﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,760
Yesu khe uyate,

2
00:00:06,760 --> 00:00:10,000
uni ka qeneró.

3
00:00:10,000 --> 00:00:13,740
Uni ŋu nimímbo pisiyoníqo,

4
00:00:13,740 --> 00:00:16,580
toŋí pokaró.

5
00:00:16,580 --> 00:00:25,380
Asa iŋo-iŋo rewero uniyómbo Yesu ŋande oseseyaŋgurí,

6
00:00:25,380 --> 00:00:30,340
“Rapi,

7
00:00:30,340 --> 00:00:37,160
danimbo o piyimi tiníkata uni ŋu nimímbo pisiyoní toŋí pokaró?

8
00:00:37,160 --> 00:00:48,620
Uni ŋu eneŋombope o piyimi tarómbe ma iwí-nimímbo quhurí tariyó?”

9
00:00:48,620 --> 00:00:52,060
Yi mande topé ŋande yaró,

10
00:00:52,060 --> 00:00:57,200
“Uni ŋu eneŋombo o piyimi kama taró,

11
00:00:57,200 --> 00:01:03,940
ko iwí-nimímbo ŋuya quhurí kama tariyó.

12
00:01:03,940 --> 00:01:05,680
Kini,

13
00:01:05,680 --> 00:01:17,460
Anutu koro kho qu tunomo tunoqewero quro o ŋu eneŋo kowímo ŋunde tunoqaró.

14
00:01:17,460 --> 00:01:21,040
Hiyómbo hiyóqeyoníqo,

15
00:01:21,040 --> 00:01:28,800
norendo no asá nereró quro kho qu tato.

16
00:01:28,800 --> 00:01:37,940
Imemo huriri tunoqiní uni kho tewero mepémo kini.

17
00:01:37,940 --> 00:01:43,340
No nokono ŋano yoroteno qunoko,

18
00:01:43,340 --> 00:01:49,280
nondo noko ŋaro hiyó ŋano qu.”

19
00:01:49,280 --> 00:01:54,200
Ŋunde yero nokono tute taró.

20
00:01:54,200 --> 00:02:11,740
Tero tute ŋu noko koya rohoréŋoro nukuru se uni ŋuro toŋímo raró.

21
00:02:11,740 --> 00:02:14,200
Ŋunde tero ŋande miraró,

22
00:02:14,200 --> 00:02:19,240
“Ke uya Siloam Sono Towo ŋuno sono kimu.”

23
00:02:19,240 --> 00:02:26,940
(Owé ŋu “Siloam” murí muko ŋandiro,

24
00:02:26,940 --> 00:02:28,940
“Asáŋowí.”)

25
00:02:28,940 --> 00:02:36,720
Asa uni toŋí pokawí ŋu uyaro ŋuno sono kimuró.

26
00:02:36,720 --> 00:02:44,740
Kimuro pitu mahero meté toŋetaró.

27
00:02:44,740 --> 00:03:00,960
Asa ko topémboya unindo ene mone koro kira yiriní qeneyaŋgo quyako ŋande yaŋgurí,

28
00:03:00,960 --> 00:03:06,420
“Ŋu date koro?

29
00:03:06,420 --> 00:03:14,220
Ŋambeka uni ka komo kunditero mone koro uni kira yereyara ŋuno qu naŋge,

30
00:03:14,220 --> 00:03:16,380
hamómbe?”

31
00:03:16,380 --> 00:03:20,400
Ŋunde yi kumimbo ŋande yeyaŋgurí,

32
00:03:20,400 --> 00:03:22,180
“Iyo,

33
00:03:22,180 --> 00:03:23,560
ŋuko uni ŋu,”

34
00:03:23,560 --> 00:03:24,960
yaŋgurí.

35
00:03:24,960 --> 00:03:28,380
Ko kumimboko ŋande yeyaŋgurí,

36
00:03:28,380 --> 00:03:29,160
“Kini,

37
00:03:29,160 --> 00:03:37,940
ŋuko kira yereyara uni ŋu qembe naŋge.”

38
00:03:37,940 --> 00:03:42,100
Ko uni ŋu eneŋomboko ŋande yimitoyaró,

39
00:03:42,100 --> 00:03:46,400
“Ŋuko no naŋge,”

40
00:03:46,400 --> 00:03:48,660
yaró.

41
00:03:48,660 --> 00:03:52,680
Ŋunde yiní ŋande oseseyaŋgurí,

42
00:03:52,680 --> 00:03:57,940
“Ko ke date tero toŋeŋge meté tete?”

43
00:03:57,940 --> 00:03:59,600
Yiqo,

44
00:03:59,600 --> 00:04:02,600
mande topé ŋande yaró,

45
00:04:02,600 --> 00:04:08,620
“Uni ka owí muko Yesu,

46
00:04:08,620 --> 00:04:15,620
ŋundo nukuru toŋenemo rero ko ŋande nimiraró,

47
00:04:15,620 --> 00:04:22,840
‘Ke uyareya Siloam ŋuno sono kimu,’

48
00:04:22,840 --> 00:04:24,560
yaró.

49
00:04:24,560 --> 00:04:33,180
Yiní no uyaro sono kimuwe toŋene meté tiní meté toŋeteteno.”

50
00:04:33,180 --> 00:04:37,980
Yiní ŋande oseseyaŋgurí,

51
00:04:37,980 --> 00:04:39,780
“Uni ŋu dana yote?”

52
00:04:39,780 --> 00:04:43,380
Ko ŋande yaró,

53
00:04:43,380 --> 00:04:45,160
“No kama iŋoteno,”

54
00:04:45,160 --> 00:04:47,400
yaró.

55
00:04:47,400 --> 00:05:00,000
Asa unipareto uni toŋí pokawí meté taró ŋu re Farisi uniko uyareŋgurí.

56
00:05:00,000 --> 00:05:10,720
Sapat naruko ŋuno naŋge Yesuko nukuru toworo unindoro toŋí riní meté taró.

57
00:05:10,720 --> 00:05:19,160
Asa ko Farisi unindoko uni ŋu ŋande oseseyaŋgurí,

58
00:05:19,160 --> 00:05:27,640
“Toŋeŋge ŋuko date tero meté ta?”

59
00:05:27,640 --> 00:05:30,060
Yi ŋande yimiraró,

60
00:05:30,060 --> 00:05:38,760
“Enendo nukuru re toŋenemo riní no uyare sono kimuro meté toŋeteteno.”

61
00:05:38,760 --> 00:05:43,520
Yiní Farisi kumimboko ŋande yaŋgurí,

62
00:05:43,520 --> 00:05:45,520
“Nore iŋoteto,

63
00:05:45,520 --> 00:05:49,900
uni ŋu Anutu koro kho qu kama teyote,

64
00:05:49,900 --> 00:05:51,040
dokoro,

65
00:05:51,040 --> 00:05:59,300
eneko Sapat naru koro hutuŋo mande ŋu kama howeyote.”

66
00:05:59,300 --> 00:06:03,140
Quko kumimbo ŋande yaŋgurí,

67
00:06:03,140 --> 00:06:12,120
“Ŋu date tero quhurí uni kato meté rokó ŋunde qu teweya?”

68
00:06:12,120 --> 00:06:18,620
Ŋunde yero usoworo huru-huru irisa taŋgurí.

69
00:06:18,620 --> 00:06:29,600
Asa uni toŋí pokawí ŋuno qu pitu ko ŋande oseseyaŋgurí,

70
00:06:29,600 --> 00:06:32,760
“Uni ŋundo keŋo toŋeŋge riní meté tete.

71
00:06:32,760 --> 00:06:36,400
Asa keto ene datiro,

72
00:06:36,400 --> 00:06:38,540
ye iŋote?”

73
00:06:38,540 --> 00:06:39,860
Yiqo,

74
00:06:39,860 --> 00:06:41,960
mande topé ŋande yaró,

75
00:06:41,960 --> 00:06:44,260
“Ŋuko ye-ye uni ka,”

76
00:06:44,260 --> 00:06:45,460
yaró.

77
00:06:45,460 --> 00:06:49,660
Asa Juda koro uni pará-parámbo,

78
00:06:49,660 --> 00:06:55,140
eneŋo toŋí kama hiyóqaró,

79
00:06:55,140 --> 00:07:04,320
do karo komo hamó kama pokaró,

80
00:07:04,320 --> 00:07:09,760
ŋunde ye iŋoyate iwí-nimí neko yereŋgurí.

81
00:07:09,760 --> 00:07:16,720
Neko yiri mahiri ŋande osese yereŋgurí,

82
00:07:16,720 --> 00:07:21,800
“Ŋambeka yariŋo naŋoyari?

83
00:07:21,800 --> 00:07:27,120
Yari pisiyiri toŋí pokawí tarómbe ma kini?

84
00:07:27,120 --> 00:07:32,320
Ko ŋunde taró tiníqo,

85
00:07:32,320 --> 00:07:38,600
date tero itaka toŋetete?”

86
00:07:38,600 --> 00:07:41,040
Ŋunde yiqo,

87
00:07:41,040 --> 00:07:46,080
iwí-nimímbo mandeye topé ŋande yariyó,

88
00:07:46,080 --> 00:07:48,640
“Nore iŋotero,

89
00:07:48,640 --> 00:07:52,120
ŋako nore naŋonari.

90
00:07:52,120 --> 00:07:54,260
Pisiyoweqo,

91
00:07:54,260 --> 00:07:58,040
toŋí pokawí taró,

92
00:07:58,040 --> 00:08:01,000
ŋu ŋuya nore iŋotero.

93
00:08:01,000 --> 00:08:07,640
Quko date teroqo itaka toŋetete,

94
00:08:07,640 --> 00:08:12,060
ko dando toŋí riní meté ta,

95
00:08:12,060 --> 00:08:15,640
ŋuko nore kama iŋotero.

96
00:08:15,640 --> 00:08:18,180
Ye oseseyikata.

97
00:08:18,180 --> 00:08:22,220
Ene komo parámi taró,

98
00:08:22,220 --> 00:08:25,000
eneŋombo eneŋo yeweya.”

99
00:08:25,000 --> 00:08:32,000
Komo Juda koro uni pará-parámbo,

100
00:08:32,000 --> 00:08:47,060
nore dani kato Yesu ŋuko Kristo ŋu yeweya qu huru-huru ya noŋgo yohowewato,

101
00:08:47,060 --> 00:08:54,460
yaŋgurí.

102
00:08:54,460 --> 00:09:04,360
Ŋunde ŋuroko eneŋo iwí-nimí muko ŋuro sorariyó.

103
00:09:04,360 --> 00:09:10,320
Sorero iwí-nimímbo mande ŋande yariyó,

104
00:09:10,320 --> 00:09:12,740
ye oseseyikata.

105
00:09:12,740 --> 00:09:16,180
Ene komo parámi taró,

106
00:09:16,180 --> 00:09:17,760
yariyó.

107
00:09:17,760 --> 00:09:26,800
Asa ko uni komo toŋí pokaró ŋu pitu ko nekoro ŋande miraŋgurí,

108
00:09:26,800 --> 00:09:29,860
“Ke Anutu seré te ino.

109
00:09:29,860 --> 00:09:31,860
Nore iŋoteto,

110
00:09:31,860 --> 00:09:36,340
ŋu uni ŋuko quhurí uni.”

111
00:09:36,340 --> 00:09:39,380
Yi mande topé ŋande yaró,

112
00:09:39,380 --> 00:09:45,040
“Ŋumbe quhuríŋo morémbe ma kini,

113
00:09:45,040 --> 00:09:46,800
indika,

114
00:09:46,800 --> 00:09:49,100
kama iŋoteno.

115
00:09:49,100 --> 00:09:54,300
O kanata naŋge no iŋoteno,

116
00:09:54,300 --> 00:09:57,260
no komo toŋene pokawí yano qu,

117
00:09:57,260 --> 00:10:04,660
ko itaka ŋanoko toŋeteyoteno.”

118
00:10:04,660 --> 00:10:09,840
Yiní ŋande oseseyaŋgurí,

119
00:10:09,840 --> 00:10:13,660
“Date te kunote?

120
00:10:13,660 --> 00:10:18,800
Dando te kunoníqo toŋeŋge hiyóqete?”

121
00:10:18,800 --> 00:10:22,460
Yi mandeye topé ŋande yaró,

122
00:10:22,460 --> 00:10:25,640
“No komo yimirano,

123
00:10:25,640 --> 00:10:31,520
quko ye kusumboye kama reteŋgo.

124
00:10:31,520 --> 00:10:41,620
Do murí karo pitu ko iŋowero ye osese nereteŋgo?

125
00:10:41,620 --> 00:10:45,740
Yembeka eneŋo iŋo-iŋo rewero uniyó tato,

126
00:10:45,740 --> 00:10:50,100
yero iŋoteŋgo,

127
00:10:50,100 --> 00:10:51,780
peka?”

128
00:10:51,780 --> 00:11:00,700
Ŋunde yiní huwó mande qambu mitoro ŋande yaŋgurí,

129
00:11:00,700 --> 00:11:05,760
“Keto naŋge eneŋo iŋo-iŋo rewero uniyó.

130
00:11:05,760 --> 00:11:11,420
Quko noreko Moses koro iŋo-iŋo rewero uniyó qu.

131
00:11:11,420 --> 00:11:14,580
Nore iŋoteto,

132
00:11:14,580 --> 00:11:18,180
komo Anutuko Moses koya mande yaró.

133
00:11:18,180 --> 00:11:23,180
Quko uni ŋuno qu,

134
00:11:23,180 --> 00:11:32,080
nore da noŋgo maheró ŋu kama iŋoteto.”

135
00:11:32,080 --> 00:11:34,560
Yiqo,

136
00:11:34,560 --> 00:11:39,380
uni ŋundo mandeye topé ŋande yimiraró,

137
00:11:39,380 --> 00:11:46,620
“Asa mandeye muko newondene uroní iŋondataqeyoteno!

138
00:11:46,620 --> 00:11:54,760
Uni ŋundo no toŋene riní hiyóqete,

139
00:11:54,760 --> 00:12:02,420
quko ye uni ŋu da noŋgo maheró ŋu kama iŋoteŋgo.

140
00:12:02,420 --> 00:12:04,600
Nore iŋoteto,

141
00:12:04,600 --> 00:12:09,840
Anutuko quhurí uni karo mandí kama iŋote.

142
00:12:09,840 --> 00:12:12,400
Kini,

143
00:12:12,400 --> 00:12:18,580
uni ka Anutu koro mandí howero iŋo-iŋoyó iŋoyote ŋuko,

144
00:12:18,580 --> 00:12:27,200
asa Anutuko ŋunde quro mandí iŋoyote.

145
00:12:27,200 --> 00:12:31,800
Naru kanoko sowo mande ŋande qu kama iŋatowó,

146
00:12:31,800 --> 00:12:42,440
asa uni kato uni ka nimímbo pisiyoníqo,

147
00:12:42,440 --> 00:12:50,940
toŋí pokaró qu ka riní toŋí hiyóqaró.

148
00:12:50,940 --> 00:12:58,180
Ko Anutuko uni ŋu riní kama maheró tiníqo,

149
00:12:58,180 --> 00:13:03,480
asa eneko o ka tewero mepémo kini.”

150
00:13:03,480 --> 00:13:07,640
Ŋunde yiní mande topé ŋande yaŋgurí,

151
00:13:07,640 --> 00:13:10,020
“Ŋu date tero?

152
00:13:10,020 --> 00:13:24,720
Naru náŋgepo pisi kereró ŋu noŋgo yate itaka arete ke quhurí ŋuro murí naŋge iŋote.

153
00:13:24,720 --> 00:13:35,760
Quko ketope nore iŋo-iŋo rondaqe nunowero?”

154
00:13:35,760 --> 00:13:38,980
Ŋunde yero howi toŋeró.

155
00:13:38,980 --> 00:13:47,380
Asa Yesuko uni ŋu howaŋgurí ŋuro iŋoro seqaró.

156
00:13:47,380 --> 00:13:51,460
Seqa qenero ŋande miraró,

157
00:13:51,460 --> 00:13:58,400
“Ke Unindoro Naŋuní ŋu iŋondutuwoyotepe ma kini?”

158
00:13:58,400 --> 00:14:01,520
Yiní mande topé ŋande yaró,

159
00:14:01,520 --> 00:14:02,780
“Awa,

160
00:14:02,780 --> 00:14:07,560
Unindoro Naŋuní ŋu dani?

161
00:14:07,560 --> 00:14:14,520
Ke no nimitoka no ŋuya iŋondutuwowe.”

162
00:14:14,520 --> 00:14:18,000
Ko Yesuko ŋande miraró,

163
00:14:18,000 --> 00:14:21,340
“Keto ene qenete.

164
00:14:21,340 --> 00:14:29,540
Ŋuko uni itakako keya mande yetiri ŋu naŋge.”

165
00:14:29,540 --> 00:14:31,620
Yiní ŋande yaró,

166
00:14:31,620 --> 00:14:33,000
“Uni Parámi,

167
00:14:33,000 --> 00:14:35,780
no iŋondutu teteno.”

168
00:14:35,780 --> 00:14:41,040
Ŋunde yero Yesu potoruku te inaró.

169
00:14:41,040 --> 00:14:43,580
Ko Yesuko ŋande yaró,

170
00:14:43,580 --> 00:14:52,960
“No nokono ŋano umbunowó ŋuko uniparetoro muríye rondaŋewero umbunowó.

171
00:14:52,960 --> 00:15:02,800
Ŋunde tero uni toŋeye pokawí qundo toŋetewaŋgo,

172
00:15:02,800 --> 00:15:11,440
ko uni toŋeteyoteŋgo ŋuko toŋeye pokawí tunoqeweya.”

173
00:15:11,440 --> 00:15:21,220
Asa Farisi kumi Yesu taŋgímo yaŋgo qundo mande ŋu iŋaŋgurí.

174
00:15:21,220 --> 00:15:26,700
Ŋunde ŋuro ŋande oseseyaŋgurí,

175
00:15:26,700 --> 00:15:32,700
“Kepe noreko toŋenani pokawí,

176
00:15:32,700 --> 00:15:36,180
ŋundirope yetepe ma kini?”

177
00:15:36,180 --> 00:15:38,880
Yi ŋande yimiraró,

178
00:15:38,880 --> 00:15:42,300
“Ko ye toŋeye pokawí tiníqo,

179
00:15:42,300 --> 00:15:46,680
asa ye quhuríye moré kini.

180
00:15:46,680 --> 00:15:51,780
Quko itaka ye ŋande yeteŋgo,

181
00:15:51,780 --> 00:15:55,480
‘Toŋenani muko toŋeteyote,’

182
00:15:55,480 --> 00:15:56,940
yeteŋgo.

183
00:15:56,940 --> 00:16:03,540
Ŋunde ŋuroko quhuríye yote ŋu.

