\id JHN - MAZATECO DE SAN PEDRO IXCATLÁN
\h JUAA̱
\mt2 Éntjatsi̱e̱e̱ Jesukristoo̱ xikó ts'én ít'a
\mt1 Juaa̱
\c 1
\s Eén yojo kamá
\p
\v 1 Nga íts'i̱yanii̱ nii̱, ja̱ bo̱a̱ je tikón Eén, kó kui Eén, Néná tikónjo̱, kó kuí xí Néná.
\v 2 Kuí xí tikónjo̱ Néná ndeskande koó nga ítjats'ennii̱ nii̱.
\v 3 Kuí ngat'aa̱ nga kamánda ngayeje ni xi tjiín, kó tsi kuijín xi bo̱a̱ kats'én, nde ngojín ni xi tjiín xi kamánda.
\v 4 Kuí xí tikoón kjo̱a̱mindyioo̱n, kó kui kjo̱a̱mindyioo̱n kuí xí ndi'í kamaá xta̱a̱,
\v 5 kó ndi'ií ts'entsíjen nínga jñoó, kó nínga jñoó kji̱e̱ ngo ndi̱ya ts'eén ndi'ií.
\p
\v 6 Kis'ijña ngo nda̱ xi 'mí Jua̱ xi Néná katsanguiya,
\v 7 kuí nda̱a̱ xi chistiko̱ kamá, tsi̱'e̱ nga ku̱i̱chji̱a̱jo xtaa̱ kjo̱a̱a̱ kui ndi'ií, tsi̱'e̱ nga ngayeje xi s'i̱jii̱n.
\v 8 Juaa̱jín xi ndi'ií, ta je'e tsi tsi̱'e̱ nga ku̱i̱chji̱a̱ kjo̱a̱a̱ kui ndi'ií.
\v 9 Kui ndi'í ja̱koxi̱ xi ts'entsíjee̱n ngayeje xtaa̱, je'e kui nga̱sondiee̱.
\p
\v 10 Kui nga̱sondiee̱ kis'ijña, kó kui nga̱sondiee̱ kamánda ngat'aa̱ kui, kó xtaa̱ kui nga̱sondiee̱ kamábejín tsi kui.
\v 11 Ngu̱i̱ndie xi tsi̱'e̱ jachó, kó xta̱ xi tsi̱'e̱ kats'énjo̱'ojín.
\v 12 Tanga ngayeje xta̱ xi kats'énjo̱'o, ko̱jo xi kis'ijii̱n ja'eén, kuí xí katsjaá ngu̱i̱ndie nga ndií Néná kamá.
\v 13 Kui xta̱ xi katsen ngat'aa̱ Néná, jmí tsi bo̱a̱ ts'én katsen xikoó xta̱ xi tjiín, ti nde jmí tsi xikó ts'én mejeén xta̱ xi yojo katsenni.
\p
\v 14 Kó kuí Eén xi yojo kamá kó k'i̱e̱ kis'ijñajinná, kó kamáya kjo̱a̱jee̱, kjo̱a̱jee̱ nga Ndí ngototoo̱ Na̱'mii̱, xi kis'ikitsiee̱ kjo̱a̱nda ko̱jo ja̱koxi̱.
\v 15 Juaa̱ tsíchji̱a̱ kjo̱a̱a̱ kui, kó bi katsó nga katsáyá:
\p –Kjo̱a̱a̱ kuii̱ bí xi kixian an nga bi kixian an: Kui xi s'e̱ ndibaá, kuí xí tjón ngase, nga̱t'a̱ ja̱ bo̱a̱ je tikón nguindiee̱ nga kotíjña an.
\p
\v 16 Nga̱t'a̱ kjo̱a̱nda tsiee̱ Néná jatjoni ngayeje ni xi katsjáná. Katsjáná ngo kjo̱a̱nda s'e̱ katsjá nguiníná ingo kjo̱a̱ndaa̱,
\v 17 nga̱t'a̱ kjo̱a̱kitii̱ Néná ngat'aa̱ Moisee̱ nga katse'eé xtaa̱, tanga ngat'aa̱ Jesukristoo̱ nga je'e kjo̱a̱ndaa̱ ko̱jo ja̱koxi̱i̱.
\v 18 Kji̱e̱ ngo xi be kókji'i Néná, kó kui ndí ngototoo̱ xi tikón nínga tikón Néná xí Na̱'mii̱, kui boá xi akó ngat'aa̱ Néná.
\s Bi ts'én katsáyá Jua Bautistaa̱ kjo̱a̱a̱ Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 3:11-12; Markoo̱ 1:7-8; Rkaa̱ 3:15-17)
\p
\v 19 Kó kuí ni xi'bi̱ xi katsáyá Juaa̱ xikoó ngo chistiko̱, kji'a nga já nguito̱ko̱o̱ já judío̱ xi síndo na̱xi̱ńdá Jerusale̱n katsanguiya chiná'mi ko̱jo já lebita̱ tsi̱'e̱ nga bi ts'én asíyaá: “¿'Yání ji?”
\v 20 Kó katsáyá, jmí tsi jmí katsó, kó bi katsó nga katsáyá:
\p –Ánjín xi Kristoo̱.
\p
\v 21 Kó bi ki'mií nga akasíyaá:
\p –Ja̱, ¿a jí xí Elíaa̱ tsobo̱a̱?
\p Kó bi katsó Juaa̱:
\p –Jmí, ánjín bo̱a̱.
\p S'e̱ bi ts'én akasíyá nguinií:
\p –¿A jí xí chji̱ni̱e̱'e̱én Néná?
\p S'e̱ bi katsó.
\p –Jmí.
\p
\v 22 Kós'e̱ bi ki'mií:
\p –Ja̱, ¿'yání jí tsobo̱a̱? T'íyéjne̱, tsi̱'e̱ nga bo̱a̱ ts'én k'uiyájne̱ já xí katsanguiyajne̱. ¿Kó se ji kjo̱a̱a̱ ji?
\p
\v 23 Kó bi katsó Juaa̱:
\p –An boá nda̱a̱ kui nda̱ xi kanda'yáa nangui kixií xi bi tsó: “Ti'ankixi̱jnú ndi̱ya̱á Ndi̱a̱a̱”, xikó katsó nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi 'mí Isayaa̱.
\p
\v 24 Kó xi kananguiyaa̱ Juaa̱ já fariseo̱ boá.
\v 25 Kó asíyaá Juaa̱ nga bi katsoó:
\p –¿Ja̱ kó mí kjo̱a̱a̱ nga botíndé jí, tsi jijín xi Kristoo̱, tsi jijín xi Elíaa̱, ti nde jijín xi ngo nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi kjo̱e̱'e̱é?
\p
\v 26 S'e̱ bi katsó Juaa̱ nga tsíchji̱a̱:
\p –An ndójoa xí botindání an, tanga k'i̱e̱ tikónjinná ngo xi yajínjnú,
\v 27 kuí xi'bi̱ xi jaskan an ndibá, kui xi ngaskande tsoboájínna an nga skjíndóo̱ ń'niuú tji̱xíndieé.
\p
\v 28 Kui nii̱ xi kamá na̱xi̱ńdá Betania̱, ngándaá ndeje' Jordaa̱n, nínga Juaa̱ atíndá xta̱.
\s Kjisoo̱, kuí xí ndí cho̱tsa̱nga̱a̱ Néná
\p
\v 29 Nga kamánguindyiojón Juaa̱ kamábe nga Kjisoo̱ ts'éndibakón tiñaa̱, kó bi katsó:
\p –K'i̱e̱ tikón ndí cho̱tsa̱nga̱a̱ Néná, xi foa'áxín jeé xtaa̱ kui nga̱sondiee̱.
\v 30 Kjo̱a̱a̱ kuii̱ bí xi kixian an nga bi kixian an: “Jaskan nguije jé'e an ndibá ngo nda̱, xi ja̱ bo̱a̱ je ik'íjñá nguindiee̱ nga stse̱n an, nga̱t'a̱ kuí xí tjón ta bo̱a̱jiín an.”
\v 31 Kó nde bejín an 'yání kui, tanga tsi̱'e̱ nga kamábe xta̱ Israe̱l, kuíni nga ndójoa ts'énbotindá an xtaa̱.
\p
\v 32 Kó katsáyá Juaa̱ ni xi kamábe xikoó ngo chistiko̱, nga bi katsó:
\p –Kamábe an A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná nga ja̱ kji'i tójo ma kji'i nga jatjajenni ndi'ak'ajmi ján, kó nga ki̱a̱ kis'ijñajii̱n Kjisoo̱.
\v 33 Kó nde bejín an 'yání kui, tanga kui xi katsanguiyana nga ndójoa ts'énbotindá an, bi katsóna: “Kui xi xchi̱e̱ ji nga kjo̱tjajennié A̱sién Ni̱xtjii̱n kó nga ki̱a̱ k'uijñájíi̱n, kuí xi'ba̱ xi A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná xí ko̱tíndání.”
\v 34 Kó an kamábe an kui, kó je katsáyá an nga kuí bí xi ndií Néná.
\s Kjisoo̱ bi ts'én tsíchji̱a̱a̱ xta̱a̱ xi tjoón
\p
\v 35 Nga kamánguindyiojón ti ki̱a̱ tikón nguiní Juaa̱ ko̱jo jó xta̱ tsi̱'e̱,
\v 36 kó nga kamábe nga ki̱a̱ tso'bá Kjisoo̱, bi katsó:
\p –K'i̱e̱ tikón ndí cho̱tsa̱nga̱a̱ Néná.
\p
\v 37 Kó nga tsint'ié kuí nii̱ kui xta̱ tsi̱'e̱ Juaa̱ xi joó, kijítji̱nguii̱ Kjisoo̱.
\v 38 Kó nga kats'énk'afóya Kjisoo̱, nga kamábe já xí yajánguií, bi katsó:
\p –¿Mí xi ndyi̱mindyiséjnú?
\p S'e̱ kui jaá bi katsó:
\p –Rabí (Mostro̱ tsó kui eén), ¿ñání tindyin?
\p
\v 39 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Ja̱bítji̱nguijnú'un, kó xcha̱jnú.
\p Kó kamábe kui jaá nínga tikón, kó nga ngo ni̱xtjii̱n nga kis'iṉdo nínga tikón Kjisoo̱, nga̱t'a̱ ma ra tsi ta chi̱bo̱a̱ nijún nga kamánguixón nga bo̱a̱ kamaá.
\p
\v 40 Jandree̱, ṉts'i̱e̱ Ximo̱ Peé, kuí boá ngo nda̱ xi tsint'ieé ni xi tsíchji̱a̱ Juaa̱, kó kijítji̱nguii̱ Kjisoo̱.
\v 41 Jandree̱ kuí xí tjón kasakoo̱ ṉts'i̱e̱ xi 'mí Ximoo̱, kó bi katsoó:
\p –Je kasakoná Mesíaa̱ (kui xi Kristoo̱, tsó kui eén).
\p
\v 42 S'e̱ Jandree̱ kijíjo̱ Ximoo̱ nínga tikón Kjisoo̱. Asko'á Kjisoo̱ kui nda̱a̱, s'e̱ bi katsoó:
\p –Jí xi Ximoo̱ ji, ndií Jonaa̱, jí xi Sefa̱ k'uiín (Ndi̱jo̱ tsó kui eén nga én arameo̱, kó Pé tsó nga én griego̱).
\s Kjisoo̱ bi ts'én tsíchji̱a̱a̱ Nguiripee̱ ko̱jo Natanae̱l
\p
\v 43 Nga kamánguindyiojón Kjisoo̱ kamámejeén kijí nangui Galilea̱ kó kijí, kó ki̱a̱ kasakoo̱ Nguiripee̱, kó bi katsoó:
\p –Ndibétji̱nguiní.
\p
\v 44 Kó Nguiripee̱ na̱xi̱ńdá Betsaida̱ chji̱a̱ni, na̱xi̱ńdá xi chji̱a̱ni Jandree̱ ko̱jo Peé.
\v 45 Kó Nguiripee̱ kasakoo̱ Natanae̱l, kó bi katsoó:
\p –Je kasakojne̱ kui nda̱ xi tsíchji̱a̱ Moisee̱ nga kats'én'indó xo̱jo̱n kjo̱a̱kitii̱, ko̱jo xi tsíchji̱a̱ já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná: Kjisoo̱ boá, ndií Kosiee̱ xi chji̱a̱ni Nasare̱t.
\p
\v 46 Kó Natanae̱l bi katsó:
\p –¿A ka̱marií na̱xi̱ńdá Nasare̱t kjo̱tjojinni ngo ni xi nda?
\p S'e̱ bi katsó Nguiripee̱:
\p –Ja̱bí'i̱n kó xchi̱e̱ ji.
\p
\v 47 Nga kamábe Kjisoo̱ nga Natanae̱l ts'éndibá tiña, bi katsoó:
\p –K'i̱e̱ tikón k'i̱e̱e̱ ngo nda̱ xi ja̱koxi̱ nga Israe̱l chji̱a̱ni, xi majiín 'boṉcha̱.
\p
\v 48 Kó bi katsó Natanae̱l:
\p –¿Ñá kamáyení?
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Nguindiee̱ nga tsíchjiáa ji Nguiripee̱, kamábeé nga tindyin ji nguindie ngo yá igo̱.
\p
\v 49 S'e̱ bi katsó Natanae̱l:
\p –Mostro̱, jí xi ndií Néná, jí xi nda̱ Ree̱ Israe̱l.
\p
\v 50 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿A kjo̱a̱a̱ nga bi kixiaán: Kamábeé nga tindyin nguindiee̱ ngo yá igo̱, a kuíni nga s'ijii̱n? S'e̱ xchi̱e̱ ngase tsie ni xi xikoó xi'bi̱.
\p
\v 51 Kó bi katsó ngase Kjisoo̱:
\p –Ja̱koxi̱ ni xi xian an: Nga jún xcha̱jnú nga tsjientíxa̱ ndi'ak'ajmi ján, kó xcha̱jnú nga ko̱e̱je̱nijínguí ko̱jo nga kjo̱tjajen ndítsjiee̱ Néná nga kjo̱e̱'ekoón ndií nda̱ xi̱'ii̱n.
\c 2
\s Bi ts'én kats'én Kjisoo̱ ngo kjo̱a̱ndikón ngu̱i̱jii̱n ngo ndi'ibixan
\p
\v 1 Kó xi ma ján ni̱xtjin kamá ngo ndi'ibixan na̱xi̱ńdá Kana̱, ngu̱i̱ndie xi tikónjii̱n nangui Galilea̱, kó ki̱a̱ kis'ijña na̱aa̱ Kjisoo̱,
\v 2 kó ti ki'míyaá Kjisoo̱ ko̱jo xta̱ tsi̱'e̱, tsi̱'e̱ nga kijí kui ndi'ibixaa̱n nga.
\v 3 Kó nga je je binoo̱, na̱aa̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Je nguiti jmí bino̱jín.
\p
\v 4 Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿Ji xta̱chjoón, tanga mí xi be an kjo̱a̱a̱ kui nii̱? Kji̱e̱ fochójín chi̱bo̱a̱na.
\p
\v 5 S'e̱ na̱aa̱ Kjisoo̱ bi katsoó já xi ndyi̱ts'enseén yamíxaa̱:
\p –Ti̱'ánjnú ngayeje ni xi ka̱tso̱jnú Kjisoo̱.
\p
\v 6 Kó kui ngu̱i̱ndiee̱ kis'iṉdo jun tina̱xa̱ ndi̱jo̱ xi mindyia ndójoa xi s'i̱e̱n ra úchán litro̱ ndójoa nga ngo nga ngo, kui nii̱ xi kats'énkjién já judíoo̱ nga kats'éntsjie yojoo̱ nguindyi̱ko̱n Néná.
\v 7 Kó Kjisoo̱ bi katsoó já xi ndyi̱ts'enseén yamíxaa̱:
\p –T'íkitsiéjnú ndójoa kui tina̱xa̱a̱.
\p Kó kui jaá íkitsie són són ndójoa.
\v 8 Kó Kjisoo̱ bi katsó nguinií:
\p –Chií 'na̱xiéjnú kó tanguínjo̱jnúu̱ nda̱ xi sikóntjoón ndi'ibixaa̱n, tsi̱'e̱ nga skót'a.
\p Kó bo̱a̱ kats'én kui jaá.
\v 9 Nga askot'a nda̱ xi sikóntjoón ndi'ibixaa̱n ndójoa xi bino̱ je kamaá, nda tsi nde bejín ñá kjindibáni kui nii̱, tanga be já xi ndyi̱ts'enseén yamíxaa̱, kó tsíchji̱a̱a̱ nda̱ xi ts'énbixaa̱n,
\v 10 kó bi katsoó:
\p –Ngayeje xtaa̱ tjón ma ra bino̱ xi nda tsjá, s'e̱ nguije 'niú kats'e xtaa̱ tsjá bino̱ xi nguindiee̱, tanga ji tichje'étjé ji bino̱ xi ndaa̱ ngaskande ngot'e̱.
\p
\v 11 Kui boá xi'bi̱ chi̱bo̱a̱ ndikón xi tjón kats'én Kjisoo̱ na̱xi̱ńdá Kana̱, ngu̱i̱ndie xi tikónjii̱n nangui Galilea̱. Kó bo̱a̱ ts'én akó kjo̱a̱jee̱, kó xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ kis'ijii̱n.
\p
\v 12 Nguije kamá kui nii̱, kijí xtji̱e̱e̱n na̱xi̱ńdá Kapernau̱m, Kjisoo̱, na̱aa̱, ṉts'i̱e̱ ko̱jo xta̱ tsi̱'e̱, kó ta chiboa tsi ni̱xtjin kamaá ki̱a̱a̱.
\s Bi ts'én ts'axié Kjisoo̱ já xi ndyi̱botiñá cho̱ ndi̱tsee̱n na̱ngo̱xi̱i̱
\r (Matioo̱ 21:12-13; Markoo̱ 11:15-18; Rkaa̱ 19:45-46)
\p
\v 13 Kó kji'a nga je tikón tiña s'ué paskuaa̱ xta̱ judíoo̱, Kjisoo̱ kijí na̱xi̱ńdá Jerusale̱n.
\v 14 Kó ki̱a̱ ndi̱tsen na̱ngo̱xi̱i̱ kamábe xta̱ xi ndyi̱botiñá cho̱yojo toro̱, cho̱tsa̱nga̱ ko̱jo tójo, ko̱jo xta̱ xi ndyi̱bosíkjo too̱n xi xió síndo,
\v 15 kó nga kamábe kui nii̱ Kjisoo̱ iskjíbé ngo ń'niú xi kjín yíkjoo̱, s'e̱ tsangatji̱nguii̱ ki̱a̱ na̱ngo̱xi̱i̱ ngayeje kui xtaa̱, ko̱jo cho̱tsa̱nga̱a̱ ko̱jo cho̱yojo xi̱'ii̱n, kó atítsojo too̱n já xi bosíkjoo̱, s'e̱ ts'ajmitójó yamíxaa̱,
\v 16 kó bi katsoó já xi ndyi̱botiñá tójoo̱:
\p –Chje̱'éxínjnú'un kui nii̱ k'i̱e̱e̱, ngata̱ ndi'a nínga stiñá nijín ni'ánjnú ndi'aa̱ Na̱'mina.
\p
\v 17 Kó xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ ja'átsjiee̱n ni xi kjit'a xo̱jo̱n eén Néná nínga bi tsó: “Kjo̱a̱chi̱ni̱i̱ ndi'áa̱ tsjíts'enkjié nga'niúna.”
\p
\v 18 Kó xta̱ judíoo̱ bi katsó nga tsíchji̱a̱:
\p –¿Mí chi̱bo̱a̱ xi ti'bíjñíjne̱ nga kui nii̱ tini'ín ji?
\p
\v 19 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ti'ankjatsónjnú kui na̱ngo̱xi̱i̱, kó xi ma ján ni̱xtjin sa̱'inda nguiñá an.
\p
\v 20 Kós'e̱ bi katsó xta̱ judíoo̱:
\p –Tanga yichán jun nó kamándani kui na̱ngo̱xi̱i̱, ¿kó a ji ján ni̱xtjin ka̱manda nguinií?
\p
\v 21 Tanga Kjisoo̱, yojoo̱ boá xi na̱ngo̱xi̱ katsoó.
\v 22 Kó kuíni nga, kji'a nga ja'á'yaá Kjisoo̱ ngu̱i̱jii̱n xta̱ xi je jesoón, xta̱ tsi̱'e̱ ja'átsjiee̱n nga kui nii̱ xi katsó, kó kis'ijii̱n xo̱jo̱n eén Néná ko̱jo én xí katsó Kjisoo̱.
\s Bi ts'én kamábe Kjisoo̱ kókón ngayeje xtaa̱
\p
\v 23 Tji̱e̱nga kis'ijña Kjisoo̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n ni̱xtjii̱n s'ué paskuaa̱, achichí ma xta̱ xi kis'ijii̱n ja'eén nga kamábe ngayeje kjo̱a̱ndikón xí kats'én,
\v 24 tanga Kjisoo̱ kamá'niátakónjín kui xtaa̱, nga̱t'a̱ be kókón ngayejee̱,
\v 25 kó jmí kjo̱a̱jín nga tjín xi katsáyaá kókón xtaa̱, nga̱t'a̱ ja̱ bo̱a̱ je be kui kókón, kó kóts'en ts'énkjó.
\c 3
\s Kjisoo̱ bi ts'én tsíchji̱a̱ni̱jmíjo Nikodemoo̱
\p
\v 1 Ngo nda̱ fariseo̱ kis'ijña kui ngu̱i̱ndiee̱ xi 'mí Nikodemo̱, xi nda̱ nguito̱ko̱o̱ xta̱ judíoo̱,
\v 2 kui nda̱a̱ kijíkatsijee̱n Kjisoo̱ nga jñoó, kó bi katsoó:
\p –Mostro̱, je yajne̱ nga Néná katsanguiyaa̱ ji nga mostro̱ ji, nga̱t'a̱ jmíjín xi sa̱'ín kui chi̱bo̱a̱ ndikón xi ni'ín ji tsi Nénájín tikónjo̱.
\p
\v 3 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xiáan nga tsi ngo xi stse̱njín nguiní, ka̱majiín sku̱i̱e̱ xikó ts'én botixómá Néná.
\p
\v 4 S'e̱ bi katsó Nikodemoo̱:
\p –¿Kóts'en ka̱maa̱ stse̱n nguiní ngo nda̱ tsi je xchá? ¿A ka̱marií k'o̱s'ien nguiní xi ma jó ndi̱ya ndo̱bo̱a̱ndií na̱aa̱, s'e̱ stse̱n nguiní?
\p
\v 5 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xiáan nga tsi ngo xi ndójoajín ko̱jo A̱sién Ni̱xtjii̱n Nénájín stse̱n nguiní, ka̱majiín k'o̱s'ien nínga botixómá Néná.
\v 6 Tsi ngo xta̱ xi yojo nga katsen, yojo boá, kó tsi xi ngat'aa̱ nga A̱sién Ni̱xtjin Néná stse̱nní, a̱sién ni̱xtjin boá.
\v 7 Ngata̱ nda̱jín maá kjo̱a̱a̱ nga bi kixiaán: “Chjiénga ingo ndi̱ya stse̱n nguiníjnú.”
\v 8 Tjo̱o̱ botsié ta nínga mejénrií, kó nda'yé ji nga fonie, tanga nde yejín ñá ts'éndibání kó ti nde yejín ji ñá ts'énfí, bo̱a̱ fóyanii̱ ngayeje xta̱ xi A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná katsenni.
\p
\v 9 Kó ti tsíchji̱a̱ nguiní Nikodemoo̱ nga bi katsó:
\p –¿Kó kóts'en nga ka̱ma kui nii̱?
\p
\v 10 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿Ngo mostro̱ xi chji̱a̱ni Israe̱l ji, kó a yejín ji kui nii̱?
\v 11 Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xiáan ji nga ni xi yajne̱ ndokjo̱a̱jne̱, kó ni xi kamáyajne̱, kuí ni xi 'míyajne̱, tanga s'ijinjín majnú ni xi ndyi̱ndokjo̱a̱jne̱.
\v 12 Tsi nii̱ kui nga̱sondiee̱ xi tsíchji̱a̱jojnú'un, kó s'ijinjín majnú, ¿ja̱ kóts'en ka̱ma s'i̱jinjnú tsi nii̱ ndi'ak'ajmii̱ xi kuichjiájojnú'un?
\p
\v 13 Kó nde kji̱e̱ ngo xi fí ndi'ak'ajmi ján, ta kuí tsi xi jatjajenni ndi'ak'ajmi ján, kuí xí ndií nda̱ xi̱'ii̱n, xi tikón ndi'ak'ajmi ján.
\v 14 Kó xikó ts'én iskjinink'a Moisee̱ ye̱e̱ ki̱a̱ nangui kixií, ti bo̱a̱ ti ts'én chjanínk'á ndií nda̱ xi̱'ii̱n nga,
\v 15 tsi̱'e̱ nga ngayeje xi s'ijii̱n kui, xcha̱jajín, kó ta̱sá ngat'ieé kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n.
\s Bi ts'én kamátjoó Néná xtaa̱ kui nga̱sondiee̱
\p
\v 16 Nga̱t'a̱ Néná achichí tjó kamaá xtaa̱ kui nga̱sondiee̱, nga katsjá ndí ngototoo̱, tsi̱'e̱ nga ngayeje xi s'ijii̱n kui, xcha̱jajín, kó tasá ngat'ieé kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n.
\v 17 Nga̱t'a̱ Néná jmí tsi katsanguiya ndií kui nga̱sondiee̱ tsi̱'e̱ nga sa̱'ínjeé xtaa̱, katsanguiya tsi̱'e̱ nga kui ndií xi k'o̱xié'á xtaa̱.
\p
\v 18 Xi s'i̱jii̱n kui, ka̱majéjiín, tanga xi s'i̱jinjiín kui, je tji̱e̱e̱n jé, nga̱t'a̱ kis'ijinjiín ja'eén ndí ngototoo̱ Néná.
\v 19 Tangat'anii̱ kui nii̱ nga ka̱majéná: nga̱t'a̱ ndi'ií je'e kui nga̱sondiee̱, tanga xtaa̱ tjó ngase kamaá kjo̱a̱jñoó ta bo̱a̱jiín ndi'ií, nga̱t'a̱ ndajín kji'i ni xi kats'én kui xtaa̱.
\v 20 Nga̱t'a̱ ngayeje xta̱ xi ndajín kji'i ni xi ndyi̱ts'en, ch'oo̱ ndi'í xí ts'entsíjee̱n, kó fíkón tiñajiín ndi'ií, tsi̱'e̱ nga xcha̱jín ni xi ndyi̱ts'en,
\v 21 tanga xta̱ xi ni xi ja̱koxi̱ ndyi̱ts'en, fíkoón ndi'ií, tsi̱'e̱ nga ka̱maya ngayeje ni xi ndyi̱ts'en nga ndyi̱ts'enkjátjosoón Néná.
\s Juaa̱ bi ts'én katsáyá kjo̱a̱a̱ Kjisoo̱
\p
\v 22 Jaskan nguije kamá kui nii̱, Kjisoo̱ ko̱jo xta̱ tsi̱'e̱ kijí nangui Judea̱ kó ki̱a̱ kis'ijñajo̱ kui jaá, kó kjín xta̱ atíndá.
\v 23 Kó ti ki̱a̱ kis'ijña Juaa̱ nga atíndá xta̱ ki̱a̱ na̱xi̱ńdá Eno̱n, t'a na̱xi̱ńdá Sali̱m, nga̱t'a̱ achichí ndójoa kis'ie ki̱a̱a̱, kó xtaa̱ ki̱a̱ kijí tsi̱'e̱ nga kastindá.
\v 24 Kui nii̱ kamá nguindiee̱ nga kisi'ya ndo̱bo̱a̱ya Juaa̱.
\p
\v 25 S'e̱ já xi xta̱ tsi̱'e̱ Juaa̱ ko̱jo ngo nda̱ judío̱ askjoyá kjo̱a̱a̱ xikó ts'én sa̱'íntsjie yojoo̱ xtaa̱ nguindyi̱ko̱n Néná.
\v 26 Kó kui jaá kijíkoón Juaa̱ kó bi katsoó:
\p –Mostro̱, kui nda̱ xi tikónjóo ji xi ingoboaá ndeje' Jordaa̱n kui xi kandokjo̱e̱jejne̱, ts'énbotíndá kó ngayeje xta̱ xi ndyi̱fochokoón.
\p
\v 27 S'e̱ bi katsó Juaa̱:
\p –Nde ngojín xta̱ xi skíbé ngo ni, tsi ndi'ak'ajmii̱jín xi tsja̱á.
\v 28 Ti júnní xi chistiko̱na kamájnú nga bi kixian an: Ánjín xi Kristoo̱, an xí kananguiyatjónna.
\v 29 Kji'a nga ma ngo ndi'ibixan, kuí nda̱ xi ku̱i̱xaa̱n xi tsi̱'e̱ ka̱ma na̱ xi ku̱i̱xaa̱n, tanga nda̱ amingoo̱ nda̱ xi ku̱i̱xaa̱n xi tikón t'aa̱ nt'ieé kó 'niú tsja maá ni xi tsó nda̱ xi ku̱i̱xaa̱n, bo̱a̱ ts'én nga je kjimando̱jo kjo̱a̱tsjana ngot'e̱.
\v 30 Kui boá xi chjiénga 'niú ngase ngatama yandikón, kó an chiboa ngase ngatama yandikónna.
\s Xi ndibání ndi'ak'ajmi ján
\p
\v 31 Kui xi kjindibáni nk'a ján, kuí xí je ngase ta bo̱a̱jínnii̱ ta̱'ya xta̱ní, kó kui xi nga̱sondiee̱ nanguii̱, kuí xí xta̱ nga̱sondie, kó ni xi tsi̱'e̱ nga̱sondiee̱ xí chji̱a̱. Tanga kui xi ndi'ak'ajmi ján kjindibáni, je ngase ta bo̱a̱jínnii̱ ta̱'ya xta̱ní,
\v 32 kó chji̱a̱ xikoó ngo chistiko̱ kjo̱a̱a̱ ni xi je kamábe ko̱jo ni xi je tsint'ié, kó ta'yajín xi s'i̱jii̱n ni xi tsó.
\v 33 Kó kui xta̱ xi tjis'ijii̱n, kuí xí be nga tjiín kjo̱a̱kixi̱ Néná.
\v 34 Nga̱t'a̱ kui xi katsanguiya Néná, eén Néná xí chji̱a̱, nga̱t'a̱ Néná tsjaá ngayeje nga'niuú.
\v 35 Néná xí Na̱'mii̱ tjoó ndií, kó ngayeje nii̱ ngu̱i̱ya tsja íjñá.
\v 36 Xi s'ijii̱n ndií Néná, tjiín kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n, tanga xi s'ijinjiín sa̱kójiín kjo̱a̱mindyioo̱n, tasá kjo̱a̱xcha̱án Néná sa̱ko̱ó.
\c 4
\s Bi ts'én tsíchji̱a̱jo Kjisoo̱ ngo xta̱chjón xi chji̱a̱ni Samaria̱
\p
\v 1 Kó nga kamábe Kjisoo̱ nga já fariseoo̱ tsint'ié nga bi ki'mií: Nga Kjisoo̱ kjín ngase kamá xta̱ xi kijítji̱nguii̱ kui, ko̱jo nga kjín ngase kamá xta̱ xi atíndá kui ta bo̱a̱jiín Juaa̱,
\v 2 nda tsi nga ja̱koxi̱ xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ boá xi atíndá xta̱.
\v 3 Kjisoo̱ jatjoni nangui Judea̱, s'e̱ kijí nguiní nangui Galilea̱.
\p
\v 4 Kó chjiénga nangui Samaria̱ ja'a nga kijí.
\v 5 Kó jachó ngo na̱xi̱ńdá xi chji̱a̱ni nangui Samaria̱ xi 'mí Sikaa̱r, tiña nínga tikón t'anangui xi katsjaá Jako̱b ndií xi 'mí Kosiee̱.
\v 6 Kó ki̱a̱ kis'ijña ngo ndańch'i xi tsi̱'e̱ Jako̱b. Kós'e̱ Kjisoo̱ achichí je jenda kjo̱a̱a̱ ndi̱ya̱á, s'e̱ xió kis'ijñat'a ndańch'ií, je ra mején ma ndis'ué kuí chi̱bo̱a̱a̱.
\v 7 S'e̱ jachók'axié ndójoa ndańch'ií ngo xta̱chjón xi chji̱a̱ni nangui Samaria̱, kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Chií ndójoa te'éní.
\p
\v 8 Tji̱e̱nga xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ kijík'atsie ni chinie nínga tikón na̱xi̱ńdaá.
\p
\v 9 Na̱ xi chji̱a̱ni nangui Samariaa̱, bi katsoó:
\p –¿Kóts'en nga ji xi ngo xta̱ judío̱ ji, chji̱e̱'ée̱ ndójoa ngo na̱ xi chji̱a̱ni nangui Samaria̱?
\p Nga̱t'a̱ ndajín tsa'a xkjín xta̱ xi chji̱a̱ni nangui Judea̱ ko̱jo xi chji̱a̱ni nangui Samaria̱.
\v 10 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Tsi yera ji kjo̱a̱ndaa̱ Néná, ko̱jo tsi yera ji 'yání xi bi tjítsoó: “Chií ndójoa te'éní”, ji ra xi chji̱e̱'ée̱, kó kuí xí tsja̱á ndójoa xi tsjaá kjo̱a̱mindyion xtaa̱.
\p
\v 11 Kós'e̱ bi katsó kui xta̱chjo̱ón:
\p –Ndi̱a̱, tanga nde ni xi ko̱'na̱xiéje̱ ji ndójoaa̱ jmíjiín, kó achichí na̱nga̱ ndańch'ií kó, ¿ñá tikoón ndójoa xi tsja̱aná kjo̱a̱mindyion?
\v 12 ¿A xchá ngase ji ta bo̱a̱jiín xta̱ tji̱e̱ xchájne̱ Jako̱b, xi katsjájne̱ kui ndańch'ií, nínga kats'e ndójoa kui, ndií ko̱jo cho̱ xi kamáxchaá?
\p
\v 13 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ngayeje xta̱ xi k'uí kuí ndójoa xi'bi̱, kamáxíndá nguinií,
\v 14 tanga xi k'uí kui ndójoa xi tsjáa̱, nguinijánjín ka̱ma xíndaá, nga̱t'a̱ kui ndójoa xi tsjáa̱ kui boá xi ngo ndańch'i xi kjo̱tjoo̱ ndójoa xi tsjaá kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n xtaa̱.
\p
\v 15 S'e̱ bi katsó kui xta̱chjo̱ón:
\p –Ndi̱a̱, ja̱ te'éní kui ndójoaa̱ tsi̱'e̱ nga nguiti ka̱maxíndájínna, kó nguiti kjoé'e̱k'axiéjín an ndójoa k'i̱e̱e̱.
\p
\v 16 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –T'en ndokjoée̱ xi̱'ii̱n, s'e̱ ndibé ji k'i̱e̱e̱.
\p
\v 17 Kó bi katsó kui xta̱chjo̱ón:
\p –Jmí xi̱'injínna.
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Nda kji'i ni xi kase nga jmíjiín xi̱'in,
\v 18 nga̱t'a̱ ún xi̱'in je kis'iee̱, kó xi tikoón ngot'e̱ xi̱'íi̱njín bo̱a̱, ja̱koxi̱ ni xi kase.
\p
\v 19 S'e̱ bi katsó kui xta̱chjo̱ón:
\p –Ndi̱a̱, bee̱ ko̱n an nga xta̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná rá ji.
\v 20 Xta̱ tji̱e̱ xchájne̱ k'i̱e̱ kui tji̱ngu̱i̱i̱ kats'éndikón Néná, tanga jún bi 'míjnú: chjiénga na̱xi̱ńdá Jerusale̱n si̱'antsjáa Néná.
\p
\v 21 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Xta̱chjoón, s'ijin ngatamaa̱ nga je makjachó chi̱bo̱a̱ nga je nguiti jmíjín xi chjiénga kji̱ndi̱bá kui tji̱ngu̱i̱i̱ ko̱jo tsi chjiénga ko̱e̱je̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n tsi̱'e̱ nga sa̱'índíkón Na̱'mii̱.
\p
\v 22 Jún yajínjnú ni xi ndyi̱ni'ándikónjnú, tanga ji̱n yajne̱ 'yání xi ndyi̱ni'ántsjájne̱, nga̱t'a̱ kjo̱a̱'naxié'aá ngu̱i̱jii̱n xta̱ xi judíoo̱ kjo̱tjoni,
\v 23 tanga s'e̱ ndibá ngo chi̱bo̱a̱, kó ngot'e̱ boá, kji'a nga xta̱ xi ja̱koxi̱ nga ts'endíkoón, sa̱'índíkón Néná xí Na̱'mii̱ nga a̱sién ni̱xtjin ko̱jo nga ja̱koxi̱, nga̱t'a̱ Na̱'mii̱ kui xta̱ xi ndyi̱ts'endikoón ts'énmongase nga si̱'andíkón.
\v 24 A̱sién Ni̱xtjin boá Néná, kó xi sa̱'índíkón, chjiénga a̱sién ni̱xtjin ko̱jo nga ja̱koxi̱ nga sa̱'índíkón.
\p
\v 25 S'e̱ bi katsó kui xta̱chjo̱ón:
\p –Je be an nga s'e̱ ndibá Mesíaa̱, kui xi Kristo̱ 'mií, kó kji'a nga kjo̱e̱'e kuí xí ko̱tso̱yajne̱ ngayeje nii̱.
\p
\v 26 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –An boá, kui xi ts'énchji̱a̱joo ji.
\p
\v 27 Kó kji'a ma jachó xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱, kó kijíndikoón nga Kjisoo̱ ngo xta̱chjón ts'énchji̱a̱jo, tanga nde ngojín xi bi katsoó: ¿Mí xi tibosíye ji? Ko̱jo tsi, ¿mí xi tindokjo̱e̱je kui xta̱chjo̱ón?
\v 28 S'e̱ kui xta̱chjo̱ón íjñámasien nisa ndójoaa̱, s'e̱ kijí na̱xi̱ńdaá, kó bi katsoó ngayeje xtaa̱:
\p
\v 29 –Ja̱bíjnú'un, kó ndibá tsitsíjenjnúu̱ ngo xta̱ xi katsáyána ngayeje ni xi je kats'en an. ¿A kuijín xi Kristoo̱ tsobo̱a̱?
\p
\v 30 Kó xtaa̱ jataxie na̱xi̱ńdaá s'e̱ kijí nínga tikón Kjisoo̱.
\v 31 Tji̱e̱nga kjima kui nii̱, xta̱ tsi̱'e̱ índasee̱n Kjisoo̱ nga bi katsoó:
\p –Mostro̱, chini̱ chií ni chinie.
\p
\v 32 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –An tikónna ngo ni chinie xi yajínjnú.
\p
\v 33 Kó xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngaján bi katsoó xkjín:
\p –¿Axa̱ je tjín xi je je'ejoo̱ ni chinie?
\p
\v 34 Tanga Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ni chiniena, kui boá nga chjiénga sa̱'ínkjatjosón an ni xi mejeén xi katsanguiyana, kó nga ka̱mando̱jo ni xi mejeén sa̱'ín kuí.
\v 35 ¿A bijín 'míjnú jún: “Ngui nijún sá chaja nga kjo̱chó ni̱xtjin nga ka̱ma ko̱'na̱je̱n ni xi kamáxchaá”? Tanga k'i̱e̱ xiyájnú'un ngot'e̱: Chjáx'ajnú ndyikonjnú kó tsitsíjenjnúu̱ kui t'ananguii̱, nga̱t'a̱ je jachó ni̱xtjii̱n nga ka̱ma ko̱'na̱je̱n ni xi kamáxchaá.
\v 36 Kó nda̱ xi k'o̱je̱n kui ni xi kamáxchaá, sa̱ko̱ó chjií, kó kjo̱a̱'á'yá ni xi kamáxchá kui xi tsjá kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n, tsi̱'e̱ nga tsja ka̱maa̱ nda̱ xi ítji̱e̱ ko̱jo nda̱ xi ja'á'yá ni xi kamáxchaá.
\v 37 Nga̱t'a̱ ja̱koxi̱ ni xi tsó kui eén: “Ngo xó xi 'bítji̱e̱ kó kje̱'e xó xi 'boje̱n ni xi kamáxchaá.”
\v 38 Kó an ts'éntsanguiyájnú'un tsi̱'e̱ nga ko̱'na̱je̱njnú ni xi júnjín ik'ítji̱e̱jnú, kje̱'e xi kats'énxánguí kui nii̱, kó jún ko̱'na̱je̱njnú too̱ kui xaá.
\p
\v 39 Kó achichí ma xta̱ xi chji̱a̱ni nangui Samaria̱ xi síndo kui na̱xi̱ńdaá xi kis'ijii̱n Kjisoo̱, kjo̱a̱a̱ nga bi katsó kui xta̱chjo̱ón: “Katsáyá ngayeje ni xi je kats'en an.”
\v 40 Kó nga jachókoón Kjisoo̱ já xi chji̱a̱ni nangui Samaria̱, índasee̱n tsi̱'e̱ nga ki̱a̱ kis'ijñajo̱ kui jaá, kó Kjisoo̱ jó ni̱xtjin kamaá ki̱a̱a̱.
\v 41 Kó achichí ma xta̱ xi kis'ijii̱n Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ én xí tsíchji̱a̱,
\v 42 kó bi ki'mií kui xta̱chjo̱ón:
\p –Jmí tsi ta kjo̱a̱a̱ ni xi kasejne̱ nga s'ijinjne̱, s'ijinjne̱ kjo̱a̱a̱ nga ji̱n ma xi kanda'yájne̱ ni xi katsó kó nga je yajne̱ nga ja̱koxi̱ boá nga kui xi Kristoo̱, xi k'o̱xié'á xtaa̱ kui nga̱sondiee̱.
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ nda̱chií ngo nda̱ xi tjiín xá
\p
\v 43 Jaskan nguije ja'a xi jó ni̱xtjii̱n, Kjisoo̱ kijí xtji̱e̱e̱n nangui Galilea̱.
\v 44 Nga̱t'a̱ ti kuíni Kjisoo̱ xi katsáyá nga ngo nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná yandíkónjín ti ki̱a̱a̱ nanguii̱.
\v 45 Nga jachó nangui Galilea̱, tsja kamaá xta̱ xi chji̱a̱ni ki̱a̱a̱ nga jachó, nga̱t'a̱ ja̱ bo̱a̱ je kamábe ngayeje ni xi kats'én na̱xi̱ńdá Jerusale̱n nga kamá s'ueé, nga̱t'a̱ ti kijí kui jaá s'ueé nga.
\p
\v 46 S'e̱ kijí nguiní Kjisoo̱ na̱xi̱ńdá Kana̱ ngu̱i̱ndie xi chji̱a̱ni nangui Galilea̱, nínga ndójoaa̱ bino̱ kats'én. Kó ki̱a̱ kis'ijña ngo nda̱ xi ts'énxát'aa̱ nda̱ ree̱, kó kui nda̱a̱ oo̱n ndií xi tikón na̱xi̱ńdaá Kapernau̱m.
\v 47 Kui nda̱a̱ nga tsint'ié nga Kjisoo̱ jatjoni nangui Judea̱, s'e̱ jachó nangui Galilea̱, kijíkoón kó 'niú tsí'aá Kjisoo̱ tsi̱'e̱ nga kji̱ndi̱bá ts'endáya ndií, nga̱t'a̱ je ma k'ien.
\v 48 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Nde s'i̱jinjínjnú jún tsi xcha̱jínjnú ngo chi̱bo̱a̱ ko̱jo tsi ngo kjo̱a̱ndikón.
\p
\v 49 Tanga kui nda̱ xi ts'énxájo̱ nda ree̱ bi katsó:
\p –Ndi̱a̱, ndibé chií ji ndi'ana nguindiee̱ nga ko̱ya ndína.
\p
\v 50 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –T'en ndi'áa̱ tikón ndíi̱.
\p S'e̱ kui nda̱a̱ kis'ijii̱n ni xi katsó Kjisoo̱, s'e̱ kijí.
\v 51 Tji̱e̱nga ts'énfí ndi'aa̱, kastíkjá já mosoo̱ kó katsáyaá nga tikón ndií.
\p
\v 52 S'e̱ kui nda̱a̱ asíyaá kui jaá mosoo̱ mí chi̱bo̱a̱ nga kamándaya ndií, s'e̱ bi katsoó kui jaá:
\p –Ma ra chi̱bo̱a̱ ngo nga kamánguixón nga katjo'óxiín ṉt'e̱e̱.
\p
\v 53 S'e̱ kui na̱'mii̱ kui ndií kamákjiín nga kuí ma chi̱bo̱a̱ nga bi katsoó Kjisoo̱: “Tikón ndíi̱.” Kó kuíni nga kui ko̱jo xta̱ xi síndo ndi'aa̱ kis'ijii̱n Kjisoo̱.
\p
\v 54 Kuí xi'bi̱ xi ma joó kjo̱a̱ndikón xí kats'én Kjisoo̱ nga jatjo nangui Judea̱ kó ja'a xtji̱e̱e̱n nangui Galilea̱.
\c 5
\s Bi ts'én kats'éndaya Kjisoo̱ ngo nda̱ xi oo̱n
\p
\v 1 Jaskan nguije kamá kui nii̱ kamá ngo s'ueé já judíoo̱ kó kijí Kjisoo̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n.
\v 2 Ki̱a̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, tiñaa̱ ngo ngu̱i̱ndie xi 'mí nga̱ntjo̱a̱a̱ cho̱tsa̱nga̱ kis'ijña ngo tixa̱ je xi ndyi̱a̱ ndójoa xi 'mí Betesda̱ nga én ebreo̱, xi ún ngu̱i̱ndie tji̱nk'i̱én kis'iee̱.
\v 3 Nguindie tji̱nk'i̱e̱én kui ngu̱i̱ndiee̱ achichí ma xta̱ xi oo̱n kis'iṉdo, xi ti̱ka̱, xi fí ni̱ma̱ t'a ko̱jo xi ni̱ma̱ se, xi askoyaá nga ka̱matíyaá ndójoaa̱,
\v 4 nga̱t'a̱ ta kji'a xóní nga ngo xó ndítsjiee̱ Néná jatjajen nínga tikón kui tixa̱ xi ndyi̱a̱ ndójoaa̱, s'e̱ ts'éntíyá xoó ndójoaa̱, kó ta xta̱ xi tjón sa̱nguínjin xó yojoo̱ kui tixa̱a̱, mandaya xó tajñá chi'inní xi tjiín.
\v 5 Kó ki̱a̱a̱ kis'ijña ngo nda̱ xi ni̱ma̱ se xi kantji'ún ján nónií nga kji'ijña'on.
\v 6 Nga kamábe Kjisoo̱ nga kji'ijña ko̱jo nga kjín nónií nga oo̱n, bi katsoó:
\p –¿A mejeén nga ka̱mandaya ji?
\p
\v 7 Nda̱ xi ni̱ma̱ see̱ bi katsoó Ndi̱a̱a̱:
\p –Jmíjínna xi sa̱nguínjinna tixa̱ xi ndyi̱a̱ ndójoaa̱ nguije matíyaá, nga̱t'a̱ tji̱e̱nga ts'énfí an, kje̱'e xí ts'énna.
\p
\v 8 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Ti̱sítji̱n, chjábe ṉcháa̱n kó t'en ji.
\p
\v 9 Ti kji'a kamándaya kui nda̱a̱, kó iskjíbé ṉchaa̱n, kó kijíyase. Ni̱xtjin ndikón ma nga kamá kui nii̱.
\v 10 Kós'e̱ xta̱ judíoo̱ bi katsoó nda̱ xi kamándayaa̱:
\p –Ni̱xtjin ndikón ngot'e̱, kó tsjandiéjín kjo̱a̱kitii̱ nga x'i̱e̱nijín ji ṉcháa̱n.
\p
\v 11 S'e̱ bi katsó kui nda̱a̱:
\p –Tanga kui xi kats'éndayana, ti kuíni xi: “Chjábe jí ṉcháa̱n kó t'en ji.” Katsóna.
\p
\v 12 Kó bi katsó já judíoo̱:
\p –¿'Yání bo̱a̱ kui nda̱ xi bi katsoó: “Chjábe jí ṉcháa̱n kó t'en ji.”?
\p
\v 13 Kó nda̱ xi kamándayaa̱ kamábejín 'yání bo̱a̱ xi bo̱a̱ katsoó, nga̱t'a̱ Kjisoo̱ kichajájin ngu̱i̱jii̱n kui xta̱ xi síndo kui ngu̱i̱ndiee̱.
\v 14 Jaskan nguije kamá kui nii̱, Kjisoo̱ kamábe kui nda̱a̱ ngu̱i̱ya na̱ngo̱xi̱i̱, kó bi katsoó:
\p –Ján'a̱n, je kamándaya ji, nguiti ni'ínjéjín 'ne̱, tsájmi ngo ni xi tsie ngase ka̱maa̱.
\p
\v 15 Kijí kui nda̱a̱, kó katsáyaá xta̱ judíoo̱ nga Kjisoo̱ xi kats'éndaya.
\v 16 Kó tangat'anii̱ kui nii̱ nga xta̱ judíoo̱ tsangatji̱nguii̱ Kjisoo̱ kó kamámejeén kats'énk'ién, nga̱t'a̱ ni̱xtjin ndikón nga kats'én kui nii̱.
\v 17 Kó Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Na̱'mina ngaskande ngot'e̱ ts'énxá, kó ko̱jo an ts'enxá an nga.
\p
\v 18 Kó kuíni nga 'niú tsangasee̱ já nguito̱ko̱o̱ xta̱ judíoo̱ nga kamámejeén sa̱'ínk'ién Kjisoo̱, nga̱t'a̱ kamábendikónjín ni̱xtjin ndikoón, kó íni̱jmi nga Néná xí Na̱'mii̱ kui, kó nga ti Néná kui katsó.
\s Bi ts'én katsáyá xaá Kjisoo̱
\p
\v 19 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un: Ta jmíjín ni xi ka̱maa̱ sa̱'ín soboá ndií Néná, ta kuí tsi ni xi ts'én ni xi be nga ts'én Na̱'mii̱, nga̱t'a̱ ngayeje ni xi ts'én Na̱'mii̱, ti kuí ni xi ts'én ndií.
\v 20 Nga̱t'a̱ Na̱'mii̱ achichí tjoó ndií kó bokoó ngayeje ni xi ts'én, kó tsie ngase ni xi s'e̱ ko̱ko̱ó xi ngaskande jún ko̱e̱je̱ndikónjnú.
\v 21 Nga̱t'a̱ xikó ts'én maá Na̱'mii̱ ts'énkja'á'yaá xta̱ xi je jesón kó tsjá nguinií kjo̱a̱mindyion, ti bo̱a̱ ti ts'én ndií Néná ka̱ma tsja̱á kjo̱a̱mindyion xta̱ xi mejeén kui.
\v 22 Nga̱t'a̱ Na̱'mii̱jín xi tsáya tsi nda ko̱jo tsi ndajín ndyi̱ts'en xtaa̱, ndií boá xi katsjaá nga kui xi ko̱tso̱ya tsi nda ko̱jo tsi ndajín ndyi̱ts'en xtaa̱,
\v 23 tsi̱'e̱ nga ngayeje xta̱ sku̱i̱e̱ndíkón ndií xikó ts'én bendikón Na̱'mii̱. Xi bendikónjín ndií, bendikónjín Na̱'mi xi katsanguiya nga.
\p
\v 24 Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un: Xi ku̱i̱nt'ie énna kó s'ijii̱n xi katsanguiyana, k'uieé kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n, kó ka̱majéjiín, nga̱t'a̱ xín je kats'énkja'a kjo̱a̱bo̱yaa̱, kó je katse'eé kjo̱a̱mindyioo̱n.
\v 25 Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un: Nga je jachó chi̱bo̱a̱ nga ngayeje xta̱ xi je jesón ku̱i̱nt'ie eén ndií Néná, kó xi ku̱i̱nt'ie, k'uíndo nguiní.
\v 26 Nga̱t'a̱ Na̱'mii̱ takó tikón, kó ti bo̱a̱ ti ts'én katsjaá kjo̱a̱nda ndií nga takó tikón.
\v 27 Kó ti katsjaá xá tsi̱'e̱ nga ka̱ma ko̱tso̱ya tsi nda ko̱jo tsi ndajín ndyi̱ts'en xtaa̱, nga̱t'a̱ kuí boá xi ndií nda̱ xi̱'ii̱n.
\v 28 Ngata̱ fíndikónjínjnú kjo̱a̱a̱ kui nii̱, nga̱t'a̱ s'e̱ kjo̱chó chi̱bo̱a̱ nga ngayeje xta̱ xi je jesoón ku̱i̱nt'ie nda̱a̱,
\v 29 kó xta̱ xi ni nda kats'én, kjo̱a̱'á'yaá tsi̱'e̱ nga k'uíndo nguiní, tanga xi ndajín kats'én, ti kjo̱a̱'á'yaá nga, tanga tsi̱'e̱ nga ka̱majérií.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ ni xi bokó xaá
\p
\v 30 Ka̱majínna sa̱'in an ngo ni an so̱bo̱a̱, xikó ts'én nt'ié an, bo̱a̱ ts'én xiya an tsi nda ko̱jo tsi ndajín ndyi̱ts'en xtaa̱, kó kixi̱ ts'én kotsijée̱n tsi nda ko̱jo tsi ndajín ndyi̱ts'en xtaa̱, nga̱t'a̱ jmí tsi ni xi mejénna an xi mongase an, ni xi mejeén xi katsanguiyana xí mongase an.
\v 31 Tsi ti an xi ts'en an chistiko̱ yojona, jmí ni chjíjiín ni xi xian an.
\v 32 Kje̱'e xí chistiko̱ kjima kjo̱a̱a̱ 'yání an, kó be an nga ja̱koxi̱ ni xi tsáyá kjo̱a̱a̱ an.
\v 33 Jún kananguiyachonjnúu̱ xta̱ xi asíyaá Juaa̱, kó kui katsáyájnú ngo ni xi ja̱koxi̱,
\v 34 tanga an chjiénjínna tsi ngo xta̱ ko̱tso̱ya kjo̱a̱a̱ an, tanga kui nii̱ xiya an tsi̱'e̱ nga kjo̱tjo'ajnú.
\v 35 Juaa̱ boá kui ndi'í xi kití ko̱jo xi kats'éntsijee̱n, kó jún kamámejénjnú nga tsja kamájnú kui ndi'ií chiboa ni̱xtjin.
\v 36 Tanga an tikónná ngo én chistiko̱ xi je ngase ta bo̱a̱jiín xi tsíchji̱a̱ Juaa̱ kjo̱a̱a̱ an, nga̱t'a̱ kuí xá xi katsjána Na̱'mina xi katsanguiyana tsi̱'e̱ nga kjo̱tjosón ni xi ts'en an ngot'e̱, kuí xí chji̱a̱ kjo̱a̱a̱ ni xi ts'en an.
\v 37 Ko̱jo Na̱'mina xi katsanguiyana xí kjima chistiko̱ kjo̱a̱a̱ an, nda tsi kji̱e̱ nda'yájínjnú nda̱a̱ ko̱jo kji̱e̱ yajínjnú kókji'i a̱sie̱én,
\v 38 kó ti nde tikónjinjínjnú eén, nga̱t'a̱ kui xi katsanguiya kui, kini'áns'ijinjínjnú.
\v 39 Chját'ayájnú ni xi tsó xo̱jo̱n eén Néná, nga̱t'a̱ bo̱a̱ ts'én nga ki̱a̱ sa̱kójnú kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n, kó kui boá kui én chistiko̱ xi chji̱a̱ kjo̱a̱a̱ an,
\v 40 kó mejénjínjnú nga k'i̱e̱ kjoé'e̱chonjnú'un tsi̱'e̱ nga k'uiéjínjnú kjo̱a̱mindyioo̱n.
\p
\v 41 Ts'enjo'ojín an kjo̱a̱je xi tsja̱ana xtaa̱,
\v 42 tanga je kamábe an nga tikónjínjnú kjo̱a̱tjoó Néná.
\v 43 Ngajoo̱ Na̱'mina je'e an, kó kini'ánjo̱'ojínjnú'un, tanga tsi kje̱'e xí je'e xki̱ tsi̱'e̱ soboá, kuí xi'ba̱ xi ni'ánjo̱'ójnú.
\v 44 ¿Kóts'en ka̱ma s'i̱jinjnú, nga ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngaján ndyi̱boe'éjnúu̱ kjo̱a̱je xingu̱i̱jnú, kó ndyi̱mindyisejínjnú kjo̱a̱je xi tsja̱aná Néná xí ngototoo̱?
\v 45 Ngata̱ ni'ánkjójínjnú nga an xi konguíta'ínjnú'un nguindyi̱ko̱n Na̱'mina, kjo̱a̱kiti xi kats'énda Moisee̱ boá xi ko̱ónguita'ínjnú, kuí xí ndyi̱chiyákjo̱a̱jnú.
\v 46 Nga̱t'a̱ tsi kini'áns'ijinjínjnúu̱ Moisee̱, ti kini'áns'ijinjínjnú an tsobo̱a̱, nga̱t'a̱ kuí Moisee̱ xi kats'én'indó xo̱jo̱n kjo̱a̱a̱ an.
\v 47 Tanga tsi kini'áns'ijinjínjnúu̱ ni xi kats'én'indó Moisee̱ ja̱, ¿kóts'en s'i̱jinjnú énna?
\c 6
\s Bi ts'én kats'énkjíén Kjisoo̱ ún mi̱ xta̱
\r (Matioo̱ 14:13-21; Markoo̱ 6:30-44; Rkaa̱ 9:10-17)
\p
\v 1 Nguije kamá kui nii̱, Kjisoo̱ kijí xi ingoboaá ngu̱i̱ndi̱o̱ tsie xi tikón nangui Galilea̱, kui xi ti Tiberia̱ 'mií nga.
\v 2 Kó achichí ma xta̱ xi kijítji̱nguii̱, nga̱t'a̱ kamábe ngayeje kjo̱a̱ndikón xí kats'én nga kats'éndaya xta̱ xi oo̱n.
\v 3 Kó Kjisoo̱ kijínijínguí ngo tji̱ngu̱i̱ kós'e̱ ki̱a̱ kis'ijñando ko̱jo xta̱ tsi̱'e̱.
\v 4 Kó je kjimatiñaa̱ nga ka̱ma s'ué paskuaa̱, s'ueé já judíoo̱.
\v 5 Nga iskjinink'a kje̱n Kjisoo̱ achichí ma xta̱ xi kamábe nga ndyi̱fíkoón, kó Kjisoo̱ bi katsoó nga asíyaá Nguiripee̱:
\p –¿Ñání si̱'antsié pan xi skji̱ni̱e̱ kui xta̱ kjiín?
\p
\v 6 Tanga katsó kuí nii̱ ta tsi̱'e̱ nga skót'ayákón Nguiripee̱, nga̱t'a̱ ja̱ bo̱a̱ je be Kjisoo̱ ni xi sa̱'ín.
\v 7 S'e̱ Nguiripee̱ bi katsó:
\p –Tsi jó úchán to̱n denario̱ pan si̱'antsié nde kjo̱chó'ájín tsi nde ta chií tsi sa̱ko̱ó nga ngo nga ngo kui xtaa̱.
\p
\v 8 Ngo nda̱ xi xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ xi 'mí Jandre̱, ṉts'i̱e̱ Ximo̱ Peé bi katsó:
\p
\v 9 K'i̱e̱ tikón ngo nda̱ xo̱ngo xi ya'a ún pan xi sebada̱ kamándani ko̱jo jó tji̱o̱, tanga ñá kjo̱chó'á kui nii̱ ngayeje kui xtaa̱.
\p
\v 10 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ti'ank'índotiejnú kui xtaa̱.
\p Kó achichí k'ijñá kis'ie kui ngu̱i̱ndiee̱, kó ma ra tsi ta ún mi̱ já xi̱'in xi kis'iṉdotiee̱.
\v 11 Kó Kjisoo̱ iskjíbé kuí paa̱n kó nguije katsjaá ndok'óchji Néná, katsjaá xta̱ tsi̱'e̱, tsi̱'e̱ nga kui jaá sa̱'ínkja'asoón ngayeje xta̱ xi síndotiee̱, ti bo̱a̱ ti kats'eén tji̱o̱o̱ nga. Kó ngayeje xtaa̱ iskjinie ta xikó kji'i kamámejénrií.
\v 12 Kó nguije kitsie cha̱n cha̱a̱n xtaa̱, Kjisoo̱ bi katsoó xta̱ tsi̱'e̱:
\p –Chja̱'á'yájnú ngayeje pan xi ts'anguii̱, tsi̱'e̱ nga kjo̱tsonjín.
\p
\v 13 Kó kui jaá ja'á'yá pan xi ts'anguii̱ kui xi chji̱a̱ni pan xi uún, kó tiejó ni̱se̱nya kamá.
\v 14 Kós'e̱ nga kamábe kui jaá kui chi̱bo̱a̱ xi kats'én Kjisoo̱, bi katsó:
\p –Ja̱koxi̱ nga kui nda̱a̱ xi nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná kui xi kjo̱e̱'e kuí nga̱sondiee̱.
\p
\v 15 Tanga nga kamákjiín Kjisoo̱ nga kui jaá kjo̱jo kjo̱a̱'niú, kó re sa̱'ín, kijí soboá nguiní nínga tikón tji̱ngu̱i̱i̱.
\s Bi ts'én kistso'bá Kjisoo̱ nga̱soón ndáchíkoón
\r (Matioo̱ 14:22-27; Markoo̱ 6:45-52)
\p
\v 16 Kó kji'a nga je kamájñoó, xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ kijí t'a ndáchíkoón,
\v 17 kó kijíya ngo tjotso je nga kijí xtji̱e̱e̱n na̱xi̱ńdá Kapernau̱m. Nguije jñoó, Kjisoo̱ kji̱e̱ fochokónjiín kui jaá,
\v 18 kó kjindibá ngo tjo̱'niú kó nga'niuú ndójoaa̱ achichí nk'a kamá.
\v 19 Je ra ma tsi ta ún ko̱jo tsi jún kilometro̱ nínga ndyi̱focho, nga je iskjindaá tjotso jee̱ nga kamábe Kjisoo̱, nga tso'báyise nga̱soón ndáchíkoón kó xtji̱e̱e̱n nínga tikón tjotso jee̱ ts'énfí, kó achichí katsakjónní kui jaá.
\v 20 Tanga Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –An boá, ngata̱ ndakonjín majnú.
\p
\v 21 Kós'e̱ kui jaá achichí tsja kamaá nga Kjisoo̱ ts'as'ien ngu̱i̱ya tjotso jee̱, kó tji̱e̱nmá jachó ngu̱i̱ndie nínga ndyi̱fí.
\s Xtaa̱ bi ts'én tsangase Kjisoo̱
\p
\v 22 Nga kamánguindyiojón, xta̱ xi kis'iṉdo xi ingoboaá ndáchíkoón kamábe nga ta ngo tsi ma tjotso je xi tikón ki̱a̱a̱, kó nga xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ kijí soboá jmí tsi ko̱jo Kjisoo̱.
\v 23 Kós'e̱ kje̱'e tjotso je xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdá Tiberia̱ jachó ngu̱i̱ndie nínga iskjinie pan nguije Ndi̱a̱a̱ katsjá ndok'óchji.
\v 24 Kji'a nga kamábe xtaa̱ nga Kjisoo̱ ko̱jo xta̱ tsi̱'e̱ ki̱a̱jín síndo, kijíya tjotso jee̱, s'e̱ kijí xtji̱e̱e̱n na̱xi̱ńdá Kapernau̱m, nga tsangase Kjisoo̱.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga kui boá xi paa̱n kjo̱a̱mindyioo̱n
\p
\v 25 Kó nga kasakoo̱ Kjisoo̱ xi ingoboaá ndáchíkoón, bi katsoó:
\p –Mostro̱, ¿kji'ání jé'e ji k'i̱e̱e̱?
\p
\v 26 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un nga jún ndyi̱mindyiséjnú'un kjo̱a̱a̱ pan xi kichiniejnú kó kats'éntsiejnú, jmí tsi kjo̱a̱a̱ chi̱bo̱a̱ xi kamáyajnú.
\v 27 Ti'anxájnú, tanga jmí tsi kjo̱a̱a̱ ni chinie xi fee̱, tasá ti'anxájnú kjo̱a̱a̱ ni chinie xi tsja̱ajnú kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n, kui xi tsja̱ajnú ndií nda̱ xi̱'ii̱n, nga̱t'a̱ je Néná xí Na̱'mii̱ katsjáxaá kui.
\p
\v 28 S'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –¿Mí xi chjiénga si̱'anjne̱ tsi̱'e̱ nga si̱'anjne̱ xaá Néná?
\p
\v 29 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Kuí xi'bi̱ xi xaá Néná, nga si̱'ans'ijinjnú kui xi katsanguiya kui.
\v 30 S'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –¿Mí kjo̱a̱ndikón xi si̱'in ji tsi̱'e̱ nga xcha̱jne̱, s'e̱ s'i̱jinjne̱? ¿Mí xá xi ni'ín ji?
\v 31 Xta̱ tji̱e̱ xchájne̱ iskjinie mana̱ xi katsanguiyaa̱ Néná ki̱a̱ nangui kixií xikó ts'én kjit'a xo̱jo̱n eén Néná nínga bi tsó: “Paa̱n ndi'ak'ajmii̱ xí katsjaá xi iskjinie.”
\p
\v 32 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un: Moisee̱jín xi katsjájnú paa̱n ndi'ak'ajmii̱, nga̱t'a̱ Na̱'mina boá xi tsjá pan xi ja̱koxi̱i̱ ndi'ak'ajmii̱.
\v 33 Nga̱t'a̱ paa̱n Néná kui boá xi kjindibáni ndi'ak'ajmii̱, kó kuí xí tsjaá kjo̱a̱mindyion xtaa̱ kui nga̱sondiee̱.
\p
\v 34 S'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –Ndi̱a̱, te'éjne̱ ngatsjé ni̱xtjin kui paa̱n.
\p
\v 35 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –An boá kui pan xi tsjá kjo̱a̱mindyioo̱n, xi kjo̱e̱'ekónna nguiti ingojín ni̱xtjin nga ka̱ma bojoó, kó xi sa̱'íns'ijinna, nguinijánjín ka̱ma xíndaá.
\v 36 Tanga je bo̱a̱ kixiánjnú'un nga nda tsi je kamáyajnú'un, ti kuí xi s'ijinjín majnú.
\v 37 Ngayeje xta̱ xi je ja'ájin Na̱'mina, kji̱ndi̱bákónna, kó xi kji̱ndi̱bákónna sa̱'inch'ójín an,
\v 38 nga̱t'a̱ ndi'ak'ajmi ján kjindibáni an, tsi̱'e̱ nga sa̱'in an ni xi mejeén xi katsanguiyana, jmí tsi tsi̱'e̱ nga sa̱'in an ni xi mejénna an.
\v 39 Kó kuí nii̱ xi mejeén Na̱'mina xi katsanguiyana: Nga ngayeje ni xi tsja̱ana, ngojín ni xi sa̱'inchaja an, nga tasá sa̱'inkja'á'yáa̱ nga kjo̱chó ni̱xtjin nga kju̱i̱e̱t'aa̱ kui nga̱sondiee̱.
\v 40 Nga̱t'a̱ kuí nii̱ xi mejeén na̱'mina: Nga ngayeje xta̱ xi be ndií, kó xi s'ijii̱n, sa̱ko̱ó kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n, kó an sa̱'inkja'á'yáa̱ nga kjo̱chó ni̱xtjin nga kju̱i̱e̱t'a kui nga̱sondiee̱.
\p
\v 41 S'e̱ já judíoo̱ tsíchji̱a̱josi̱e̱n xkjín kjo̱a̱a̱ nga Kjisoo̱ bi katsó: “An boá pan xi kjindibáni ndi'ak'ajmi ján”,
\v 42 kó bi katsoó xkjín:
\p –¿A kui jín xi'bi̱ xi Kjisoo̱, ndií Kosiee̱? ¿A yajín ñá 'yání xi na̱'mii̱ ko̱jo na̱aa̱? ¿Ja̱ kóts'en bi tsóni nga ndi'ak'ajmi ján xó kjindibáni?
\p
\v 43 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ngata̱ ndokjo̱a̱ta'injínjnú xingu̱i̱jnú.
\v 44 Nde ngojín xta̱ xi ka̱maa̱ kjo̱e̱'ekónna, tsi kuijín Na̱'mi xi je'ejo̱na xi kjo̱e̱'éjo̱, kó an sa̱'inkja'á'yáa̱ kui xtaa̱ nga kjo̱chó ni̱xtjin nga kju̱i̱e̱t'aa̱ kui nga̱sondiee̱.
\v 45 Je bi tsó ni xi kjit'a ngo xo̱jo̱n xi kats'én'indó já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná: “Kó Néná xi ko̱kóyaá ngayeje xtaa̱”, ngayeje xta̱ xi tsint'ieé Na̱'mina, kó kamaá ni xi akóyaá, kuí boá xi kji̱ndi̱bákónna.
\p
\v 46 Kji̱e̱ ngo xta̱ xi be kókji'i Na̱'mii̱, ta kuí tsi xi katsanguiya Néná xí be kókji'i Na̱'mii̱.
\v 47 Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un: Xi sa̱'íns'ijinna, sa̱ko̱ó kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n.
\v 48 An boá kui paa̱n kjo̱a̱mindyioo̱n.
\v 49 Xta̱ tji̱e̱ xchájnú iskjinie mana̱ xi katsanguiyaa̱ Néná ki̱a̱ nangui kixií, kó jesón ngayejee̱.
\v 50 Kuí xi'bi̱ pan xi jatjajenni ndi'ak'ajmi ján, tsi̱'e̱ nga xi skji̱ni̱e̱, nguiti ko̱yajín.
\v 51 An boá kui pan xi tikón xi jatjajenni ndi'ak'ajmi ján, tsi tjín xi skji̱ni̱e̱ kui paa̱n, k'uijñá ngatsjé ni̱xtjin, kó kui pan xi tsjáa yojona boá, kui xi tsja an kjo̱a̱nda tsi̱'e̱ kjo̱a̱mindyioo̱n kui nga̱sondiee̱.
\p
\v 52 S'e̱ já judíoo̱ askjoyájo̱ xkjín nga bi katsó:
\p –¿Kóts'en ka̱maa̱ xi'bi̱ nga tsja̱aná yojoo̱ tsi̱'e̱ nga xi̱ni̱e̱?
\p
\v 53 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un: Tsi xi̱ni̱e̱jínjnú yojoo̱ ndií nda̱ xi̱'ii̱n, kó tsi s'i̱o̱jínjnú jiín, jmíjínjnú kjo̱a̱mindyioo̱n.
\v 54 Xi skji̱ni̱e̱ yojona, kó xi k'uí jínna, tjiín kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n, kó an sa̱'inkja'á'yáa̱ ni̱xtjin nga kju̱i̱e̱t'aa̱ kui nga̱sondiee̱.
\v 55 Nga̱t'a̱ yojona, ni chinie ja̱koxi̱ boá, kó jínna ni 'yó ja̱koxi̱ boá.
\v 56 Xi skji̱ni̱e̱ yojona kó xi k'uí jínna, kui k'uijñájinna, kó an kotíjñajíi̱n.
\v 57 Xikó ts'én katsanguiyana Na̱'mina xi tikoón, kó tangat'anii̱ kui nga tikón an, ti bo̱a̱ ti ts'én xi skji̱ni̱e̱ yojona, k'uijñá tangat'anii̱ an.
\v 58 Kuí xi'bi̱ pan xi jatjajenni ndi'ak'ajmi ján, jmí tsi xikoó xta̱ tji̱e̱ xchájnú nga iskjinie mana̱ xi katsanguiyaa̱ Néná kó jesón ngayejee̱, tanga xi skji̱ni̱e̱ kui paa̱n, k'uijñá ngatsjé ni̱xtjin.
\p
\v 59 Ngayeje kui nii̱ xi katsó Kjisoo̱ nga kis'ijña ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná ki̱a̱ na̱xi̱ńdá Kapernau̱m.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ eén kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n
\p
\v 60 Nga tsint'ié kui eén, achichí ma xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ xi bi katsó:
\p –Achichí tajá kuí eén, ¿'yá xi ka̱makjiín nga ku̱i̱nt'ie?
\p
\v 61 Ja̱ bo̱a̱ je be Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ ni xi ndyi̱chji̱a̱si̱e̱n xta̱ tsi̱'e̱, kó bi katsoó:
\p –¿A ch'o majnú kuí eén?
\v 62 Ja̱, ¿kó ka̱majnú tsi xcha̱jnú nga ndií nda̱ xi̱'ii̱n ko̱e̱je̱nijínguí nguiní nínga ja̱ bo̱a̱ tikón?
\v 63 A̱sién ni̱xtjii̱n xí tsjá kjo̱a̱mindyioo̱n, yojoo̱ jmí ni chjíjiín, én xi je kixiyajnú'un kuí xí a̱sién ni̱xtjin kó kuí xí kjo̱a̱mindyioo̱n.
\v 64 Tanga tjín jún xi s'ijinjínjnú.
\p Nga̱t'a̱ Kjisoo̱ ja̱ bo̱a̱ je be ndeskande koó nga íts'i̱yanii̱ 'yá xta̱ xi s'ijinjiín, kó 'yání xi ko̱tíñá.
\v 65 Kó bi katsó Kjisoo̱:
\p –Ja̱ kuíni je bo̱a̱ kixiánjnú'un nga nde ngojín xi ko̱e̱je̱konna, tsi Na̱'minajín xi tsja̱á kjo̱a̱.
\p
\v 66 Ti kji'a achichí ma xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ xi íjñámasien kó nguiti kijítji̱nguijiín.
\v 67 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó xta̱a̱ xi tiejoó:
\p –¿A ko̱jo jún mejénjnú konguínjnú?
\p
\v 68 S'e̱ Ximo̱ Peé bi katsó:
\p –Ndi̱a̱, ¿'yá xi konguínchonjne̱? Xi ji xi tjiín eén kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n.
\v 69 Kó ji̱n je kis'ijinjne̱, kó je yajne̱ nga ji xi Kristoo̱, ndií Néná xi tikoón.
\p
\v 70 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿A ánjín xi ja'ajinjnú'un nga tiejójnú? Tanga ngo jún xi xindajín diabloo̱ chji̱a̱ni.
\p
\v 71 Kjisoo̱ katsó kui nii̱, kjo̱a̱a̱ Juda Iskariotee̱, ndií Ximoo̱, nga̱t'a̱ kuí xi'bi̱ xi jaskan ko̱tíñá, kó kui boá xi chji̱a̱ni ngo nda̱ xi tiejó xi ja'ájin Kjisoo̱.
\c 7
\s Já ṉts'i̱e̱ Kjisoo̱ kis'ijinjiín
\p
\v 1 Nguije kamá kui nii̱, Kjisoo̱ kistso'bá nangui Galilea̱, nga̱t'a̱ kamámejénjiín kijí xtji̱e̱e̱n nangui Judea̱, nga̱t'a̱ já nguito̱ko̱o̱ xta̱ judíoo̱ kamámejeén kats'énk'ién.
\v 2 Kó je kjimatiña s'ueé xta̱ judíoo̱, s'ueé ndi'ańk'ién xí xka̱ 'bíndoo̱ nk'aa̱.
\v 3 Kó já ṉts'i̱e̱ Kjisoo̱, bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Chjiénga k'uín ji nangui Judea̱ tsi̱'e̱ nga ko̱jo xta̱ tse̱ sku̱i̱e̱ ngayeje ni xi ni'ín.
\v 4 Nga̱t'a̱ ngojín xta̱ xi mejeén nga xcha̱ ni xi ts'én tsi 'ma sa̱'ín ngo ni. Tsi kui nii̱ tini'ín, tasá takée̱ yojóo xta̱ xi tjín nga̱sondiee̱.
\p
\v 5 Bo̱a̱ katsó já ṉts'i̱e̱ Kjisoo̱, nga̱t'a̱ nde kui kis'ijinjiín én xí tsíchji̱a̱ Kjisoo̱.
\v 6 Tanga Kjisoo̱ bi katsó:
\p Kji̱e̱ fochójín chi̱bo̱a̱na, tanga jún tajmí chi̱bo̱a̱ní xi chi̱bo̱a̱ xi nda kjimajnú.
\v 7 Ka̱majiín xtaa̱ kui nga̱sondiee̱ sa̱'ínch'ójnú jún, tanga ch'orií an, nga̱t'a̱ xiyáa nga ndajín ndyi̱ts'en.
\v 8 Tanguínjnú s'ueé, kjuinjín an, nga̱t'a̱ kji̱e̱ fochójín chi̱bo̱a̱na.
\p
\v 9 Nguije katsó kui nii̱ Kjisoo̱, ki̱a̱ kis'ijña nangui Galilea̱.
\s Bi ts'én kijí Kjisoo̱ s'ueé ndi'a tji̱nk'i̱én xí xka̱ 'bíndoo̱ nk'aa̱
\p
\v 10 Tanga nguije kijí s'ueé já ṉts'i̱e̱ Kjisoo̱, kijí si̱e̱n si̱e̱n Kjisoo̱ kui s'ueé nga.
\v 11 Kó xta̱ judíoo̱ tsangase Kjisoo̱ ngu̱i̱jii̱n s'ueé, kó bi katsoó xkjín:
\p ¿Ñá tikón kui nda̱a̱?
\p
\v 12 Kó xtaa̱ tsíchji̱a̱ kjo̱a̱a̱ Kjisoo̱, kó tjín xi bi katsó: “Ndaxta̱”, tanga tjín xi bi katsó: “Jmí, xta̱ ts'én 'boṉcha̱jo.”
\p
\v 13 Tanga nde ngojín xi taxkiya tsíchji̱a̱ kjo̱a̱a̱ Kjisoo̱ nguindyi̱ko̱n xtaa̱, nga̱t'a̱ katsakjónnií nguito̱ko̱o̱ xta̱ judíoo̱.
\p
\v 14 Tanga nguije kjochó masiee̱n kui s'ueé, kijí Kjisoo̱ xtji̱e̱e̱n na̱ngo̱xi̱i̱, kó ki̱a̱ akóyá.
\v 15 Kó kijíndikoón xta̱ judíoo̱ nga bi katsó:
\p –¿Ñá kijíkja'aní kui kjo̱a̱kjíntakoón kui nda̱a̱ nga jmí na̱xko̱ya kijíjín?
\p
\v 16 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ni xi bokoyá an tsa'a̱njín, tsi̱'e̱ xi katsanguiyana boá,
\v 17 tsi tjín xi mejeén sa̱'ínkjatjosón ni xi mejeén Néná, sku̱i̱e̱ tsi tsi̱'e̱ Néná ni xi bokoyá an ko̱jo tsi tsa'a̱n.
\v 18 Kui xta̱ xi tsi̱'e̱ ni xi chji̱a̱a̱, mongase nga ngayeje xi sku̱i̱e̱ kjo̱a̱jee̱, tanga xi mongase nga xcha̱ kjo̱a̱jee̱ xi katsanguiya, kuí xi'bi̱ xi ja̱koxi̱, kó kuí xí kixi̱.
\p
\v 19 ¿A mí tsi Moisee̱ katsjájnú kjo̱a̱kitii̱? Tanga nde ngojín jún xi ni'ánkjatjosónjnú. Ja̱, ¿kó mí kjo̱a̱a̱ nga mejénjnú si̱'ank'iénjnú'un?
\p
\v 20 S'e̱ bi katsó xta̱ kjiín:
\p –Xindajín tikónjii̱n yojóo, ¿'yá xi mejeén sa̱'ínk'ieén?
\p
\v 21 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ngayejejnú nga fíndikónjnú kjo̱a̱a̱ ngo kjo̱a̱ndikón xí kats'en an.
\v 22 Moisee̱ katsjájnú tsi̱'e̱ nga si̱'ánjnú sirkunsisioo̱n, kó kui nii̱, tsi̱'e̱ xta̱ tji̱e̱ xchájnú boá, jmí tsi tsi̱'e̱ Moisee̱, kó nda tsi nga ni̱xtjin ndikón ti kuí xí ni'ánjnú jún kui nii̱.
\v 23 Ja̱ kó tsi tsi̱'e̱ nga si̱'ankjatjosónjnú kui kjo̱a̱kitii̱ nga ngaskande nga ni̱xtjin ndikón ni'ánjnúu̱ sirkunsisio̱n ngo nda̱, ¿mí kjo̱a̱a̱ nga ni'ánxchánjo̱jnú'un nga ngo ni̱xtjin ndikón ts'endaya an ngo nda̱?
\v 24 Nga taxkiya 'míjínjnú tsi nda ko̱jo tsi ndajín kji'i ngo ni xi bo̱a̱ ts'én bee̱ takónjnú, bo̱a̱ ti'ánjnú tanga kjo̱a̱a̱ ngo ni xi kixi̱.
\s Bi ts'én kamákjínjiín xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ nga kui xi Kristoo̱
\p
\v 25 Tjín xta̱ xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdá Jerusale̱n xi bi katsó:
\p –¿A kuijín nda̱a̱ xi tjimíndyisé tsi̱'e̱ nga si̱'ank'ien?
\v 26 Ja̱ tsitsíjenjnúu̱, ki̱a̱a̱ tikón kó ts'énchji̱a̱jo ngayeje xta̱, kó jmí ni tjí'míjiín. ¿A je kamábe já xí botixómaá tsobo̱a̱ nga ja̱koxi̱ nga kui nda̱a̱ xi Kristoo̱?
\v 27 Tanga kui nda̱a̱ je ya ñá, ñání chji̱a̱ni, tanga nga kjo̱e̱'e Kristoo̱, ta'yajín xi sku̱i̱e̱ ñání kjindibáni.
\p
\v 28 S'e̱ Kjisoo̱ nga ts'énbokoyá na̱ngo̱xi̱i̱, 'niú tsíchji̱a̱ nga bi katsó:
\p –Jún je yajnú'un, kó yajnú ñá chji̱a̱ni an, tanga jmí tsi kjo̱a̱a̱ an nga jé'e an, jé'e an kjo̱a̱a̱ nga ja̱koxi̱ xí katsanguiyana, kui xi yajínjnú jún.
\v 29 Tanga be an 'yání kui, nga̱t'a̱ ki̱a̱ kjindibáni an nínga tikón kui, kó kuí xí katsanguiyana.
\p
\v 30 S'e̱ kui jaá kamámejeén katsoboá, tanga kamájín kon nga̱t'a̱ kji̱e̱ fochójín chi̱bo̱a̱a̱.
\v 31 Kó achichí ma xta̱ xi kis'ijii̱n Kjisoo̱ kó bi katsó:
\p –Nga kjo̱e̱'e Kristoo̱, ¿a kjín ngase kjo̱a̱ndikón sa̱'ín ta bo̱a̱jiín kui nda̱a̱?
\s Bi ts'én katsanguiya jajún já fariseoo̱ tsi̱'e̱ nga stso̱bo̱a̱ Kjisoo̱
\p
\v 32 Já fariseoo̱ tsint'ié ngayeje ni xi katsó xtaa̱ kjo̱a̱a̱ Kjisoo̱, s'e̱ já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ ko̱jo já fariseoo̱ katsanguiya jun xi kondaa̱ tsi̱'e̱ nga stso̱bo̱a̱ Kjisoo̱.
\v 33 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ta ngui chiboa tsi ni̱xtjin kotíjñajinjnú'un, s'e̱ kjuin an nguijee̱ nínga tikón xi katsanguiyana.
\v 34 Ku̱i̱ndyi̱sejnú'un, kó sa̱kójínjnú an, kó nínga kjuin an ka̱majín kjóchojnú.
\p
\v 35 S'e̱ bi katsoó xkjín xta̱ judíoo̱:
\p –¿Ñání ts'énfí kui nda̱a̱ nga ka̱majínná sa̱kóná? ¿A ts'énkjó nga ki̱a̱ ko̱e̱je̱ nínga síndo xta̱ judíoo̱ xi chji̱a̱ni kje̱'e na̱xi̱ńdá, s'e̱ ko̱kóyaá xta̱ griegoo̱?
\v 36 ¿Mí ni xi mejeén tsó nga bi katsó: “Ku̱i̱ndyi̱sejnú'un, kó sa̱kójínjnú an nínga kotíjña an, kó nínga kotíjña an, ka̱majín kjóchojnú”?
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga kuí xí ndójoaa̱ kjo̱a̱mindyioo̱n
\p
\v 37 Kó ni̱xtjin nga kjifet'a s'ué xi 'boxié kui xtaa̱, Kjisoo̱ kasasien kixi̱, s'e̱ 'niú tsíchji̱a̱ nga bi katsó:
\p –Tsi tjín xí xíndaá, ngatjandibakónna tsi̱'e̱ nga nguiti ka̱ma xíndájiín.
\v 38 Xi s'ijii̱n an, xikó tsó xo̱jo̱n eén Néná, ngu̱i̱jin ini̱ma̱a̱ ko̱ngajii̱n ndójoaa̱ ndeje' xi tikón.
\p
\v 39 Tanga kui nii̱ katsó kjo̱a̱a̱ a̱sién ni̱xtjin xi sa̱ko̱ó ngayeje xta̱ xi s'ijii̱n kui. Nga kamá kui nii̱ kji̱e̱ sakójiín A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná, nga̱t'a̱ kji̱e̱ boe'éjiín kjo̱a̱je nga si̱t'a kro̱ ko̱jo nga kjo̱a̱'á'yaá Kjisoo̱.
\s Bi ts'én tsakjanga xtaa̱ tangat'anii̱ Kjisoo̱
\p
\v 40 Kós'e̱ kjín xta̱ xi síndojii̱n xta̱ kjiín nga tsint'ié kui eén, bi katsó:
\p –Ja̱koxi̱ nga chji̱ni̱e̱'e̱én Néná boá kui nda̱a̱.
\p
\v 41 Kje̱'e xta̱ xi bi katsó:
\p –Kuí xi'bi̱ xi Kristoo̱.
\p Tanga tjín xi bi katsó nga:
\p –¿Kóts'en nga nangui Galilea̱ kji̱ndi̱báni Kristoo̱?
\v 42 ¿A mí tsi bo̱a̱ tsó xo̱jo̱n eén Néná nga Kristoo̱, xta̱ tji̱e̱e̱ Ndabii̱ ka̱ma ko̱jo nga na̱xi̱ńdá Bele̱n xó kji̱ndi̱báni, nangui nínga katsen Ndabii̱?
\p
\v 43 Kós'e̱ tsakjanga xtaa̱ tangat'anii̱ Kjisoo̱.
\v 44 Tjín kuí xtaa̱ xi kamámejeén katsoboá Kjisoo̱, tanga nde ngojín xi iskjíbé.
\s Já nguito̱ko̱o̱ já judíoo̱ bi ts'én kis'ijinjiín Kjisoo̱
\p
\v 45 Jajún xi kondaa̱ kijí nguiní nínga síndo já fariseoo̱ ko̱jo já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ kó bi ki'mií nga akasíyaá:
\p –¿Ánní nga kjindibájo̱jínjnú?
\p
\v 46 S'e̱ bi katsó jajún xi kondaa̱:
\p –Kji̱e̱ ngo nda̱ xi bo̱a̱ ts'én chji̱a̱ xikó ts'én chji̱a̱ kui nda̱a̱.
\p
\v 47 S'e̱ bi katsó já fariseoo̱:
\p –¿A ko̱jo jún je kich'íṉchajojnú?
\v 48 ¿A je kis'ijii̱n kui já xí botixómaá ko̱jo tsi já fariseoo̱?
\v 49 Tanga kui xta̱ xi bejín kjo̱a̱kitii̱, ngat'íko̱joni.
\p
\v 50 S'e̱ Nikodemoo̱, nda̱ fariseo̱ xi kijíkoón Kjisoo̱ ngo ni̱xtjin nga jñó, bi katsoó kui jaá:
\p
\v 51 –¿A tsjandié kjo̱a̱kitii̱ nga ka̱ma si̱'anjée̱ ngo nda̱, tji̱e̱nga kji̱e̱ sakoséndi̱yajínná mí ni xi kats'én?
\p
\v 52 S'e̱ bi katsoó já fariseoo̱:
\p –¿A nangui Galilea̱ ndokjo̱e̱ni ji nga? Ti'inye ji xo̱jo̱n eén Néná, kó xchi̱e̱ ji nga nde kji̱e̱ ngo nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi ndibání nangui Galilea̱.
\s Xta̱chjo̱ón xi kats'ént'aa̱ kjo̱a̱ xi̱'ii̱n
\p
\v 53 S'e̱ ńgó ńgó kijí ndi'aa̱.
\c 8
\p
\v 1 Kó Kjisoo̱ kijí nínga tikón tji̱ngu̱i̱ nínga tjín yá oliboo̱.
\v 2 Kó nga kamánguindyiojón nga tajño̱ó kijí nguiní na̱ngo̱xi̱i̱, kó xtaa̱ kijíkón tiñaa̱, kó Kjisoo̱ kis'ijñando nga akóyaá.
\v 3 Kó já chji̱ni̱e̱kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo já fariseoo̱ jachójo̱ ngo xta̱chjón xi kamáya ma nga kats'ént'aa̱ kjo̱a̱ xi̱'ii̱n s'e̱ íjñá ngamasiee̱n xtaa̱,
\v 4 s'e̱ bi ki'mií Kjisoo̱:
\p –Mostro̱, kui xta̱chjo̱ón kamáya ma nga kats'ént'aa̱ kjo̱a̱ xi̱'ii̱n.
\v 5 Kó ngu̱i̱yaa̱ kjo̱a̱kitii̱ Moisee̱ atíxomaná nga chjiénga ndi̱jo̱ kjoyá ngaskande nga si̱'ank'ien ínchjín xi bo̱a̱ sa̱'ín. ¿Kó jí, kó se ji?
\p
\v 6 Kui nii̱ katsó kui jaá nga ndyi̱kjit'oyákón Kjisoo̱, tsi̱'e̱ nga ko̱ónguíta'in. Tanga Kjisoo̱ kis'ijñaxtien t'ananguii̱, tji̱e̱nga tsja kats'én'indó ngo ni t'ananguii̱.
\v 7 Kó kui jaá ngotjón ngotjón asíyaá, s'e̱ kasasien kixi̱ Kjisoo̱ s'e̱ bi katsoó:
\p –Xi kji̱e̱ ngo ndi̱ya ts'énjé, kui tjón ngat'aya ndi̱jo̱ kui xta̱chjo̱ón.
\p
\v 8 S'e̱ ti kis'ijñaxtien nguiní Kjisoo̱, kó takó kats'én'indó nguiní ni ki̱a̱ t'ananguii̱.
\v 9 Kó kui jaá nga tsint'ié ni xi katsó Kjisoo̱, kjo̱a̱kjíntakoón yínguíta'in, kó ńgó ńgó kijí, tjón ma xta̱ xi xchaá kijí, s'e̱ kis'ijña soboá Kjisoo̱, ko̱jo kui xta̱chjo̱ón xi tikón ngamasiee̱n.
\v 10 S'e̱ kasasien kixi̱ Kjisoo̱, kó bi katsoó naa̱:
\p –Ji xta̱chjón, ¿ñá síndo xta̱ xi yínguíta'ii̱n? ¿A nde ngojín xi kats'énjeé?
\p
\v 11 S'e̱ bi katsó kui xta̱chjo̱ón:
\p –Nde ngojín Ndi̱a̱.
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Nde an ts'enjéjaán, t'en 'ne̱ kó nguiti ni'ínjéjín ji.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga kuí xí ndi'ií xtaa̱ kui nga̱sondiee̱
\p
\v 12 Ti ingo ndi̱ya tsíchji̱a̱jo nguiní Kjisoo̱ xtaa̱ nga bi katsoó:
\p –An boá ndi'í xí ts'entsíjee̱n xtaa̱ kui nga̱sondiee̱, xi ko̱e̱je̱tji̱nguina jmí ni̱xtjin nga nínga jñó kjótso'bá, nga̱t'a̱ k'uiérií ndi'í xi tsjá kjo̱a̱mindyioo̱n.
\p
\v 13 S'e̱ já fariseoo̱ bi katsó:
\p –Tsi ti ji xi ni'ín chistiko̱ yojóo kjo̱a̱a̱ ji, jmí ni chjíjiín ni xi se.
\p
\v 14 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Nda tsi ti an xi ts'en an chistiko̱ yojona kjo̱a̱a̱ an, chjírií ni xi xian an, nga̱t'a̱ be an ñá kjindibáni an, kó ñání ts'énfí an, tanga jún yajínjnú ñá kjindibá an kó ñá ts'énfí an.
\v 15 Jún bo̱a̱ ndyi̱'míjnú tsi nda ko̱jo tsi ndajín ndyi̱ts'en xtaa̱, xikoó ngo xta̱ nga̱sondie, tanga an nde ngojín xi xian an tsi nda ko̱jo tsi ndajín ndyi̱ts'en.
\v 16 Kó tsi ngo xi xian an tsi nda ko̱jo tsi ndajín tjíts'en, kixi̱ ni xi tjíts'en an, nga̱t'a̱ jmí tsi tikón so̱bo̱a̱ an, jó majne̱, an ko̱jo Na̱'mina xi katsanguiyana.
\v 17 Kó xo̱jo̱n kjo̱a̱kitijnú kjit'a, nga ni xi ka̱tso̱ jó chistiko̱, ja̱koxi̱ boá.
\v 18 An boá xi ts'en an chistiko̱ yojona kjo̱a̱a̱ an, ko̱jo Na̱'mina xi katsanguiyana ti chji̱a̱ kjo̱a̱a̱ an nga.
\p
\v 19 S'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –¿Ñá tikón Na̱'míi̱?
\p Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Nde an yajínjnú'un, ti nde Na̱'mina yajínjnú, tsi ya rajnú'un katsaki, ti xcha̱ ra jún Na̱'mina.
\p
\v 20 Kui nii̱ xi katsó Kjisoo̱ ki̱a̱ ngu̱i̱ndie nínga boe'é to̱nchji̱e̱e̱, nga akóyá ndi̱tsen na̱ngo̱xi̱i̱, kó nde ngojín xi katsoboá, nga̱t'a̱ kji̱e̱ fochójín chi̱bo̱a̱a̱.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga ngu̱i̱ndie nínga ko̱e̱je̱, ka̱majín konguín
\p
\v 21 Ingo ndi̱ya bi katsó nguiní Kjisoo̱:
\p –An je ts'énfí an, kó jún ku̱i̱ndyi̱sejnú'un, tanga tangat'anii̱ jéjnú nga ko̱yajnú, kó nínga ts'énfí an, ka̱majín konguínjnú jún.
\p
\v 22 Kós'e̱ bi katsó já judíoo̱:
\p –¿A sa̱'ínk'iénjín ra yojoo̱, nga̱t'a̱ nga bi tsó: nínga ts'énfí an, ka̱majín konguínjnú?
\p
\v 23 Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Jún k'i̱e̱ nguindiee̱ ndokjo̱a̱nijnú, kó an ndi'ak'ajmi ján chjiá an, jún kui nga̱sondiee̱ ndokjo̱a̱nijnú, kó an kuijín nga̱sondiee̱ chjiá an.
\v 24 Kó kuíni nga bi kixian an nga tangat'anii̱ jéjnú nga ko̱yajnú, nga̱t'a̱ tsi s'ijinjínjnú nga an xi an, jéjnú ko̱yájo̱jnú.
\p
\v 25 S'e̱ bi ki'mií Kjisoo̱:
\p –¿'Yání ji?
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱ kuí xí ngaskande koó nga tjón kixiyajnú'un.
\v 26 Achichí ni xi tikónna xi xiyájnú'un ko̱jo nga xiyá an tsi nda ko̱jo tsi ndajín ndyi̱ni'ánjnú, tanga kui xi katsanguiyana kuí boá xi ja̱koxi̱i̱, kó an ni xi je tsint'ie an, kuí ni xi xiáan xtaa̱ kui nga̱sondiee̱.
\p
\v 27 Tanga kui xtaa̱ kamákjínjiín nga Néná xí Na̱'mii̱ xi tsíchji̱a̱jo.
\v 28 Kó kuíni nga Kjisoo̱ bi katsoó:
\p –Kji'a nguije chjanínk'ájnú ndií nda̱ xi̱'ii̱n, kji'a xcha̱jnú nga an, kó nga ni xi akóyána Na̱'mina xí chjiá an, jmí tsi ni xi an so̱bo̱a̱ mejénna ts'en an.
\v 29 Nga̱t'a̱ xi katsanguiyana, tikónjo̱na, kji̱e̱ ngo ndi̱ya 'bijñá soboána Na̱'mina, nga̱t'a̱ ngatsjé ni̱xtjin nga ni xi tsja máa kuí xí ts'en an.
\p
\v 30 Nga tsíchji̱a̱ Kjisoo̱ kui nii̱, achichí xta̱ kats'éns'ijin.
\s Bi ts'én akóyá Kjisoo̱ nga ja̱koxi̱i̱ xi sa̱'índéjnú
\p
\v 31 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó xta̱ judíoo̱ xi je kis'ijii̱n kui:
\p –Tsi si̱'ankjatjosónjnú ngayeje énna, ja̱koxi̱ nga xta̱na ka̱majnú jún,
\v 32 kó xcha̱jnú ni xi ja̱koxi̱i̱, kó ni xi ja̱koxi̱i̱ xí sa̱'índéjnú.
\p
\v 33 S'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –Xta̱ tji̱e̱e̱ Abraa̱m boá ji̱n, kó kji̱e̱ ngo ndi̱ya nga moso̱ xi kastiñaá ngo xta̱ majne̱. ¿Kóts'en bo̱a̱ se ji nga xta̱ ndé ka̱majne̱?
\v 34 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un, nga ngayeje xta̱ xi ts'énjé, moso̱ xi kastiñaá jeé boá.
\v 35 Tanga ngo moso̱ jmí tsi ngatsjé ni̱xtjin 'bíjñá ndi'aa̱, tanga ndií ngatsjé ni̱xtjin nga 'bíjñá ndi'aa̱.
\v 36 Kó kuíni nga, tsi Ndií ku̱i̱'íjñandéjnú, ja̱koxi̱ nga ku̱i̱ndyiondéjnú.
\v 37 Je be an nga xta̱ tji̱e̱e̱ Abraa̱m jún, tanga mejénjnú si̱'ank'iénjnú'un nga̱t'a̱ s'i̱jñajinjínjnú énna.
\v 38 Kuí ni xi chjiá an kjo̱a̱a̱ ni xi kamábe an tiñaa̱ Néná xí Na̱'mii̱, tanga jún ni'ánjnú ni xi je kanda'yá tiñajnúu̱ na̱'mijnú.
\p
\v 39 S'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –Na̱'mijne̱ Abraa̱m boá.
\p Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Tsi ndií Abraa̱m jún, ti kui ra ni xi kats'én Abraa̱m xi ndyi̱ni'ánjnú.
\v 40 Tanga jún mejénjnú si̱'ank'iénjnú'un, an je kixiyajnú'un ni ja̱koxi̱ xi katsáyána Néná, tanga Abraa̱m jmí ni̱xtjin kats'én kui nii̱.
\v 41 Ni xi ndyi̱ni'ánjnú xikónií ni xi kats'én na̱'mijnú.
\p S'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –Tanga ji̱n jmí tsi ndí masienjne̱, tikónjne̱ ngo na̱'mi, kó Néná boá.
\p
\v 42 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Tsi ja̱koxi̱ nga Néná xi na̱'mijnú, tjó ra si̱'ánjnú'un, nga̱t'a̱ Néná boá xi na̱'mina kó jé'e an k'i̱e̱e̱, nga̱t'a̱ jé'e̱so̱bo̱a̱jín an, na̱'mina boá xi katsanguiyana.
\v 43 ¿Mí kjo̱a̱a̱ nga makjínjínjnú ni xi ts'énchji̱a̱ an? Nga̱t'a̱ majín nda'yájnú énna.
\v 44 Na̱'mijnú xindajín diabloo̱ boá, kó ni xi mejeén xindajín kuí ni xi mejénjnú si̱'ánjnú. Ngaskande koó nga ítjats'ennii̱ nga̱sondiee̱ nga xindajín ini̱ma̱ ts'enk'ién, ko̱jo ndiso, nga̱t'a̱ jmí ja̱koxi̱jiín. Kji'a nga chji̱a̱ én ndiso, nii̱rí xi chji̱a̱ nga̱t'a̱ ndiso kuí, kó kui boá xi na̱'mii̱ kjo̱a̱ndisoo̱.
\v 45 Kó an, nga̱t'a̱ ja̱koxi̱ boá ni xi chjiá an, s'ijinjín majnú an.
\v 46 ¿'Yá jún xi ka̱maa̱ ko̱kó nga ngo jé tjíts'en an? Kó tsi ja̱koxi̱ ni xi t'íxian an, ¿mí kjo̱a̱a̱ nga s'ijinjínjnú?
\v 47 Xta̱ xi Néná chji̱a̱ni, nt'ieé ngayeje eén Néná, tanga jún nda'yájínjnúu̱ ni xi tsó Néná, nga̱t'a̱ Nénájín ndokjo̱a̱nijnú.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga Kristoo̱ kis'ijña ndeskande koó ngas'e̱
\p
\v 48 S'e̱ bi katsó já judíoo̱:
\p –¿A mí tsi je bo̱a̱ ki'míjne̱ ji̱n nga nangui Samaria̱ ndokjo̱e̱ ji, kó nga ngo xindajín tjíjii̱n yojóo?
\p
\v 49 S'e̱ bi katsó Kjisoo̱:
\p –Nde ngo xindajín tjíjinjínna. Na̱'mina xí bendikón an, tanga jún yandíkónjínjnú'un.
\v 50 Tanga jmí tsi kjo̱a̱je tsa'a̱n xi mongase an. Tikón ki ngo xi mongase kui nii̱, kó kui boá xi ko̱tso̱ya tsi nda ko̱jo tsi ndajín ndyi̱ts'en xtaa̱.
\v 51 Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un, nga xi sa̱'ínkjatjosón énna, jmí ni̱xtjin sku̱i̱e̱ kjo̱a̱bo̱yaa̱.
\p
\v 52 S'e̱ bi katsó já judíoo̱:
\p –Ngot'e̱ 'ne̱ nga je yajne̱ nga xindajín tjíjii̱n yojóo, nga̱t'a̱ Abraa̱m ko̱jo já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná jesón, kó jí bi se ji: “Xi sa̱'ínkjatjosón énna, jmí ni̱xtjin sku̱i̱e̱ kjo̱a̱bo̱yaa̱.”
\v 53 ¿A nk'a ngase xáa̱ ta bo̱a̱jiín xta̱ tji̱e̱ xcháná Abraa̱m, xi je k'iee̱n? Kó já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná je jesón. ¿Kó 'yá ta jii̱?
\p
\v 54 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Tsi ti an tsjáa̱ kjo̱a̱je yojona, jmí ni chjíjiín ni xi ts'en an, tanga Na̱'mina xi tsjána kjo̱a̱je, kó kui boá kui xi jún Nejne̱ ndyi̱'míjnúu̱,
\v 55 kó nga ja̱koxi̱ yajínjnú kui, tanga an be an kui. Kó tsi bejín an kui xian an, ts'én'bindiso an xikoó jún, tanga be an kui, kó ts'enkjatjosón an eén.
\v 56 Abraa̱m, xta̱ tji̱e̱ xchájnú achichí tsja kamaá nga kats'énkjó nga sku̱i̱e̱ ni̱xtjin nga kjoé'e̱ an kui nga̱sondiee̱, kamábe kó tsja kamaá.
\p
\v 57 Kós'e̱ bi katsó já judíoo̱:
\p –Tanga nde kji̱e̱ majín ichítié nóo̱ kó, ¿kóts'en nga je kamáye ji Abraa̱m se?
\p
\v 58 S'e̱ bi ka̱tso̱ Kjisoo̱:
\p –Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un, nguindiee̱ nga stse̱n Abraa̱m, ja̱ bo̱a̱ je tikón an.
\p
\v 59 S'e̱ kui jaá iskjíbé ndi̱jo̱ tsi̱'e̱ nga k'o̱ya Kjisoo̱, tanga Kjisoo̱ kis'ijña 'ma kó jataxie ndi̱tsen na̱ngo̱xi̱i̱, ja'ajii̱n kui jaá s'e̱ kijí.
\c 9
\s Kjisoo̱ bi ts'én kats'éndaya ngo nda̱ xi ti̱ka̱
\p
\v 1 Kó nga ja'a Kjisoo̱ ngo ngu̱i̱ndie, kamábe ngo nda̱ xi ti̱ka̱ ndeskande koó nga katsen.
\v 2 Kó xta̱ tsi̱'e̱ bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Mostro̱, kjo̱a̱a̱ nga ti̱ka̱ kui nda̱a̱ nga katsen, ¿a kuí nda̱a̱ xi kats'énjé axa̱ xi xchaári?
\p
\v 3 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Nde kuijín nda̱a̱ xi kats'énjé, ti nde xi xchaájín, kjima kuí nii̱ tsi̱'e̱ nga tangat'anii̱ kui nga Néná ko̱kó nga'niuú.
\v 4 Chjiénga si̱'án xaá xi katsanguiyana, tji̱e̱nga ni̱xtjin, nga̱t'a̱ nguije ka̱majñoó, nguiti jmíjín xi ka̱ma sa̱'ínxá.
\v 5 Tji̱e̱nga tikón an kui nga̱sondiee̱, an boá xi ndi'ií kui nga̱sondiee̱.
\p
\v 6 Nguije katsó kui nii̱ Kjisoo̱, atítiá t'ananguii̱, s'e̱ kats'énda ndáse ndańti̱a̱á, kó katsanguijon ndásee̱ ndyi̱ko̱n nda̱ xi ti̱ka̱a̱,
\v 7 kó bi katsoó:
\p –T'enkaníjín ndyikin nínga tikón tixa̱ je xi ndyi̱a̱ ndójoa xi tikón Siloe̱ (“xi kananguiyaa̱” tsó kui eén nga én arameo̱).
\p Kijí kui nda̱a̱, kó aniéjón ndyi̱ko̱n, kó nga jachó nguiní je kamátsijee̱n.
\v 8 Kós'e̱ xta̱ xi síndo t'a ndi'aa̱, ko̱jo xta̱ xi kamábe nga ti̱ka̱ kamá bi katsoó xkjín:
\p –¿A kuijín nda̱a̱ xi kis'ijñatie nga tsí'á to̱nchji̱e̱?
\p
\v 9 Tjín kuí xtaa̱ xi bi katsó:
\p –Kui boá.
\p Kje̱'e xi bi katsó:
\p –Bo̱a̱ ma kji'i.
\p Kó kui nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱ bi katsó:
\p –An boá.
\p
\v 10 S'e̱ bi ki'mií:
\p –¿Kóts'en kamátsijee̱n?
\p
\v 11 S'e̱ bi katsó kui nda̱a̱:
\p –Kui nda̱ xi 'mí Kjisoo̱ kats'énda ndáse, s'e̱ katsanguijon ndyikón an, kó bi katsóna: “T'en ji Siloe̱, kó taníjín ndyikin”, kó kijí an, kó aniejón an ndyikón an, kó kamátsijenna.
\p
\v 12 S'e̱ bi ki'mií kui nda̱a̱:
\p –¿Ñá tikón Kjisoo̱?
\p –Bejín an.
\p Katsó kui nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱.
\s Já fariseoo̱ bi ts'én asíyaá nda̱ ti̱ka̱ xi je kamándayaa̱
\p
\v 13 Tsanguínjo̱ nguindyi̱ko̱n já fariseoo̱ nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱.
\v 14 Kó ni̱xtjin ndikón boá nga Kjisoo̱ kats'énda ndáse nga kats'éndaya nda̱ xi ti̱ka̱a̱.
\v 15 Kó já fariseoo̱ ti asíyá nguinií nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱ kjo̱a̱a̱ kóts'en kamándaya, kó bi katsó kui nda̱a̱:
\p Ndáse katsanguijon ndyikón an, aniejón an, kó kamátsijenna.
\p
\v 16 S'e̱ tjín já fariseoo̱ xi bi katsó:
\p –Nénájín xi katsanguiya kui nda̱a̱, nga̱t'a̱ bendikónjín ni̱xtjin ndikón.
\p Kje̱'e xi bi katsó:
\p –¿Kóts'en nga máa̱ ts'én ngo kjo̱a̱ndikón ngo nda̱ jé?
\p Kó ndse̱je̱njín kamá ni xi tsíchji̱a̱ kui jaá.
\v 17 S'e̱ ti bi ti ki'mí nguinií nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱:
\p –¿Kó se ji kjo̱a̱a̱ nda̱ xi kats'éntsijee̱n ndyikin?
\p Kó bi katsó kui nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱:
\p –Nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná boá.
\p
\v 18 Tanga já nguito̱ko̱o̱ xta̱ judíoo̱ kis'ijinjiín nga ti̱ka̱ kamá kui nda̱a̱, ko̱jo nga je kamándaya, ngaskande nga tsíchji̱a̱a̱ xi xchaá kui nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱,
\v 19 kó bi katsoó nga asíyaá:
\p –¿A kuí xi'bi̱ xi ndíjnú, xi ndeskande kó xoó nga katsen nga ti̱ka̱? ¿Kó kóts'en nga je be ngot'e̱?
\p
\v 20 S'e̱ bi katsó xi xchaá nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱:
\p –Je yajne̱ nga kui xi'bi̱ xi ndíjne̱, xi ti̱ka̱ kamá ndeskande koó nga katsen,
\v 21 tanga ngot'e̱ nguije tsijee̱n, yajínjne̱ kóts'en kamá kui nii̱ ko̱jo yajínjne̱ 'yá xí kats'éndaya, tasá kuí tasíyajnúu̱, nga̱t'a̱ je xchá ndíjne̱ kó ka̱ma tsi ti kuii̱ ko̱tso̱yajnú ni xi ko̱siyajnúu̱ jún.
\p
\v 22 Kui nii̱ katsó xi xchaá kui nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱, nga̱t'a̱ katsakjónní xta̱ judíoo̱, nga̱t'a̱ ja̱ bo̱a̱ je índa já judíoo̱ nga tsi ngo xi ku̱i̱chji̱a̱ nga Kjisoo̱ xi Kristoo̱, nguiti si̱'ank'as'ienjín ngu̱i̱ya ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná.
\v 23 Kuíni nga bi katsó xi xchaá: “Je xchá ndíjne̱, tasá kuí tasíyajnúu̱.”
\p
\v 24 S'e̱ kandokjo̱a̱ nguinií nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱ xi je kamándayaa̱ kó bi ki'mií:
\p –Te'ée̱ kjo̱a̱je Néná, ji̱n je yajne̱ nga kui nda̱a̱ nda̱jé boá.
\p
\v 25 S'e̱ bi katsó nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱:
\p –Tsi nda̱ jé, bejín an, ta ngo tsi ni xi be an, nga ti̱ka̱ kamá an ngas'e̱, kó ngot'e̱ 'ne̱ je kamátsijenna.
\p
\v 26 Ti bi ti ki'mí nguinií:
\p –¿Kó kats'eén? ¿Kóts'en iskjíx'á ndyikin?
\p
\v 27 S'e̱ bi katsó kui nda̱a̱:
\p –Je kixiyajnú'un, tanga kanda'yájínjnú'un, ¿mí kjo̱a̱a̱ nga mejénjnú nga ko̱nda'yá nguiníjnú'un? ¿A mejénjnú nga xta̱ tsi̱'e̱ kui ka̱majnú nga?
\p
\v 28 S'e̱ já nguito̱ko̱o̱ já judíoo̱ ch'o katsoó kui nda̱a̱ nga bi katsoó:
\p –Jí xi xta̱ tsi̱'e̱ kui ji, tanga ji̱n xtaa̱ Moisee̱ boá ji̱n.
\v 29 Je yajne̱ ji̱n nga Néná tsíchji̱a̱jo Moisee̱, tanga kjo̱a̱a̱ kuii̱ yajínjne̱ ñá kjindibáni.
\p
\v 30 S'e̱ bi katsó kui nda̱a̱:
\p –Ja̱ ki̱a̱ tikón ngo ni xi fíndikónná, nga jún yajínjnú ñá kjindibáni kui, kó an ndyikón an kats'éntsijee̱n.
\v 31 Kó ñá je ya nga Néná nt'iéjiín xta̱ jé, tanga tsi ngo xta̱ xi bendikón Néná, kó tsi ts'én ni xi mejeén Néná, kuí xi'ba̱ xi nt'ieé.
\v 32 Ndeskande koó nga íts'i̱yanii̱ nga̱sondiee̱ kji̱e̱ ngo ndi̱ya ya nga ngo nda̱ kats'éndaya ngo nda̱ xi ti̱ka̱ kamá ndeskande koó nga katsen.
\v 33 Tsi Nénájín xi katsanguiya kui nda̱a̱, nde ngojín ni xi ka̱ma sa̱'ín.
\p
\v 34 S'e̱ kui jaá bi katsoó nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱:
\p –Áa̱n a bo̱a̱, a ji xi tjiín jé ndeskande koó nga katsen ji, ¿kó a jí xí ko̱ko̱yéjne̱?
\p S'e̱ ka'naxié kui nda̱a̱ ngu̱i̱ya ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ xta̱ xi ti̱ka̱ nga A̱sién Ni̱xtjii̱n
\p
\v 35 Tsint'ié Kjisoo̱ nga ka'naxié kui nda̱a̱, kó nga kasakoo̱ nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱, bi katsoó:
\p –¿A s'ijii̱n ndií Néná?
\p
\v 36 S'e̱ bi katsó nda̱ xi kamáti̱ka̱a̱:
\p –Ndi̱a̱ t'íyéní, ¿'yání bo̱a̱, ki̱a̱ kamaá nga s'i̱jinna kui?
\p
\v 37 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱ je kamáye, kó xi ts'énchji̱a̱joo, kuí boá.
\p
\v 38 Kó bi katsó kui nda̱a̱:
\p –S'ijinna Ndi̱a̱. Kó kats'éndikón.
\p
\v 39 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Jé'e̱ an kui nga̱sondiee̱ tsi̱'e̱ nga xcha̱ jeé xtaa̱ kui nga̱sondiee̱, tsi̱'e̱ nga xi ti̱ka̱ ka̱matsijee̱n, kó xi tsijee̱n ka̱mati̱ka̱.
\p
\v 40 Tjín já fariseoo̱ xi síndojo̱ Kjisoo̱ nga tsint'ié kuí nii̱, bi katsó:
\p –¿A xta̱ ti̱ka̱ ji̱n ndatsa ji̱n nga?
\p
\v 41 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Tsi ti̱ka̱jnú, jmí jéjínjnú, tanga ngot'e̱ 'ne̱, nga “yajne̱” ndyi̱'míjnú, kuíni nga jéjnú takó tikón.
\c 10
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ énkjiín ṉch'oaá
\p
\v 1 Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un: Tsi ngo xi ki̱a̱jín nga̱ntjo̱a̱a̱ ṉch'oá nínga ndyi̱a̱ cho̱tsa̱nga̱a̱ k'o̱s'ienni, tsi xín ku̱i̱jint'a kó xín k'o̱s'ienni, chejé boá xi'ba̱.
\v 2 Tanga xi nga̱ntjo̱a̱a̱ ṉch'oaá k'o̱s'ienni, kuí xi'ba̱ xi nda̱ xi koo̱n cho̱tsa̱nga̱a̱.
\v 3 Nda̱ xi konda nga̱ntjo̱a̱a̱ kjíx'aá kó cho̱tsa̱nga̱a̱ nt'ieé nda̱a̱, kó ja'eén cho̱tsa̱nga̱a̱ chji̱a̱nii̱ kó 'boxié ṉch'oaá.
\v 4 Kó nguije ts'axié ngayeje cho̱tsa̱nga̱ xi tsi̱'e̱, fí tjoón, kó cho̱tsa̱nga̱a̱ fítji̱nguii̱ nga̱t'a̱ je be nda̱a̱,
\v 5 tanga tsi ngo xi bejín cho̱tsa̱nga̱a̱ ko̱e̱je̱tji̱nguijiín, tasá ko̱ngaa̱ nga̱t'a̱ cho̱tsa̱nga̱a̱ nt'iéjiín nda̱a̱ kje̱'e xta̱.
\p
\v 6 Kui nii̱ xi katsó Kjisoo̱ nga íjñá chi̱bo̱a̱ ni xi'bi̱, tanga kui xtaa̱ kamákjínjiín ni xi ki'mií.
\s Bi ts'én íjñá chi̱bo̱a̱ Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nda̱ nda xi koo̱n cho̱tsa̱nga̱a̱
\p
\v 7 S'e̱ ti bi ti katsó nguiní Kjisoo̱:
\p –Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un: An boá xi xikoó nga̱ntjo̱a̱a̱ cho̱tsa̱nga̱a̱.
\v 8 Ngayeje xta̱ xi je'e nguindiee̱ nga kjoé'e̱ an, xta̱ chejé boá, tanga cho̱tsa̱nga̱a̱ tsint'ié'énjiín.
\v 9 An boá xi xikoó nga̱ntjo̱a̱a̱: kó xi k'o̱s'ienni kui nga̱ntjo̱a̱a̱, kjo̱tjo'a. Kó xikoó tsi ngo cho̱tsa̱nga̱ xi k'o̱s'ien ko̱jo kjo̱tjo ka̱ma kó sa̱ko̱ó ndi̱xcho̱.
\p
\v 10 Chejeé kjo̱e̱'e ta tsi̱'e̱ nga sa̱'ínchéjé tsi, ko̱jo kjo̱e̱'e nga sa̱'ínk'ién ko̱jo kjo̱e̱'e ts'enkjié, tanga an jé'e an tsi̱'e̱ nga k'uiéjnú kjo̱a̱mindyion, ko̱jo tsi̱'e̱ nga tsie k'uiéjnú.
\v 11 An boá kui nda̱ nda xi koo̱n cho̱tsa̱nga̱a̱, kó kui nda̱ nda xi koo̱n cho̱tsa̱nga̱a̱, tsja̱a yojoo̱ tangat'anii̱ cho̱tsa̱nga̱a̱,
\v 12 tanga nda̱ xi kjimachjií ta tsi̱'e̱ nga ts'énkónrií cho̱tsa̱nga̱a̱, kji'a nga be nga ts'éndibá cho̱loboo̱ monga kó 'bijñámasien cho̱tsa̱nga̱a̱, nga̱t'a̱ kuijín nda̱a̱ xi koo̱n cho̱tsa̱nga̱a̱, kó nga̱t'a̱ kuijín tsi̱'e̱ cho̱tsa̱nga̱a̱. Kó cho̱loboo̱ ts'en'oón cho̱tsa̱nga̱a̱, kó cho̱tsa̱nga̱a̱ tsojoboa.
\v 13 Kó monga kui nda̱ xi kjimachjií nga̱t'a̱ ta too̱n tsi xi ndasee̱n, jmí ndasenjiín cho̱tsa̱nga̱a̱.
\p
\v 14 An boá nda̱ nda xi koo̱n cho̱tsa̱nga̱a̱, kó be an cho̱tsa̱nga̱na kó cho̱tsa̱nga̱na bena an,
\v 15 xikó ts'én bena Na̱'mina, an ti bo̱a̱ ti ts'én be an Na̱'mina, kó an tsja an kjo̱a̱mindyionna tangat'anii̱ cho̱tsa̱nga̱na.
\v 16 Kó ti tjínna kje̱'e cho̱tsa̱nga̱ xi kuijín ṉch'oaá chji̱a̱ni, kó ti kjuinkja'a an nga, kó kui cho̱tsa̱nga̱a̱ ku̱i̱nt'ie nda̱na kó ta ngo tsi tjín ka̱ma, kó ta ngo tsi nda̱ xi skoón kui cho̱tsa̱nga̱a̱.
\p
\v 17 Kuíni nga Na̱'mina tjoó an, nga̱t'a̱ ts'én tsja an yojona tsi̱'e̱ nga ko̱ya an, ko̱jo tsi̱'e̱ nga kjo̱a̱'á'yá nguinína.
\v 18 Nde ngojín xi ka̱maa̱ sa̱'ínk'iénna, nga̱t'a̱ ngayejení ko̱n an nga sa̱'ink'as'ien an yojona. Tjínna nga'niú tsi̱'e̱ nga sa̱'ink'as'ien an yojona, kó ti tjínna nga'niú tsi̱'e̱ nga kjo̱a̱'á'yá nguinína. Kuí bí kjo̱a̱botíxoma xi katsjána Na̱'mina.
\p
\v 19 Nga tsint'ié xta̱ judíoo̱ én xí katsó Kjisoo̱ ti akjángá nguiní yojoo̱.
\v 20 Kjín ma kui xtaa̱ xi bi katsó:
\p –Xindajín tjíjii̱n kó tsabérií, ¿ánní nga ndyi̱nda'yájnúu̱?
\p
\v 21 Kje̱'e xi bi katsó:
\p –Nde ngojín xta̱ xi tjíjii̱n xindajín xi ka̱tso̱ kui eén. ¿A ka̱marií xindajín sa̱'íntsijee̱n ngo xta̱ xi ti̱ka̱?
\s Já judíoo̱ bi ts'én kats'énch'ó Kjisoo̱
\p
\v 22 S'e̱ jachó ni̱xtjin nga ma s'ueé na̱ngo̱xi̱i̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n, cho̱ṉch'a̱án ma,
\v 23 kó Kjisoo̱ ja'a ndi̱tsen na̱ngo̱xi̱i̱, tiña nínga tikón nguindie nga̱ntjo̱a̱a̱ Salomoo̱.
\v 24 Kó xta̱ judíoo̱ ja'atjindee̱ Kjisoo̱ kó bi katsoó:
\p –¿Ngaskande kji'ání nga k'uiyéjne̱ nga ji xi Kristoo̱? T'íyéjne̱ ngot'e̱ nga ji.
\p
\v 25 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Je kixiyajnú'un, tanga s'ijinjínjnú, ngayeje ni xi ts'en an nga ts'enkjién an ja'eén Na̱'mina, kuí xí bokó 'yání an,
\v 26 tanga jún s'ijinjínjnú, nga̱t'a̱ cho̱tsa̱nga̱najín jún.
\v 27 Cho̱tsa̱nga̱na nt'iérií nda̱na, kó be an, kó fítji̱nguina,
\v 28 kó an tsjáa̱ kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n, kó nguinijánjín ko̱ya, kó nde ngojín xi kjo̱a̱'áxínna ngu̱i̱ya ndsa̱ an.
\v 29 Na̱'mina xí katsjána, nk'a ngase xaá ta bo̱a̱jiín ta̱'yaní, kó nde ngojín xi ka̱maa̱ kjo̱a̱'áxiín ngu̱i̱ya tsja.
\v 30 Na̱'mina ko̱jo an ta ngo tsi majne̱.
\p
\v 31 Kó xta̱ judíoo̱ ti iskjíbé nguiní ndi̱jo̱ tsi̱'e̱ nga k'o̱ya.
\v 32 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Achichí ma ni xi ndaa̱ xi je akójnú Na̱'mina, ¿kjo̱a̱a̱ ñání kui nii̱ xi kjoyánijnú'un ndi̱jo̱?
\p
\v 33 S'e̱ bi katsó xta̱ judíoo̱:
\p –Kjoyájínjne̱ ndi̱jo̱ kjo̱a̱a̱ ngo ni xi nda xi kini'ín, kjoyájne̱ ndi̱jo̱ kjo̱a̱a̱ nga ch'o t'ísée̱ Néná, nga̱t'a̱ xta̱ jí, kó Néná t'ísée̱ yojóo.
\p
\v 34 S'e̱ bi katsó nguiní Kjisoo̱:
\p –¿A kjit'ajín ngu̱i̱yaa̱ kjo̱a̱kitijnú nínga bi tsó: “An xi kixian an nga jún xi ne jún”?
\v 35 Tsi ne katsoó kui xta̱ xi kasakoo̱ eén Néná, kó ka̱majín tsi si̱'ankjatjosónjín xo̱jo̱n eén Néná,
\v 36 ¿mí kjo̱a̱a̱ nga kui nda̱ xi Néná xí Na̱'mii̱ kats'éntsjie ko̱jo katsanguiya kui nga̱sondiee̱, jún bi ndyi̱'míjnúu̱: “Néná ch'otsoó”, nga̱t'a̱ bi kixian an nga an xi ndií Néná?
\v 37 Tsi sa̱'injín an xaá Na̱'mina, s'i̱jinjínjnú,
\v 38 tanga tsi sa̱'in an, nda tsi s'i̱jinjínjnú an, s'ijin ngatamajnú ni xi ts'en an, tsi̱'e̱ nga xcha̱jnú kó ka̱makjínjnú nga Néná xí Na̱'mii̱ tikónjinna, kó an kui tikónjíi̱n kui.
\p
\v 39 Kui xtaa̱ ti kamámejeén nguinií nga katsoboá Kjisoo̱, tanga nde kamábejín kóts'en jatjoni ngu̱i̱ya tsja.
\p
\v 40 S'e̱ ti kijí nguiní Kjisoo̱ xi ingoboaá ndeje' Jordaa̱n, ki̱a̱ nínga tjón atíndá xta̱ Juaa̱, kó ki̱a̱ kis'ijña.
\v 41 Kó achichí ma xta̱ xi jachókoón, kó bi katsó kui xtaa̱:
\p –Nga ja̱koxi̱, Juaa̱ nde ngojín chi̱bo̱a̱ ndikón kats'én, tanga ngayeje ni xi katsó Juaa̱ kjo̱a̱a̱ Kjisoo̱, ni ja̱koxi̱ boá.
\p
\v 42 Kó achichí ma xta̱ xi kis'ijii̱n Kjisoo̱ kui ngu̱i̱ndiee̱.
\c 11
\s Bi ts'én k'ien Laá
\p
\v 1 S'e̱ ngo nda̱ xi oo̱n xi 'mí Laá kis'ijña ki̱a̱a̱, nda̱ xi chji̱a̱ni nangui Betania̱, ndí nanguií na̱ Riyaa̱ ko̱jo ndichja xi 'mí na̱ Martaa̱.
\v 2 (Kó kuí na̱ Riyaa̱ xi ndichja Laá, nda̱ xi oo̱n, kui xi katsanguijon ndasíje̱n se Ndi̱a̱a̱ kós'e̱ tsja̱to̱ko̱ kats'énxíjónni).
\v 3 Kananguiya nga jó ndichja Laá tsi̱'e̱ nga bi ka̱tso̱o̱ Kjisoo̱:
\p –Ndi̱a̱, xta̱ xi achichí tjoó ji oo̱n.
\p
\v 4 Nga tsint'ié Kjisoo̱ kui nii̱ bi katsó:
\p –Kui chi'ii̱n jmí tsi tsi̱'e̱ nga ko̱ya Laá, ta̱sá tsi̱'e̱ nga s'i̱jña tsijen kjo̱a̱jee̱ Néná, ko̱jo tsi̱'e̱ nga s'i̱jña tsijen kjo̱a̱jee̱ ndií Néná.
\p
\v 5 Kó Kjisoo̱ achichí tjó kamaá na̱ Martaa̱ ko̱jo ndichja ko̱jo Laá.
\v 6 Nga tsint'ié Kjisoo̱ nga oo̱n Laá, ngui jó ni̱xtjin kamaá ngu̱i̱ndie nínga tikón,
\v 7 s'e̱ bi katsoó xta̱ tsi̱'e̱:
\p –Tjián nguiñá ingo ndi̱ya nangui Judea̱.
\p
\v 8 Kó xta̱a̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Mostro̱, a foa'átsjienjiín nga xta̱ judíoo̱ kamámejeén ts'ayaa̱ ndi̱jo̱, ¿kó a ti mején nguinií k'uín ji ki̱a̱a̱?
\p
\v 9 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿A tiejójín ora̱ tjiín ni̱xtjii̱n? Xta̱ xi nga ni̱xtjin fotso'bá, sti̱nguíjín, nga̱t'a̱ be ndi'ií kui nga̱sondiee̱,
\v 10 tanga tsi ngo xta̱ xi nga jñoó fotso'bá, stinguí nga̱t'a̱ jmí ndi'íjín nga jñoó.
\p
\v 11 S'e̱ nguije katsó kui nii̱, bi katsó nguinií xtaa̱:
\p –Nda̱ amingo̱ná Laá kji'ifé, tanga an ts'énfí ts'enkja'áa̱.
\p
\v 12 S'e̱ bi katsó xta̱ tsi̱'e̱:
\p –Ndi̱a̱, tsi kji'ifé, ka̱mandaya nguiní.
\p
\v 13 Tanga Kjisoo̱ katsó kuí nii̱ kjo̱a̱a̱ nga je k'ien Laá, tanga xtaa̱ kats'énkjó nga kjo̱a̱a̱ nga tsjayojofé ja̱koxi̱i̱ nga tsíchji̱a̱ Kjisoo̱.
\v 14 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó cha̱n cha̱a̱n:
\p –Laá je k'ien,
\v 15 kó tsja mana kjo̱a̱a̱ jún, nga̱t'a̱ ki̱a̱jín kis'ijña an tsi̱'e̱ nga s'i̱jinjnú, tanga tjián nínga tikón.
\p
\v 16 S'e̱ nda̱ xi 'mí Tomaa̱, xi Nda̱'ni̱o̱ ki'mií, bi katsoó xta̱a̱ xi ngasee̱ Kjisoo̱:
\p –Tjián ndatsa ñá, tsi̱'e̱ nga ko̱yájo̱.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga kuí boá xi kjo̱a̱foa'á'yaá ko̱jo kjo̱a̱mindyioo̱n
\p
\v 17 Nga jachó Kjisoo̱ kamábe nga je nijún ni̱xtjinnii̱ Laá nga je k'ien, kó nga je kji'iya ngo nga̱tsjo.
\v 18 Na̱xi̱ńdá Betania̱ tiña na̱xi̱ńdá Jerusale̱n kis'ijña, ma ra tsi ta ján kilometro̱.
\v 19 Kó achichí ma xta̱ judío̱ xi jachókoón na̱ Martaa̱ ko̱jo na̱ Riyaa̱, tsi̱'e̱ nga kats'éndajoo̱n kjo̱a̱a̱ nga k'ien ṉts'i̱e̱.
\v 20 S'e̱ na̱ Martaa̱ nga tsint'ié nga Kjisoo̱ je makjachó tiña, kijíkja'ayindi̱ya, tanga na̱ Riyaa̱ ngu̱i̱ya ndi'aa̱ kis'ijña.
\v 21 Kó na̱ Martaa̱ bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Ndi̱a̱, tsi k'i̱e̱ kixindyin ji, nde k'ienjín ra ṉts'ié an.
\v 22 Tanga je be an nga ngayeje ni xi chji̱e̱'ée̱ Néná, Néná tsja̱á.
\p
\v 23 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Kjo̱a̱'á'yárií ṉts'ie.
\p
\v 24 S'e̱ na̱ Martaa̱ bi katsó:
\p –Je be an nga kjo̱a̱'á'yá nguinií kji'a nga kjo̱a̱'á'yaá xta̱ xi je jesoón, ni̱xtjin xi fet'aa̱.
\p
\v 25 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –An boá xi ts'enkja'á'yáa̱ xta̱ xi je jesoón ko̱jo an boá xi ts'enk'índo nguiñá an, kó xi s'i̱jii̱n an, nda tsi ko̱ya, k'uijñá,
\v 26 kó ngayeje xi síndo kó s'ijii̱n an, nguiti ko̱yajín, k'uíndo ngatsjé ni̱xtjin. ¿A s'ijii̱n kui nii̱?
\p
\v 27 S'e̱ bi katsó na̱ Martaa̱:
\p –Jo̱o̱n Ndi̱a̱, kó s'ijinna nga jí xi Kristo̱ xi ndií Néná, xi kjo̱e̱'e kuí nga̱sondiee̱.
\s Bi ts'én askandá Kjisoo̱ nga̱tsjo̱ó Laá
\p
\v 28 Kó nguije katsó kui nii̱ na̱ Martaa̱ tsíchji̱a̱a̱ ndichja xi 'mí na̱ Riyaa̱, kó tsíchji̱a̱jo si̱e̱n nga bi katsoó:
\p –Je tikón Mostroo̱ k'i̱e̱e̱, kó ts'énchjiáa̱.
\p
\v 29 Kó nga tsint'ié kuí nii̱, tji̱e̱nmá jastjíe̱n kó kijíkoón Kjisoo̱,
\v 30 kó Kjisoo̱ nde kji̱e̱ 'bos'ienjín ndí nangui chichií, takó ki̱a̱ tikón nínga kamábe na̱ Martaa̱.
\v 31 Kós'e̱ xta̱ judío̱ xi síndojo̱ ndi'aa̱ na̱ Riyaa̱ xi ndyi̱ts'endajoón kjo̱a̱a̱ nga je k'ien ṉts'i̱e̱, nga kamábe nga tatra kijí na̱ Riyaa̱, kijítji̱nguii̱ nga̱t'a̱ kats'énkjó nga na̱ Riyaa̱ nga̱tsjo̱ó Laá ra kijí kjandá kamaá.
\p
\v 32 Kós'e̱ nga jachó na̱ Riyaa̱ nínga tikón Kjisoo̱, nga kamábe Kjisoo̱, asiént'aa̱ tikoó nga bi katsoó:
\p –Ndi̱a̱, tsi k'i̱e̱ kixindyin ji, nde k'ienjín ra ṉts'ié an.
\p
\v 33 Kós'e̱ Kjisoo̱ nga kamábe nga ts'énkjandá na̱ Riyaa̱ ko̱jo xta̱ judíoo̱, askandá ndatsa kui nga, on kamákón, kó ni̱ma̱kamaá,
\v 34 kó bi katsó nga asíyá:
\p –¿Ñání akjanijínjnú Laá?
\p S'e̱ bi ki'mií Kjisoo̱:
\p –Ndi̱a̱, ja̱bítsitsíjíi̱n.
\p
\v 35 Askandá Kjisoo̱.
\v 36 S'e̱ bi katsó já judíoo̱:
\p –Tsitsíjenjnúu̱, kóts'en 'niú tjó kamaá.
\p
\v 37 Kó tjín kuí xtaa̱ xi bi katsó:
\p –Kui nda̱a̱ xi kats'éntsijee̱n ndyi̱ko̱n ngo nda̱ xi ti̱ka̱, kó ¿a kamájínrií kats'éndaya tsi̱'e̱ nga k'ienjín Laá?
\s Kjisoo̱ bi ts'én kats'énkja'á'yaá Laá
\p
\v 38 Ingo ndi̱ya kamándasen nguinií Kjisoo̱, s'e̱ kijí nínga tikón nga̱tsjo̱ó ndie Laá. Kó kui nga̱tsjo̱ó kui boá ngo tixa̱ xi kji'ixtioo̱ ngo ndi̱jo̱.
\v 39 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Chje̱'éxínjnúu̱ ndi̱jo̱o̱.
\p S'e̱ na̱ Martaa̱, ndichja nda̱ xi je k'iee̱n bi katsó:
\p –Ndi̱a̱, je ch'o je̱n, nga̱t'a̱ je nijún ni̱xtjinnii̱ nga k'ien.
\p
\v 40 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿A jejín bo̱a̱ kixiaán nga tsi s'ijii̱n, xchi̱e̱ ngayeje kjo̱a̱jee̱ Néná?
\p
\v 41 S'e̱ kachje'éxín ndi̱jo̱ xi kji'ixtio nga̱ntjo̱a̱a̱ nga̱tsjo̱ó. Kó Kjisoo̱ askotsijen ndi'ak'ajmi ján nga bi katsó:
\p –Na̱'mi, ndok'óchji tsjáa ji nga̱t'a̱ kanda'yéní.
\v 42 Je be an nga ngatsjé ni̱xtjin nda'yéní, tanga bo̱a̱ kixian an kjo̱a̱a̱ xta̱ xi síndot'ana, tsi̱'e̱ nga s'i̱jii̱n nga ji xi kananguiyéni.
\p
\v 43 S'e̱ nguije bi katsó Kjisoo̱, askandáyá nga bi katsó:
\p –¡Lá, titjaxi̱e̱ ji!
\p
\v 44 Kó nda̱ xi je k'iee̱n jataxieni ngu̱i̱ya nga̱tsjo̱ó, se ko̱jo tsja tjítsakjájón maá ṉjño xi̱, kó kje̱n ngo poño tji'má. S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Chjándojnúu̱ ṉjñoo̱, kó t'íjñandéjnú.
\s Bi ts'én índa jáxaá tsi̱'e̱ nga si̱'ank'ien Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 26:1-5; Markoo̱ 14:1-2; Rkaa̱ 22:1-2)
\p
\v 45 Achichí ma xta̱ judío̱ xi kis'ijii̱n Kjisoo̱ xi kijíkoón na̱ Riyaa̱ kó kamábe ni xi kats'én Kjisoo̱,
\v 46 tanga tjín kuí xta̱ judíoo̱ xi kijíkoón xta̱ fariseoo̱ kó katsáyaá ni xi kats'én Kjisoo̱.
\v 47 S'e̱ já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ ko̱jo já fariseoo̱ kamátikó kó bi katsoó xkjín:
\p –¿Mí xi si̱'án, nga̱t'a̱ kui nda̱a̱ achichí kjo̱a̱ndikón ts'én?
\v 48 Tsi ko̱e̱'éndiée̱, ngayeje xtaa̱ sa̱'íns'ijin, kós'e̱ kji̱ndi̱bá já xi chji̱a̱ni Roma̱ kó sa̱'ínkjatsón ngu̱i̱ndie ndikónná kó sa̱'ínkjié na̱xi̱ńdáná.
\p
\v 49 Tanga nda̱ xi 'mí Kaifaa̱, ngo nda̱ chiná'mi xi 'niú nk'a xaá kui nó ján, bi katsó:
\p –Nde ta jmíjín ni xi yajnú jún,
\v 50 ti nde ni'ánkjójínjnú nga nda ka̱maná tsi ta ngo tsi xi ko̱ya tangat'anii̱ na̱xi̱ńdaá, ta bo̱a̱jínnii̱ tsi ngayeje na̱xi̱ńdaá xi kju̱i̱e̱.
\p
\v 51 Kaifaa̱ katsó kui nii̱, nga̱t'a̱ kuí xí tikón chiná'mi xi 'niú nk'a xaá kui noó, kó katsáyatjón xikoó ngo chji̱ni̱e̱'e̱én Néná nga Kjisoo̱ ko̱yátjéni xta̱ judíoo̱,
\v 52 kó jmí tsi ta kjo̱a̱a̱ tsií kui na̱xi̱ńdaá, ko̱ya Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nga ka̱matikó ngayeje ndií Néná xi tjimásoón.
\v 53 Kó kuíni nga ndeskande koó kji'a índa kui jaá nga sa̱'ínk'ién.
\p
\v 54 Kó kuíni nga Kjisoo̱ nguiti taxkiya kistso'bájín ngu̱i̱jii̱n xta̱ judíoo̱, tasá kjin kijí xtji̱e̱e̱n nangui kixií, ngo ngu̱i̱ndie xi 'mí Efrai̱n, kó ki̱a̱ kis'ijñajo̱ xta̱ tsi̱'e̱.
\p
\v 55 Kó nguije kjimatiña s'ué paskuaa̱ xta̱ judíoo̱, achichí ma xta̱ xi kijí na̱xi̱ńdá Jerusale̱n nguindiee̱ s'ué paskuaa̱ tsi̱'e̱ nga sa̱'íntsjie yojoo̱.
\v 56 Kó tjín xi tsangase Kjisoo̱, kó tji̱e̱nga síndo ndi̱tsen na̱ngo̱xi̱i̱ bi katsó nga asíyaá xkjín:
\p –¿Kóts'en bee̱ takónjnú? ¿A kji̱ndi̱bá kui s'ueé?
\p
\v 57 Kó já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ ko̱jo já fariseoo̱ katsjá ngo kjo̱a̱, nga tsi tjín xí sku̱i̱e̱ Kjisoo̱ ko̱tso̱ya nínga tikón, ko̱jo nga ko̱ónguíta'in tsi̱'e̱ nga ko̱ndo̱bo̱a̱.
\c 12
\s Bi ts'én akatiéjón ndasíje̱n to̱ko̱ Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 26:6-13; Markoo̱ 14:3-9)
\p
\v 1 Jun ni̱xtjin nguindiee̱ s'ué paskuaa̱, kijí Kjisoo̱ na̱xi̱ńdá Betania̱, nínga tikón nda̱ xi 'mí Laá, kui xi kats'énkja'á'yaá.
\v 2 Kó Kjisoo̱ katse'eé ni chinie ki̱a̱a̱, na̱ Martaa̱ kats'énseén kó nda̱ xi 'mí Laá ki̱a̱ kis'ijñajo̱ Kjisoo̱ t'a yamíxaa̱,
\v 3 kós'e̱ na̱ Riyaa̱ iskjíbé masien litro̱ ndasíje̱n soboá xi chjií xi naxó nardo̱ kamándani, s'e̱ katsanguijon se Kjisoo̱, kó tsja̱to̱ko̱ kui naa̱ kats'énxíjónni, kó ngayeje ndi'aa̱ kamásije̱n.
\v 4 Kó ngo nda̱ xi xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ xi 'mí Juda Iskariotee̱, xi jaskan atíñá Kjisoo̱, bi katsó:
\p
\v 5 –¿Ánní nga tsi tasájín ján úchán to̱n denario̱ kastiñá kui ndasíjee̱n, s'e̱ kui too̱n xta̱ ni̱ma̱ xi jmí to̱njiín katse'eé?
\p
\v 6 Judaa̱ katsó kui nii̱, jmí tsi kjo̱a̱a̱ nga tjoó xta̱ ni̱ma̱a̱, katsó kuí nii̱ kjo̱a̱a̱ nga nda̱ chejé boá, kó kuí kis'ijñaa̱ stsatoo̱n, kó iskjíbéchéjé to̱n xi ikindyia.
\v 7 Kós'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Xióchíi̱n, ja'átjó kuí ndasíjee̱n tsi̱'e̱ ni̱xtjin nga kjónijínna.
\v 8 Nga̱t'a̱ xta̱ ni̱ma̱a̱ ngatsjé ni̱xtjin k'uíndojinjnú, tanga an jmí tsi ngatsjé ni̱xtjin kotíjñajinjnú'un.
\s Bi ts'én índa já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ nga sa̱'ínk'ién Laá
\p
\v 9 Achichí ma xta̱ judío̱ xi kamábe nga ki̱a̱ tikón Kjisoo̱ kó kijíkoón, jmí tsi ta kjo̱a̱a̱ nga sku̱i̱e̱ tsi Kjisoo̱, kijí tsi̱'e̱ nga sku̱i̱e̱ Laá, nda̱ xi Kjisoo̱ kats'énkja'á'yaá ngu̱i̱jii̱n xta̱ xi je jesoón.
\v 10 Tanga já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ índa tsi̱'e̱ nga sa̱'ínk'ién Laá nga,
\v 11 nga̱t'a̱ tangat'anii̱ Laá nga achichí ma xta̱ xi judío̱ xi kis'ijii̱n Kjisoo̱.
\s Bi ts'én ts'as'ien Kjisoo̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n
\r (Matioo̱ 21:1-11; Markoo̱ 11:1-11; Rkaa̱ 19:28-40)
\p
\v 12 Nga kamánguindyiojón, achichí ma xta̱ xi jachó s'ué paskuaa̱ nga tsint'ié nga Kjisoo̱ kjo̱chó na̱xi̱ńdá Jerusale̱n,
\v 13 kó iskjíbé tjiaa̱ xka̱jén kó jataxie nga kijíkja'ayindi̱ya Kjisoo̱ kó bi katsó nga askandáyá:
\p –¡Néná ngat'axié'áná! ¡Ngatama chikonñé xi ndibání ngajoo̱ Ndi̱a̱ná, nda̱ Ree̱ Israe̱l!
\p
\v 14 Kó Kjisoo̱ ngo ndí bórró kasakoo̱ xi kis'ijñasoón, xikó ts'én kjit'a xo̱jo̱n eén Néná nínga bi tsoó:
\q
\v 15 Ngata̱ ndakonjín majnú jún xta̱ na̱xi̱ńdá Jerusale̱n,
\q tsitsíjíi̱n, nga k'i̱e̱ ndibá nda̱ Ree̱,
\q xi tikónsoón ngo ndí bórró.
\p
\v 16 Nga tjón tjón kamákjínjiín kui nii̱ xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱, tanga nguije kamábe nga katse'eé kjo̱a̱je, kji'a kjin ja'átsjiee̱n ko̱jo kamákjiín nga jatjosón ni xi kjit'a xo̱jo̱o̱n kjo̱a̱a̱ kui, ko̱jo nga kui nii̱ kini'aán.
\p
\v 17 Kó xta̱ xi nijan síndojo̱ Kjisoo̱ katsáyá kjo̱a̱a̱ kji'a nga kats'énkja'á'yaá Laá ngu̱i̱jii̱n xta̱ xi je jesoón.
\v 18 Kó ti kuii̱ kjo̱a̱ nga jachókja'ayíndi̱ya kjín xta̱, kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱ndikón xí kats'én.
\v 19 Tanga xta̱ fariseoo̱ bi katsoó xkjín:
\p –A yajnú 'ne̱ nga jmí ni ka̱majín xi si̱'án, nga̱t'a̱ ngayeje xtaa̱ kui nga̱sondiee̱ fítji̱nguii̱ Kjisoo̱.
\s Já griego̱ xi bi ts'én tsangase Kjisoo̱
\p
\v 20 Kó ki̱a̱ ngu̱i̱jii̱n xta̱ xi kijí na̱xi̱ńdá Jerusale̱n nga kijíts'endikón kui s'ué paskuaa̱ tjimájin xta̱ griego̱.
\v 21 Kui xtaa̱, kijíkón tiñaa̱ Nguiripee̱, nda̱ xi chji̱a̱ni Betsaida̱, na̱xi̱ńdá xi tikónjii̱n nangui Galilea̱, kó bi ki'mií nga ik'índasee̱n:
\p –Ndi̱a̱, mejénjne̱ xcha̱jne̱ Kjisoo̱.
\p
\v 22 Nguiripee̱ kijítsáyaá kui nii̱ Jandree̱, s'e̱ Jandree̱ ko̱jo Nguiripee̱ katsáyaá Kjisoo̱.
\v 23 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Je jachó chi̱bo̱a̱ nga ko̱e̱'eé kjo̱a̱je ndií nda̱ xi̱'ii̱n.
\v 24 Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un, nga tsi ngo xojmaá to ndso̱ko̱a̱n ṉño̱ xi k'o̱kajín t'ananguii̱ kó tsi ko̱yajín, k'uijñá soboá, tanga tsi ko̱ya, achichí to k'uieé.
\v 25 Xi tjoó kjo̱a̱mindyioo̱n, sa̱'ínchaja, kó xi ch'oo̱ kjo̱a̱mindyioo̱n xikó ts'én tikón kui nga̱sondiee̱, kuí boá xi tasá ts'énfoa'átjó kó k'uijñá ngatsjé ni̱xtjii̱n.
\v 26 Tsi tjín xi sa̱'ínsenna, ngatjandibatjinguína, kó nínga kotíjña an, ti ki̱a̱ k'uijñá nda̱ xi sa̱'ínsenna. Tsi tjín xi sa̱'ínsenna, Na̱'mina sku̱i̱e̱ ndikón.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga si̱'ank'ien
\p
\v 27 Ngot'e̱ achichí nda̱ kjimaa̱ ini̱ma̱na, ¿kó mí ni xi xián an? ¿Na̱'mi, 'na̱xié'éní kui chi̱bo̱a̱a̱? Tanga kuí xá jachó an kui chi̱bo̱a̱a̱.
\v 28 Na̱'mi, ngat'ieé kjo̱a̱je ja'ée̱n.
\p Kós'e̱ kanda'yá ngo nda̱ ndi'ak'ajmi ján xi bi katsó:
\p –Je tjiín kjo̱a̱je, kó k'uié nguinií ingo ndi̱ya.
\p
\v 29 Kó ngayeje xta̱kjín xi síndo ki̱a̱a̱ xi tsint'ié kuí nda̱a̱, cho̱'o̱n boá katsó. Kje̱'e xi bi katsó:
\p –Ngo ndítsjiee̱ Néná xi tsíchji̱a̱jo.
\p
\v 30 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Kui nda̱a̱ jmí tsi kjo̱a̱a̱ an nga kanda'yá, kanda'yá tangat'anii̱ jún.
\v 31 Ngot'e̱ boá 'ne̱ nga Néná ts'entsáyá tsi nda ko̱jo tsi ndajín tjíts'en xindajín kui xi botixómaá kui nga̱sondiee̱, kó ndi̱tsen ján je ko̱'na̱xié.
\v 32 Kó tsi an nk'a chjanínk'ána kui t'ananguii̱, ngayeje xtaa̱ xi kji̱ndi̱bákón tiñana.
\p
\v 33 Kó Kjisoo̱ katsó kui nii̱ tsi̱'e̱ nga kamákjiín xtaa̱ kóts'en ko̱ya.
\v 34 S'e̱ bi katsó kui xtaa̱:
\p –Tangat'anii̱ kjo̱a̱kitii̱ nga yajne̱ nga Kristoo̱ k'uijñá ngatsjé ni̱xtjin. ¿Ja̱ kóts'en se ji nga ndií nda̱ xi̱'ii̱n chjiénga xtjonínk'á? ¿'Yání bo̱a̱ kui ndií nda̱ xi̱'in xi'bi̱?
\p
\v 35 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ta ngui chiboa tsi ni̱xtjin nga tikónjinjnú ndi'ií, tanguínjnú tji̱e̱nga tikónjnú ndi'ií, tsi̱'e̱ nga jñoó sa̱kójiín jún, nga̱t'a̱ xi tjimá nga jñoó, bejín ñá ndyi̱fí.
\v 36 Tji̱e̱nga tikónjnú ndi'ií, s'ijin ngatamajnú ndi'ií, tsi̱'e̱ nga ndií ndi'ií ka̱majnú jún.
\s Já judío̱ xi kis'ijinjiín Kjisoo̱
\p Nguije katsó Kjisoo̱ kui nii̱, kijí, s'e̱ kis'ijña 'maa̱ kui xtaa̱.
\p
\v 37 Tanga nda tsi kjín kjo̱a̱ndikón kats'én Kjisoo̱ nguindyi̱ko̱n kui xtaa̱, takó kis'ijinjiín,
\v 38 kó bo̱a̱ ts'én jatjosón ni xi katsó nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi 'mí Isayaa̱ nga bi katsó:
\q Ji Ndi̱a̱, ¿'yání xi kis'ijii̱n énná?
\q ¿Kó 'yání xi akakoo̱ nga'niuú Ndi̱a̱ná?
\m
\v 39 Kuíni nga kamájín kis'ijii̱n, nga̱t'a̱ ti bi ti katsó Isayaa̱ nga:
\q
\v 40 Íchjá ndyi̱ko̱n kui xtaa̱, kó kats'éntajá ini̱ma̱a̱,
\q tsi̱'e̱ nga ka̱matsijenjiín ndyi̱ko̱n, ko̱jo tsi̱'e̱ nga ka̱makjínjiín ini̱ma̱a̱,
\q ko̱jo tsi̱'e̱ nga sa̱'ínk'oyájín yojoo̱, tsi̱'e̱ nga an sa̱'indaya an.
\m
\v 41 Kui nii̱ xi katsó Isayaa̱ nga̱t'a̱ kamábe kjo̱a̱jee̱ Kjisoo̱, kó tsíchji̱a̱ kjo̱a̱a̱ kui.
\p
\v 42 Kó ngaskande tjín já xi tjiín xá xi kis'ijii̱n Kjisoo̱, tanga tangat'anii̱ xta̱ fariseoo̱ nga tsíchji̱a̱jín, tsi̱'e̱ nga ikiyotji̱nguijiín ngu̱i̱yaa̱ ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná.
\v 43 Nga̱t'a̱ tjó ngase kamaá kjo̱a̱jee̱ xtaa̱ ta bo̱a̱jiín kjo̱a̱jee̱ Néná.
\s Eén Kjisoo̱ kuí xí sa̱tíjénií xtaa̱
\p
\v 44 Tanga Kjisoo̱ askandáyá ma nga bi katsó:
\p –Xi s'i̱jii̱n an, ánjín xi ts'ens'ijinna, kuí xí katsanguiyana xi ts'ens'ijin,
\v 45 kó xi bena, be xi katsanguiyana.
\v 46 An xí jé'e an xikoó ndi'ií kui nga̱sondiee̱, tsi̱'e̱ nga ngayeje xi s'i̱jii̱n an, k'uijñájñójín.
\v 47 Xi ku̱i̱nt'ie énna, kó sa̱'ínkjatjosónjín, ánjín xi kotijée̱, nga̱t'a̱ jmí tsi jé'e an kui nga̱sondiee̱ tsi̱'e̱ nga sa̱'ínjée̱ xtaa̱, ta̱sá jé'e an tsi̱'e̱ nga k'oxié'á an.
\v 48 Xi sa̱'ínch'óna kó sa̱'ínjo̱'ojín énna, je tikoón xi ko̱tíjeé, én xi je tsíchji̱a̱ an, kuí xí ko̱tíjeé nga kjo̱chó ni̱xtjin nga kju̱i̱e̱t'aa̱.
\v 49 Nga̱t'a̱ jmí tsi taxkiya tsíchji̱a̱ an, Na̱'mina xi katsanguiyana kuí xí katsjána kui kjo̱a̱botíxoma xi ts'énchji̱a̱ an ko̱jo xi s'e̱ kuichji̱a̱ an.
\v 50 Kó be an nga kjo̱a̱botíxomaa̱ kui, kuí boá xi kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n. Kó kuíni nga ngayeje ni xi xian an, ts'énxiya an xikó katsóna Na̱'mina.
\c 13
\s Bi ts'én aniéjón Kjisoo̱ se xta̱ tsi̱'e̱
\p
\v 1 Kó nguindiee̱ s'ué paskuaa̱, nga ja̱ bo̱a̱ je be Kjisoo̱ nga je jachó chi̱bo̱a̱a̱ nga ko̱e̱je̱ kui nga̱sondiee̱ s'e̱ ko̱e̱je̱koo̱n Na̱'mii̱, kats'éntjó xtaa̱ kui nga̱sondiee̱, kats'éntjó ngaskande nga fet'a.
\p
\v 2 Kó nga ndyi̱kjinie ṉño̱ nga kamájñoó, xindajín diabloo̱ ja̱ bo̱a̱ je ts'as'iée̱n ngu̱i̱jin ini̱ma̱a̱ Juda Iskariotee̱ tsi̱'e̱ nga sa̱'ínk'as'ien Kjisoo̱,
\v 3 Kjisoo̱ ja̱ bo̱a̱ je be nga Na̱'mii̱ katsjaá ngu̱i̱ya tsja ngayeje nii̱, kó nga Néná jatjoni kó nga ti kui ko̱e̱je̱kón nguinií,
\v 4 jastjíe̱n nga ts'énkjinie ṉño̱, kó ja'áxín ṉjñoo̱ xi kjit'a nga̱xto̱n s'e̱ iskjíbé ngo ṉjño xi ni'ánxíjón ndsa̱ s'e̱ ít'a ndáyaá,
\v 5 s'e̱ indyiá ndójoa ngo ndástsié, kós'e̱ íts'i̱yanii̱ nga aniéjón se xta̱ tsi̱'e̱, kó kats'énxíjón ṉjño ndsa̱ xi íkjá ndáyaá.
\p
\v 6 S'e̱ nga katsoboaá Ximo̱ Peé, bi katsó kui nda̱a̱:
\p –Ndi̱a̱, ¿a jí ko̱níjín ndsa̱ko an?
\p
\v 7 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ni xi tjíts'en an, kjimakjínjiín ngot'e̱, tanga jaskan ka̱makjiín.
\p
\v 8 S'e̱ bi katsó Peé:
\p –Jmí ni̱xtjin ko̱níjín ji ndsa̱ko an.
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Tsi ko̱e̱'éndiéjín ji, ka̱majín xta̱na ka̱ma ji.
\p
\v 9 S'e̱ bi katsó nguiní Peé:
\p –Ndi̱a̱, ja̱ jmí tsi ta ndsa̱ko an xí taníjín, taníjín ji ndsa̱ an ko̱jo tokó an nga.
\p
\v 10 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Xi je tsangóyá, ta se tsi xi chjieén nga ko̱níjón, nga̱t'a̱ je tsjie ngayeje yojoo̱, kó jún je tsjiejnú, nda tsi jmí tsi ngayejejnú.
\p
\v 11 Kjo̱a̱a̱ ja̱ bo̱a̱ je be Kjisoo̱ 'yá xi sa̱'ínk'as'ien, kuíni nga bi katsó: “Jmí tsi ngayejejnú nga tsjiejnú.”
\p
\v 12 Nguije aniéjón se kui jaá, ít'a nguiní ṉjñoo̱ nga̱xto̱n, s'e̱ kis'ijñat'a nguiní yamíxaa̱, kó bi katsó:
\p –¿A kamákjínjnú ni xi kats'en an?
\v 13 Jún, Mostro̱ ko̱jo Ndi̱a̱ ndyi̱'míjnú'un, kó nda kandokjo̱a̱jnú nga̱t'a̱ kuí an.
\v 14 Ja̱ tsi an xi Ndi̱a̱a̱ ko̱jo xi Mostroo̱, kó aniejón an ndsa̱kojnú, ko̱jo jún chjiénga ko̱níjónjnú se xingu̱i̱jnú,
\v 15 nga̱t'a̱ an je ijñájnú'un ngo chi̱bo̱a̱, tsi̱'e̱ nga si̱'ánjnú ni xi je kats'en an.
\v 16 Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un: Nda̱ mosoo̱ 'niújín nk'a ngase ka̱ma ta bo̱a̱jiín ndi̱a̱a̱, ti nde nda̱ xi kananguiyaa̱ nk'ajín ngase xaá ta bo̱a̱jiín xi katsanguiya.
\v 17 Tsi yajnú kui nii̱, achichí ra tsjajnú tsi si̱'ánjnú.
\p
\v 18 Jmí tsi kjo̱a̱a̱ ngayejejnú ni xi t'íxian an, je be an 'yání xi je ja'ajin an, tanga tsi̱'e̱ nga kjo̱tjosón ni xi kjit'a xo̱jo̱n eén Néná nínga bi tsoó: “Xi k'i̱e̱ ts'énkjiniejo̱na pan, kondra̱na je tikón.”
\v 19 Xiyájnú'un kui nii̱ nguindiee̱ nga ka̱ma, ki̱a̱ ka̱maa̱ nga s'i̱jinjnú nga an boá.
\v 20 Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un: Nga tsi tjín xí sa̱'ínkja'a ngu̱i̱ya ndi'aa̱ xi sanguiya an, an xí tjíts'énkjá'ana, kó xi tjíts'énkjá'ana an, ti tjíts'énkjá'a kui Néná xi katsanguiyana nga.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ nga Judaa̱ xi sa̱'ínk'as'ien
\r (Matioo̱ 26:20-25; Markoo̱ 14:17-21; Rkaa̱ 22:21-23)
\p
\v 21 Nguije katsó Kjisoo̱ kui nii̱, achichí nda̱ kamaá a̱sién ni̱xtjii̱n, kó bi katsó:
\p –Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un: Nga ngo jún xi sa̱'ínk'as'ienna.
\p
\v 22 S'e̱ xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ asko'á xkjín nga ngo nga ngo kó nde kamákjínjiín kjo̱a̱a̱ kui xi tjindókjo̱a̱a̱.
\v 23 Kó ngo nda̱ xi xta̱ tsi̱'e̱, kui xi tjó kamaá Kjisoo̱, ki̱a̱ tiña tikón t'aa̱, t'a yamíxaa̱.
\v 24 Kó Ximo̱ Peé kats'éntíyaá to̱ko̱ nga asíyaá Kjisoo̱ 'yá nda̱a̱ xi tjítsó.
\v 25 Kós'e̱ kui nda̱a̱ ít'aa̱ to̱ko̱ ni̱se̱e̱n Kjisoo̱ kó bi katsoó:
\p –Ndi̱a̱, ¿'yá nda̱a̱ xi se ji?
\p
\v 26 S'e̱ bi katsó Kjisoo̱:
\p –Kuí boá nda̱ xi tsjáa̱ kui pan ndyi̱i̱.
\p S'e̱ Kjisoo̱ katsenguindá paa̱n ngu̱i̱ya ti̱bo̱a̱a̱, s'e̱ katsjaá Juda Iskariotee̱, ndií Ximoo̱.
\v 27 Kó nguije iskjinie Judaa̱ kui ndso̱'boa paa̱n, xindajín Satanaa̱ ts'as'ienjii̱n yojoo̱. S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ni xi si̱'in, tsá ti'in.
\p
\v 28 Tanga nde ngojín xi síndo t'a yamíxaa̱ xi kamákjiín mí kjo̱a̱a̱ nga bo̱a̱ katsó Kjisoo̱.
\v 29 Nga̱t'a̱ tjín xi kats'énkjó nga kjo̱a̱a̱ nga Judaa̱ kis'ijñaa̱ stsatoo̱n tsi kuíni nga Kjisoo̱ bi katsoó: Ts'i̱tsie ni xi chjiénná tsi̱'e̱ s'ueé, axa̱ tsi̱'e̱ nga tsjá chií to̱n xta̱ ni̱ma̱a̱.
\v 30 Nguije iskjinie Judaa̱ kui ndso̱'boa paa̱n, tji̱e̱nmá jataxie, kó je kjimajñó nga bo̱a̱ kamaá.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ ngo kjo̱a̱botíxoma tja̱tsi̱e̱
\p
\v 31 Nguije jataxie Judaa̱, Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ngot'e̱ 'ne̱ nga xcha̱ kjo̱a̱jee̱ ndií nda̱ xi̱'ii̱n, kó kuí xí xcha̱ni kjo̱a̱jee̱ Néná.
\v 32 Tsi tangat'anii̱ kui nga xcha̱ kjo̱a̱jee̱ Néná, ja̱ ti Néná ko̱kó kjo̱a̱jee̱ kui, kó Néná tsá sa̱'ín kui nii̱.
\v 33 Jún bo̱a̱ ndí ndí tsa'a̱n, ta chiboa tsi ni̱xtjin kotíjñajojnú'un. Ku̱i̱ndyi̱sejnú'un, tanga xikó kixiáa̱n xta̱ judíoo̱, ti bo̱a̱ ti xianjnú'un jún: Nínga ts'énfí an, ka̱majín konguínjnú.
\v 34 Ngo kjo̱a̱botíxoma tja̱tsi̱e̱ tsjajnú'un: Tjó ti'ánjnú nga ngo nga ngo xingu̱i̱jnú, xikó ts'én kats'entjójnú'un jún, ti bo̱a̱ ti ts'én ti'antjójnú xingu̱i̱jnú.
\v 35 Tsi tjó ka̱majnú xingu̱i̱jnú, ja̱ kji'a boá nga xcha̱ nga jún xí xta̱na.
\s Bi ts'én katsáyatjón Kjisoo̱ nga Peé sa̱'ínkiejín yojoo̱
\r (Matioo̱ 26:31-35; Markoo̱ 14:27-31; Rkaa̱ 22:31-34)
\p
\v 36 S'e̱ Ximo̱ Peé bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Ndi̱a̱, ¿ñání ti'mi?
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Nínga ts'énfí an, ka̱majín k'uintjinguíni ngot'e̱, tanga sajín ka̱ma k'uín.
\p
\v 37 S'e̱ ti bi ti katsó nguiní Peé:
\p –Ndi̱a̱, ¿mí kjo̱a̱a̱ nga ka̱majín kjuintjinguií ngot'e̱? Jmí nijiín nda tsi tsja an kjo̱a̱mindyionna tangat'anii̱ ji.
\p
\v 38 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿A kjo̱a̱jiín nda tsi ko̱ye kjo̱a̱a̱ an? Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xiáan: Nga nguindiee̱ nga ska̱ndáya xa̱nda̱ xi̱'ii̱n, ji ján ndi̱ya je kini'ínkiejín yojóo nga yení.
\c 14
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga kui xi ndi̱ya tsi̱'e̱ nga kjóchot'áa̱ Na̱'mii̱
\p
\v 1 Ngata̱ nda̱jín maá ini̱ma̱jnú, s'ijin ngatamajnú Néná, kó ti s'ijin ngatamajnú an.
\v 2 Ndi'aa̱ Na̱'mina achichí ngu̱i̱ndie tjín, tsi bo̱a̱jín kji'i, je ra kixiyajnú'un, ja̱ je ts'énfí k'ijñándajnú'un ngo ngu̱i̱ndie xi tsa̱jún.
\v 3 Kó tsi kjuink'ijñandajnú'un ngo ngu̱i̱ndie, kjoé'e̱ nguiñá an nga kjoé'e̱kja'ajnú'un, tsi̱'e̱ nga nínga kotíjña an ki̱a̱ ku̱i̱ndyionjnú nga.
\v 4 Kó ja̱ je yajnú ndi̱ya̱á ngu̱i̱ndie nínga ts'énfí an.
\p
\v 5 S'e̱ bi katsó Tomaa̱:
\p –Ndi̱a̱, yajínjne̱ nínga ti'mi, ¿ja̱ kóts'en xcha̱ni ji̱n ndi̱ya̱á?
\p
\v 6 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –An boá xi ndi̱ya̱á, ko̱jo xi ja̱koxi̱i̱, ko̱jo xi kjo̱a̱mindyioo̱n, ta'yajínni xi kjo̱chókoón Na̱'mii̱ tsi ngat'aa̱ ánjín.
\v 7 Tsi kamáyajnú'un, ti kamáya rajnú Na̱'mina. Kó ndeskande ngot'e̱ je yajnú kui, nga̱t'a̱ je ndyi̱tsitsijenjnúu̱.
\p
\v 8 S'e̱ bi katsó Nguiripee̱:
\p –Ndi̱a̱, takejne̱ Na̱'mii̱, kó s'i̱ngojne̱.
\p
\v 9 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿Achichí kjín ni̱xtjin je kis'ijñajinjnú'un, kó a kji̱e̱ yejínní Nguiripe̱? Xi je kamábena ti je kamábe Na̱'mina, kó ¿kóts'en bi se ji: takejne̱ Na̱'mii̱?
\v 10 ¿A s'ijinjiín nga Na̱'mii̱ tikónjíi̱n, kó nga Na̱'mii̱ tikónjinna an? Kó én xi chjiá an jmí tsi én xi tsa'a̱n so̱bo̱a̱, tsi̱'e̱ Na̱'mi xi tikónjinna boá, kuí xí ts'én ngayeje nii̱.
\v 11 S'ijin ngatamaa̱ nga Na̱'mii̱ tikónjíi̱n, kó nga Na̱'mii̱ tikónjinna an, kó tsi jmí, s'ijin ngatamaa̱ ni xi tjíts'en an.
\v 12 Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un: Xi s'i̱jii̱n an, xá xi ts'en an sa̱'ín ndatsa kui nga, kó tsie ngase ni xi sa̱'ín, nga̱t'a̱ Na̱'mii̱ ts'énfikóo̱n,
\v 13 kó ngayeje ni xi chji̱e̱'ée̱ Na̱'mii̱ ngajona, sa̱'in an, tsi̱'e̱ nga xcha̱ kjo̱a̱jee̱ Na̱'mii̱ kji'a nga xcha̱ ni xi sa̱'ín ndií.
\v 14 Tsi tjín ni xi chji̱e̱'e ngajona, an sa̱'inkjatjosón an.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga sa̱nguíyaná A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná
\p
\v 15 Tsi tjójnú an, chjiénga si̱'ankjatjosónjnú kjo̱a̱botíxomana.
\v 16 Kó an 'niú kuí'áa̱ Na̱'mii̱, nga tsjá ingo xi sa̱'índajonjnú tsi̱'e̱ nga k'uijñájo̱jnú ngatsjé ni̱xtjin:
\v 17 Kuí boá A̱sién Ni̱xtjin xi ko̱kóya ja̱koxi̱i̱, kui xi ka̱majín sa̱ko̱ó xtaa̱ kui nga̱sondiee̱, nga̱t'a̱ bejín, tanga jún je yajnú, nga̱t'a̱ ki̱a̱ tikónjinjnú, kó ki̱a̱ k'uijñájo̱jnú.
\p
\v 18 K'uijñáx'i̱a̱njínjnú'un, kji̱ndi̱bákón nguiníjnú'un.
\v 19 Ngui chiboa ni̱xtjin, kó xtaa̱ kui nga̱sondiee̱ nguiti sku̱i̱e̱jínna, tanga jún xcha̱jnú'un, nga̱t'a̱ tikón an, kó ti ku̱i̱ndyionjnú ndatsa jún nga.
\v 20 Kui ni̱xtjin ján xcha̱jnú nga Na̱'mina tikónjíi̱n, kó jún tindyionjinjnú'un, kó an tikónjinjnú'un jún.
\v 21 Xi tikoón kjo̱a̱botíxomana kó sa̱'ínkjatjosón, kuí xi'ba̱ xi tjoó an, kó xi tjoó an ti sa̱'íntjó Na̱'mina, kó an sa̱'íntjó an, kó kokóo̱ 'yání an.
\p
\v 22 S'e̱ bi katsó Judaa̱ (tanga jmí tsi Juda Iskariotee̱):
\p –Ndi̱a̱, ¿kóts'en ko̱kéjne̱ ji̱n 'yání ji, kó ko̱kéjíi̱n 'yání ji xtaa̱ kui nga̱sondiee̱?
\p
\v 23 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Xi tjoó an, sa̱'ínkjatjosón kjo̱a̱botíxomana, kó Na̱'mina tjó sa̱'ín, kó kjindibáchonjne̱, kó ngo ngu̱i̱ndie nijan ku̱i̱ndyionjo̱jne̱.
\v 24 Xi tjójiín an, ts'enkjátjosónjín kjo̱a̱botíxomana, kó én xi je tsint'ié tsa'a̱njín bo̱a̱, tsi̱'e̱ Na̱'mi xi katsanguiyana boá.
\p
\v 25 Kuí nii̱ xi je kixiyajnú'un kji'a nga kis'ijñajo̱jnú'un.
\v 26 Tanga kuí A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná xi sa̱'índajonjnú xi ngajona nga sa̱nguíya Na̱'mina, kuí xí ko̱kóyajnú ngayeje kui nii̱, kó sa̱'ínkja'átsjienjnú ngayeje ni xi je kixiyajnú'un.
\p
\v 27 Kjo̱a̱xióna k'uijñájnú'un, kjo̱a̱xióna tsjajnú'un, jmí tsi bo̱a̱ ts'én tsja an xikó ts'én tsjá xtaa̱ kui nga̱sondiee̱. Ngata̱ nda̱jín maá ini̱ma̱jnú, ti nde ngata̱ ndakonjín majnú.
\v 28 Je kanda'yájnú nga bi kixian an: Je ts'énfí an, tanga kjo̱e̱'ekón nguiníjnú'un. Tsi tjójnú an katsaki, tsjara̱ ka̱majnú, nga̱t'a̱ je kixiyajnú'un an nga Na̱'mina ts'énfikóo̱n, nga̱t'a̱ nk'a ngase xaá Na̱'mina ta bo̱a̱jiín an.
\v 29 Kó ngot'e̱ ts'énxiyajnú'un kui nii̱, nguindiee̱ nga ka̱ma, tsi̱'e̱ nga kji'a nguije ka̱ma, s'ijin ka̱majnú.
\p
\v 30 Nguiti tsiejín ngase ni kuichjiájojnú'un, nga̱t'a̱ je ts'éndibá tiña xi botixómaá kui nga̱sondiee̱, kó kui ta jmíjín ni xi tjiín kjo̱a̱a̱ an,
\v 31 ts'én an ni xi tsóna Na̱'mina xi katsanguiyana, tsi̱'e̱ nga xtaa̱ kui nga̱sondiee̱ sku̱i̱e̱ nga tjóna Na̱'mina. Ti̱sítji̱e̱njnú 'ne̱, xín tjián.
\c 15
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga kuí xí ń'niuú tostsi̱je xí ja̱koxi̱i̱
\p
\v 1 An boá xi xikoó ń'niuú tostsi̱je xí ja̱koxi̱i̱, kó Na̱'mina kui boá nda̱ xi ts'énxaá.
\v 2 Ngayeje tjia xi tjiín yojona xi jmí to tsjájín, na̱'mina kjo̱a̱'áxín, kó ngayeje tjia xi tsjá to, sa̱'íntsjie tsi̱'e̱ nga kjín ngase to tsja.
\v 3 Jún je kamátsjiejnú, kjo̱a̱a̱ ngayeje én xí je katsáyájnú'un,
\v 4 si̱'ango ra yojojnú jún ko̱jo an, kó ki̱a̱ kotíjñajinjnú'un. Xikó ts'én nga nde ngojín tjiaa̱ yaá xi tsjá soboá to tsi ki̱a̱jín ko̱a̱'a̱jo ń'niuú tostsi̱je̱é, ti bo̱a̱ ti ka̱majnú tsi k'i̱e̱jín ku̱i̱ndyionjo̱jnú'un.
\p
\v 5 An boá xi xikoó ń'niuú tostsi̱je̱é, kó jún boá xi tjiaa̱, xi k'uijñájo̱na, ja̱ ti kotíjñajíi̱n, kó achichí to ko̱a̱ja̱a̱, nga̱t'a̱ tsi kjin ku̱i̱ndyionjnú'un jmí ni ka̱majínjnú si̱'an.
\v 6 Xi k'uijñájinjínna, bo̱a̱ ka̱maa̱ xikó maá ngo tjia xi jmí to tsjájín: bichá, xí, chja̱'á'yá, kó ngu̱i̱jin ndi'ií bichijmijin tsi̱'e̱ nga tí.
\p
\v 7 Tsi si̱'ango ra yojojnú jún ko̱jo an, kó tsi énna k'uijñájinjnú, ngayeje ni xi chji̱a̱'ajnú, ko̱e̱'éjnú.
\v 8 Kuí nii̱ xi ka̱mayani kjo̱a̱jee̱ Na̱'mina nga achichí kjín to k'uiéjnú jún, kó bo̱a̱ ts'én nga xta̱na ka̱majnú jún.
\v 9 Xikó ts'én tjoó an Na̱'mina, ti bo̱a̱ ti ts'én tjóna jún, tindyionjinjnú kjo̱a̱tjóna.
\v 10 Tsi si̱'ankjatjosónjnú kjo̱a̱botíxomana, kjo̱a̱tjóna ku̱i̱ndyionjinjnú, xikó ts'én tjíts'enkjatjosóo̱n kjo̱a̱botíxomaa̱ Na̱'mina, kó kjo̱a̱tjó tsi̱'e̱ tikónjíi̱n.
\p
\v 11 Kuí nii̱ xi kixiyajnú'un, tsi̱'e̱ nga k'uiéjnú kjo̱a̱tsjana, kó kjo̱tjosón kjo̱a̱tsjajnú.
\v 12 Kuí xi'bi̱ xi kjo̱a̱botíxomana: Nga tjó si̱'ánjnú ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngaján xingu̱i̱jnú, xikó ts'én tjó tjíts'enjnú'un.
\v 13 Nde ngojín xi tjín ngasee̱ ngo kjo̱a̱tjó xi 'niú je, xikoó ngo xi tsjá kjo̱a̱mindyioo̱n tangat'anii̱ amingoo̱.
\v 14 Amingo̱na ma jún, tsi si̱'ánjnú ni xi xian an.
\v 15 Nguiti moso̱jín xianjnú'un, nga̱t'a̱ mosoo̱ bejín ni xi ts'én ndi̱a̱ xi tsi̱'e̱, tanga amingo̱ kixiánjnú'un, nga̱t'a̱ ngayeje ni xi katsáyána Na̱'mina je kixiyajnú'un.
\v 16 Júnjín xi kachje'éjinjnú'un, an xí ja'ajinjnú'un jún, kó je katsanguiyajnú'un tsi̱'e̱ nga konguínjnú kó k'uiéjnú to, ngo to xi k'o̱ndíyaá ngatsjé ni̱xtjin, tsi̱'e̱ nga ngayeje ni xi chji̱e̱'ée̱ Na̱'mina ngajona, tsja̱á.
\v 17 Kuí xi'bi̱ xi kjo̱a̱botíxomana: Ti'antjójnú ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngaján xingu̱i̱jnú.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga xta̱ nga̱sondiee̱ sa̱'ínch'ójnú
\p
\v 18 Tsi sa̱'ínch'ójnú xtaa̱ kui nga̱sondiee̱, ngatja'átsjienjnú nga tjón an kats'énch'óna s'e̱ kats'énch'ójnú jún.
\v 19 Tsi kui nga̱sondiee̱ ndokjo̱a̱jnú, sa̱'íntjójnú xtaa̱ kui nga̱sondiee̱ xikó ts'én ts'éntjó xta̱ tsi̱'e̱, tanga kuijín nga̱sondiee̱ ndokjo̱a̱nijnú, nga̱t'a̱ an xí ja'ajinjnú'un ngu̱i̱jii̱n xtaa̱ kui nga̱sondiee̱, kuíni nga xtaa̱ kui nga̱sondiee̱ ts'ench'ójnú.
\v 20 Ngatja'átsjienjnú én xi je kixiánjnú'un: “Mosoo̱ nk'ajín ngase xaá ta bo̱a̱jiín ndi̱a̱a̱.” Tsi je ikiyotji̱nguina, ti ku̱i̱yotjinguijnú jún nga, tsi ndyi̱ni'ánkjatjosónjnú énna, ja̱ ti si̱'ankjatjosón énjnú nga.
\v 21 Ngayeje kui nii̱ xi sa̱'ínjo̱jnú xtaa̱ tangat'anii̱ ja'énna, nga̱t'a̱ bejín 'yání xi katsanguiyana.
\p
\v 22 Tanga tsi jé'e̱jín an, kó tsi tsíchji̱a̱jojín an kui xtaa̱, nde jmí jéjínra̱a̱, tanga ngot'e̱ nde jmí ni ka̱tso̱jín kjo̱a̱a̱ jeé.
\v 23 Xi ch'oo̱ an, ti ch'oo̱ Na̱'mina nga.
\v 24 Tsi kats'én ján an ngu̱i̱jii̱n kui xtaa̱ ni xi kji̱e̱ ngo xi ts'én, jmí jéjínra̱a̱, tanga ngot'e̱ je kamábe kui nii̱, kó ti kui ra xí kats'énch'óna an ko̱jo Na̱'mina.
\v 25 Tanga ngayeje kui nii̱ kjima tsi̱'e̱ nga kjifotjosón ni xi kjit'a xo̱jo̱n kjo̱a̱kitii̱ kui xtaa̱, xi bi tsó: “Nde jmí kjo̱a̱jín nga kats'énch'óna.”
\p
\v 26 Tanga nga kjo̱e̱'e xi sa̱'índajoo̱n, kui xi sanguiya an tangat'anii̱ Na̱'mii̱, kui A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná xí ja̱koxi̱ xi sa̱nguíya Na̱'mii̱, kuí xí chistiko̱na ka̱ma kó kuí xí ku̱i̱chji̱a̱ kjo̱a̱a̱ an,
\v 27 kó ko̱jo jún ko̱ndókjo̱a̱jnú kjo̱a̱a̱ an, nga̱t'a̱ ki̱a̱ kixindyionjo̱jnú'un ndeskande koó nga íts'i̱yanii̱ nii̱.
\c 16
\p
\v 1 Kuí nii̱ xi je kixiyajnú'un, tsi̱'e̱ nga sti̱nguíjínjnú.
\v 2 Ku̱i̱yotjinguijnú ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná, kó ngaskande kjo̱chó chi̱bo̱a̱ nga tjín xi sa̱'ínk'iénjnú, kó sa̱'ínkjó nga xaá Néná xí tjíts'én.
\v 3 Kó kui nii̱ sa̱'ín nga̱t'a̱ bejínna, kó ti bejín Na̱'mina.
\v 4 Tanga ts'énxiyajnú'un kui nii̱, tsi̱'e̱ nga, nga kjo̱chó chi̱bo̱a̱ kjo̱a̱'átsjienjnú ni xi je kixian an.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ ni xi sa̱'ín A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná
\p Kixiyajínjnú'un kui nii̱ nga íts'i̱yanii̱, nga̱t'a̱ ki̱a̱ kis'ijñajo̱jnú'un.
\v 5 Tanga ngot'e̱ je ts'énfikóo̱n xi katsanguiyana, kó a nde ngojín jún xi bi ka̱tso̱na: ¿Ñá ti'mi?
\v 6 Nga̱t'a̱ je kixiyajnú'un kui nii̱, kuíni nga ndasen tikón ini̱ma̱jnú.
\v 7 Tanga ni ja̱koxi̱ xí t'íxianjnú'un: Tasá nda ka̱majnú nga kjuin an, nga̱t'a̱ tsi kjuinjín an, kui xi sa̱'índajonjnú kjo̱e̱'ekónjínjnú, tanga tsi kjuin an, an xí sanguiya an.
\v 8 Kó nga kji̱ndi̱bá A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná, sa̱'ínkie xtaa̱ kui nga̱sondiee̱ kjo̱a̱a̱ jeé, ko̱ko̱ó kjo̱a̱kixi̱i̱ ko̱jo kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱ni'ánjeé.
\v 9 Kjo̱a̱a̱ jeé, nga̱t'a̱ kis'ijinjiín an,
\v 10 kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱kixi̱i̱, nga̱t'a̱ je ts'énfikóo̱n Na̱'mina, kó nguiti xcha̱jínjnú'un,
\v 11 kó kjo̱a̱a̱ nga ni'ánjeé, nga̱t'a̱ kui xi xindajín xi botixómaá kui nga̱sondiee̱ je tjíni'ánjeé.
\p
\v 12 Achichí ni xi tikónna xi xianjnú'un, tanga tsi xiyájnú'un ngot'e̱ ka̱makjínjínjnú,
\v 13 tanga nga kji̱ndi̱bá A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná xí ja̱koxi̱i̱, kuí xí ko̱kójnú ni xi ja̱koxi̱, nga̱t'a̱ jmí tsi kui xi ku̱i̱chji̱a̱ soboá, ni xi ku̱i̱nt'ie xí ku̱i̱chji̱a̱, kó kuí xí ko̱tso̱ya ni xi s'e̱ ka̱ma.
\v 14 Kuí xí ko̱kó kjo̱a̱jena, nga̱t'a̱ sa̱ko̱ó ni xi tsa'a̱n, kó kuí xí ko̱tso̱yajnú.
\v 15 Ngayeje ni xi tjiín Na̱'mina tsa'a̱n boá, kuíni nga bo̱a̱ kixian an nga nina skíbé, kó ko̱tso̱yajnú.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga kjo̱a̱ndasee̱n kjo̱a̱tsja ka̱ma
\p
\v 16 Je ta ngui chiboa tsi ni̱xtjin chaja nga nguiti xcha̱jínjnú'un, s'e̱ ti ngui chiboa tsi nguiní ni̱xtjin nga xcha̱ nguiníjnú'un, nga̱t'a̱ Na̱'mina ts'énfikóo̱n.
\p
\v 17 S'e̱ bi katsoó xkjín xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱:
\p –¿Mí ni xi mejeén katsó Kjisoo̱ nga bi katsó: Je ta ngui chiboa tsi ni̱xtjin chaja nga nguiti xcha̱jínjnú'un, s'e̱ ti ngui chiboa tsi nguiní ni̱xtjin nga xcha̱ nguiníjnú'un, ko̱jo: Nga̱t'a̱ Na̱'mina ts'énfikóo̱n?
\v 18 Kó ti bi ti katsó nguinií xkjín: ¿Mí ni xi mejeén tsó “ngui chiboa tsi ni̱xtjin”? Makjínjínná ni xi chji̱a̱.
\p
\v 19 Kjisoo̱ kamákjiín nga tjín ni xi kamámejeén ko̱síyaá xta̱ tsi̱'e̱, kó bi katsoó:
\p –¿A ndyi̱bosíyajnúu̱ xingu̱i̱jnú kjo̱a̱a̱ nga bi xian an: Je ta ngui chiboa tsi ni̱xtjin chaja nga nguiti xcha̱jínjnú'un, s'e̱ ta ngui chiboa tsi nguiní ni̱xtjin nga xcha̱ nguiníjnú'un?
\v 20 Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un, nga jún xcha'ájnú, ko̱jo ni̱ma̱ ka̱majnú, kó xtaa̱ kui nga̱sondiee̱ tsja ka̱maa̱, tanga nda tsi ndasen ka̱majnú, kjo̱a̱ndasenjnú kjo̱a̱tsja ka̱ma.
\v 21 Ínchjiín nga tsee̱n ndí, ndibá tsi̱ndi̱o̱o̱, nga̱t'a̱ je jachó chi̱bo̱a̱ nga tsen ndií, tanga nguije katsen ndií, je nguiti foa'átsjienjiín kjo̱a̱ni̱ma̱a̱, nga̱t'a̱ tsja kamaá nga je katsen ingo ndí kuí nga̱sondiee̱.
\v 22 Kó jún ndasen kjimajnú ngot'e̱, tanga nga skuie nguiníjnú'un, tsja ka̱maa̱ ini̱ma̱jnú kó nde ngojín xi ka̱maa̱ kjo̱a̱'áxínjnú kjo̱a̱tsjajnú.
\p
\v 23 Kó kui ni̱xtjin ján nguiti ingojín ni xi ko̱siyajnú'un. Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xianjnú'un, nga ngayeje ni xi ngajona chji̱e̱'ée̱ Na̱'mina, kó kuí tsja̱á.
\v 24 Ngaskande ngot'e̱, kji̱e̱ ngo ni xi ngajona chjiá'ájnú, chji̱a̱'ajnú, kó ko̱e̱'éjnú, tsi̱'e̱ nga ka̱ma ndo̱jo kjo̱a̱tsjajnú.
\s Bi ts'én katsáyá Kjisoo̱ nga kui je kats'eén kui nga̱sondiee̱
\p
\v 25 Ngayeje kui ni xi je kixiyajnú'un énkjín xí kats'enkjién an, tanga je makjachó chi̱bo̱a̱ nga nguiti bo̱a̱jín ts'en kuichjiájojnú'un, kuichji̱a̱jo cha̱n cha̱njnú'un kjo̱a̱a̱ Na̱'mina.
\v 26 Kui ni̱xtjin ján ngajona chji̱a̱'ajnú, kó xiyájnú'un nga nde ka̱ma chjiénjín tsi an 'niú kuí'áa̱ Na̱'mina kjo̱a̱a̱ jún,
\v 27 nga̱t'a̱ ti kuíni Na̱'mina xi tjoó jún, nga̱t'a̱ jún kini'ántjójnú'un an kó kis'ijinjnú nga Néná xí katsanguiyana.
\v 28 Na̱'mina xí katsanguiyana, kó jé'e an kui nga̱sondiee̱, kó k'uijñá nguiñá an kui nga̱sondiee̱, kó kjuinkón nguiñáa̱ Na̱'mina.
\p
\v 29 S'e̱ bi katsó xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱:
\p –Ngot'e̱ 'ne̱ nga tindokjo̱e̱ cha̱n cha̱n ji, kó nguiti ni'ínkjínjín ji énkjín.
\v 30 Ngot'e̱ 'ne̱ nga je yajne̱ nga ye ji ngayeje nii̱, kó nga nde chjiénjín nga ngo xi ko̱síyaá, kuíni nga s'ijinjne̱ nga Néná xí katsanguiyaa̱.
\p
\v 31 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿A je s'ijinjnú ngot'e̱ 'ne̱?
\v 32 Je jachó chi̱bo̱a̱, nga stso̱jojnú nga ngo nga ngojnú, kó k'uijñá so̱bo̱a̱jnú'un, tanga tikón so̱bo̱a̱jín an, nga̱t'a̱ Na̱'mina tikónjo̱na.
\v 33 Kuí nii̱ xi je kixiyajnú'un tsi̱'e̱ nga sa̱kójnú kjo̱a̱xióna. Achichí kjo̱a̱ni̱ma̱ ku̱i̱tjatiojnú kui nga̱sondiee̱, tanga ti'an'niátakónjnú'un, nga̱t'a̱ an je kats'ée̱n kui nga̱sondiee̱.
\c 17
\s Kjisoo̱ bi ts'én tsíchji̱a̱tjé xta̱ tsi̱'e̱
\p
\v 1 Kui nii̱ xi tsíchji̱a̱ Kjisoo̱, kó askotsijen ndi'ak'ajmi ján, s'e̱ bi katsó:
\p –Na̱'mi, je jachó chi̱bo̱a̱, takée̱ xtaa̱ kjo̱a̱jee̱ ndíi̱, tsi̱'e̱ nga ndíi̱ ko̱ko̱ó xtaa̱ kjo̱a̱je tse̱,
\v 2 xikó ts'én katse'éní xá nga an kotixomáa̱ xtaa̱, ko̱jo tsi̱'e̱ nga an tsjáa̱ kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n ngayeje xta̱ xi ji katse'ée̱.
\v 3 Kó kuí xi'bi̱ xi kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n: nga sku̱i̱e̱e̱ ji, nga ta jí tsi xi Néná xí ja̱koxi̱i̱, ko̱jo Jesukristoo̱, kui xi kananguiye ji.
\p
\v 4 An je ako an kjo̱a̱jee̱ k'i̱e̱ t'ananguii̱ kó je kats'enkjatjosón an ni xi katse'éní nga sa̱'in an.
\v 5 Ngot'e̱ 'ne̱ Na̱'mi, t'a nínga tindyin te'éní kjo̱a̱je xi kis'iena nga kis'ijñajóo̱, nguindiee̱ nga kamánda kui nga̱sondiee̱.
\p
\v 6 Je akóo̱ xtaa̱ 'yání ji, kui xta̱ xi katse'éní xi tjín nga̱sondiee̱, tse̱ kamá, kó an katse'éní, kó je ndyi̱ts'enkjátjosón ée̱n.
\v 7 Ngot'e̱ boá 'ne̱ nga je be, nga ngayeje ni xi ji katse'éní ki̱a̱ kjindibáni nínga tindyin ji.
\v 8 Nga̱t'a̱ én xí katse'éní, je katsjáa̱, kó iskjíbé, kó je kamábe nga ja̱koxi̱ nga ji jatjoxiejinñaa̱, kó je kis'ijii̱n nga ji xi kananguiyéni.
\p
\v 9 An 'niú ts'énmí'á an kjo̱a̱a̱ kui xtaa̱, jmí tsi kjo̱a̱a̱ xtaa̱ kui nga̱sondiee̱, ts'énmí'áñaá kjo̱a̱a̱ xta̱ xi katse'éní, nga̱t'a̱ jí tse̱,
\v 10 kó ngayeje ni xi tsa'a̱n tse̱ boá, kó ni xi tse̱ tsa'a̱n boá, kó kjo̱a̱jena ya kjo̱a̱a̱ xikó ts'én síndo kui xtaa̱.
\p
\v 11 Kó je nguiti kuijín nga̱sondiee̱ tikón an, tanga kui xtaa̱ takó ki̱a̱ síndo, kó an ki̱a̱ ts'énfikoo̱n ji. Na̱'mi tsjie, xta̱ xi katse'éní, chíi̱n nga ti'inkjín nga'niuú ja'ée̱n, tsi̱'e̱ nga ngo ka̱ma kui xikó ts'én ngo ma ñá.
\v 12 Nga kis'ijñajo̱ an kui xtaa̱ k'i̱e̱ kui nga̱sondiee̱, askóo̱n ngu̱i̱yaa̱ nga'niuú ja'ée̱n kui xta̱ xi ji katse'éní, kó askóo̱n, kó nde ngojín xi kichajá, ta kuí tsi ndí kichajaá, tsi̱'e̱ nga kjo̱tjosón ni xi tjít'a xo̱jo̱n ée̱n.
\p
\v 13 Tanga ngot'e̱ 'ne̱ je ts'énfikoo̱n ji, kó kui nii̱ ts'énxiyáa̱ xtaa̱ kui nga̱sondiee̱, tsi̱'e̱ nga k'uié ndo̱jo ndo̱jo̱ó kjo̱a̱tsjana.
\v 14 An je katsjáa̱ ée̱n, kó xtaa̱ kui nga̱sondiee̱ kats'énch'ó, nga̱t'a̱ jmí tsi kui nga̱sondiee̱ chji̱a̱ni, xikoó an nga ti jmí tsi kui nga̱sondiee̱ chjiá an.
\v 15 Jmí tsi 'niú ts'énmí'aá tsi̱'e̱ nga chje̱'éxín ji kui xtaa̱, kui nga̱sondiee̱, ts'énmí'áñaá tsi̱'e̱ nga xín si̱'inkje'ee̱ xindajín.
\v 16 Kuijín nga̱sondiee̱ chji̱a̱ni, xikó ts'én ti jmí tsi kui nga̱sondiee̱ chjiá an.
\v 17 Ti'intsjieni ngu̱i̱yaa̱ ja̱koxi̱i̱, nga̱t'a̱ ja̱koxi̱ boá ée̱n.
\v 18 Xikó ts'én kananguiyéni kui nga̱sondiee̱, ti bo̱a̱ ti ts'én katsanguiya an kui xtaa̱, kui nga̱sondiee̱,
\v 19 kó tangat'anii̱ kui nga matsjie yojona, tsi̱'e̱ nga ka̱matsjie kui xtaa̱ ngu̱i̱yaa̱ ja̱koxi̱i̱.
\p
\v 20 Tanga jmí ta kjo̱a̱a̱ kuí tsi kui xtaa̱ nga ts'énchji̱a̱ñáa ji, ts'énchji̱a̱ñáa an ko̱jo kjo̱a̱a̱ xta̱ xi s'ijii̱n an kjo̱a̱a̱ én xí ku̱i̱chji̱a̱ kui xtaa̱,
\v 21 tsi̱'e̱ nga ka̱ma ngo, xikoó ji Na̱'mi, nga ngo ma ñá ji ko̱jo an, ti bo̱a̱ ti ts'én nga ngo ngatama kui xtaa̱ ko̱jo ñá, tsi̱'e̱ nga s'i̱jii̱n xtaa̱ kui nga̱sondiee̱ nga ji xi kananguiyéni.
\v 22 Kó kui kjo̱a̱je xi katse'éní, je katsjáa̱ kui xtaa̱, tsi̱'e̱ nga ka̱ma ngo xikoó ñá nga ngo ma,
\v 23 ngatama ngo kui xtaa̱ ko̱jo an, kó jí ko̱jo an, tsi̱'e̱ nga kjóchot'áa̱ kjo̱a̱a̱ ngo tjín xí ja̱koxi̱i̱, tsi̱'e̱ nga xtaa̱ nga̱sondiee̱ sku̱i̱e̱ nga ji xi kananguiyéni, kó nga tjoó kui xtaa̱ xikó ts'én tjoó an.
\p
\v 24 Na̱'mi, kui xta̱ xi je katse'éní, mejénna nga nínga tikón an, nga ti ki̱a̱ k'uíndojo̱na, tsi̱'e̱ nga sku̱i̱e̱ ngayeje kjo̱a̱je xi katse'éní, nga̱t'a̱ kini'íntjéní ndeskande koó nga ítjats'ennii̱ kui nga̱sondiee̱.
\v 25 Na̱'mi kixi̱, nga ja̱koxi̱ xtaa̱ kui nga̱sondiee̱ kamábejiín ji, tanga beñaá ji, kó kui xtaa̱ be nga ji xi kananguiyéni,
\v 26 kó an je akóo̱ 'yání ji, kó takó koko ngasee̱, tsi̱'e̱ nga kjo̱a̱tjó xi katse'éní k'uieé kui xtaa̱, kó an kotíjñajíi̱n kui xtaa̱.
\c 18
\s Bi ts'én kandobá Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 26:47-56; Markoo̱ 14:43-50; Rkaa̱ 22:47-53)
\p
\v 1 Nguije katsó Kjisoo̱ kui nii̱, kijíjo̱ xta̱ tsi̱'e̱ ngándá xi ingoboaá xo̱nga xi 'mí Sedroo̱n, nínga tikón ngo ngu̱i̱ndie nínga matji̱e̱ ni, kó ki̱a̱ ts'as'ienjo̱ xta̱ tsi̱'e̱.
\v 2 Kó Judaa̱ nda̱ xi tjíts'énk'ás'ién Kjisoo̱, ti kamábe kui ngu̱i̱ndiee̱ nga, nga̱t'a̱ achichí kjín ndi̱ya nga Kjisoo̱ ítikó xta̱ tsi̱'e̱ ki̱a̱a̱.
\v 3 Kó Judaa̱ jachó kui ngu̱i̱ndiee̱ kó tji̱e̱njo jajún, ko̱jo jajún xi konda ndi'aa̱ já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ ko̱jo já fariseo̱. Nga jachó ki̱a̱a̱ ndyi̱ya'a ndi'ífóko̱ ko̱jo yá xi tjítokó ndi'í, ko̱jo ki̱cha̱.
\v 4 Tanga Kjisoo̱, ja̱ bo̱a̱ je be ngayeje ni xi ka̱maa̱, kó jataxie nga bi katsoó kui jaá:
\p –¿'Yá xi ndyi̱mindyiséjnú?
\p
\v 5 S'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –Kjiso̱ nda̱ Nasare̱t xí ndyi̱mindyiséjne̱.
\p Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –An boá.
\p Kó Juda Iskariotee̱, nda̱ xi kats'énk'as'ien Kjisoo̱ ki̱a̱ tso'bájo̱ kui jaá.
\v 6 Nguije: “An boá”, katsó Kjisoo̱, nga̱xto̱n kijí kui jaá, kó ixó t'anangui.
\v 7 S'e̱ Kjisoo̱ ti asíyá nguinií kui jaá nga bi katsó:
\p –¿'Yá xi ndyi̱mindyiséjnú?
\p S'e̱ bi katsó nguiní kui jaá:
\p –Kjiso̱ nda̱ Nasare̱t.
\p
\v 8 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱ je boá kixiánjnú'un nga an, ja̱ tsi an xi ndyi̱mindyiséjnú'un, ti'ankjíjnú kui xtaa̱.
\p
\v 9 Kui nii̱ kamá tsi̱'e̱ nga kjo̱tjosón ni xi tsíchji̱a̱ Kjisoo̱ nga bi katsó: “Xta̱ xi katse'éní nde ngojín xi kats'enchaja an.”
\v 10 Kós'e̱ nda̱ xi 'mí Ximo̱ Peé, ts'axié ki̱cha̱ ndojoó, kó kats'én'oón nga tsatie tji̱bo̱a̱nijon kixi̱ Malkoo̱, ngo nda̱ mosoo̱ chiná'mi xi 'niú nk'a xaá.
\v 11 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó Peé:
\p –Nanguís'ín nguiní ki̱cha̱ ndojóo̱ tji̱xi̱nkícha̱a̱. Tsi Na̱'mii̱ xi ts'éntsjána kui kjo̱a̱ni̱ma̱a̱, ¿a chjiénjín nga kjo̱a̱'atio an?
\s Bi ts'én tsanguínjo̱ Kjisoo̱ nguindyi̱ko̱n jáxaá
\r (Matioo̱ 26:57-58; Markoo̱ 14:53-54; Rkaa̱ 22:54)
\p
\v 12 Kós'e̱ jajuún, nda̱ nguito̱ko̱o̱ jajuún, ko̱jo jajún xi konda ndi'aa̱ já judíoo̱ katsoboá Kjisoo̱ kó íta'niú,
\v 13 kó tjón nda̱ xi 'mí Anáa̱ tsanguínjoo̱, nga̱t'a̱ chi'yaá Kaifaa̱ ma, nda̱ xi chiná'mi xi 'niú nk'a xaá kamá kui noó.
\v 14 Kaifaa̱ kuí boá kui nda̱ xi indyiá'á xta̱ judíoo̱, nga bo̱a̱ katsoó nga nda ngase nga ta ngo tsi nda̱ xi ko̱ya tangat'anii̱ xta̱ na̱xi̱ńdaá.
\s Bi ts'én kis'ijña Peé ndi̱tsen ndi'aa̱ nda̱ xi 'mí Anáa̱
\p
\v 15 Kó kijítji̱nguii̱ Kjisoo̱ Ximo̱ Peé ko̱jo ingo xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱. Kó kui nda̱a̱ ja̱ bo̱a̱ je be chiná'mi xi 'niú nk'a xaá, kó ts'as'ienjo̱ Kjisoo̱ ndi̱tsee̱n ndi'aa̱ chiná'mi xi 'niú nk'a xaá,
\v 16 tanga Peé t'a nga̱ntjo̱a̱a̱ ndi̱tsee̱n kis'ijña. S'e̱ kui nda̱ xi xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ xi ja̱ bo̱a̱ je be chiná'mi xi 'niú nk'a xaá tsíchji̱a̱jo na̱ xi konda nga̱ntjo̱a̱a̱, s'e̱ kats'énk'as'ien Peé nga.
\v 17 Kós'e̱ na̱ chji̱ni̱e̱'bo xi konda nga̱ntjo̱a̱a̱ bi katsoó Peé:
\p –¿A ko̱jo jijín xí xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ nga?
\p Kó bi katsó Peé:
\p –Jmí, ánjín bo̱a̱.
\p
\v 18 Kó kjo̱a̱a̱ nga achichí ṉch'án kamá kui ni̱xtjii̱n, já mosoo̱ chiná'mii̱ ko̱jo jajún xi konda na̱ngo̱xi̱i̱, ngo ndi'í ítsié xi kis'iṉdot'a tsi̱'e̱ nga kats'én'asoo̱ yojoo̱, kó Peé ki̱a̱ kis'ijñajii̱n kui jaá nga.
\s Nda̱ xi 'mí Anáa̱ bi ts'én kats'énkijents'oa Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 26:59-66; Markoo̱ 14:55-64; Rkaa̱ 22:66-71)
\p
\v 19 Kó nda̱ chiná'mi xi 'niú nk'a xaá asíyaá Kjisoo̱ kjo̱a̱a̱ xta̱ tsi̱'e̱ ko̱jo kjo̱a̱a̱ ni xi akóyá.
\v 20 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –An, ngongá nínga tsijen tsíchji̱a̱jo an xtaa̱ kui nga̱sondiee̱, ngatsjé ni̱xtjin akoyáa̱ ngu̱i̱ya ndi'a nínga ndokjo̱a̱ eén Néná ko̱jo ndi̱tsen na̱ngo̱xi̱i̱, nínga matikó ngayeje xta̱ judíoo̱, jmí ni̱xtjin nga nínga 'ma tsíchji̱a̱jo an.
\v 21 ¿Ánní nga an tibosíyení kuí nii̱? Tasíyée̱ xta̱ xi je tsint'iéna, nga̱t'a̱ kuí xí be ngayeje ni xi je tsíchji̱a̱ an.
\p
\v 22 Kó kui nii̱ tjítsó Kjisoo̱ nga ngo nda̱jun xi kondaa̱ xi tikón ki̱a̱a̱, tsat'a t'anijon nga bi katsoó:
\p –¿Ánní nga bo̱a̱ ts'én ndokjo̱e̱je chiná'mi xi 'niú nk'a xaá?
\p
\v 23 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Tsi ndajín kji'i ni xi tsíchji̱a̱ an, t'íyé ji ñání nínga ndajín kji'i, kó tsi nda kji'i ni xi tsíchji̱a̱ an, ¿ánní nga ti'béní?
\p
\v 24 S'e̱ Anáa̱ takó tjitá'niuú Kjisoo̱ nga katsanguiya nínga tikón nda̱ xi 'mí Kaifaa̱, nda̱ chiná'mi xi 'niú nk'a xaá.
\s Bi katsó Peé nga kats'énkiejín yojoo̱ nga be Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 26:71-75; Markoo̱ 14:69-72; Rkaa̱ 22:58-62)
\p
\v 25 Kó Peé takó tikón kixi̱ ra nga tjíts'en'ásoo̱ yojoo̱, kó bi ki'mií:
\p –¿A ko̱jo jijín xí xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ nga?
\p Tanga Peé kats'énkiejín yojoo̱ nga bi katsó:
\p –Jmí, ánjín bo̱a̱.
\p
\v 26 S'e̱ ngo nda̱ mosoo̱ chiná'mi xi 'niú nk'a xaá xi xkjín ma nda̱jun kui xi Peé tsatiee̱ tji̱bo̱a̱nijon, bi katsoó:
\p –¿A ánjín xí kamábeé nga tindyinje Kjisoo̱, ki̱a̱ nínga tjitji̱e̱ nii̱?
\p
\v 27 Jmí, ánjín bo̱a̱, ti katsó nguiní Peé nga kats'énkiejín yojoo̱, kó ti kji'a askandáyá xa̱nda̱ xi̱'ii̱n.
\s Bi ts'én tsanguínjo̱ Kjisoo̱ nguindyi̱ko̱n xtitjón Pilatoo̱
\r (Matioo̱ 27:1-2,11-31; Markoo̱ 15:1-20; Rkaa̱ 23:1-5,13-25)
\p
\v 28 Tsanguínjo̱ Kjisoo̱ nguindyi̱ko̱n Kaifaa̱ ki̱a̱ ndi'a nínga ni'ánjeé xtaa̱ nínga tikón nda̱ xtitjón xi chji̱a̱ni Roma̱. Kó kui jaá ts'as'iénjín ndi'a nínga ni'ánjeé xtaa̱ tsi̱'e̱ nga ka̱ma ndándíjín, kó bo̱a̱ ts'én ka̱ma skji̱ni̱e̱ ṉño̱o̱ s'ué paskuaa̱.
\v 29 S'e̱ jataxie Pilatoo̱ kó bi katsoó kui xtaa̱:
\p –¿Mí xí ndyi̱fonguita'injnú kui nda̱a̱?
\p
\v 30 S'e̱ bi katsó kui xtaa̱:
\p –Tsi ndaxta̱ kui nda̱a̱ nde k'i̱e̱jín ra jé'e̱jo ji̱n.
\p
\v 31 S'e̱ bi katsó Pilatoo̱:
\p –Ja̱ tanguínjo̱jnú, kó ti'anjéjnúu̱ xikó tsó kjo̱a̱kitijnú.
\p Kó xta̱ judíoo̱ bi katsó:
\p –Tsjandiéjínjne̱ kjo̱a̱kitii̱ nga tjín xí si̱'ank'ienjne̱.
\p
\v 32 Kui nii̱ kamá tsi̱'e̱ nga jatjosón ni xi katsó Kjisoo̱, nga katsáyá kóts'en ko̱ya.
\v 33 Kós'e̱ Pilatoo̱ ti ts'as'ien nguiní ndi'a nínga ni'ánjeé xtaa̱, kó tsíchji̱a̱a̱ Kjisoo̱, s'e̱ bi katsoó:
\p –¿A jí xí nda̱ Ree̱ xta̱ judíoo̱ ji?
\p
\v 34 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿A ti jí ni xi bo̱a̱ t'íse so̱bo̱e̱, axa̱ tjín xi je tsíchji̱a̱joo̱ kjo̱a̱a̱ an?
\p
\v 35 S'e̱ bi katsó Pilatoo̱:
\p ¿A nda̱ judío̱ an? Ti kuíni xta̱ na̱xi̱ńdáa̱ ko̱jo já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ xi kats'énk'as'iee̱n k'i̱e̱e̱. ¿Mí xí kini'ín ji?
\p
\v 36 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Kuijín ngu̱i̱ndie nínga botíxomaa̱ kui nga̱sondiee̱ chjiá an, tsi kui ngu̱i̱ndie nínga botíxomaa̱ chjiá an, moso̱na nde katsjandiéjín ra nga xta̱ judíoo̱ kats'énk'as'ienna, tanga ngu̱i̱ndie nínga botixoma an k'i̱e̱jín chji̱a̱ni.
\p
\v 37 S'e̱ bi katsó nguiní Pilatoo̱:
\p –¿Áa̱n, ja̱ re jí tsobo̱a̱?
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Jí xí bo̱a̱ t'íse nga re an. Ja̱ kuíni katsen an, kó ja̱ kuíni nga jé'e an kui nga̱sondiee̱, tsi̱'e̱ nga xiyá an ngayeje ni xi ja̱koxi̱i̱. Ngayeje xta̱ xi chji̱a̱ni ni xi ja̱koxi̱i̱, nt'ié nda̱na.
\p
\v 38 S'e̱ bi katsó Pilatoo̱:
\p –¿Kó mí ni xi ja̱koxi̱i̱?
\s Bi ts'én katse'éjeé nga si̱'ank'ien Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 27:15-31; Markoo̱ 15:6-20; Rkaa̱ 23:13-25)
\p Kó nguije bo̱a̱ katsó Pilatoo̱, kijíkón nguinií xta̱ judíoo̱ kó bi katsoó:
\p –Jmí kjo̱a̱jín nga si̱'anjeé kui nda̱a̱.
\v 39 Tanga jún je kamángájnú nga xki̱ nga ma s'ué paskuaa̱ ngo xi 'boxié an ndo̱bo̱a̱ya. ¿A mejénjnú nga k'uijñándé an nda̱ Ree̱ xta̱ judíoo̱?
\p
\v 40 Kós'e̱ ngayeje xtaa̱ askandáyá nguiní nga bi katsó:
\p –Jmí ngata̱ Kjisoo̱jín xi 'bíjñindé, tasá Barrabaa̱.
\p Kó kui nda̱ xi 'mí Barrabaa̱ nda̱ chejé kamá.
\c 19
\p
\v 1 Kós'e̱ Pilatoo̱ katsjá kjo̱a̱ nga akjaa̱ Kjisoo̱.
\v 2 Kó jajuún kats'énda ngo korona̱ nda'yá, kó í'á to̱ko̱ Kjisoo̱, kó ngo ṉjño koán kats'énkajá,
\v 3 kó kijíkoón kui jaá nga bi katsoó:
\p –¡Tinde nda̱ Ree̱ xta̱ judío̱!
\p Kó akjat'a t'anijon.
\p
\v 4 Kó ti jataxie nguiní Pilatoo̱ kó bi katsó:
\p –Tsitsíjenjnú, ts'axié nguiñá an, tsi̱'e̱ nga ka̱makjínjnú nga jmí jéjiín Kjisoo̱.
\p
\v 5 S'e̱ jataxie Kjisoo̱ nga je tji'á to̱ko̱ korona̱ nda'yaá ko̱jo nga je ts'ényajá ṉjño koaán. Kó bi katsó Pilatoo̱:
\p –¡K'i̱e̱ tikón kui nda̱a̱!
\p
\v 6 Kó nga je kamábe kui já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ ko̱jo jajún xi konda na̱ngo̱xi̱i̱, askandáyá ma nga bi katsó:
\p –¡Tjat'e ji kro̱! ¡Tjat'e ji kro̱!
\p Kó bi katsó Pilatoo̱:
\p –Tanguínjo̱jnú, kó jún tjat'ajnú kro̱, nga̱t'a̱ je bo̱a̱ kixian an nga jmí jéjiín.
\p
\v 7 Kó xta̱ judíoo̱ bi katsó:
\p –Ji̱n tikónjne̱ ngo kjo̱a̱kiti, kó kui kjo̱a̱kitii̱ tsó nga chjiénga ko̱ya, nga̱t'a̱ ndií Néná katsoó yojoo̱.
\p
\v 8 Nga tsint'ié kuí nii̱ Pilatoo̱, achichí katsakjon ngase.
\v 9 Kó ti ts'as'ien nguiní ngu̱i̱ya ndi'a nínga ni'ánjeé xtaa̱, kó ti bi ti katsó nguinií Kjisoo̱:
\p –¿Ñá nguindie ndokjo̱e̱ ji?
\p Tanga Kjisoo̱ jmí ni katsójín.
\p
\v 10 S'e̱ Pilatoo̱ bi katsoó Kjisoo̱:
\p –¿A mejénjiín ko̱ndókjo̱e̱jení? ¿A yejín nga tjínna xá tsi̱'e̱ nga kot'aa̱ kro̱ kó ti tjínna xá tsi̱'e̱ nga ku̱i̱ntjoee̱n?
\p
\v 11 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Nde ngo xájiín tsi̱'e̱ nga si̱'injéní, tsi Nénájín xi katsjaá kui xaá, kó kuíni nga kui nda̱ xi ngu̱i̱ya ndse̱ kats'énk'as'ienna tsie ngase jé tjiín.
\p
\v 12 Ndeskande koó kji'a Pilatoo̱ kamámejeén iskjíndó, tanga xta̱ judíoo̱ askandáyá ma nga bi katsó:
\p –Tsi si̱'inkjí ndé jí kui nda̱a̱, amingoo̱ Sesa̱jín ji, ngayeje xi mejeén nda̱ re ts'én yojóo, kondraa̱ nda̱ Emperadoo̱ boá.
\p
\v 13 Kó nguije tsint'ié kuí nii̱ Pilatoo̱, ts'axié Kjisoo̱ ndi̱tsee̱n, s'e̱ kats'énk'íjñasón yáxiríe̱ xi 'bíndosón xta̱ xi ni'ánjeé, ki̱a̱ ngo ngu̱i̱ndie xi 'mí Gabataa̱ nga én ebreo̱ (Ngu̱i̱ndie xi kjiyaa̱ ndi̱jo̱, tsó kui eén).
\v 14 Kuí ma ni̱xtjin nga tji'bíjñanda s'ué paskuaa̱, nguije ma kama ndis'ué. Pilatoo̱ bi katsoó xta̱ judíoo̱:
\p –¡Jé'e̱n k'i̱e̱ tikón nda̱ Rejnú!
\p
\v 15 Tanga kui jaá bi katsó nga askandáyá:
\p –¡'Na̱xié ji, 'na̱xié ji, tjat'e ji kro̱!
\p S'e̱ bi katsó Pilatoo̱:
\p –¿A nda̱ Rejnú xi kot'a an kro̱?
\p S'e̱ bi katsoó já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱:
\p –Sesaa̱ xí rejne̱, jmíjínjne̱ xi kje̱'e.
\p
\v 16 S'e̱ Pilatoo̱ kats'énk'as'iee̱n kui jaá Kjisoo̱, tsi̱'e̱ nga ko̱ót'a kro̱. Kó kui já juún Pilatoo̱ iskjíbé Kjisoo̱ kó kijíjo̱.
\s Bi ts'én akjat'a kro̱ Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 27:32-50; Markoo̱ 15:21-37; Rkaa̱ 23:26-49)
\p
\v 17 Kó ti kuii̱ Kjisoo̱ tsa'anijín kroo̱, s'e̱ kijí ngo ngu̱i̱ndie xi 'mí ngu̱i̱ndiee̱ ṉdato̱ko̱ ini̱ma̱, Gólgota̱, 'mí nga én ebreo̱,
\v 18 nínga akjat'a kro̱ Kjisoo̱ ko̱jo ngui jó já, ngo kisit'a nga ngoboá nga ngoboaá, kó Kjisoo̱ ngamasiee̱n kisit'a kro̱.
\v 19 Kó Pilatoo̱ ngo yátie kats'én'indó xi íjñaá nk'aa̱ kro̱ xi kisit'a Kjisoo̱ xi bi tsó én kisit'aa̱: “KJISO̱ NDA̱ XI CHJI̱A̱NI NASARE̱T, NDA̱ REE̱ XTA̱ JUDÍOO̱.”
\v 20 Kó achichí ma xta̱ judíoo̱ xi kats'ényá kui eén, nga̱t'a̱ tiñaa̱ na̱xi̱ńdá 'niuú nínga kisit'a kro̱ Kjisoo̱, kó kui ni xi kisit'a yátiee̱, én ebreo̱, én griego̱ ko̱jo én lati̱n boá.
\v 21 Já nguito̱ko̱o̱ chiná'mii̱ bi katsoó Pilatoo̱:
\p –Ngata̱ nda̱ Ree̱ xta̱ judío̱jín 'bíjñíi̱ yátiee̱, tasá: “An xí nda̱ Ree̱ xta̱ judíoo̱” t'íjñíi̱, nga̱t'a̱ bo̱a̱ katsó Kjisoo̱ nga kistso'bá.
\p
\v 22 S'e̱ bi katsó Pilatoo̱:
\p –Ni xi je it'a an, je it'a an.
\p
\v 23 Kuíni nga nguije jajuún yít'a kro̱ Kjisoo̱, iskjíbé ṉjñoo̱ kó nijún tjín kats'én, ńgó ńgó iskjíbé jajuún. Ti iskjíbé chingaa̱ Kjisoo̱ nga, ngo ṉjño xi jmí tsi katjóyat'a katjóyajon, ta ngo ṉjño kamánda ndeskande nk'a ján ngaskande nguindie ján.
\v 24 S'e̱ ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngaján bi katsoó xkjín kuí jajuún:
\p –Ku̱i̱chíyá ján kuí ṉjñoo̱, tasá ngo kjo̱a̱ch'áṉcha̱ końtón, kó 'yára̱ xi tsi̱'e̱ ka̱ma.
\p Kui nii̱ kamá tsi̱'e̱ nga jatjosón ni xi tsó xo̱jo̱n eén Néná nínga bi tsoó: “Kats'énkja'asoón xkjín ṉjñona, kó nga̱soón ṉjñona katsaton kjo̱a̱ch'áṉcha̱.” Kó bo̱a̱ kats'én jajuún.
\p
\v 25 Kó ki̱a̱ t'a kroo̱ kis'ijña na̱aa̱ Kjisoo̱, ko̱jo ndichja na̱aa̱, ko̱jo na̱ Riya̱ chjo̱ón Kleofaa̱, ko̱jo na̱ Riya̱ Lenaa̱.
\v 26 Kó Kjisoo̱ nga kamábe na̱aa̱ ko̱jo xta̱ tsi̱'e̱ xi 'niú tjó kamaá xi tikón ki̱a̱a̱, bi katsoó na̱aa̱:
\p –Xta̱chjo̱ón, k'i̱e̱ tikón ndíi̱.
\p
\v 27 S'e̱ jaskan xta̱ tsi̱'e̱ bi katsoó Kjisoo̱:
\p –K'i̱e̱ tikón na̱áa̱.
\p Kó ndeskande koó kji'a, kui nda̱ xi xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ kijíjo̱ na̱ Riyaa̱ ndi'aa̱.
\p
\v 28 Nguije kamá kui nii̱, kó nga Kjisoo̱ je be nga ngayeje nii̱ je kamá, kó tsi̱'e̱ nga kjo̱tjosón ni xi tsó xo̱jo̱n eén Néná, bi katsó:
\p –Xíndána.
\p
\v 29 Kó ki̱a̱ kis'ijña ngo ti̱ji xi ndyi̱a̱ bino̱ san, kó jajuún kats'énk'andyi̱ ngo nixó, kó ngo yá ítokó, s'e̱ katsanguit'aa̱ ts'oa Kjisoo̱.
\v 30 Nguije kats'e Kjisoo̱ bino̱ saa̱n bi katsó:
\p –Je jatjosón ngayeje nii̱ 'ne̱.
\p S'e̱ íxtien kje̱n kó kats'énk'as'ien a̱sién ni̱xtjii̱n.
\s Bi ts'én kananguis'iee̱n ki̱cha̱yojó ni̱se̱e̱n Kjisoo̱
\p
\v 31 Kós'e̱ xta̱ judíoo̱ nga kuí ma ni̱xtjin nga ndyi̱'bíjñánda s'ué paskuaa̱, kó tsi̱'e̱ nga ki̱a̱jín kroo̱ kisiyojot'a yojoo̱ nga ni̱xtjin ndikón, nga̱t'a̱ ni̱xtjin xi 'niú ndikón boá, kó 'niú tsí'aá Pilatoo̱ tsi̱'e̱ nga kachját'ó ti'mi̱í kui jaá, s'e̱ kich'ieje̱ngui yojoo̱.
\v 32 Kó jachó jajuún, kó iskjít'o ti'mi̱í ngo nda̱ xi nijan akjat'ajo̱ kro̱ Kjisoo̱, kó ti bo̱a̱ ti kini'ánjo̱ nda̱ xi ingoo̱,
\v 33 tanga nga jachó kui jaá nínga tikón Kjisoo̱, nga kamábe nga je k'ien, nguiti kachját'ójín ti'mi̱í.
\p
\v 34 Kó ngo nda̱juu̱n xi ngo ki̱cha̱yojó janijon ni̱se̱e̱n, kó tji̱e̱nmá jatjo jín ko̱jo ndójoa.
\v 35 Kó kui nda̱ xi kamábee̱, kuí xí chistiko̱, kó ja̱koxi̱ boá ni xi katsáyá, kó kuii̱ be nga ja̱koxi̱ ni xi tjítsó, tsi̱'e̱ nga ko̱jo jún s'i̱jinjnú.
\v 36 Nga̱t'a̱ kuí nii̱ kamá tsi̱'e̱ nga jatjosón ni xi tsó xo̱jo̱n eén Néná nínga bi tsoó: “Nde ngojín ṉdaa̱ chját'o.”
\v 37 Kó bi tsó ingo ndíé xo̱jo̱n eén Néná: “Skotsíjee̱n kui jaá nda̱ xi kananguis'iee̱n ki̱cha̱yojoó.”
\s Bi ts'én akjanijín Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 27:57-61; Markoo̱ 15:42-47; Rkaa̱ 23:50-56)
\p
\v 38 Nguije kamá kui nii̱, ngo nda̱ xi 'mí Kosie̱ xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdá Arimatea̱ xi xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ kamá, tanga akójiín yojoo̱ xta̱ judíoo̱ nga̱t'a̱ katsakjónní, 'niú tsí'aá Pilatoo̱ tsi̱'e̱ nga tsja̱ndieé nga kjo̱jo yojo k'iee̱n Kjisoo̱, kó Pilatoo̱ katsjá kjo̱a̱. S'e̱ jachó kui ngu̱i̱ndiee̱ kó kijíjo̱ yojo k'iee̱n Kjisoo̱.
\v 39 Kó ti jachó nda̱ xi 'mí Nikodemoo̱ xi ngo ndi̱ya jachókoón Kjisoo̱ nga jñoó, jachó kui ngu̱i̱ndiee̱ kó ya'a ma ra tsi ta kantié kilo̱ ni sije̱n xi 'mí mirra̱ ko̱jo áloe̱.
\v 40 Nga jó kui jaá iskjíbé yojo k'iee̱n Kjisoo̱, kó ítsakjájón ngo ṉjñonńtjibé xi indyiaá ni sije̱n, xikó kji'i kjo̱a̱xcha̱á xta̱ judíoo̱.
\v 41 Kó ki̱a̱ ngu̱i̱ndie nínga akjat'a kro̱ Kjisoo̱ kis'ijña ngo ngu̱i̱ndie nínga 'bítji̱e̱ ni tjié, kó ki̱a̱ kis'ijña ngo nga̱tsjo tja̱tsi̱e̱, nínga kji̱e̱ jmíjín xi je akjaya.
\v 42 Ki̱a̱ ik'íjñaya yojoo̱ Kjisoo̱, kjo̱a̱a̱ nga je jachó ni̱xtjii̱n s'ué paskuaa̱ xi ts'én xta̱ judíoo̱, ko̱jo kjo̱a̱a̱ nga tiña tikón kui nga̱tsjo̱ó.
\c 20
\s Bi ts'én ja'á'yaá Kjisoo̱
\r (Matioo̱ 28:1-10; Markoo̱ 16:1-8; Rkaa̱ 24:1-12)
\p
\v 1 Ni̱xtjin tjoón xomanaa̱, na̱ Riya̱ Lenaa̱ nga achichí tajño̱ó, nde kji̱e̱ ndajín sisi̱én nga kijí nga̱tsjo̱ó, kó kamábe nga ndi̱jo̱ xi kji'ixtioo̱ nga̱tsjo̱ó je katjo'óxín.
\v 2 Kós'e̱ tsanga ma kijíkoón Ximo̱ Peé ko̱jo ingo nda̱ xi xta̱ tsi̱'e̱ xi achichí tjó kamaá Kjisoo̱, kó bi katsoó:
\p –Nguiti jmíjín yojoo̱ Ndi̱a̱a̱ ngu̱i̱ya nga̱tsjo̱ó, kó yajínjne̱ ñá tsanguínjo̱.
\p
\v 3 Kó Peé ko̱jo nda̱ xi ingoo̱ xi xta̱ tsi̱'e̱ jatjo kó kijí nínga tikón nga̱tsjo̱ó.
\v 4 Kó tsanga ma nga kijí ngajoó, tanga kui nda̱ xi ingo xi xta̱ tsi̱'e̱, 'niú ngase tsanga ta bo̱a̱jiín Peé, kó kui tjón jachó nga̱tsjo̱ó,
\v 5 kó nga askotsijenjáya ngu̱i̱yaa̱ nga̱tsjo̱ó, kamábe nga ki̱a̱ síndo ṉjño xi ik'ítsakjájón Kjisoo̱, tanga ts'as'iénjín kui nda̱a̱.
\v 6 S'e̱ jachó Ximo̱ Peé, kó ts'as'ien ngu̱i̱ya nga̱tsjo̱ó, kó kamábe ṉjño xi ik'ítsakjájón yojoo̱ Kjisoo̱ nga ki̱a̱ síndo,
\v 7 kó nga ṉjño xi ik'íchínguí to̱ko̱ Kjisoo̱, ki̱a̱jín tikón nínga síndo ṉjño xi ngasee̱, xín tji̱e̱n tikón ch'o̱.
\v 8 Kós'e̱ ts'as'ien ngu̱i̱ya nga̱tsjo̱ó ko̱jo nda̱ xi ingo xi xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ xi jachójo̱ Peé, kui xi tjón jachó kui ngu̱i̱ndiee̱, kamábe, kó kis'ijii̱n.
\v 9 Nga̱t'a̱ kji̱e̱ makjínjiín ni xi tsó xo̱jo̱n eén Néná, nga Kjisoo̱ kjo̱a̱'á'yá nguinií ngu̱i̱jii̱n xta̱ xi je jesoón.
\v 10 Kó kui já xí xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ kijíkón nguinií xkjín.
\s Kjisoo̱ bi ts'én akoó yojoo̱ na̱ Riya̱ Lenaa̱
\r (Markoo̱ 16:9-11)
\p
\v 11 Tanga na̱ Riyaa̱ ndi̱tsee̱n kis'ijña, ki̱a̱ askandá t'a nga̱tsjo̱ó, kó tji̱e̱nga ts'énkjandá, kis'ijñando nga askotsijen ngu̱i̱yaa̱ nga̱tsjo̱ó,
\v 12 kó ki̱a̱ kamábe jó ndítsjie xi ndyi̱yajá ṉjño tiboa, ngo xi tikón to̱ko̱ ko̱jo ngo xi tikón se nínga kis'ijña yojoo̱ Kjisoo̱.
\v 13 Kó kui ndítsjiee̱ bi katsó:
\p –Xta̱chjón, ¿ánní nga tiche'é ji?
\p S'e̱ bi katsó kui xta̱chjo̱ón:
\p –Nga̱t'a̱ je tsanguínjo̱ Ndi̱a̱na, kó bejín an nínga tsanguínjo̱.
\p
\v 14 Nguije katsó kui nii̱, kats'énk'afóya, kó kamábe nga ki̱a̱ tikón Kjisoo̱, tanga kamákjínjiín nga kui xi'ba̱ xi Kjisoo̱.
\v 15 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Xta̱chjón, ¿ánní nga tiche'é jí? ¿'Yá xi timindyisé ji?
\p Na̱ Riyaa̱ kats'énkjó nga kuí nda̱ xi konda ngu̱i̱ndie nínga 'bítji̱e̱ ni tjieé kamaá xi ts'énchji̱a̱jo, kó bi katsó:
\p –Tsi ji xi k'inje̱, t'íyéní nínga ik'íjñí yojoo̱, kó an kjuínjo̱ an yojoo̱.
\p
\v 16 S'e̱ bi katsó nguiní Kjisoo̱:
\p –¡Na̱ Riya̱!
\p Kats'énk'afóya nguiní na̱ Riyaa̱ kó bi katsoó nga tsíchji̱a̱jo én ebreo̱:
\p –¡Raboni! (Mostro̱, tsó kui eén).
\p
\v 17 Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ngata̱ ni'ínje̱jínní, nga̱t'a̱ kji̱e̱ fikónjáa̱n Na̱'mina, tanga tasá t'enchíi̱n ṉts'ié an, kó bi t'íi̱n nga je ts'énfikóo̱n Na̱'mina xi Na̱'mijnú nga, Néná xi Nejnú nga.
\p
\v 18 S'e̱ kijí na̱ Riya̱ Lenaa̱ tsi̱'e̱ nga ko̱tso̱yaa̱ xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ nga kui je kamábe Ndi̱a̱a̱ kó nga kui xi katsáyaá kui nii̱.
\s Kjisoo̱ bi ts'én akoó yojoo̱ xta̱ tsi̱'e̱
\r (Matioo̱ 28:16-20; Markoo̱ 16:14-18; Rkaa̱ 24:36-49)
\p
\v 19 Nguije kamájñoó kui ni̱xtjii̱n, ni̱xtjin tjoón xomanaa̱, tjíchjá nga̱ntjo̱a̱a̱ ngu̱i̱ndie nínga kamátikó xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱, nga̱t'a̱ katsakjónní xta̱ judíoo̱, kó ki̱a̱ jachó Kjisoo̱, kó nguije tikónjii̱n ngamasiee̱n kui jaá, bi katsó:
\p Ngat'iéjnú kjo̱a̱xió.
\p
\v 20 Kó nguije katsó kui nii̱, akoó tsja ko̱jo ni̱se̱e̱n. Kó xta̱ tsi̱'e̱ achichí tsja kamaá nga kamábe Ndi̱a̱a̱.
\v 21 S'e̱ Kjisoo̱ ti bi ti katsó nguinií:
\p –Ngat'iéjnú kjo̱a̱xió ngayejejnú, xikó ts'én katsanguiyana Na̱'mina, ti bo̱a̱ ti ts'én sanguiyajnú'un jún.
\p
\v 22 Kó nguije bo̱a̱ katsó, askjonomójón xtaa̱, kó bi katsoó:
\p –Chjábejnú A̱sién Ni̱xtjii̱n Néná.
\v 23 Ngayeje xta̱ xi si̱'anjetakónjnúu̱ jeé, Néná sa̱'ínjetakoón, kó ngayeje xta̱ xi si̱'anjetakónjínjnúu̱ jeé, Néná sa̱'ínjetakónjiín.
\s Bi ts'én kis'ijinjiín Tomaa̱
\p
\v 24 Tanga Tomaa̱, ngo nda̱ xi chji̱a̱ni já xí tiejoó, xi Nda̱'ni̱o̱ ki'mií nga, ki̱a̱jín tikón nga jachó Kjisoo̱.
\v 25 Kó xta̱ tsi̱'e̱ xi ngasee̱ bi katsoó:
\p –Je kamáyajne̱ Ndi̱a̱a̱.
\p Tanga Tomaa̱ bi katsó:
\p –Tji̱e̱nga skuiejín an tixa̱a̱ karabo̱ xi ik'ieé tsja kó tji̱e̱nga sanguis'ienjín an ńjná ndsa̱ an, kó tji̱e̱nga sanguis'ienjín an ndsa̱ an ni̱se̱e̱n nínga kini'án'oón, s'i̱jinjínna.
\p
\v 26 Kó nguije ja'a jin ni̱xtjin nguijee̱, ti kamátikó nguiní xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ ko̱jo Tomaa̱. Kó jachó Kjisoo̱ nga tjíchjá nga̱ntjo̱a̱a̱, kó Kjisoo̱ kasasien kixi̱ ngamasiee̱n kui jaá kó bi katsó:
\p –Ngat'iéjnú kjo̱a̱xió ngayejejnú.
\p
\v 27 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó Tomaa̱:
\p –T'íjñí ji ńjná ndse̱ k'i̱e̱e̱, kó tsitsíjíi̱n ndsa̱ an, kó ndibéje̱boe'é ndse̱ kó nanguís'ín ji ni̱se̱nna. Ndajín tini'ín nga s'ijinjín kjimaa̱, tasá s'ijin ngatamaa̱.
\p
\v 28 S'e̱ Tomaa̱ bi katsó:
\p –¡Jí xí Ndi̱a̱na, kó jí xí Néná!
\p
\v 29 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿A nga̱t'a̱ kamáyení Toma̱, a kuíni nga kis'ijii̱n? Achichí ra tsjaa̱ xta̱ xi kamábejínna, kó kis'ijii̱n.
\s Kjo̱a̱a̱ nga kamánda kui xo̱jo̱o̱n
\p
\v 30 Achichí kjín ngase kje̱'e chi̱bo̱a̱ xi kats'én Kjisoo̱ nguindyi̱ko̱n xta̱ tsi̱'e̱, xi kjit'ajín kui xo̱jo̱o̱n,
\v 31 tanga kui ni xi kjit'a k'i̱e̱e̱, tsi̱'e̱ nga s'i̱jinjnú nga Kjisoo̱ xi Kristoo̱, xi ndií Néná, kó si̱'ans'ijinjnú tsi̱'e̱ nga k'uiéjnú kjo̱a̱mindyion ngu̱i̱yaa̱ ja'eén kui.
\c 21
\s Kjisoo̱ bi ts'én akoó yojoo̱ yito xta̱ tsi̱'e̱
\p
\v 1 Nguije kamá kui nii̱, Kjisoo̱ akó nguinií yojoo̱ xta̱ tsi̱'e̱ t'a ndáchíkoón Tiberia̱, kó bi kamá nga akoó yojoo̱ kui jaá:
\v 2 Síndotikó Ximo̱ Peé, Tomaa̱ xi Nda̱'ni̱o̱ ki'mií nga, Natanae̱l xi chji̱a̱ni na̱xi̱ńdá Kana̱ nangui xi tikón ngu̱i̱jii̱n nangui Galilea̱ ko̱jo ndií Sebedeoo̱, ko̱jo ngui jó xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱.
\v 3 Ximo̱ Peé bi katsoó kui jaá:
\p –Nda̱'ya ma ra ts'enfíkijen an.
\p S'e̱ bi katsó kui jaá:
\p –Tjián, konguínjo̱jne̱ ji̱n.
\p Kijí kui jaá, kó ts'as'ien ngo tjotso je, kó kui jñoó nde ngo tji̱o̱ kjíyajiín.
\v 4 Nguije masisie̱én, jachó Kjisoo̱ t'a chji̱ndi̱e̱e̱ ndáchíkoón, tanga xta̱ tsi̱'e̱ kamábejín tsi Kjisoo̱ xi jachókoón.
\v 5 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsoó kui jaá:
\p –Jún bo̱a̱ ndí, ¿a jmíjín chiíjnú ni chinie?
\p Jmíjínjne̱ katsó kui jaá.
\p
\v 6 Kó Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Tjienjnú nda̱'yajnú xtji̱e̱e̱n nga kixii̱ tjotso jee̱, kó ki̱a̱ kjo̱yajnú tji̱o̱.
\p S'e̱ kui jaá kats'én ni xi ki'mií, kó ta'ya kamaá nga ts'axié nda̱'yaa̱, nga̱t'a̱ achichí tji̱o̱ tsa'a.
\v 7 S'e̱ kui nda̱ xi xta̱ tsi̱'e̱ xi achichí tjó kats'én Kjisoo̱, bi katsoó Peé:
\p –¡Ndi̱a̱a̱ boá!
\p Kós'e̱ Ximo̱ Peé, nga tsint'ié nga Ndi̱a̱a̱ xi'ba̱, tsajá ṉjñoo̱, nga̱t'a̱ ja̱ bo̱a̱ je ye'é ṉjñoo̱ kó ts'ajmijin yojoo̱ ngu̱i̱jin ndójoaa̱,
\v 8 tanga xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ xi ngase xi síndoyá ngu̱i̱ya tjotso jee̱ kijítji̱nguii̱ Peé, kó iskjifé nda̱'ya xi achichí tji̱o̱ ya'aa̱, nga̱t'a̱ ma ra tsi ta tiña úchán metro̱ nínga tikón t'a chji̱ndi̱e̱e̱.
\v 9 Nga jachó kui jaá t'a chji̱ndi̱e̱e̱ ndáchíkoón, kamábe ngo ngu̱e̱'e nínga tjítsjó ngo tji̱o̱ ko̱jo ngo pan.
\v 10 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ndibájo̱jnú jó tji̱o̱ xi kandobájnú ngot'e̱ ma.
\p
\v 11 Kijíya Ximo̱ Peé tjotso jee̱ kó iskjifé nda̱'yaa̱ nínga kixií, tjikítsie ma tji̱o̱ yi'i nda̱'yaa̱, úchán ichítié ko̱jo ján tji̱o̱ yi'i ya'a, kó nda tsi achichí kjín ma, katjondiyájín nda̱'yaa̱.
\v 12 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Ja̱bíjnú'un, kó chi̱ni̱e̱jnú.
\p Kó nde ngojín xta̱ tsi̱'e̱ xi kamámejeén asíyaá 'yá kuií bo̱a̱, nga̱t'a̱ be nga Ndi̱a̱a̱ xi'ba̱.
\v 13 S'e̱ Kjisoo̱ jachó tiña, kó iskjíbé paa̱n kó katsjaá, kó ti bo̱a̱ ts'én katsjaá tji̱o̱o̱ nga.
\p
\v 14 Kuí xi'bi̱ xi ma jaán ndi̱ya nga Kjisoo̱ akoó yojoo̱ xta̱ tsi̱'e̱, nguije ja̱ bo̱a̱ je ja'á'yaá ngu̱i̱jii̱n xta̱ xi je jesoón.
\s Kjisoo̱ bi ts'én katsjáxaá Peé
\p
\v 15 Nguije iskjinie ṉño̱, Kjisoo̱ bi katsoó Ximo̱ Peé:
\p –Ximoo̱, ndií Jonaa̱, ¿a 'niú ngase tjoó an ta bo̱a̱jiín kui jaá?
\p S'e̱ bi katsó Ximo̱ Peé:
\p –Jo̱o̱n, Ndi̱a̱, je ye ji nga tjóna ji.
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Chíi̱n cho̱tsa̱nga̱na.
\p
\v 16 S'e̱ bi katsó nguiní Kjisoo̱ xi ma jó ndi̱ya:
\p –Ximoo̱, ndií Jonaa̱, ¿a tjoó an?
\p S'e̱ bi katsó Peé:
\p –Jo̱o̱n, Ndi̱a̱, je ye nga tjóna ji.
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Te'ée̱ ndi̱xcho̱ cho̱tsa̱nga̱na.
\p
\v 17 S'e̱ xi ma ján ndi̱ya Kjisoo̱ asíyá nguinií Ximo̱ Peé nga bi katsó:
\p –Ximoo̱, ndií Jonaa̱, ¿a tjoó an?
\p S'e̱ Peé ndasen kamaá nga xi ma ján ndi̱ya nga Kjisoo̱ bi katsó:
\p –¿A tjoó an?
\p Kó bi katsó Peé:
\p –Ndi̱a̱, ji je ye ji ngayeje nii̱, kó ja̱ je ye ji nga tjóna ji.
\p S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Chíi̱n cho̱tsa̱nga̱na.
\v 18 Ja̱koxi̱, ja̱koxi̱ ni xi xiáan: Nga kji'a nga kjindí ngase ji ti jíni xi kichiejé ji ṉjñóo̱ ko̱jo ta nínga kamámejeénri k'in, tanga nguije ka̱maxchá ji, chjanínk'é ndse̱, kó kje̱'e xi sa̱'ínkajaá ṉjñóo̱, kó nínga mejénjiín k'uín kó ki̱a̱ konguínjoo̱.
\p
\v 19 Kjisoo̱ katsó kui nii̱ kjo̱a̱a̱ kóts'en nga ko̱ya Peé, kó nga bo̱a̱ ts'én tsja̱á kjo̱a̱je Néná. Kó nguije katsó kui nii̱, bi katsó ngase:
\p –Ndibétji̱nguiní.
\s Nda̱ xi 'niú tjó kamaá Kjisoo̱
\p
\v 20 Peé askotsijen nga̱xto̱n, kó kamábe nga tji̱nguii̱ nda̱ xi xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ kui xi tjó kats'én, kui nda̱ xi ít'aa̱ to̱ko̱ ni̱se̱e̱n Kjisoo̱ kji'a nga iskjinie ṉño̱ nga kamájñoó nga kamá s'ué paskuaa̱ xi bi katsoó Kjisoo̱: “Ndi̱a̱, ¿'yá xí sa̱'ínk'as'iee̱n?”
\v 21 Nga kamábe Peé kui nda̱a̱, bi katsoó Kjisoo̱:
\p –Ndi̱a̱, ¿kó kui nda̱a̱, mí xi sa̱'ín?
\p
\v 22 S'e̱ Kjisoo̱ bi katsó:
\p –Tsi mejénna nga k'uijñá kui nda̱a̱ ngaskande nga kji̱ndi̱bá an, ¿kó ji mí ndaseén? Ndibétji̱nguiní ji.
\p
\v 23 Kui eén ngayeje já ṉts'iee̱ xi tsint'ié, nga kui nda̱ xi xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ kui xi tjó kamaá, ko̱yajín, tanga Kjisoo̱ jmí tsi katsó nga ko̱yajín, bi katsó: “Tsi mejénna an nga kui k'uijñá ngaskande nga kji̱ndi̱bá an, ¿kó ji mí ndaseén?”
\p
\v 24 Kuí xi'bi̱ nda̱ xi xta̱ tsi̱'e̱ Kjisoo̱ xi katsáyá ngayeje kui nii̱, kó kuí xí kats'én'indó kui nii̱, kó je ya ñá nga ja̱koxi̱ ni xi katsáyá.
\p
\v 25 Kó achichí ma ni xi tjín ngase xi kats'én Kjisoo̱, ni xi tsi xo̱jo̱n akjat'a nga ngo nga ngo, ts'enkjó an nga nde kis'iénjínra̱ xo̱jo̱n xi tjín nga̱sondiee̱. Bo̱a̱ kji'i.