\id RUT
\h RUT
\mt Rut
\c 1
\s Se israelita familia yajqui tlali Moab
\p
\v 1 Ipan nopa tonali quema jueces tlanahuatiyayaj ipan tlali Israel, oncac se hueyi mayantli ipan nochi nopa tlaltini. Huan itztoya se tlacatl tlen itoca Elimelec tlen ejqui ipan altepetl Belén\f 1:1 Belén nojquiya itoca Efrata.\f* ipan tlali Judá. Huan pampa eliyaya chicahuac nopa mayantli Elimelec quisqui ialtepe huan yajqui itztoti se quesqui tonali ipan tlali Moab. Huan ihuaya yajqui isihua huan iniome telpocahua.
\v 2 Isihua itoca eliyaya Noemí, huan ome inintelpocahua inintoca eliyaya Mahlón huan Quelión.
\v 3 Huan quema noja itztoyaj nopona ipan tlali Moab, mijqui Elimelec huan mocajqui iselti Noemí ica ome itelpocahua.
\v 4 Huan ax huejcajqui mosihuajtijque nopa telpocame ininhuaya ome ichpocame tlen tlali Moab. Se ichpocatl itoca Orfa huan seyoc Rut. Pero quema panotoya se majtlactli xihuitl para itztoya nopona,
\v 5 nojquiya mijque nopa telpocame Mahlón huan Quelión. Huajca mocajqui iselti nopa sihuatl Noemí, niyon ihuehue, niyon iconehua.
\s Rut yajqui ihuaya Noemí hasta Belén
\p
\v 6-7 Huan se tonal ipan tlali Moab Noemí quicajqui se tlajtoli para TOTECO sampa quintlasojtlatoya itlacajhua ipan tlali Judá campa quisque huan quinmacatoya se pixquistli tlen yejyectzi. Huajca Noemí mocualtlali para mocuepas ipan tlali Judá huan quistejqui ininhuaya ome iyexhua.
\v 8 Pero ipan ojtli Noemí moyolcuepqui huan quinilhui:
\p ―Más cuali sampa xiyaca imochajchaj campa imonanahua. Ma TOTECO inmechtlaxtlahui pampa cuali initztoyaj ica notelpocahua huan ica na nojquiya.
\v 9 Huan ma inmechcahuili sampa ximonamictica huan xiitztoca ica paquilistli.
\p Huajca Noemí quintzoponi huan quinnahuatijtejqui Rut huan Orfa, pero inijuanti pejque chocaj,
\v 10 huan quiilhuijque:
\p ―¡Tijnequij tiyase mohuaya campa motlacajhua!
\p
\v 11 Pero Noemí quinilhui:
\p ―¡Ax hueli inyase, noconehua! Monequi sampa xiyaca imotlal. San tlapic inyase nohuaya. Ayoc niquinpiyas más coneme para huelis mosihuajtise imohuaya queja timomajtoque.
\v 12 Nimechilhuía, ximocuepaca. Ya ninanatzi para sampa nimonamictis. Huan yonque sampa nimonamictisquía ni tlayohua huan niquinpiyasquía más coneme,
\v 13 ax huelis inmochiyase ma motlajtlamica para mosihuajtise imohuaya. ¡Axtle, noconehua! ¡Ax queja nopa! Nijpiya se cuesoli tlen más hueyi que imojuanti pampa yajaya TOTECO nechtlaijiyohuiltijtoc.
\p
\v 14 Huan sampa pejque chocaj. Teipa Orfa quitzoponi iyexna huan quinahuatijtejqui, pero Rut mocajqui ihuaya.
\v 15 Huajca Noemí quiilhui:
\p ―Xiquita, mohues ya mocuepqui itlal campa itlacajhua huan itlaixcopincayohua. Xiya ihuaya.
\p
\v 16 Pero Rut quinanquili:
\p ―¡Amo xinechilhui para ma nimitzcajtehua huan ma timoiyocatlalica! Campa tiyas, na nojquiya niyas. Campa tiitztos, nopona nimocahuas na. Motlacajhua elise notlacajhua, huan moTeco Dios elis noTeco.
\v 17 Campa ta timiquis, nojquiya nopona nimiquis na huan nopona nijnequi ma nechtlalpachoca. Ma TOTECO hueyi nechtlatzacuilti intla moselti nimitzcahuas. Niitztos mohuaya hasta miquistli techiyocatlalis.
\p
\v 18 Huan quema Noemí quiitac para Rut nelía quinequiyaya ihuaya yas, ayoc tleno quiilhui.
\v 19 Huan queja nopa, nopa ome quitoquilijque nopa ojtli hasta ajsitoj altepetl Belén. Huan quema calajque nopona, nochi Belén ehuani san quinsentlachilijque huan quiijtohuayayaj:
\p ―¿Ax ya ne Noemí?
\p
\v 20 Pero Noemí quinnanquiliyaya:
\p ―Ayoc xinechtocajtica niNoemí. (Noemí quiijtosnequi Paquilistli.) Ama xinechtocajtica Mara. (Mara quiijtosnequi Tlen Chichic.) Pampa Toteco Tlen Quipiya Nochi Chicahualistli nechmacatoc miyac cuesoli.
\v 21 Quema niquistejqui nochi nijpiyayaya, pero ama nimocuepa san ica noma. Huajca amo xinechtocajtica Noemí pampa TOTECO Tlen Quipiya Nochi Chicahualistli huelis quipantijtoc tlen ax cuali ipan na huan nechtlaijiyohuiltijtoc.
\p
\v 22 Huajca queja nopa Noemí huan iyex Rut tlen ejqui tlali Moab quicajtejque Moab huan mocuepque altepetl Belén. Huan ajsitoj quema pejtoyaj quipixcaj cebada.
\c 2
\s Rut tequitqui ipan imil Booz
\p
\v 1 Huan itztoya ipan Belén se tominpixquetl tlen itoca Booz tlen
eliyaya iteixmatca Elimelec tlen elqui ihuehue Noemí.
\v 2 Huan se tonal Rut quiilhui iyexna Noemí:
\p ―Xinechcahua ma niyas ipan se mili. Huelis se acajya
nechtlasojtlas huan nechcahuilis niyas inintepotzco inijuanti tlen
pixcatinemij para nijpejpentiyas tlen tepehui.
\p Huan iyexna quiilhui:
\p ―Cualtitoc, nocone, xiya.
\p
\v 3 Huajca Rut yajqui ipan se mili huan quisentilijtiyajqui tlen
quitepejtiyahuiyayaj nopa pixcani. Huan quimatqui para nopa mili
eliyaya iaxca Booz iteixmatca Elimelec tlen ya mictoya.
\v 4 Huan nopa tonal Booz quisqui Belén, huan ajsito imila huan
quintlajpalo nopa pixcani:
\p ―¡Ma TOTECO itzto imohuaya!
\p Huan quiilhuijque:
\p ―¡Ma TOTECO mitztiochihua!
\p
\v 5 Huan teipa Booz quitlajtlani nopa tlacatl tlen quinyacanayaya
nopa pixcani:
\p ―¿Ajqueya iteixmatca ne ichpocatl?
\p
\v 6 Huan nopa tlacatl quiijto:
\p ―Yajaya nopa tlali Moab ejquetl tlen hualajqui ihuaya Noemí.
\v 7 Nechtlajtlani ma nijcahuili ma yas inintepotzco pixcani
quipejpentiyas tlen tepehui. Tlatequipanojtoc nochi ijnaloc huan
hasta ama. Ax mosiyajcajtoc niyon se quentzi.
\p
\v 8 Huajca Booz yajqui huan quiilhuito Rut:
\p ―Nocone, amo xiya xijpejpenati ipan seyoc mili. Ximocahua nica
ica nosihua tlatequipanojcahua.
\v 9 Xijtlachili campa pixcaj huan teipa xiquintoquili campa
tequititij. Niquinnahuatijtoc notlatequipanojcahua ma amo
mitzcuatotonica. Quema tiamiquis, xiya campa nopa comitl huan xiqui
atl tlen notlatequipanojcahua quiquixtijtoque.
\p
\v 10 Huan Rut motlancuaquetzqui iixpa huan mohuijtzonqui hasta
tlalchi para quitlascamatis ica cuali huan quiilhui Booz:
\p ―¿Quejatza huelis nelhueyi moyolo nohuaya huan
tinechtlasojtlatoc huan na niseyoc tlali ejquetl?
\p
\v 11 Huan Booz quinanquili:
\p ―Nijcactoc nochi tlen cuali tijchihuilijtoc moyexna hasta quema
mijqui mohuehue. Nojquiya nijmati tiquincajtejqui motatahua huan
motlal campa titlacatqui para tihualas tiitztoqui tohuaya yonque ax
titechixmati.
\v 12 ¡Ma TOTECO mitztlaxtlahui! ¡Ma mitzpalehui TOTECO Dios tlen
toTeco tiisraelitame huan tlen ipan timotemachijtoc huan ma
mitztlaxtlahui ica nochi tlen tijchijtoc!
\p
\v 13 Huan Rut quinanquili:
\p ―Tlascamati. Nelía cuali moyolo nohuaya, huan motlajtol
nechyolchicajtoc pampa tinechnojnotztoc ica tlaicnelili.
Tinechpalehuijtoc yonque ax quinamiqui. Na niyon ax niitztoc se
motlatequipanojca.
\p
\v 14 Huan teipa quema ajsic hora para tlacuase, Booz quinotzqui Rut
huan quiilhui:
\p ―Nica xihuala, xitlacuaqui tohuaya. Eltoc pantzi huan xijxoloni
ipan ni vinagre tlen tlasencahuali.
\p Huan Rut mosehui ihuaya itlatequipanojcahua huan Booz quimacac
cebada tlahuatzali. Huan Rut tlacuajqui hasta ixhuic, huan noja
mocajqui tlacualistli tlen quimacatoya.
\v 15 Huan teipa moquetzqui para sampa tequititi. Huan quema Rut
quistoya, Booz quinnahuati itlatequipanojcahua:
\p ―Xijcahuaca ma quicui nojquiya campa montonijtoc, huan ax tleno
xiquilhuica.
\v 16 Nojquiya xijtepehuaca sequin xinachtli para ma quipejpena.
¡Axaca ma quiajhua!
\p
\v 17 Huan Rut quisentili iyol cebada hasta tlayohua. Huan quioxqui
huan quiyejyecojqui huan panoc 6 cuartillos tlen cebada.
\v 18 Huan quihuicac nopa cebada huan mocuepqui ipan altepetl. Huan
quinextili iyexna tlen quisentilijtoya, huan nojquiya Rut quimacac
Noemí nopa tlacualistli tlen mocajqui tlajco tona.
\p
\v 19 Huan iyexna quitlajtlani:
\p ―¿Canque titequitic ama? ¿Ajqueya iaxca campa tijsentili
nelmiyac cebada? ¡Ma Toteco quitiochihua yajaya tlen quej ni
mitzpalehuijtoc!
\p Huan Rut quipohuili iyexna ihuaya ajqueya tequitiyaya. Quiijto:
\p ―Nopa tlacatl tlen ihuaya nitequitiyaya itoca Booz.
\p
\v 20 Huan Noemí quiilhui:
\p ―¡Ma TOTECO quitiochihua! TOTECO noja techtlasojtla tlen
mictoque tohuehuejhua. Nopa tlacatl Booz, yajaya se toteixmatca tlen
nechca, huan yeca quitocarohua para quicohuas totlal huan
techmocuitlahuis queja onca tlanahuatili.
\p
\v 21 Huan Rut noja quiilhui Noemí:
\p ―Nojquiya nechilhui noja ma nitequititi ininhuaya
itlatequipanojcahua hasta tlamis pixquistli.
\p
\v 22 Huan Noemí quinanquili iyex:
\p ―Nocone, xijchihua tlen Booz quiijtohua huan ximocahua ininhuaya
isihua tlatequipanojcahua, pampa huelis mitzpanos se tlamantli ax
cuali ipan seyoc mili.
\p
\v 23 Yeca Rut noja quisentilijtinenqui ihuaya itlatequipanojcahua
Booz hasta quema tlanque quipixcaj cebada huan teipa hasta tlanque
quipixcaj trigo. Huan noja mocahuayaya ipan iyexna ichaj.
\c 3
\s Rut quipanti ihuehue
\p
\v 1 Teipa se tonal Noemí quiilhui Rut:
\p ―¡Nocone, xinechtlacaquili! Monequi nimitztemolis mohuehue para
tipaquis huan sampa tijpiyas mochaj.
\v 2 ¿Tiquilnamiqui nopa tlacatl Booz campa titequitiyaya ininhuaya
isihua tlatequipanojcahua? Ama ni yohuali yajaya yas imila
quiyejyectiti cebada.
\v 3 Huajca xijchihua tlen nimitzilhuis. Ximalti huan ximoajhuiyali
huan ximoquenti moyoyo tlen achi cuali. Huan xiya xiquitati Booz
ipan imila, pero amo xijcahua ma mitzixmati hasta quema ya tlanqui
tlacuas.
\v 4 Huan xiquita canque moteca. Huan quema ya cochtos, xiya huan
xiquijcueni itlaque iicxitla huan nopona ximoteca. Queja nopa
tijtlajtlanis ma mitzmocuitlahuis queja quiijtohua tlanahuatili.
Huan teipa yajaya mitzilhuis tlen monequi tijchihuas.
\p
\v 5 Huan Rut quiilhui Noemí:
\p ―Nijchihuas nochi tlen tinechilhuijtoc.
\p
\v 6 Huajca teipa Rut yajqui mila huan quichijqui nochi tlen iyexna
quiilhuijtoya.
\v 7 Huan Booz tlanqui tlacua huan paquiyaya. Teipa yajqui motecato
para cochis nechca campa quimontonojtoyaj iyol cebada. Huan teipa
ica yolic Rut hualajqui huan quiijcuenili itlaque huan nopona
iicxitla motejqui.
\v 8 Huan nechca tlajco yohual, Booz isatihuetzqui, huan quema
mocuepqui, momacac cuenta para se sihuatl motectoya iicxitla.
\p
\v 9 Huajca yajaya quiijto:
\p ―¿Ajqueya ta?
\p Huan Rut quiilhui:
\p ―Na niRut. Ta tinoteixmatca tlen nechca huan mitztocarohua ta
para tijcohuas totlal huan timonamictis ica na queja quiijtohua
tlanahuatili.
\p
\v 10 Huan Booz quinanquili:
\p ―¡Ma TOTECO mitztiochihua! Más tijnextijtoc tlatlepanitacayotl
ica iteixmatcahua mohuehue ama huan ax queja tijchijqui quema
tihualajqui ihuaya moyexna. Pampa tihueltosquía tijtemojtosquía se
tlen más telpocatl, yonque tlen teicneltzi, o tlen tominpiya. Pero
ax ya nopa tlen tijchijqui.
\v 11 Huajca amo ximajmahui, Rut. Nochi quimatij se ticuali sihuatl,
huan yeca nijchihuas tlen tinechtlajtlanía.
\v 12 Melahuac na se nimoteixmatca tlen nechca tlen quinamiqui
mosihuajtis mohuaya, pero itztoc seyoc tlacatl tlen moteixmatca tlen
más nechca.
\v 13 Huajca ni yohuali ximocahua nica. Huan intla mostla nopa seyoc
tlacatl quinequis quicohuas motlal huan monamictis mohuaya, cuali
pampa yajaya moteixmatca tlen más nechca. Pero intla ax quinequi,
nijtestigojquetza TOTECO para na nijchihuas. Huajca ama, xicochi
hasta tlanesis.
\p
\v 14 Huajca Rut cochqui iicxitla Booz. Huan hualmostla mejqui quema
noja tzintlayohuayaya huan axaca huelqui quiitac pampa Booz
quiijtojtoya monequi axaca quimatis para hualajtoya se sihuatl
nopona campa imil.
\v 15 Huan Booz quiilhui:
\p ―Ximoquixtili tlen ica timopanpictoc huan xijsohua nica.
\p Huajca Rut moquixtili tlen ica mopiquiyaya, huan Booz quitemili
chicuase tlayejyecoli tlen iyol cebada. Teipa quipalehui quimamaltis
huan Rut sampa yajqui campa altepetl.
\v 16 Huan quema Rut ajsito ichaj, iyexna pejqui quitlajtlanía:
\p ―¿Quejatza elqui, nocone?
\p Huan Rut quipohuili nochi tlen Booz quichijtoya huan
quiilhuijtoya.
\v 17 Huan nojquiya quiijto:
\p ―Nechmacac ni chicuase tlayejyecoli tlen iyol cebada. Nechilhui
ax cuali ma nimocuepas mochaj huan ax tleno nijhualicas.
\p
\v 18 Huajca Noemí quiijto:
\p ―Ama, nocone, xijchiya hasta tijmatis tlaque panos. Booz ax
mosiyajcahuas ama hasta quisencahuas ni tlamantli.
\c 4
\s Booz mosihuajti ihuaya Rut
\p
\v 1 Teipa Booz yajqui mosehuito nechca hueyi puerta ipan nopa
tepamitl campa nochi quisaj huan calaquij pampa nopona momajtoyaj
mosentilíaj tlacame. Teipa Booz quiitac huala iteixmatca tlen
quiilhuijtoya Rut para más quipixqui tlanahuatili quimocuitlahuis.
Huajca Booz quinotzqui:
\p ―Xihuala nica, ximosehuiqui.
\p Huan iteixmatca yajqui huan mosehui.
\v 2 Huan Booz quinnotzqui majtlactli huehue tlacame tlen
tlayacanayayaj ipan nopa altepetl huan nojquiya quinilhui ma
mosehuica ihuaya pampa queja nopa momatque quisencahuase se tlajtoli
ipan nopa tonali. Huan quema mosehuijtoyaj,
\v 3 Booz quiilhui iteixmatca:
\p ―Tiquixmati Noemí tlen mocueptoc tlen tlali Moab. Yajaya
quinamaca nopa tlali tlen eliyaya iaxca toteixmatca Elimelec.
\v 4 Nijnequi xijmati pampa huelis tijnequis tijcohuas. Huan intla
tijnequi tijcohuas, xiquijto ama iniixpa ni huehue tlacame tlen
mosehuíaj nica para nochi quimatise. Pampa ta tiiteixmatca tlen
más nechca huan yeca achtohui tijpiya tlanahuatili para tijcohuilis
itlal intla tijnequi. Pero intla ax tijnequi tijcohuas, xinechilhui
ama, pampa teipa na nechtocarohua para huelis nijcohuas.
\p Huan iteixmatca tlananquili huan quiilhui Booz:
\p ―Nijnequi nijcohuas.
\p
\v 5 Huajca Booz quiilhui:
\p ―Nojquiya xiquilnamiqui intla tijcohuas nopa tlali, monequi
timocuilis Rut, nopa cahualtzi tlen huala tlali Moab. Queja nopa ne
tlali noja mocahuas ica itoca nopa mijcatzi huan quema inquipiyase
se conetl, quihuicas itoca nopa mijcatzi huan quiselis itlal.
\p
\v 6 Huan quema iteixmatca quicajqui ni tlamantli, tlananquili:
\p ―Intla queja nopa, ax huelis nijcohuas niyon ax hueli nimocuilis
Rut para nosihua, pampa monequisquía niquinquixtilisquía tlen elis
iniaxca nonelconehua para niquincahuilis coneme tlen tlacatise. Pero
intla ta tijnequi tijcohuas, nimitzpanoltilía nopa tlanahuatili
para xijcohua.
\p
\v 7 Ipan nopa tonali ipan tlali Israel momajtoyaj quema se
quinamacayaya se tlali o se quimacayaya seyoc tlanahuatili para
quicohuas se tlali, huajca nopa tlanamacaquetl moquixtiliyaya se
itecac huan quimacayaya ne seyoc. Huan yeca,
\v 8 iteixmatca Booz moquixtili itecac huan quimactili Booz, huan
quiilhui:
\p ―Ta xijcohua nopa tlali.
\p
\v 9 Huajca Booz quinilhui nopa tlayacanani huan nochi tlen
mosentilijtoyaj nopona:
\p ―Ama nochi intestigos para nijcohuilía Noemí nopa tlali tlen
elqui iniaxca Elimelec, Quelión huan Mahlón.
\v 10 Nojquiya intestigos para nimocuilía Rut tlen huala tlali Moab
para elis nosihua, yajaya tlen icahualtzi Mahlón. Queja nopa yajaya
hueli quipiyas se oquichpil tlen quihuicas itoca ihuehue tlen mijqui
huan quiselis itlal nica. Ama intestigos.
\p
\v 11 Huan nopa huehue tlacame huan nochi tlen nopona itztoyaj
tlananquilijque:
\p ―Quena, tojuanti titestigos. ¡TOTECO ma quichihuas nopa sihuatl
tlen calaquis ipan mochaj ma eli queja tohuejcapan nanahua Raquel
huan Lea, pampa nochi tiisraelitame tihualajque tlen inijuanti! Huan
ta xieli se hueyi tlacatl ipan altepetl Belén huan nochi ma
camatica para mitztlepanitase.
\v 12 TOTECO ma mitzmaca miyac moconehua ica nopa sihuatl para
inquinpiyase miyac imoixhuihua queja quinpixqui Fares tlen elqui
icone Tamar huan Judá.
\p
\v 13 Huajca queja nopa elqui quema Booz mocuili Rut para elis
isihua. Huan teipa Booz ihuaya mocajqui Rut, huan TOTECO
quintiochijqui, huan Rut quitlacatilti se piloquichpiltzi.
\v 14 Huan sihuame ipan nopa altepetl quiilhuiyayaj Noemí:
\p ―¡Ma tijhueyichihuaca TOTECO pampa ama mitzmacatoc se moixhui
para mitzmocuitlahuis! ¡Moixhui ma eli se hueyi tlacatl ipan tlali
Israel!
\v 15 Moyex Rut mitzicnelía huan mitzpalehuijtoc más huan ax queja
miyac telpocame. Mitzmacatoc se moixhui tlen mitzchicahualismacas
huan mitzpalehuis quema ya tielis tinanatzi.
\p
\v 16 Huan Noemí quimocuitlahui nopa piloquichpiltzi ica
paquilistli queja eliyaya icone.
\v 17 Huan quema icalnechcahua Noemí quiitaque, quiijtohuayayaj:
\p ―¡Tlacajtoc se icone Noemí!
\p Huan quitocajtlalijque Obed. Huan Obed moscalti huan elqui itata
Isaí huan ihueyi tata David.
\s Ihuejcapan tatahua David
\p
\v 18 Ya ni inintoca iteipa ixhuihua Fares tlen itztoya huejcajquiya
huan tlen elqui ihuejcapan tata Booz.
\q Fares quipixqui icone itoca Hezrón,
\q
\v 19 huan teipa Hezrón quipixqui icone itoca Ram.
\q Ram moscalti huan quipixqui icone itoca Aminadab.
\q
\v 20 Teipa Aminadab moscalti huan quipixqui icone itoca Naasón.
\q
\v 21 Teipa Naasón quipixqui icone itoca Salmón.
\q Huan Salmón motlacachijqui huan quipixqui icone itoca Booz.
\q Huan Booz moscalti huan quipixqui nopa conetl itoca Obed.
\q
\v 22 Huan teipa Obed motlacachijqui huan quipixqui icone itoca
Isaí.
\q Huan Isaí motlacachijqui huan quipixqui icone itoca David.
