\id JAS - MAZATECO DE SAN PEDRO IXCATLÁN \h XO̱JO̱O̱N SANDIYAÁ \mt1 Xo̱jo̱n xi kats'én'indó Sandiyaá \c 1 \s Bi ts'én kats'éntinde Sandiyaá xta̱ na̱ngo̱xi̱i̱ \p \v 1 An Sandiyaá, mosoo̱ Néná xí Na̱'mii̱ ko̱jo Ndi̱a̱ná Jesukristoo̱, ts'entindejnú'un jún xi tiejó xta̱ tji̱e̱e̱ Israe̱l xi kastsojoboajnú ngayeje són nga̱sondiee̱. \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá kjo̱a̱a̱ mí ni xi bosikójoná tsi̱'e̱ nga 'niú s'i̱jinná Néná \p \v 2 Jún ṉts'ie, tsja ngatamajnú kji'a nga kjín to̱ko̱ya ni ku̱i̱tjájinjnú nga chját'ayákónjnú, \v 3 nga̱t'a̱ je yajnú nga kji'a nga bitjajinjnú kjo̱a̱chjat'ayákoón, kó nda fotjójnú, kjo̱a̱a̱ nga 'niú s'ijinjnú Néná, kó kui nii̱ xi ts'en nga chíkjo̱a̱jnú tajmí niní. \v 4 Kó bo̱a̱ ts'én kji'a nga ndyi̱ni'ánchíkjo̱a̱jnú, ndyi̱boe'éndiéjnúu̱ kui kjo̱a̱chiyákjo̱a̱a̱ nga sa̱'ín ndo̱jo xaá ngu̱i̱jin ini̱ma̱jnú, tsi̱'e̱ nga ka̱majnú jún xi chjiénga ka̱majnú, kó nga ka̱maxchá nda ndajnú ngu̱i̱yaa̱ kjo̱a̱s'ijii̱n Néná, kó nga ngojín ni xcha̱jajnú. \p \v 5 Kó tsi tjín jún xi chajaa̱ kjo̱a̱kjínkón, ngatí'aá Néná, kó Néná tsja̱á, nga̱t'a̱ Néná tsjaá ngayeje xtaa̱ tsie ni xi machjieén kó jmíjín xi ts'ench'ó nga tsjaá. \v 6 Tanga chjiénga 'niú s'i̱jii̱n nga ku̱i̱'aa̱, kó nga jó nga jánjín ku̱i̱'íjñaá ini̱ma̱a̱, nga̱t'a̱ kui xta̱ xi bo̱a̱ ts'eén, xikónií nga'niuú ndáchíkoón xi ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngaján ngu̱i̱ndie fíjo̱ tjo̱o̱. \v 7 Kui xta̱ xi bo̱a̱ ts'eén, ngata̱ ts'énkjójín tsi Ndi̱a̱ná ngo ni tsja̱á. \v 8 Nga̱t'a̱ kui nda̱ xi bejín ni xi mejeén, jmí ni̱xtjin nda ts'én kjótso'bá ndi̱ya xí tso'bá. \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá kjo̱a̱a̱ xta̱ xi ni̱ma̱ ko̱jo xi cho̱n \p \v 9 Kui ṉts'ié xi ni̱ma̱ ts'én tikoón, tsja ngatamaa̱ nga̱t'a̱ nk'a tikón nguindyi̱ko̱n Néná, \v 10 kó kui xi cho̱o̱n tsja ngatamaa̱ nga̱t'a̱ ni̱ma̱ ts'én tikón nguindyi̱ko̱n Néná, nga̱t'a̱ xta̱ xi cho̱o̱n xikónií tsi ngo naxó, tsiejín 'bondíyaá. \v 11 Nga̱t'a̱ nga fotjo ts'ueé 'niú sibé ma ndoboaá kó xí xka̱a̱, kó 'bóka naxoó, kó chaja kjo̱a̱tsjakji'ii̱. Bo̱a̱ ti ts'én xcha̱ja xta̱ xi cho̱o̱n ngu̱i̱jii̱n ngayeje xá xi ts'én. \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱chjat'ayákón xi bitjajin \p \v 12 Achichí ra tsjaa̱ ngo nda̱ xi xchikjoaá kjo̱a̱chjat'ayákón xi ts'énfoa'ajin, nga̱t'a̱ nguije nda jatjo nga kachjat'ayákón, sa̱ko̱ó kjo̱a̱mindyion ngatsjé ni̱xtjii̱n, kui boá xi chjí xi katsáyatjón Néná nga tsja̱á xta̱ xi ts'éntjó Néná. \v 13 Kji'a nga tjín xi chját'ayákón nga ni xi ndajín sa̱'ín, ngata̱ ts'énkjójín nga Néná boá xi ts'énkjit'ayákón. Nga̱t'a̱ Néná jmíjín xi kjit'ayákón tsi̱'e̱ nga ni xi ndajín sa̱'ín, ti nde jmíjín xi ka̱maa̱ skít'ayákón Néná tsi̱'e̱ nga ni xi ndajín sa̱'ín kui. \v 14 Tasá ni xi ndajín xi chji̱a̱a̱ ini̱ma̱a̱ xtaa̱ xi kjit'ayákón, kó kuí nii̱ xi ts'eén kjo̱a̱'niú ngaskande nga ts'enkjátjosón kui ni xi ndajiín. \v 15 Kós'e̱ nguije kini'ánkjatjosón kui ni xi ndajín xi mejeén ini̱ma̱ná, ki̱a̱ boá nga tokjá jeé, kó nguije kini'ánkjatjosón nga kini'ánjeé, ki̱a̱ boá nga tokjá kjo̱a̱bo̱yaa̱. \p \v 16 Jún ṉts'ie xi tjóna, ngata̱ ch'íṉcha̱jojínjnú yojojnú. \v 17 Ngayeje ni xi 'niú nda xi boe'éná, kuí nii̱ xi 'niú nda, kó ndi'ak'ajmi ján ndibánií nínga tikón Néná xí Na̱'mii̱ kui xi kats'énda ngayeje ndi'í xi tjiín, kui xi bosíkjoyajín yojoo̱, ti nde ts'éntíyájín xikoó ngo tji̱nk'i̱én. \v 18 Én xi ja̱koxi̱i̱ boá xi kats'énkjién nga kats'éntsenná, nga̱t'a̱ bo̱a̱ ts'en kamámejeén kui, tsi̱'e̱ nga ñá xi ka̱ma cha̱n xi tjón foa'á'yá ngu̱i̱jii̱n ngayeje ni xi kats'énda. \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá nga chjiénga si̱'ankjatjosón xikó tsó eén Néná \p \v 19 Ngatamajnú kui nii̱ jún ṉts'ie xi tjóna: Ti̱ndyiondajnú nga tsá ko̱siennijonjnú ngo ni, tanga ngata̱ tsájín ndokjo̱a̱jnú ko̱jo nga ta tsájín ni'ánxchánjnú. \v 20 Nga̱t'a̱ kjo̱a̱tamaá bosikójojínná nga kixi̱ ku̱i̱ndyión nguindyi̱ko̱n Néná. \v 21 Kó kuíni nga chja̱'áxínjnúu̱ yojojnú ngayeje ni xi ndándí ko̱jo ngayeje ni xi ndajín xi achichí tjín kuí nga̱sondiee̱, kó ni̱ma̱kjo̱a̱ ngatamajnú nga si̱'anjo̱'ojnú kui én xí Néná je ítji̱e̱jin ngu̱i̱jin ini̱ma̱jnú, nga̱t'a̱ kui eén tjínrií nga'niú tsi̱'e̱ nga k'o̱xié'ájnú. \p \v 22 Tanga nga jmí tsi ta ko̱nda'yá tsi jnú eén Néná, chjiénga si̱'ankjatjosónjnú nga si̱'ánjnú xikó tsó, nga̱t'a̱ tsi bo̱a̱jín si̱'ánjnú, ta ndyi̱ch'íṉcha̱jó tsi jnú yojojnú. \v 23 Nga̱t'a̱ tsi tjín xi ta nt'ié tsi eén Néná kó ts'enkjátjosónjín nga ts'én ni xi tsó, xikónií ngo nda̱ xi kotsijee̱n kje̱n ngo chi̱tsen xí tsitsienjenjin, \v 24 kó nguije kotsijee̱n yojoo̱, nga ts'énk'afóya nguiní, je kichíyáa kókji'i kje̱n. \v 25 Tanga kui nda̱ xi bosienníjón ndá ndaá kui kjo̱a̱kiti xi kixi̱ kui xi tsjáná kjo̱a̱ndeé, kó 'niú 'bíjñá, kó ts'enkjátjosón nga ts'én xikó tsó, kó chíyájíi̱n ni xi tsint'ié, kuí nda̱ xi'bi̱ xi achichí ra tsjaa̱ kjo̱a̱a̱ ni xi tjíts'én. \p \v 26 Tsi tjín xi s'ijii̱n nga 'niú bendikón Néná, tanga tsi majiín 'bí'niuú naje̱n nga chji̱a̱, ti kuíni xi ts'én 'boṉcha̱jo ini̱ma̱a̱, kó kjo̱a̱a̱ nga 'niú bendikón Néná tjítsoó yojoo̱ nde jmí ni chjíjiín kui nii̱. \v 27 Kjo̱a̱yandikoón Néná xi tsjie ko̱jo xi jmíjiín ni xi ndándí nguindyi̱ko̱n Néná xí Na̱'mii̱ kui boá xi'bi̱: Nga ko̱siko̱jó kji'a nga kjo̱a̱'atio kjo̱a̱ni̱ma̱ xta̱ xi x'i̱a̱n ko̱jo ínchjín k'án xi je k'ien xi̱'ii̱n, ko̱jo nga ki̱a̱jín nijan si̱'andándí yojoná kjo̱a̱a̱ ni xi ndajín xi tjiín kui nga̱sondiee̱. \c 2 \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá nga ka̱majín skján si̱'anjo̱ xtaa̱ \p \v 1 Jún ṉts'ie, jún xi s'ijinjnú Ndi̱a̱ná Jesukristo̱ xi tjiín kjo̱a̱jee̱, ngata̱ skjánjín ni'ánjo̱jnú xtaa̱. \v 2 Nga̱t'a̱ tsi nínga matikójnú k'o̱s'ien ngo nda̱ xi tjiyaá ngo stingaro to̱nsinié kó ngo ṉjño xi achichí tsjakji'i yajá, kó tsi ti k'o̱s'ien ngo nda̱ xi ni̱ma̱ xi yajá ngo ṉjño xchá, \v 3 kó tsi tsja ka̱majnú nga xcha̱jnú kui nda̱ xi yajá ṉjño tsjakji'ii̱ kó tsi bi k'uinjnúu̱: “K'i̱e̱ tindyin ji k'i̱e̱e̱, ngo ngu̱i̱ndie xi nda”, kó tsi bi k'uinjnúu̱ nda̱ xi ni̱ma̱a̱: “Ji ján ján tindyin kixi̱ ji”, ko̱jo tsi, “tindyin t'anangui ji,” \v 4 tsi bo̱a̱ ndyi̱ni'ánjnú, ¿a mí tsi ti juún xi skján ndyi̱ni'ánjojnú xtaa̱? Kó ¿a mí tsi ch'o ts'én ndyi̱ni'ánkjójnú nga ndyi̱tsitsijenjnúu̱ 'yá xi chjí ngasenii̱? \p \v 5 Jún ṉts'ie xi tjóna, nda'yájnú kui nii̱: ¿A mí tsi Néná je ja'ájin xta̱ ni̱ma̱a̱ kui nga̱sondiee̱, tsi̱'e̱ nga ka̱macho̱nni kjo̱a̱s'ijii̱n Néná, kó nga Néná je katsáyatjón nga kui ko̱tíxomaa̱ xta̱ xi ts'éntjó Néná? \v 6 Kó jún ¿mí kjo̱a̱a̱ nga ndyi̱ni'ánch'ojnú ko̱jo nga ndajín ndyi̱ni'ánjojnú xta̱ xi ni̱ma̱a̱? ¿A kuijín xta̱ cho̱o̱n xi ndajín ndyi̱ts'enjojnú ko̱jo xi ndyi̱kjiféjnú nga ndyi̱fíjo̱jnú nguindyi̱ko̱n jáxaá nga ndyi̱botíjéta'ínjnú? \v 7 ¿A kuijín xta̱ cho̱o̱n xi ch'o ndyi̱tsoó Jesukristo̱ xi tjiín kjo̱a̱jee̱ kui xi kini'ánkaxoma ja'eén nga kandokjo̱a̱tjéjnú? \p \v 8 Tsi ja̱koxi̱ nga ndyi̱ni'ánkjatjosónjnú kjo̱a̱kiti xi katsjájnú nda̱ Rená, xikó ts'én kjit'a xo̱jo̱n eén Néná: “Ti'intjé ji xtaa̱ xikó ma ts'en tjoó yojóo”, nda ndyi̱ni'ánjnú. \v 9 Tanga tsi skján ndyi̱ni'ánjojnú xtaa̱, ndyi̱ni'ánjéjnú, nga̱t'a̱ ti kuíni kjo̱a̱kitii̱ xi bokó nga tjínjnú jé. \v 10 Nga̱t'a̱ ta'ya xta̱ní xi ts'enkjátjosón ngayeje kjo̱a̱kitii̱, tanga tsi tjíts'énkjatjosónjín ngo ndíé chií kui kjo̱a̱kitii̱, sa̱kójérií kjo̱a̱a̱ ngayeje ni xi tjít'a kui kjo̱a̱kitii̱. \v 11 Nga̱t'a̱ kui Néná xi bi katsoó: “Ka̱majín si̱'int'ée̱ kjo̱a̱ chjóo̱n ko̱jo tsi xi̱'íi̱n”, ti bi ti katsó nga: “Ka̱majín si̱'ink'in ji xta̱.” Kó kuíni nga tsi si̱'int'ejíi̱n kjo̱a̱ xi̱'ii̱n ko̱jo tsi chjo̱ón, tanga tsi tjín xi si̱'ink'in ji, je ikiyiní ji kui kjo̱a̱kitii̱. \v 12 Ndokjo̱a̱jnú ko̱jo ti'ánjnú xikoó xta̱ xi 'míya tsi nda ko̱jo tsi ndajín kats'én nga si̱'ankjién ngo kjo̱a̱kiti xi ts'éndé xtaa̱. \v 13 Nga̱t'a̱ ni̱xtjin nga Néná ko̱tso̱ya tsi nda ko̱jo tsi ndajín kats'én xtaa̱ ni̱ma̱jín ka̱maa̱ xta̱ xi ni̱ma̱jín kamaá kje̱'e xta̱. Tanga kui xta̱ xi ni̱ma̱kamaá kje̱'e xta̱, sa̱kójiín kjo̱a̱botíjeé Néná kui ni̱xtjii̱n. \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱s'ijin xi ja̱koxi̱i̱ \p \v 14 Jún ṉts'ie, ¿mí chjínií tsi tjín xi tjiín kjo̱a̱s'ijin ka̱tso̱, kó tsi ni xi tjíts'én ts'énbokójín nga tjiín kjo̱a̱s'ijin? ¿A ka̱marií kui kjo̱a̱s'ijii̱n k'o̱xié'á? \v 15 Si̱'ankjíi̱n takón tsi ngo ṉts'ié ko̱jo tsi ngo ndichjá xi jmíjiín ṉjño xi chajá ko̱jo ni chinie, \v 16 kó tsi ngo jún xi bi ka̱tso̱o̱: “Tanguín xió xiójnú, cha̱jájnú ṉjñojnú kó chi̱ni̱e̱jnú ngayeje ni xi mejénjnú”, tanga tsi ko̱e̱'ejínjnúu̱ ni xi chjieén yojoo̱ kui xtaa̱, ¿mí chjínií kui nii̱? \v 17 Bo̱a̱ ti máa kjo̱a̱s'ijinná, tsi jmíjiín ni nda xi ni'aán, ni xi je k'ien boá. \p \v 18 Tanga ka̱ma raa̱ tsi ngo xta̱ xi bi ka̱tso̱: “Ji tjiín kjo̱a̱s'ijin, kó an ts'en an ni xi nda”. Takiní kjo̱a̱s'ijíi̱n nga jmíjiín ni xi ni'án, kó an kokóo kjo̱a̱s'ijinna tangat'aa̱ ni xi tjíts'en an. \v 19 ¿A s'ijii̱n ji nga ta ngo tsi ma Néná? Nda kji'i ni xi ni'ín ji. Tanga ngaskande ko̱jo ndítsjiee̱ xindajín s'ijii̱n nga, kó fotsié ma nga tsakjón ma. \v 20 Tanga ngata̱ chinijín ma ji, kó ti'injo̱'o ji nga tsi kjo̱a̱s'ijíi̱n jmíjiín ni xi ni'aán, ni xi je k'ien boá. \v 21 Xta̱ tji̱e̱ xcháná Abraa̱m, kixi̱ kamá nguindyi̱ko̱n Néná kjo̱a̱a̱ ni xi kats'én kji'a nga sa̱'ínk'as'iee̱n ngo kjo̱a̱tjó Néná nga katsjá ndií xi 'mí Isaa̱ ki̱a̱ ṉcha̱n ndikoón. \v 22 A ye 'ne̱ nga Abraa̱m, ndse̱je̱n nijan akó kjo̱a̱s'ijin ko̱jo ni xi ni'aán, kó tangat'anii̱ ni xi kats'én nga kjo̱a̱s'ijii̱n kamá ni xi chjiénga ka̱ma kui, kuí nii̱ xi kjo̱a̱s'ijin ja̱koxi̱i̱. \v 23 Kó bo̱a̱ ts'én jatjosón ni xi kjit'a xo̱jo̱n eén Néná nínga bi tsoó: “Abraa̱m kis'ijii̱n Néná kó kui nii̱ xi kats'énchjínií Néná nga nda̱ xi kixi̱ kamá.” Kó Abraa̱m amingoo̱ Néná ki'mií. \p \v 24 A yajnú 'ne̱ nga Néná ts'énkixi̱ xtaa̱ kjo̱a̱a̱ ni xi ts'én, kó jmí tsi ta kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱s'ijii̱n tsi. \v 25 Ti bo̱a̱ ti ts'én na̱ masien Raa̱b, kixi̱ kamá nguindyi̱ko̱n Néná kjo̱a̱a̱ ni xi kats'én, nga̱t'a̱ katsjaá ngu̱i̱ndie ndi'aa̱ nínga índo'má já xi kijíkatsijen'maá nanguii̱, kó kui naa̱ asíko̱jo tsi̱'e̱ nga xín ndi̱ya kijí. \v 26 Nga̱t'a̱ xikó ts'én yojoo tsi jmíjiín a̱sién ni̱xtjin, yojo k'ien boá, ti bo̱a̱ ti ts'én kjo̱a̱s'ijii̱n, ni xi je k'ien boá tsi jmíjiín ni xi ni'aán. \c 3 \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá ni xi ts'en najee̱n \p \v 1 Jún ṉts'ie, ngata̱ kjínjín mostro̱ ngas'ie ngu̱i̱jinjnú, nga̱t'a̱ je yajnú nga ji̱n xi mostro̱jne̱, 'niú ngase nda skotsíjenjne̱ Néná tsi nda ko̱jo tsi ndajín kini'ánjne̱ ta bo̱a̱jiín xta̱ xi ngasee̱. \v 2 Ngayeje ñá ni'án ni xi bo̱a̱jín kji'i, tanga tsi ngo nda̱ xi chiíjín ku̱i̱chji̱a̱ ngo én xi ndajín kji'i, kui boá xi'ba̱ xi je kamá xi chjiénga ka̱ma, kó ka̱maa̱ nga nda ku̱i̱'í'niuú nga kjo̱jo ngayeje yojoo̱. \v 3 Kji'a nga 'bíjñáa ngo ki̱cha̱ ts'oa ndi̱je̱e̱, tsi̱'e̱ nga ku̱i̱nt'ié'énná boá, ko̱jo nga ka̱maná nda si̱'ankjí nda tsi je kui choo̱. \v 4 Ti tsitsíjenjnúu̱ tjotso yi'ii̱ nga. Nda tsi 'niú yi'i, kó nda tsi tjo̱ xi 'niuú tsanguiṉña, tanga nda̱ xi ts'énxájoo̱ máa ts'énkjí nga ts'énkjién ngo chií ndí ni chichí xi ts'énxájo̱ni. \v 5 Ti bo̱a̱ ti ts'en najee̱n kui boá xi ngo ndí ni xi chichií yojoná, tanga ka̱marií sa̱'ín ni xi yi'i. Tsitsíjen chi̱bo̱a̱yajnúu̱ nga ngo ndí ndi'í xi chichí, ka̱marií ku̱i̱'ítí ngo k'ijñá xi tanisién tsie. \p \v 6 Kó najee̱n xikónií ngo ndi'í, tanisién ndajín, nga̱t'a̱ kui boá xi ts'enkjátsón ngayeje yojoo. Ndo̱bo̱a̱ ṉk'i̱e̱e̱n 'bítí kui najee̱n, kó kui najee̱n 'bítí ngayeje kjo̱a̱mindyionná. \v 7 Xtaa̱ ka̱marií sa̱'ínńt'íé ngayeje to̱ko̱ya cho̱ tamá, ni̱sie, ye̱, ko̱jo choo̱ ndáchíkoón, kó je kamaá kats'énńt'íé, \v 8 tanga kji̱e̱ ngo xta̱ xi je kamaá kats'énńt'íé naje̱n, nga̱t'a̱ najee̱n xikónií ngo ni xi ndajín xi jmíjín xi ka̱maa̱ sa̱'ínńt'íé ko̱jo xi tjikítsie maá xaán ye̱ xi ts'enk'iénná. \v 9 Ti kuii̱ najen xi ni'ánkjién nga ndokjo̱a̱ nga ni'ántsjáa̱ Néná xi Na̱'miná, ti kuíni xi ni'ánkjién nga ch'o 'míi̱ xta̱ xi Néná kats'énda xikó kji'i a̱sie̱én kui. \v 10 Ta ngo tsi ndso̱'boaa̱ xi fotjoo̱ én xi ni'ántsjanii̱ Néná kó ti kuíni xi fotjoo̱ én xi ch'otsoó xtaa̱. Jún ṉts'ie, chjiénjín nga bo̱a̱ si̱'an ñá. \v 11 ¿A ka̱marií ngo ndańch'i nga ti kuii̱ xtjoó ndójoa nda ko̱jo ndójoa xi sa? \v 12 Já ṉts'ie, ¿a ka̱marií yá igo̱ ko̱a̱ja̱a̱ to aseituna̱, kó a ka̱marií ń'niuú tostsi̱je̱é ko̱a̱ja̱a̱ to igo̱? Ti bo̱a̱ ti ts'en nga nde ngojín ndańch'i xi ti kuii̱ kjo̱joo̱ ndójoa nda ko̱jo ndójoa xi ndia. \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱kjínkón xi tsjá Néná \p \v 13 ¿'Yání xi kjínkón ko̱jo xi 'niú makjiín ngu̱i̱jin jún? Nga takó kui nii̱ nga nda ni xi sa̱'ín, kó ni̱ma̱kjo̱a̱ ngatama nga sa̱'ín ni xi tsjaá kui kjo̱a̱kjínkón xi ndaa̱. \v 14 Tanga tsi kjo̱a̱'ontakón tikónjii̱n ini̱ma̱jnú, kó tsi tsja majnú nga ndyi̱bixkánjnú nga mejénjnú nga nk'a konguínjnúu̱ xingu̱i̱jnú, ngata̱ jejín 'na̱xiéjnú yojojnú, ti nde ngata̱ miyoniéjínjnú ni xi ja̱koxi̱i̱. \v 15 Nga̱t'a̱ kui xta̱ xi bo̱a̱ ndyi̱ts'e̱én jmí tsi Néná xi ts'éntsjaá kui kjo̱a̱kjínkoón, kjo̱a̱kjínkoón nga̱sondiee̱ boá ko̱jo xi tsi̱'e̱ xtaa̱, ko̱jo xi tsi̱'e̱ xindajiín. \v 16 Nga̱t'a̱ nínga tjín kjo̱a̱'ontakón ko̱jo kjo̱a̱bixkaán, ki̱a̱ boá nínga jmí tsi xió kji'i ko̱jo nínga tjín ngayeje to̱ko̱ya ni xi ndajiín. \v 17 Tanga kui xta̱ xi Néná tsjaá kjo̱a̱kjínkoón, kui boá xi tsjiets'én síndo nguindyi̱ko̱n Néná, kó tjiín kjo̱a̱xió, kó ndaxta̱ ma, kó nt'ié'én, kó tsie kjo̱a̱ni̱ma̱takón tjiín, kó nda ni xi ts'én, kó ta són ts'énjo̱ ngayeje xtaa̱, kó jmíjiín kjo̱a̱jókje̱n. \v 18 Xta̱ xi mongase kjo̱a̱xioó xta̱ xi ngasee̱, Néná tsja̱á nga xió ko̱jo nga kixi̱ k'uíndo. \c 4 \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá kjo̱a̱a̱ ni xi ndajín xi ni'án \p \v 1 ¿Ñá ndibánií kjo̱a̱xcha̱án ko̱jo kjo̱a̱bixkán xi s'ie ngu̱i̱jinjnú? ¿A ki̱a̱jín ndibánií ni xi ndajín xi mejeén ini̱ma̱jnú, kuí nii̱ xi kjánjo̱jnú? \v 2 Jún mejénjnú ngo ni, kó sakójínjnú, ni'ánk'iénjnú xingu̱i̱jnú, kó ma ontakonjnú, kó nga sakójínjnú, bixkánjnú kó ni'ánjnú kjo̱a̱xchán. Tanga sa̱kójínjnú ni xi mejénjnú nga̱t'a̱ jmí tsi Néná xi ndyi̱chjiá'ájnúu̱. \v 3 Kó nga chjiá'ájnú, sakójínjnú nga̱t'a̱ ndajín kichjiá'ájnú, nga̱t'a̱ chjiá'ájnú ngo ni, ta tsi̱'e̱ nga si̱'ankjatjosón tsi jún ni xi chjíjiín xi tsja majnú. \v 4 ¡Jún xta̱ xi jmí tsi kixi̱ timatji̱nguijnú Néná! ¿A yajínjnú jún nga xta̱ xi ndyi̱ts'entjó nii̱ kui nga̱sondiee̱, kondraa̱ Néná síndoni? Ta'ya xta̱ní xi mejeén nga amingoo̱ kui nga̱sondiee̱ ka̱ma, kondraa̱ Néná tjíts'én yojoo̱. \v 5 Je yajnú nga jmí tsi ta kjo̱a̱ndaní nga bi tsó xo̱jo̱o̱n: “Néná íjñajinná A̱sién Ni̱xtjii̱n, kó kui A̱sién Ni̱xtjii̱n ts'atio ts'éntjóná.” \v 6 Néná tsie ngase kjo̱a̱nda xi tsjáná, kuíni nga bi tsó xo̱jo̱n eén Néná: “Néná kondra̱ máa̱ xta̱ xi je 'boxié yojoo̱, tanga tsjaá kjo̱a̱nda xta̱ xi ni̱ma̱kjo̱a̱.” \v 7 Kuíni nga ni̱ma̱kjo̱a̱ ti'ánjnú yojojnú nguindyi̱ko̱n Néná. Kondra̱ tanguínjnúu̱ xindajín, kó kui ko̱ngaboa'ajnú. \v 8 Ti'antiñajnúu̱ yojojnú Néná, kó kui sa̱'íntiñajnú yojoo̱. Jún xta̱ xi ndyi̱ni'ánjéjnú, tsjie ti̱ndyiónjnú. Kó jún xi jó ni tjíjii̱n ini̱ma̱jnú, ti'antsjiejnú ini̱ma̱jnú. \v 9 Ngatama ndasenjnú, kó cha'ájnú, kó on ngatamajnú. Kjo̱a̱mojnójnú kjo̱a̱cha'á ngatama, kó kjo̱a̱tsjajnú kjo̱a̱ndasen ngatama. \v 10 Ni̱ma̱kjo̱a̱ ti̱'ánjnú yojojnú nguindyi̱ko̱n Ndi̱a̱ná, kó kui boá xi skinínk'ájnú. \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá kjo̱a̱a̱ nga ko̱ndókjo̱a̱ta'inján ṉts'ié \p \v 11 Jún ṉts'ie, ngata̱ ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngajánjín ndokjo̱a̱ta'injnú xingu̱i̱jnú. Xi chji̱a̱ta'in ko̱jo xi tsáyá tsi nda ko̱jo tsi ndajín tjíts'én ṉts'i̱e̱, ti ch'o ts'én ts'énchji̱a̱ kjo̱a̱a̱ kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo ti ts'énchji̱a̱ta'in tsi nda ko̱jo tsi ndajín tsó kjo̱a̱kitii̱ nga. Kó tsi ji bo̱a̱ t'íse ji nga nda ko̱jo tsi ndajín kui kjo̱a̱kitii̱, tinda'yé'ínjíi̱n, tasá ta bo̱a̱ tsi t'íse tsi nda ko̱jo tsi ndajín tsó kjo̱a̱kitii̱. \v 12 Ta ngo tsi ma xi katsjá kjo̱a̱kitii̱ ko̱jo xi tsáyá tsi nda ko̱jo tsi ndajín ndyi̱ts'en xtaa̱, kó kui boá xi máa̱ 'boxié'á ko̱jo tsi sa̱'ínchaja xtaa̱, kó ji, ¿'yá jií bo̱a̱ nga ji kon xi ti'míye tsi nda ko̱jo tsi ndajín ndyi̱ts'en kje̱'e xta̱? \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá kjo̱a̱a̱ nga ngu̱i̱ya tsja Néná ku̱i̱ndyión \p \v 13 Nda'yájnú jún kui nii̱, jún xi bi 'míjnú: “Ngot'e̱ ko̱jo tsi ndyiojón konguín kui na̱xi̱ńdá ján, kó ki̱a̱ ngo nó kamána nga si̱'anxá nga si̱'án to̱n.” \v 14 ¡Kó nde yajínjnú ni xi ka̱ma ndyiojón! Nga̱t'a̱ ¿Mí nii̱ bo̱a̱ kjo̱a̱mindyionjnú? Xikónií ṉdi̱xa̱a̱ nga ngotjón chií fotokjá, kós'e̱ tji̱e̱nmá chaja nguiní. \v 15 Tasá bi t'ínjnú: “Tsi Ndi̱a̱ná xí mejeén, ku̱i̱ndyión, kó kui ni xi'bi̱ ko̱jo tsi kui ni ján xi si̱'án.” \v 16 Tanga ngot'e̱ 'ne̱, je 'naxiéjnú yojojnú, kó ngayeje kjo̱a̱nk'atakón xikoó xi'ba̱, ndajín. \v 17 Xta̱ xi máa̱ ts'én ni xi ndaa̱, kó tsi ts'énjín, ndyi̱ts'en jé. \c 5 \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá ni xi ka̱maa̱ xta̱ cho̱n xi ndajín ts'énjo̱ mosoo̱ \p \v 1 ¡Nda'yájnú kui nii̱, jún xi xta̱ cho̱njnú! Cha'ájnú kó 'niú cha'ayájnú kjo̱a̱a̱ ngayeje kjo̱a̱ni̱ma̱ xi s'e̱ ku̱i̱tjájinjnú. \v 2 Kjo̱a̱cho̱njnú je jando, kó ṉjñojnú je iskjinie xobií. \v 3 To̱nsiniéjnú ko̱jo to̱ntiboajnú je katjoxt'án kó kui xt'aán kuí xí chistiko̱ ka̱ma kondra̱ tsa̱jún kó sa̱'ínkjié yojojnú xikoó ngo ndi'í xi ts'enkjié. ¿Mí kjo̱a̱a̱ nga to̱n ndyi̱chja'átjojnú nga je yajnú nga je kjifet'a ni̱xtjii̱n? \v 4 Tsitsíjenjnúu̱ nga kui já moso̱ xi kats'énxájin ngu̱i̱jin jno̱jnú xi katse'éjínjnú chjií nga kich'íṉchajojnú, kui chjií je ndyi̱bonguíta'injnú. Ni xi ndyi̱kjandayá kui já mosoo̱, je tsinti'eé kui Ndi̱a̱ná xi tjiín nga'niuú. \v 5 K'i̱e̱ t'ananguii̱ je kixindyionjnú nga katse'éjnúu̱ yojojnú kjo̱a̱tsja xi nda ko̱jo je kini'ánkjatjosónjnúu̱ ni xi kamámejeén ini̱ma̱jnú. Je kamáyi'ijnú xikó maá ngo cho̱yojo xi je jachó ni̱xtjii̱n nga si̱'ank'ien. \v 6 Jún je akjanguita'injnú jé xta̱ xi kixi̱ xi jmí jéjiín kó bo̱a̱ ts'én kini'ánkjiesónjnú kui xtaa̱ xi nde kamájiín ts'axié'á yojoo̱ nga bo̱a̱ kamáta'in. \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá kjo̱a̱a̱ xikó ts'én xchiyákjo̱a̱ ngaskande nga kjo̱e̱'e Ndi̱a̱ná \p \v 7 Kó kuíni ṉts'ie, ngat'iéjnú kjo̱a̱chiyákjo̱a̱ ngaskande nga kjo̱e̱'e Ndi̱a̱ná. Tsitsíjen chi̱bo̱a̱yajnúu̱ kóts'en nda̱ xi ts'énxájin t'ananguii̱ nga koyakjo̱a̱ sakon sakoo̱n cha̱a̱n ni xi ítji̱e̱ ngaskande nga boa'a stsé xi boa'a cho̱stse̱é. \v 8 Jún ti bo̱a̱ ti ts'én ngat'iéjnú kjo̱a̱chiyákjo̱a̱ kó te'énga'niújnúu̱ ini̱ma̱jnú, nga̱t'a̱ je kjimatiña ni̱xtjin nga kjo̱e̱'e Ndi̱a̱ná. \v 9 Jún ṉts'ie, ngata̱ jmí kjo̱a̱xti mindyiajenjínjnúu̱ xingu̱i̱jnú, tsi̱'e̱ nga sa̱tíjéjínjnú, nga̱t'a̱ xi tsáyá tsi nda ko̱jo tsi ndajín ndyi̱ts'en xtaa̱ je tikónxtió nga̱ntjo̱a̱a̱. \v 10 Jún ṉts'ie, chjábechi̱bo̱a̱jnú kui kjo̱a̱ni̱ma̱ xi ja'atio ko̱jo kui kjo̱a̱chiyákjo̱a̱ xi kis'iee̱ kui já chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi tsíchji̱a̱ni ja'eén Ndi̱a̱ná. \v 11 Tsitsíjenjnúu̱ nga xta̱ xi ndyi̱foa'atio kjo̱a̱ni̱ma̱a̱ xikónií tsi xta̱ xi achichí ra tsjaa̱ 'míjne̱. Jún je kanda'yájnú kóts'en kichikjoaá nda̱ xi 'mí Joo̱b ngayeje kjo̱a̱ni̱ma̱ xi ja'atio, kó je kamáyajnú kó kats'énjo̱ Ndi̱a̱ná nga fet'aa̱, nga̱t'a̱ Ndi̱a̱ná ni̱ma̱ máa ñá kó koyakjo̱a̱ná nga. \s Bi ts'én íni̱jmi Sandiyaá kjo̱a̱a̱ xikó ts'én ko̱ndókjo̱a̱a̱ Ndi̱a̱ná \p \v 12 Jún ṉts'ie, 'niú mí'ájnú'un kui nii̱: kji'a nga tjín xí ko̱síyajnú ngo ni, ngata̱ nguiboanénájín 'míjnú nga si̱'ankjiénjnú ja'eén ndi'ak'ajmii̱ ko̱jo tsi tsi̱'e̱ t'ananguii̱, ko̱jo tsi tsi̱'e̱ kje̱'e ni, tasá “jo̱o̱n” t'ínjnú tsi bo̱a̱ kji'i kui nii̱ kó “jmí” t'ínjnú tsi bo̱a̱jín kji'i kui nii̱, tsi̱'e̱ nga ko̱tíjéjínjnú Néná. \p \v 13 ¿A tjín ngu̱i̱jinjnú xta̱ xi kjo̱a̱ni̱ma̱ ts'énfoa'atio? Ngatíchji̱a̱a̱ Néná. ¿A tjín xi tsja tjiín? Nga siee̱ só xi ndaa̱ Néná. \v 14 ¿A tjín xi oo̱n? Ngatíchji̱a̱a̱ xta̱ xi xchaá na̱ngo̱xi̱i̱ tsi̱'e̱ nga ka̱mandaya nga ku̱i̱chji̱a̱tjé kó nga tsanguinjon isti̱ nga sa̱'ín kaxoma ja'eén Ndi̱a̱ná. \v 15 Kjo̱a̱ndokjo̱a̱tjé xi tjiín kjo̱a̱s'ijii̱n boá xi sa̱'índaya xi oo̱n, kó Ndi̱a̱ná sa̱'ínkjastjíe̱n, kó tsi kats'énjé, si̱'anjetakoón jeé. \v 16 Kuíni nga ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngaján t'íyajnúu̱ xingu̱i̱jnú jé xi kini'ánjnú, kó ja̱ k'i̱e̱ ja̱ ngaján ndókjo̱a̱tjéjnú xingu̱i̱jnú, tsi̱'e̱ nga ka̱mandayajnú. Kji'a nga ngo xta̱ xi kixi̱ ku̱i̱chji̱a̱a̱ Néná tjínrií nga'niú ni xi ku̱i̱chji̱a̱. \v 17 Nda̱ chji̱ni̱e̱'e̱én Néná xi 'mí Elíaa̱ ngo nda̱ xi kamá xikoó ñá, kó kji'a nga 'niú tsíchji̱a̱a̱ Néná tsi̱'e̱ nga nguiti ko̱a̱'ájín stseé, nguiti tsa'ajín stsé nga̱són t'ananguii̱ ján nó masien. \v 18 Kó ti tsíchji̱a̱ nguinií Néná ingo ndi̱ya, kó tsa'a nguiní stseé, kós'e̱ t'ananguii̱ kamáxchá nguinií ni chinie. \p \v 19 Jún ṉts'ie, tsi tjín ngu̱i̱jinjnú xi je kis'ijñat'axiín ja̱koxi̱i̱, kó tsi ngo xta̱ sa̱'ínkjí nguiní ndi̱ya xí kixii̱, \v 20 ngatamayajnú jún nga ta 'yání xi sa̱'ínkjí'oyá ngo xta̱ jé kjo̱a̱a̱ kui ndi̱ya xi ndajín kji'i xi kistso'bá, je ts'axié'á tsi̱'e̱ nga ko̱yajín nda̱ xi kats'énjeé, kó kui boá xi kats'én nga kjín jeé kui nda̱a̱ je kini'ánjetakoón.