaán ni̱xtjin kjo̱a̱'á'yaá.
\p
\v 23 Kó bi katsoó ngayeje xtaa̱:
\p –Tsi tjín ka'a xta̱ xi mejeén tsjienguína, ngats'énchíyá yojoo̱, nga kjíbé kroo̱ ndyiojón ndyiojón, kós'e̱ ngatjandibatjinguína.
\v 24 Nga̱t'a̱ ngayeje xi mejeén k'o̱xié'á kjo̱a̱mindyioo̱n, tasá sa̱'ínchaja, kó ngayeje xi sa̱'ínchaja kjo̱a̱mindyioo̱n tangat'anii̱ an, kuí boá xi kjo̱tjo'a.
\v 25 Nga̱t'a̱ ¿mí chjínií tsi ngo nda̱ ku̱i̱e̱je̱e̱n ngayeje ni xi tjín kuí nga̱sondiee̱, tsi sa̱'ínchaja ko̱jo tsi sa̱'ínkjatsón ti kuii̱ yojoo̱?
\v 26 Nga̱t'a̱ ngayeje xta̱ xi soboá ka̱maa̱ kjo̱a̱a̱ an ko̱jo kjo̱a̱a̱ énna, ti bo̱a̱ ti ts'én ndií nda̱ xi̱'ii̱n soboá ka̱maa̱ kjo̱a̱a̱ kui, kji'a nga kjo̱e̱'éjo̱ kjo̱a̱je tsi̱'e̱, ko̱jo kjo̱a̱jee̱ Na̱'mii̱, ko̱jo tsi̱'e̱ ndítsjiee̱.
\v 27 Tanga ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un nga tjín ka'a xi síndojinná k'i̱e̱e̱ xi ko̱yajín ngaskande nga sku̱i̱e̱ nga ko̱tíxoma Néná.
\s Bi ts'én kasasikjo a̱sie̱én Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 17:1-8; Markoo̱ 9:2-8)
\p
\v 28 Kó ma ra jin ni̱xtjin jaskan nga íni̱jmi kui eén, Kjisoo̱ kijínijínguí ngo tji̱ngu̱i̱ nínga kijíchji̱a̱a̱ Néná, kó nijan kijíjo̱ Peé, Sandiyaá ko̱jo Juaa̱.
\v 29 Kó tji̱e̱nga ts'énchji̱a̱a̱ Néná, kje̱'e kis'ie kje̱n, kó ṉjño xi yajá tiboa xó xó kamá.
\v 30 Kó ki̱a̱ jatokját'aa̱ jó já xi tsíchji̱a̱ni̱jmíjo. Moisee̱ ko̱jo Elíaa̱ boá,
\v 31 kui jaá ja'atjiyajoo̱n kjo̱a̱jee̱ Néná, kó tsíchji̱a̱ni̱jmi kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱bo̱ya xi sa̱ko̱ó Kjisoo̱ ki̱a̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n.
\v 32 Tanga Peé ko̱jo já xi nijan tjimájo̱ achichí je ńjñaá tanga kis'iyojoféjín, kó kamábe kjo̱a̱jee̱ Kjisoo̱, ko̱jo nga jó já xi nijan tikónjo̱.
\v 33 Kó nguije ndyi̱fí kui jaá, Peé bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Mostro̱, ¡a ta nda kji'i nga k'i̱e̱ tindyión xtín! Ka̱ma si̱'anda ján ndi'ańk'ién: ngo tse̱, ngo tsi̱'e̱ Moisee̱, s'e̱ ngo tsi̱'e̱ Elíaa̱.
\p Nga̱t'a̱ nde bejín mí xi katsó Peé.
\v 34 Kó tji̱e̱nga ts'énchji̱a̱ kui nii̱, ngo ṉdi̱ kitsjien xi í'má kui jaá, kó achichí katsakjónní nga kamámejeén ts'as'ienjin ngu̱i̱jii̱n kui ṉdi̱i̱.
\v 35 Kó ngu̱i̱jii̱n kui ṉdi̱i̱ kanda'yá ngo nda̱ xi bi katsó:
\p –¡Kuí xi'bi̱ xi ndí tjóna xi ja'ajin an, kui nda'yájnúu̱!
\p
\v 36 Kó nguije nguiti kanda'yájín kui nda̱a̱, Kjisoo̱ kis'ijña soboá. Kó kui jaá ta'yajín xi katsáyaá ni xi kamábe kui ni̱xtjin ján.
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ngo nda̱ xi tjíjii̱n ngo a̱sién ni̱xtjin xindajín
\r (Matioo̱ 17:14-21; Markoo̱ 9:14-29)
\p
\v 37 Kó nga kamánguindyiojón, nga kjindibájayani tji̱ngu̱i̱i̱, achichí ma xta̱ xi kijíkja'ayindi̱ya Kjisoo̱.
\v 38 Kó ngu̱i̱jii̱n xta̱ kjiín kanda'yaá ngo nda̱ xi 'niú tsíchji̱a̱jo Kjisoo̱ nga bi katsó:
\p –Mostro̱, 'niú mí'aá, tsitsíjin chíi̱ ndína, nga̱t'a̱ ngo chií ma,
\v 39 ngo a̱sién ni̱xtjii̱n xindajín xi kjíbé, kó ts'enkjándayá, kó ts'enkjátsié, kó nisién xó ma si'a ts'oa, kó ts'en'oón, kó ta'ya mejeén tsjiuen,
\v 40 je 'niú tsí'áa̱ xta̱ tse̱, tsi̱'e̱ nga k'o̱xié kui a̱sién ni̱xtjii̱n, tanga kamájiín.
\p
\v 41 Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¡Xta̱ xi s'ijinjiín ko̱jo xi ndajín! ¿Ngaskande kji'ání nga chjiénga kotíjñajojnú'un? ¿Ngaskande kji'ání nga takó sa̱'inchíkjo̱a̱jnú'un? Ndibéje̱ní ndíi̱ k'i̱e̱e̱.
\p
\v 42 Kó tanga tji̱e̱nga kui nda̱a̱ ts'enfíkón tiñaa̱ Kjisoo̱, kui xindajiín, ts'ajmitójó t'ananguii̱, kó kats'énkjatsiéxchán, tanga Kjisoo̱ kats'énxchánjo̱ kui a̱sién ni̱xtjin xi ndajiín tsi̱'e̱ nga jatjo, kó tji̱e̱nmá kamándaya kui nda̱a̱, s'e̱ kats'énkjíkón nguinií na̱'mii̱.
\v 43 Kó ngayeje xtaa̱ 'niú kijíndikoón kjo̱a̱jee̱ Néná.
\s Bi ts'én katsáyá nguiní Kjisoo̱ xi ma jó ndi̱ya nga ko̱ya
\r (Matioo̱ 17:22-23; Markoo̱ 9:30-32)
\p Kó tji̱e̱nga ngayeje xtaa̱ kijíndikoón ni xi tjíts'én Kjisoo̱, kó kui bi katsoó xta̱ tsi̱'e̱:
\p
\v 44 –Nda ma tasiénnijonjnúu̱ kui nii̱ kó nga ni'ánchíyajínjnú, nga̱t'a̱ ndií nda̱ xi̱'ii̱n ngu̱i̱ya tsja xtaa̱ si̱'ank'as'ien.
\p
\v 45 Tanga kui jaá kamákjínjiín kui eén, nga̱t'a̱ Néná í'maá tsi̱'e̱ nga ka̱makjínjiín ni xi ka̱ma, kó katsakjónní nga asíyaá Kjisoo̱ tsi̱'e̱ nga ko̱tso̱ya cha̱n cha̱n ni xi tjítsó.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ 'yání xi chjí ngasenii̱ nínga botixómá Néná
\r (Matioo̱ 18:1-5; Markoo̱ 9:33-37)
\p
\v 46 Kós'e̱ xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ íts'i̱yanii̱ nga askjoyá 'yání xi 'niú chjí ngasenii̱ ngu̱i̱jii̱n kui jaá.
\v 47 Kó nga kamákjiín Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ ni xi ndyi̱ts'enkjó ngu̱i̱jin ini̱ma̱a̱ kui jaá, iskjíbé ngo nda̱chí xi íjñat'aa̱ yojoo̱,
\v 48 kó bi katsoó:
\p –Ta 'yání xi skíbení kui nda̱chií ngajona, ti ts'énkjíbéna an nga, kó ta 'yání xi ts'énkjíbéna, ts'énkjíbé kui Néná xi katsanguiyana, nga̱t'a̱ kui xi 'niú chichí ngu̱i̱jii̱n jún, kuí xi'ba̱ xi chjí ngasenii̱.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nga xta̱ xi kondra̱nájín, kjo̱a̱nda tsa̱ñá tikón
\r (Markoo̱ 9:38-40)
\p
\v 49 Kós'e̱ Juaa̱ bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Mostro̱, ngo nda̱ kamáya ji̱n xi ngajo tse̱ ts'én'boxiéni xindajín, kó ik'íchjájne̱ nga̱t'a̱ jmí tsi k'i̱e̱ tso'bátji̱nguiná.
\p
\v 50 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui nda̱a̱:
\p –Ngata̱ 'bíchjájínjnúu̱, nga̱t'a̱ xi kondra̱nájín tikón, kjo̱a̱nda tsa̱ñá tikón.
\s Kjisoo̱ bi ts'én kats'énxchánjo̱ Sandiyaá ko̱jo Juaa̱
\p
\v 51 Kó nguije kjimatiña ni̱xtjin nga Kjisoo̱ ko̱e̱je̱ nk'a ján, katsjaá kon nga kijí na̱xi̱ńdá Jerusale̱n.
\v 52 Kó katsanguiyatjón ka'a xta̱ xi kats'énka'a én, xi kijí ngo ndí nangui xi chji̱a̱ni nangui Samaria̱ tsi̱'e̱ nga ko̱ngasendiee̱ nínga sa̱'ínkja'yá,
\v 53 tanga xta̱ xi chji̱a̱ni nangui Samaria̱ kats'énjo̱'ojín nga ki̱a̱ kjo̱chó Kjisoo̱, nga̱t'a̱ kamákjiín nga xtji̱e̱e̱n na̱xi̱ńdá Jerusale̱n ts'énfí.
\v 54 Kó nga kamábe kui nii̱ xta̱ tsi̱'e̱ xi 'mí Sandiyaá ko̱jo Juaa̱, bi katsoó Kjisoo̱:
\p Ndi̱a̱, ¿a mejeén nga chji̱a̱'a ji̱n nga kji̱ndi̱bájén ndi'í ndi'ak'ajmi ján, kó ngats'énkjié ngayeje kui xtaa̱?
\p
\v 55 Tanga Kjisoo̱ asko'á kui jaá, kó kats'énxchánjo̱ nga bi katsoó:
\p –Jún yajínjnú mí a̱sién ni̱xtjin xi ndokjo̱a̱nijnú,
\v 56 nga̱t'a̱ ndií nda̱ xi̱'ii̱n jmí tsi je'e tsi̱'e̱ nga sa̱'ínchaja ini̱ma̱a̱ xtaa̱, tasá je'e tsi̱'e̱ nga k'o̱xié'á.
\p Kós'e̱ jaskan kijí kje̱'e ndí nangui.
\s Bi ts'én tsíchji̱a̱jo Kjisoo̱ xta̱ xi kamámejeén kijítji̱nguii̱
\r (Matioo̱ 8:18-22)
\p
\v 57 Kó tji̱e̱nga ndyi̱fí ngu̱i̱ya ndi̱ya̱á, ngo nda̱ bi katsoó:
\p –Ndi̱a̱, mejénna kjuintjinguií ta nínga k'uín ji.
\p
\v 58 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Xaṉñaá tixa̱ tjiín nínga 'bíndo'yá, kó ni̱siee̱ ndo̱bo̱a̱ tjiín nínga 'bíndo, tanga ndií nda̱ xi̱'ii̱n jmíjiín ngo ngu̱i̱ndie nínga sa̱'ínkja'yá.
\p
\v 59 Kó Kjisoo̱ ingo xi bi katsó nguinií:
\p –Ndibétji̱nguiní.
\p Tanga kui nda̱a̱ bi katsó:
\p –Ndi̱a̱, te'é ndíé ma raní nga tjón kjuinkánijín an na̱'mina.
\p
\v 60 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Te'éndiée̱ nga xta̱ xi xikoó tsi je jesoón nga kui ko̱ónijín xtaa̱ xi je jesoón, kó ji t'enk'íni̱jmi tajñání kjo̱a̱a̱ nínga botixómá Néná.
\p
\v 61 Kó kje̱'e nda̱ xi bi katsoó:
\p –Ndi̱a̱, mejénna kjuintjinguií, tanga tjón te'é ndíé ma raní nga sa̱'inkixot'a an xta̱na xi síndo ndi'ana.
\p
\v 62 Tanga Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Nde ngojín xta̱ xi je íjñasoón tsja ki̱cha̱ xi bokján nanguii̱ kó kotsijen nguiní nga̱xto̱n, xi nda ka̱maa̱ nga k'o̱s'ien nínga botixómá Néná.
\c 10
\s Bi ts'én katsanguiya Kjisoo̱ já xi ichítié ko̱jo kan joó
\p
\v 1 Jaskan nguije kamá kui nii̱, Ndi̱a̱ná bo̱a̱ ti ts'én ja'ájin ngui ichítié ko̱jo kan jó já, kó jó jó katsanguiyatjón ngayeje na̱xi̱ńdá nínga ko̱e̱je̱ kui.
\v 2 Kó bi katsoó:
\p –Nga ja̱koxi̱ achichí kamá ni xi kamáxchaá, tanga chiboa tsi ma xta̱ xi ndyi̱ts'enxaá, kuíni nga 'niú chji̱a̱'ajnúu̱ Ndi̱a̱ xi tsi̱'e̱ ni xi kamáxchaá tsi̱'e̱ nga sa̱nguíya ngase xta̱ xi sa̱'ínxá ngu̱i̱jin jnoo̱.
\v 3 Tanguínjnú, k'i̱e̱ ts'éntsanguiyájnú'un xikó maá cho̱tsa̱nga̱ xi tjimá ngu̱i̱jii̱n cho̱lobo̱.
\v 4 Ngata̱ jmí stsa ch'iajínjnú, ti nde stsato̱n, ti nde jmí ndiétjíbo̱a̱ ch'iajínjnú, kó nga ta'yajín xi ni'ántindejnú ngu̱i̱ya ndi̱ya̱á.
\v 5 Kó kji'a nga ku̱i̱tjás'i̱e̱njnú ngo ndi'a, tjón ti'antindejnú, nga bi k'uinjnú: “Ngat'ieé kjo̱a̱xió kui ndi'aa̱.”
\v 6 Kó tsi ki̱a̱a̱ síndo xta̱ xi tjiín kjo̱a̱xió, kui kjo̱a̱xió xi ndyi̱'míjnú s'i̱jñaa̱, tanga tsi jmí, kui kjo̱a̱xioó kji̱ndi̱bákón nguiníjnú.
\v 7 Kó ti kuii̱ ndi'aa̱ ti̱ndyiónjnú, kó chi̱ni̱e̱jnú, kó t'i̱o̱jnú ta ni xi tjínrií xi tsja̱ajnú kui xtaa̱, nga̱t'a̱ nda̱ xi ts'énxaá tjínrií kjo̱a̱nda nga ka̱machjií. Ngata̱ xki̱ ndi'ajín miṉtja̱jnú.
\v 8 Kó ta na̱xi̱ńdá nínga ku̱i̱tjás'i̱e̱njnú, nga si̱'ank'as'ienjnú, chi̱ni̱e̱jnú ni xi ko̱e̱'éjnú,
\v 9 kó ti'andayajnú xta̱ xi oo̱n xi síndo kui ngu̱i̱ndiee̱, kó bi t'ínjnúu̱: “Je tsá ko̱tíxomajnú Néná.”
\v 10 Tanga tajñá na̱xi̱ńdá nínga ku̱i̱tjás'i̱e̱njnú, kó tsi ndajín si̱'anjo̱jnú, tji̱taxi̱e̱jnú ngu̱i̱ya ndi̱yatieé, kó bi t'ínjnúu̱:
\v 11 “Ngaskande xa̱a̱ ṉdie xi tjín kui na̱xi̱ńdájnú xi tsajájón ndsa̱kojne̱, 'bítsaniejne̱ kondra̱ tsa̱jún. Tanga ngatamayajnú kui nii̱, nga je tsá ko̱tíxomajnú Néná.”
\v 12 Kó xiyájnú'un nga kui ni̱xtjin ján, nga kui na̱xi̱ńdaá tsie ngase jé xi sa̱ko̱ó, ta bo̱a̱jínnii̱ na̱xi̱ńdá Sodoma̱.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ xta̱ xi tsint'ié'énjín
\r (Matioo̱ 11:20-24)
\p
\v 13 ¡Ni̱ma̱ xó jún xta̱ xi chji̱a̱ni Korasín! ¡Ni̱ma̱ xó jún xta̱ xi chji̱a̱ni Betsaida̱! Nga̱t'a̱ tsi ki̱a̱ nangui Tiro̱ ko̱jo Sido̱n nínga kamá kjo̱a̱ndikón xi kamá ngu̱i̱jii̱n xta̱jnú, ant'e̱ra̱na je kats'énk'oyá yojoo̱ kui xtaa̱ kjo̱a̱a̱ ni xi ndajín xi kats'én, je ra tsajá ṉjño tokjuie kó je ra indyiaá ndiso to̱ko̱ tsi̱'e̱ nga akó nga nguiti mejénjiín sa̱'ínjé.
\v 14 Tanga ni̱xtjin nga ka̱majé tsie ngase jé xi sa̱kójnú ta bo̱a̱jiín xta̱ xi chji̱a̱ni Tiro̱ ko̱jo Sido̱n.
\v 15 Kó jún xta̱ xi chji̱a̱ni Kapernau̱m, a berií takónjnú nga ngaskande ndi'ak'ajmii̱ xchjanínk'ajnú jún, jmí, tasá xiyájnú'un nga ngaskande ndo̱bo̱a̱ ṉk'i̱e̱e̱n si̱'ankjatjajénjnú.
\p
\v 16 Kui xi ku̱i̱nt'iejnú jún, ndyi̱nt'iena an nga, kó xi sa̱'ínch'ójnú jún, ti tjíts'ench'óna an nga, kó xi tjíts'ench'óna an, tjíts'ench'ó kui Néná xi katsanguiyana nga.
\s Bi ts'én je'e'oyá nguiní já xi ichítié ko̱jo kan joó
\p
\v 17 Kó achichí tsja kamaá nga je'e nguiní já xi ichítié ko̱jo kan joó, kó bi katsó:
\p –¡Ndi̱a̱, ngaskande xindajín nt'ié'énjne̱ nga ndokjo̱a̱jne̱ ja'ée̱n!
\p
\v 18 Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –An kamábe an nga xindajín Satanaa̱ ts'ákani ndi'ak'ajmi ján xikó maá nga foa'at'e.
\p
\v 19 Tsitsíjenjnú nga an boá xi ts'éntsjajnú'un nga'niú tsi̱'e̱ nga ka̱ma konguínjinjnú ye̱ ko̱jo cho̱ndáya, ko̱jo tsi̱'e̱ nga si̱'ánjnúu̱ ngayeje nga'niuú kondraa̱, kó jmí ni ka̱majínjnú jún.
\v 20 Tanga nga tsjajín majnú kjo̱a̱a̱ nga a̱sién ni̱xtjii̱n xindajín ku̱i̱nt'ié'énjnú, tasá tsja ngatamajnú kjo̱a̱a̱ nga ja'énjnú je kjit'a ndi'ak'ajmi ján.
\s Bi ts'én tsja kamaá Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 11:25-27; 13:16-17)
\p
\v 21 Ti kuii̱ chi̱bo̱a̱ A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná achichí tsjats'én íjñá ini̱ma̱a̱ Kjisoo̱, kó bi katsó:
\p –An tjíts'entsjaá Na̱'mi, ndi̱a̱a̱ ndi'ak'ajmii̱ ko̱jo t'ananguii̱, nga̱t'a̱ kui nii̱ ik'íjñi'míi̱ xta̱ xi kjínkón ko̱jo xi makjiín, kó akakée̱ jakjíndií. Jo̱o̱n, Na̱'mi, nga̱t'a̱ bo̱a̱ ts'én kamátsjaá ji.
\p
\v 22 Ngayeje nii̱ Na̱'mina xi kats'énk'as'ienna, kó ta'yajín xi be 'yání xi ndií, ta kuí tsi Na̱'mii̱, kó ta'yajín xi be 'yání xi Na̱'mii̱, ta kuí tsi ndií, ko̱jo xta̱ xi kui ndií mejeén ko̱tso̱yaa̱.
\p
\v 23 Kó xín tsíchji̱a̱jo soboá nguiní xta̱ tsi̱'e̱ nga bi katsoó:
\p –Achichí ra tsjaa̱ ndyikonjnú nga ndyi̱be ni xi ndyi̱yajnú,
\v 24 nga̱t'a̱ xiyájnú'un nga achichí ma já chji̱ni̱e̱'én ko̱jo já re xi kamámejeén nga sku̱i̱e̱ ni xi ndyi̱yajnú ngot'e̱, tanga kamábejín, kó kamámejeén tsint'ié, ni xi ndyi̱nda'yájnú ngot'e̱, tanga kamájín tsint'ié.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nda̱ ndaxta̱ xi chji̱a̱ni Samaria̱
\p
\v 25 Kó ngo nda̱ chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ jastjíe̱n kó bi katsoó Kjisoo̱ tsi̱'e̱ nga skót'ayákón:
\p –Mostro̱, ¿mí ni xi sa̱'in an tsi̱'e̱ nga sa̱kóna kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n?
\p
\v 26 Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿Mí ni xi kjit'a kjo̱a̱kitii̱? ¿Kóts'en ni'ínye ji?
\p
\v 27 Kó kui nda̱ chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ bi katsó:
\p –“Ti'intjé ji Ndi̱a̱a̱ kui xi Née̱ ngayeje ini̱máa̱, ngayeje kjo̱a̱mindyióo̱n, ko̱jo ngayeje nga'niúu̱, ko̱jo ti'intjé ji xtaa̱ xikó ma ts'en tjoó yojóo.”
\p
\v 28 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Nda ts'én kandokjo̱e̱, tsi si̱'in ji kui nii̱, ku̱i̱ndyin ji.
\p
\v 29 Tanga nda̱ chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱, kamámejeén nga akó yojoo̱ nga kixi̱ tikón nguindyi̱ko̱n Néná, kó bi katsoó Kjisoo̱:
\p –¿Kó 'yání xi xta̱na?
\p
\v 30 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Ngo nda̱ kijíjayani ndi̱ya xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, xtji̱e̱e̱n na̱xi̱ńdá Jeriko̱, kó já chejé kasakoo̱ kó kats'énchejeé kó ngaskande ṉjñoo̱ kachje'éxiín, kó kini'ánkijen'on, s'e̱ kijí kui já chejeé, kó ki̱a̱ yíjñá nga mején kats'énk'ién.
\v 31 Ta kji'a ma ja'a ti kui ndi̱ya̱á ngo chiná'mi, tanga nga kamábe kui nda̱a̱ askotsijee̱n, s'e̱ kijí ndojó.
\v 32 Ti ja'a kui ngu̱i̱ndiee̱ ngo nda̱ lebita̱, kó nga kamábe, askotsijee̱n kó ti kijí ndojó nga.
\v 33 Tanga ngo nda̱ xi chji̱a̱ni nangui Samaria̱, xi ja'a ti kui ndi̱ya̱á, nga kamábe, ni̱ma̱kamaá,
\v 34 kijíkón tiñaa̱ kui nda̱a̱, aniéjón nínga oo̱n nga indyiaá isti̱ ko̱jo bino̱, s'e̱ ítsakjájón ṉjño. S'e̱ jaskan kats'énk'íjñasoón kui cho̱ xi tso'bájo̱, kó kijíjo̱ nínga tikón ngo ndi'a nínga tsjayojo kó askoo̱n.
\v 35 Kó nga kamánguindyiojón, nda̱ xi chji̱a̱ni nangui Samariaa̱, ts'axié jó to̱n denario̱, kó katsjaá nda̱ xi konda ndi'a nínga tsjayojoo̱, s'e̱ bi katsoó: “Chíi̱n kui nda̱a̱, kó tsi tsie ngase to̱n kju̱i̱e̱e̱, nga kjoé'e̱ nguiñá an k'uichjií.”
\v 36 Ja̱, ¿'yání nga ján kui jaá, xi xta̱a̱ kats'én kui nda̱ xi kini'ánchejeé?
\p
\v 37 Nda̱ chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ bi katsó:
\p Kui nda̱ xi kamáni̱ma̱a̱.
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱, t'en ji, kó ti ti'in ji kui nii̱ nga.
\s Kjisoo̱ bi ts'én kijítsabekoo̱n na̱ Martaa̱ ko̱jo na̱ Riyaa̱
\p
\v 38 Kó tji̱e̱nga ndyi̱fí ngu̱i̱ya ndi̱ya̱á, Kjisoo̱ ts'as'ien ngo ndí nangui, kó ngo na̱ xi 'mí na̱ Marta̱ katsjaá ngu̱i̱ndie nínga kats'énkja'yá.
\v 39 Na̱ Martaa̱ kis'iee̱ ngo ndichja xi 'mí na̱ Riya̱, kui xi kis'ijñat'aa̱ se Kjisoo̱ tsi̱'e̱ nga tsint'ieé ni xi katsó.
\v 40 Tanga na̱ Martaa̱ achichí nda̱ kamaá xá xi tjíts'én, kó kijíkón tiñaa̱ Kjisoo̱, s'e̱ bi katsoó:
\p –Ndi̱a̱, ¿a nda̱jín maá nga ndichja an íjñá soboána, nga̱t'a̱ an tjíts'en so̱bo̱a̱ an xaá? Bo̱a̱ t'íi̱n nga ko̱síko̱jona.
\p
\v 41 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Na̱ Marta̱, na̱ Marta̱, achichí nda̱ kjimaa̱ kjo̱a̱a̱ kjín ni,
\v 42 tanga ta ngo tsi ni xi 'niú ndasen ngase, kó na̱ Riyaa̱ je ja'ájin ni xi ndaa̱, kó jmíjín xi kjo̱a̱'áxiín kui nii̱.
\c 11
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ kóts'en ko̱ndókjo̱a̱a̱ Néná
\r (Matioo̱ 6:9-15; 7:7-11)
\p
\v 1 Kó ngo ndi̱ya nga tikón Kjisoo̱ ngo ngu̱i̱ndie nga ts'énchji̱a̱a̱ Néná, kó nguije kamaá, ngo xta̱ tsi̱'e̱ bi katsoó:
\p –Ji Ndi̱a̱, takoyéjne̱ kóts'en ko̱ndókjo̱a̱jne̱ Néná, xikó ts'én Juaa̱ akóyaá xta̱ tsi̱'e̱.
\p
\v 2 Kó bi katsoó kui jaá:
\p –Kji'a nga ko̱ndókjo̱a̱jnúu̱ Néná bi t'ínjnú:
\q Ji Na̱'mi tsa̱ji̱n xi tindyin ji ndi'ak'ajmi ján,
\q ngachjanink'a ja'ée̱n.
\q Ngatama k'i̱e̱e̱ ngo ngu̱i̱ndie xi ji ko̱tixome. Ngatama ni xi mejeén k'i̱e̱ t'ananguii̱ xikó kjima ndi'ak'ajmi ján.
\q
\v 3 Te'éjne̱ ngot'e̱ ni xi xi̱ni̱e̱ ji̱n ndyiojón ndyiojón.
\q
\v 4 Kó ti'injetakínjne̱ jéjne̱, nga̱t'a̱ ji̱n ti ni'ánjetakónjne̱ ngayeje xta̱ xi tjitjieén tsa̱ji̱n.
\q Kó ngata̱ boe'éndiejín ji nga chját'ayákónjne̱, kó xín ti'inkje'ejne̱ ni xi ndajín.
\p
\v 5 Kó Kjisoo̱ bi katsó ngase:
\p –¿'Yá jún xi tikoón ngo amingo̱, xi kjo̱koo̱n nga masien ni̱xtji̱e̱n kó bi ka̱tso̱o̱: “Ji amingo̱, ti'inkíyení ján pan,
\v 6 nga̱t'a̱ ngo nda̱ amingo̱na kjin kjindibáni kó ndi'ana jachó, kó jmíjínna ni xi tsjáa̱.”?
\v 7 Kó kui amingoo̱ bi ka̱tso̱o̱ nga tikón ngu̱i̱ya ndi'aa̱: “Ngata̱ ni'ínxtijínní, je íchjá an nga̱ntjo̱a̱na, kó ndína ko̱jo an je ndyi̱tsjayojoféjne̱, ka̱majín kjo̱stjíe̱n an nga ngo ni tsjáa.”
\v 8 Xiyájnú'un, nga kui nda̱a̱ nda tsi kjo̱stjíe̱njín nga tsja̱á ngo ni nga̱t'a̱ amingoo̱ ma, tsja̱arií nga̱t'a̱ 'niú ts'énmí'aá kó tsja̱arií ngayeje ni xi chjieén.
\v 9 Kó kuíni nga bi xianjnú'un: Chji̱a̱'ajnú, kó ko̱e̱'éjnú, tindyi̱séjnú, kó sa̱kójnú, ndokjo̱a̱jnú t'a ngo nga̱ntjo̱a̱, kó chjáx'ajnú.
\v 10 Nga̱t'a̱ ngayeje xta̱ xi ku̱i̱'a, ko̱e̱'eé, kó xi ko̱ngase, sa̱ko̱ó, kó xi ku̱i̱chji̱a̱ t'a ngo nga̱ntjo̱a̱, chjáx'aá.
\p
\v 11 ¿A tjín ngu̱i̱jinjnú ngo na̱'mi, xi tsi ndií ku̱i̱'aa̱ ngo pan, kó ngo ndi̱jo̱ tsja̱á? ¿Ko̱jo tsi ngo tji̱o̱ ku̱i̱'a kó ngo ye̱ tsja̱á?
\v 12 ¿Axa̱ tsi ngo chjo̱ kuí'aa̱ kó ngo cho̱ndáya tsja̱á?
\v 13 Nga̱t'a̱ nda tsi jún ndajínjnú xta̱, majnú boe'éjnúu̱ ngo ni xi nda ndíjnú, ¡akja̱'míra̱ nga Na̱'mijnú xi tikón ndi'ak'ajmi ján tsja̱ajiín A̱sién Ni̱xtjii̱n tsi tjín xi ku̱i̱'aa̱!
\s Bi ts'én tsíchji̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ ngo ndi'a xi ti kuii̱ tsakjanga
\r (Matioo̱ 12:22-30; Markoo̱ 3:20-27)
\p
\v 14 Kó ngo ndi̱ya nga Kjisoo̱ ts'én'boxié ngo a̱sién ni̱xtjin xindajín xi tjíjii̱n ngo nda̱ xi kamájín tsíchji̱a̱, kó nguije ts'axié kui a̱sién ni̱xtjin xindajiín, nda̱ xi majín chji̱a̱a̱, tsíchji̱a̱, kó xtaa̱ kijíndikoón kui nii̱.
\v 15 Tanga tjín xi bi katsó:
\p –Nga'niuú nda̱ nguito̱ko̱o̱ xindajín xi 'mí Belsebuu̱ xi ts'énkjién Kjisoo̱ nga 'boxié a̱sién ni̱xtjii̱n xindajín.
\p
\v 16 Kó kje̱'e xta̱ xi kamámejeén askot'ayákón Kjisoo̱, tsí'áa̱ ngo chi̱bo̱a̱a̱ ndi'ak'ajmii̱.
\v 17 Tanga Kjisoo̱ xi je be ni xi kats'énkjó kui jaá, bi katsoó:
\p –Ngayeje ngu̱i̱ndie nínga botixómá ngo nda̱ re tsi jó tjín ka̱ma nga skjánjo̱ xkjín, je s'i̱jña soboá, kó tsi xta̱ xi síndo ngo ndi'a tsi jó tjín ka̱ma, nguiti ka̱majiín k'uijñá ngase.
\v 18 Kó tsi xindajín tsakjanga yojoo̱, ¿kóts'en k'uijñá ngase ngu̱i̱ndie nínga botixómá? Nga̱t'a̱ jún ndyi̱'míjnú nga nga'niuú xindajín Belsebuu̱ ts'enkjién an nga 'boxié an xindajín.
\v 19 Nga̱t'a̱ tsi an tangat'anii̱ xindajín Belsebuu̱ nga 'boxié an xindajín, ¿kó xta̱jnú kjo̱a̱a̱ 'yání nga 'boxié kui? Kuíni nga, ti kuíni kui xtaa̱ xi ne ndi'amasienjnú ka̱ma.
\v 20 Nga̱t'a̱ tsi tangat'anii̱ nga'niuú Néná, nga 'boxié an a̱sién ni̱xtjii̱n xindajín, ja̱koxi̱ nga Néná je ko̱tíxomajnú.
\p
\v 21 Kji'a nga ngo nda̱ xi tjingá'niuú ko̱jo xi tjíndaa̱ yojoo̱ nga skja̱n xi ts'énkoón ndi'aa̱, jmíjín xi sa̱'ínjo̱ ni xi tjiín.
\v 22 Tanga kji'a nga ndibá ingo nda̱ xi tjín ngasee̱ nga'niú, kó tsi sa̱'iín, kjo̱a̱'áxiín ni xi ts'énkjién nga kján xi kamá'niátakón, kó ni xi sa̱ko̱ó sa̱'ínkabisón.
\p
\v 23 Xta̱ xi kjo̱a̱ndanajín tikón, kondra̱ tsa'a̱n tikón, kó xi ánjín kjo̱a̱'átikójo̱na ngo ni, ts'énbotitsojó.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ kui A̱sién ni̱xtjin xindajín xi foe'e'oyá nguiní
\r (Matioo̱ 12:43-45)
\p
\v 24 Kji'a nga ngo a̱sién ni̱xtjin xi ndajín fotjoo̱ ngo nda̱, kui a̱sién ni̱xtjii̱n ngu̱i̱ndie nínga kixí fotso'bá nga mongase ngu̱i̱ndie, kó nga sakójiín bi ts'én ts'énkjó: “Kjuin'oyá nguiñá an ndi'a nínga jatjo an.”
\v 25 Kó nguije fochó nguiní, je akatíchá kui ngu̱i̱ndiee̱ kó je kini'ánchoo̱n.
\v 26 Kós'e̱ fí kó 'bitíkó ngui yito a̱sién ni̱xtjin xi 'niú ndajín ngase ta bo̱a̱jiín kui, kó 'bos'ienjin nguinií kui nda̱a̱, kó ki̱a̱ 'bíndo, kó kui nda̱a̱ ch'o ngase ts'én 'bíjñá ta bo̱a̱jiín ngas'e̱.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ xta̱ xi ja̱koxi̱ nga achichí ra tsjaa̱
\p
\v 27 Tji̱e̱nga Kjisoo̱ katsó kui nii̱, ngo xta̱chjón xi jatjo ngu̱i̱jii̱n xta̱ kjiín askandáyá ma nga bi katsó:
\p –¡Achichí ra tsjaa̱ xta̱chjón xi ye'eé ko̱jo xi katsjaá chiki xi akaki ji!
\p
\v 28 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –¡Tasá tjón ma ra achichí ra tsjaa̱ xta̱ xi nt'ié eén Néná, kó ts'enkjátjosón ni xi tsó!
\s Bi ts'én tsíchji̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ xta̱ xi mejeén sku̱i̱e̱ ngo kjo̱a̱ndikón
\r (Matioo̱ 12:38-42; Markoo̱ 8:12)
\p
\v 29 Kó xta̱ kjiín kamátikót'aa̱ Kjisoo̱, kó kui íts'i̱yanii̱ nga bi katsoó:
\p –Ndajín xta̱ xi tjín kui ni̱xtjii̱n, nga̱t'a̱ ngo chi̱bo̱a̱ ndyi̱mí'á, tanga jmí chi̱bo̱a̱ ko̱e̱'éjiín, ta kuí tsi chi̱bo̱a̱a̱ nda̱ xi 'mí Jonaa̱.
\v 30 Nga̱t'a̱ xikó ts'én Jonaa̱ chi̱bo̱a̱ kamaá xta̱ xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdá Nínibe̱, ti bo̱a̱ ti ts'én chi̱bo̱a̱ ka̱maa̱ ndií nda̱ xi̱'ii̱n xta̱ xi tjín kui ni̱xtjii̱n.
\v 31 Kó na̱ reina̱ xi atíxomaa̱ nangui Sabaa̱ kjo̱stjíe̱n kondraa̱ kui xta̱ xi'bi̱ kó ti ko̱tíjeé, nga̱t'a̱ ngaskande nínga fet'aa̱ t'ananguii̱ kjindibáni nga tsint'ieé kjo̱a̱kjínkoón Salomoo̱, kó ngot'e̱ k'i̱e̱ tikónjo̱jnú ngo nda̱ xi nk'a ngase xaá ta bo̱a̱jiín Salomoo̱.
\v 32 Xta̱ xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdá Nínibe̱ kjo̱stjíe̱n ni̱xtjin nga si̱'anjeé kui xtaa̱, kó kuí xí sa̱'ínjeé kui xtaa̱, nga̱t'a̱ nga tsint'ié ni xi íni̱jmi Jonaa̱ kats'énk'oyá yojoo̱, kó ngot'e̱ 'ne̱ k'i̱e̱ tikónjo̱jnú ngo nda̱ xi nk'a ngase xaá ta bo̱a̱jiín Jonaa̱.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ ndi'ixoó yojoná
\r (Matioo̱ 5:15; 6:22-23)
\p
\v 33 Ngojín xta̱ xi ku̱i̱'ítí ngo ndi'ixó tsi̱'e̱ nga ngo nguindiee̱ ngo kojo̱ ku̱i̱'íjñá, ko̱jo tsi nguindiee̱ ngo koxa̱, a mí tsi tasá nínga 'bítíyá ndi'í xí ts'entsíjee̱n ku̱i̱'íjñá, tsi̱'e̱ nga sa̱'íntsijee̱n xta̱ xi k'o̱s'ien ngu̱i̱ya ndi'aa̱.
\v 34 Ndi'ixoó yojoná kuí xí ndyikón, kó kji'a nga nda ndyikin, ngayeje yojóo nga k'uieé ndi'í, tanga kji'a nga ndajín ndyikin, ko̱jo yojóo tikón jñó.
\v 35 Chíi̱n nga jñójín ka̱ma kui ndi'í xi tjiín.
\v 36 Jo̱o̱n, kuíni nga, tsi ngayeje yojóo tjiín ndi'í, kó tsi jmíjiín chií nínga jñó, ngayejee̱ nga k'uijñá 'na̱ 'na̱, xikó maá kji'a nga ngo ndi'ixó ts'entsíjen xo xo ndi'ií.
\s Kjisoo̱ bi ts'én yínguíta'in já fariseoo̱ ko̱jo já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱
\r (Matioo̱ 23:1-36; Markoo̱ 12:38-40; Rkaa̱ 20:45-47)
\p
\v 37 Kó nguije kamá nga tsíchji̱a̱ Kjisoo̱, ngo nda̱ fariseo̱ 'niú tsí'aá tsi̱'e̱ nga ko̱e̱je̱kjiniejo̱ ṉño̱ ndi'aa̱, kó nguije ts'as'ien Kjisoo̱, kis'ijñat'a yamíxa̱.
\v 38 Kós'e̱ nda̱ fariseoo̱ nga kamábe, ta bi ta kamaá nga Kjisoo̱ kats'énkjatjosónjín kjo̱a̱xcha̱á xta̱ xi xchaá nga aniéjónjín tsja nguindiee̱ nga skji̱ni̱e̱ ni chinie.
\v 39 Kós'e̱ Ndi̱a̱a̱, bi katsoó kui nda̱a̱:
\p –Jún já fariseo̱, ni'ántsjiejnú nga̱xto̱n ti̱bo̱a̱ ko̱jo boso̱jnú, tanga ngu̱i̱yaa̱ ini̱ma̱jnú tjikítsie maá ni xi kasakojnú tangat'anii̱ kjo̱a̱chejéjnú ko̱jo kjo̱a̱ndajínjnú.
\v 40 ¡Já kitikjo̱a̱! ¿A yajínjnú nga xi kats'énda nga̱xto̱n kui nii̱, ti kuíni xi kats'énda ngu̱i̱yaa̱ nga?
\v 41 Tanga te'éjnú chji̱e̱ ni xi tjíjii̱n ini̱ma̱jnú, kós'e̱ bo̱a̱ tsi ts'én nga tsjie ka̱ma ngayeje nii̱ nguindyi̱ko̱n Néná.
\p
\v 42 ¡Ni̱ma̱ xó jún já fariseo̱! Nga boe'éjnú jún ngo tjín xi tie nga úchaán xka̱ mentaa̱, xka̱ rudaa̱, ko̱jo ngayeje xka̱ xi maxchájnú, tanga ch'iáxki̱jínjnú kjo̱a̱kixi̱i̱ ko̱jo kjo̱a̱tjoó Néná. Chjiénga si̱'ánjnú kui nii̱, tanga ti chjiénga si̱'ánjnú ni xi ingoo̱ nga.
\p
\v 43 ¡Ni̱ma̱ xó jún já fariseo̱! Nga tjójnú kui yáxiríe̱ xi tjón síndo ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná, ko̱jo mejénjnú nga ndikón ts'én si̱'antindéjnú ndi̱tse̱e̱n.
\p
\v 44 ¡Ni̱ma̱ xó jún já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kiti, ko̱jo já fariseo̱, jókje̱n! Nga jún bo̱a̱ kónjnú xikó maá ngo nga̱tsjo xi tji'má, xi xtaa̱ ndyi̱tsjánié nga nde bejín.
\p
\v 45 Ngo nda̱ chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱, bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Mostro̱, kji'a nga bo̱a̱ t'íse ji, ngaskande ji̱n ch'o t'ísejne̱.
\p
\v 46 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¡Ni̱ma̱ xó jún ndatsa jún nga já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kiti! Nga̱t'a̱ xtaa̱ 'bíniéjnú ch'ia xi é xi kajiín, tanga jún nde ngo ndsa̱jnú ni'ántíyajínjnúu̱ nga bosíko̱jojnú.
\p
\v 47 ¡Ni̱ma̱ xó jún já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kiti, nga̱t'a̱ ni'ándajnúu̱ nga̱tsjo̱ó já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná kui xi ti kui xta̱ xi xchájnú kats'énkjiesón!
\v 48 Kuíni nga chistiko̱jnú ko̱jo nda kamájnú ni xi kats'én xta̱ xi xchájnú, nga̱t'a̱ ja̱koxi̱ nga kuí xí kats'énkjiesón já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná, kó jún kini'ándajnúu̱ nga̱tsjo̱ó.
\p
\v 49 Kuíni nga Néná bi katsó nga kats'énkjién kjo̱a̱kjínkoón: “An sanguiyajnú'un já chji̱ni̱e̱'e̱én ko̱jo já apostro̱, kó kui xtaa̱ tjín xi si̱'ank'ien, kó ti tjín xi ku̱i̱yotjinguií.”
\v 50 Tsi̱'e̱ nga Néná ku̱i̱'aa̱ xki̱ xta̱ xi síndo ngot'e̱ kjo̱a̱a̱ jín xi iskjitjón nga kini'ánk'ién ngayeje já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná ndeskande nga íts'i̱yanii̱ nga kats'énda kui nga̱sondiee̱,
\v 51 ndeskande jiín nga kini'ánk'ién Abee̱, ngaskande jiín nga kini'ánk'ién Sakaríaa̱, kui nda̱ xi kini'ánk'ién ngu̱i̱ndyioó t'a ṉcha̱n ndikoón ko̱jo na̱ngo̱xi̱i̱ Néná. Kuíni nga xiyájnú'un nga Néná ku̱i̱'aa̱ xki̱ xta̱ xi síndo ngot'e̱ kjo̱a̱a̱ nga kini'ánk'ién kui já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná.
\p
\v 52 ¡Ni̱ma̱ xó jún já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kiti! Nga̱t'a̱ jún kachje'éxínjnú yibii̱ kjo̱a̱kjínkoón, tanga ti nde jún ikitjas'i̱e̱njínjnú, kó xta̱ xi ts'as'ien katse'éndiejínjnúu̱ nga k'o̱s'ien.
\p
\v 53 Nguije katsó kui nii̱ Kjisoo̱, já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo já fariseoo̱ achichí kats'énxchán, s'e̱ íts'i̱yanii̱ nga kjín ni asíyaá tsi̱'e̱ nga kats'énxtií Kjisoo̱,
\v 54 íjñaá chja̱ya̱, tsi̱'e̱ nga tsi ta'a ngo ni xi ndajín kji'i ku̱i̱chji̱a̱ tsi̱'e̱ nga ko̱ónguíta'in.
\c 12
\s Bi ts'én tsíchji̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱jókje̱e̱n
\p
\v 1 Tji̱e̱nga achichí kjín mi̱ xta̱ kamátikót'aa̱ Kjisoo̱ xi ngaskande katsjánié ma xkjín, Kjisoo̱ íts'i̱yanii̱ nga tjón bi katsoó xta̱ tsi̱'e̱:
\p –Chónjnú yojojnú kjo̱a̱a̱ nisaa̱n nda̱'yo̱ paa̱n já fariseoo̱, nga̱t'a̱ kuí nii̱ xi kjo̱a̱jókje̱e̱n.
\v 2 Nga̱t'a̱ jmíjín ni xi tji'má, xi xcha̱jín mí nii̱ bo̱a̱, ti nde jmíjín ni xi tikón'má xi xcha̱jín.
\v 3 Kó kuíni nga, ngayeje ni xi je kandokjo̱a̱jnú nínga jñoó, ko̱nda'yá nínga tsijee̱n, kó ni xi kandokjo̱a̱jnú ngu̱i̱ya'maa̱, ngaskande nk'aa̱ ngo ndi'a 'niú ko̱ndókjo̱a̱.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ 'yá xi ko̱ndoko̱nní
\r (Matioo̱ 10:26-31)
\p
\v 4 Ja̱ kuíni nga bi xianjnú'un já amingo̱, nga ngata̱ ndakonjín majnú xi ts'enk'ién yojoná, s'e̱ nguiti jmí ni ts'énjín nguijee̱.
\v 5 K'i̱e̱ kokojnú'un 'yání xi ka̱ma ko̱ndoko̱njnú: Tinda̱konjnú kui xi nguije ja'áxínná kui kjo̱a̱mindyioo̱n, tjiín nga'niú nga ka̱maa̱ sa̱'ínkjíná ndo̱bo̱a̱ ṉk'i̱e̱e̱n. Jo̱o̱n, kuí xi'ba̱ xi tinda̱konjnú.
\p
\v 6 ¿A ku̱i̱e̱je̱njiín jó ndí to̱n ún ndí ni̱sie? Kó nde ngojín kui ni̱siee̱ xi kichíyá nguindyi̱ko̱n Néná.
\v 7 Nga̱t'a̱ ngaskande nga ngo nga ngo tsja̱ xi tjiín tokó tjixki̱. Ja̱ kuíni ngata̱ ndakonjín majnú, nga̱t'a̱ chjí ngasenii̱ jún ta bo̱a̱jiín kjín ni̱sie.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ xta̱ xi ko̱tso̱ya nga ki̱a̱ tjimátji̱nguii̱
\r (Matioo̱ 10:32-33; 12:32; 10:19-20)
\p
\v 8 Xiyájnú'un nga ngayeje xta̱ xi ko̱tso̱ya nguindyi̱ko̱n xtaa̱ nga bena, ti bo̱a̱ ti ts'én ndií nda̱ xi̱'ii̱n ko̱tso̱ya nga be kui nguindyi̱ko̱n ndítsjiee̱ Néná.
\v 9 Tanga xi ko̱tso̱ya nguindyi̱ko̱n xtaa̱ nga bejínna, ti bo̱a̱ ti ts'én xiyá an nga bejín an kui nguindyi̱ko̱n ndítsjiee̱ Néná.
\p
\v 10 Ngayeje xta̱ xi ch'o ka̱tso̱o̱ ndií nda̱ xi̱'ii̱n, si̱'anjetakoón, tanga xi ch'o ka̱tso̱ kondraa̱ A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná, si̱'anjetakónjiín.
\p
\v 11 Kó kji'a nga konguínjo̱jnú ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná, ko̱jo tsi nguindyi̱ko̱n ne ndi'amasien, ko̱jo tsi nguindyi̱ko̱n xta̱xá, ngata̱ nda̱jín majnú kjo̱a̱a̱ ni xi ko̱ndókjo̱a̱jnú, ko̱jo tsi ni xi k'uinjnú,
\v 12 nga̱t'a̱ A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná ko̱kóyajnú ti kuii̱ chi̱bo̱a̱ ni xi k'uinjnú jún.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín nda̱ cho̱n chinii̱
\p
\v 13 S'e̱ ngo nda̱ jatjojin ngu̱i̱jii̱n xta̱ kjiín xi bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Mostro̱ bo̱a̱ t'íi̱n ṉts'ié an nga ko̱kjángá kó nga tsja̱ana ni xi tsoboána xi kis'iee̱ na̱'mina.
\p
\v 14 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Ji nda̱, ¿'yá xi katsjána xá nga ne ndi'amasien an ko̱jo nga tsi an xi kokjangájnú'un nijnú?
\p
\v 15 Kós'e̱ bi katsó ngase:
\p –Tsitsíjenjnú, kó chónjnúu̱ yojojnú kjo̱a̱a̱ ngayeje kjo̱a̱xki̱'á to̱n, nga̱t'a̱ kui kjo̱a̱mindyioo̱n xtaa̱ jmí tsi tsi̱'e̱ nga kjín ni k'uieé nga síndo.
\p
\v 16 S'e̱ katsáyá kui énkjín xi bi tsoó:
\p –Ngo nda̱ cho̱n kis'ijñaa̱ ngo t'anangui xi achichí ni katsjá.
\v 17 Kó kui nda̱ cho̱o̱n bi ts'én kats'énkjó: “¿Mí xi sa̱'in an, nga̱t'a̱ jmíjínna nínga kjoa'atjó an ngayeje ni xi je kamáxchána?”
\v 18 Kó bi katsó kui nda̱a̱: “Kuí nii̱ xi sa̱'in an: sa̱'inkixóndó an ndi'a nínga foa'atjó an ni xi maxchána, kó ndi'a xi yi'i ngase xi sa̱'inda an, ki̱a̱ ka̱maa̱ nga ki̱a̱ kjoa'atjó an ni xi ka̱maxchána ko̱jo ni xi tjínna,
\v 19 s'e̱ nguijee̱ bi xiáa̱n yojona: Ji nda̱, achichí ni je tikóntjoó, kó kjín nó kjo̱chíkjo̱a̱a̱, ti'inkja'yé 'ne̱, chini̱, t'i̱, kó tsjats'én tindyin.”
\v 20 Tanga Néná bi katsoó: “Chini, a yejín nga kui ni̱xtji̱e̱e̱n ko̱ye ji, kó ni xi je kachje'étjé, ¿'yá xi tsi̱'e̱ ka̱ma?”
\v 21 Bo̱a̱ máa kui xta̱ xi tsie kjo̱a̱cho̱n 'bitíkoó yojoo̱, tanga achichí ni̱ma̱ síndo nguindyi̱ko̱n Néná.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nga Néná koo̱n ndií
\r (Matioo̱ 6:25-34)
\p
\v 22 S'e̱ jaskan Kjisoo̱ bi katsoó xta̱ tsi̱'e̱:
\p –Kuíni nga bi xianjnú'un: Ngata̱ nda̱jín majnú kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱mindyionjnú, kjo̱a̱a̱ mí ni xi xi̱ni̱e̱jnú, ko̱jo kjo̱a̱a̱ yojojnú ko̱jo kjo̱a̱a̱ ṉjño xi xcha̱jajnú.
\v 23 Nga̱t'a̱ kjo̱a̱mindyioo̱n chjí ngasenii̱ ta bo̱a̱jiín ni chiniee̱, kó yojoná chjí ngasenii̱ ta bo̱a̱jiín ṉjño xi chajaá.
\v 24 Tsitsíjen chi̱bo̱a̱yajnúu̱ ni̱siee̱ nga jmí ni 'bítji̱e̱jín, jmí ni maxchájiín, ti nde jmíjiín nínga foa'átjó ni xi kjinie, kó Néná tsjaá ni xi kjinie. ¿Kó a chjíjín ngasenii̱ jún ta bo̱a̱jiín ni̱siee̱?
\v 25 ¿'Yání jún xi ka̱maa̱ nga masien metro̱ sa̱'ínk'a ngase yojoo̱ tangat'anii̱ nga 'niú nda̱ ka̱maa̱?
\v 26 Ja̱ tsi majínjnú ni'ánjnú ngo ni xi chichí, ¿mí kjo̱a̱a̱ nga nda̱ kjimajnú kjo̱a̱a̱ ni xi ngasee̱?
\p
\v 27 Tsitsíjen chi̱bo̱a̱yajnúu̱ naxó xi tjín ngu̱i̱jin k'ijñaá, kóts'en kjimaxchá, kó ts'énxájín ti nde jmí ṉjño kjóyajín, tanga xiyájnú'un nga nde nda̱ re Salomoo̱, nda tsi tsie kjo̱a̱je kis'iee̱, kamájiín tsajá ngo ṉjño xikoó xi boajá naxoó.
\v 28 Kó tsi kui k'ijñá xi ngot'e̱ tikón ngu̱i̱jin k'ijñaá kó ndyiojón ngo ngu̱i̱yaa̱ ngo orjno̱ je kití, bo̱a̱ ts'én ts'énkajá ṉjño Néná, ¿ja̱ kókji'i ngase ni xi sa̱'ín Néná kjo̱a̱a̱ jún? ¡Ánní nga tá chiboa s'ijinjnú!
\v 29 Kó kuíni nga ngata̱ ndasenjín mindyionjnú nga ku̱i̱ndyi̱sejnú mí ni xi xi̱ni̱e̱jnú, ko̱jo mí ni xi s'i̱o̱jnú.
\v 30 Nga̱t'a̱ ngayeje kui nii̱ xi mongase xtaa̱ kui nga̱sondiee̱, tanga jún, tikónjnú ngo Na̱'mi xi je be mí ni xi chjiénjnú.
\v 31 Tanga tasá tindyi̱séjnú kjo̱a̱botíxomaa̱ Néná, kó ngayeje kui nii̱ ta s'i̱sónrií nga sa̱kójnú.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱cho̱o̱n ndi'ak'ajmii̱
\r (Matioo̱ 6:19-21)
\p
\v 32 Ngata̱ ndakonjín majnú, jún ndí cho̱tsa̱nga̱ xi tsa'a̱n xi chiboa majnú, nga̱t'a̱ Na̱'mijnú, tangat'aa̱ kjo̱a̱ndaa̱, je bo̱a̱ katsó nga tsja̱ajnú ngu̱i̱ndie nínga botixómá.
\v 33 Tatíñájnú ngayeje ni xi tjínjnú, kó too̱n to̱nchji̱e̱ ti'ánjnú nga ko̱e̱'éjnúu̱ xta̱ xi chjieén, ti'andajnú stsa xi ka̱maxchájín, kó chja̱'átjójnú ndi'ak'ajmi ján kjo̱a̱cho̱n xi kju̱i̱e̱jín, nínga chejeé kjo̱chójín, ko̱jo nínga xobií ka̱majiín sa̱'ínkjié.
\v 34 Nga̱t'a̱ nínga tikón kjo̱a̱cho̱njnú, ti ki̱a̱ k'uijñá ini̱ma̱jnú nga.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ ngo moso̱ xi nda kondaa̱
\p
\v 35 T'íjñandajnú yojojnú, kó t'ítí síkijíjnú ndi'íjnú,
\v 36 kó jún bo̱a̱ ti ti'ánjnú xikoó moso̱ xi koyaa̱ ndi̱a̱ xi tsi̱'e̱ xaá nga kjoe'e tsi ngo ndi'ibixan kijí, nga sa̱'ínkjanie nga̱ntjo̱a̱, kó kui mosoo̱ tatra skjíx'á.
\v 37 Achichí ra tsjaa̱ moso̱ xi kji'iféjín nga kjo̱chó ndi̱a̱a̱, ja̱koxi̱ nga ti kui ndi̱a̱a̱ sa̱'ínk'ijñát'a yamíxa̱ kó ti kuii̱ sa̱'ínseén.
\v 38 Kó nda tsi masien ni̱xtji̱e̱n ko̱jo nda tsi ndibá'ásie̱én kjo̱e̱'e, kó sku̱i̱e̱ nga mosoo̱ kji'iféjín, achichí ra tsjaa̱ kui mosoo̱.
\v 39 Tanga ngatamakjínjnú kui nii̱: Tsi nda̱ xi tsi̱'e̱ ndi'aa̱ sku̱i̱e̱ mí chi̱bo̱a̱ nga kjo̱chó chejeé ndi'aa̱, ja̱koxi̱ nga nde kjóféjín, kó nde tsja̱ndiéjín raa̱ nga k'o̱s'ien chejeé tsobo̱a̱.
\v 40 Ja̱ kuíni jún, chjiénga ku̱i̱ndyiondajnú, nga̱t'a̱ nde xcha̱jínjnú, mí chi̱bo̱a̱ nga kjo̱e̱'e ndií nda̱ xi̱'ii̱n.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ moso̱ xi majín 'niátakoón
\r (Matioo̱ 24:43-51)
\p
\v 41 S'e̱ bi katsó Peé:
\p –Ndi̱a̱, ¿A ji̱n xi kini'ínkakínjne̱ kui énkjiín, axa̱ ngayeje xtaa̱ boá?
\p
\v 42 Kó Ndi̱a̱a̱ bi katsó:
\p –¿'Yá moso̱ xi kixi̱ ko̱jo xi 'niátakón xi ka̱maa̱ si̱'ankjatjosón, kji'a nga ndi̱a̱a̱ sa̱'ínkonda ndi'aa̱ tsi̱'e̱ nga chi̱bo̱a̱a̱ ma tsja̱á ni chinie xtaa̱?
\v 43 Achichí ra tsjaa̱ nda̱ moso̱ xi nga kjo̱e̱'e ndi̱a̱ tsi̱'e̱ tjíts'én xá xi katse'eé.
\v 44 Ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un nga kui mosoo̱ kuí xí si̱'ankonda ngayeje ni xi tjiín ndi̱a̱a̱.
\v 45 Tanga tsi kui mosoo̱ bi ts'én sa̱'ínkjó ini̱ma̱a̱: “K'o̱ndíyarií ndi̱a̱na nga kjo̱e̱'e”, kó ku̱i̱'ítsi̱yanii̱ nga ko̱'on moso̱ xi ngasee̱ xi xi̱'ii̱n ko̱jo xi ínchjiín, kó skji̱ni̱e̱ ko̱jo k'uí, kó ka̱ma ch'i̱,
\v 46 kó ni̱xtjin ko̱jo chi̱bo̱a̱ nga skoyájín kui mosoo̱ nga kjo̱chó ndi̱a̱a̱, kó nga sku̱i̱e̱ kui nii̱, ndi̱a̱a̱ achichí ko̱'on kui mosoo̱, kó ki̱a̱ nínga síndo xta̱ xi ma'niátakónjiín sa̱nguíya.
\p
\v 47 Kui moso̱ xi je be mí ni xi mejeén ndi̱a̱a̱, kó kis'ijñandajín, ti nde kats'énjín ni xi mejeén ndi̱a̱a̱, achichí kjín ń'niú kjoaá.
\v 48 Tanga kui moso̱ xi bejín mí ni xi mejeén ndi̱a̱a̱, kó kats'én ni xi be nga kjoánií, chiboa tsi ń'niú kjoaá. Nga̱t'a̱ ngayeje xi tsie katse'eé, tsie xki̱ chji̱a̱'aa̱, kó xi tsie kini'án'niátakón, tsie ngase xki̱ chji̱a̱'aa̱ nga.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga tangat'anii̱ kui nga ko̱kjanga xtaa̱
\r (Matioo̱ 10:34-36)
\p
\v 49 Jé'e̱k'itíngá an kui nga̱sondiee̱, ¡kó achichí mejénna nga je ku̱i̱tinga!
\v 50 Tanga tjón ma ra ngo kjo̱a̱ni̱ma̱ xi 'niú kjo̱a̱'ajin an, ¡kó achichí nda̱ kjimana ngaskande nga kjo̱tjosón!
\v 51 ¿A ndyi̱ni'ánkjójnú nga kjo̱a̱xió jé'e̱jóo̱ kui t'ananguii̱? Xiyájnú'un nga jmí, jé'e̱kakjangá an.
\v 52 Nga̱t'a̱ ngot'e̱ ku̱i̱'ítsi̱yanii̱ nga nínga síndo ún xta̱ ngo ndi'a, ko̱kjanga, ján ka̱ma xi kondra̱ k'uíndonii̱ xi ngui joó, kó xi joó kondra̱ k'uíndonii̱ xi ngui jaán.
\v 53 Na̱'mii̱ kondra̱ ka̱maa̱ ndií, kó ndií kondra̱ ka̱maa̱ na̱'mii̱, na̱aa̱ kondra̱ ka̱maa̱ ndí chjo̱ón, kó ndí chjo̱ón kondra̱ ka̱maa̱ na̱aa̱, ṉchi'yaá kondra̱ ka̱maa̱ kja̱ndaa̱, kó kja̱ndaa̱ kondra̱ ka̱maa̱ ṉchi'yaá.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ kóts'en nga yajín kui ni̱xtjii̱n
\r (Matioo̱ 16:1-4; Markoo̱ 8:11-13)
\p
\v 54 Bi katsoó Kjisoo̱ xta̱ kjiín nga:
\p –Kji'a nga yajnú ṉdi̱ xi ndibání nínga 'botjé ts'ueé, tji̱e̱nmá bi 'míjnú: Stsé ko̱a̱'a, kó bo̱a̱ ma.
\v 55 Kó nga foa'a tjo̱ xi ndibání xtji̱e̱e̱n na̱nguii̱, bi 'míjnú: Sibé ka̱ma, kó bo̱a̱ ma.
\v 56 ¡Xta̱ jókje̱n! ¿Ánní nga yajnú nga nda, axa̱ ndajín ka̱ma ni̱xtjii̱n nga tsitsíjenjnúu̱ kókji'i nk'a ján ko̱jo t'ananguii̱, kó ánní nga makjínjínjnú kui ni̱xtjin xi'bi̱?
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ tsi̱'e̱ nga tsá si̱'andajinjnú kjo̱a̱xtijnú
\r (Matioo̱ 5:25-26)
\p
\v 57 ¿Ánní nga ti júnjín xi bo̱a̱ 'míjnú mí ni xi kixi̱ kó mí ni xi kixi̱jín?
\v 58 Tsi tjín xi ko̱tíjétá'iín kó tsi nguindyi̱ko̱n jáxaá k'uínje̱, ti'in ji ngo kjo̱a̱'niú nga t'índeje̱ kui nda̱a̱ nguindiee̱ nga kjóchojnú nínga tikón ne ndi'amasiee̱n, nga̱t'a̱ tsi k'uíndajínjnú nguindiee̱, ne ndi'amasiee̱n sa̱'ínk'as'iee̱n ji ngo nda̱jun xi kjo̱joo̱ ndo̱bo̱a̱ya.
\v 59 Kó xiyaá nga kjo̱tjejín ji ngaskande nga ik'íchjí ji ngayeje to̱n xi tjitjiée̱n.
\c 13
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nga a sa̱'ínk'oyá ini̱ma̱a̱ xtaa̱, axa̱ xcha̱ja
\p
\v 1 Ti kuii̱ ni̱xtjin ki̱a̱a̱ tjín já xi katsáyaá Kjisoo̱ nga nda̱ xtitjón xi chji̱a̱ni Roma̱ xi 'mí Pilatoo̱, kjín xó ma xta̱ xi chji̱a̱ni nangui Galilea̱ xi kats'énk'ién, kó jiín ki̱a̱ xó kats'énk'ájii̱n cho̱ xi kats'énk'ién nga kats'énk'as'ien kjo̱a̱tjó.
\v 2 Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿A berií takónjnú nga kui xta̱ Galilea̱ xi bo̱a̱ kamaá, jesón kjo̱a̱a̱ nga 'niú kis'ie ngasee̱ jé ta bo̱a̱jiín ngayeje xta̱ Galilea̱ xi ngasee̱?
\v 3 Xiyájnú'un nga jmí, tanga tsi si̱'ank'oyájínjnú yojojnú tsi̱'e̱ nga si̱'ankjatjosónjnúu̱ Néná, ti bo̱a̱ ti ts'én ko̱yajnú ngayejejnú.
\v 4 ¿Axa̱ a berií takónjnú nga xta̱ xi tji'ún ján xi jesón nga ts'ákanieé tarié ki̱a̱ Siloe̱ nga tsie ngase jé kis'iee̱ ta bo̱a̱jiín ngayeje xta̱ xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdá Jerusale̱n?
\v 5 Xiyájnú'un nga jmí, tanga tsi si̱'ank'oyájínjnú yojojnú tsi̱'e̱ nga si̱'ankjatjosónjnúu̱ Néná, ti bo̱a̱ ti ts'én ko̱yajnú ngayejejnú.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín yá igo̱ xi jmí to boajájiín
\p
\v 6 S'e̱ katsáyá Kjisoo̱ kui énkjiín:
\p –Ngo nda̱ kis'ijñaa̱ ngo yá igo̱ ngu̱i̱jin nínga 'bítji̱e̱ tostsi̱je̱é, kó kijíkatsijee̱n tsi ta'a yajaá igo̱, tanga nde ngo kasakojiín.
\v 7 Kó bi katsoó nda̱ xi ts'énkonda kui ngu̱i̱ndiee̱: “Je ján nónií nga foé'ekatsijée̱n kui yaá tsi ta'a nga yajaá igo̱, tanga nde kji̱e̱ ngo ndi̱ya sakóna too̱, kó kuíni nga tasá tiché ji, ¿mítsja nga t'anangui ts'én'bix'i̱a̱n?”
\v 8 S'e̱ kui nda̱ xi konda kui ngu̱i̱ndiee̱ bi katsó: “Ji Ndi̱a̱, ngat'íjñá ra kui noó, ngaskande nga kuindyiakaxóo̱ t'ananguii̱, kó ku̱i̱ndyiámáraa̱ abono̱.
\v 9 Kó tsi tsja̱a to, ngat'íjñá, tanga tsi jmí to tsja̱ajín, ka̱ma ngatichá nguijee̱.”
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ngo xta̱chjón nga ni̱xtjin ndikón
\p
\v 10 Ngo ni̱xtjin ndikón Kjisoo̱ ts'énbokoyá ngu̱i̱ya ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná,
\v 11 kó ki̱a̱ kis'ijña ngo xta̱chjón xi tji'ún ján nónií nga kis'ijñajii̱n ngo a̱sién ni̱xtjin xi ndajín xi katsjaá ngo chi'in, kó ta kistso'bá ṉña, kó nde kamájín kis'ijñakixi̱.
\v 12 Nga kamábe Kjisoo̱, tsíchji̱a̱a̱ kó bi katsó:
\p –Xta̱chjo̱ón, je íjñandeé chi'íi̱n.
\p
\v 13 Kó Kjisoo̱ íjñasoón tsja kui xta̱chjo̱ón, kó tji̱e̱nmá kis'ijñakixi̱, kó kui xta̱chjo̱ón íts'i̱yanii̱ nga katsjaá kjo̱a̱je Néná.
\v 14 Tanga nda̱ nguito̱ko̱o̱ ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná, kats'énxchán nga̱t'a̱ Kjisoo̱ kats'éndaya nga ni̱xtjin ndikón, kó bi katsoó xtaa̱:
\p –Jun ni̱xtjin tjiín xomanaa̱ nga ma ni'ánxá, s'e̱ ngo ni̱xtjin nga ni'ánkja'yá. Jún chjiénga ni̱xtjin nga ni'ánxá nga kji̱ndi̱bájnú nga ka̱mandayajnú, jmí tsi nga ni̱xtjin nga ni'ánkja'yá.
\p
\v 15 S'e̱ Ndi̱a̱a̱ bi katsó:
\p –Xta̱ jókje̱n, ¿a 'naxiéjínjnú ngu̱i̱ndie nínga síndo cho̱yojojnú ko̱jo bórrójnú tsi̱'e̱ nga ko̱e̱je̱k'i ndójoa nga ni̱xtjin ndikón?
\v 16 Kó kui xta̱chjo̱ón xi xta̱ tji̱e̱e̱ Abraa̱m, kui xi xindajín Satanaa̱ tji'ún ján nónií nga tjitá'niuú nga kats'én'oón, ¿a kamájín kachjándó nga s'i̱jñandé nga ni̱xtjin ndikón?
\p
\v 17 Nga katsó kui nii̱ Kjisoo̱, achichí soboá kamaá xta̱ xi kondraa̱, tanga ngayeje xta̱ na̱xi̱ńdaá achichí tsja kamaá kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱je xi kats'én Kjisoo̱.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ énkjiín xojmaá mostasaa̱
\r (Matioo̱ 13:31-32; Markoo̱ 4:30-32)
\p
\v 18 Kó Kjisoo̱ bi katsó nga:
\p –¿Mí ni xi k'uijñá chi̱bo̱a̱yajnú'un nínga botixómá Néná, kó mí ni xi sa̱'inkakíi̱n?
\v 19 Xikó maá ngo ndí xojmaá mostasa̱ xi ngo nda̱ iskjíbé kó ítji̱e̱ ngu̱i̱jin jnoo̱, kó kamáxchá, kó kamáje kó ni̱sie xi tjín nk'a ján ki̱a̱ índo ndo̱bo̱a̱a̱ tjiaa̱ yaá.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín nisan xi mindyiakátjo̱ paa̱n
\r (Matioo̱ 13:33)
\p
\v 20 Kó ti bi ti katsó nguiní:
\p –¿Mí ni xi ka̱ma k'uijñá chi̱bo̱a̱yajnú'un, nínga botíxomaa̱ Néná?
\v 21 Xikó maá nisan xi mindyiaa̱ nda̱'yo̱ paa̱n, xi ján chi̱bo̱a̱ iskjíbé ngo xta̱chjón s'e̱ ki̱a̱ indyiaá ndso̱ko̱a̱n ṉño̱o̱ ngaskande nga kaxongatjo̱ ngayejee̱.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nga̱ntjo̱a̱ xkjoó
\r (Matioo̱ 7:13-14,21-23)
\p
\v 22 Kó Kjisoo̱ kijí ngayeje na̱xi̱ńdá, ko̱jo nangui xi̱xi̱ nga akóyá eén Néná, kó nga kijí na̱xi̱ńdá Jerusale̱n.
\v 23 Ngo xi bi katsoó:
\p –Ndi̱a̱, ¿a chiboa tsi ma xi fotjo'aa̱?
\p Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p
\v 24 –Ti̱'ánjnú ngo kjo̱a̱'niú nga ku̱i̱tjás'i̱e̱njnú nga̱ntjo̱a̱ xkjoó, nga̱t'a̱ xiyájnú'un nga achichí ma xta̱ xi ka̱mamejeén k'o̱s'ien, kó ka̱majiín.
\v 25 Nguije jastjíe̱n ndi̱a̱a̱ ndi'aa̱ kó nguije ku̱i̱'íchjá nga̱ntjo̱a̱a̱, kó nguije tindyiajnú ndi̱tsen ján nga si̱'ankjaniéjnú nga̱ntjo̱a̱a̱ nga bi k'uinjnú: “Ndi̱a̱, Ndi̱a̱, chjáx'ejne̱”, kó nga ku̱i̱chji̱a̱ kui, bi ka̱tso̱jnú: “Bejín an ñá kjindibájnú jún.”
\v 26 Kós'e̱ jún bi k'uinjnúu̱: “Nguindyikin ji nga kichinie ko̱jo nga ki'yójne̱, kó nínga síndo ndi̱tse̱njne̱ akakayé ji.”
\v 27 Kó kuí bi ka̱tso̱jnú: “Bejín an ñá kjindibájnú, tixión boa'ájnú'un, nga̱t'a̱ xta̱ xi ndajín boá jún.”
\v 28 Ki̱a̱ xcha'ájnú ko̱jo ki̱a̱ xi̱ni̱e̱yajnú ṉ'niujnú, kji'a nga xcha̱jnú Abraa̱m, Isaa̱, Jako̱b ko̱jo ngayeje já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná nga síndo nínga botixómá Néná, kó jún ndi̱tsen ku̱i̱ndyionjnú.
\v 29 Kó nga nijún tji̱ngu̱i̱i̱ nga̱sondiee̱ nga kji̱ndi̱báni xtaa̱, kó k'uíndot'a yamíxaa̱ nínga botixómá Néná.
\v 30 Kó nga ki̱a̱a̱, xta̱ xi kju̱i̱e̱t'aa̱ kui xi tjón ka̱ma, kó xi tjoón kui xi kju̱i̱e̱t'a ka̱ma.
\s Bi ts'én kamándasee̱n Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ xta̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n
\r (Matioo̱ 23:37-39)
\p
\v 31 Ti kuii̱ chi̱bo̱a̱ jachó já fariseoo̱ xi bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Tja̱tje ji Kjiso̱, xín t'en ji nga̱t'a̱ Erodee̱ mejeén sa̱'ínk'ieén.
\p
\v 32 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –Tanguínjnú kó bi t'ínjnúu̱ kui xaṉñaá: “Nga k'oxié an xindajín xi tjíjii̱n xtaa̱, kó sa̱'indaya an ngot'e̱ ko̱jo ndyiojón, kó xi ma ján ni̱xtjin ka̱ma ni xi sa̱'in an.”
\v 33 Tanga chjiénga ngot'e̱ ko̱jo ndyiojón, ko̱jo nguii̱ kjuin rá an ndi̱yana ngaskande nga kjócho an na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, nga̱t'a̱ ka̱majín tsi xín nangui ko̱ya ngo nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná.
\p
\v 34 ¡Jún xta̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, jún xta̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, xi ni'ánk'iénjnú já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná kó ndi̱jo̱ foyájnú xta̱ xi nanguiyajnú! ¡Kótjín ndi̱ya kamámejénna itikojnú'un, xikó ts'én 'bitíkó ndií xa̱nda̱ na̱a nguindie nga̱a̱, kó kamámejénjínjnú!
\v 35 Ngot'e̱ 'ne̱, ngu̱i̱ndiejnú k'uijñá masien, kó xiyaá nga nguiti xche̱jínní, ngaskande nga kjo̱chó ni̱xtjin nga bi k'uinjnú: “Ngatama chikonñé xi ndibání ngajoo̱ Ndi̱a̱ná.”
\c 14
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ngo nda̱ xi ma ske yojoo̱
\p
\v 1 Kó ngo ni̱xtjin ndikón, Kjisoo̱ kijíkjinie ṉño̱ ndi'aa̱ ngo nda̱ xi tjiín xá, xi nda̱ fariseo̱, kó já fariseo̱ xi ngasee̱ askotsijen ndá ndaá ni xi tjíts'én Kjisoo̱.
\v 2 Kó ngo nda̱ xi ske yojoo̱ kis'ijña nguindyi̱ko̱n kui.
\v 3 Kó Kjisoo̱ bi katsoó já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo já fariseoo̱:
\p ¿A tsjandié kjo̱a̱kitii̱ nga ka̱ma, axa̱ ka̱majín si̱'andayá ngo xi oo̱n nga ni̱xtjin ndikón?
\p
\v 4 Xió kis'iṉdo kui jaá, kó Kjisoo̱ kats'éndaya nda̱ xi oo̱n, s'e̱ kats'énkjí.
\v 5 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –Tsi ngo ndíjnú ko̱jo tsi cho̱yojojnú k'o̱kayá ngo ndańch'i, ¿a mí tsi ti kji'a ko̱'na̱xiéjnú nda tsi ni̱xtjin ndikón?
\p
\v 6 Kó nde jmíjín xi kamákón nga tsíchji̱a̱.
\s Bi ts'én tsíchji̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ xta̱ xi fí ngo ndi'ibixan
\p
\v 7 Kjisoo̱ kamábe kóts'en xtaa̱ foa'ájin yáxiríe̱ xi tjón síndo t'a yamíxaa̱, kó bi katsoó nga íni̱jmi̱í kui énkjiín:
\p
\v 8 –Kji'a nga tjín ka'a xta̱ xi ko̱tso̱yaa̱ tsi̱'e̱ nga k'uín ji ngo ndi'ibixan, ngata̱ jijín tjón mindyin ji ngu̱i̱ndie xi tjoón, nga̱t'a̱ tsi kjo̱chó ngo xi ndikón ngase ta bo̱a̱jiín ji,
\v 9 kó tsi kjo̱chó xi katsáyaá kui s'ueé kó bi ka̱tso̱o̱: “Te'éndiée̱ nga k'uijñá kui ngu̱i̱ndiee̱ kui xi'bi̱”, kó achichí soboá ka̱maa̱ nga ku̱i̱ndyin ji ngu̱i̱ndie xi fet'aa̱.
\v 10 Tasá kji'a nga tjín xi ko̱tso̱yaa̱ tsi̱'e̱ nga k'uín ji ngo ndi'ibixan, t'en ji, kó ngaskande ngu̱i̱ndie nínga fet'aa̱ tindyin, tsi̱'e̱ nga, nga sku̱i̱e̱e̱ xi tsi̱'e̱ s'ueé, bi ka̱tso̱o̱: “Nda̱ amingo̱, ja̱bí'i̱n tasá k'i̱e̱ tindyin nínga tikón kui ngu̱i̱ndie xi tjón xi'bi̱”, kó kji'a boá nga k'uieé kjo̱a̱je nguindyi̱ko̱n xta̱ xi nijan síndojoo̱ t'a yamíxaa̱.
\v 11 Nga̱t'a̱ ta̱'yaní xi je k'o̱xié yojoo̱, ni̱ma̱kjo̱a̱ si̱'anjo̱, kó xi ni̱ma̱kjo̱a̱ k'o̱xié yojoo̱, kuí xí je ko̱'na̱xié.
\p
\v 12 Kjisoo̱ ti bi ti katsoó nda̱ xi katsáyaá s'ué xi kats'én:
\p –Kji'a nga si̱'in ji ngo s'ué ko̱jo tsi ni chinie ko̱e̱'ée̱ xtaa̱, ngata̱ 'míyejíi̱n já amingoo̱, ko̱jo já ṉts'ie, ko̱jo xingu̱i̱, ko̱jo xta̱ t'a ndi'áa xi cho̱o̱n, nga̱t'a̱ kui xtaa̱ ko̱tso̱ya nguinií ni xi sa̱'ín kó tsja̱a'óyá nguinií ni xi tiboe'ée̱.
\v 13 Tasá kji'a nga ngo s'ué si̱'in, t'íyée̱ xta̱ ni̱ma̱a̱, xta̱ xi ni̱ma̱ tsja, xta̱ xi majín fí, ko̱jo xta̱ xi ti̱ka̱,
\v 14 kó achichí tsja ngatamaa̱, nga̱t'a̱ kui xtaa̱ ka̱majiín ku̱i̱'íchjií, tanga kji'a boá nga ka̱machjií kji'a nga kjo̱a̱'á'yaá xta̱ xi kixii̱.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín nga chinie ṉño̱ nga jñoó
\p
\v 15 Nga tsint'ié kui nii̱, ngo nda̱ xi tikónt'ajo̱ yamíxa̱ Kjisoo̱, bi katsó:
\p –Achichí ra tsjaa̱ xi skji̱ni̱e̱ ni chinie nga ko̱tíxoma Néná.
\p
\v 16 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó kui nda̱a̱:
\p –Ngo nda̱ kats'énda ni chinie nga jñoó, kó achichí xta̱ katsáyaá.
\v 17 Kó nga jachó chi̱bo̱a̱ nga xi̱ni̱e̱ kui nii̱, katsanguiya nda̱ mosoo̱ nga bi ka̱tso̱o̱ xta̱ xi katsáyaá: “Ndibájnú 'ne̱ nga̱t'a̱ je tikónda ngayeje nii̱.”
\v 18 Kó ngayeje xtaa̱ íts'i̱yanii̱ nga tsí'á ngo kjo̱a̱ni'ánjetakón, nga̱t'a̱ kijíjín, kó xi tjoón bi katsó: “Kjo̱a̱a̱ nga ngo nangui ts'atsie an, kó chjiénga kui kjuinkátsijéen, ti'injetakínní.”
\v 19 Ingo xi bi katsó: “Kjo̱a̱a̱ nga ún 'niú cho̱yojo xi̱'in xi ni'ánxájo̱ ts'atsie an, kó kui ts'enfíkjit'oyájo̱ an, ti'injetakínní.”
\v 20 Kó ingo xi bi katsó: “Kjo̱a̱a̱ nga ngot'e̱ maá ixán an, kuíni nga ka̱majín kjuin an.”
\v 21 Nga jachó nguiní mosoo̱, katsáyaá ndi̱a̱ xi tjíts'én s'ueé, kó achichí kats'énxchán kui nda̱a̱, s'e̱ bi katsoó mosoo̱: “T'en ji ngayeje nínga síndo ndi̱tse̱n, ko̱jo ndi̱yatié, kó ndibéje̱ ngayeje xta̱ ni̱ma̱, xta̱ xi ni̱ma̱ tsja, xta̱ xi ni̱ma̱ se, ko̱jo xta̱ xi ti̱ka̱.”
\v 22 Kó nda̱ mosoo̱ bi katsó: “Ndi̱a̱, je kats'en an ngayeje ni xi kasení, kó takó síndo ngase ngu̱i̱ndie.”
\v 23 Kó ndi̱a̱ xi tsi̱'e̱ s'ueé bi katsoó mosoo̱: “T'en ji ngayeje ndi̱yanguí, ko̱jo ndi̱ya k'ijñá, kó ndibéje̱ kjo̱a̱'niú ngayeje xtaa̱, tsi̱'e̱ nga stsi̱e̱ ndi'ana.”
\v 24 Nga̱t'a̱ xiyaá nga nde ngojín xta̱ xi xá katsáyáñáa xi skót'a ni chinie xi kachján ndi'ana.
\s Bi ts'én tsíchji̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nga xtaa̱ chjí s'inguii̱ nga ko̱e̱je̱tji̱nguii̱ Kristoo̱
\p
\v 25 Ngo ndi̱ya nga achichí xta̱ xi tjimájo̱ Kjisoo̱, tatra kasasien, kó bi katsoó ngayeje xtaa̱:
\p
\v 26 –Tsi tjín ka'a xta̱ xi mejeén ko̱e̱je̱tji̱nguina kó tsi 'niú tjó ngasee̱ na̱'mii̱, na̱aa̱, chjo̱ón, ndií, ṉts'i̱e̱, ndichja ko̱jo ngaskande yojoo̱, ka̱majín xta̱na ka̱ma.
\v 27 Kó xi mejénjiín nga ko̱a̱'a kroo̱, s'e̱ ko̱e̱je̱tji̱nguina, ka̱majín xta̱ tsa'a̱n ka̱ma.
\v 28 ¿'Yá jún xi tsi ngo tarié si̱'andajnú, nga tjónjín xchísónjnúu̱ kótjín to̱n kjo̱jo, tsi̱'e̱ nga xcha̱jnú tsi kjo̱chó'á ko̱jo tsi jmí?
\v 29 Tsi̱'e̱ nga tsi ta nguije íts'i̱yanii̱ xoó kó tsi ka̱mando̱jojiín, ngayeje xtaa̱ ko̱jno̱kiejnú,
\v 30 nga bi ka̱tso̱: “Kui nda̱a̱ íts'i̱yanii̱ nga kats'énda ngo tarié, kó kamándo̱jojiín.”
\v 31 ¿Axa̱ 'yá nda̱ re xi ko̱e̱je̱kjánjo̱ kje̱'e nda̱ ree̱, kó tjónjín ma ra skósoón tsi sa̱'ín, nga tie mi̱ ma jajuún kui, kó kan mi̱ ma jajuún nda̱ re xi kondraa̱?
\v 32 Kó tsi ka̱majiín, nga s'e̱ kjin ts'éndibá nda̱ re xi kondraa̱, tasá nga tsanguiyaa̱ xta̱ tsi̱'e̱ nga ko̱e̱je̱kí'a kjo̱a̱xió.
\v 33 Bo̱a̱ ts'én, ta̱'yaní jún xi tjónjín k'uijñá masienjnú ngayeje ni xi tjínjnú, ka̱majín xta̱na ka̱majnú.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ na̱xaa̱
\r (Matioo̱ 5:13; Markoo̱ 9:50)
\p
\v 34 Nda na̱xaa̱, tanga tsi nguiti ndiajín ka̱ma, ¿kóts'en ka̱mandia nguiní?
\v 35 Tasá ku̱i̱chíjmi nga̱t'a̱ nguiti ka̱machjienjín tsi̱'e̱ orjnoo̱, ti nde tsi̱'e̱ nga ka̱ma k'uítí ye'ee̱ choo̱. Xi tjín tji̱bo̱a̱nijon nga ku̱i̱nt'ie, ngatasienníjón kui eén.
\c 15
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín cho̱tsa̱nga̱ xi kichajaá
\r (Matioo̱ 18:10-14)
\p
\v 1 Achichí xta̱ xi foa'á'yá to̱n xi machjítjé ni ko̱jo xta̱ jé kijíkón tiñaa̱ Kjisoo̱, tsi̱'e̱ nga tsint'ieé ni xi tsíchji̱a̱,
\v 2 kó já fariseoo̱ ko̱jo já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱, bi katsó nga tsíchji̱a̱ta'in Kjisoo̱:
\p –Kui nda̱a̱ achichí nda ya'a xta̱ jé, kó ngaskande ṉño̱ kjiniejo̱.
\p
\v 3 Kós'e̱ Kjisoo̱ katsáyaá kui énkjiín:
\p
\v 4 –¿'Yá nda̱ xi tsi úchán ma cho̱tsa̱nga̱ xi tjiín, kó tsi ngo xcha̱jaa̱, nga ku̱i̱'íjñámasienjín xi ngui ichítié ko̱jo yichán nijaa̱n nangui kixií, tsi̱'e̱ nga ko̱e̱je̱ngase xi ngoo̱ ngaskande nga sa̱ko̱ó?
\v 5 Kó nguije sa̱ko̱ó, ngaskande tsja ma ka̱maa̱ nga nga̱són tjiaa̱ ku̱i̱'íjñasón,
\v 6 kó nga kjo̱chó ndi'aa̱, ku̱i̱'ítikó xta̱ xi nda ya'a ko̱jo xta̱ t'a ndi'aa̱ kó bi ka̱tso̱o̱: “Tsja ngatamajnú, nga̱t'a̱ je kasakona cho̱tsa̱nga̱ xi kichajána.”
\v 7 Ja̱ bo̱a̱ t'íxian an nga tsie ngase kjo̱a̱tsja k'uié ndi'ak'ajmi ján tangat'anii̱ nga ngo xta̱ jé sa̱'ínk'oyá yojoo̱, ta bo̱a̱jiín xi ngui ichítié ko̱jo yichán nijan xi kixii̱ xi chjiénjiín nga sa̱'ínk'oyá yojoo̱.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín to̱n xi kichajaá
\p
\v 8 ¿Axa̱ 'yá xta̱chjón xi tsi tie to̱n tikoón kó tsi ngo xcha̱jaa̱, nga ku̱i̱'ítíjín ngo ndi'ixó ko̱jo ko̱tíchá ndi'aa̱, kó ko̱ngase cha̱n cha̱n ngaskande nga sa̱ko̱ó?
\v 9 Kó nguije sa̱ko̱ó, ku̱i̱'ítikó xta̱ xi nda ya'a ko̱jo xta̱ t'a ndi'aa̱ kó bi ka̱tso̱o̱: “Tsja ngatamajnú, nga̱t'a̱ je kasakona to̱n xi kichajána.”
\v 10 Ja̱ bo̱a̱ xian an nga, nga 'bé kjo̱a̱tsja nguindyi̱ko̱n ndítsjiee̱ Néná nga ngo xta̱ jé sa̱'ínk'oyá yojoo̱.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín ngo ndí xi kats'énkjié ni xi katsjaá na̱'mii̱
\p
\v 11 Ti bi ti katsó Kjisoo̱ nga:
\p –Ngo nda̱ kis'ijñaa̱ jó já xi̱'in.
\v 12 Kó nda̱ xi kjindií bi katsoó na̱'mii̱: “Na̱'mi, te'éní ni xi tsoboána, ni xi tjiín ji.” Kó na̱'mii̱ katsjaá ni xi tsoboaá kui ndií.
\v 13 Kó nguije ja'a chiboa ni̱xtjin, kui nda̱a̱ ítikó ngayeje ni xi katse'eé s'e̱ kijí kje̱'e na̱xi̱ńdá kjin, kó ki̱a̱ kis'ijña nga taxkiya kats'énkjié ngayeje too̱n nga kats'éntsjajo̱ yojoo̱.
\v 14 Nguije kats'énkjié ngayeje too̱n, kjindibá ngo kjindiá kui ngu̱i̱ndiee̱, kó kui nda̱a̱, íts'i̱yanii̱ nga ja'a kjindiá ndatsa kui nga.
\v 15 Kó kijí, s'e̱ tsangasexaá ngo nda̱ xi chji̱a̱ni kui ngu̱i̱ndiee̱, xi kats'énkjí nínga choo̱n chi̱nga̱.
\v 16 Kó kui nda̱a̱ kamámején maá iskjinie ni chiniee̱ chi̱nga̱a̱, tanga jmíjín xi katsjaá.
\v 17 S'e̱ tichaa̱n kamákjiín kui nii̱, kó bi katsó: “¡Achichí kjín mosoo̱ na̱'mina xi tjiín ni chinie ndi'ana, kó an kji'me kjindiá an!
\v 18 Tasá kjuin nguiñá an ndi'ana, kó bi xiáa̱n na̱'mina: Na̱'mi, je kats'enjé an kondraa̱ ndi'ak'ajmii̱ ko̱jo kats'enjé an nguindyikin ji.
\v 19 Ngaskande nguiti ka̱majín ndíi̱ sení, te'éxéní xikoó ngo mosoo̱.”
\v 20 S'e̱ kijí nguiní ndi'aa̱ na̱'mii̱.
\p Ti s'e̱ kjin ts'éndibání nga kamábe na̱'mii̱ kó ni̱ma̱kamaá, s'e̱ kijíkja'ayindi̱ya, janíkjá kó ngo ndsó katsjaá t'anijon.
\v 21 Kó kui nda̱a̱ bi katsó: “Na̱'mi, je kats'enjé an kondraa̱ ndi'ak'ajmii̱ ko̱jo kats'enjé an nguindyikin ji, kó ngaskande nguiti ka̱majín ndíi̱ sení.”
\v 22 Tanga na̱'mii̱ bi katsoó mosoo̱: “'Na̱xiéjnú ngo ṉjño xi tsjakji'i, kó ti'ankajajnú ndína kó t'íyajnúu̱ ngo stingaro tsja, ko̱jo tjayájnúu̱ tji̱xíndié.
\v 23 Kó ndibájo̱jnú cho̱yojo xi 'niú jee̱, s'e̱ ti'ank'iénjnú, xi̱ni̱e̱ kó tsja ngat'iéná,
\v 24 nga̱t'a̱ kui ndína k'ien katsaki, kó ja'á'yaá, kichajá katsaki, kó kasakona.” Kó íts'i̱yanii̱ nga kats'én s'ué.
\p
\v 25 Nda̱ xi xchaá xingaá ngu̱i̱jin jno̱ tjits'énxá, kó nga jachó tiña ndi'aa̱ tsint'ieé só kó kamábe nga tjíchá,
\v 26 kó tsíchji̱a̱a̱ ngo mosoo̱ na̱'mii̱, kó asíyaá mí ni xi kjima.
\v 27 S'e̱ bi katsó kui mosoo̱: “Ṉts'ie je'e, kó na̱'míi̱ ngo cho̱yojo xi 'niú je kats'énk'ién, kjo̱a̱ xoó nga nda je'e ndií kó nga jmí chi'injín xoó.”
\v 28 Kós'e̱ kats'énxchán kui nda̱ xi xchaá kó kamámejénjiín ts'as'ien. S'e̱ jataxie na̱'mii̱ kó índasee̱n tsi̱'e̱ nga ts'as'ien.
\v 29 Tanga kui nda̱ xi xchaá bi katsoó na̱'mii̱: “Tsitsíjin na̱'mi, kótjín nónií nga tjíts'enxájóo̱, kó ngatsjé ni̱xtjin tjíts'enkjatjosoón, kó nde ngo ndí cho̱tsa̱nga̱ boe'éjínní tsi̱'e̱ nga sa̱'in an ngo s'ué kó skjíni̱e̱jo an já amingo̱na.
\v 30 Tanga nga je'e ndíi̱, xi je kats'énkjié ngayeje to̱n xi katse'ée̱ ndo̱bo̱a̱ ínchjínmasien, kini'ínk'íi̱n ngo cho̱yojo xi 'niú je.”
\v 31 S'e̱ bi katsó na̱'mii̱: “Ji ndí, ngatsjé ni̱xtjin tindyinjení, kó ngayeje ni xi tjínna je ji tse̱.
\v 32 Tanga chjiénga kats'en an kui s'ueé tsi̱'e̱ nga tsja kamána, nga̱t'a̱ ṉts'ie, je k'ien katsaki, tanga ngot'e̱ je ja'á'yaá, kichajá katsaki, tanga ngot'e̱ je kasakona.”
\c 16
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín moso̱ xi majín 'niátakoón
\p
\v 1 Kjisoo̱ bi katsoó xta̱ tsi̱'e̱:
\p –Ngo ndi̱ya kis'ijña ngo nda̱ cho̱n xi kis'iee̱ ngo moso̱ xi askoo̱n ngayeje nii̱ ko̱jo xi kats'énxájo̱ too̱n, kó kui nda̱ cho̱o̱n tsint'ié nga mosoo̱ kats'énkjién too̱n.
\v 2 Kó kui nda̱ cho̱o̱n tsíchji̱a̱a̱ kó bi katsoó: “¿Mí kjo̱a̱a̱ nga bi kji'i ni xi ts'énnt'ie an kjo̱a̱a̱ ji? Ti'inkas'ínní xki̱ kjo̱a̱a̱ ngayeje ni ko̱jo to̱n xi tjínna, nga̱t'a̱ je nguiti ka̱majín nga moso̱na ka̱ma ngase ji.”
\v 3 Kós'e̱ nda̱ mosoo̱ bi ts'én kats'énkjó: “¿Mí xi sa̱'in an? Nga̱t'a̱ nguije nguiti tsjaxájínna ndi̱a̱na, ka̱majínna tsi t'anangui kokjan an, kó achichí soboána nga to̱nchji̱e̱ kuí'a an.
\v 4 Áan, je be an mí ni xi sa̱'in an tsi̱'e̱ nga nguije ko̱ngatji̱nguina ndi̱a̱na kjo̱a̱a̱ xá moso̱ xi tjíts'en an, ngayeje xtaa̱ skjíx'ána nga̱ntjo̱a̱ ndi'aa̱.”
\v 5 Kó tsíchji̱a̱a̱ ngayeje xta̱ xi tjitjieén too̱n ndi̱a̱a̱, kó bi katsoó xi tjoón: “¿Kótjín tjitjiée̱n tsi̱'e̱ ndi̱a̱na?”
\v 6 Bi katsó kui nda̱a̱: “Úchán barri̱ isti̱.” S'e̱ bi katsó mosoo̱: “Ji'ín chjábe ji xo̱jo̱n nínga kjit'a xki̱i̱, kó ichítié tsi t'íjñíi̱.”
\v 7 S'e̱ bi katsoó kje̱'e xi tjitjiée̱n nga: “Kó ji, ¿kótjín tjitjiée̱n?” S'e̱ bi katsó kui nda̱a̱: “Tie mi̱ koxta̱ to ndso̱ko̱a̱n ṉño̱.” Kó bi katsó mosoo̱: “Ji'ín chjábe ji xo̱jo̱n nínga kjit'a xki̱i̱, kó jin mi̱ koxta̱ t'íjñíi̱.”
\v 8 Nga kamábe kui nii̱ nda̱ xi tsi̱'e̱ xaá, achichí kats'éntsjajo̱ kui moso̱ xi ndajiín nga̱t'a̱ tanisién kjínkón kamá nga kats'én kui nii̱. Nga̱t'a̱ xta̱ xi tjín kui nga̱sondiee̱, maña̱ ngase ts'énjo̱ xta̱ xkjín, ta bo̱a̱jiín ni xi ts'en xta̱ xi chji̱a̱ni Néná.
\p
\v 9 Kó an bi xianjnú'un jún: Ti'ankjiénjnú kjo̱a̱cho̱n xi tjín kui nga̱sondiee̱ nga ko̱siko̱jojnú xtaa̱, tsi̱'e̱ nga kjín ngase amingo̱ k'uiéjnú, ki̱a̱ ka̱ma nga kju̱i̱e̱ kui kjo̱a̱cho̱o̱n, Néná tsja̱ajnú ngu̱i̱ndie xi tikón ngatsjé ni̱xtjii̱n.
\p
\v 10 Xta̱ xi nda ma'niátakón nga skoón ni xi chiboa, ti ka̱ma'niátakón nga skoón ni xi tsie, kó xta̱ xi kixi̱jín ts'enkjátjosón ni xi chiboa, ti bo̱a̱ ti ts'én ni xi tsiee̱ kixi̱jín ka̱ma nga.
\v 11 Ja̱ tsi kamá'niátakónjínjnú nga kichonjnú kjo̱a̱cho̱o̱n kui nga̱sondie jeé, ¿'yá xi tsja̱ajnú nga xchindájnú kjo̱a̱cho̱n xi ndaa̱?
\v 12 Kó tsi ni xi tsi̱'e̱ kje̱'e xta̱ kamá'niátakónjínjnú nga kamájínjnú kichonjnú, ¿'yá xi tsja̱ajnú ni xi tsa̱jún?
\p
\v 13 Nde ngojín moso̱ xi jó ndi̱a̱ sa̱'ínseén, nga̱t'a̱ ngo ch'o ka̱maa̱, kó xi ingoo̱ tjó ka̱maa̱, ko̱jo tsi ngo ndasen ka̱maa̱, kó xi ingoo̱ ndasenjín ka̱maa̱. Ka̱majín mosoo̱ Néná ko̱jo mosoo̱ kjo̱a̱cho̱o̱n ka̱majnú.
\p
\v 14 Kó tsint'ié kui nii̱ já fariseoo̱, kui xta̱ xi achichí tsja kamaá too̱n, kó tsajnókie Kjisoo̱.
\v 15 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –Jún nguindyi̱ko̱n xtaa̱ kixi̱ majnú yojojnú, tanga Néná be kókji'i ini̱ma̱jnú. Ngatamakjínjnú nga ni xi achichí bendikón xtaa̱, nguindyi̱ko̱n Néná ni xi tanisién 'niú ch'o kji'i boá.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo nínga botixómá Néná
\p
\v 16 Kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo ni xi kats'én'indó já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná jet'ani ngaskande nga kis'ijña Jua Bautistaa̱, kó ndeskande koó kji'a tji'bíni̱jmi éntjatsi̱e̱e̱ nínga botixómá Néná, kó ngayeje xtaa̱ xi ts'én ngo kjo̱a̱'niú tsi̱'e̱ nga k'o̱s'ien kui ngu̱i̱ndiee̱.
\p
\v 17 Tanga nde chií ni'ínjín tsi kju̱i̱e̱ ndi'ak'ajmii̱ ko̱jo t'ananguii̱, ta bo̱a̱jiín nga xcha̱jat'a chií ni xi kjit'a xo̱jo̱n kjo̱a̱kitii̱ Néná.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ xta̱ xi je ixán kó 'bíndo xkjín
\r (Matioo̱ 19:1-12; Markoo̱ 10:1-12)
\p
\v 18 Ta 'yání xi ku̱i̱'íjñá chjo̱ón, kó tsi kje̱'e chjoón ku̱i̱xanjo̱, ts'én bendikónjín kjo̱a̱bixaa̱n, kó xi ku̱i̱xanjo̱ chjoón xi je ik'íjñaá, ti ts'én bendikónjín kjo̱a̱bixaa̱n kui nga.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nda̱ cho̱o̱n ko̱jo Laá
\p
\v 19 Ngo nda̱ cho̱n kis'ijña xi achichí tsjakon ṉjño tsajá, kó ndyiojón ndyiojón kats'én s'ué nga katsjá ni chinie xi chjí.
\v 20 Nga̱ntjo̱a̱ ndi'aa̱ kui nda̱ cho̱o̱n kis'ijña ngo nda̱ ni̱ma̱ xi tsí'á chji̱e̱ xi 'mí Lá xi tsajaá ṉdo̱,
\v 21 kó achichí bojó kamaá kui nda̱a̱ kó kamámején maá iskjinie ni xi ixónguií yamíxaa̱ nda̱ cho̱o̱n, kó ngaskande ńñaá katomájón ma ṉdoo̱ Laá.
\v 22 Tichaa̱n jachó ni̱xtjin nga k'ien Laá, kó ndítsjiee̱ Néná kijíjo̱ ngu̱i̱ndie nínga tikón Abraa̱m, kó ti k'ien nda̱ cho̱o̱n nga, kó akjanijín kui.
\v 23 Kó nda̱ cho̱o̱n ndo̱bo̱a̱ ṉk'i̱e̱e̱n kini'ánkjí, kó achichí kjo̱a̱ni̱ma̱ kini'ánkja'a ki̱a̱a̱, s'e̱ tichaa̱n kamábe nínga tikón Abraa̱m kó nga Laá ki̱a̱ tikón t'aa̱.
\v 24 Kós'e̱ nda̱ cho̱o̱n tsíchji̱a̱a̱ Abraa̱m nga bi katsoó: “Na̱'mi Abraa̱m, ngatamani̱ma̱a̱ an, kó nanguíye ji Laá tsi̱'e̱ nga ku̱i̱'íngandá ndójoa to̱ko̱tsja kós'e̱ ngats'énk'andyi̱ chií najen an, nga̱t'a̱ achichí kjo̱a̱ni̱ma̱ ts'énfoa'atio an ngu̱i̱jin kui ndi'ií.”
\v 25 Tanga Abraa̱m bi katsoó: “Ji ndí, ngatja'átsjiee̱n nga kji'a nga kixindyin ji nga̱sondie achichí ni katse'eé, kó Laá achichí ni xi ndajín xi katse'eé kui, tanga ngot'e̱ 'ne̱ Laá achichí tjíni'ándajoo̱n k'i̱e̱e̱, kó ji achichí tsie kjo̱a̱ni̱ma̱ tibitjatí.
\v 26 Kó kjo̱a̱a̱ ngayeje kui nii̱, ngo tixa̱ na̱nga̱ tikón ngamasienná kó achichí kjin tindyionñáa xingu̱i̱, kó majín tsi ngo xi k'i̱e̱ ko̱e̱je̱ni ján ján, ko̱jo tsi ngo xi ján ján kji̱ndi̱báni nga kji̱ndi̱bá k'i̱e̱e̱.”
\v 27 S'e̱ bi katsó kui nda̱ cho̱o̱n: “'Niú mí'aá na̱'mi, tsi̱'e̱ nga ko̱nanguíye ji Laá ndi'aa̱ na̱'mina,
\v 28 nga̱t'a̱ ún ma ṉts'ié an xi ko̱tso̱yaa̱ tsi̱'e̱ nga ti k'i̱e̱jín kji̱ndi̱bá k'i̱e̱ kui ngu̱i̱ndie nínga tsie kjo̱a̱ni̱ma̱ bitjatioó.”
\v 29 S'e̱ Abraa̱m bi katsoó: “Je tikoón kjo̱a̱kitii̱ Moisee̱ ko̱jo ni xi kats'én'indó já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná, ¡Ngatint'ié'eén ni xi ít'a kui jaá!”
\v 30 S'e̱ bi katsó nguiní kui nda̱ cho̱o̱n: “Jmí na̱'mi Abraa̱m, tanga tsi tjín xta̱ xi je k'ien xi ko̱e̱je̱koo̱n kui jaá, sa̱'ínk'oyá yojoo̱ kjo̱a̱a̱ ni xi ndajín kji'i xi ndyi̱ts'en.”
\v 31 Tanga bi katsó Abraa̱m: “Tsi nt'iéjiín kjo̱a̱kiti xi ít'a Moisee̱ ko̱jo ni xi kats'én'indó já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná, ti bo̱a̱ ti ts'én nde s'i̱jinjiín nga tjín xta̱ xi je k'ien xi kjo̱a̱'á'yaá.”
\c 17
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ xta̱ xi tangat'anii̱ kui nga ts'énjé xta̱ xi ngasee̱
\r (Matioo̱ 18:6-7,21-22; Markoo̱ 9:42)
\p
\v 1 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó nga tsíchji̱a̱jo xta̱ tsi̱'e̱:
\p Achichí ni'in kji'i nga jmíjín xi stinguí kjo̱a̱a̱ nga ngo jé sa̱'ín, ¡tanga ni̱ma̱ xó xi sa̱'ín ngo ni tsi̱'e̱ nga kje̱'e xi sa̱'ínjé!
\v 2 Tasá ngo ndi̱jo̱ je ngatít'a kjásén, s'e̱ ngat'ajmijin yojoo̱ ngu̱i̱jin ndáchíkoón, ta bo̱a̱jiín tsi ngo ni sa̱'ín tsi̱'e̱ nga ngo kui jakjíndií sa̱'ínjé.
\v 3 Kuíni nga, ¡chónjnú ngayeje ni xi si̱'ánjnú!
\p Tsi ngo ṉts'ie sa̱'ín ngo jé, ti'inxchínje̱, kó tsi sa̱'ínk'oyá yojoo̱ nga nguiti bo̱a̱jín sa̱'ín, ti'injetakíi̱n.
\v 4 Tsi yito ndi̱ya sa̱'ínjé kondra̱ tse̱ nga ngo ni̱xtjii̱n, kó tsi yito ndi̱ya bi ka̱tso̱o̱: “Sa̱'ínk'oyá an yojona, ti'injetakínní”, ti'injetakíi̱n.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱s'ijii̱n
\p
\v 5 Kó já apostroo̱ bi katsoó:
\p –Ndi̱a̱, tasíke̱jejne̱ tsi̱'e̱ nga 'niú ngase s'i̱jinjne̱.
\p
\v 6 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Tsi nde ta chií tsi s'ijinjnú Néná xikó ma ts'en xi̱xi̱ xojmaá mostasa̱, ka̱ma bi k'uinjnúu̱ kui yá sikómoroo̱: “Ngatjoníyá ji, kó ngu̱i̱jin ndáchíkoón ngatamatji̱e̱ ji”. Ku̱i̱nt'ié'énjnú kui yaá.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ moso̱ xi ts'enkjátjosón xaá
\p
\v 7 ¿'Yání jún xi tsi ngo moso̱ tikónjnú xi tjits'énxá ngu̱i̱jin jnoo̱ ko̱jo tsi cho̱ ts'énkoón, kó nguije kjoe'eni nga kijits'énxá, bi k'uinjnúu̱: “Titjé, kó tindyint'e ji yamíxaa̱”?
\v 8 ¿A mí tsi tasá bi k'uinjnúu̱: “Ti'indení ni chinie, kó t'índe yojóo kó ti'insenní nga t'íyéní ni xi skjíni̱e̱ an ko̱jo ni xi k'uí an, kó nguije kamána ka̱ma xi̱ni̱ ji ko̱jo s'i̱ ji”?
\v 9 ¿A ko̱e̱'éjnúu̱ ndok'óchji kui mosoo̱ kjo̱a̱a̱ nga je kats'én ni xi ki'mií? Jmí ra xian an.
\v 10 Ti bo̱a̱ ti ts'én jún, nguije kini'ánjnú ngayeje ni xi ki'míjnú, ka̱ma bi k'uinjnú: “Moso̱ xi nde jmí ni chjíjiín ñá, nga̱t'a̱ ta kuí tsi ni xi tsoboáná xi kini'án.”
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ tie já xi tjiín chi'in xi ts'enkjátsón tji̱xi̱n yojoná
\p
\v 11 Kó kji'a nga kijí Kjisoo̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n kó nga ja'a xtji̱e̱e̱n nangui Samaria̱ ko̱jo nangui Galilea̱.
\v 12 Nga ts'as'ien ngo ndí nangui, jachókoón tie já xi tjiín chi'in xi ts'enkjátsón tji̱xi̱n yojoná, kó ta kjin kixindyia,
\v 13 kó 'niú askandáyá nga bi katsoó:
\p –¡Ji Kjiso̱, Mostro̱, ngatamani̱ma̱a̱ ji̱n!
\p
\v 14 Nga kamábe Kjisoo̱ kui jaá, bi katsoó:
\p –Tanguínjnú kó takójnúu̱ yojojnú chiná'mii̱.
\p Kó tji̱e̱nga ndyi̱fí ngu̱i̱ya ndi̱ya̱á kamátsjiejón nga katjo'óxiín chi'ii̱n.
\v 15 Kós'e̱ ngo kui jaá, nga kamábe nga je kamándaya, kijí'oyá nguiní nínga tikón Kjisoo̱, kó askandáyá ma nga katsjaá kjo̱a̱je Néná,
\v 16 kó nga jachókoón Kjisoo̱, a̱sién tikoó, ngaskande nga jachót'aa̱ kje̱n t'ananguii̱ nga katsjaá ndok'óchji, kui nda̱a̱ ki̱a̱ chji̱a̱ni nangui Samaria̱.
\v 17 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó kui nda̱a̱:
\p –¿A tiejín majnú xi kamátsjiejón chi'injnú? ¿Kó xi ngui nijaa̱n ñá síndo?
\v 18 ¿A jmíjín ngase xi kjindibátsjaá kjo̱a̱je Néná, a ta kuí tsi nda̱ xi chji̱a̱ni nangui Samaria̱?
\p
\v 19 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui nda̱a̱:
\p –Ti̱sítji̱n, kó t'en 'ne̱, kjo̱a̱s'ijíi̱n xí je ts'axié'aá ji.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ ni̱xtjin nga ko̱tíxoma Néná
\r (Matioo̱ 24:23-28,36-41)
\p
\v 20 Já fariseoo̱ asíyaá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ kji'ání nga kji̱ndi̱bá ni̱xtjin nga ko̱tíxoma Néná, kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Jmí tsi tsijen ka̱ma kji'a nga ko̱tíxoma Néná,
\v 21 jmíjín xi bi ka̱tso̱: “K'i̱e̱ tikón”, ko̱jo tsi “ján ján tikón”, nga̱t'a̱ Néná je ts'énbotixómá ngu̱i̱jinjnú.
\p
\v 22 Kós'e̱ bi katsoó xta̱ tsi̱'e̱:
\p –Kjo̱chó ngo ni̱xtjin nga ka̱mamejénjnú nga nde ta ngo ni̱xtjin xcha̱jnú ndií nda̱ xi̱'ii̱n, kó xcha̱jínjnú.
\v 23 Kó tjín xi bi ka̱tso̱jnú: “¡K'i̱e̱ tikón!” Ko̱jo tsi “¡ján ján tikón!” Tanga ngata̱ monguínjínjnú, ti nde ngata̱ monguíntjinguijínjnúu̱.
\v 24 Nga̱t'a̱ xikó maá nga foa'at'e nga 'na̱ ma ndeskande ngo nga̱nde ngaskande xi ingo nga̱ndee̱ ndi'ak'ajmii̱, bo̱a̱ ma ka̱ma ni̱xtjin nga kjo̱e̱'e ndií nda̱ xi̱'ii̱n.
\v 25 Tanga tjón ma ra achichí kjo̱a̱ni̱ma̱ kjo̱a̱'atio, kó ngayeje xta̱ xi'bi̱ xi sa̱'ínch'ó.
\v 26 Kó xikó kamá ni̱xtjin nga kis'ijña Noée̱, bo̱a̱ ma ka̱ma ni̱xtjin nga kjo̱e̱'e ndií nda̱ xi̱'ii̱n.
\v 27 Xtaa̱ Iskjinie, kats'e, ixán, ko̱jo kats'énkixan xkjín, ngaskande nga Noée̱ ts'as'ien ngu̱i̱ya tjotso jee̱, s'e̱ kjindibá stsé 'niuú kó kats'énkjié ngayeje xtaa̱.
\v 28 Ti bo̱a̱ ti ka̱ma xikó kamá ni̱xtjin nga kis'ijña Lo̱t, xtaa̱ iskjinie, kats'e, ts'atsie, atíñá, ítji̱e̱ ko̱jo kats'énda ndi'a,
\v 29 tanga ni̱xtjin nga jatjo Lo̱t na̱xi̱ńdá Sodoma̱, ixó ndi'í ko̱jo asufre̱ ndi'ak'ajmii̱ kó kats'énkjié ngayeje xtaa̱.
\v 30 Bo̱a̱ ma ka̱ma nga ko̱kó yojoo̱ ndií nda̱ xi̱'ii̱n.
\p
\v 31 Kui ni̱xtjin ján, xi tikón nk'aa̱ ndi'aa̱, kós'e̱ nii̱ ngu̱i̱ya ndi'aa̱ ndyi̱a̱ ngata̱ fotjajénjín tsi̱'e̱ nga skíbé, kó xi ngu̱i̱jin jnoo̱ tso'bá, ngata̱ fí'oyájín.
\v 32 Ngatja'átsjienjnú ni xi kamaá chjo̱ón Lo̱t.
\v 33 Nga̱t'a̱ ngayeje xi mejeén k'o̱xié'á kjo̱a̱mindyioo̱n, tasá sa̱'ínchaja, kó ngayeje xi sa̱'ínchaja kjo̱a̱mindyioo̱n tangat'anii̱ an, kuí boá xi kjo̱tjo'a.
\p
\v 34 Xiyájnú'un jún nga kui ni̱xtji̱e̱e̱n tsi jó xta̱ xi kjiyojo ngo nga̱són ṉcha̱n, ngo konguínjo̱, s'e̱ ngo k'uijñá.
\v 35 Tsi jó ínchjín xi nijan k'ó, ngo konguínjo̱, s'e̱ ngo k'uijñá.
\v 36 Tsi jó já ndyi̱ts'enxá ngu̱i̱jin jnoo̱, ngo konguínjo̱, s'e̱ ngo k'uijñá.
\p
\v 37 Kó bi katsó xta̱a̱ Kjisoo̱:
\p –¿Ñání nga bo̱a̱ ka̱ma Ndi̱a̱?
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Nínga tikón yojo k'iee̱n, ki̱a̱ ka̱matikó ríkieé.
\c 18
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín xta̱chjón k'aán
\p
\v 1 Kjisoo̱ íni̱jmi̱í kui énkjiín xtaa̱, kjo̱a̱a̱ nga chjiénga ku̱i̱chji̱a̱a̱ Néná ngatsjé ni̱xtjin, kó nga ko̱yayajín,
\v 2 bi katsoó:
\p –Ngo na̱xi̱ńdá kis'ijña ngo ne ndi'amasien xi katsakjónjín Néná, kó kamábendikónjín xtaa̱.
\v 3 Kó ngo xta̱chjón k'án xi je k'ien xi̱'ii̱n kis'ijña ti kui na̱xi̱ńdaá, kui xta̱chjo̱ón ngotjón ngotjón kijíkoón kui ne ndi'amasiee̱n nga bi katsoó: “Kixi̱ ti'insenní kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱xti xi tjínna an ko̱jo kondra̱na.”
\v 4 Kó kjín ni̱xtjin nga kamámejénjiín kui ne ndi'amasiee̱n nga kats'énseén, tanga tichaa̱n bi ts'én yíjin kon: “Nda tsi tsakjonjín an Néná, kó ti bendikónjín an xtaa̱,
\v 5 tanga, kui xta̱chjo̱ón tjíts'énxtína, tasá kixi̱ sa̱'insée̱n, nga̱t'a̱ tsi ngotjón ngotjón kji̱ndi̱bákónna, tichaa̱n sa̱'ínxtindana.”
\p
\v 6 Kó bi katsó Ndi̱a̱a̱:
\p –Nda'yájnú ni xi katsó ne ndi'amasiee̱n xi kixi̱jiín.
\v 7 ¿Kó Néná a kixi̱jín ts'en sa̱'ínseén xta̱ xi je ja'ájin xi nga jñó ko̱jo nga ni̱xtji̱e̱n ndyi̱chji̱a̱a̱ kui? ¿A sa̱'ínk'andíyarií nga ko̱síko̱jo kui xtaa̱?
\v 8 Xiyájnú'un nga Néná tsá ko̱jo kixi̱ ts'én sa̱'ínseén xtaa̱. Tanga nga kjo̱e̱'e nguiní ndií nda̱ xi̱'ii̱n, ¿a sa̱kórií kjo̱a̱s'ijin k'i̱e̱ t'ananguii̱?
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ énkjiín nda̱ fariseoo̱ ko̱jo nda̱ xi foa'áchjí to̱n xi machjítjé nii̱
\p
\v 9 Ngo ndi̱ya, Kjisoo̱ tsíchji̱a̱jo kui énkjiín xta̱ xi ti kuí xí s'ijii̱n nga kixi̱ síndo nguindyi̱ko̱n Néná kó ts'ench'ó xta̱ xi ngasee̱, kó bi katsó nga tsíchji̱a̱jo kui énkjiín:
\p
\v 10 –Jó já kijí na̱ngo̱xi̱i̱ nga tsíchji̱a̱a̱ Néná, ngo xi nda̱ fariseo̱ kó ngo xi nda̱ xi foa'á'yá to̱n xi machjítjé ni.
\v 11 Nda̱ fariseoo̱, kasasien kixi̱, kó bi katsó nga tsíchji̱a̱a̱ Néná: “Na̱'mi, tsjáa ndok'óchji nga̱t'a̱ an jmí tsi bo̱a̱ ko̱n an xikoó xta̱ xi ngasee̱ nga chejé, nga kixi̱jín, nga ndyi̱ts'ent'aa̱ kjo̱a̱ xkjín, ti nde bo̱a̱jín kon an xikoó kui nda̱ xi foa'á'yá to̱n xi machjítjé nii̱,
\v 12 jó ndi̱ya ts'enkja'a an kjindiá yojona nga ngo xomana̱, kó tsja an tie nga úchán to̱n xi ts'en an.”
\v 13 Tanga nda̱ xi foa'á'yá to̱n xi machjítjé nii̱, kjin kis'ijña, nde kamámejénjiín askotsijen ndi'ak'ajmi ján, kó ta soboá tji̱ngo̱ ye'eé ni̱se̱e̱n nga bi katsoó Néná: “Na̱'mi, ngatamani̱ma̱a̱ an, nga̱t'a̱ xta̱ jé an.”
\v 14 Xiyájnú'un nga kji'a nga jachó ndi'aa̱ kui nda̱ xi foa'á'yá to̱n xi machjítjé nii̱, je kixi̱ tikón nguindyi̱ko̱n Néná ta bo̱a̱jiín nda̱ xi ingoo̱, nga̱t'a̱ ta̱'yaní xi je k'o̱xié yojoo̱, ni̱ma̱kjo̱a̱ si̱'anjo̱, kó xi ni̱ma̱kjo̱a̱ k'o̱xié yojoo̱, kuí xí je ko̱'na̱xié.
\s Kjisoo̱ bi ts'én kats'énchikonñé jakjíndí xi̱xii̱
\r (Matioo̱ 19:13-15; Markoo̱ 10:13-16)
\p
\v 15 Jachóchinií Kjisoo̱ jakjíndí xi̱xi̱, tsi̱'e̱ nga sa̱'ínjo̱, tanga xta̱ tsi̱'e̱ kats'énxchánjo̱ xta̱ xi jachójo̱ kui jakjíndií.
\v 16 Kó Kjisoo̱ tsíchji̱a̱a̱ xta̱a̱ kó bi katsoó:
\p –Te'éndiéjnúu̱ kui jakjíndií nga kjo̱e̱'ekónna, kó ngata̱ 'bíchjájínjnúu̱, nga̱t'a̱ nínga botíxomaa̱ Néná kuí xí ka̱ma k'o̱s'ien kui xi xikoó kui jakjíndií.
\v 17 Ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un, nga xi k'o̱s'ienjín nínga botixómá Néná xikoó ngo nda̱chí, ka̱majín k'o̱s'ien.
\s Bi ts'én tsíchji̱a̱ni̱jmíjo Kjisoo̱ ngo nda̱ cho̱n xo̱ngo
\r (Matioo̱ 19:16-30; Markoo̱ 10:17-31)
\p
\v 18 Kó ngo nda̱ nguito̱ko̱ bi katsó nga asíyaá Kjisoo̱:
\p –Ji Mostro̱ nda, ¿mí ni xi sa̱'in an tsi̱'e̱ nga sa̱kóna kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n?
\p
\v 19 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –¿Mí kjo̱a̱a̱ nga nda sení? Ta'yajín xi nda, ta ngototo Néná.
\v 20 Je ye ji kjo̱a̱botíxomaa̱ Néná xi bi tsoó: “Ka̱majín si̱'int'ée̱ kjo̱a̱ chjóo̱n, ka̱majín si̱'ink'in ji xta̱, ka̱majín si̱'inchejé, ka̱majín k'uindíséta'in ji ngo xta̱, che̱ndikín jí na̱'míi̱ ko̱jo na̱áa̱.”
\p
\v 21 S'e̱ bi katsó kui nda̱a̱:
\p –Ngayeje kui nii̱ je kats'enkjatjosón an ndeskande koó nga nda̱chí an.
\p
\v 22 Nga tsint'ié Kjisoo̱ kui nii̱, bi katsó:
\p –Ingo ni chajaa̱: tatíñí ngayeje ni xi tjiín, kó too̱n kui nii̱ xta̱ ni̱ma̱a̱ te'ée̱, kó bo̱a̱ tsi ts'én nga k'uieé ngo kjo̱a̱cho̱n ndi'ak'ajmi ján, s'e̱ ndibétji̱nguiní nguijee̱.
\p
\v 23 Kós'e̱ kui nda̱a̱ nga tsint'ié kuí nii̱, achichí ndasen kamaá, nga̱t'a̱ achichí cho̱n kamá.
\v 24 Nga kamábe Kjisoo̱ nga ndasen kis'ijña kui nda̱a̱, bi katsó:
\p –¡Achichí ni'in kji'i nga xta̱ xi tsie kjo̱a̱cho̱n tjiín nga k'o̱s'ien nínga botíxomaa̱ Néná!
\v 25 Nga̱t'a̱ tasá ni'ínjín kji'i nga ngo cho̱ to'o yits'en kjo̱a̱'aya tixa̱a̱ ngo ṉdo, ta bo̱a̱jiín nga ngo nda̱ cho̱n k'o̱s'ien nínga botíxomaa̱ Néná.
\p
\v 26 Kó xta̱ xi tsint'ié kui nii̱ bi katsó:
\p –Ja̱, ¿'yání xi kjo̱tjo'a tsobo̱a̱?
\p
\v 27 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ni xi ka̱majiín sa̱'ín ngo xta̱, ka̱marií sa̱'ín Néná.
\p
\v 28 Kós'e̱ bi katsó Peé:
\p –Ja̱ je ye, nga ji̱n ngayeje ni xi tjínjne̱ ik'íjñámasienjne̱, kó k'i̱e̱ timatji̱nguijne̱ ji.
\p
\v 29 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un nga jmíjín ngo xta̱ xi íjñá ndi'aa̱, xi xchaá, ṉts'i̱e̱, chjo̱ón ko̱jo ndií, tangat'anii̱ nínga botixómá Néná,
\v 30 xi sa̱kójiín tsie ngase ni kui nga̱sondie xi'bi̱ kó nga nga̱sondie xi s'e̱ ndibaá sa̱ko̱ó kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n.
\s Kjisoo̱ bi ts'én katsáyá nguiní xi ma jaán ndi̱ya nga ko̱ya
\r (Matioo̱ 20:17-19; Markoo̱ 10:32-34)
\p
\v 31 S'e̱ Kjisoo̱ tsíchji̱a̱jot'axín já xí tiejoó, kó bi katsoó:
\p –Tsitsíjenjnúu̱ nga k'i̱e̱ ndyi̱monguín nijínguí xtji̱e̱e̱n na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, kó kjo̱tjosón ngayeje ni xi kats'én'indó já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná kjo̱a̱a̱ ndií nda̱ xi̱'ii̱n.
\v 32 Nga̱t'a̱ si̱'ank'as'ien ngu̱i̱ya tsja xta̱ xi judío̱jín, kó ko̱jno̱cha, ch'o k'uiín ko̱jo ko̱titiajón.
\v 33 Kó nguije kjoaá, si̱'ank'ien, tanga xi ma ján ni̱xtjin kjo̱a̱'á'yaá.
\p
\v 34 Kó kui jaá nde chií kamákjínjiín kui nii̱. Akja'maa̱ kui eén, kó kamákjínjiín ni xi ki'mií.
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ngo nda̱ xi ti̱ka̱
\r (Matioo̱ 20:29-34; Markoo̱ 10:46-52)
\p
\v 35 Nguije makjachó ma Kjisoo̱ na̱xi̱ńdá Jeriko̱, ngo nda̱ ti̱ka̱ tikóndo t'a ndi̱ya̱á nga ts'énmí'á to̱nchji̱e̱.
\v 36 Kó nga tsint'ié nga xta̱ kjiín xi ndyi̱foa'a, asíyá mí ni xi kjima.
\v 37 Kó ki'míyaá nga Kjisoo̱ nda̱ Nasare̱t xi kjoa'aa̱.
\v 38 Kós'e̱ nda̱ ti̱ka̱a̱ bi katsó nga askandáyá:
\p –¡Kjiso̱, ji xi xta̱ tji̱e̱e̱ Ndabii̱ ji, ngatamani̱ma̱a̱ an!
\p
\v 39 Kó xta̱ xi tjimátjoón Kjisoo̱ kats'énxchánjo̱ tsi̱'e̱ nga nguiti ska̱ndáyajín, tanga kui nda̱ ti̱ka̱a̱ tasá ma 'niú askandáyá ngase nga bi katsó nguiní:
\p –¡Xta̱ tji̱e̱e̱ Ndabi̱, ngatamani̱ma̱a̱ an!
\p
\v 40 Kós'e̱ Kjisoo̱ kasasien kó tsí'á tsi̱'e̱ nga kjo̱chóchinií nda̱ ti̱ka̱a̱, kó nguije jachó, bi katsoó Kjisoo̱:
\p
\v 41 –¿Mí ni xi mejeén nga sa̱'ii̱n?
\p Kó nda̱ ti̱ka̱a̱ bi katsó:
\p –Ndi̱a̱, mejénna nga ka̱matsijenna.
\p
\v 42 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Ngatamatsijeen. Kjo̱a̱s'ijíi̱n xi je ts'axié'aá ji.
\p
\v 43 Ti kji'a kamátsijen nguinií nda̱ ti̱ka̱a̱, kó kijítji̱nguii̱ nga katsjaá kjo̱a̱je Néná, kó ngayeje xta̱ na̱xi̱ńdá xi kamábe kui nii̱, kats'éntsjaá Néná.
\c 19
\s Bi ts'én ts'as'ien Kjisoo̱ ndi'aa̱ nda̱ xi 'mí Sakeoo̱
\p
\v 1 Kjisoo̱ jachó na̱xi̱ńdá Jeriko̱ kó nga ja'ajin kui na̱xi̱ńdaá.
\v 2 Ki̱a̱ kis'ijña ngo nda̱ cho̱n xi 'mí Sakeo̱, kó nguito̱ko̱o̱ já xí foa'á'yá to̱n xi machjítjé ni kamá kui nda̱a̱,
\v 3 kó Sakeoo̱ kamámejeén kamábe 'yání xi Kjisoo̱, tanga kamájiín nga̱t'a̱ achichí xta̱ xi tjín, kó kato kamá kui nda̱a̱.
\v 4 Kó tsanga ma kijítjón nínga kjo̱a̱'a Kjisoo̱, s'e̱ kijíkijin ngo yá sikómoro̱ tsi̱'e̱ nga sku̱i̱e̱.
\v 5 Nga ja'a Kjisoo̱ kui ngu̱i̱ndiee̱, askotsijen nk'a ján, kó bi katsoó kui nda̱a̱:
\p –Sakeo̱, tsá titjaje̱n, nga̱t'a̱ chjiénga ndi'áa̱ kjojña an ngot'e̱.
\p
\v 6 Kó achichí tsá jatjajen, kó 'niú tsja kamaá nga Kjisoo̱ kis'ijña ndi'aa̱.
\v 7 Kó nga kamábe, ngayeje xtaa̱, bi katsoó xkjín: ndi'aa̱ ngo nda̱ jé k'uijñá.
\v 8 Kós'e̱ Sakeoo̱ kasasien kixi̱, kó bi katsoó Ndi̱a̱a̱:
\p –Ngot'e̱ 'ne̱ Ndi̱a̱, masien ni xi tjínna tsjáa̱ ngayeje xta̱ ni̱ma̱a̱, kó tsi tjín ka'a xta̱ xi kats'enchejée̱, nijún bo̱a̱ kji'i tsja'oyá nguiñáa̱.
\p
\v 9 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ngot'e̱ je jatjo'a xtaa̱ kui ndi'aa̱, nga̱t'a̱ ti xta̱ tji̱e̱e̱ Abraa̱m xi'bi̱.
\v 10 Nga̱t'a̱ ndií nda̱ xi̱'ii̱n je'ek'axié'á xta̱ xi je ndi̱ya kichajá tjimá.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín too̱n
\r (Matioo̱ 25:14-30)
\p
\v 11 Nguije tsint'ié kui eén xtaa̱, Kjisoo̱ katsáyá kui énkjiín, nga̱t'a̱ je tikón tiña na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, kó kui jaá kats'énkjó nga Néná je ko̱tíxoma tji̱'ni̱u̱.
\v 12 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ngo ndií ngo nda̱ cho̱n kijí ngo na̱xi̱ńdá xi achichí kjin tsi̱'e̱ nga ki̱a̱ si̱'an re nga ko̱tíxomaa̱ ngo ngu̱i̱ndie, s'e̱ kjo̱e̱'e̱'óyá nguiní.
\v 13 Kuíni nga kui nda̱a̱ tsíchji̱a̱a̱ tie já mosoo̱ kó katsjaá to̱n, nga bi katsoó: “Ti'anxájo̱jnú kui too̱n, ngaskande nga kjoé'e̱ nguiní an.”
\v 14 Tanga xta̱ xi chji̱a̱ni kui na̱xi̱ńdaá ch'o kamaá kui nda̱a̱, kó katsanguiyaa̱ xta̱xchá xi bi katsoó: “Mejénjínjne̱ nga kui nda̱a̱ ko̱tíxomajne̱.”
\v 15 Kó nguije je'e nguiní kui nda̱a̱ nguije re kamá, katsanguiyakja'á kui já moso̱ xi katsjaá to̱n tsi̱'e̱ nga sku̱i̱e̱ kóts'en kini'ánxájo̱ too̱n.
\v 16 Jachó nda̱ xi tjoón kó bi katsoó: “Ndi̱a̱, to̱n xi katse'éní kats'énxájo̱ an kó tie bo̱a̱ kji'i askjasón ngase.”
\v 17 Kó bi katsó nda̱ ree̱: “Nda kini'ín, moso̱ nda, kjo̱a̱a̱ nga chiboa to̱n xi kamá'niátakón ji nga kichíi̱n, tie na̱xi̱ńdá ko̱tixomée̱.”
\v 18 Jachó xi ingo mosoo̱, kó bi katsó: “Ndi̱a̱, to̱n xi katse'éní ún bo̱a̱ kji'i askjasón ngase.”
\v 19 Kó ti bi ti katsoó kui nda̱a̱: “Ti ún na̱xi̱ńdá ko̱tixomée̱ ji nga.”
\v 20 Kó jachókoón xi ingo mosoo̱, kó bi katsoó: “Ndi̱a̱, k'i̱e̱ tikón tóon, ngo poño ixtie an kó ja'atjó an,
\v 21 nga̱t'a̱ katsakjonñaa̱ ji, kjo̱a̱a̱ nga be an nga tanisién tajá ji, nga̱t'a̱ chjábe ji ni xi jmí tsi ji ik'íjñí, kó ch'iji̱n ji ni xi jijín ik'ítji̱e̱.”
\v 22 Kós'e̱ bi katsó kui nda̱ ree̱: “Moso̱ xi ndajín ji, ti kuii̱ ndso̱'boe xi kotijéñaá. Tsi ja̱ bo̱a̱ je ye nga tajá an, nga kjíbé an ni xi ijñajín an, ko̱jo nga 'boje̱n an ni xi itji̱e̱jín an,
\v 23 kós'e̱, ja̱ ¿kó mí kjo̱a̱a̱ nga banko̱jín ik'íjñí to̱nna, tsi̱'e̱ nga kji'a nga kjoé'e̱ nguiñá an kjoa'achjí an ndyi̱ko̱n?”
\v 24 Kó kui nda̱ ree̱ bi katsoó xta̱ xi síndo ki̱a̱a̱: “Chje̱'éxínjnúu̱ too̱n kui nda̱a̱, kó xi je tie kamá tsi̱'e̱ kui te'éjnúu̱.”
\v 25 S'e̱ bi katsó kui jaá: “Ndi̱a̱, tanga kui nda̱a̱ je tie bo̱a̱ kji'i ma tsi̱'e̱.”
\v 26 Tanga bi katsó nda̱ ree̱: “An xiyájnú'un nga ngayeje xi tjiín, ko̱e̱'eé, tanga xi jmíjiín, ngaskande ni xi tjiín xi chje̱'éxiín.
\v 27 Kó kui xta̱ xi kondra̱na xi kamámejénjiín nga re ka̱ma an, ndibájo̱jnú'un k'i̱e̱e̱ kó nguindyikón an tichásenjnú nga si̱'ank'iénjnú.”
\s Bi ts'én ts'as'ien Kjisoo̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n
\r (Matioo̱ 21:1-11; Markoo̱ 11:1-11; Juaa̱ 12:12-19)
\p
\v 28 Kó nguije tsíchji̱a̱ kui nii̱, Kjisoo̱ kijítjoón xtaa̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n.
\v 29 Kó nguije makjachó ma ngo nangui xi 'mí Betfaje̱ ko̱jo Betania̱, ki̱a̱ t'a tji̱ngu̱i̱ nínga tjín yá oliboo̱, katsanguiya jó xta̱ tsi̱'e̱,
\v 30 xi bi katsoó:
\p –Tanguínjnú kui ndí nangui xi tikón kje̱e̱n, kó nguije ku̱i̱tjás'i̱e̱njnú kui ngu̱i̱ndiee̱, ki̱a̱ sa̱kójnú ngo ndí bórró xi nde kji̱e̱ ngo xi 'bíjñasoón, chjándojnú kó ndibájo̱jnú'un k'i̱e̱e̱.
\v 31 Kó tsi tjín xi bi ka̱tso̱jnú nga ko̱síyajnú: ¿Ánní nga ndyi̱chjándojnú? Bi t'ínjnúu̱ jún: Kjo̱a̱a̱ nga Ndi̱a̱a̱ xí chjieén.
\p
\v 32 S'e̱ kijí kui jaá kó kasakoo̱ bórroó xikó ki'mií.
\v 33 Kó nguije ndyi̱kjíndó bórroó, xi tsi̱'e̱ choo̱ bi katsoó:
\p –¿Ánní nga ndyi̱chjándojnú bórroó?
\p
\v 34 Kós'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –Kjo̱a̱a̱ nga Ndi̱a̱a̱ xí chjieén.
\p
\v 35 Kó tsanguínjoo̱ Kjisoo̱, kó nguije ísoón ṉjñoo̱ bórroó, kini'ánk'íjñasón Kjisoo̱.
\v 36 Tji̱e̱nga ndyi̱fí, ngayeje xtaa̱ yítie ṉjñoo̱ ngu̱i̱ya ndi̱ya̱á.
\v 37 Kó nguije makjachó tiña xtji̱e̱e̱n nga fíjaya nínga tikón tji̱ngu̱i̱ nínga tjín yá oliboo̱, ngayeje xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ tsja kamaá kó íts'i̱yanii̱ nga kats'éntsjaá Néná kjo̱a̱a̱ ngayeje kjo̱a̱ndikón xi je kamábe,
\v 38 bi katsó nga askandáyá:
\p –¡Ngatama chikonñé nda re xi kjindibáni ngajoo̱ Ndi̱a̱ná, xió ngatja'bé ndi'ak'ajmii̱, kó ngat'ieé kjo̱a̱je Néná nk'a ján!
\p
\v 39 Kó ngu̱i̱jii̱n xta̱ tsi̱'e̱ kis'iṉtso̱ma já fariseo̱ xi bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Mostro̱, ti'inxchínje̱ xtaa̱ ánní nga bo̱a̱ ndyi̱tsó kon.
\p
\v 40 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui xtaa̱:
\p –Bi xianjnú'un jún, tsi xió k'uíndo kui xtaa̱, ndi̱jo̱o̱ xí ska̱ndáya.
\p
\v 41 Kó nguije makjachó tiña na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, nga askotsijen Kjisoo̱, askandá kjo̱a̱a̱ kui na̱xi̱ńdaá,
\v 42 kó bi katsó:
\p –¡Tsi yera ji nda tsi ta kuí tsi ni̱xtjii̱n, ni xi tsja̱á kjo̱a̱xió! Tanga ngot'e̱ tji'márií ndyikin kui nii̱.
\v 43 Nga̱t'a̱, s'e̱ ndibaá ni̱xtjin xi ndajín, kji'a nga kondra̱ tse̱ skinínk'á nga ngo foa'atjiyajoo̱n ji ngo xó xi ku̱i̱'íchjá'yaá, kó ngayeje ngu̱i̱ndie nga skjánjoo̱,
\v 44 kó k'o̱jmii̱ ji ko̱jo ndíi̱ ngu̱i̱yaa̱ xó xi tjichjá'yáni ji, kó nde ngojín ndi̱jo̱ ku̱i̱'índo xi s'i̱ndosoón xkjín, nga̱t'a̱ kamáyejín ji ni̱xtjin nga je'ekoón Néná.
\s Bi ts'én ts'axié Kjisoo̱ já xi ndyi̱botiñá cho̱ ndi̱tsee̱n na̱ngo̱xi̱i̱
\r (Matioo̱ 21:12-17; Markoo̱ 11:15-19; Juaa̱ 2:13-22)
\p
\v 45 Kó nga jachó Kjisoo̱ ndi̱tsen na̱ngo̱xi̱i̱, íts'i̱yanii̱ nga tsangatji̱nguii̱ ngayeje xta̱ xi ndyi̱botiñá ko̱jo xi ndyi̱'botsie ni,
\v 46 kó bi katsoó:
\p –Je kjit'a xo̱jo̱n eén Néná nínga bi tsoó: “Ndi'ana, ndi'a nínga ku̱i̱chji̱a̱a̱ Néná ngayeje xta̱ k'uiín, tanga jún ndo̱bo̱a̱a̱ chejé je kini'ánjnú.”
\p
\v 47 Kó ndyiojón ndyiojón akóyá Kjisoo̱ ndi̱tsee̱n na̱ngo̱xi̱i̱, tanga já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱, já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo já nguito̱ko̱o̱ na̱xi̱ńdaá kamámejeén kats'énk'ién Kjisoo̱.
\v 48 Kó kasakondiéjiín kóts'én sa̱'ínk'ién, nga̱t'a̱ ngayeje xta̱ na̱xi̱ńdaá tsint'ié ndá ndaá ni xi tsíchji̱a̱.
\c 20
\s Bi kamá nga jáxaá asíyaá Kjisoo̱ 'yá xi katsjáxaá
\r (Matioo̱ 21:23-27; Markoo̱ 11:27-33)
\p
\v 1 Kó ngo ndi̱ya nga Kjisoo̱ akóyaá ko̱jo íni̱jmi̱í éntjatsi̱e̱e̱ Néná xta̱ na̱xi̱ńdaá ndi̱tsen na̱ngo̱xi̱i̱, jachókón tiñaa̱ já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱, já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱, ko̱jo já xchá nguito̱ko̱o̱ na̱xi̱ńdaá,
\v 2 kó bi katsoó nga tsíchji̱a̱jo:
\p –T'íyéjne̱, ¿mí xá xi tjiín nga kui nii̱ ni'ín ji, axa̱, 'yá xí katsjaá kui xaá?
\p
\v 3 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Ti bo̱a̱ ti ts'én ngo ni kosíyajnú'un kó t'íyajnú'un:
\v 4 ¿'Yá xi katsanguiya Jua Bautistaa̱ nga atíndá xtaa̱? ¿A Néná axa̱ xtaa̱?
\p
\v 5 Kós'e̱ kui jaá íts'i̱yanii̱ nga bi katsoó xkjín:
\p –Tsi Néná xí katsanguiya tsi k'uíi̱n, kó: “Ánní nga kis'ijinjínjnú”, ka̱tso̱ná.
\v 6 Kó tsi xtaa̱ xí katsanguiya tsi k'uíi̱n, ngayeje xtaa̱ ndi̱jo̱ k'o̱yaná, nga̱t'a̱ ngayejee̱ nga s'ijii̱n nga Jua Bautistaa̱ nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná boá.
\p
\v 7 Kó bi katsó kui jaá:
\p –Yajínjne̱ 'yá xi katsanguiya.
\p
\v 8 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱ ti xiyájínjnú'un mí xá xí tjínna nga ts'en an kui nii̱ nga.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín moso̱ xi ndajiín
\r (Matioo̱ 21:33-44; Markoo̱ 12:1-11)
\p
\v 9 Kós'e̱ Kjisoo̱ íts'i̱yanii̱ nga katsáyaá kui xta̱ na̱xi̱ńdaá kui énkjín xi bi tsoó:
\p –Ngo nda̱ íjñanda ngo jno̱ nínga maxchá tostsi̱je, kó katsjá chjínanguií já xí ts'én kuí xaá, s'e̱ kjin kijí kó tsie ts'andíyaá.
\v 10 Kó nga jachó ni̱xtjii̱n nga je kamáxchá kuí too̱, katsanguiya mosoo̱ kui nda̱a̱ nínga síndo já xi katsjaá chjínanguí jno̱ tostsi̱je̱é, tsi̱'e̱ nga ko̱kjángá kó sa̱'ínk'as'iee̱n kui to xi tsoboaá nda̱ xi tsi̱'e̱ kui ngu̱i̱ndiee̱, tanga kui já xí ndyi̱ts'enxájin kui ngu̱i̱ndiee̱ kats'énkijen'on kui mosoo̱, kó jmí ni íyatsjajín.
\v 11 Kó katsanguiya nguiní ingo moso̱, tanga ti ik'ié nguinií, ch'o ki'mií, kó ti jmí ni ik'íyatsjajín nguiní.
\v 12 Kó ti katsanguiya nguiní xi ma ján mosoo̱, kó kui jaá ti kats'én'ón nguinií, s'e̱ ts'axié kui ngu̱i̱ndiee̱.
\p
\v 13 Kós'e̱ bi katsó ndi̱a̱ xi tsi̱'e̱ kui ngu̱i̱ndiee̱: “¿Mí xi sa̱'in an? Tasá ndí tjóna sanguiya an, tsi ta'aní nga kji'a nga sku̱i̱e̱, sku̱i̱e̱ndíkón ndína kui jaá.”
\v 14 Tanga nga kamábe já xí ndyi̱ts'enxájin kui ngu̱i̱ndiee̱, bi katsoó xkjín: “Kuí xi'bi̱ xi tsi̱'e̱ ka̱ma ngayeje kui ngu̱i̱ndiee̱, tasá si̱'ank'ién, ki̱a̱ ka̱maa̱ nga tsa̱ñá ka̱ma ngayeje kui nii̱.”
\v 15 Kó kats'énk'ién ndií ndi̱a̱ xi tsi̱'e̱ kui ngu̱i̱ndiee̱, s'e̱ ts'axié nínga tjitji̱e̱ tostsi̱je̱é.
\p Kós'e̱ Kjisoo̱ asíyá:
\p –¿Kó mí xi sa̱'ín ndi̱a̱ xi tsi̱'e̱ kui jno̱ tostsi̱je̱é?
\v 16 Ja̱ kji̱ndi̱bá kó sa̱'ínkjié ngayeje já xí ndyi̱ts'enxájin kui ngu̱i̱ndiee̱, kós'e̱ kje̱'e xi tsja̱á kui ngu̱i̱ndiee̱.
\p Nga tsint'ié kui nii̱ kui xtaa̱, bi katsó:
\p –¡Néná xín ngats'énkja'aná kui nii̱!
\p
\v 17 Kjisoo̱ askotsijen ndá ndaá xtaa̱, s'e̱ bi katsó:
\p –¿Mí xi mejeén tsó ni xi bi tsó xi tjít'a xo̱jo̱o̱n:
\q Ndi̱jo̱ xi kats'énch'ó já chji̱ni̱e̱xo̱ó,
\q kuí xí ndi̱jo̱ nga'niuú ndi'aa̱ kamá?
\m
\v 18 Ngayeje xta̱ xi k'o̱kasón kui ndi̱jo̱o̱ ka̱ma xi̱, kó tsi tjín xi k'o̱kanieé kui ndi̱jo̱o̱ ka̱ma ndso̱ko̱a̱n.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ 'yá xí chjiénga k'uíchjií ni xi machjítjeé
\r (Matioo̱ 21:45-46; 22:15-22; Markoo̱ 12:12-17)
\p
\v 19 Kó já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱, kamámejeén nga ti kui chi̱bo̱a̱ stso̱bo̱a̱ Kjisoo̱, nga̱t'a̱ kamákjiín nga kui énkjiín tangat'anii̱ kuí nga kandokjo̱a̱, tanga katsakjónní xta̱ na̱xi̱ńdaá.
\v 20 Kó kananguiyachoo̱n xta̱ xi askondá xi tix'i̱a̱n xta̱ kixi̱ sa̱'ín yojoo̱, tsi̱'e̱ nga ku̱i̱nt'ie ngo én xi ndajín xi ka̱tso̱, kó bo̱a̱ ts'én sa̱'ínk'as'ien Kjisoo̱ ngu̱i̱ya nga'niuú ko̱jo xaá nda̱ xi xtitjoón kui ngu̱i̱ndiee̱.
\v 21 Kó bi ki'mií nga akasíyaá:
\p –Mostro̱, je yajne̱ nga kixi̱ ni xi se ko̱jo ni xi bokoyé ji, ko̱jo nga jmí tsi skján ni'ínje̱ xtaa̱, nga tasá ja̱koxi̱i̱ ndi̱ya xi tsi̱'e̱ Néná xi tibokoyé ji.
\v 22 ¿A tsjandié kjo̱a̱kitii̱, axa̱ tsjandiéjín nga k'uíchjíjne̱ to̱n xi machjítjé ni nda̱ xtitjón xi 'mí Sesaa̱?
\p
\v 23 Tanga Kjisoo̱ kamákjiín kjo̱a̱mañaa̱ kui jaá, s'e̱ bi katsoó:
\p –¿Ánní nga an ndyi̱chjat'ayákónjnú'un?
\v 24 Takójnú'un ngo to̱n xi chji̱a̱ni Roma̱. ¿'Yá xi tsi̱'e̱ kui a̱sién ko̱jo kui ja'én xí kjit'a kui too̱n?
\p Kó bi katsó kui jaá:
\p –Tsi̱'e̱ nda̱ xtitjón xi 'mí Sesaa̱ boá.
\p
\v 25 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱ te'éjnúu̱ nda̱ xtitjón xi 'mí Sesaa̱ ni xi tsi̱'e̱ nda̱ xtitjoón, kó ni xi tsi̱'e̱ Néná, Néná te'éjnúu̱.
\p
\v 26 Kó nde kamájiín kui jaá nga tsint'ieé Kjisoo̱ nga tsíchji̱a̱ ngo én xi ndajín tsó nguindyi̱ko̱n xtaa̱, tasá achichí kijíndikoón kjo̱a̱a̱ ni xi katsó, kó xió kis'iṉdo.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ xta̱ xi foa'á'yá nguinií nguije fesón
\r (Matioo̱ 22:23-33; Markoo̱ 12:18-27)
\p
\v 27 Kós'e̱ jachókón tiñaa̱ já saduseo̱ xi tsó nga nguiti foa'á'yájín xoó xta̱ xi je jesoón, bi katsó nga asíyaá:
\p
\v 28 –Ji Mostro̱, Moisee̱ ít'aná ngo xo̱jo̱n xi bi tsó: tsi ngo nda̱ ko̱ya xi tjiín chjoón kó tsi jmí ndíjiín, ṉts'i̱e̱ kui nda̱a̱ chjiénga kuí ku̱i̱xanjo̱ kui xta̱chjo̱ón tsi̱'e̱ nga xcha̱jajín tji̱e̱e̱ ṉts'i̱e̱ xi k'iee̱n.
\v 29 Ngo ndi̱ya kis'iṉdo yito já xi ta ngo ṉts'i̱e̱ kamá, nda̱ xi tjoón ixánjo̱ chjo̱ón, kó k'ien kui nda̱a̱, kó jmí ndí kis'iejiín.
\v 30 Kó ṉts'ie xi ma joó ixánjo̱ kui xta̱chjo̱ón, kó ti k'ien nguiní kui nda̱a̱, kó ti jmí ndí kis'iejiín nga.
\v 31 Nda̱ xi ma jaán ixánjo̱ nguiní kui xta̱chjo̱ón, kó ti bo̱a̱ ti kamaá nga. Kó nga yito kui jaá nga jesón kó nde ngojín xi kis'iee̱ ndí.
\v 32 Nga fet'a k'ien kui xta̱chjo̱ón.
\v 33 Ni̱xtjin nga kjo̱a̱'á'yaá xta̱ xi je jesoón, ja̱, ¿'yání nga yito kui jaá xi xi̱'ii̱n kui xta̱chjo̱ón ka̱ma, nga̱t'a̱ nga yitoo̱ nga kis'iṉdojo̱?
\p
\v 34 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Xta̱ xi tjín kui ni̱xtjin xi'bi̱ bixan kó ts'énkixán xkjín,
\v 35 tanga xta̱ xi sa̱ko̱ó nga k'uíndo kui nga̱sondie xi'ba̱, kó nga kjo̱a̱'á'yaá xta̱ xi je jesoón, ti nde nguiti ku̱i̱xanjín kó ti nde nguiti sa̱'ínkixanjín xkjín,
\v 36 nguiti ko̱yajín, nga̱t'a̱ xikónií ndítsjiee̱ Néná ka̱ma, kó ndií Néná boá, nga̱t'a̱ kjo̱a̱'á'yá nguinií.
\v 37 Tanga kjo̱a̱ ngaá tsi foa'á'yá nguinií xta̱ xi je jesoón, ngaskande Moisee̱ akóyá nga katsáyá énkjiín yá sarsaa̱, nga bi tsoó Ndi̱a̱ná, Nee̱ Abraa̱m, Nee̱ Isaa̱ ko̱jo Nee̱ Jako̱b boá.
\v 38 Nga̱t'a̱ Néná jmí tsi Nee̱ xta̱ xi je jesón, Nee̱ xta̱ xi síndo boá, nga̱t'a̱ tangat'anií Néná nga tindyión nga̱sondiee̱.
\p
\v 39 Tjín já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ xi bi katsó:
\p –Mostro̱, nda kase.
\p
\v 40 Kó nguiti ingojín xta̱ xi asíyá ngasee̱ kje̱'e ni.
\s Bi ts'én akasíyaá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ 'yání xi xta̱ tji̱e̱ xi kjindibáni Kristoo̱
\r (Matioo̱ 22:41-46; Markoo̱ 12:35-37)
\p
\v 41 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó kui xtaa̱:
\p –¿Kóts'en nga xtaa̱ tsó nga Kristoo̱ xta̱ tji̱e̱e̱ Ndabii̱ xó kjindibáni?
\v 42 Nga̱t'a̱ ti kuíni Ndabii̱ bi tsó nínga ít'a xo̱jo̱n Salmoo̱:
\q Ndi̱a̱ná bi katsoó Ndi̱a̱na:
\q “Ti̱ndyint'ení nga fojnína nínga botixoma an,
\q
\v 43 ngaskande nga k'uindo an nguindie ndsa̱ki kondra̱ tse̱.”
\m
\v 44 Ndabii̱ Ndi̱a̱na katsoó. ¿Ja̱ kóts'en nga xta̱ tji̱e̱e̱ Ndabii̱ kjindibáni Kristoo̱?
\s Kjisoo̱ bi ts'én yínguíta'in já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱
\r (Matioo̱ 23:1-36; Markoo̱ 12:38-40; Rkaa̱ 11:37-54)
\p
\v 45 Nga tsint'ieé ngayeje xta̱ na̱xi̱ńdaá, Kjisoo̱ bi katsoó xta̱ tsi̱'e̱:
\p
\v 46 –Chónjnú já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱, nga̱t'a̱ achichí tsja máa nga 'bítso̱ma nga boajá ṉjño ndio tsjakon, kó tsja máa nga ndikón ts'en ni'ántinde nínga síndo ndi̱tse̱n, kó tsja máa nga 'bíndonié yáxiríe̱ xi tjón síndo ngu̱i̱ya ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná, kó tsja máa nga kui tjón 'bíndo ngu̱i̱ndie xi tjón síndoo̱ yamíxa̱ nínga chinie ṉño̱o̱.
\v 47 Kui jaá kuí boá xi ts'énchéjeé ni xi tjiín ínchjín k'án xi je k'ien xi̱'ii̱n, kó achichí xó tsi Néná chji̱a̱a̱ 'ne̱ ja̱ma, tsi̱'e̱ nga sku̱i̱e̱ndíkón xtaa̱. Kuí xta̱ xi'ba̱ xi tsie ngase ka̱majeé.
\c 21
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ to̱nchji̱e̱e̱
\r (Markoo̱ 12:41-44)
\p
\v 1 Kjisoo̱ askotsijee̱n xta̱ cho̱n xi indyiá to̱nchji̱e̱e̱ ngu̱i̱ya koxa̱ to̱nchji̱e̱e̱.
\v 2 Kó ti kamábe ngo xta̱chjón k'án xi je k'ien xi̱'ii̱n xi indyiá ngu̱i̱ya koxa̱ to̱nchji̱e̱e̱ jó ndí to̱n xi chiboa chjií.
\v 3 Kó Kjisoo̱ bi katsoó xta̱ tsi̱'e̱:
\p –Ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un nga kui xta̱chjo̱ón k'aán tsie ngase katsjá ta bo̱a̱jiín ngayeje xta̱ xi ngasee̱.
\v 4 Nga̱t'a̱ ngayeje xta̱ xi ngasee̱ to̱n xi 'bonguii̱ xí indyiá, tanga kui xta̱chjo̱ón indyiá ngayeje to̱n xi skji̱ni̱e̱ ko̱jo xi k'uiní nga k'uijñá nga̱sondie.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nga ku̱i̱xo̱ndo na̱ngo̱xi̱i̱
\r (Matioo̱ 24:1-2; Markoo̱ 13:1-2)
\p
\v 5 Kó tjín xtaa̱ xi tsíchji̱a̱ kjo̱a̱a̱ na̱ngo̱xi̱i̱ nga achichí ndi̱jo̱ tsjakon tjiín ko̱jo nga chji̱e̱ xi katsjá xtaa̱ xi kini'ánchonnii̱, tanga Kjisoo̱ bi katsó:
\p
\v 6 –Kjo̱a̱a̱ ngayeje ni xi ndyi̱yajnú k'i̱e̱e̱, kjo̱chó ni̱xtjin nga ku̱i̱xo̱ndo ngayejee̱ kó ngaskande nde ngo ndi̱jo̱ k'uíndojín xi s'i̱ṉdosoón xkjín.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ chi̱bo̱a̱ xi s'i̱jña nguindiee̱ nga kju̱i̱e̱ nga̱sondiee̱
\r (Matioo̱ 24:3-28; Markoo̱ 13:3-23)
\p
\v 7 Kó bi ki'mií Kjisoo̱:
\p –Mostro̱, ¿kji'ání nga ka̱ma kui nii̱? ¿Kó mí chi̱bo̱a̱ xi s'i̱jña nguije ma ka̱ma kui nii̱?
\p
\v 8 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Tsitsíjenjnúu̱ nga jmíjín xi k'o̱ṉcha̱jojnú, nga̱t'a̱ achichí ma xta̱ xi kjo̱e̱'e ngajona xi bi ka̱tso̱: “An boá xi Kristoo̱”, ko̱jo bi ka̱tso̱: “Je kjimatiña ni̱xtjii̱n”, tanga nga kuijín xi monguíntjinguijnú.
\v 9 Kó kji'a nga ko̱nda'yájnú nga je kjima kjo̱a̱xchán, nguije tjíbixkán, ngata̱ ndakonjín majnú, nga̱t'a̱ chjiénga tjón kui nii̱ ka̱ma, tanga jmí tsi tsá kju̱i̱e̱ nga̱sondiee̱.
\p
\v 10 Kós'e̱ bi katsó ngase:
\p –Na̱xi̱ńdaá skjánjo̱ xkjín ko̱jo já ree̱ skjánjo̱ xkjín,
\v 11 kó k'uié kjo̱a̱ndi̱ko̱n xi 'niú, kjín to̱ko̱ya ngu̱i̱ndie k'uié kjindiá ko̱jo chi'in, achichí ni xi ko̱ndakon k'uié, kó a xi̱xi̱ yi'i chi̱bo̱a̱ xi k'uié ndi'ak'ajmii̱.
\p
\v 12 Tanga nguindiee̱ nga bo̱a̱ ka̱ma, tjón ma ra ku̱i̱yotjinguijnú ko̱jo ko̱ndo̱bo̱a̱jnú, kó si̱'ank'as'ienjnú ngu̱i̱ya tsja nguito̱ko̱o̱ ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná ko̱jo ko̱nanguís'iénjnú ndo̱bo̱a̱ya, kó konguínjo̱jnú nguindyi̱ko̱n re ko̱jo xtitjón tangat'anii̱ ja'énna.
\v 13 Kó kui nii̱ xi ka̱ma si̱'ankjiénjnú nga ko̱ndókjo̱a̱jnú kjo̱a̱a̱ an.
\v 14 T'íjñájnúu̱ ini̱ma̱jnú nga si̱'ankjójínjnú kjo̱a̱a̱ mí ni xi k'uinjnú nga ko̱'na̱xié'ájnú yojojnú,
\v 15 nga̱t'a̱ ti ánní xi tsja an én ko̱jo kjo̱a̱kjínkón, kó kui eén nde ngojín kondra̱jnú xi sa̱'iín.
\v 16 Ngaskande xi xchájnú, ṉts'iéjnú, xingu̱i̱jnú, amingo̱jnú sa̱'ínk'as'ienjnú, kó tjín jún xi si̱'ank'iénjnú,
\v 17 kó ngayeje xtaa̱ sa̱'ínch'ójnú tangat'anii̱ ja'énna.
\v 18 Tanga nde ngojín tsja̱tokójnú xi xcha̱ja.
\v 19 'Niú ti̱ndyiajnú tsi̱'e̱ nga kjo̱tjo'ajnú.
\p
\v 20 Tanga kji'a nga xcha̱jnú nga na̱xi̱ńdá Jerusale̱n je ja'atjiyajoo̱n jajún, ja̱ je yajnú nga je jachó ni̱xtjin nga je si̱'ankjie.
\v 21 Kós'e̱ kji'a boá nga kui xta̱ xi síndo Judea̱ ngatanga ngu̱i̱jin k'ijñá ján, kó xi síndo ngu̱i̱ya na̱xi̱ńdaá, ngatjatjo, kó xi ngu̱i̱jin k'ijñá ján síndo ngata̱ 'bos'ienjín na̱xi̱ńdaá.
\v 22 Nga̱t'a̱ ni̱xtjin nga ka̱mangojo boá kui ni̱xtjii̱n, tsi̱'e̱ nga kjo̱tjosón ngayeje ni xi je kjit'a xo̱jo̱o̱n.
\v 23 ¡Ni̱ma̱ xó ndí ínchjín xi ndí ndyi̱ya'a ko̱jo xi ndí ndyi̱ts'enxchá kui ni̱xtjin xi'ba̱! Nga̱t'a̱ achichí kjo̱a̱ni̱ma̱ k'uié kui t'ananguii̱, kó kjo̱a̱xcha̱án Néná k'o̱kanieé kui xta̱ na̱xi̱ńdaá.
\v 24 Kó tjín xi ki̱cha̱ si̱'ank'ienni, kó tjín xi konguínjo̱'niú ngayeje na̱xi̱ńdá kó xta̱ xi judío̱jiín tsja̱nié tsja̱fe na̱xi̱ńdá Jerusale̱n ngaskande nga kjo̱tjosón ni̱xtjii̱n kui xtaa̱.
\s Bi ka̱ma ni̱xtjin nga kjo̱e̱'e nguiní ndií nda̱ xi̱'ii̱n
\r (Matioo̱ 24:29-35,42-44; Markoo̱ 13:24-37)
\p
\v 25 Kós'e̱ tjín chi̱bo̱a̱ xi k'uieé ts'ueé, saá ko̱jo ṉñóo, kó k'i̱e̱ t'ananguii̱ boa ka̱maa̱ ngayeje xtaa̱, ta bi ta ka̱maa̱ nga kjo̱ni̱e̱ ko̱jo nga xcha̱ nga'niuú ndáchíkoón,
\v 26 xtaa̱ ngaskande ko̱yayá ma nga stsa̱kjonní kjo̱a̱a̱ ni ch'o xi ka̱ma nga̱sondiee̱, nga̱t'a̱ kjo̱tsie yeje nga'niú xi tjín ndi'ak'ajmi ján.
\v 27 Kós'e̱ kji'a boá nga xcha̱ ndií nda̱ xi̱'ii̱n nga ngo ṉdi̱ kji̱ndi̱bájinni kó achichí nga'niú k'uieé ko̱jo tsie kjo̱a̱jee̱ kjindibájo̱.
\v 28 Kji'a nga ku̱i̱'ítsi̱yani nga ka̱ma ngayeje kui nii̱, ti̱ndyiondajnú, kó chjanínk'ájnú kje̱njnú nga̱t'a̱ kjo̱a̱'naxié'ájnú je tikón tiña.
\p
\v 29 Kjisoo̱ ti katsáyaá ingo énkjín xi bi tsó:
\p –Tsitsíjenjnúu̱ yá xi boajaá to igoo̱ ko̱jo yá xi ngasee̱,
\v 30 kji'a nga ya nga fotjoo̱ xka̱, ti júnní xi je yajnú nga je tikón tiña cho̱ndoboaá.
\v 31 Ti bo̱a̱ ti ts'én jún, nguije xcha̱jnú nga kjima kui nii̱, ja̱ je yajnú nga ni̱xtjin nga ko̱tíxoma Néná je tikón tiña.
\p
\v 32 Ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un jún nga kji̱e̱ ko̱yajín xta̱ xi síndo ngot'e̱ tsi tjónjín kjo̱tjosón kui nii̱.
\v 33 Ndi'ak'ajmii̱ ko̱jo t'ananguii̱ kjo̱a̱'a, tanga énna kjo̱a̱'atiyajín.
\p
\v 34 Chónjnúu̱ yojojnú kó ngata̱ 'bíjinjínjnú ini̱ma̱jnú, kjo̱a̱xki̱'aá, kjo̱a̱ch'i̱i̱, ko̱jo ni nga̱sondiee̱, nga̱t'a̱ tsi ta bimátji̱e̱n kjo̱chó kui ni̱xtjii̱n,
\v 35 nga̱t'a̱ bo̱a̱ ka̱ma xikó maá ngo chja̱ya̱ xi k'uijñaá ngayeje xta̱ xi síndo t'ananguii̱.
\v 36 Ti̱ndyionda síkijíjnú kó ndokjo̱a̱jnúu̱ Néná tsi̱'e̱ nga kjo̱tjo'ajnú yojojnú kjo̱a̱a̱ ngayeje ni xi s'e̱ ka̱maa̱ kó tsi̱'e̱ nga ki̱a̱ kjóchójnú nguindyi̱ko̱n ndií nda̱ xi̱'ii̱n.
\p
\v 37 Xki̱ nga ni̱xtjii̱n akóyá Kjisoo̱ ndi̱tsen na̱ngo̱xi̱i̱ kó nga jñoó kijí nínga tikón tji̱ngu̱i̱ nínga tjín yá oliboo̱.
\v 38 Kó ngayeje xta̱ na̱xi̱ńdaá xki̱ nga tajño̱ó jachó ndi̱tsen na̱ngo̱xi̱i̱ nga kijínt'ieé ni xi tsíchji̱a̱a̱ Kjisoo̱.
\c 22
\s Bi ts'én índa jáxaá tsi̱'e̱ nga si̱'ank'ien Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 26:1-5,14-16; Markoo̱ 14:1-2; 10-11; Juaa̱ 11:45-53)
\p
\v 1 Nguije makjachó ni̱xtjii̱n s'ueé pan xi jmí nisanjiín, xi 'mí s'ué paskuaa̱.
\v 2 Já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ ko̱jo já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ tsangasee̱ kóts'én nga sa̱'ínk'ién Kjisoo̱, tanga katsakjónnií xta̱ na̱xi̱ńdaá.
\p
\v 3 Kós'e̱ xindajín Satanaa̱ ts'as'ienjin yojoo̱ Judaa̱, ngo nda̱ apostroo̱ Kjisoo̱ xi Iskariote̱ ki'mií nga, kui xi chji̱a̱ni ngo já xí tiejoó.
\v 4 Kó kijí Judaa̱ kó tsíchji̱a̱jo já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ ko̱jo já nguito̱ko̱o̱ jajún xi konda na̱ngo̱xi̱i̱, kó índa kóts'en sa̱'ínk'as'iee̱n Kjisoo̱.
\v 5 Kó kui jaá achichí tsja kamaá, kó índajo̱ nga to̱n ko̱e̱'eé Judaa̱.
\v 6 Kó Judaa̱ kats'énjo̱'o, kó tsangasendie kóts'en nga sa̱'ínk'as'ien Kjisoo̱ nga̱xto̱n xta̱ na̱xi̱ńdaá.
\s Kjisoo̱ bi ts'én iskjiniejo̱ ngase ṉño̱ xta̱a̱
\r (Matioo̱ 26:17-29; Markoo̱ 14:12-25; Juaa̱ 13:21-30; 1 Xta̱ Korinto̱ 11:23-26)
\p
\v 7 Tichaa̱n jachó ni̱xtjin nga chinie pan xi jmí nisan mindyiajiín, kji'a nga chjiénga ni'ánk'ién ngo cho̱tsa̱nga̱ tsi̱'e̱ s'ué paskuaa̱.
\v 8 Kó Kjisoo̱ katsanguiya Peé ko̱jo Juaa̱ nga bi katsoó:
\p –Tanguínjnú kó t'íjñandajnú ni xi xi̱ni̱e̱ ñá nga ka̱ma s'ué paskuaa̱.
\p
\v 9 S'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –¿Ñání mejeén nga k'uijñándajne̱ ni chiniee̱?
\p
\v 10 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –K'i̱e̱ xiyájnú'un, nga ku̱i̱tjás'i̱e̱njnú na̱xi̱ńdaá ki̱a̱ sa̱kójnú ngo nda̱ xi ts'énya'a ngo nisa ndójoa, kó kui tanguíntjinguíjnúu̱ ngaskande ndi'a nínga k'o̱s'ien,
\v 11 kó bi t'ínjnúu̱ ndi̱a̱a̱ ndi'aa̱: “Bi tsó nda̱ Mostroo̱ nga bosíyá: ¿Ñá xó tikón ngu̱i̱ndie nínga skji̱ni̱e̱jo ṉño̱ xta̱ tsi̱'e̱ ni̱xtjii̱n s'ué paskuaa̱?”
\v 12 Kós'e̱ kui nda̱a̱ ko̱kójnú ngo ngu̱i̱ya tiyá nk'aa̱ ngo ndi'a xi je tikónda, ki̱a̱ t'íjñandajnú ni chiniee̱.
\p
\v 13 Nguije kijí kui jaá, bo̱a̱ ts'én kasakoo̱ xikó katsoó Kjisoo̱, kó ki̱a̱ kats'énda ni chinie tsi̱'e̱ s'ué paskuaa̱.
\p
\v 14 Kó nga jachó chi̱bo̱a̱, Kjisoo̱ ko̱jo já apostroo̱ kis'iṉdot'a yamíxa̱.
\v 15 Kó bi katsoó kui jaá:
\p –Achichí kamámejénna nga skjíni̱e̱jo ngasejnú'un ṉño̱ kui s'ué paskuaa̱ nguindiee̱ nga kjo̱a̱'atio an kjo̱a̱ni̱ma̱.
\v 16 Nga̱t'a̱ xiyájnú'un nga nguiti skjíni̱e̱jín an ngase ṉño̱ ngaskande nga kjo̱tjosón ni̱xtjin nga ko̱tíxoma Néná.
\p
\v 17 Kó Kjisoo̱ iskjíbé ngo chi̱tsen, katsjaá ndok'óchji Néná, kó bi katsó:
\p –Chjábejnú kui nii̱, kó ti'angasónjnú xingu̱i̱jnú,
\v 18 nga̱t'a̱ xiyájnú'un nga nguiti k'uijín an ndaá tostsi̱je̱é, ngaskande ni̱xtjin nga ko̱tíxoma Néná.
\p
\v 19 Ti iskjíbé paa̱n nga, katsjaá ndok'óchji Néná, akjángá, nga bi katsó:
\p –Kuí xi'bi̱ xi yojona, kui xi si̱'ank'ien tangat'anii̱ nga kjo̱tjo'ajnú, ti'ánjnú kui nii̱ tsi̱'e̱ nga kjo̱a̱'átsjienjnú an.
\p
\v 20 Kó ti bo̱a̱ ti ts'én iskjíbé chi̱tse̱én nguije iskjinie ni chiniee̱, kó bi katsó:
\p –Kuí xi'bi̱ xi chi̱tsen nínga tji'bínda ngo kjo̱a̱tja̱tsi̱e̱ tsi̱'e̱ Néná ko̱jo jún. Jín xi xtjoón tangat'anií kjo̱a̱ndaa̱ kjín xta̱.
\p
\v 21 Tanga ngot'e̱, tsja nda̱ xi sa̱'ínk'as'ienna k'i̱e̱ tikónt'ajo̱na yamíxaa̱.
\v 22 Ja̱koxi̱ nga ndií nda̱ xi̱'ii̱n chjiénga bo̱a̱ ka̱maa̱ xikó ts'én je kis'inda, tanga ¡ni̱ma̱ xó kui nda̱ xi tangat'anii̱ kui nga si̱'ank'as'ien!
\p
\v 23 Kó kui jaá íts'i̱yanii̱ nga askjoyájo̱ xkjín 'yá kuií xi sa̱'ín kui nii̱.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ 'yá kuií xi nk'a ngase xaá
\p
\v 24 S'e̱ kui jaá askjotíjo̱ xkjín kjo̱a̱a̱ 'yá kuií xi nk'a ngase xaá.
\v 25 Tanga Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Já re xi botixómaá na̱xi̱ńdaá, tsjandiéjiín xtaa̱ nga taxkiya sa̱'ín ngo ni tsi tsja kjo̱a̱jiín kó jáxaá kui boá xi nda ts'én tsó xtaa̱.
\v 26 Tanga jún nga bo̱a̱jín ni'ánjnú, tasá xi nk'a xaá chjiénga xikoó tsi ngo xi nguindie xaá sa̱'ín, kó kui xi nguito̱ko̱jnú, chjiénga kuí xi ka̱ma xi sa̱'ínseén xtaa̱.
\v 27 Nga̱t'a̱, ¿'yání xi nk'a ngase xaá, a xi tikónt'a yamíxaa̱, axa̱ moso̱ xi ts'én'biyá ni chiniee̱? ¿A kuijín xi tikónt'a yamíxaa̱? Tanga k'i̱e̱ tikónjin an ngamasienjnú xikoó ngo moso̱ xi tjíts'ensénjnú.
\p
\v 28 Tanga jún boá xi ngatsjé ni̱xtjin tindyionjo̱jnú'un nga ja'a an ngayeje kjo̱a̱chjat'ayákón.
\v 29 Kó kuíni nga an tsjajnú'un nga ko̱tixomajnú, xikó ts'én katsjána Na̱'mina,
\v 30 tsi̱'e̱ nga xi̱ni̱e̱jnú ko̱jo s'i̱o̱jnú t'a yamíxa̱ kji'a nga kotixoma an, ko̱jo tsi̱'e̱ nga ko̱tixomajnú nga bo̱a̱ k'uinjnú tsi tjiín ko̱jo tsi jmíjiín jé nga tiejó tji̱e̱e̱ xta̱ xi chji̱a̱ni Israe̱l.
\s Bi ts'én katsáyatjón Kjisoo̱ nga Peé sa̱'ínkiejín yojoo̱
\r (Matioo̱ 26:30-35; Markoo̱ 14:27-31; Juaa̱ 13:36-38)
\p
\v 31 Kó Ndi̱a̱a̱ ti bi ti katsoó Peé nga:
\p –Ximo̱, Ximo̱, xindajín Satanaa̱ tsí'á kjo̱a̱, tsi̱'e̱ ku̱i̱'ítsanieyajnú xikoó to ndso̱ko̱a̱n ṉño̱ nga skít'ayákónjnú.
\v 32 Tanga an je 'niú tsí'áa̱ Néná tsi̱'e̱ nga s'i̱jin raa̱ an, kó ji, kji'a nga ko̱sikje yojóo, te'énga'níi̱ já ṉts'ie.
\p
\v 33 Tanga Peé bi katsó:
\p –Ndi̱a̱, k'i̱e̱ tikónjoo̱ nga tikónda an, kó jmí tsi ta ndo̱bo̱a̱ya tsi nga nijan konguín, ngaskande nda tsi si̱'ank'ienna.
\p
\v 34 Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Pé, xiyaá nga ngot'e̱ nguindiee̱ nga ska̱ndáya xa̱nda̱ xi̱'ii̱n, ján ndi̱ya je kini'ínkiejín yojóo nga yení.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ stsaa̱, ni chiniee̱ ko̱jo ki̱chaa̱
\p
\v 35 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –Kji'a nga katsanguiyajnú'un jmí stsato̱n, ko̱jo jmí ni chinie ko̱jo jmí ndié kich'iajínjnú, kó, ¿a tjín ni xi kichajájnú?
\p –Ta jmíjín ni.
\p Katsó kui jaá.
\p
\v 36 S'e̱ bi katsó Kjisoo̱:
\p –Tanga ngot'e̱ 'ne̱ xi tjiín stsa ko̱jo ni chinie nga kjíbé, kó xi jmíjiín ki̱cha̱ ndojó, ngatatiñá ṉjño xi bót'a nga̱xto̱n, s'e̱ ngat'atsie ngo.
\v 37 Nga̱t'a̱ xiyájnú'un nga chjiénga kjo̱tjosón ngayeje ni xi je kjit'a xo̱jo̱n eén Néná kjo̱a̱a̱ an, nínga bi tsoó: “Kó ngu̱i̱jii̱n xta̱ xi ndajín kamáxki̱”, nga̱t'a̱ kjo̱a̱a̱ ni xi kjit'a kjo̱a̱a̱ an je tikoón kóts'en kju̱i̱e̱t'a.
\p
\v 38 S'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –Ndi̱a̱, jé'e̱n, k'i̱e̱ tikón jó ki̱cha̱ ndojó.
\p Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Je nda kji'i.
\s Kjisoo̱ bi ts'én tsíchji̱a̱a̱ Néná
\r (Matioo̱ 26:36-46; Markoo̱ 14:32-42)
\p
\v 39 Kó nguije jataxie Kjisoo̱ kui na̱xi̱ńdaá, xikó ts'én síkijí, kijí nínga tikón tji̱ngu̱i̱ nínga síndo yá oliboo̱, kó ki̱a̱ kijítji̱nguii̱ xta̱ tsi̱'e̱.
\v 40 Kó nga ts'as'ien kui ngu̱i̱ndiee̱, bi katsoó kui jaá:
\p –Ndokjo̱a̱jnúu̱ Néná tsi̱'e̱ nga chját'ayákónjínjnú.
\p
\v 41 Kó Kjisoo̱ kijíboa'á, mejeén xikó kji'i kjin fochóná nga bichjijmi ngo ndi̱jo̱, kó ki̱a̱ asién tikoó, s'e̱ tsíchji̱a̱a̱ Néná,
\v 42 nga bi katsó:
\p –Na̱'mi, tsi mejeén, chje̱'éxín boe'éní kui kjo̱a̱ni̱ma̱a̱, tanga jmí tsi ni xi xian an ni xi ngatama, tasá ngatama ni xi mejeén ji.
\p
\v 43 Kós'e̱ ngo ndítsjie xi chji̱a̱ni ndi'ak'ajmi ján jatokját'aa̱ xi katsjá nga'niuú.
\v 44 Kó kji'a nga achichí nda̱ kamaá Kjisoo̱, tasá ma 'niú ngase tsíchji̱a̱a̱ Néná, kó ndándóboaá kitín xikó maá tsi jín xi tjítín nga̱són t'ananguii̱.
\p
\v 45 Kó nguije jastjíe̱n nga tsíchji̱a̱a̱ Néná, kijíkoón xta̱ tsi̱'e̱, kó kamábe nga kjiyojofé tangat'anii̱ kjo̱a̱ndasee̱n,
\v 46 kó bi katsoó kui jaá:
\p –¿Ánní nga ndyi̱tsjafejnú? Ti̱sítji̱e̱njnú kó ndokjo̱a̱jnúu̱ Néná, tsi̱'e̱ nga chját'ayákónjínjnú.
\s Bi ts'én kandobá Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 26:47-56; Markoo̱ 14:43-50; Juaa̱ 18:2-11)
\p
\v 47 Kó ti ts'énchji̱a̱ ngase Kjisoo̱ nga jachó ngo sen xta̱, ko̱jo nda̱ xi 'mí Judaa̱ ngo nda̱ xi chji̱a̱ni nga tiejó xta̱a̱ Kjisoo̱, kui kijítjoón kui jaá kó kijíkón tiñaa̱ Kjisoo̱ tsi̱'e̱ nga ngo ndsó tsja̱á t'anijon.
\v 48 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Juda̱, ¿a ngo ndsó ni'ínk'as'inni ji ndií nda̱ xi̱'ii̱n?
\p
\v 49 Nga kamábe kui já xi síndojo̱ Kjisoo̱ ni xi kamaá, bi katsó:
\p –Ndi̱a̱, ¿a ko̱'na̱xiéjne̱ ki̱cha̱jne̱?
\p
\v 50 Kó ngo xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ kats'én'oón nga tsatie tji̱bo̱a̱nijon kixii̱ ngo nda̱ mosoo̱ chiná'mi xi 'niú nk'a xaá.
\v 51 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Je nda kji'i, xióchonjnú 'ne̱.
\p Kós'e̱ Kjisoo̱ kats'énjo̱ tji̱bo̱a̱nijon kui nda̱a̱, s'e̱ kats'éndaya.
\v 52 Kó Kjisoo̱ bi katsoó já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱, já nguito̱ko̱o̱ jajún xi konda na̱ngo̱xi̱i̱ ko̱jo já xchá nguito̱ko̱ xi jachótsoboá:
\p –¿A chejé an nga ki̱cha̱ ndojó ko̱jo nga yá kich'iajnú nga jé'e̱ndoboájnú'un?
\v 53 Ndyiojón ndyiojón kis'ijñajo̱jnú'un ki̱a̱ ndi̱tsen na̱ngo̱xi̱i̱, kó ikjienjínjnú ndsa̱jnú nga kandobájnú'un, tanga kui xi'bi̱ xi ora̱jnú, kó je ko̱tíxoma nínga jñoó.
\s Bi katsó Peé nga kats'énkiejín yojoo̱ nga be Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 26:57-58,69-75; Markoo̱ 14:53-54,66-72; Juaa̱ 18:12-18,25-27)
\p
\v 54 Nguije kandobá Kjisoo̱, tsanguínjo̱ ndi'aa̱ chiná'mi xi 'niú nk'a xaá. Kó Peé nkjin nkjin kijítji̱nguii̱ Kjisoo̱.
\v 55 Kó kui jaá nguije ítsié ndi'í ngamasiee̱n ndi̱tsee̱n, ki̱a̱ kis'iṉdot'a, kó Peé ki̱a̱ ngamasiee̱n kui jaá kis'ijñajin.
\v 56 Nga kamábe ngo na̱ chji̱ni̱e̱'boo̱ nga Peé ki̱a̱ tikónt'a ndi'ií, askotsijen ndá ndaá s'e̱ bi katsó:
\p –Ko̱jo kuí xtaa̱ xi kistso'bájo̱ Kjisoo̱ nga.
\p
\v 57 Tanga Peé kats'énkiejín yojoo̱ nga bi katsó:
\p –¡Ji xta̱chjón, bejín an 'yá kui bo̱a̱!
\p
\v 58 Kó ngu̱i̱chí sajín, ngo nda̱ kamábe nguiní kó bi katsoó:
\p –¡Ko̱jo ji ki̱a̱ ndokjo̱e̱ni kui jaá nga!
\p Tanga Peé bi katsó:
\p –¡Jmí nda̱, ánjín bo̱a̱!
\p
\v 59 Kó nguije ja'a ma ra tsi ta ngo ora̱, ingo nda̱ xi bi katsó nguinií:
\p –Ja̱koxi̱ nga kui nda̱a̱ xi kistso'bájo̱ Kjisoo̱, nga̱t'a̱ Galilea̱ chji̱a̱ni.
\p
\v 60 Kó bi katsó Peé:
\p –Ji nda̱, bejín an ni xi t'íse ji.
\p Kó nguije bo̱a̱ katsó, ti kji'a askandáyá xa̱nda̱ xi̱'ii̱n.
\v 61 Kós'e̱ Ndi̱a̱a̱ kji'a ma asko'á Peé, kó Peé ja'átsjiee̱n ni xi katsó Ndi̱a̱a̱ nga bi katsoó: “Nguindiee̱ nga ska̱ndáya xa̱nda̱ xi̱'ii̱n, ján ndi̱ya je kini'ínkiejín yojóo nga yení.”
\v 62 Kó Peé jataxie ndi̱tsen ján, kó achichí on askandá.
\s Bi ts'én akajnóchá ko̱jo akjaa̱ Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 26:67-68; Markoo̱ 14:65)
\p
\v 63 Kó kui já xi askondá Kjisoo̱ tsajnókie ko̱jo tsa'on.
\v 64 Kó yí'má ndyi̱ko̱n Kjisoo̱, ye'eé tji̱ngo̱ kje̱n s'e̱ bi katsoó nga asíyaá:
\p –T'íyétjén ji xikoó ngo nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná, ¿'yání xi ye'eé tji̱ngo̱?
\p
\v 65 Kó achichí kjín én ch'o tsó xi ki'mií Kjisoo̱.
\s Bi ts'én tsanguínjo̱ Kjisoo̱ nguindyi̱ko̱n jáxaá
\r (Matioo̱ 26:59-66; Markoo̱ 14:55-64; Juaa̱ 18:19-24)
\p
\v 66 Nga kisisie̱én, kamátikó ngayeje já xchá nguito̱ko̱o̱ na̱xi̱ńdaá, ko̱jo já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ ko̱jo já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ kó kijíjo̱ Kjisoo̱ nínga kamátikó já xi tjiín xá, kó bi katsoó:
\p
\v 67 –Tsi ji xi Kristoo̱, t'íyéjne̱.
\p Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –Tsi xiyájnú'un, s'i̱jinjínjnú,
\v 68 kó tsi ngo ni kosíyajnú'un, ko̱ndókjo̱a̱jojínjnú'un, ti nde ku̱i̱ntjoenjínjnú'un.
\v 69 Tanga ndeskande ngot'e̱ ku̱i̱'ítsi̱yani nga ndií nda̱ xi̱'ii̱n k'uijñá nga fojnií Néná xi tsi̱'e̱ ngayeje nga'niú xi tjiín.
\p
\v 70 S'e̱ ngayeje xtaa̱ bi katsó xtín:
\p –¿A ji xi ndií Néná ji?
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ti júnní xi bo̱a̱ ndyi̱'míjnú.
\p
\v 71 Kós'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –Je nde nguiti jmí chistiko̱ chjiénjínná. Nga̱t'a̱ ñá ma xi kanda'yá nga tsíchji̱a̱ ts'oa.
\c 23
\s Bi ts'én tsanguínjo̱ Kjisoo̱ nguindyi̱ko̱n xtitjón Pilatoo̱
\r (Matioo̱ 27:1-2,11-14; Markoo̱ 15:1-5; Juaa̱ 18:28-38)
\p
\v 1 Kó nga jastjíe̱n ngayeje xta̱ kjiín, tsanguínjo̱ Kjisoo̱ nguindyi̱ko̱n xtitjón Pilatoo̱.
\v 2 Kó íts'i̱yanii̱ xtaa̱ nga yínguíta'in nga bi katsó:
\p –Kui nda̱a̱ kamáyajne̱ nga indyiátsabeé xta̱ na̱xi̱ńdaá, kó íchjaá xtaa̱ tsi̱'e̱ nga ku̱i̱'íchjíjiín to̱n xi machjítjé ni nda̱ xtitjón Sesaa̱, kó kanda'yájne̱ nga kui xó xi Kristoo̱, ngo nda̱ re, katsó.
\p
\v 3 Kós'e̱ Pilatoo̱ bi katsó nga asíyaá:
\p –¿A jí xí nda̱ Ree̱ xta̱ judíoo̱ ji?
\p Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱ bo̱a̱ kji'i ni xi t'íse ji.
\p
\v 4 Kós'e̱ Pilatoo̱ bi katsoó já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ ko̱jo xtaa̱:
\p –Sa̱kójínna mí kjo̱a̱a̱ nga si̱'anjénií kui nda̱a̱.
\p
\v 5 Tanga kui jaá 'niú kats'én nga bi katsó:
\p –Indyiátsabeé xta̱ na̱xi̱ńdaá nga akóyá ngayeje nangui Judea̱, ki̱a̱ íts'i̱yanii̱ nangui Galilea̱ ngaskande k'i̱e̱e̱.
\s Bi ts'én kis'ijña Kjisoo̱ nguindyi̱ko̱n Erodee̱
\p
\v 6 Kó Pilatoo̱ nga tsint'ié kuí nii̱, asíyá tsi nangui Galilea̱ chji̱a̱ni kui nda̱a̱,
\v 7 kó nga tsint'ié nga Kjisoo̱ ki̱a̱ chji̱a̱ni nangui xi botixómaá nda̱ re Erodee̱, kui katsanguiyakoo̱n, nga̱t'a̱ kui ni̱xtjii̱n ki̱a̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n tikón Erodee̱.
\v 8 Kó nda̱ re Erodee̱ nga kamábe Kjisoo̱ achichí tsja kamaá, nga̱t'a̱ ant'e̱na nga kamámejeén kamábe 'yá kuí xi Kjisoo̱, nga̱t'a̱ achichí ni tsint'ié kjoaá kui, kó ts'énkoyaa̱ nga sku̱i̱e̱ nga sa̱'ín ngo kjo̱a̱ndikón.
\v 9 Kó achichí ni xi asíyaá, tanga jmí ni̱xtjin tsíchji̱a̱ Kjisoo̱.
\v 10 Kó já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ ko̱jo já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱, achichí 'niú yínguíta'in.
\v 11 Kós'e̱ Erodee̱ ko̱jo jajuún, kats'énch'ó ko̱jo tsajnókie Kjisoo̱, kó ngo ṉjño xi tsjakji'i kats'énkajá, s'e̱ katsanguiya'oyá nguinií Pilatoo̱.
\v 12 Kó Erodee̱ ko̱jo Pilatoo̱ kamátjoó xkjín kui ni̱xtjii̱n, nga̱t'a̱ kamách'omararií xkjín ngas'e̱.
\s Bi ts'én katse'éjeé nga si̱'ank'ien Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 27:15-26; Markoo̱ 15:6-15; Juaa̱ 18:38-19:16)
\p
\v 13 Kós'e̱ Pilatoo̱ ítikó ngayeje já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱, ko̱jo já xí botixómaá nanguii̱ ko̱jo xta̱ na̱xi̱ńdaá,
\v 14 kó bi katsoó kui jaá:
\p –Jún jé'e̱chiníjnú'un kui nda̱a̱ nga kui xi ts'énmindyiátsabeé xta̱ na̱xi̱ńdaá, tanga je asíyáa̱ nguindyikónjnú kó jmí jéjiín kjo̱a̱a̱ ngayeje ni xi akjanguita'injnú.
\v 15 Kó ti nde Erodee̱ kats'énjéjiín nga̱t'a̱ an katsanguiya'oyána, kó ja̱ je yajnú, jmí jéjiín xi ka̱ma si̱'ank'iénmáni,
\v 16 nguije kjoaá, s'e̱ ku̱i̱ntjoen an nguijee̱.
\p
\v 17 Xki̱ nga ma s'ueé ngo xi tji'yá ndo̱bo̱a̱ya 'bíjñándé.
\v 18 Tanga ngayeje xtaa̱ ta ngo nda̱ kamá nga bi katsó nga askandáyá:
\p –¡Nga ni'ánk'ién kui nda̱a̱, kó chjándejne̱ Barrabaa̱!
\p
\v 19 Kui nda̱ xi 'mí Barrabaa̱ ndo̱bo̱a̱ya kananguis'ien nga̱t'a̱ kjo̱a̱xchán kats'én na̱xi̱ńdaá, ko̱jo kjo̱a̱a̱ nga ngo nda̱ kats'énk'ién.
\v 20 Pilatoo̱ ingo ndi̱ya tsíchji̱a̱jo nguiní xta̱ na̱xi̱ńdaá, nga kamámejeén tsintjoen Kjisoo̱.
\v 21 Tanga kui xtaa̱ achichí 'niú tsí'á nga bi katsó nga askandáyá:
\p –¡Tjat'e ji kro̱, tjat'e ji kro̱!
\p
\v 22 Tanga Pilatoo̱ xi ma ján ndi̱ya tsíchji̱a̱jo xta̱ na̱xi̱ńdaá, kó bi katsoó:
\p –Ja̱, ¿mí ni xi ndajín xi kats'én? Nde ngojín ni xi kats'én xi ka̱ma si̱'ank'ienni, nguije kjoaá, ku̱i̱ntjoen an.
\p
\v 23 Tanga xta̱ na̱xi̱ńdaá 'niú askandáyá nga tsí'á tsi̱'e̱ nga akjat'a kro̱, kó nda̱a̱ xtaa̱ tasá ma 'niú kanda'yá ngase.
\v 24 Kós'e̱ Pilatoo̱ katsjá kjo̱a̱ tsi̱'e̱ nga ka̱ma ni xi tsí'á xta̱ na̱xi̱ńdaá,
\v 25 kó íjñandé kui nda̱ xi kananguis'ien ndo̱bo̱a̱ya nga̱t'a̱ kjo̱a̱xchán ts'axieé ko̱jo nga ngo nda̱ kats'énk'ién, kó kats'énk'as'ien Kjisoo̱ xikó ts'én kamámejeén xta̱ na̱xi̱ńdaá.
\s Bi ts'én akjat'a kro̱ Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 27:32-55; Markoo̱ 15:21-32; Juaa̱ 19:17-27)
\p
\v 26 Kó nguije tjifíjo̱ Kjisoo̱, ngo nda̱ xi kjoe'eni ngu̱i̱jin jnoo̱ xi 'mí Ximo̱, xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdá Sirene̱, kini'aán kjo̱a̱'niú nga tsa'anijín kroo̱ nga kijítji̱nguii̱ Kjisoo̱.
\p
\v 27 Kó achichí ma xta̱ kjiín xi kijítji̱nguii̱, ko̱jo kjín ínchjín xi achichí askandá nga on kamaá ni xi kini'ánjo̱ Kjisoo̱.
\v 28 Tanga Kjisoo̱ asko'á kui ínchjiín kó bi katsoó:
\p –Jún bo̱a̱ ínchjín Jerusale̱n, ngata̱ ánjín cha'átjéjnú'un, tasá ti jún xi cha'átjéjnú yojojnú ko̱jo ndíjnú xi cha'átjéjnú,
\v 29 nga̱t'a̱ s'e̱ kji̱ndi̱bá ni̱xtjin nga bi ka̱tso̱ xtaa̱: “¡Achichí ra tsjaa̱ ínchjín xi ndi̱ kamá, ko̱jo ndo̱bo̱a̱ndí xi jmí ndí kis'ieyájín, ko̱jo chiki xi jmí ndí kats'énxchájín!”
\v 30 Kós'e̱ ku̱i̱'ítsi̱yani nga xtaa̱ bi ka̱tso̱o̱ k'ijñaá: “Ngat'ákaniéjne̱ yojojnú, kó na̱xii̱ ngata'májne̱.”
\v 31 Nga̱t'a̱ tsi kui nii̱ ni'ánjo̱ yá xkjuieén, ¿mí ni xi si̱'anjo̱ ngase xi kixií?
\p
\v 32 Ti jó já xi ndajín nijan tsanguínjo̱ ko̱jo Kjisoo̱ tsi̱'e̱ nga si̱'ank'ien nga.
\v 33 Kó nga jachó ngo ngu̱i̱ndie xi 'mí ṉdato̱ko̱ ini̱ma̱a̱, ki̱a̱ akjat'a kro̱ Kjisoo̱ ko̱jo nga jó kui já xi ndajiín, ngo nga fojnií ko̱jo ngo nga skoón.
\v 34 Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Na̱'mi, ti'injetakíi̱n kui xtaa̱, nga̱t'a̱ bejín ni xi ndyi̱ts'en.
\p Kó jajuún katsatonjo̱ kjo̱a̱ch'áṉcha̱ ṉjñoo̱.
\v 35 Kó ngayeje xta̱ na̱xi̱ńdaá ki̱a̱ síndo nga askotsijen ndá ndaá ni xi kamá, kó ngaskande jáxaá tsajnókie Kjisoo̱ nga bi katsó:
\p –Ts'axié'á kje̱'e xta̱, ngat'axié'á soboá yojoo̱ tsi kui xi Kristoo̱, nda̱ xi Néná ja'ájin.
\p
\v 36 Ko̱jo jajuún kijíboa'át'aa̱ tsi̱'e̱ nga tsajnókie, kó bino̱ san katsjaá,
\v 37 kó bi katsoó:
\p –Tsi ji xi nda̱ ree̱ xta̱ judíoo̱, 'na̱xié'é so̱bo̱e̱ ji yojóo.
\p
\v 38 Kó to̱ko̱ kroo̱ kisit'a ngo yátie xi bi tsó: “KUI XI'BI̱ XI NDA̱ REE̱ XTA̱ JUDÍOO̱.”
\p
\v 39 Ngo nda̱ xi nijan tji̱e̱nboa'a kro̱ íts'i̱yanii̱ nga ch'o katsoó Kjisoo̱ nga bi katsoó:
\p –Tsi ji xi Kristoo̱, 'na̱xié'é yojóo kó 'na̱xié'éjne̱ ji̱n nga.
\p
\v 40 Kó nga tsíchji̱a̱ nda̱ xi ingoo̱ kats'énxchánjo̱ nda̱ xi tsíchji̱a̱a̱ nga bi katsoó:
\p –¿A nde Néná ndakinjín ji nga ti kui jé ti'bíchjí ji?
\v 41 Ñá, nga ja̱koxi̱, nda kji'i nga kini'ánjéná nga̱t'a̱ ndyi̱'bíchjí ñá ni xi tsoboáná kjo̱a̱a̱ ni xi kini'án, tanga Kjisoo̱ jmí ni kats'énjín.
\p
\v 42 Kó kui nda̱a̱ bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Ngatja'átsjiee̱n an nga k'uitsíyeníi̱ nga ko̱tixome ji.
\p
\v 43 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Ja̱koxi̱ ni xi xiáan, nga ngot'e̱ ma ku̱i̱ndyinjení ndi'ak'ajmii̱.
\p
\v 44 Kó nga kamá ndis'ueé, ngaskande nga kamá chi̱bo̱a̱ ján nga kamánguixón, ngayeje nga̱sondiee̱ kis'iejñó,
\v 45 ts'ueé kamájñó, kó ṉjñonńtjibé xi tjíchjáni ngu̱i̱ya nínga 'niú ndikoón na̱ngo̱xi̱i̱ jó tjín kamá nga katjondiyá.
\v 46 Kós'e̱ Kjisoo̱ achichí 'niú askandáyá nga bi katsó:
\p –¡Na̱'mi, ngu̱i̱ya ndse̱ 'bijñá an ini̱ma̱na!
\p Nguije bo̱a̱ katsó, je'etsí'oón s'e̱ k'ien.
\p
\v 47 Nga kamábe nda̱ nguito̱ko̱o̱ jajuún ngayeje kui ni xi kamaá, katsjaá kjo̱a̱je Néná nga bi katsó:
\p –Ja̱koxi̱ nga nda̱ kixi̱ kamá kui nda̱a̱.
\p
\v 48 Kó ngayeje xta̱kjín xi kamátikó kui ngu̱i̱ndiee̱ xi kamábe kui ni xi kamaá, nga kijí ndi'aa̱ ngaskande ye'é maá ni̱se̱e̱n.
\v 49 Ngayeje xta̱ xi nda kamábe Kjisoo̱, ko̱jo ínchjín xi tsajátji̱nguii̱ ndeskande nangui Galilea̱, ta kjín kixindyia nga askotsijee̱n ni xi kamaá.
\s Bi ts'én akjanijín Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 27:57-61; Markoo̱ 15:42-47; Juaa̱ 19:38-42)
\p
\v 50 Kó ngo nda̱ xi 'mí Kosie̱, xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdá Arimatea̱ ngo ndí nangui xi chji̱a̱ni Judea̱, xi tjiín xá, xi ndaxta̱ ko̱jo xi kixi̱,
\v 51 kui nda̱a̱, ti ts'énkoyaa̱ nga ko̱tíxoma Néná nga, kó ndse̱je̱njín kamá kui jaá kjo̱a̱a̱ ni xi kats'én,
\v 52 kijíkoón Pilatoo̱, kó tsí'aá yojo k'iee̱n Kjisoo̱,
\v 53 kó nguije ts'enje̱ngui kroo̱ yojo k'iee̱n Kjisoo̱ ítsakjájón ngo ṉjñonńtjibé s'e̱ íjñá yojoo̱ Kjisoo̱ ngo ngu̱i̱ya nga̱tsjo xi kji̱e̱ jmíjín xi fonijín xi tikónt'a ngo ndi̱jo̱ na̱xi̱.
\v 54 Ni̱xtjin nga pirjñe̱ ma nga bo̱a̱ kamá, kó je ma makjíts'i̱yanii̱ ni̱xtjin ndikoón.
\p
\v 55 Ínchjín xi tsajátji̱nguii̱ Kjisoo̱ ndeskande nangui Galilea̱ kamábe nga̱tsjo̱ó ko̱jo kóts'en akjajña yojo k'iee̱n Kjisoo̱.
\v 56 Kui ínchjiín kijí ndi'aa̱ kó íjñanda ndasíje̱n ko̱jo ni sije̱n, kó kats'énkja'yá ni̱xtjin ndikoón nga̱t'a̱ bo̱a̱ ts'én kjit'a kjo̱a̱botíxomaa̱.
\c 24
\s Bi ts'én ja'á'yaá Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 28:1-10; Markoo̱ 16:1-8; Juaa̱ 20:1-10)
\p
\v 1 Ni̱xtjin tjoón xomanaa̱, kji'a nga tajñóya ngasee̱, kijí kui ínchjiín ko̱jo kje̱'e ngase ínchjín nínga tikón nga̱tsjo̱ó Kjisoo̱, kó ndyi̱ya'a ni sije̱n xi íjñanda.
\v 2 Kó kamábe nga ndi̱jo̱ xi kji'ixtioo̱ nga̱tsjo̱ó je kamátíyaá,
\v 3 kó nga ts'as'ien ngu̱i̱yaa̱, nguiti kasakojiín yojoo̱ Ndi̱a̱ Kjisoo̱.
\v 4 Kó ta bi ta kamaá kjo̱a̱a̱ kui nii̱, kó jó já ja'a t'a tiñaa̱ xi ndyi̱yajá ṉjño xi 'na̱,
\v 5 kó achichí katsakjónní, kó ít'a maá kje̱n t'ananguii̱, s'e̱ bi ki'mií kui ínchjiín:
\p –¿Mí kjo̱a̱a̱ nga ngu̱i̱jii̱n xta̱ xi jesoón ndyi̱mindyiséjnú kui xi tikoón?
\v 6 K'i̱e̱jín tikón, je ja'á'yaá. Ngatja'átsjienjnú ni xi tsíchji̱a̱ ngas'e̱ nga kis'ijña nangui Galilea̱,
\v 7 nga bi katsó: Chjiénga ndií nda̱ xi̱'ii̱n si̱'ank'as'ien ngu̱i̱ya tsja xta̱ jé, s'e̱ kjót'a kro̱, kó xi ma ján ni̱xtjin kjo̱a̱'á'yaá.
\p
\v 8 Kó kui ínchjiín ja'átsjiee̱n én xí tsíchji̱a̱ Kjisoo̱.
\v 9 Kó nguije jataxie nga̱tsjo̱ó, katsáyaá kui nii̱ nga tiengo já apostroo̱ ko̱jo ngayeje xta̱ xi ngasee̱.
\v 10 Na̱ Riya̱ Lenaa̱, na̱ Juaá, ko̱jo na̱ Riyaa̱ na̱aa̱ Sandiyaá, ko̱jo ínchjín xi ngasee̱ boá xi katsáyaá kui nii̱ já apostroo̱.
\v 11 Tanga kui jaá ta kjo̱a̱tsabé kamaá ni xi katsáyá kui ínchjiín, kó kis'ijinjiín.
\p
\v 12 Tanga Peé jastjíe̱n, tsanga ma kijí nínga tikón nga̱tsjo̱ó, kó nga askotsijen ngu̱i̱yaa̱, kamábe nga ta ṉjñoo̱ Kjisoo̱ xi síndo, kó kijí ndi'aa̱ nga kijíndikoón ni xi kamaá.
\s Kjisoo̱ bi ts'én tsíchji̱a̱jo jó xta̱a̱ xi ndyi̱fí ndi̱ya Emau̱s
\r (Markoo̱ 16:12-13)
\p
\v 13 Kó ti kui ni̱xtjin jó já kijí xtji̱e̱e̱n ngo ndí nangui xi 'mí Emau̱s, xi ma ra tiengo kilometro̱ tikónnii̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n,
\v 14 kó kui jaá ndyi̱chji̱a̱jo xkjín kjo̱a̱a̱ kui ni xi kamaá.
\v 15 Kó tji̱e̱nga ndyi̱chji̱a̱jo ko̱jo ndyi̱chji̱a̱tijo̱ xkjín, ti kui Kjisoo̱ kijíkón tiñaa̱, kó nijan kitsjien nga kijí ko̱jo kui jaá,
\v 16 tanga kui jaá akja'maa̱ ndyi̱ko̱n tsi̱'e̱ nga sku̱i̱e̱jín tsi Kjisoo̱ xi'ba̱.
\v 17 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –¿Mí ni xi ndyi̱ndokjo̱a̱jnú tji̱e̱nga ndyi̱monguínjnú, kó mí kjo̱a̱a̱ nga ndasen tindyiónjnú?
\p
\v 18 S'e̱ bi katsó nda̱ xi 'mí Kleofaa̱:
\p –¿A ta ji tsi nda̱ xi ki̱a̱jín ndokjo̱e̱ni na̱xi̱ńdá Jerusale̱n xi bejín ngayeje ni xi kamá kui ni̱xtjii̱n?
\p
\v 19 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –¿Mí ni xi kamá?
\p S'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –Kjo̱a̱a̱ Kjisoo̱, nda̱ xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdá Nasare̱t, nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná, xi nk'a kamá xaá kjo̱a̱a̱ ngayeje ni xi kats'én, ko̱jo ni xi akóyá kó kamáyandikón nguindyi̱ko̱n Néná ko̱jo nguindyi̱ko̱n ngayeje xta̱ na̱xi̱ńdaá,
\v 20 ko̱jo kóts'en kini'ánk'as'iee̱n já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ ko̱jo já xí botixómaá na̱xi̱ńdaá tsi̱'e̱ nga kini'ánk'ién nga akjat'a kro̱.
\v 21 Tanga ji̱n kichiyájne̱ nga kui xi k'o̱xié'á ngayeje xta̱ xi chji̱a̱ni Israe̱l, kó je ján ni̱xtjinnii̱ nga kamá ngayeje kui nii̱.
\v 22 Kó kjín ma ínchjín xi ndokjo̱a̱ni ji̱n xi kijíndikoón ngoye tajñó nga kijí nga̱tsjo̱ó,
\v 23 kó nga kasakojiín yojoo̱ Kjisoo̱, ndyi̱tsó nga akako xoó ndítsjiee̱ Néná xi katsáyá xoó nga tikón Kjisoo̱.
\v 24 Kó kijí já xi ndokjo̱a̱ni ji̱n ki̱a̱ nga̱tsjo̱ó, kó xikó ma kji'i ni xi katsó ínchjiín, bo̱a̱ ma kji'i ni xi kamábe, tanga kamábejín Kjisoo̱.
\p
\v 25 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –¡Mí xi ta chininijnú ko̱jo mí xi ta chjiya ini̱ma̱jnú nga kis'ijinjínjnú ngayeje ni xi katsó já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná!
\v 26 ¿A yajínjnú nga Kristoo̱ chjiénga tsie kjo̱a̱ni̱ma̱ kjo̱a̱'atio nguindiee̱ nga sa̱ko̱ó kjo̱a̱je xi tsi̱'e̱?
\p
\v 27 Kó katsáyaá ni xi kjit'a xo̱jo̱n eén Néná nga íts'i̱yanii̱ ndeskande kjo̱a̱kiti xi kats'énda Moisee̱, s'e̱ ngayeje ni xi kats'én'indó já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi tsáyá kjo̱a̱a̱ Kjisoo̱.
\p
\v 28 Nguije makjachó ma nangui Emau̱s, Kjisoo̱ kats'én xikoó tsi kjin ngase kijí.
\v 29 Kó kui jaá 'niú tsí'áa̱ nga bi katsoó:
\p –K'i̱e̱ tindyinjejne̱ k'i̱e̱e̱ nga̱t'a̱ je kamánguixón kó je mején kjimajñó.
\p Kó Kjisoo̱ ki̱a̱ kis'ijñajo̱ kui jaá.
\v 30 Kó nguije síndo t'a yamíxaa̱, Kjisoo̱ iskjíbé paa̱n, kats'énchikonñé, akjángá s'e̱ katsjaá kui jaá,
\v 31 kji'a boá nga katjox'a ndyi̱ko̱n kui jaá, kó kamákjiín nga Kjisoo̱ xi'ba̱, tanga ta yajín ñá kijí Kjisoo̱ nguijee̱.
\v 32 Kó ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngaján bi katsoó xkjín kui jaá:
\p –¿A kitíngájín ini̱ma̱ná ngu̱i̱ya ndi̱ya̱á tji̱e̱nga tsíchji̱a̱joná kjo̱a̱a̱ xo̱jo̱n eén Néná?
\p
\v 33 Kó ti kui chi̱bo̱a̱ jastjíe̱n kó kijí'oyá nguiní kui jaá na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, kó kamábe nga je síndotikó nga tiengo já apostroo̱ ko̱jo xta̱ xi síndojo̱ kui jaá,
\v 34 xi bi ndyi̱tsó:
\p –Ja̱koxi̱ nga je ja'á'yaá Ndi̱a̱a̱ kó je jatokjaá Ximoo̱.
\p
\v 35 Kó kui jaá katsáyá kui ni xi kamá ngu̱i̱ya ndi̱ya̱á ko̱jo kóts'en kamábe nga Kjisoo̱ boá xi tikónjo̱ kji'a nga akjángá paa̱n.
\s Kjisoo̱ bi ts'én akoó yojoo̱ xta̱ tsi̱'e̱
\r (Matioo̱ 28:16-20; Markoo̱ 16:14-18; Juaa̱ 20:19-23)
\p
\v 36 Tji̱e̱nga takó ndyi̱chji̱a̱ kui nii̱, Kjisoo̱ jachó kó ki̱a̱ kis'ijñajii̱n ngamasiee̱n kui jaá kó bi katsoó:
\p –Ngas'iejnú kjo̱a̱xió.
\p
\v 37 Kós'e̱ achichí katsakjónní, nga̱t'a̱ kats'énkjó nga a̱sién ni̱xtjin kamaá xi ndyi̱be.
\v 38 Kó Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –¿Ánní nga ndyi̱ndakonjnú, kó mí kjo̱a̱a̱ nga kui nii̱ ndibaá ini̱ma̱jnú?
\v 39 Tsitsíjenjnúu̱ ndsa̱ an ko̱jo ndsa̱ko an, an boá, ti'anjo̱jnú'un kó tsitsíjenjnú'un, nga̱t'a̱ ngo a̱sién ni̱xtjin jmíjiín yojo ko̱jo ṉda, xikó ts'én yajnú nga tjínna an.
\p
\v 40 Kó nguije bo̱a̱ katsó akoó tsja ko̱jo se.
\v 41 Kó nde kji̱e̱ s'ijin nda ndajiín kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱tsjaa̱ kó achichí kijíndikoón, s'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –¿A tjín chiíjnú ni chinie?
\p
\v 42 S'e̱ kui jaá chií tji̱o̱ tsjó katsjaá,
\v 43 kó Kjisoo̱ iskjíbé, s'e̱ iskjinie nguindyi̱ko̱n kui jaá.
\v 44 S'e̱ bi katsoó kui jaá:
\p –Kuí eén xi tsíchji̱a̱ an, kji'a nga takó tikónjo̱jnú'un: nga chjiénga kjo̱tjosón ngayeje ni xi kjit'a kjo̱a̱a̱ an ngu̱i̱ya kjo̱a̱kitii̱ Moisee̱, xo̱jo̱n xi kats'én'indó já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná ko̱jo xo̱jo̱n Salmoo̱.
\p
\v 45 S'e̱ iskjíx'á kjo̱a̱kjíntakoón kui xtaa̱ tsi̱'e̱ nga kamákjiín ni xi kjit'a xo̱jo̱n eén Néná,
\v 46 kó bi katsoó:
\p –Bo̱a̱ ts'én je kjit'a xo̱jo̱o̱n nga chjiénga tsie kjo̱a̱ni̱ma̱ kjo̱a̱'atio Kristoo̱ ko̱jo nga xi ma ján ni̱xtjin kjo̱a̱'á'yaá ngu̱i̱jii̱n xta̱ xi je jesoón,
\v 47 ko̱jo nga chjiénga ja'eén Kjisoo̱ k'uini̱jmi̱í xtaa̱ nga sa̱'ínk'oyá yojoo̱ kjo̱a̱a̱ jé xí ndyi̱ts'en ko̱jo tsi̱'e̱ nga si̱'anjetakoón jeé ngayeje xta̱ na̱xi̱ńdaá, kó nga na̱xi̱ńdá Jerusale̱n ku̱i̱'ítsi̱yani kui nii̱.
\v 48 Kó jún xi chistiko̱jnú kjo̱a̱a̱ ngayeje kui nii̱.
\v 49 Kó ngot'e̱ 'ne̱ sanguiyajnú'un ni xi katsáyatjón nga tsjá Na̱'mina, tanga k'i̱e̱ ti̱ndyiónjnú na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, ngaskande nga sa̱kójnú nga'niú xi kji̱ndi̱báni ndi'ak'ajmi ján.
\s Bi ts'én kijí Kjisoo̱ ndi'ak'ajmi ján
\r (Markoo̱ 16:19-20)
\p
\v 50 Kjisoo̱ kijíjo̱ já apostroo̱ ngaskande na̱xi̱ńdá Betania̱, ki̱a̱ iskjinink'a tsja, kó kats'énchikonñé.
\v 51 Kó tji̱e̱nga kats'énchikonñé, kijíboa'át'axiín, kó Kjisoo̱ kachjanink'a ndi'ak'ajmi ján.
\v 52 Kó kui jaá, nguije kats'éntsjaá, achichí tsja kis'iee̱ nga kijí nguiní na̱xi̱ńdá Jerusale̱n,
\v 53 kó ngatsjé ni̱xtjin kats'éntsjaá Néná ngu̱i̱ya na̱ngo̱xi̱i̱. Bo̱a̱ kji'i.