\id MAT - Naro NT [nhr] -Botswana 2012 (web 2014)
\h MATAIO
\toc1 Mataio
\toc3 Mt
\mt1 MATAIO
\mt3 Mataiom ka góáèa qãè tchõà ne,
\mt3 Jeso Krestem ka
\imt Téé-cookgꞌai sa
\ip Ncẽes tcgãyas dim góá-kgꞌao ba Mataio me e, mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaom ncẽe kò Jesom dim xgaa-xgaase-kgꞌao ba kúrú ba (Mt 9:9). Mataio ba kò gam dis tcgãyas koe bìrí ta a, Jeso Kreste ba nqòòkaguèam Kgoara-kgꞌao Me e sa. Mataio ba kò káí kgꞌuian Ncìís Qáé-xgꞌaes koe hàna tséékagu, a ba a ncẽem dàòm ka xꞌáí, Nqari ba kò Jesom koe guu a Gam di ne khóè ne cgoam kò Ncìís Qáé-xgꞌaes koe kúrúa hãa zi nqòòkaguku zi nxàea tseegukagu sa.
\ip Ncẽe qãè tchõà nea Juta ne di cúí tama, gane ncẽem kò Jeso ba gane koe ábàè, a gane cgoa xꞌãèa hãa ne, igabaga i wèém nqõóm di ne khóè ne di i. Mataiom dis tcgãya sa ko kgꞌaia tcꞌãà a Jesom di ábà xꞌaèan ka tshoa-tshoa, a sa a Gam di tcguù-tcguukuan ka hẽé naka kúrúa bóòèan ka hẽéthẽé nxàe. A sa a nxãaska Gam di qãè tchõàn di xgaa-xgaan ka hẽé naka Me kò ma khóè ne Galilea koe kgꞌõèkagus ka hẽéthẽé nxàe. Gaa koe guus kas ko Jesom di dàòan ncẽem kò Galilea koe guu a Jerusalema koe síían ka hẽéthẽé nxàe, naka Jesom kò ko còo dim bekem ka kúrú sa hẽéthẽé e: Gam dis xgàus koe hẽé naka ẽem kò ko xꞌooan koe tẽe xꞌaè ka hẽéthẽé e.
\ip Jeso ba kaiam Xgaa-xgaa-kgꞌao Me e sas ko ncẽes tcgãya sa xꞌáí. Gaam ncẽe Nqarim di xꞌáèa nem gha nxàea ka̱bi, a ba a gataga Nqarim di xꞌaian ka xgaa-xgaa di qarian úúa hãa ba. Gam di xgaa-xgaa ne ko tãáka zi gúù zi di zi dtcõo-coa zi 5 zi cgoa qꞌaa-qꞌaa a nxàeè:
\io1 1. Xàbìm dis xgaa-xgaa sa. Ncẽe sa ko nqarikgꞌai di xꞌaian di ne khóè ne ka nxàe: ne ii sa hẽé, naka tséé zi kúrú méé ne ga zi hẽé naka tsꞌee-tsꞌeekgꞌaiku zi ẽe ne gha máàè zi hẽé naka ẽe ne gha hààkom xꞌaèm ka hòò zi hẽéthẽé e (Mt 5-7)
\io1 2. 12 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu di xꞌáè-kgꞌama ne, ẽe xu kò tsééa tcgꞌòóè hãa ka (Mt 10)
\io1 3. Nqarikgꞌai di xꞌaian di zi sere-sere zi (Mt 13)
\io1 4. Xgaa-xgaase-kgꞌaom di tsééan nta ii sa (Mt 18)
\io1 5. Ncẽem xꞌaèm di chõò-qꞌooan hẽé naka nqarikgꞌai di xꞌaian di hàà-qꞌooan hẽéthẽé e (Mt 25)
\ib
\ip Qaa-qaasa kgꞌuia ne:
\ili1 - nqarikgꞌai di xꞌaia ne
\ili1 - “nxãasega i gha Tcgãyas di kgꞌuian tseegukaguè”
\ib
\ip Tcgãyas qꞌoo koe hàna zi:
\io1 - Jeso ba ko Gam di tsééan tshoa-tshoa \ior (1:1–4:11) \ior*
\io1 - Jeso ba Galilea koe \ior (4:12–16:12) \ior*
\io1 - Jeso ba ko Jerusalema koe qõò \ior (16:13–20:34) \ior*
\io1 - Jeso ba Jerusalema koe \ior (21:1–25:46) \ior*
\io1 - Jesom di xgàrasean hẽé naka Gam dis xꞌoo sa hẽé naka Gam di xꞌooan koe tẽe sa hẽéthẽé e \ior (26:1–28:20) \ior*
\c 1
\ms Jeso ba ko Gam di tsééan tshoa-tshoa (1:1–4:11)
\s Jesom dis qhàò sa
\r (Lk 3:23-38)
\p
\v 1 Tcgãyas Jeso Krestem dis qhàòs di sa, Dafitem ka tsgõose-coa ba, Abrahamam ka tsgõose-coa ba.
\p
\v 2 Abrahama ba kò Isakam ka xõò me e,
\li1 me Isaka ba Jakobem ka xõò me e,
\li1 me Jakobe ba Jutam ka xõò me e,
\li1 káíkhoe ga xu hẽé naka qõese ga xu hẽéthẽé di ba.
\li1
\v 3 Me kò Juta ba Perese ba hẽé
\li1 naka Sera ba hẽéthẽé tsara ka xõò me e
\li2 (gatsara ka xõò sa kò Tamara si i).
\li1 Me Perese ba Heseronem ka xõò me e,
\li1 me Heserone ba Ramem ka xõò me e,
\li1
\v 4 me Rame ba Aminadabem ka xõò me e,
\li1 me Aminadabe ba Nasonem ka xõò me e,
\li1 me Nasone ba Salemonem ka xõò me e,
\li1
\v 5 me kò Salemone ba Boasem ka xõò me e
\li2 (gam ka xõò sa kò Rahabe si i),
\li1 me kò Boase ba Obetem ka xõò me e
\li2 (gam ka xõò sa kò Rute si i),
\li1 me Obete ba Jesem ka xõò me e,
\li1
\v 6 me Jese ba xꞌaigam Dafitem ka xõò me e.
\b
\li1 Dafite ba kò Solomonem ka xõò me e
\li2 (xõò sa kò Uriam ka kò séèèas khóè si i).
\li1
\v 7 Me kò Solomone ba Rehoboamem ka xõò me e,
\li1 Me Rehoboame ba Abiam ka xõò me e,
\li1 me Abia ba Asam ka xõò me e,
\li1
\v 8 me Asa ba Jehosafatem ka xõò me e,
\li1 me Jehosafate ba Joramem ka xõò me e,
\li1 me Jorame ba Usiam ka xõò me e,
\li1
\v 9 me Usia ba Jotamem ka xõò me e,
\li1 me Jotame ba Ahasem ka xõò me e,
\li1 me Ahase ba Hesekiam ka xõò me e,
\li1
\v 10 me Hesekia ba Manasem ka xõò me e,
\li1 me Manase ba Amosem ka xõò me e,
\li1 me Amose ba Josiam ka xõò me e,
\li1
\v 11 me kò Josia, Jekonia ba hẽé
\li1 naka qõese ga xu hẽéthẽé ka xõò me e,
\li1 ncẽe khóè ne kò tcgꞌòóè a ko Babilone koe úúè ka.
\b
\p
\v 12 Eẽs séèa tcgꞌòóku a Babilone koe chùia úúkus qãá qꞌoo
\li1 koem kò Jekonia ba Salatiele ba ábà,
\li1 me Salatiele ba Serobabelem ka xõò me e,
\li1
\v 13 me Serobabele ba Abiutem ka xõò me e,
\li1 me Abiute ba Eliakimem ka xõò me e,
\li1 me Eliakime ba Asorem ka xõò me e,
\li1
\v 14 me Asore ba Satokem ka xõò me e,
\li1 me Satoke ba Akimem ka xõò me e,
\li1 me Akime ba Eliutem ka xõò me e,
\li1
\v 15 me Eliute ba Eleasarem ka xõò me e,
\li1 me Eleasare ba Matanem ka xõò me e,
\li1 me Matane ba Jakobem ka xõò me e,
\li1
\v 16 me kò Jakobe ba Josefam ka xõò me e,
\li2 ncẽe kò Marias dim khóè ba ii ba,
\li2 ncẽe Jesom ka xõò kò ii sa,
\li2 ncẽe ko Kreste ta ma tciiè ba.
\p
\v 17 Nxãaska zi kò wèé zi qhàò zi Abrahamam koe guu a síí Dafitem koe tcãà zi 14 zi i, zi kò Dafitem koe guu a síí séèa tcgꞌòóku a Babilone koe chùia úúkus dim xꞌaèm koe tcãà ka zi 14 zi qhàò zi i, zi kò séèa tcgꞌòóku a Babilone koe úúkus dim xꞌaèm koe guu, a síí Krestem di xꞌaèan koe tcãà ka zi kò 14 zi qhàò zi i.
\s Jeso Kreste ba ko ábàè
\r (Lk 2:1-7)
\p
\v 18 Ncẽe zi gúù zi kò Jeso Krestem ko ábàè ka kúrúse. Gam ka xõòs Maria sa kò Josefam ka séèkuan tòóa mááèa hãa. Igaba ẽe khara qanega xgꞌae ta ga hãa kas kò bóòè a Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka ncãàn úúkaguèa.
\v 19 Gas dim khóèm Josefa ba kò tchànom khóè me e, a kò tcꞌẽe tama nxàea tcgꞌòóan gaan di i, sau-cgaekagu sim gha khama, a ba a kò tcáóa ba qꞌoo koe bìrísea hãa, cgꞌuri-cgꞌuri si tamasem gha qꞌaa cgoa si sa.
\v 20 Qanegam hãa a ko ncẽe zi gúù zi ka tcꞌẽe-tcꞌẽese kam ko moengelem Xꞌaigam \add Nqarim\add* di ba sõokuris qꞌoo koe qhúí cgae me, a bìrí me a máá: “Josefaè, Dafitem ka tsgõose-coaè, táá Maria sa séè bèe guu, nakas tsaris khóè sa kúrú. Eẽ gas ka qóḿmèa nea Tcom-tcomsam Tcꞌẽem koe guua ke.
\v 21 Si gha kgꞌáòm cóá ba ábà, tsi gha cgꞌõèa ba Jeso ta ma tcii, Gam di ne khóè nem gha gane di chìbian koe kgoara khama,” témé.
\p
\v 22 Wèéan ncẽea kò kúrúse, nxãasegas gha Xꞌaigam \add Nqarim\add* porofitim koe guu a kgꞌuia hãa sa tseegukaguè ka, ncẽe kò máá:
\v 23 “Dxàe-coas qanega xóé cgoaè tama sa gha ncãàn úú, a sa a gha kgꞌáòm Cóá ba ábà, Me gha Emanuele ta ma tciiè,” tam méé, ncẽe sa ko máá, ‘Nqari ba hãa cgoa taa,’ témé.
\p
\v 24 Me Josefa ba tcꞌoman koe tẽe, a ba a ẽem kò ma Xꞌaigam dim moengele ba ma xꞌáè mea khama ma kúrú. A ba a síí Maria sa gam dis khóès iise séè.
\v 25 Igabam kò táá xóé cgoa si, si nxãakgꞌaiga síí kgꞌáòm cóá ba ábà. Me cgꞌõèa ba Jeso ta ma tcii.
\c 2
\s Cgꞌáè-kgꞌao xu cáḿs ko tcgꞌoa xòè koe guua xu
\p
\v 1 Jesom Betelehema koe ábàèa hãa, Jutea di i, xꞌaigam Herotem di xꞌaèan ka, ka xu kò tco̱nò qꞌãa-kgꞌao xu cáḿs ko tcgꞌoa xòè koe guu a Jerusalema koe hàà,
\v 2 a hàà tẽè a máá: “Gaam ẽe ábàèam xꞌaigam Juta ne di ba ndaa? Gaam dim tco̱nò ba xae ncãa cáḿs ko tcgꞌoa xòè za bóò, xae hààraa hãa, hàà xae gha dqo̱m̀ Me ka,” témé.
\p
\v 3 Eẽm ko xꞌaigam Herote ba ncẽes gúùs ka kóḿ kam kò tcgꞌáì-tcao, naka wèém xꞌáém Jerusalema di ba hẽéthẽé e, gam cgoa.
\v 4 Me wèé xu kaia xu peresiti xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu khóè ne di xu hẽéthẽé tciia xgꞌae, a tẽè xu nda koe méém ga \add nqòòkaguèam\add* Kreste ba ábàè sa.
\v 5 Xu bìrí me a máá: “Betelehema koe e, Jutea di i. Ncẽea porofitim kò ma góá hãa ga a khama:
\q1
\v 6 ‘Tsáá Betelehema tseè,
\q1 Juta dim nqõóm koe hãa tsi,
\q1 cgꞌáré tama tsia xꞌaiga xu Juta di xu koe.
\q1 Tsáá koem gha tcꞌãà-cookgꞌai ba guu a tcgꞌoa khama,
\q1 ncẽe gha Tiri ne khóè ne Iseraele di ne kòre ba,’
\m témé,” ta xu méé.
\p
\v 7 Nxãaskam kò Herote ba tco̱nò qꞌãa-kgꞌao xu kàa ka tciia tcgꞌòó, a ba a qãèse tẽèa kgꞌónò xu dùútsa xꞌaè kam tco̱nò ba bóòsea sa.
\v 8 A ba a Betelehema koe tsééa úú xu a máá: “Qõò naka síí Cóám ka qãèse kóḿ, naka ẽe xao kòo hòò Me ne kgꞌuian tsééa máá te, nakar gha nxãasega tíí igaba síí dqo̱m̀ Me,” témé.
\p
\v 9 Eẽ xu ko xꞌaiga ba kóḿa xgꞌara ka xu kò xgoaba a qõò. Me gaa xꞌaè kaga tco̱nòm ẽe xu kò cáḿs ko tcgꞌoa xòè za bóòa ba tcꞌãà-cookgꞌai xu, a ba a nxãakgꞌaiga síí Cóám hãa qgáì tcꞌamkgꞌai koe téé.
\v 10 Tco̱nò ba xu ko bóò ka xu kò kaisase qãè-tcao.
\v 11 Nquum qꞌoo koe xu kò tcãà, a Cóá ba bóò xõòs Marias cgoa, a xu a qám̀se a dqo̱m̀ Me, a xꞌaian di cãan gaxu di xgobekgꞌam, a gautan di zi gúù zi hẽé, qãè hm̀m̀ xgꞌãò tshãán hẽé naka tcgáùse di tshãán hẽéthẽé di zi aba zi tcgꞌòó a máà Me.
\p
\v 12 Sõokuris qꞌoo koe xu ko qꞌãakaguèa, táá méé xu Herotem koe ka̱bise sa khama xu kò tãám dàò ba séè a gaxu dim nqõóm koe ka̱bise.
\s Josefa xuku ne ko tsꞌãà a Egepeto koe qgóé
\p
\v 13 Eẽ xu qõòa hãa kam kò moengelem Xꞌaigam \add Nqarim\add* di ba sõokuris qꞌoo koe Josefam koe xꞌáíse, a máá: “Tẽe, naka Cóá ba hẽé naka xõò sa hẽéthẽé séè, naka Egepeto koe tsꞌãà naka qgóé! Gaa koe méé tsi hãa nakar nxãakgꞌaiga síí bìrí tsi \add kúrú tsi gha sa\add*. Kúrúse i gha me gha Herote ba Cóá ba qaa, cgꞌõo Mem gha ka ke,” témé.
\v 14 Me ẽem ntcùúm ka tẽe, a ba a Cóá ba hẽé naka xõò sa hẽéthẽé séè, a Egepeto koe qõò.
\v 15 Gaa koem kò hãa, me nxãakgꞌaiga síí Herote ba xꞌóó.
\p Ncẽe sa kò kúrúse, nxãasegas gha Xꞌaigam \add Nqarim\add* porofitim koe guu a kgꞌuia hãa sa tseegukaguè ka, ncẽe ko máá: “Egepeto koer Cóám Tiri ba tciia tcgꞌòóa hãa,” témé ba.
\s Herote ba ko cóá xu cgꞌõo
\p
\v 16 Eẽm ko Herote bóòa qꞌãa, tco̱nò qꞌãa-kgꞌao xu kam qàe-qaeèa hãa sa, kam kò nxãaska kaisase xgóà, a ba a ncõo-kgꞌao xu tsééa tcgꞌòó, síí xu gha wèé xu cóá xu ẽe cám̀ kuri xu, kana gaxu ka nqãaka hàna kurian úúa xu, Betelehema ba hẽé naka gam qàe koe hàna xu qgáì xu wèé xu koe hẽéthẽé hàna xu cgꞌõo ka. Ncẽe sam kò kúrú, tco̱nò qꞌãa-kgꞌao xu hàà bìrí mea hãas domka, ẽe xu kò bìrí meam xꞌaèm koe guu a.
\p
\v 17 Ka i kò nxãaska porofitim Jeremiam ka kò kgꞌuièa sa tseegukaguè, ncẽe kò máá:
\q1
\v 18 “Dòm̀ ba kò Rama koe kóḿse,
\q1 kgꞌae sa hẽé
\q1 naka thõò-tcaoase kgꞌae sa hẽéthẽé di ba.
\q1 Ragele sa ko gas di cóán kgꞌae cgae,
\q1 a kò qgài-qgai-tcáókuan xguì,
\q1 kaàra i hãa khama,”
\m témé ba.
\s Josefa ne ko ka̱bise, a Nasareta koe qõò
\p
\v 19 Herotem ko xꞌóó qãá qꞌoo koem kò moengelem Xꞌaigam \add Nqarim\add* di ba Josefam koe sõokuris qꞌoo koe xꞌáíse, Egepeto koe,
\v 20 a ba a máá: “Tẽe naka tsia Cóá ba hẽé naka xõò sa hẽéthẽé séè, naka tsia Iseraele dim nqõóm koe qõò, ẽe kò Cóám di kgꞌõèan qaa nea xꞌóóa hãa ke,” témé.
\p
\v 21 Me tẽe, a Cóá ba hẽé naka xõò sa hẽéthẽé séè, a ba a Iseraele dim nqõóm koe qõò.
\v 22 Igaba ẽem ko Josefa kóḿ Arekelose ba Jutea dim nqõó ba tcꞌãà-cookgꞌaia sa, gam ka xõòm Herotem téé-qꞌoo koe, kam kò gaa koe síían bèe. Sõokuris koem ko qꞌãakaguèa, khamam kò Galilea dim xòèm koe qõò,
\v 23 a síí Nasareta ta ko ma tciièm xꞌáé-dxoom koe xꞌãè, ẽe porofiti xu ka kgꞌuièa hãas gha nxãasega tseegukaguè ka, ncẽe kò máá: “Nasareta dim khóè ba, tam gha ma tciiè,” témé sa.
\c 3
\s Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao ba ko Nqarim di zi kgꞌui zi xgaa-xgaa
\r (Mk 1:1-8; Lk 3:1-18; Jn 1:19-28)
\p
\v 1 Eẽ xu cáḿ xu kam kò Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao ba hàà, a ba a hàà tchàa-xgóós Jutea dis qꞌoo koe Nqarim di zi kgꞌui zi xgaa-xgaa a máá:
\v 2 “Tcóóse tu gatu di chìbian koe, nqarikgꞌai di xꞌaia nea cúù u ke,” témé.
\v 3 Ncẽem Johane ba porofitim Isaiam kò gam ka kgꞌuia hãam ga me e, a ko máá:
\q1 “Cꞌẽem dòm̀ ba ko tchàa-xgóós koe guu
\q1 a qꞌau a ko máá:
\q1 ‘Xꞌaigam \add Nqari\add* ba tu dàò ba kgꞌónòa máá,
\q1 naka Gam di dàòan tchàno-tchanoa máá Me,’”
\m témé ba.
\p
\v 4 Johane ba kò nqabè cꞌõò cgoa kúrúèa qgáían ha̱na, a khòo dim bàne ba kháóa ba koe qáéa. Gam di tcꞌõoa nea kò tcòm̀an hẽé naka qãáka di dènean hẽéthẽé e.
\v 5 Ne kò khóè ne Jerusalema hẽé naka wèé Jutea hẽé naka wèém xgꞌaeku-coam Jorotane qàe dim koe hẽéthẽé guu a síí cgae me,
\v 6 a ne a gane di chìbian nxàe, a Jorotane dim tshàam koe tcguù-tcguuè.
\p
\v 7 Igaba ẽem ko káí xu Farasai xu hẽé naka Saduke xu hẽéthẽé bóò, xu tcguù-tcguukuan domka gam koe hààraa, kam kò bìrí xu a máá: “Gaxao cgꞌaoan di xao cóá xaoè! Dìín ka xaoa qꞌãa-qꞌãaèa hãa a ko hààko xgóàn \add Nqarim di\add* bèe?
\v 8 Nxãaska méé xao chìbian koe xao tcóósea hãa sa gha xꞌáí tcꞌáróan kúrú.
\v 9 Táá méé xao bìríse naka máá, ‘Abrahama ba xae úúa, sixae ka tsgõose ba,’ témé guu. Bìrí xao or ko a ko máá: Nqari ba qarian úúa, ncẽe zi nxõ̱á zim gha séè a Abrahama ba tsgõo-coan kúrúa máá di i ke.
\v 10 Bòó sa nxãakamaga hìi zi di to̱bean kgꞌónòa tòóa mááèa, si gha wèés hìis ẽe qãè tcꞌáróan kúrú tama sa xgꞌaoa tcgꞌòó, a cꞌeean qꞌoo koe xaoa tcãàè.
\p
\v 11 “Tíí ra ko tshàan cgoa tcguù-tcguu tu u, chìbian koe tu gha tcóóse ka, igaba Gaam ẽe ko tíí qãá qꞌoo koe hàà ba tíí ka qari Me e, ncẽe Gam di zi nxàbo zi qgóóan gar tcꞌãò tama ba. Gabá gha Tcom-tcomsam Tcꞌẽem cgoa hẽé naka cꞌeem cgoa hẽéthẽé tcguù-tcguu tu u.
\v 12 Mabere tsoroa nem ko dqòrò cgoam hìi ba tshàua ba koe hãa, Me gha maberea nem ko dqòròs qgáìs koe dqòròa xgãá a, a gha Gam di maberean Gam dis nxàés koe xgꞌae-xgꞌae, igabam gha tsꞌirì tamam cꞌeem koe tsoroan dàò,” tam méé.
\s Jeso ba ko tcguù-tcguuè
\r (Mk 1:9-11; Lk 3:21-22)
\p
\v 13 Me kò Jeso ba Galilea koe guu, a Jorotane koe hàà, hààm gha Johanem ka tcguù-tcguuè ka.
\v 14 Igabam kò Johane ba xgáè-kgꞌam Me, a máá: “Tsáá kar gha tcguù-tcguuè sa ko qaase, ka Tsi gáé ko Tsáá tíí koe hàà?” témé.
\v 15 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Guu u ncẽeska, kgꞌanoa i máá tsama, ncẽeta tsam gha hẽé sa ke. Ncẽem dàòm ka tsam gha ko wèé zi gúù zi tchàno zi kúrú, Nqarim ka ko qaaè zi,” témé. Me dtcòm̀ Me.
\p
\v 16 Eẽm kò Jeso ba tcguù-tcguuèa xgꞌara kam kò kúúga tshàam koe tcgꞌoa, i kò gaa xꞌaè kaga nqarikgꞌaian xgobekgꞌamse, Me Nqarim dim Tcꞌẽe ba bóò, Me tcíbís khama ii a ko Gam koe xõa.
\v 17 Me gaa xꞌaè kaga dòm̀ ba nqarikgꞌai koe guu a máá: “Ncẽe ba Tirim Cóám ncàm̀a Raa Me e, Gam kar ko kaisase qãè-tcao,” témé.
\c 4
\s Jeso ba ko kúrúa bóòè
\r (Mk 1:12-13; Lk 4:1-13)
\p
\v 1 Me nxãaska Jeso ba Tcꞌẽem ka séè a qãáka úúè, síím gha dxãwam ka kúrúa bóòè ka.
\v 2 Eẽm ko 40 cáḿan hẽé naka 40 ntcùúan hẽéthẽé tcꞌõoan carasea hãa kam kò gaa koe guus ka xàbàa.
\p
\v 3 Me kò kúrúa bóò-kgꞌao ba hàà cgae Me, a bìrí Me a máá: “Nqarim di Tsi Cóá Tsi kò ii ne, ncẽe nxõ̱án bìrí naka i péréan kúrúse,” témé.
\v 4 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Góásea i hãa a ko máá: ‘Khóè ba péréan ka cúí kgꞌõèkaguè tite, igaba wèém kgꞌuim ka a, ẽe ko Nqarim di kgꞌáḿan koe guu a tcgꞌoa ba,’ téméèa,” tam méé.
\p
\v 5 Kam ko nxãaska dxãwa ba tcom-tcomsam xꞌáé-dxoom \add Jerusalema dim\add* koe úú Me, a ba a kaisase tcꞌamaka hàna qgáìan tempelem tco̱be dim koe síí tòó Me,
\v 6 a bìrí Me a máá: “Nqarim di Tsi Cóá Tsi kò ii ne, nqãaka xaoa xòóse. Góásea i hãa ke a ko máá:
\q1 ‘Gam di xu moengele xum gha Tsáá ka xꞌáèan máà,
\q1 xu gha gaxu di tshàuan cgoa ghùi Tsi,
\q1 táá Tsi gha nxãasega nqàrèa Tsi
\q1 nxõ̱án koe xgꞌáḿa tòó ka,’”
\m tam méé.
\v 7 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Gaicara i góásea hãa a ko máá: ‘Táá méé tsi tsarim Xꞌaigam Nqari ba kúrúa bóò guu,’” témé.
\p
\v 8 Gaicaram kò dxãwa ba séè a kaisase kaiam xàbìm koe úú Me, a ba a wèé xꞌaian nqõómkgꞌai di hẽé, naka gaan di ka̱rean hẽéthẽé xꞌáí Me.
\v 9 A ba a bìrí Me a máá: “Wèéan ncẽe gar gha máà Tsi, góḿankgꞌai koe Tsi kòo cgꞌáé a ko dqo̱m̀ te ne,” témé.
\v 10 Me Jeso ba nxãaska bìrí me a máá: “Tíí koe tcgꞌoa, satanaè! Góásea i hãa a ko máá: ‘Xꞌaigam Nqari ba tsi gha dqo̱m̀, a Gam cúí ba kúrúa máá,’ témé,” tam méé.
\p
\v 11 Me nxãaska dxãwa ba guu Me. Ka i ko gaa xꞌaè kaga moengelean hàà, a hàà hùi Me.
\ms Jeso ba Galilea koe (4:12–16:12)
\s Jeso ba ko Gam dis tséé sa Galilea koe tshoa-tshoa
\r (Mk 1:14-15; Lk 4:14-15)
\p
\v 12 Eẽm ko Jeso ba Johane ba qáéèa hãa sa kóḿ, kam kò Galilea koe ka̱bise.
\v 13 Nasareta koem kò tcgꞌoa, a Kaperenaume koe síí xꞌãè, ncẽe ko tshàam qàe koe hànam qgáì ba, Sebulone ba hẽé naka Nafetali ba hẽéthẽé tsara dim nqõóm koe, \fig |HK 00368.tif| span|||Kaperenaume dim xꞌáé-dxoo ba|4:13\fig*
\v 14 ẽe porofitim Isaiam ka kò kgꞌuièas gha nxãasega tseegukaguè ka, ncẽe kòo máá:
\q1
\v 15 “Sebulonem dim nqõó ba hẽé
\q1 naka Nafetalim dim nqõó ba hẽéthẽé tsara
\q1 tshàam koe ko qõòm dàòm koe hãa,
\q1 Jorotanem qàe koe, Galilea koe,
\q1 nqõóm tãá zi qhàò zi di ba;
\q1
\v 16 khóè ne ncẽe \add gaa koe\add* ntcùúan qꞌoo koe xꞌãèa hãa nea
\q1 kaiam xꞌáà ba hòòa.
\q1 Xꞌooan dim nqõóm ntcùúm qꞌoo koe hãa ne koe
\q1 i xꞌáàn hààraa,”
\m témé.
\p
\v 17 Eẽm xꞌaèm koem kò Jeso ba guu a tshoa-tshoa a xgaa-xgaa a máá: “Tcóóse tu gatu di chìbian koe, nqarikgꞌai di xꞌaia nea cúù u ke,” témé.
\s Jeso ba ko tcꞌãà di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tcii
\r (Mk 1:16-20; Lk 5:1-11)
\p
\v 18 Eẽm Jeso ba Galilea dim tshàam qàe koe xóé a ko qõò kam kò khóè qõeku tsara bóò, Simonem ncẽe kòo Petere ta ma tciiè ba hẽé naka Anterea ba hẽéthẽé e, tsara cꞌuisí sa tshàan qꞌoo koe tcãà, xꞌaù qgóó-kgꞌao tsara a kò ii khama.
\v 19 A ba a bìrí tsara a a máá: “Xùri Te tsao, kúrú tsao or gha tsao khóè ne qgóó-kgꞌao tsao ii,” témé.
\v 20 Tsara kúúga gatsara di cꞌuisían guu, a xùri Me.
\p
\v 21 Gaa koem guu a ko qõò kam kò khóè qõeku tsara cꞌẽe tsara bóò, Sebetem ka cóásem Jakobo ba hẽé naka qõesem Johane ba hẽéthẽé e, tsara gatsara ka xõòm Sebetem cgoa dxòrom qꞌoo koe hãa, xu ko gaxu di cꞌuisían kgꞌónò, Me Jeso ba tcii tsara a.
\v 22 Ka tsara kò kúúga dxòro ba hẽé naka gatsara ka xõò ba hẽéthẽé guu, a xùri Me.
\s Jeso ba ko tsàako ne khóè ne kgꞌõèkagu
\r (Lk 6:17-19)
\p
\v 23 Me Jeso ba wèém Galileam koe qõòa te, a gane di còrè-nquuan koe xgaa-xgaa, a ko xꞌaian di qãè tchõàn ka khóè ne bìrí, a ko wèé tcììan koe hẽé naka wèé thõòan koe hẽéthẽé qãèkagu ne.
\v 24 Gaam di tchõà ne kò wèém Siriam koe tsa̱i-tsa̱ise, ne kò Gaam koe wèé ne ẽe ko tãáka zi tcìì zi tsàa ne óá, naka thõòkase tsàara hãa ne hẽé naka dxãwa tcꞌẽean ka tcãàèa ne hẽé, naka xꞌóóa qae ko ne hẽé naka nqo̱ara ne hẽéthẽé e, Me kúrú ne ne qãè.
\v 25 Zi kò káí zi xgꞌae zi Galilea koe hẽé naka Dekapolise koe hẽé naka Jerusalema koe hẽé naka Jutea koe hẽé naka cꞌẽe xòè Jorotane di koe hẽéthẽé guu a xùri Me. \fig |HK00297.tif| span|||Xgꞌae sa xàbìm koe|4:25\fig*
\c 5
\ms Jeso ba ko xàbìm koe xgaa-xgaa (5:1–7:29)
\p
\v 1 Eẽm ko Jeso ba xgꞌae zi bóò kam kò xàbìm koe qaò, a síí gaa koe ntcõó, xu Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hàà cgae Me.
\s Tseegu dis tsꞌee-tsꞌeekgꞌaiku sa
\r (Lk 6:20-23)
\p
\v 2 Me tshoa-tshoa a xgaa-xgaa xu a máá:
\q2
\v 3 “Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa nea
\q2 gane ẽe tcꞌẽem koe dxàua hãa
\q2 igaba Nqari ba dtcãasea hãa ne,
\q1 nqarikgꞌai di xꞌaia nea gane di i khama.
\q2
\v 4 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa nea
\q2 gane ẽe ko kgꞌae ne,
\q1 qgài-qgai tcáóè ne gha khama.
\q2
\v 5 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa nea
\q2 gane ẽe ko cgꞌáré-cgꞌarese ne,
\q1 nqõó ba ne gha qꞌõò khama.
\q2
\v 6 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa nea
\q2 gane ẽe tchànoan xàbà máána hãa ne,
\q2 a cáḿa máá ana ne,
\q1 xgꞌãàkaguè ne gha khama.
\q2
\v 7 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa nea
\q2 ẽe thõò-xama-máákuan úúa ne,
\q1 Nqarim ka ne gha thõò-xama mááè khama.
\q2
\v 8 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa nea
\q2 gane ẽe qꞌano-tcáó ne,
\q1 Nqari ba ne gha bóò khama.
\q2
\v 9 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa nea
\q2 gane ẽe ko tòókuan kúrú ne,
\q1 Nqarim di ne cóá ne ta ne gha ma tciiè khama.
\q2
\v 10 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa nea
\q2 gane ẽe ko tchànoan domka xgàraè ne,
\q1 nqarikgꞌai di xꞌaia nea gane di i khama.
\q2
\v 11 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa tua,
\q2 ncẽè khóèan kòo nco̱i tu u, a ko xgàra tu u ne,
\q2 a ko Tíí domka wèé zi gúù zi cgꞌãè zi
\q2 [tshúù-ntcõase] gatu ka nxàe ne.
\q2
\v 12 Qãè-tcao méé tu naka tua cgabà-cgaban-tcao,
\q1 gatu di surutan nqarikgꞌai dia kaia hãa ke,
\q2 gatà iim dàòm kaga ne kò porofiti xu xgàra
\q2 ncẽe kò gatu cookgꞌai koe ga hàna xu khama.
\s Ta̱bean hẽé naka xꞌáàn hẽéthẽé e
\r (Mk 9:50; Lk 14:34-35)
\p
\v 13 “Gatua nqõómkgꞌai di tu ta̱be tu u. Igaba i kò ta̱bean di tsa̱u-qꞌooan kaà cgae e, ne i gha gaicara ntama kúrúè a tsa̱u? Cúí gúù ga i qãèa máánaa hãa tite, kgꞌama tchàa koe aaguè a khóèan ka náàès cúí si i.
\p
\v 14 “Gatua nqõóm di tu xꞌáà tu u. Xꞌáé-dxoom xàbìm tcꞌamkgꞌai koe hàna ba cuiskaga chóm̀mèa hãa tite.
\v 15 Cúí khóè ga gataga lampi sa xꞌáà-xꞌaa naka qꞌores ka nqãaka tòó sia hãa tite, igaba i gha téé-qꞌooa sa koe tòó si, si gha wèé ne ẽe nquum qꞌoo koe hàna ne xꞌáàn máà.
\v 16 Gatu di xꞌáàn méé i gatà iim dàòm ka khóè ne cookgꞌai koe xꞌáà, naka ne gha nxãasega gatu di qãè tsééan bóò, naka nea gatu dim Xõòm nqarikgꞌai koe hàna ba dqo̱m̀.
\s Xꞌáèan kaàkagu sa kana tseegukagu u sa
\p
\v 17 “Táá tu tcꞌẽea máá, hààr ko xꞌáèan ko méé sa kana porofiti xu ko méé sa kaàkagu, ta tcꞌẽe guu. Hààra Raa, hààr gha táá kaàkagu si ka, igabar ko hàà tseegukagu si.
\v 18 Tseegua ner ko bìrí tu u a ko máá: Nqarikgꞌaian hẽé naka nqõókgꞌaian hẽéthẽéa gha kaà, igabam cúím góám cgꞌárém ga ba kana góá-hìim ka góáèa gúùan ga igaba xꞌáèan koe guu a kaà tite, i gha nxãakgꞌaiga síí wèé gúùan kúrúse.
\v 19 Khama nxãaska, dìím wèém ẽe gha ncẽe xꞌáè-kgꞌáḿan ka cgꞌáré ba kaàkagu ba, a ba a ncẽes gúù sa kúrúan khóè ne xgaa-xgaa ba, nxãa ba gha nqarikgꞌai di xꞌaian koe cgꞌáré ba ta ma tciiè. Igaba ẽe ko xꞌáè-kgꞌáḿan kúrú, a ba a ko xgaa-xgaa a ba, nxãa ba gha nqarikgꞌai di xꞌaian koe kaia ba ta ma tciiè.
\v 20 Bìrí tu ur ko a ko máá: Gatu di tchànoan kòo xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu dian hẽé naka Farasai xu dian hẽéthẽé nqáé tama ne tu cuiskaga nqarikgꞌai di xꞌaian koe tcãà tite.
\s Cgꞌõo sa
\r (Lk 12:57-59)
\p
\v 21 “Kóḿa tu hãa, ne kò ncìí kuri di ne khóè ne bìríè a ko máá: ‘Táá cgꞌõo guu.’ ‘Wèém ẽe gha cgꞌõo ba gha xgàrakuan tééa máá,’ téméè.
\v 22 Igabar ko Tíía bìrí tu u a ko máá: Dìím wèém ẽe qõesem koe xgóà hãa ba gha xgàrakuan tééa máá. Gataga dìím wèém ẽe ko qõese ba bìrí a máá: ‘Káà hùi tsi gúù tsi i,’ témé ba gha xꞌáèan di xu kaia xu cookgꞌai koe xo̱ara mááse. Igaba dìím wèém ẽe ko máá: ‘Tsáá káà tcꞌẽe tsi gúù tsi,’ témé ba chõò tamas cꞌees dxãwam dis ka tééa mááèa hãa.
\p
\v 23 “Khama nxãaska, ẽe tsi kò tsaris aba sa altaram koe úú ne, a tsi a ko gaa koe tcꞌẽe-tcꞌẽese tsáá qõe ba cꞌẽes gúù sa tsáá cgoa úúa sa ne,
\v 24 méé tsi tsari aban gaa koe guu, altaram cookgꞌai koe. Naka tsia kgꞌaia qõò naka síí tsáá qõem cgoa tòókuan kúrú, naka nxãwa hàà tsari aban úú.
\p
\v 25 “Qháésega méé tsi ẽe ko chìbi-chibi tsim cgoa kóḿku, ẽe tsi kòo xgàrakuan dis qhàìs koe síí cgoa me ne. Nxãa tama kò ii nem gha xgàra-kgꞌaom tshàu qꞌoo koe tcãà tsi, me gha xgàra-kgꞌao ba qáé-kgꞌaom tshàu qꞌoo koe tcãà tsi, tsi gha qáé-nquus koe tcãàè.
\v 26 Tseegua ner ko bìrí tsi a ko máá: cuiskaga tsi gaa koe tcgꞌoara hãa tite, a gha nxãakgꞌaiga síí ẽe qaùa hãam mari-coa ba suruta.
\s Cgꞌárà kúrúa ne
\p
\v 27 “Kóḿa tu hãa i kòo ncẽeta mééè a ko máá: ‘Táá cgꞌáràn kúrú guu,’ téméè.
\v 28 Igabar ko Tíí bìrí tu u a ko máá: wèém khóèm ẽe ko dxàe-khoe sa bóò, a ba a ko ncóó si ba, ncãa nxãakamaga cgꞌáràn kúrú cgoa si tcáóa ba koe.
\v 29 A ncẽè kgꞌáò xòè dim tcgáím tsarim kòo chìbian kúrúkagu tsi ne méé tsi nxo̱bea tcgꞌòó naka aagu me. Qãè e, cꞌẽe xòèa tsi gha aaguè sa ke, wèé tcꞌáróa tsi chõò tamas cꞌees dxãwam dis koe xaoa tcãàèan ka.
\v 30 Gataga ncẽè kgꞌáòm xꞌõàm tsarim kòo chìbian kúrúkagu tsi ne méé tsi qꞌãea tcgꞌòó naka aagu me. Qãè e cꞌẽe xòèa tsi gha aaguè sa, wèé tcꞌáróa tsi gha chõò tamas cꞌees dxãwam dis koe tcãàèan ka ke.
\s Khóès cgoa qꞌaa sa
\r (Mt 19:9; Mk 10:11-12; Lk 16:18)
\p
\v 31 “Gataga i kò ncẽeta mééè a ko máá: ‘Dìím wèém ẽe ko gam dis khóès cgoa qꞌaa ba méém tcgãya sa góá máá si, qꞌaa cgoa siam hãa di sa,’ ta mééè.
\v 32 Igabar ko Tíí bìrí tu u a ko máá: Wèém khóèm ẽe ko gam dis khóè sa aagu ba, cgꞌárà nes kúrúa domka tamase, ba ko cgꞌárà-kgꞌao sa kúrú si, me ko dìím wèém ẽe ko aaguèas khóè sa séè ba cgꞌáràn kúrú, tar ko méé.
\s Gaìsea ne
\p
\v 33 “Gataga tu kóḿa hãa, ne kò ncìí kuri di ne khóè ne bìríè a ko máá: ‘Táá tshúù-ntcõan cgoa gaìse guu, igaba méé tsi tsari gaìsean Xꞌaigam \add Nqarim\add* cookgꞌai koe tseegukagu,’ téméè.
\v 34 Igabar ko Tíí bìrí tu u a ko máá: Táá gaìse guu, nqarikgꞌai cgoa ga igaba, Nqarim dis ntcõó-qꞌoos xꞌaian di si i ke,
\v 35 kana nqõómkgꞌai cgoa ga igaba, Gam di nqàrèa nem ko tòó qgáì i ke, kana Jerusaleman cgoa ga igaba, kaiam Xꞌaigam dim xꞌáé-dxoo me e ke.
\v 36 Gataga méé tsi táá tcúúa tsi cgoa gaìse guu, cuiskaga tsi cúím cꞌõòm tsarim ga ba kúrú nakam qꞌúú kana ntcùúa hãa tite ke.
\v 37 Kgꞌamaga méés gatu dis ‘Eè’ sa ‘Eè’ sa ii, nakas gatu dis ‘Eẽ ẽe’ sa ‘Eẽ ẽe’ sa ii. A ncẽè cꞌẽes gúù sa tsi kò ncẽe zi kgꞌui zi koe càùa mááse nes gha nxãa sa dxãwam koe guua.
\s Ka̱bia mááku sa
\r (Lk 6:29-30)
\p
\v 38 “Kóḿa tu hãa i kòo ncẽeta mééè a ko máá: ‘Tcgáí ba méém tcgáím cꞌẽem domka tcgꞌòóè, nakam xõ̱ó ba xõ̱óm domka tcgꞌòóè,’ ta mééè.
\v 39 Igabar ko Tíí bìrí tu u a ko máá: Táá cgꞌãè tcꞌẽem khóè ba ka̱bia máá guu, igaba dìím wèém ẽe ko kgꞌáò xòè di góóa tsi koe xgꞌáḿ tsi ba, nxãa ba cꞌẽem góó xòè ba máà thẽé \add nakam xgꞌáḿ\add*.
\v 40 A ncẽè khóèm kò xgàrakuan dis qhàìs koe úú tsi, a tsari subu marian di qgáían séè kgꞌoana ne, máà me gataga thẽé tsari kaisa marian di qgáía ne.
\v 41 Dìím wèém ẽe gha ko chùi tsi, cúím kilomitara ba tsi gha gam di zi gúù zi xgàm a qõò ba, nxãam cgoa méé tsi cám̀ kilomitaran qõò.
\v 42 Máà ẽe ko dtcàrà tsi ba, naka ẽe cgóbè cgae tsi kgꞌoana ba táá qꞌaumana guu.
\s Tsari cgꞌõo-kgꞌaoan ncàm̀a ne
\r (Lk 6:27-28, 32-36)
\p
\v 43 “Kóḿa tu hãa i kòo ncẽeta mééè a ko máá: ‘Tsáá ka cꞌẽe ba méé tsi ncàm̀, naka tsia tsarim cgꞌõo-kgꞌao ba hòre,’ téméè.
\v 44 Igabar ko Tíía bìrí tu u a ko máá: Gatu di cgꞌõo-kgꞌaoan méé tu ncàm̀, naka còrèa máá ẽe ko xgàra tu u ne,
\v 45 naka tua gha nxãasega gatu ka Xõòm nqarikgꞌai koe hànam di tu cóá tu ii. Gam dis cáḿ sam ko kúrú si ẽe cgꞌãè ne hẽé naka ẽe qãè ne hẽéthẽé qaò cgae, a ba a ko túúan ẽe tchàno ne koe hẽé naka ẽe kàma ne koe hẽéthẽé tsééa úú.
\v 46 Eẽ ncàm̀ tua hãa ne tu kò ncàm̀a hãa, ne ia gha dùútsa surutan ka̱bisea máá tu u? Mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao xu igaba xu ko thẽé gataga hẽé khama.
\v 47 A ncẽè gatu di qõean cúí ga tu kòo tsgám̀kagu, ne tu ko dùús cgáé sa kúrú? A tãá zi qhàò zi di ne igaba ne gáé thẽé gataga hẽé tama?
\v 48 Nxãaska méé tu tchàno ii, ncẽem ma gatu ka Xõòm nqarikgꞌai koe hàna ba ma tchàno Me e khamaga ma.
\c 6
\s Tchàno zi tséé zi
\p
\v 1 “Qꞌãa méé tu naka tua gatu di zi tséé zi tchàno zi táá khóè ne cookgꞌai koe kúrú guu, naka táá khóè ne xꞌáí zi guu. Gatà tu kò hẽé ne tu surutan hòò tite, gatu ka Xõòm nqarikgꞌai koe hànam koe.
\p
\v 2 “A cꞌẽem dtcàrà-kgꞌao ba tu kò cꞌẽes gúù sa máà kgꞌoana ne méé tu còrè-nquuan hẽé naka xꞌáéan xgꞌaeku koe hẽéthẽé táá torompitan cgoa nxàe ana téé guu, qãè khóèan khama ko ma kúrúse xu khóè xu ko hẽé khama, nxãasega xu gha cꞌẽe khóèan ka dqo̱m̀mè ka. Tseegua ner ko bìrí tu u a ko máá: Gaxu di surutan xu \add khóè ne koe\add* cgꞌoèase hòòa.
\v 3 Igaba tsáá ẽe tsi kòo cꞌẽem dtcàrà-kgꞌao ba cꞌẽes gúù sa máà ne, táá hẽé nas dxàes xꞌõàs tsari sa qꞌãa, kgꞌáòm xꞌõàm tsarim ko kúrú sa.
\v 4 Naka i gha nxãasega gúùan tsi tcgꞌòó qꞌoo chóm̀sea hãa, Me gha Saòm ncẽe ko chóm̀sea zi gúù zi bóò ba gha suruta tsi.
\s Còrèan ka xgaa-xgaa sa
\r (Lk 11:2-4)
\p
\v 5 “Naka gatà còrè tu kò ne méé tu táá qãè khóèan khama ko ma kúrúse xu khóè xu khama ii guu, còrè-nquuan qꞌoo koe hẽé naka xꞌáéan xgꞌaeku koe hẽéthẽé ko nqàrè ka téé a còrèan ncàm̀a xu, nxãasega ne gha wèé ne khóè ne bóò xu ka. Tseegukar ko bìrí tu u a ko máá: Gaxu di surutan xu \add khóè ne koe\add* cgꞌoèase hòòa.
\v 6 Igaba tsáá ẽe tsi kò còrè ne méé tsi tsarim nquum qꞌoo koe tcãà, naka nquu-kgꞌáḿ ba tcẽekgꞌam, naka tsia Saò ba còrè, ncẽe hòòse tama ba. Nakam gha nxãasega Saò ba suruta tsi, ncẽe ko chóm̀sea zi gúù zi bóò ba.
\v 7 Naka gatà còrè tu kòo ne, táá qaase tama zi kgꞌui zi káí zi tséékagu guu, tãá zi qhàò zi di ne ko hẽé khama, káí zi kgꞌui zi ẽe ne ko kgꞌui zi ka ne gha komsanaè, ta ne tcꞌẽea khama.
\v 8 Táá gane khama ii guu. Gatu ka Xõò ba tu ko dtcàràs cookgꞌai koem gatu koe ko tcào sa nxãakamaga qꞌana hãa ke.
\v 9 Ke méé tu ncẽeta ma còrè na máá:
\q1 Sita ka Xõò Tseè
\q1 nqarikgꞌai koe hàna Tseè,
\q1 cgꞌõèa Tsi méé i dqo̱m̀mè,
\q1
\v 10 Tsari xꞌaian méé i hàà.
\q1 Tsáá ko tcꞌẽe sa méés nqõómkgꞌai koe kúrúè
\q1 nqarikgꞌai koes ko ma kúrúè khama.
\q1
\v 11 Sita dis tcꞌõos wèé cáḿ di sa
\q1 ncẽe cáḿ ka máà ta a.
\q1
\v 12 Naka qgóóa máá ta a chìbia ta,
\q1 sita ma cꞌẽe ne gane di chìbian
\q1 ma qgóóa máána hãa khama.
\q1
\v 13 Táá kúrúa bóòkuan koe tcéèa úú ta a guu,
\q1 igaba dxãwam dim dàòm koe tcgꞌòó ta a.
\q1 [Xꞌaian hẽé,
\q1 naka qarian hẽé,
\q1 naka xꞌáàn hẽéthẽéa
\q1 chõò tamase Tsari i ke.
\q1 Amen.]
\p
\v 14 “Khóè ne tu kò gane di chìbian qgóóa máá nem gha gataga gatu ka Xõòm nqarikgꞌai di ba gatu di chìbian koe qgóóa máá tu u khama.
\v 15 Igaba ncẽè khóèan tu kò gaan di chìbian qgóóa máá tama, nem gatu ka Xõò ba thẽé cuiskaga chìbia tu qgóóa máá tu ua hãa tite.
\s Tcꞌõoan carasea ne
\p
\v 16 “Gataga thẽé, ẽe tu kò tcꞌõoan carase ne méé tu táá cgꞌãè-cgꞌãe kgꞌáí guu, qãè khóèan khama ko ma kúrúse xu khama ma, ncẽe cgꞌãè-cgꞌãe kgꞌáí ko xu, cꞌẽe ne xu gha nxãasega xꞌáí, tcꞌõoa ne xu ko carase sa ka xu. Tseegua ner ko bìrí tu u a ko máá: Gaxu di surutan xu \add khóè ne koe\add* cgꞌoèase hòòa.
\v 17 Igaba ẽe tsi kò tcꞌõoan carase ne méé tsi xgꞌaà kgꞌáí naka nxúìan tcgáùse.
\v 18 Naka i gha nxãasega tsari tcꞌõoan carasean táá cꞌẽe ne ka bóòè guu, igaba tsarim Xõòm ka, ncẽe hòòse tama ba. Me gha Saòm ncẽe chóm̀sea zi gúù zi ko bóò ba suruta tsi.
\s Qguùan ka xgaa-xgaa sa
\r (Lk 12:33-34)
\p
\v 19 “Táá méé tu nqõómkgꞌai koe qguùan tòóa mááse guu, ncẽe tcgꞌãàn hẽé naka ncàbàn hẽéthẽé ko tcꞌõó o koe, ncẽe tsꞌãà-kgꞌaoan ko khõá a tcãà a tsꞌãà a koe.
\v 20 Igaba méé tu gatu di qguùan nqarikgꞌai koe tòóa mááse, ncẽe tcgꞌãàn hẽé naka ncàbàn hẽéthẽé tcꞌõó o tite koe, kana tsꞌãà-kgꞌaoan ga khõá naka tcãà na tsꞌãà tite koe.
\v 21 Eẽ tsari qguùan hãa koe i gha gataga thẽé tsari tcáóan hãa khama.
\s Qãèm tcgáí ba
\r (Lk 11:34-36)
\p
\v 22 “Tcgáí ba tcꞌáróm dim xꞌáà me e. Ncẽè tcgáía tsi kò qãè ii, nem tsarim tcꞌáróm wèé ba xꞌáàn ka cgꞌoèa.
\v 23 Igaba ncẽè tcgáía tsi kò tshúù ii, nem tcꞌáróm tsari ba dcùú-qoman ka cgꞌoè cgaeèa. A ncẽè tsari xꞌáàn kò dcùú-qom sa ii ne, i gáé gha nta noose dcùú-qoman kaia!
\s Cám̀ xꞌaigan tsééa máá ne
\r (Lk 16:13; 12:22-31)
\p
\v 24 “Cám̀ xꞌaigan gha tsééa máám khóè ba káà me e. Cꞌẽe bam gha hòre, a cꞌẽe ba ncàm̀ khama, kanam gha cꞌẽem koe dtcãàse, a cꞌẽe ba ntcoe khama. Cuiskaga tu Nqari ba hẽé naka qguùan dim nqárì ba hẽéthẽé tsara cúí xꞌaè ka tsééa máána hãa tite.
\s Táá káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese guu
\p
\v 25 “Gaa domkar ko bìrí tu u, a ko máá: Táá gatu di kgꞌõèan ka káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese guu, dùú tu gha tcꞌõó kana kgꞌáà sa, kana tcꞌáróa tu ka igaba, dùú tu gha hã̱a sa. Kgꞌõè sa gáé tcꞌõoan ka cgáé tama, me tcꞌáró ba qgáían ka cgáé tama?
\v 26 Bóò nqarikgꞌai di tsa̱rá ne: xhárà tama i hãa, a tcuù tama, a gataga tòóa mááse tama, gabàm ko qanega gatu ka Xõòm nqarikgꞌai di ba xárò o. Ka gatu gáé gaan ka cgáé tama?
\v 27 Gatu ka cꞌẽem dìí ba gha gáé káíse tcꞌẽe-tcꞌẽesean ka, kgꞌõèa ba di cáḿan koe cáḿ ba càù?
\p
\v 28 “A tu a ko dùús domka qgáían ka káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese? Bóò, nta i qãáka di xꞌaan ii sa, nta i ko ma tso̱m sa. Tséé tama i hãa, a gataga qgáían qgãéa mááse tama.
\v 29 Igabar ko bìrí tu u a ko máá: \add xꞌaigam\add* Solomonem gabà kò gam di xꞌaian wèé koe ga ncẽe zi xꞌaa zi ka cꞌẽea zi khama ma táá hã̱a.
\v 30 Ncẽè Nqarim kòo qãáka di dcãan, ncẽe ko ncẽe cáḿ ka hãa, a qꞌuu ka cꞌeean qꞌoo koe xaoa tcãàè, nxãan ncẽeta ma hã̱akagu, nem gha tseegukaga cgáése gatua hã̱akagu tu u, oo, gatu ncẽe cgꞌáré dtcòm̀an úúa tuè!
\p
\v 31 “Gaa domka méé tu táá káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese guu naka máá: ‘Dùú sa ta gha tcꞌõó?’ témé, kana máá: ‘Dùú sa ta gha kgꞌáà?’ témé, kana máá: ‘Dùú sa ta gha hã̱a?’ témé guu.
\v 32 Tãá zi qhàò zi di nea ko wèé gúùan ncẽe ga qaa, Me gatu ka Xõòm nqarikgꞌai di ba ncẽe gúùan tu ko tcào sa qꞌana hãa ke.
\v 33 Igabaga méé tu kgꞌáíka \add Xꞌaigam\add* Nqarim di xꞌaian hẽé naka Gam di tchànoan hẽéthẽé qaa, naka tua gha ncẽe zi gúù zi wèéa zi ga thẽé máàè.
\v 34 Ke tu táá qꞌuu dim cáḿ ka káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese guu, qꞌuu dim cáḿ ba gha cúía tcꞌẽe-tcꞌẽese gam ka ke. Wèém cáḿ ba gam di xháéan tcꞌãòa.
\c 7
\s Cꞌẽe ne bóò a tcꞌẽea máá sa
\r (Lk 6:37-38, 41-42)
\p
\v 1 “Táá cꞌẽem khóè ba xgàra guu, naka tua gha nxãasega táá xgàraè guu.
\v 2 Gaam dàòm cúím ẽe tu ko cꞌẽe ne bóò a xgàram cgoaga tu gha Nqarim ka bóò a xgàraè ke, si gha tcꞌãò-tcꞌãos ẽe tu ko cꞌẽe ne koe tséékagu sa gatu koe tséékaguè.
\p
\v 3 “Dùús domka tsi ko tsáá ka cꞌẽem tcgáí qꞌoo koe hãam tcgꞌóbé ba hòòa máá, igaba tsi tsáá tcgáí qꞌoo koe hãam hìi-dxoo ba hòò tama?
\v 4 Nta tsi gha tsáá ka cꞌẽe ba bìrí a máá: ‘Tíí tcáràè, hàà nakar tcgáí qꞌooa tsi koe tcgꞌóbé ba tcgꞌòó,’ témé, ncẽe tsáá tcgáí qꞌoo koe hãam hìi-dxoo ba tsi hòò tama koe.
\v 5 Tsáá qãè khóèan khama ko ma kúrúse tseè! Kgꞌáíka tcgáí qꞌooa tsi koe hànam hìi-dxoo ba tcgꞌòó, naka nxãwa qãèse bóò naka tsáá ka cꞌẽem tcgáí qꞌoo koe hàna tcgꞌóbéan tcgꞌòó.
\p
\v 6 “Táá ẽe tcom-tcomsa ii sa ha̱ghuan máà guu, naka gataga táá gatu di tca̱àko nxõ̱án xgùuan cookgꞌai koe aagu guu. Gatà tu kò hẽé ne i gha nqàrèan gaan di ka náà tcãà a, a i a gha ka̱bise a tòà qꞌaa tu u.
\s Dtcàrà, Qaa, Xgꞌáḿ-xgꞌam
\r (Lk 11:9-13)
\p
\v 7 “Dtcàrà tu, máàè tu gha ke, qaa tu, hòò tu gha ke, nquu-kgꞌáḿ ba tu xgꞌáḿ-xgꞌam, xgobekgꞌama tu gha mááè ke.
\v 8 Dìím wèém ẽe ko dtcàrà ba ko máàè, me ko wèém ẽe ko qaa ba hòò, me gha wèém ẽe ko nquu-kgꞌáḿ ba xgꞌáḿ-xgꞌam ba xgobekgꞌama mááè khama.
\v 9 Kana ndakam khóè ba gha gam dim cóám kòo péréan dtcàrà me ne, péréan téé-qꞌoo koe nxõ̱án máà me?
\v 10 Kana ẽem kòo xꞌaù ba dtcàrà me ne, cgꞌao ba máà me?
\v 11 A ncẽè gatu ncẽe cgꞌãè tcꞌẽe ii tu kò qãè aban gatu di cóán máà qꞌana hãa, ne ba gha nxãaska gatu ka Xõòm ncẽe nqarikgꞌai koe hãa ba ẽe ko dtcàrà Me ne nta noose nqáéa hãase qãè aban máà!
\p
\v 12 “Gaa domka\add r ko bìrí tu u a ko máá\add*: wèé zi gúù zi ẽe tu ko tcꞌẽe khóè ne méé ne gatu koe kúrú zi, nxãa zi méé tu gane koe thẽé kúrú. Ncẽe sa xꞌáèan ka hẽé naka porofitian ka hẽéthẽé ko nxàeès ga si i khama.
\s Cgꞌárés heke-kgꞌáḿ sa
\r (Lk 13:24)
\p
\v 13 “Xgáḿ-xgam naka nquu-kgꞌáḿ koe tcãà. Cgꞌãèan koe ko úúm kgꞌáḿ ba tchàà me e, me gaa koe ko qõòm dàò ba thamka me e ke, ne gaa koe ko tcãà ne káí ne e.
\v 14 Igaba bóò, kgꞌõèan dis heke-kgꞌáḿ sa cgꞌáré si i, me gaa koe ko qõòm dàò ba qóḿ me e, ne ẽe ko hòò me ne cgꞌorò ne e.
\s Hìi sa hẽé naka tcꞌáróa sa hẽéthẽé e
\r (Lk 6:43-44)
\p
\v 15 “Tshúù-ntcõan di xu porofiti xu méé tu qꞌãa! Gatu koe xu ko ghùuan di khòoan hã̱a a hàà, igabaga xu qꞌooa xu koe xaùko xu ncuutshaa xu u.
\v 16 Gaxu di tcꞌáróan ka tu gha bóòa qꞌãa xu. Khóèa ne gáé ko kuri dxàman úúa zi hìi-coa zi koe kgꞌoman tcuù, kana ia ko dxàmga zi hìi-coa zi koe faian tcuù?
\v 17 Gatagas ko ma wèés hìis qãè sa qãè tcꞌáróan kúrú, igabas ko tshúùs hìi sa tshúù tcꞌáróan kúrú.
\v 18 Qãès hìi sa cuiskaga tshúù tcꞌáróan kúrúa hãa tite, kanas gataga tshúùs hìi sa cuiskaga qãè tcꞌáróan kúrúa hãa tite.
\v 19 Wèés hìis ẽe tcꞌáróan qãè kúrú tama sa ko xgꞌaoa tcgꞌòóè, a cꞌeean qꞌoo koe tcãàè.
\v 20 Gaa domka tu gha gaxu di tcꞌáróan ka qꞌãa xu.
\s Ncìísegar kò cꞌúù tsia
\r (Lk 13:25-27)
\p
\v 21 “Wèém khóèm ẽe ko bìrí Te a máá: ‘Xꞌaigaè, Xꞌaigaè,’ témé ba nqarikgꞌai di xꞌaian koe tcãà tite, igaba ẽe ko Tirim Abom nqarikgꞌai koe hànam ko tcꞌẽe sa kúrúm cúím ga ba gha tcãà.
\v 22 Káí ne gha ẽem cáḿ \add còo dim\add* ka bìrí Te a máá: ‘Xꞌaigaè, Xꞌaigaè, a gatá tama taa ncẽe kòo Tsarim cgꞌõèm cgoa porofita ta, a Tsarim cgꞌõèm cgoa dxãwa tcꞌẽean xhàiagu ta, a gam cgoa káí zi gúù zi are-aresa zi kúrú ta?’ témé.
\v 23 Ra gha nxãaska tchànose bìrí ne a máá: ‘Ncìísegar cꞌúù tua, gatu cgꞌãè gúù kúrú-kgꞌao tu, ke tu Tíí koe tcgꞌoa!’ témé.
\s Cám̀ tsara tshào-kgꞌao tsara
\r (Lk 6:47-49)
\p
\v 24 “Dìím wèém ẽe ko Tiri kgꞌuian ncẽe kóḿ, a i ko méé sa kúrú ba gha tcꞌẽegam khóèm khama ii, ncẽe ko gam dim nquu ba qãès tshoa-tshoase-qꞌoos koe tshào ba.
\v 25 I túúan hàà, i tshàan cgꞌoè a tòè, i tcꞌãán tcꞌãá a i a ẽem nquu ba xàbù, igabagam kò táá cgꞌáé, qãès tshoa-tshoase-qꞌoos koem kò tshàoa tòóèa khama.
\v 26 Igaba dìím wèém ẽe ko Tiri kgꞌuian kóḿ, igaba kúrú u tama ba gha káà tcꞌẽem khóèm khama ii, ncẽe ko gam dim nquu ba góḿankgꞌai koe tshàoa tòó ba, \add qãès tshoa-tshoase-qꞌoos cgoa tamase\add*.
\v 27 I túúan hàà, i tshàan cgꞌoè a tòè, i tcꞌãán tcꞌãá, a i a ẽem nquu ba tcãò, me cgꞌáé, a kaias gúùs khama ma cgꞌáé ba,” tam méé.
\p
\v 28 Eẽm ko Jeso ba ncẽe zi gúù zi nxàea xgꞌara ka zi ko xgꞌae zi Gam di xgaa-xgaa-qꞌooan ka area hãa.
\v 29 Qarian úúam khóèm khamam kòo ma xgaa-xgaa ne khama, gane di xu xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu khama tamase.
\c 8
\s Jeso ba ko lepero dis tcìì sa úúam khóè ba qãèkagu
\r (Mk 1:40-45; Lk 5:12-16)
\p
\v 1 Eẽm kò Jeso ba xàbìm koe guu a ko xõa ka zi kò káí zi xgꞌae zi khóè ne di zi xùri Me.
\v 2 Me gaa xꞌaè kaga lepero dis tcìì sa tsàaram khóè ba hàà cgae Me, a hàà cookgꞌaia ba koe qgom-tsi-quri, a máá: “Xꞌaigaè, tcꞌẽe Tsi kòo ne Tsi ga kúrú ter qꞌano,” témé.
\v 3 Me tchoanà tshàu, a qgóó me, a máá: “Gatàr ko ma tcꞌẽe, ke qꞌano!” témé. Kas kò gam dis tcììs lepero di sa kúúga kaà cgae me.
\v 4 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Qꞌãa, naka táá cúí khóè ga cꞌẽe gúù ga bìrí guu. Igaba méé tsi qõò naka síí peresitim koe xꞌáíse, naka ẽem Moshe xꞌáèa hãas aba sa tcgꞌòó, xꞌáís iise khóè ne koe,” témé.
\s Ncõo-kgꞌaom di dtcòm̀a ne
\r (Lk 7:1-10)
\p
\v 5 Eẽm ko Jeso ba Kaperenaume koe síí tcãà kam kò ncõo-kgꞌao xu dim tcꞌãà-cookgꞌai ba hàà cgae Me, a hàà hùikuan dtcàrà cgae Me a máá:
\v 6 “Xꞌaigaè, tirim qãà ba xꞌáéa te koe xõe, a nqo̱ara hãa, a ba a kaisa thõòan koe hãa,” témé.
\v 7 Me bìrí me a máá: “Síír gha a kúrú mem qãè,” témé.
\v 8 Me ncõo-kgꞌao xu dim tcꞌãà-cookgꞌai ba xo̱a a máá: “Xꞌaigaè, dìí cgáér tama ra a, nquua te tco̱be dòm̀ qꞌoo koe Tsi ga tcãà ra. Ke kgꞌamaga kgꞌui ba tcgꞌòó nakam gha tirim qãà ba kgꞌõè.
\v 9 Tíí igabar kaia xu dòm̀ qꞌoo koe hànar khóè ra a, xu gataga ncõo-kgꞌao xu tíí dòm̀ qꞌoo koe hàna ke. Ra ko ncẽe ba bìrí a máá: ‘Qõò,’ témé, me qõò, ra cꞌẽe ba bìrí a máá: ‘Hàà,’ témé, me hàà. Ra tirim qãà ba bìrí a máá: ‘Ncẽe sa kúrú,’ témé, me kúrú si,” tam méé.
\p
\v 10 Eẽm ko Jeso ba ẽe sa kóḿ kam kò kaisase are, a ba a ẽe kòo xùri Me ne bìrí a máá: “Tseegua ner ko bìrí tu u: Qanegar cúí khóè ga Iseraele koe hòò ta ga hãa ncẽeta ma kaias dtcòm̀ sa úúa hãa a.
\v 11 Bìrí tu ur ko, káí ne gha cáḿs ko tcgꞌoa xòè koe hẽé naka cáḿs ko tcheè xòè koe hẽéthẽé guu a hàà, a ne a hàà Abrahama ba hẽé naka Isaka ba hẽé naka Jakobe ba hẽéthẽé xu cgoa ntcõó a tcꞌõó, nqarikgꞌai di xꞌaian koe.
\v 12 Igaba ne gha gane ẽe xꞌaian di ne tchàa koe xaoa tcgꞌòóè, dcùú-qoms qꞌoo koe, ncẽe kgꞌaean hẽé naka gãò xõ̱óan hẽéthẽé gha hãa koe,” tam méé.
\p
\v 13 Me nxãaska Jeso ba ncõo-kgꞌao xu dim tcꞌãà-cookgꞌai ba bìrí a máá: “Eẽ tsi ma dtcòm̀a hãa khamaga méé i tsáá koe ii, ke qõò,” témé. Me kò gam dim qãà ba gaa xꞌaèan ẽe kaga qãè.
\s Jeso ba ko káí ne khóè ne kúrú ne qãè
\r (Mk 1:29-34; Lk 4:38-41)
\p
\v 14 Eẽm ko Jeso ba Peterem dim nquum koe tcãà kam kò Peterem ka cꞌuìse sa bóò, si cgùrukagu si kos tcììs ka qgóóèa, a xóé-xõe.
\v 15 Me kò tshàua sa qgóó, i tcììan guu si, si tẽe a sa a tshoa-tshoa a tsééa máá Me.
\p
\v 16 Eẽm dqòam ka ne kò káí ne khóè ne dxãwa tcꞌẽean úúa hãa ne Gam koe óá. Me kgꞌuim cgoa dxãwa tcꞌẽean xhàiagu, a ba a wèé ne ẽe kò tsàa ne kúrú ne kgꞌõè.
\v 17 \add Ncẽe sa kò kúrúse,\add* nxãasegas gha ẽem ko porofitim Isaia ba nxàea sa tseegukaguè ka, ncẽe ko máá:
\q1 “Gatá di thõòa nem séèa,
\q1 a ba a tcììa ta xgàm a qõò cgoaa,”
\m témé sa.
\s Qaase ko sa Jeso ba xùrian koe
\r (Lk 9:57-62)
\p
\v 18 Eẽm ko Jeso ba khóè ne dis xgꞌae sa qàea ba koe bóò, kam kò xꞌáèan tcgꞌòó, tchoaba méé xu cꞌẽem xòèm tshàam dim koe di i.
\v 19 Me nxãaska xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao ba hàà cgae Me, a hàà bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌaoè, ẽe Tsi ko síí qgáì wèé koer gha xùri Tsi,” témé.
\v 20 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Círía ne gaan di ha̱éan úúa, i tsa̱rán gaan di nquuan úúa, igabagam Khóèm dim Cóá ba tòó tcúúm gha qgáì úú tama,” témé.
\p
\v 21 Me cꞌẽem xgaa-xgaase-kgꞌao ba bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, kgꞌaia qãà te nakar síí tirim xõò ba kgꞌónò,” témé.
\v 22 Igabam kò Jeso ba bìrí me a máá: “Xùri Te, naka ẽe xꞌóóa hãa ne guu naka ne gane dian ẽe xꞌóóa hãa kgꞌónò,” témé.
\s Jeso ba ko tcꞌãá ba nqaekagu
\r (Mk 4:35-41; Lk 8:22-25)
\p
\v 23 Eẽm ko dxòrom qꞌoo koe tcãà ka xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xùri Me.
\v 24 Me kò kúúga kaiam tcꞌãá ba tshàam tcꞌamkgꞌai koe tẽe, me dxòro ba tshàam di qhonèan ka xàbùa tcgꞌòóè, igabam kò Jeso ba xꞌóm̀a hãa.
\v 25 Xu síí ghùi Me a máá: “Xꞌaigaè, hùi xae e! Tom̀ xae ko ke!” témé.
\v 26 Me bìrí xu a máá: “Dùús domka xao ko ma qꞌaea, gaxao ncẽe cgꞌáré dtcòm̀an úúa hãa xaoè?” témé. Kam ko nxãaska tẽe a ba a tcꞌãá ba hẽé naka tshàa ba hẽéthẽé dqàè, si kaisas nqoo sa xóé.
\v 27 Xu ẽe kò hãa cgoa Mea xu are, a tẽèku a máá: “Dùútsa khóè ba gáé ncẽe ba? Tcꞌãán ga hẽé naka tshàan ga hẽéthẽé ka ko komsanaè ba!” témé.
\s Cám̀ tsara khóè tsara dxãwa tcꞌẽean úúa tsara ko qãèkaguè
\r (Mk 5:1-20; Lk 8:26-39)
\p
\v 28 Eẽm ko cꞌẽem xòèm tshàam dim koe síí, Gadarene dim xgꞌaekum di ba, kam ko cám̀ tsara khóè tsara dxãwa tcꞌẽean úúa tsara cgoa xgꞌae, tcꞌám̀ zi koe kò guua hãa tsara. Kaisase bèe-beesa kò ii tsara, i kò cúí khóè ga gaam dàò ba séè naka nqáé tite.
\v 29 Gaa xꞌaè kaga tsara kò qꞌau a máá: “Dùú sa Tsi ko tcꞌẽe sitsam koe, Nqarim di Tsi Cóá Tseè? A hààra Tsia, hàà Tsi gha xgàra tsam m ka, nxárá tòóèam xꞌaèm cookgꞌai koe?” ta méé.
\p
\v 30 Zi kò káí zi xgùu zi gaxu ka cgꞌárése nqúù ka hãa a ko dxòó.
\v 31 I kò gatsara di dxãwa tcꞌẽean Jeso ba dtcàrà a máá: “Ncẽè hàà Tsi kò ko xhàiagu ta a ne méé Tsi xgùuan dis xgꞌaes koe tsééa úú ta a,” témé.
\v 32 Me bìrí i a máá: “Qõò!” témé. I tcgꞌoa, a i a síí xgùuan koe tcãà. Si wèés xgꞌaes xgùuan di sa kari-karisea xõa a síí tshàan qꞌoo koe xꞌóó.
\p
\v 33 Xu ẽe kòo xgùuan kòre xu khóè xu bèe a qgóé, a xꞌáé-dxoom koe síí, a síí wèéan ga nxàe, ẽe kò dxãwa tcꞌẽean úúa tsara khóè tsara koe kúrúsean ga hẽéthẽé e.
\v 34 Kam kò wèém xꞌáé-dxoo ba tcgꞌoa, a síí Jesom cgoa xgꞌae. Eẽ ne ko bóò Me, ka ne kò dtcàrà Me, gane dim nqõóm koem gha tcgꞌoa sa.
\c 9
\s Jeso ba ko nqo̱aram khóè ba kúrú me qãè
\r (Mk 2:1-12; Lk 5:17-26)
\p
\v 1 Nxãaskam kò Jeso ba dxòrom qꞌoo koe tcãà, a tchoaba a ba a Gam dim xꞌáé-dxoom koe síí.
\v 2 Ka xu kò gaa xꞌaè kaga cꞌẽe xu khóè xu khóèm nqo̱ara hãa ba Gam koe óága, gam dim tcoàm koe xòó mea hãase. Eẽm ko Jeso ba gaxu di dtcòm̀an bóò kam kò ẽe nqo̱ara hãa ba bìrí a máá: “Tòón tcáó, Tiri tsi cóá tseè, chìbia tsi tsi qgóóa mááèa hãa ke,” témé.
\p
\v 3 Ka xu ko cꞌẽe xu xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu tcáóa xu qꞌoo koe máá: “Ncẽem khóè ba ko \add Nqari ba\add* cóè!” témé.
\p
\v 4 Igabam ko Jeso ba bóòa qꞌãa ẽe xu tcꞌẽea hãa sa a máá: “Dùús domka xao ko cgꞌãè zi gúù zi tcáóa xao qꞌoo koe tcꞌẽea máá?
\v 5 Ndaka nea thamkaà? ‘Chìbia tsi tsi qgóóa mááèa,’ témé saa kana máá: ‘Tẽe naka qõò,’ témé saa?” tam ma tẽè xu.
\v 6 “Igabagar gha xꞌáí xao o, xao gha nxãasega qꞌãa, Khóèm dim Cóá ba nqõómkgꞌai koe qarian úúa hãa sa, khóèa nem gha gaan di chìbian qgóóa máá di i,” témé. Nxãaskam kò ẽe nqo̱ara kò hãa ba bìrí a máá: “Tẽe naka tsarim tcoà ba séè naka xꞌáé koe dìbi,” témé.
\v 7 Me tẽe a ba a xꞌáéa ba koe dìbi.
\p
\v 8 Eẽ zi ko khóè ne di zi xgꞌae zi ncẽes gúù sa bóò, ka ne kò qꞌáòs ka tcãàè, a ne a Nqari ba dqo̱m̀, ncẽe kò ẽeta ii qarian khóèan máà ba.
\s Jeso ba ko Mataio ba tcii
\r (Mk 2:13-17; Lk 5:27-32)
\p
\v 9 Eẽm ko Jeso ba gaa koe guu kam kò Mataio ta ko ma tciièm mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao ba bóò, me marian ko séèa xgꞌae-xgꞌaeèm nquum koe ntcõóa-ntcõe. Me bìrí me a máá: “Xùri Te,” témé. Me tẽe a xùri Me.
\p
\v 10 I kúrúse Me Jeso ba Mataiom xꞌáé koe síí hãa a ko tcꞌõó. Ka i ko káí mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaoan hẽé naka chìbi-kgꞌaoan hẽéthẽé hàà, a hàà Jeso ba hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé cgoa ntcõó.
\v 11 Eẽ xu ko Farasai xu ẽes gúù sa bóò ka xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tẽè a máá: “Dùús domka ba ko gaxao dim Xgaa-xgaa-kgꞌao ba mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaoan hẽé naka chìbi-kgꞌaoan hẽéthẽé cgoa tcꞌõóa máá?” témé.
\p
\v 12 Ncẽes gúù sam ko kóḿ kam kò Jeso ba máá: “Eẽ tsàa tama ne khóè nea naakan qaa tama, igaba ẽe ko tsàa ne ko qaa a.
\v 13 Ke xao qõò naka síí xgaa-xgaase, ncẽem kgꞌui ba ko dùú sa méé sa: ‘Thõò-xama-máákua ner ko \add khóè ne xgꞌaeku koe\add* tcꞌẽe, dàòa-máákuan ka tamase,’ ta ko méé ba. Tchàno ne khóè ner gha hàà tcii kar hàà tama, igabar hààraa, hààr gha chìbi-kgꞌao ne tcii ka khama,” tam méé.
\s Jeso ba ko tcꞌõoan carasean ka tẽèè
\r (Mk 2:18-22; Lk 5:33-39)
\p
\v 14 Nxãaska xu kò Johanem di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu síí cgae Me a síí tẽè Me a máá: “Dùús domka xae ko sixae hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé xae káíse tcꞌõoan carase, igaba xu Tsari xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tcꞌõoan carase tama?” témé.
\v 15 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Séè-kgꞌaom kò gam di ne cgꞌáè-kgꞌao ne cgoa hãa ne nea gha dùús domka kgꞌae? Igabam gha xꞌaè ba hàà, séè-kgꞌaom gha gane koe guu a séèa tcgꞌòóè ba, ne gha nxãaska tcꞌõoan carase.
\p
\v 16 “Dìím ga ba cuiskaga qgáí cgꞌanà ba ka̱bam qgáím cgoa nqàba hãa tite, ẽes nqàba sa gha ẽem qgáím koe tòàra tcgꞌoa, si gha tòà sa càùse khama.
\v 17 Gataga i khóèan cuiskaga ka̱ba gõéan ncìí zi khòo dtcòbè zi gõéan di zi qꞌoo koe gõéan qgꞌoea hãa tite. A ncẽè gatà i kò ko hẽé ne zi gha khòo dtcòbè zi qgaìse, i gõéan ntcã̱a, zi dtcòbè zi tòàra qꞌaase. Igaba i ko ka̱ba gõéan ka̱ba zi khòo zi koe qgꞌoeè, i wèéan qãè qgáì koe tòóè,” tam méé. \fig |LB00145.tif| col|||Gõéan dis khòo dtcòbè sa|9:17\fig*
\s Xꞌóóas cóá sa hẽé naka tsàakos khóè sa hẽéthẽé e
\r (Mk 5:21-43; Lk 8:40-56)
\p
\v 18 Eẽm qanega hãa a ko ncẽes gúù sa gane cgoa nxàe kam kò kúúga cꞌẽem tcꞌãà-cookgꞌai ba hàà, a hàà cookgꞌaia ba koe qám̀se, a máá: “Tiris cóá sa ncãa sencgaga xꞌóó. Ke hàà naka hàà Tsari tshàuan tòó cgae si, nakas kgꞌõè,” témé.
\v 19 Me Jeso ba tẽe a qõò cgoa me, xu Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xùri tsara a.
\p
\v 20 Kas ko 12 kurian kò úúa hãa, a ko xòm̀ xꞌaèse nxoean hòòs khóè sa qãáa ba koe guu a hàà, a hàà Gam dim qgáím di xgáḿ-kgꞌaman qgóó.
\v 21 Gaas kas kò bìríse a máá: “Gam dim qgáí bar kò qgóó ne cúígar gha qãè,” témé.
\p
\v 22 Me Jeso ba ka̱bise a bóò si, a máá: “Tòón tcáó, Tiri si cóá seè, sari dtcòm̀a nea qãèkagu sia ke,” témé. Si khóè sa gaa xꞌaèan ẽe kaga qãè.
\p
\v 23 Eẽm ko Jeso ba tcꞌãà-cookgꞌaim dim nquum koe tcãà, a ko fulutu cii-kgꞌao xu hẽé naka tcẽé-tcẽe kò kos xgꞌae sa hẽéthẽé bóò,
\v 24 kam kò máá: “Qõò tu, cóá sa xꞌóó tama, igabagas kgꞌama xꞌóm̀a hãa ke,” témé. Igabaga ne kò kgꞌãè Me.
\v 25 Igaba ẽes kò xgꞌae sa tchàa koe tcgꞌòóèa xgꞌara kam kò qꞌoo koe tcãà, a ba a cóá sa tshàua sa koe séè, si tẽe.
\v 26 Ncẽe tchõà ne kò wèém xgꞌaekum ẽem koe qõò.
\s Jeso ba ko khóè tsara káà tcgáí tsara kúrú tsara qãè
\p
\v 27 Eẽm Jeso ba ẽe koe guu a ko qõò ka tsara ko káà tcgáí tsara khóè tsara xùri Me, a qꞌau a ko máá: “Thõò-xama máá tsam m, Dafitem ka Tsgõose-coa Tseè,” témé.
\p
\v 28 Eẽm ko nquum qꞌoo koe tcãà ka tsara ko gaa tsara káà tcgáí tsara khóè tsara hàà cgae Me, Me tẽè tsara a, a máá: “Dtcòm̀ tsao ko qaria ner úúa sa, ncẽe gúùa ner gha kúrú di i?” témé. Tsara xo̱a Me a máá: “Eè, Xꞌaigaè,” témé.
\v 29 Me nxãaska tcgáía tsara qgóó, a ba a máá: “Gatsao di dtcòm̀an khamaga méé i ma kúrúse,” témé.
\v 30 I gatsara di tcgáían xgobekgꞌamse. Me Jeso ba qarika dqàè tsara a, a máá: “Bóò méé tsao naka i táá cúí khóè ga ncẽes gúù sa qꞌãa guu!” témé.
\v 31 Igabaga tsara kò qõò, a síí Gam di tchõàn wèém xgꞌaekum ẽem koe xàà.
\s Jeso ba ko khóèm kgꞌui tama ba qãèkagu
\p
\v 32 Eẽ tsara kòo qõò kam kò dxãwa tcꞌẽean ka tcãàèa a kgꞌui tamam khóè ba Jesom koe óágaè.
\v 33 Eẽ i ko gaa dxãwa tcꞌẽean xhàiaguè kam kò gaam khóèm ẽe kò kgꞌui tama ba kgꞌui. Zi kò xgꞌae zi area, a zi a máá: “Ncẽeta iis gúù sa qanega Iseraele koe kúrúse tama!” témé.
\p
\v 34 Igaba xu kò Farasai xu máá: “Dxãwa tcꞌẽean dim tcꞌãà-cookgꞌaim cgoam ko dxãwa tcꞌẽean xhàiagu,” témé.
\s Tséé-kgꞌaoa nea cgꞌorò o
\p
\v 35 Me kò Jeso ba wèé xu xꞌáé-dxoo xu koe hẽé naka xꞌáé-coa xu koe hẽéthẽé qõòa te, a ba a gane di còrè-nquuan koe xgaa-xgaa, a kò xꞌaian di qãè tchõàn khóè ne xgaa-xgaa, a ba a kò wèés tcìì sa hẽé naka wèés thõò sa hẽéthẽé tsoò.
\v 36 Eẽm ko xgꞌae zi bóò kam kò thõò-xama máá zi, ntcãa-ntcãaè ne kòo, a ne a kò káà hùi ne e khama, kòre-kgꞌao ba úú tama zi ghùu zi khama ma.
\v 37 Me nxãaska Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Tcuùè gha gúùa ne káí i, igaba i tséé-kgꞌaoan cgꞌorò o.
\v 38 Ke xao tcuùs dim Xꞌaiga ba dtcàrà, nakam tséé-kgꞌaoan tsééa óá naka i hàà tcuù,” témé.
\c 10
\s Jeso ba ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tsééa tcgꞌòó
\r (Mk 3:13-19; Lk 6:12-16)
\p
\v 1 Me kò Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu 12 xu Gaam koe tciia óá, a ba a dxãwa tcꞌẽean xhàiagu di qarian máà xu, naka wèé zi tcìì-kgꞌáḿ zi hẽé naka wèé zi thõò-kgꞌáḿ zi hẽéthẽé qãèkaguan di i.
\p
\v 2 Ncẽea kò cgꞌõèan xꞌáè úú-kgꞌao\f + \fr 10:2 \fk xꞌáè úú-kgꞌao - \ft Gerika sa ko “apostolo” témé.\f* xu 12 xu di ga a. Tcꞌãà di ba kò Simonem ncẽe kò Petere ta ma tciiè me e, naka gam ka qõesem Anterea ba hẽé, naka Sebetem ka cóásem Jakobo ba hẽé, naka gam ka qõesem Johane ba hẽé,
\v 3 Filipi ba hẽé naka Baretolomaio ba hẽé, Tomase ba hẽé naka Mataiom mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao ba hẽé, Alefaiom ka cóásem Jakobo ba hẽé naka Tadaio ba hẽé,
\v 4 Simonem ncẽe kò tòókuan xꞌãà máá ba hẽé naka Jutasem Isekariote ba hẽéthẽé e, ncẽe kò khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Me ba.
\s 12 xu xꞌáè úú-kgꞌao di tsééa ne
\r (Mk 6:7-13; Lk 9:1-6)
\p
\v 5 Nxãa xu 12 xum kò Jeso ba ncẽe xꞌáè-kgꞌáḿan cgoa tsééa tcgꞌòó, a máá: “Táá tãá zi qhàò zi di qgáìan koe síí guu, naka táá xꞌáé-dxooan Samaria ne di ka cꞌẽean koe ga tcãà guu.
\v 6 Igaba méé xao Iseraele di ne khóè ne koe qõò, ncẽe aagusea ghùuan \add khama\add* ii ne.
\v 7 Naka xaoa ẽe xao xóé a ko qõò ka, ncẽe kgꞌuian xgaa-xgaa naka máá: ‘Nqarikgꞌai di xꞌaia nea cúù u!’ témé.
\v 8 Eẽ ko tsàa ne kgꞌõèkagu, ẽe xꞌóóa ne ghùi, gane ẽe lepero dis tcììs di ne qꞌano-qꞌano, dxãwa tcꞌẽean xhàiagu. Surutakaguè tamase xao máàèa hãa, ke xao kgꞌama cꞌẽe ne surutakagu tamase thẽé máà.
\v 9 Táá xao cꞌẽe mari xꞌõà ga qòè guu.
\v 10 Gaxao dis qõòs koe méé xao táá dtcòbèan ga, kana cám̀ tsara qgáí tsara igaba, kana nxàboan ga igaba, kana dqàbian ga igaba séè guu. Tséé-kgꞌao ba gam di tcꞌõoan ka kgꞌanoèa hãa ke.
\p
\v 11 “Wèém xꞌáé-dxoo ba kana xꞌáém ẽe xao ko tcãàm koe méé xao khóèan kgꞌano-kgꞌanosa qaa, naka gaan di xꞌáéan koe hãa naka nxãakgꞌaiga síí gaa koe tcgꞌoa.
\v 12 Eẽ xao kòo xꞌáém koe tcãà ne méé xao tsgám̀kagu me. \fig |LB00234.tif| col|||Nqãaka cúíga qꞌooan úúa hãam nquum tca̱base dqàrièa hãa ba|10:12\fig*
\v 13 A ncẽè xꞌáém kò kgꞌano-kgꞌanosa ba ii, ne méé i gaxao di tòókuan gaam koe hãa, igaba ncẽè gatàm kò ii tama ne méé i gaxao di tòókuan ka̱bise cgae xao o.
\v 14 A ncẽè cꞌẽe khóè ga kò qãèse hààkagu xao o tama, kana gaxao di kgꞌuian komsana tama, ne méé xao gaam xꞌáém koe kana xꞌáé-dxoom koe tcgꞌoa naka xaoa nqàrèa xao di tsharàn qãè-qãe.
\v 15 Tseeguan kagar ko bìrí xao o a ko máá: xgàrakuan dim cáḿ kam gha gam xꞌáé-dxoo ba Sodoma hẽé naka Gomora hẽéthẽé ka kaisa xgàrakuan hòò.
\s Xgàrakuan hààko kúrúse e
\r (Mk 13:9-13; Lk 21:12-17)
\p
\v 16 “Bóò, Tíí ra ko ghùu zi khama ma ncuutshaan xgꞌaeku koe tsééa úú xao o. Gaa domka méé xao nxãaska tcꞌẽega ii cgꞌaoan khama ma, naka xaoa tcíbí zi khama ma tcꞌaua hãa.
\v 17 Igabaga méé xao khóè ne koe kòrese, qáé xao o ne gha a qhàìs cookgꞌai koe úú xao o, a gha gane di còrè-nquuan koe xgꞌáḿ xao o ke.
\v 18 Xao gha Tíí domka \add cꞌẽe xu\add* tcꞌãà-cookgꞌai xu koe hẽé naka xꞌaiga xu koe hẽéthẽé tcéèa úúè, a gha gaxu cookgꞌai koe hẽé naka tãá zi qhàò zi di ne cookgꞌai koe hẽéthẽé Tíí ka nxàea tseegukagu.
\v 19 Igaba ẽe ne kò ko gaxu tshàu qꞌoo koe tcãà xao o ne méé xao táá káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese guu, dùú sa xao gha kgꞌui sa, kana nta xao gha ma nxàe si sa, ẽe xao gha kgꞌui sa xao gha ẽem xꞌaèm ka máàè ke.
\v 20 Gaxao tama xao gha ko kgꞌui khama, igaba gaxao ka Xõòm dim Tcꞌẽe Me e gha ii, ẽe gha ko gaxao koe kgꞌui ba.
\p
\v 21 “Khóè ba gha qõese ba xꞌoos koe tcãà, me xõò ba gam dim cóám ka gataga hẽé, i gha cóán gaan di xõòan ntcoe, a gha cgꞌõo o.
\v 22 Xao gha Tiri cgꞌõèan domka wèé khóèan ka hòreè. Igaba gaam ẽe gha qarika téé a chõò-qꞌoos koe síí ba gha kgoaraè.
\v 23 Eẽ cꞌẽem xꞌáém koe xao kò ko xgàraè ne méé xao cꞌẽem za bèea síí. Tseegua ner ko bìrí xao o a ko máá: Xꞌáé-dxoo xu Iseraele di xu koe qõoatean cgoa xao xgꞌara tite, Me gha nxãakgꞌaiga síí Khóèm dim Cóá ba hàà.
\p
\v 24 “Xgaa-xgaase-kgꞌao ba gam dim xgaa-xgaa-kgꞌaom ka tcꞌamaka hãa tama, kana qãà ba gam ka qꞌõòsem ka tcꞌamaka hãa tama.
\v 25 Tcꞌãòa i hãa, xgaa-xgaase-kgꞌaom ga gaam dim xgaa-xgaa-kgꞌaom khama ii sa, me qãà ba gaam ka qꞌõòsem khama ii. Xꞌáém dim tcúúm kò ko Belesebule ta ma tciiè ne, ne gha gaam xꞌáém di ne nxãaska ntama cgꞌãèse tciiè!
\s Dìí ba qꞌáò sa
\r (Lk 12:2-7)
\p
\v 26 “Ke táá qꞌáò ne guu. Wèés gúùs ẽe chóm̀sea hãa sa gha xgòre-kgꞌaiè, si gha wèés tchõàs chóm̀sea sa nxàese ke.
\v 27 Eẽr ko ntcùúan qꞌoo koe bìrí xao o gúùan méé xao xꞌáàn qꞌoo koe nxàe. Naka ẽe xao kóḿ si ko cꞌam̀a hãase nxàeè sa méé xao nquuan tco̱be koe kgoarasea hãase nxàe.
\v 28 Táá méé xao \add khóè ne\add* ẽe ko tcꞌáró ba cgꞌõo, igaba tcꞌẽe ba ne gha cgꞌõo di qarian úú tama ne qꞌáò guu. Igaba méé xao \add Nqarim\add* ẽe tcꞌáró ba hẽé naka tcꞌẽe ba hẽéthẽé gha chõò tamas cꞌees dxãwam dis koe kaàkagu di qarian úúa hãa ba qꞌáò.
\v 29 A nxã̱e tsa̱rá sara gáé cúím mari-coam cgoa xꞌámáè tama? Igabas cúís ga sa gatu ka Xõòm tcꞌẽe tamase, góḿan koe tcheèa hãa tite.
\v 30 I gataga wèé cꞌõòan tcúúa tu di ga nxáráèa.
\v 31 Ke táá qꞌáò guu. Káí zi nxã̱e tsa̱rá zi ka tu kaisase cgáé tu u ke.
\s Nxàese sa hẽé naka xo̱ase sa hẽéthẽé e
\r (Lk 12:2-7)
\p
\v 32 “Khama wèém khóèm ẽe ko khóè ne cookgꞌai koe Tíí ka nxàese bar gha Tíí igaba Tirim Xõòm nqarikgꞌai koe hãam cookgꞌai koe nxàea tcgꞌòó.
\v 33 Igaba dìím wèém ẽe ko khóè ne cookgꞌai koe xo̱ase Te bar gha Tíí igaba Tirim Xõòm nqarikgꞌai koe hãam cookgꞌai koe xo̱aseè.
\s Tòókus tamase igaba ntcàu ba
\r (Lk 12:51-53; 14:26-27)
\p
\v 34 “Táá tcꞌẽea máá, nqõómkgꞌai koer ko hàà tòókuan óá, ta tcꞌẽea guu. Hààr tòókuan óá tama, igaba ntcàu me e.
\v 35 Hààra Raa,
\q1 hààr gha khóè ba ka̱bi ka,
\q1 me gam ka xõòm cgoa táá kóḿku,
\q1 si cóá sa gas ka xõòs cgoa táá kóḿku,
\q1 si cꞌuìse-coa sa cꞌuìses cgoa táá kóḿku ka.
\q1
\v 36 I gha khóèm di cgꞌõo-kgꞌaoan
\q1 gam dim xꞌáém di ne khóè ne ii.
\p
\v 37 “Wèém ẽe xõò ba kana xõò sa kaisase Tíí ka ncàm̀a ba kgꞌano Te tama. Me wèém ẽe gam dim cóá ba kana cóá sa kaisase Tíí ka ncàm̀a ba kgꞌano Te tama.
\v 38 Me dìím wèém ẽe gam dim xgàu ba séè naka xùri Te tama ba kgꞌano Te tama.
\v 39 Dìím wèém ẽe ko gam dis kgꞌõè sa qarika qaa ba gha aaguse cgaeè si, me gha dìím wèém ẽe ko Tíí domka gam dis kgꞌõès ka aaguse cgaeè ba gha hòò si.
\s Suruta ne
\r (Mk 9:41)
\p
\v 40 “Wèém ẽe ko qãèse hààkagu xao o ba ko Tíí ga Ra qãèse hààkagu, Me ko dìím wèém ẽe ko qãèse hààkagu Te ba qãèse hààkagu ẽe tsééa óága Tea ba.
\v 41 Dìím wèém ẽe ko porofiti ba qãèse hààkagu, porofiti me e domka ba gha porofitian ko máàè surutan hòò. Me gha dìím wèém ẽe ko tchànom khóè ba qãèse hààkagu, tchànom khóè me e domka ba tchànom khóèm ko máàè surutan hòò.
\v 42 Tseeguan kagar ko gataga bìrí xao o a ko máá: Dìím wèém ẽe ko qgàisa tshàan dis kubis igaba ncẽe ne cgꞌáré ne ka cꞌẽe ba máà, Tirim xgaa-xgaase-kgꞌao me e domka ba gha tseeguan kaga gam di surutan hòò.”
\c 11
\s Jeso ba hẽé naka Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao ba hẽéthẽé e
\r (Lk 7:18-35)
\p
\v 1 Eẽm ko Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu 12 xu xꞌáèa xgꞌara, kam kò ẽe koe guu a qõò, síím gha Galilea di xu xꞌáé xu koe khóè ne xgaa-xgaa, a \add Nqarim di kgꞌuian\add* bìrí ne ka.
\p
\v 2 Me Johane qáé-nquus koe hànase Krestem ko kúrú zi tséé zi ka kóḿ, a ba a kgꞌuian gam di tsara xgaa-xgaase-kgꞌao tsara cgoa tsééa úú,
\v 3 síí méé tsara tẽè Me naka máá: “A Tsáá ga Tsia ncẽe ga ko koma hàà Tsi kana méé xae cꞌẽem khóè ba nqòò?” témé.
\p
\v 4 Me kò Jeso ba xo̱a tsara, a máá: “Qõò naka síí Johane ba bìrí ẽe tsao ko kóḿ a ko bóò sa:
\v 5 Ncẽe káà tcgáí ne ko bóò, ne ko ẽe kò qõò tama ne qõò, ne kò lepero dis tcììs di ne qãèkaguè, ne ko ẽe kóḿ tama ne kóḿ, ne ẽe kò xꞌóóa hãa ne ghùiè, ne ko ẽe dxàua hãa ne qãè tchõàn xgaa-xgaaè.
\v 6 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa baa khóèm ẽe gam di dtcòm̀an Tíí koe tcgàba tite ba \add ncẽe khóèm ko kuri ma nxõ̱ás koe ma tcgàba a cgꞌáé khama\add*,” tam méé.
\p
\v 7 Eẽ tsara ko qõò kam kò Jeso ba tshoa-tshoa a xgꞌae zi cgoa kgꞌui Johanem ka a máá: “Tchàa-xgóós koe tu kò ko qõò ka tu kò síí dùú sa bóò? Tcꞌãán ka ko ntcãa-ntcãaèm tcꞌáà baa kò ii? \add Eẽ-ẽe\add*.
\v 8 Nxãas tamas kò ii ne tu kò ko síí dùú sa bóò? Khóèm xaam qgáí ba ha̱na baa? \add Eẽ-ẽe\add*, khóè ne ẽe xaa qgáían ko hã̱a nea xꞌaigan di nquuan koe hãa.
\v 9 Kháé dùú sa tu kò nxãaska síí ko bóò? A porofiti baa? Eè, bìrí tu ur ko, porofitim ka tcꞌamaka hãa me e.
\v 10 Ncẽe ba gaam ka i góáèa hãam ga me e, a ko máá:
\q1 ‘Bóò, Tirim tchõà xàà-kgꞌao bar gha
\q1 Tsáá cookgꞌai koe tsééa úú,
\q1 ncẽe gha síí Tsarim dàò ba
\q1 kgꞌónòa máá Tsi ba,’
\m ta mééèa ba.
\v 11 Tseegukar ko bìrí tu u, a ko máá: Eẽ khóè zi ka ábàèa hãa xu ka xꞌáísea hãa ba káà me e, Johanem tcguù-tcguu-kgꞌaom kam kaia hãa sa. Igaba gam ẽe nqarikgꞌai di xꞌaian koe cgꞌáré ii ba gam ka kaia hãam ga me e.
\v 12 Johanem tcguù-tcguu-kgꞌaom di cáḿan koe guu a ncẽem xꞌaèm koe hààs koe i kò nqarikgꞌai di xꞌaian qarian cgoa qgóókua, ne ko qaris di ne khóè ne qarian cgoa séè e.
\v 13 Porofiti xu wèé xu hẽé naka \add Moshem di\add* xꞌáèan hẽéthẽéa kò ko porofita khama, me síí nxãakgꞌaiga Johane hàà.
\v 14 A ncẽes gúù sa tu kò dtcòm̀ kgꞌoana ne, gam Johane ba Elijam ga me e, ncẽe \add Nqarim kò nqòòkagu tua ba\add* hààm gha sa.
\v 15 Eẽ tceean úúa hãa ba méém kóḿ.
\p
\v 16 “Igaba Ra gha kháé ncẽem xꞌaèm dis qhàò sa dùús cgoa nxárá xgꞌae? Kgꞌamaga i cgꞌáré cóán khama ii, ncẽe gúùan ko xꞌámáguè qgáì koe hãa a ko tciiku u, a ko máá:
\q1
\v 17 ‘Fulutuan ta kò ciia máá tu u,
\q1 tu kò táá ntcãà,
\q1 ta kò gataga xꞌooan di ciian nxáè,
\q1 tu kò táá kgꞌae,’
\m témé.
\v 18 Johanem ko hàà kam kò tcꞌõó tama kana kgꞌáà tama, ne kò máá: ‘Dxãwa tcꞌẽea nem úúa,’ témé khama.
\v 19 Igabam kò Khóèm dim Cóá ba hàà, a ko tcꞌõó a ba a ko kgꞌáà, ne kò máá: ‘Bóò, tcꞌõó-kgꞌaom ncẽe ba, a kgꞌáà-kgꞌaom gõéan di ba, mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaoan hẽé naka chìbi-kgꞌaoan hẽéthẽé dim tcárà ba,’ ta méé. Igaba i ko qꞌãan di tcꞌẽean gaan di kúrúse-kgꞌáḿan ka tchàno o sa xꞌáíse.”
\s Xꞌáé-dxoo xu gaxu di chìbian koe tcóóse tama xu
\r (Lk 10:13-15)
\p
\v 20 Me Jeso ba nxãaska tshoa-tshoa a ba a xꞌáé-dxoo xu, ncẽe káí-kgꞌaise zi Gam di zi xꞌáí zi are-aresa zi gaxu koe kúrúsea xu dqàè, táá xu kò gaxu di chìbian koe tcóóse khama, a ba a máá:
\v 21 “Haò, cgꞌãè i gha ii tsáá ka Korasineè! Cgꞌãè i gha ii tsáá ka Betesaidaè! Are-aresa zi xꞌáí zi ncẽe ko gatsao koe kúrúsea zi kò Ture hẽé naka Sitone hẽéthẽé koe kúrúsea hãa ne ne ga kò ncìíse gane di chìbian koe tcóósea, a saka di qgáían hã̱a, a tháúan tcgáùsea.
\v 22 Igabar ko bìrí tsao o a ko máá: ‘Xgàrakuan dim cáḿ ka tsara gha Turea tsara Sitonea tsara subu xgàrakuan hòò gatsao dian ka,’ témé.
\v 23 A ncẽe tsáá ka, Kaperenaume tseè! Ncẽè xꞌáí zi are-aresa zi tsáá koe kúrúsea zi kò Sodomam koe kúrúsea nem ga ko ncẽeska qanega hàna. Gaa domka tsi gha kaisase nqãaka xòóè, xꞌóóa ne khóè ne dim qgáìm koe, nqarikgꞌai koe tsi gha ghùi a úúè, ta tsi tcꞌẽea igaba.
\v 24 Igabar kò bìrí tsi a ko máá: Xgàrakuan dim cáḿ kam gha Sodoma ba subu xgàrakuan hòò tsarian ka, témé,” tam Jeso ba méé.
\s Tíí koe tu hàà naka sãa
\r (Lk 10:21-22)
\p
\v 25 Eẽm xꞌaèm kam kò Jeso ba nxàe a máá: “Dqo̱m̀ Tsir ko, Aboè, Xꞌaiga Tsi, nqarikgꞌai hẽé naka nqõómkgꞌai hẽéthẽé di Tsi, ncẽe zi gúù zi Tsi kò tcꞌẽega ne hẽé naka xgaa-xgaasea hãa ne hẽéthẽé chóm̀-kgꞌaia hãa, a Tsi a kò ẽe cgꞌáré ne xgaa-xgaase tama ne\f + \fr 11:25 \fq ẽe cgꞌáré ne xgaa-xgaase tama ne - \ft Gerika sa ko máá: “cgꞌáré ne cóá ne,” témé.\f* xꞌáí zia hãa khama.
\v 26 Eè, Aboè, ncẽea Tsi kò ma ncàm̀a hãa ga a khama.
\p
\v 27 “Wèé zi gúù zi Ra Tirim Abom ka máàèa, i cúí khóè ga Cóá ba cꞌúùa, Xõòm oose, i cúí khóè ga Xõò ba cꞌúùa hãa, Cóásem oose, naka wèém ẽe Cóám ka nxárá tcgꞌòóèa ba hẽéthẽé e, gaam koem gha Cóá ba Xõò ba xꞌáí ka ba.
\p
\v 28 “Hàà tu Tíí koe gatu wèé tu ẽe xhõea a ko tààè tu, sãakagu tu ur gha ke.
\v 29 Séè tu Tiris joko sa naka gatu ka xgàm, naka tua Tíí koe xgaa-xgaase. Tíí Ra kgàea hãa a ko cgꞌáré-cgꞌarese, a Ra a tcáóa Te koe tcꞌaua, tu gha nxãaska sãa-qꞌooan hòò gatu di i.
\v 30 Tiris joko sa xhóà-xhóà si i, si xgàms Tiri sa subu si i khama.”
\c 12
\s Jeso ba Sabata dim Xꞌaiga Me e
\r (Mk 2:23-28; Lk 6:1-5)
\p
\v 1 Eẽm xꞌaèm kam kò Jeso ba maberean dim xháràm qꞌoo koe ko Sabata dim cáḿ ka qõò. Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu kò xàbà hãa ka xu kò nxãaska tshoa-tshoa a maberean tcꞌáró khõá a tcꞌõó.
\v 2 Igaba ẽe xu ko Farasai xu ẽe sa bóò, ka xu kò bìrí Me a máá: “Bóò! Tsari xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ko Sabata dim cáḿ ka xꞌáèan koe kgoara mááè tama sa kúrú,” témé.
\p
\v 3 Igabam kò Jeso ba bìrí xu a máá: “Qanega xao gáé nxárá ta ga hãa Dafitem xgꞌao kúrú sa, gabá hẽé naka gam ka cꞌẽea xu hẽéthẽé kò xàbà hãa ka?
\v 4 Nqarim dim nquum koem kò ma tcãà, a ba a gam ka cꞌẽea xu cgoa tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa péréan tcꞌõó, ncẽe peresiti xu ka cúí ko tcꞌõóè e, gabá hẽé naka ẽem kò hãa cgoa xu hẽéthẽé kò tcꞌõóan gaan di kgoara mááè tama a.
\v 5 Kana xaoa qanega Moshem di xꞌáèan koe nxárá ta ga hãa, Sabata dim cáḿ ka xu kò peresiti xu tempelem qꞌoo koe Sabata dim cáḿ ba táá tcom, igaba xu kò táá chìbi-chibiè sa.
\v 6 Bìrí xao or ko a ko máá: Cꞌẽes gúùs tempelem ka kaia sa ncẽe koe hàna, témé.
\v 7 \add Nqarim di\add* kgꞌuia ne ko máá: ‘Thõò-xama-máákua ner ko qaa, dàòa-máákuan ka tamase,’ témé. Ncẽè tseegukaga xao kò qꞌana ncẽes gúùs ko nxàe sa ne xao ga kò khóè ne ncẽe chìbi úú tama ne, chìbi-chibi naka xgàra tama.
\v 8 Khóèm dim Cóá ba Sabata dim cáḿ dim Xꞌaiga Me e khama,” tam méé.
\s Khóèm nqo̱ara xꞌõà hãa ba
\r (Mk 3:1-6; Lk 6:6-11)
\p
\v 9 Eẽm qgáìm koem kò guu a gane dim còrè-nquum koe síí tcãà.
\v 10 Gaa xꞌaè kagam kò nqo̱ara tshàua hãam khóè ba gaa koe hàna. Cꞌẽe xu khóè xu kò hàna a xu a ko dàòan qaa, Jeso ba xu gha chìbi-chibi di i, khama xu kò tẽè Me, a máá: “A \add xꞌáèan koe i\add* kgoaraèa Sabata dim cáḿ ka khóèan qãèkagua ne?” ta méé.
\p
\v 11 Me bìrí xu a máá: “Kháé ncẽè gaxao ka cꞌẽem kò cúís ghùu sa úúa, si Sabata dim cáḿ ka ha̱ém qꞌoo koe cgꞌáéa tcãà ne, a cuiskaga baa qgóó si naka tcgꞌòó sia hãa tite?
\v 12 Nta noose ba khóè ba ghùuan koe cgáé baa! Gaa domka i \add xꞌáèan koe\add* kgoaraèa Sabata dim cáḿ ka qãèan kúrúa ne,” tam méé.
\p
\v 13 A ba a nxãaska gaam khóè ba bìrí a máá: “Tchoanà tshàua tsi,” témé. Me khóè ba tchoanà a, i tshàua ba ka̱bise a qãèa xgꞌara a cꞌẽean khamaga ii.
\v 14 Igaba xu kò Farasai xu tcgꞌoa, a xu a kàan qaa, ntama xu gha ma Jeso ba cgꞌõo di i.
\s Nqarim nxárá tcgꞌòóa mááseam Qãà ba
\p
\v 15 Eẽm ko Jeso ba bóòa qꞌãa \add kàa nem ko kúrúa mááè sa\add* kagam kò ẽem hànam qgáì ba tcgꞌoara guu. Zi káí zi xgꞌae zi xùri Me, Me wèéa ne kgꞌõèkagu.
\v 16 A ba a qꞌãa-qꞌãa ne, táá ne gha cꞌẽe ne bìrí, dìí Me e sa ka.
\v 17 Ncẽes gúù sam kò kúrú, porofitim Isaiam kò kgꞌuia gúùan gha nxãasega hàà tseegukaguè ka, ncẽem kòo máá:
\q1
\v 18 “Bóò, Ncẽea tirim Qãàm ga Me e,
\q1 nxárár tcgꞌòóa hãa ba,
\q1 ncẽer ncàm̀a ba,
\q1 ncẽe Gam kar ko qãè-tcao ba.
\q1 Tirim Tcꞌẽe bar gha Gam koe tòó,
\q1 Me gha tchànoan ka \add nqõóm di zi\add* qhàò zi bìrí.
\q1
\v 19 Khóèan cgoam mẽékua hãa tite
\q1 kana qꞌaua hãa tite,
\q1 i cúí khóè ga dòm̀a ba
\q1 dàòan qꞌoo koe kóḿa hãa tite.
\q1
\v 20 Na̱iseam tcꞌáà bam khõá tite,
\q1 a ba a xꞌóó kgꞌoanam lampi dqùi ba tsꞌíría hãa tite,
\q1 a ba a gha tchànoan tcgꞌòó tcúúkagu.
\q1
\v 21 Gam dim cgꞌõèm koe
\q1 zi gha \add nqõóm di zi\add* qhàò zi
\q1 gazi di nqòòan tòó,”
\m témé ka.
\s Jeso ba ko Belesebulem ka xgaa-xgaa
\r (Mk 3:20-30; Lk 11:14-23)
\p
\v 22 Nxãaska ne kò khóè ne dxãwa tcꞌẽean ka tcãàèam khóè ba Gam koe óá, ncẽe kò bóò tama a kgꞌui tama ba, Me kò Jeso ba qãèkagu me, me kgꞌui a bóò.
\v 23 Zi kò wèé zi xgꞌae zi area, a zi a máá: “A ncẽe ba Dafitem ka Tsgõose-coam gabàa?” témé.
\p
\v 24 Igaba ẽe xu ko Farasai xu ncẽes gúù sa kóḿ ka xu kò máá: “Ncẽem khóè ba ko Belesebulem ncẽe dxãwa tcꞌẽean dim tcꞌãà-cookgꞌaim di qarian cgoa cúí ga dxãwa tcꞌẽean xhàiagu!” témé.
\p
\v 25 Igabam kò Jeso ba gaxu di tcꞌẽean qꞌana khamam kò bìrí xu a máá: “Wèés xꞌais ẽe qꞌaara hãa sa gha kaà, i gha xꞌáé-dxooan kana nquuan ẽe qꞌaa-qꞌaasea hãa a, táá gaicara hãa.
\v 26 A ncẽè satanam kò satana ba xhàiagu, nem gaam igaba qꞌaara. Ntama i gha kháé nxãaska gam di xꞌaian hãa?
\v 27 A ncẽè tíí kòo Belesebulem di qarian cgoa dxãwa tcꞌẽean xhàiagu, ne ia ko gaxao di khóèan dìím cgoa xhàiagu u? Gaa domkaga ne gha gaxao di ne khóè ne chìbi-chibi xao o a ẽe xao ko kgꞌui sa tseegu tama sa xꞌáí xao o.
\v 28 Igaba ncẽè Tíí kò ko dxãwa tcꞌẽean Nqarim dim Tcꞌẽem cgoa xhàiagu, nes ko nxãa sa Nqarim di xꞌaia ne gatu koe hààraa sa xꞌáí.
\p
\v 29 “Ka ba gha khóè ba ntama ma qarim khóèm dim nquum koe tcãà, a gam di zi gúù zi tsꞌãà, kgꞌaia méém ẽem khóèm qari ba qáéa ntcòo. Nxãaska cúígam gha nquua ba qꞌoo koe tcãà a gam di zi gúù zi tsꞌãà.
\p
\v 30 “Gaam ẽem Tíí cgoa hãa tama ba qꞌaumana Tea, me gaam ẽem Tíí cgoa xgꞌae-xgꞌae tama ba ko tsa̱i-tsa̱i.
\v 31 Khama Ra ko bìrí tu u a ko máá: Khóè ne gha wèés chìbi sa hẽé naka wèés cgꞌãès gúùs Nqarim ka ne ko kgꞌuis ka hẽéthẽé qgóóa mááè, igaba ne cuiskaga cgꞌãès gúùs Tcꞌẽem ka ne ko kgꞌuis ka qgóóa mááè tite.
\v 32 Me wèém khóèm ẽe ko Khóèm dim Cóám ka cgꞌãèse kgꞌui ba gha qgóóa mááè, igaba wèém khóèm ẽe gha Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌãèse kgꞌui ba qgóóa mááè tite, ncẽem xꞌaèm koe igaba kana hààkom xꞌaèm koe ga igaba,” tam méé.
\s Hìi sa hẽé naka tcꞌáróa sa hẽéthẽé e
\r (Lk 6:43-45)
\p
\v 33 “Qãès hìi sa tsi kò úúa ne tsi gha qãè tcꞌáróan hòò, a tshúùs hìi sa úúa ne gha tshúù tcꞌáróan hòò. Hìi sa ko gas di tcꞌáróan ka xám̀a qꞌãaè khama.
\v 34 Cgꞌaoan di tu cóá tuè, ncẽè cgꞌãè cau tu kò ii ne tu gha ntama qãè zi gúù zi nxàe? Dùús wèés ẽe tcáós koe cgꞌoèa hãa sas ko kgꞌáḿ sa nxàea tcgꞌòó ka.
\v 35 Qãèm khóè ba ko gam di qãèan koe guu a qãè zi gúù zi tcgꞌòó, me ko cgꞌãè caum khóè ba gam di cgꞌãè cauan koe guu a cgꞌãè zi gúù zi tcgꞌòó.
\p
\v 36 “Igabar ko bìrí tu u a ko máá: Xgàrakuan dim cáḿ ka ne gha khóè ne cgꞌãèm kgꞌuim wèém ẽe ne kò kgꞌuia hãam ka xo̱ara mááse.
\v 37 Tsari kgꞌuian ka tsi gha tchàno iise bóòè, a tsi a gha tsari kgꞌuian ka chìbi-chibi a xgàraè khama,” tam méé.
\s Jonam dis xꞌáí sa
\r (Mk 8:11-12; Lk 11:29-32)
\p
\v 38 Xu kò nxãaska cꞌẽe xu xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé xu bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, \add are-aresas\add* xꞌáí sa xae Tsáá koe bóò kgꞌoana,” témé.
\v 39 Igabam kò xo̱a xu a máá: “Qhàòs ncẽe cgꞌãè cau a cgꞌárà di sa ko \add are-aresas\add* xꞌáí sa qaa. Igabas cúís xꞌáís ga sa xꞌáíèa hãa tite, porofitim Jonam dis xꞌáís cúís oose.
\v 40 Eẽm xgꞌao ma Jona ma nqoana cáḿan hẽé naka nqoana ntcùúan hẽéthẽé kaiam xꞌaùm ncãà qꞌoo koe hãa khamagam gha gataga Khóèm dim Cóá ba nqoana cáḿan hẽé naka nqoana ntcùúan hẽéthẽé nqõóm ka nqãaka hãa.
\v 41 Xgàrakuan dim cáḿ ka xu gha khóè xu Ninefe di xu tẽe a téé, a gha ncẽes qhàò sa chìbi-chibi. Jonam di xgaa-xgaan koe xu kò guu a gaxu di chìbian koe tcóóse khama. Me ncẽeska Jonam ka kaia ba ncẽe koe hàna.
\v 42 Xꞌaigas Sheba di sa gha xgàrakuan dim cáḿ ka tẽe a téé, a ncẽes qhàò sa chìbi-chibi, nqõóm chõò-qꞌoo koes kò guu a ko hàà Solomonem di tcꞌẽegan komsana khama. Igaba bóò, Solomonem ka kaia ba ncẽeska ncẽe koe hàna.
\s Dxãwa tcꞌẽean di ka̱bisean ka
\r (Lk 11:24-26)
\p
\v 43 “Eẽ i ko dxãwa tcꞌẽean khóèm koe tcgꞌoa, ne i ko cꞌóòa qgáìan koe qõò, a síí sãa i gha qgáìan qaa, a ncẽè hòò o tama i kò hãa ne
\v 44 i ko nxãaska bìríse a máá: ‘Tirim nquum ẽer guua hãam koer gha ka̱bise,’ témé, a ẽe i kò hàà nquu ba bóò me káà gúù ii, a xgàia qꞌano-qꞌanoèa, a qãèse kgꞌónòèa,
\v 45 ne i ko nxãaska qõò a síí 7 tcꞌẽean séè ncẽe gaan nqáéase cgꞌãè tcꞌẽe e a hàà cgoa, i hàà tcãà a ia a gaa koe xꞌãè. Si ẽem khóèm dis téé-qꞌoo sa hàà kaisase cgꞌãè kgꞌaiaka dis ka. Ncẽeta ga i gha qhàòs ncẽe cgꞌãè caus ka ii,” tam méé.
\s Jesom ka xõò sa hẽé naka Gam ka qõese ga xu hẽéthẽé e
\r (Mk 3:31-35; Lk 8:19-21)
\p
\v 46 Eẽm Jeso ba qanega hãa a ko xgꞌaes cgoa kgꞌui, ka ne kò xõò sa hẽé naka qõese ga xu hẽéthẽé ne tchàa za hàà téé, a ko dtcàrà kgꞌui cgoa Me ne gha sa.
\v 47 [Cꞌẽem khóè ba kò bìrí Me a máá: “Bóò, saò sa hẽé naka Tsáá qõe ga xu hẽéthẽéa tchàa za tẽe, a ko dtcàrà kgꞌui cgoa Tsi ne gha sa,” témé.]
\v 48 Igabam kò xo̱a me a máá: “Dìí sa tiris xõò sa, i dìín Tíí qõea?” témé.
\v 49 A ba a Gam di ne xgaa-xgaase-kgꞌao ne nxáá a máá: “Bóò, ncẽea Tiris xõòs ga si i, a Tíí qõe ga ne ne e.
\v 50 Wèém khóèm ẽe ko Tirim Xõòm nqarikgꞌai koe hànam ko tcꞌẽe sa kúrú ba Tíí qõem ga me e, a Tíí qões ga si i, a gataga Tiris xõòs ga si i khama,” témé.
\c 13
\s Xhárà-kgꞌaom dis sere-sere sa
\r (Mk 4:1-9; Lk 8:4-8)
\p
\v 1 Eẽm cáḿ kagam kò Jeso ba nquum qꞌoo koe tcgꞌoa, a ba a síí tshàam-kgꞌáḿ koe ntcõó.
\v 2 Káí ne khóè ne kò hàà cgae Me, khamam nxãaska dxòrom qꞌoo koe tcãà a gaa koe ntcõó, si wèés xgꞌae sa tshàam-kgꞌáḿ koe téé.
\v 3 Kam ko káí zi gúù zi sere-sere zi cgoa bìrí ne a máá:
\p “Bóò, cꞌẽe xꞌaè kam kò xhárà-kgꞌao ba qõò a síí xhárà.
\m
\v 4 A ẽem kò xhárà ka i kò cꞌẽe cgùrian dàòm qàe koe tcheè, zi tsa̱rá zi hàà tcꞌõó o.
\m
\v 5 I cꞌẽe cgùrian nxõ̱á-kgꞌai di qgáìan koe tcheè, ncẽe káí góḿan kò káà a koe. I kò kúúga qháése tso̱m, góḿa ne kò kaisa tama khama.
\v 6 Igaba ẽes ko cáḿ sa qaò ka i kò gaa tso̱man dào. A i a kò to̱be ga i kò úú tama khama nqa̱i.
\m
\v 7 I cꞌẽe cgùrian dxàman hàna qgáì koe tcheè, i dxàman kai, a chúú-chuu u.
\m
\v 8 I cꞌẽe cgùrian qãè góḿan koe tcheè, a i a tcꞌõoan kúrú, i cꞌẽean 100 qꞌoro kúrúse, i cꞌẽean 60 qꞌoro kúrúse, i cꞌẽean 30 qꞌoro kúrúse.
\p
\v 9 “Eẽ tceean úúa hãa ba méém kóḿ,” tam Jeso ba méé.
\s Jesom ko dùús domka sere-sere zi ka kgꞌui sa
\r (Mk 4:10-12; Lk 8:9-10)
\p
\v 10 Xu kò nxãaska xgaa-xgaase-kgꞌao xu hàà, a tẽè Me a máá: “Dùús domka Tsi ko sere-sere zi cgoa kgꞌui cgoa ne?” témé.
\p
\v 11 Me xo̱a xu a máá: “Gaxaoa máàèa, chóm̀sea zi kàa zi nqarikgꞌai di xꞌaian di zi xao gha qꞌãa sa, igaba ne gane máàè e tama.
\v 12 Wèém khóèm ẽe úúa hãa ba gha káían máàè, a ba a gha kaian úú khama. Igaba wèém ẽe gúù úú tama ba, ẽem úúa hãa gúù-coan gam gha séè cgaeè.
\v 13 Gaa gúù domkagar ko sere-sere zi cgoa kgꞌui cgoa ne,
\q1 bóòan kaga ne bóò tama,
\q1 a ne a kóḿan kaga kóḿ tama,
\q1 a kóḿa qꞌãa ga hẽé tama khama.
\p
\v 14 “Gatà iis gúùs ka i kò Isaiam di porofitan gane koe tseegukaguè, \add ncẽem kò Nqari ba máá\add*:
\q1 ‘Kóḿ tu gha, igaba tu kóḿa qꞌãa tite,
\q1 a tu a gha bóò, igaba tu bóòa qꞌãa tite.
\q1
\v 15 Ncẽe ne khóè ne di tcáóa nea cꞌóòa hãa,
\q1 i ko gane di tceean tshúù-xamse kóḿ,
\q1 ne tcgáía ne tcẽekgꞌama khama,
\q1 nxãasega ne gha táá tcgáía ne cgoa bóò,
\q1 a táá tceea ne cgoa kóḿ,
\q1 a táá tcáóa ne cgoa kóḿa qꞌãa,
\q1 a ne a táá Tíí koe ka̱bise,
\q1 Ra qãèkagu ne ka,’
\m ta ko méé e.
\v 16 Igaba i gaxao di tcgáían tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa, bóò i ko khama, naka tceea xao ga hẽéthẽéa tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa, kóḿ i ko khama.
\v 17 Tseegukar ko bìrí xao o a ko máá: Káí porofitian hẽé naka tchàno khóèan hẽéthẽéa kò bóò kgꞌoana, ẽe xao ko gaxao bóò sa, igaba i kò táá bóò si, a kò kóḿ kgꞌoana ẽe xao ko gaxao kóḿ sa, igaba i kò táá kóḿ si.
\s Jeso ba ko xhárà-kgꞌaom dis sere-sere sa nxàea tchàno-tchano
\r (Mk 4:13-20; Lk 8:11-15)
\p
\v 18 “Ke xao nxãaska komsana xhárà-kgꞌaom dis sere-sere sa.
\m
\v 19 Gane ẽe xꞌaian dim kgꞌui ba ko kóḿ, igaba kóḿa qꞌãa me tama nea dàòm qàe koe xháràèa cgùrian khama ii ne ne e. Gaam cgꞌãèm \add ncẽe dxãwa ii ba\add* ko hàà a hàà gane tcáó koe xháràèa sa ntcàua tcgꞌòó ne.
\m
\v 20 A ncẽe nxõ̱án hàna qgáì koe xháràèa nea: ẽe kgꞌui ba ko kóḿ ne ko kúúga qãè-tcaoan cgoa hààkagu me ne e,
\v 21 igaba ne káà to̱be ne e, a ko xòm̀ xꞌaè séè a hãa. A ẽe i ko kgꞌuim domka xháéa ne kana xgàrakuan hàà nem ko qháésega cgꞌáé.
\m
\v 22 Cgùrian ẽe dxàman koe tcheèa nea kgꞌui ba kóḿam khóè me e, igaba tcꞌẽe-tcꞌẽese zi ncẽes kgꞌõès di zi hẽé, naka qguù sa ncàm̀an hẽéthẽéa kò kgꞌui ba xgáè-kgꞌam, me táá tcꞌáróan kúrú.
\m
\v 23 Igaba ẽe qãè góḿan koe xháràèa cgùria nea, kgꞌui ba ko kóḿ a kóḿa qꞌãa mem ga me e. Tcꞌáróa nem ko kúrú, 100 qꞌoro, kana 60 qꞌoro, kana 30 qꞌoro ẽe ko xháràèa cgùrian ka,” témé.
\s Tcꞌẽese tama tso̱man dis sere-sere sa
\p
\v 24 Jeso ba ko gaicara cꞌẽes sere-sere sa bìrí ne a máá: “Nqarikgꞌai di xꞌaia nea khóèm gam dim xháràm koe qãè cgùrian xháràm khama ii.
\v 25 Igaba ẽe i wèé khóèan xꞌóm̀a hãa kam kò gam dim cgꞌõo-kgꞌao ba hàà, a hàà gam di maberean xgꞌaeku koe tcꞌẽese tama tso̱man xhárà, a ba a qõò.
\p
\v 26 “Eẽ i ko maberean kai, a ko tcꞌáróan kúrú ka i ko tcꞌẽese tama tso̱man qhúí thẽé.
\v 27 Xu qãà xu xháràm koe ko tséé xu hàà qꞌõò mea ba bìrí a máá: ‘Xꞌaigaè, a tsarim xháràm koe tsi gáé kò qãè cgùrian xhárà hãa tama? Kháé tcꞌẽese tama tso̱ma nea nxãaska nda guua?’ témé.
\v 28 Me xo̱a xu a máá: ‘Tiri cgꞌõo-kgꞌaoa nea ncẽe gúùan kúrúa,’ témé. Xu qãà xu tẽè me a máá: ‘Kháé tsi ko tcꞌẽe, síí méé xae tshõé e sa?’ témé.
\v 29 Me xo̱a a máá: ‘Eẽ-ẽe, tcꞌẽese tama tso̱man xao kòo tshõé ne xao gha maberean di to̱bean cgoa xgꞌae-xgꞌae a qꞌóè e.
\v 30 Ke guu u naka i xgꞌae naka kai, naka i nxãakgꞌaiga síí khõá di xꞌaèan hàà. Eẽ xꞌaè kar gha khõá-kgꞌao xu bìrí a máá: ‘Tcꞌẽese tama tso̱man méé xao kgꞌaia tshõe naka qáé xgꞌae, naka i síí dàòè, naka xao nxãaska maberean khõá naka tòóa mááse nquum tirim koe óága,’ témé,’” tam Jeso ba méé.
\s Cgꞌárém cgùrim dis sere-sere sa
\r (Mk 4:30-32; Lk 13:18-19)
\p
\v 31 Cꞌẽes sere-sere sam kò gaicara bìrí ne a máá: “Nqarikgꞌai di xꞌaia nea mosetara \add dis hìis\add* dim cgùrim khama ii, ncẽe khóèm kò séè a gam dim xháràm koe xhárà ba.
\v 32 Wèé xu cgùri xu kam cgꞌáré me e, igaba ẽem kò tso̱m nem wèé hìian xháràm di ka kaiam ga me e, a ba a ko hìi sa kúrú, i gha nqarikgꞌai di tsa̱rán hàà gas di nxã̱an koe nquuan kúrú,” témé.
\s Péré gãé-gãean dis sere-sere sa
\r (Lk 13:20-21)
\p
\v 33 Gatagam kò cꞌẽes sere-sere sa bìrí ne a máá: “Nqarikgꞌai di xꞌai ne péré gãé-gãean khama ii, ncẽes ko dxàes khóè sa séè a káí péréan cgoa xgꞌae-xgꞌae e, i wèés pérés koe tséé, si gãe,” tam méé.
\s Dùús domkam kò Jeso ba sere-sere zi tséékagu sa
\r (Mk 4:33-34)
\p
\v 34 Jeso ba kò wèé gúùan ncẽe ga sere-serean cgoa xgꞌae zi bìrí. Táám kò cúí gúù ga gazi cgoa kgꞌui, sere-serean tséékagu tamase.
\v 35 Ncẽe gúùa nem kò kúrú, porofitim kgꞌuia gúùan gha hàà nxãasega tseegukaguè ka, ncẽem kòo máá:
\q1 “Sere-sere zi cgoar gha kgꞌáḿa Te xgobekgꞌam,
\q1 a gha nqõóm dis tshoa-tshoas koe guu a
\q1 chóm̀sea zi gúù zi bìrí ne,”
\m témé ka.
\s Tcꞌẽese tama tso̱man dis sere-seres ko nxàe sa
\p
\v 36 Jeso ba kò nxãaska xgꞌae zi guu a ba a nquum qꞌoo koe tcãà. Xu Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hàà cgae Me a máá: “Bìría tchàno-tchano xae e xháràm koe tcꞌẽese tama tso̱man dis sere-seres ka,” témé.
\p
\v 37 Me xo̱a xu a máá: “Gaam ẽem qãè cgùrian xhárà baa Khóèm dim Cóá Me e,
\v 38 me xhárà ba nqõó me e, i qãè cgùrian khóè ne e \add nqarikgꞌai di\add* xꞌaian di ne, i tcꞌẽese tama tso̱man nxãaska khóè ne e ẽe cgꞌãèm di ne \add ncẽe dxãwa ii ba\add*.
\v 39 Me cgꞌõo-kgꞌaom ẽe xhárà ana ba dxãwa me e, i khõán di xꞌaèan kurian chõò-qꞌoo o, xu khõá-kgꞌao xu moengele xu u.
\v 40 Ncẽe ẽe i ko ma tcꞌẽese tama tso̱man qꞌóèa tcgꞌòóè a ko ma dàòè khamaga i gha kurian chõò-qꞌoo koe ii:
\v 41 Khóèm dim Cóá ba gha Gam di xu moengele xu tsééa tcgꞌòó, xu gha wèé gúùan ẽe ko khóèan chìbian kúrúkaguan hẽé naka cgꞌãèan ko kúrú khóèan hẽéthẽé Gam di xꞌaian koe qꞌóèa tcgꞌòó.
\v 42 A xu a gha cꞌeean dim ha̱ém qꞌoo koe xaoa tcãà ne, ncẽe kgꞌaean hẽé naka gãò xõ̱óan hẽéthẽé gha hàna koe.
\v 43 Nxãaska ne gha ẽe tchàno ne gane ka Xõòm di xꞌaian koe cáḿs khama ma xꞌáà. Gaam ẽe tceean úúa ba méém kóḿ.”
\s Nqoana zi sere-sere zi
\p
\v 44 “Nqarikgꞌai di xꞌaia nea qguùs xháràm koe chóm̀mèas khama ii, khóèm ko hòò nem ko gaicara chóm̀ sa, a ba a gam di qãè-tcaoan ka qõò a síí wèéan ẽem úúa ga xꞌámágu, a ba a ẽem xhárà ba hàà xꞌámá.
\p
\v 45 “Gataga i gaicara nqarikgꞌai di xꞌaian xꞌámá-kgꞌaom khama ii, ncẽe tca̱àko zi nxõ̱á zi ko qaa ba, ncẽe kaisa marian ko tcꞌoà zi. \fig |HK00169.tif| span|||Gúù zi ko xꞌámáguèm qgáìm di bóòse-qꞌooa ne|13:45\fig*
\v 46 A ẽem kò cꞌẽes tca̱àkos nxõ̱ás kaisase káí marian ko tcꞌóà sa hòò, nem ko qõò a síí wèé gúùan ẽem úúa xꞌámágu, a ba a hàà xꞌámá si.
\p
\v 47 “Gaicara i nqarikgꞌai di xꞌaian cꞌuisís khama ii, ncẽe ko tshàan qꞌoo koe tcãàè sa, a wèé xꞌaù qhàòan qgóó.
\v 48 A ẽe cgꞌoèas kò hãa ne xu ko xꞌaù qgóó-kgꞌao xu tchàa koe tshàam-kgꞌáḿ koe tceea úú si, a xu a síí ntcõó a qãè xꞌaùan sáà tcãà gàba xu koe, a ẽe qãè taman aagu.
\v 49 Ncẽeta ga i gha hàà ii kurian chõò-qꞌoo koe. Moengele xu gha hàà a ẽe tchàno tama ne ẽe tchàno ne xgꞌaeku koe tcgꞌòó.
\v 50 A xu a gha cꞌeean dim ha̱ém qꞌoo koe xaoa tcãà ne, ncẽe kgꞌaean hẽé naka gãò xõ̱óan hẽéthẽé gha hàna koe,” tam méé.
\s Ka̱ba zi qguù zi hẽé naka ncìí zi hẽéthẽé e
\p
\v 51 Me Jeso tẽè xu a máá: “Ncãa xao wèé gúùan ncẽe kóḿa qꞌãa?” témé. Xu xo̱a Me a máá: “Eè” témé.
\v 52 Me bìrí xu a máá: “Gaa domkam wèém xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao ba, ncẽe nqarikgꞌaian di xꞌaian ka qãèse xgaa-xgaaèa ba, nquum ka qꞌõòsem khama ii, ncẽe ko gam di zi qguù zi ka̱ba zi hẽé naka ncìí zi hẽéthẽé gam dim nquum tòóa mááse dim koe tcgꞌòó, \add a gam di ne khóè ne máà\add* ba.
\s Jeso ba ko Nasareta koe xguìè
\r (Mk 6:1-6; Lk 4:16-30)
\p
\v 53 Eẽm ko Jeso ba ncẽe zi sere-sere zi cgoa xgꞌara, kam kò gaam qgáì ba tcgꞌoara guu.
\v 54 Gam dim xꞌáé-dxoom koem ko hàà kam ko tshoa-tshoa a gane dim còrè-nquum koe khóè ne xgaa-xgaa, ne khóè ne kaisase are a máá: “Ncẽem khóè ba ncẽe tcꞌẽean hẽé naka are-aresa zi qari zi hẽéthẽé nda hòòa?
\v 55 A ncẽe ba gáé hìi xom-kgꞌaom dim cóám tama baa? A gam ka xõòs di cgꞌõèa ne gáé Maria tama? A gataga gaam ka qõesea xu gáé Jakoboa xu, Josefaa xu, Simonea xu, Jutasea xu tama xua?
\v 56 A gam ka qõese ga zi wèé zia gáé gatá cgoa hãa tama? Kháé ba nxãaska ncẽem khóè ba ncẽe zi gúù zi wèé zi nda séèa?” ta ne ma tẽè.
\v 57 Ne bóòa xguì Me.
\p Igabam kò Jeso ba bìrí ne a máá: “Porofiti ba wèé za ga tcommèam khóè me e, gam dim xꞌáé-dxoom koe hẽé naka gam di xꞌáéan koe hẽéthẽé cúí oose,” témé.
\v 58 A ba a kò gaa koe táá káí zi are-aresa zi tséé zi kúrú, gane di dtcòm̀an úú tama domka.
\c 14
\s Johanem tcguù-tcguu-kgꞌaom dis xꞌoo sa
\r (Mk 6:14-29; Lk 9:7-9)
\p
\v 1 Eẽm xꞌaèm kam kò xꞌaigam Galilea dim Herote ba Jesom ka kóḿ.
\v 2 A ba a gam di ne qãà ne bìrí a máá: “Ncẽe ba Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao me e. Xꞌooan koem tẽea! Gaa domka i ko ncẽe qarian are-aresa zi tséé zi di gam koe kúrúse,” témé.
\p
\v 3 Herote ba kò Johane ba qgóó a qáé, a qáé-nquus koe tcãà mea khama, Herotiases gam ka káíkhoem Filipim dis khóès domka.
\v 4 Johane ba kò bìrí mea a máá: “Xꞌáèan koe tsi kgoara mááè tama, séè si tsi ga kò hãa sa,” tam mééa khama.
\v 5 \add Gaa domkam\add* kò Herote ba cgꞌõo me kgꞌoana hãa, igabam kò khóè ne qꞌáò, Johane ba ne kòo porofitim iise séè khama.
\p
\v 6 Igaba Herotem di ábà xꞌaèan di cáḿan kas kò Herotiases ka cóáse sa ntcãà máá ne, a sa a Herote ba kaisase qãè-tcaokagu.
\v 7 Me gaìses cgoa nqòòkagu si, dùús wèés ẽes ko dtcàrà sam gha máà si sa.
\v 8 Xõòs kas kò qgꞌáìèa xgꞌara khamas kò máá: “Johanem tcguù-tcguu-kgꞌaom dis tcúú sa gàbas qꞌoo koe máà te,” témé.
\v 9 Me xꞌaiga ba kaisase tshúù-tcao, igabam kò gaìsean ẽem kò kúrúa hãa hẽé naka cgꞌáè-khoe ne hẽéthẽé domka xꞌáè sa tcgꞌòó, máàè sis gha sa.
\v 10 A ba a \add ncõo-kgꞌao ba\add* qáé-nquus koe tsééa úú, síím gha Johanem dis tcúú sa qꞌãe ka.
\v 11 Si kò gam dis tcúú sa gàbas koe óáè a hàà dxàe-coa sa máàè, si kò séè a xõòs koe úú si.
\v 12 Xu gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hàà a hàà tcꞌáróa ba séè a síí kgꞌónò. A xu a qõò a síí Jeso ba bìrí i.
\s Jeso ba ko 5,000 sa nqáéa ne khóè ne tcꞌõókagu
\r (Mk 6:30-44; Lk 9:10-17; Jn 6:1-14)
\p
\v 13 Eẽm ko Jeso ba ncẽe sa kóḿ kam kò dxòrom cgoa tcgꞌoa a nqoo-nqoosam qgáìm koe qõò a síí cúíse hãa. Igaba ẽes ko xgꞌae sa ncẽes gúù sa kóḿ ka ne ko xꞌáé-dxoo xu koe guu a nqàrè cgoa xùri Me.
\v 14 Eẽm ko Jeso ba tcgꞌoa kam kò kaias xgꞌae sa bóò si ko xùri Me, Me thõò-xama máá ne a ba a gane di tcìì-khoean kgꞌõèkagu.
\p
\v 15 Dqòara i ko qõò ka xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu hàà cgae Me a máá: “Ncẽe ba cúía hãam qgáì me e, i ncãa gataga dqòa, ke khóè ne qõòa qꞌaakagu naka ne xꞌáéa ne koe dìbi, naka síí tcꞌõoan xꞌámá mááse,” témé.
\v 16 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Qaase tama ia qõò ne gha sa, gaxao cꞌẽe gúùan máà ne naka ne tcꞌõó,” témé.
\v 17 Xu bìrí Me a máá: “5 xu péré xu cúí xu xae úúa, naka cám̀ xꞌaù tsara hẽéthẽé e,” témé.
\v 18 Me máá: “Ncẽe koe óága a, Tíí koe,” témé.
\p
\v 19 A ba a khóè ne bìrí ne dcãan-kgꞌai koe ntcõó, Me 5 xu péré xu hẽé, naka cám̀ xꞌaù tsara hẽéthẽé séè, a nqarikgꞌai koe ghùi-kgꞌai, a tsꞌee-tsꞌeekgꞌai i, a péréan khõá qꞌaa. A ba a xgaa-xgaase-kgꞌao xu máà, xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu khóè ne máà a. \fig |HK00155.tif| col|||5 péré xu hẽé naka cám̀ xꞌaù tsara hẽéthẽé e|14:19\fig*
\v 20 Ne kò wèéa ne ga tcꞌõó a ne a xgꞌãà, xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ẽe ncãa tcꞌõóa qaùèan ka 12 xu qꞌore xu tcãà, xu cgꞌoè.
\p
\v 21 Eẽ kò tcꞌõóa hãa xu di xgꞌae-qꞌooa ne kò 5,000 khama noo xu khóè xu u, khóè zi hẽé naka cóán hẽéthẽé ko nxárá tcãàè tama ne.
\s Jeso ba ko tshàam tcꞌamkgꞌai koe náà qõò
\r (Mk 6:45-52; Jn 6:15-21)
\p
\v 22 Me nxãaska Jeso ba qháése xgaa-xgaase-kgꞌao xu chùi, xu dxòrom qꞌoo koe tcãà, a cꞌẽem xòèm \add tshàam dim\add* koe Gam ka tcꞌãà a qõò, Gam qanega qaù a ko khóè ne di zi xgꞌae zi qõòa qꞌaakagu ka.
\v 23 Eẽm ko xgꞌae zi qõòa qꞌaakagua xgꞌara kam kò cúíse xàbìm koe qꞌábà qaò, síím gha còrè ka. Eẽ i ko dqòa kam kò gaa koe cúíse hãa.
\v 24 Igabam kò dxòro ba tshàan nqáè koe hãa, nqõóm ka nqúù ka, a ko tshàan di qhonèan ka ntcãa-ntcãaè, tcꞌãá ba xu kò qꞌóá-kgꞌama khama.
\p
\v 25 Me Jeso ba qꞌuu-kgꞌai-qꞌoo ka hàà cgae xu, tshàam tcꞌamkgꞌai koe náà qõò a.
\v 26 Igaba ẽe xu ko xgaa-xgaase-kgꞌao xu bóò Mem ko tshàam tcꞌamkgꞌai koe náà qõò ka xu kò kaisase qꞌae, a máá: “Dca̱usoma me e!” témé, a xu a qꞌáòan ka qꞌau.
\v 27 Igabam kò Jeso ba qháése kgꞌui cgoa xu a máá: “Tíí Ra a ke xao tòón tcáó! Táá qꞌáò guu,” témé.
\v 28 Me Petere xo̱a Me a máá: “Xꞌaiga Tsi Nqari Tseè, Tsáá ga Tsi kò ii ne, bìrí te nakar tshàam tcꞌamkgꞌai koe síí cgae Tsi,” témé.
\v 29 Me máá: “Hàà,” témé. Me kò nxãaska Petere ba dxòrom koe xõa, a ba a tshàam tcꞌamkgꞌai koe qõò a Jesom koe síí.
\v 30 Igaba ẽem ko tcꞌãá ba bóò kam kò qꞌáò, a ba a tshoa-tshoa a tshàan ka tóm̀mè, kam ko qꞌau a máá: “Xꞌaigaè, hùi te,” témé.
\v 31 Me Jeso ba tshàua ba qháése tchoanà a qgóó me, a bìrí me a máá: “Tsáá ncẽe cgꞌáré dtcòm̀an di tsi, dùús domka tsi kò káíse tcꞌẽe-tcꞌẽesea máá?” témé.
\p
\v 32 Eẽ tsara ko dxòrom koe qꞌábà kam kò gam tcꞌãá ba téé.
\v 33 Xu nxãaska ẽe kò dxòrom koe hàna xu dqo̱m̀ Me a máá: “Tseeguan kaga Tsi Nqarim di Tsi Cóá Tsi i,” témé.
\s Jeso ba ko Genesarete dim nqõóm koe tsàara ne khóè ne qãèkagu
\r (Mk 6:53-56)
\p
\v 34 Eẽ xu ko tshàa ba tchoaba ka xu kò Genesarete dim nqõóm koe hàà.
\v 35 Eẽm nqõóm di xu khóè xu ko Jeso ba bóòa qꞌãa ka ne kò kgꞌuian tsééa úú gaam nqõó ba nxa̱ma-nxa̱ma hãa xu nqõó xu koe, ne wèé ne khóè ne gane di tcìì-khoean Gam koe óága,
\v 36 a ne a dtcàrà Me, kgꞌamaga ne gha Gam dim qgáím xgáḿ-kgꞌam qgóó sa. Ne kò wèéa ne ẽe ko qgóó Me ne kgꞌõèkaguè.
\c 15
\s Ncìí kuri di cauan kaia ne khóè ne di i
\r (Mk 7:1-13)
\p
\v 1 Xu nxãaska Farasai xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé Jerusalema koe guu a Jeso ba hàà cgae, a hàà tẽè Me a máá:
\v 2 “Dùús domka xu ko Tsari xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ncìí kuri di cauan kaia ne khóè ne di ntcoea máá? Eẽ xu ko tcꞌõós cookgꞌai koe xu xgꞌaà tshàu tama ka,” témé.
\p
\v 3 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Dùús domka xao ko gaxao igaba gaxao di cauan tcꞌãà-tcꞌãa a Nqarim di xꞌáèan ntcoea máá?
\v 4 Nqari ba ko máá: ‘Tcom méé tsi saò ba hẽé naka saò sa hẽéthẽé e,’ a ko gataga máá: ‘Wèém ẽe ko xõòm ka kana xõòs ka cgꞌãèse kgꞌui ba gha cgꞌõoè,’ témé.
\v 5 Igaba xao ko gaxao máá: ‘Khóèm kò ko xõò ba kana xõò sa bìrí a máá: ‘Eẽr ga ko hùi cgoa tsia sa, nxãa sa \add Nqari bar nqòòkagua hãas\add* máàku si i \add khamar ko hùia tsi ka tààè\add*,’ témé
\v 6 ne i qaase tama xõò bam gha tcom sa,’ ta xao mééa, a xao a ncẽem dàòm ka gaxao di cauan cgoa Nqarim dim kgꞌui ba káà-hùikagua hãa.
\v 7 Gaxao qãè khóèan khama ko ma kúrúse xaoè, tseegusem kò ko Isaia porofita gaxao ka, ncẽem kò ko \add Nqarim kgꞌuia hãa sa nxàe ka a ko\add* máá:
\q1
\v 8 ‘Ncẽe ne khóè ne ko kgꞌáḿa ne cgoa tcom Te,
\q1 igabaga i gane di tcáóan Tíí koe nqúù u,
\q1
\v 9 a ne a ko káà hùise dqo̱m̀ Te.
\q1 Gane di zi xgaa-xgaa zia
\q1 xꞌáè-kgꞌáḿ zi khóè ne di zi i khama,’
\m témé ka,” tam Jeso ba méé.
\s Gúù zi khóè ne ko kúrú ne cgꞌuriga zi
\r (Mk 7:14-23)
\p
\v 10 A ba a khóè ne Gam koe tciia óá a bìrí ne a máá: “Komsana naka tua kóḿa qꞌãa.
\v 11 Eẽ ko kgꞌáḿs koe tcãà sa khóè ba cgꞌuri-cgꞌuri tama, igaba ẽe ko khóèm kgꞌáḿ koe tcgꞌoa sa ko khóè ba cgꞌuri-cgꞌuris ga si i,” témé.
\p
\v 12 Xu nxãaska xgaa-xgaase-kgꞌao xu hàà cgae Me a bìrí Me a máá: “A qꞌana Tsia, Farasai xua kò xgꞌaìa hãa sa, ncẽes gúù sa xu kò kóḿ ka?” témé.
\v 13 Me xo̱a xu a máá: “Wèém hìim Tirim Xõòm nqarikgꞌai dim xhárà tama ba gha qꞌóèa tcgꞌòóè to̱bea ba cgoa.
\v 14 Guu xu! Káà-tcgáí xu tcéè-tcuì-kgꞌao xu u, káà-tcgáí ne khóè ne di xu ke. Káà-tcgáím khóèm kò cꞌẽem khóèm káà-tcgáí ba tcéè-tcuì ne tsara gha wèéa tsara ga ha̱ém qꞌoo koe cgꞌáéa tcãà,” tam méé.
\p
\v 15 Me Petere xo̱a Me a máá: “Ncẽes sere-seres ka bìría tchàno-tchano xae e,” témé.
\v 16 A ba a máá: “Qanega xao gáé kóḿa qꞌãa tama?
\v 17 Bóò tama xao gáé hãa, dùús wèés ẽe ko kgꞌáḿs koe tcãà sa ko ncãàs koe qõò, a sa a síí tcꞌáróm koe tcgꞌoa sa?
\v 18 Igaba ẽe kgꞌáḿs koe guu a tcgꞌoara hãa sa tcáós koe guua, si ko nxãa sa khóè ba cgꞌuri-cgꞌuri.
\v 19 Tcáós koe i ko cgꞌãè tcꞌẽean guu a tcgꞌoa khama, cgꞌõokuan hẽé, cgꞌáràn hẽé, xóé cgoakuan hẽé, tsꞌãàn hẽé, tshúù-ntcõakagukuan hẽé, naka cóèkuan hẽéthẽé e.
\v 20 Ncẽea gazi gúù zi khóè ba ko cgꞌuri-cgꞌuri zi zi i, igaba cgꞌuriga tshàuan cgoa tcꞌõó sa khóè ba cgꞌuri-cgꞌuri tama,” tam méé.
\s Khóès di dtcòm̀a ne
\r (Mk 7:24-30)
\p
\v 21 Eẽm qgáìm koem ko Jeso ba guu kam kò Ture hẽé naka Sitone hẽéthẽé dim nqõóm koe qõò.
\p
\v 22 Kas kò gaa xꞌaè kaga Kanana dis khóès gaam xgꞌaekum di sa hàà cgae Me, a sa a qꞌau a máá: “Xꞌaiga Tsi Nqari Tseè, Dafitem ka tsgõose-coa Tseè, thõò-xama máá te, tiris cóá sa ko kaisase dxãwa tcꞌẽean ka xgáèè ke,” témé.
\v 23 Me Jeso ba táá cꞌẽem kgꞌuim ga ba xo̱a si. Xu Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hàà dtcàrà Me, a máá: “Bìrí si nakas qõò, qꞌauas ko xùri xae e ke,” témé.
\v 24 Me xo̱a a máá: “Iseraele di ne khóè ne ncẽe ho̱àra ghùuan khama ii ne koe cúíga Ra tsééa óáèa hãa,” témé.
\p
\v 25 Si khóè sa hàà, a cookgꞌaia ba koe qúrùa sa cgoa qo̱m̀ a máá: “Xꞌaigaè, hùi te,” témé.
\v 26 Me xo̱a si a máá: “Qãè tama ia cóán di péréan gha séè a ha̱ghuan xaoa mááè sa,” témé.
\p
\v 27 Si máá: “Eè Xꞌaigaè, igaba i ko ha̱ghuan igaba qàmà-coa zi péréan di zi qꞌõòsean di tafolean koe ko guu a tcheè zi tcꞌõó na,” témé.
\v 28 Me nxãaska Jeso ba xo̱a si a máá: “Khóè seè, kaisa dtcòm̀an si úúa! Eẽ si ko ma tcꞌẽe khamaga ma méé i kúrúse,” témé. Si kò gas dis cóá sa gaam xꞌaèm ẽem kaga qãè.
\s Jeso ba ko káí ne khóè ne qãèkagu
\p
\v 29 Me Jeso ba ẽe koe guu a Galilea dim tshàam qàe koe síí, a ba a xàbì ba qꞌábà qaò a síí ntcõó gaa koe.
\v 30 Zi káí zi xgꞌae zi hàà cgae Me a óá tsꞌíìko ne hẽé naka káà tcgáí ne hẽé, naka nqo̱ara ne hẽé naka kgꞌui tama ne hẽé naka káí ne cꞌẽe ne hẽéthẽé e, a ne a hàà nqàrè-kgꞌama ba koe xòo ne, Me qãèkagu ne.
\v 31 Ne khóè ne are, ẽe ne ko kgꞌui tama ne khóè ne bóò ne ko kgꞌui ka, naka ẽe nqo̱ara hãa ne hẽé ne ko qãè ka, naka ẽe tsꞌíìko ne hẽé ne ko qõò ka, naka ẽe káà tcgáí ne ko bóò ka hẽéthẽé e. Ka ne ko Iseraele dim Nqari ba dqo̱m̀.
\s Jeso ba ko 4,000 sa nqáéa ne khóè ne tcꞌõókagu
\r (Mk 8:1-10)
\p
\v 32 Me Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tciia óá a máá: “Ncẽe ne khóè ner ko thõò-xama máá, ncẽeska ne nqoana cáḿan Tíí cgoa hãa khama, a tcꞌõó ne gha gúù ga úú tama, Ra xàbà ne hãase dìbikagua ne tcꞌẽe tama, hẽé ne gha a dàòan qꞌoo koe qgaè-kgꞌai a cgꞌáé khama,” tam méé.
\v 33 Xu Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xo̱a Me a máá: “Ncẽem tchàa-xgóóm koe xae gha ndaa koe tcꞌãòa péréan hòò, a ncẽeta noos xgꞌae sa tcꞌõókagu?” témé.
\v 34 Me Jeso ba tẽè xu a máá: “Nta noo péréan xao úúa?” témé. Xu máá: “7 péréan hẽé naka cgꞌorò xꞌaù-coan hẽéthẽé e,” témé.
\p
\v 35 Me xgꞌae sa bìrí si góḿan-kgꞌai koe ntcõó.
\v 36 Me gaxu péré xu 7 xu hẽé naka xꞌaùan hẽéthẽé séè, a ba a Nqari ba qãè-tcaoa máá xgꞌara, a khõá qꞌaa a, a xgaa-xgaase-kgꞌao xu máà a, xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu khóè ne máà a.
\v 37 Ne wèéa ne ga tcꞌõó a ne a xgꞌãà, gaa koe guus ka xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu ẽe kò qaùan ka 7 zi qꞌore zi tcana cgꞌoè-cgꞌoe.
\v 38 Khóè ne ẽe kò tcꞌõó nea kò 4,000 ne e, khóè zi hẽé naka cóán hẽéthẽé kò nxárá tcãàè tama ne.
\p
\v 39 Me kò khóè ne dìbikagu, a ba a dxòrom koe tcãà a Magatane dim nqõóm koe qõò.
\c 16
\s Farasai xu hẽé naka Saduke xu hẽéthẽéa ko xꞌáí sa qaa
\r (Mk 8:11-13; Lk 12:54-56)
\p
\v 1 Xu kò Farasai xu hẽé naka Saduke xu hẽéthẽé xu hàà cgae Me, a qgóó Me xu gha qgáìan xu kòo qaa khama dtcàrà Me, \add are-aresas\add* xꞌáís nqarikgꞌai di sam gha xꞌáí xu sa.
\v 2 Me xo̱a xu a máá: [“Dqòara i kò hãa ne tu ko máá: ‘Nqarikgꞌai ne nco̱à a, khamam gha qꞌuu dim cáḿ ba qãè me e,’ témé,
\v 3 a ncẽe ntcùúkgꞌai cgoa kò ii ne tu ko máá: ‘Nqarikgꞌai ne nco̱à a, a ntcùú u, khama i gha ncẽe cáḿ ka tuu-cꞌõòan hàna,’ témé. Nqarikgꞌai di bóòse-qꞌooan nxàea ka̱bian tu qꞌana hãa, ka tu gáé cuiskaga ncẽem xꞌaèm ka ko kúrúse zi xꞌáí zi kgoana naka nxàea ka̱bia hãa tite?]
\v 4 Qhàòs ncẽe cgꞌãè cau, a cgꞌárà di sa ko \add are-aresas\add* xꞌáí sa qaa. Igabas cúís xꞌáís ga sa xꞌáíèa hãa tite, Jonam dis xꞌáís cúís oose,” tam Jeso ba méé. A ba a nxãaska guu ne a qõò.
\s Farasai xu hẽé naka Saduke xu hẽéthẽé di péré gãé-gãea ne
\r (Mk 8:14-21)
\p
\v 5 Eẽ xu ko xgaa-xgaase-kgꞌao xu tshàa ba tchoaba ka xu kò péréan séè cꞌurùa hãa.
\v 6 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Qꞌãa méé xao, naka xaoa kòresea hãa Farasai xu hẽé naka Saduke xu hẽéthẽé di péré gãé-gãean koe,” témé.
\p
\v 7 Xu nxãaska kgꞌui cgoaku a máá: “Ncãa xae táá péréan cgoa hàà,” témé.
\p
\v 8 Igabam kò Jeso ba \add Gaxu di kgꞌuian\add* qꞌana hãase bìrí xu a máá: “Gaxao ncẽe cgꞌáré dtcòm̀an úúa xaoè, dùús domka xao ko péréan xao úú tamas ka kgꞌui cgoakua máá?
\v 9 Qanega xao gáé bóòa qꞌãa tama? A tcꞌẽe-tcꞌẽese tama xaoa 5 xu péré xu ncẽe Ra kò 5,000 ne khóè ne khõá qꞌaa máá xu, naka nta noo qꞌore zi xao kò tcana cgꞌoè-cgꞌoe sa?
\v 10 Kana xaoa tcꞌẽe-tcꞌẽese tama 7 xu péré xu ka, 4,000 ne khóè ne koe, naka nta noo zi qꞌore zi xao ko tcana cgꞌoè-cgꞌoe sa?
\v 11 Dùúska xao bóòa qꞌãa tama, péréan kar kgꞌui cgoa xao o tama sa? Igaba méé xao Farasai xu hẽé naka Saduke xu hẽéthẽé di péré gãé-gãean koe kòresea,” tam méé. \fig |LB00136.tif| col|||Khóè zia ko péréan kúrú, a ko tcõo o.|16:11\fig*
\p
\v 12 Xu nxãaska kóḿa qꞌãa, péré gãé-gãean koe méé xu kòrese sam nxàe tama sa, igaba Farasai xu hẽé naka Saduke xu hẽéthẽé di xgaa-xgaan koe e sa.
\ms Jeso ba ko Jerusalema koe qõò (16:13–20:34)
\s Petere ba ko Jesom koe nxàese
\r (Mk 8:27-30; Lk 9:18-21)
\p
\v 13 Eẽm ko Jeso ba Kaesarea Filipi ta ko ma tciièm nqõóm koe hàà kam kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tẽè a máá: “Khóèm dim Cóám ka ne ko khóè ne máá dìí Me e, témé?” ta méé.
\v 14 Xu xo̱a a máá: “Cꞌẽe ne ko máá: Johane Tsi tcguù-tcguu-kgꞌao Tsi i,” témé, ne ko cꞌẽe ne máá: “Elija Tsi i,” témé, ne ko cꞌẽe ne qanega máá: “Jeremia Tsi i kana porofiti xu ka cꞌẽe Tsi i,” témé.
\p
\v 15 Me máá: “Kháé xao ko gaxao nta méé, dìí Raa, ta xao ko méé?” témé.
\v 16 Me Simone Petere ba xo̱a Me a máá: “Tsáá Tsia \add nqòòkaguèa\add* Tsi Kreste Tsi i, kgꞌõèam Nqarim di Tsi Cóá Tsi,” témé.
\p
\v 17 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa tsia tsáá Simone tsi, Jonam di tsi cóá tsi, ncẽe sa tsi khóèan ka xꞌáíè tama, igaba tirim Xõòm nqarikgꞌai koe hànam ka a khama.
\v 18 Ra ko Tíí bìrí tsi a ko máá, Petere tsi i, témé, ra gha Tiris kereke sa ncẽes nxõ̱ás tcꞌamkgꞌai koe tshào, i dxãwam di qarian ga tàà si tite.
\v 19 Xgobekgꞌaman nqarikgꞌai di xꞌaian dir gha máà tsi, si gha wèés gúùs ẽe tsi ko nqõómkgꞌai koe qáé sa nqarikgꞌai koe qáéèa hãa, si gha wèés gúùs ẽe tsi ko nqõómkgꞌai koe kgoara sa nqarikgꞌai koe kgoaraèa hãa,” tam méé.
\v 20 A ba a nxãaska Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu qarika xꞌáè a máá, táá méé xu cúí khóè ga bìrí Kreste Me e sa, témé.
\s Jeso ba ko Gam di xgàrasean hẽé naka Gam di xꞌooan hẽéthẽé ka kgꞌui
\r (Mk 8:31–9:1; Lk 9:22-27)
\p
\v 21 Jeso ba kò ẽem xꞌaèm koe guu a Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tshoa-tshoa a xꞌáí, Jerusalema koe méém qõò sa, naka síí kaia xu hẽé, naka kaia xu peresiti xu hẽé, naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu ka hẽéthẽé thõò-thõoè sa, naka baa cgꞌõoè, naka baa nqoana dim cáḿ ka xꞌooan koe ghùiè.
\p
\v 22 Me Petere ba séèa tcgꞌòó Me, a tshoa-tshoa a dqàè Me a máá: “Cuiskaga a, Xꞌaigaè, ncẽes gúù sa cuiskaga Tsáá koe kúrúse tite!” témé.
\v 23 Igabam kò Jeso ba ka̱bise a Petere ba bìrí a máá: “Tíí koe tcgꞌoa, satanaè, Tiri tsi qa̱e-kgꞌao tsi i, Nqarim di zi gúù zi koe tsi tcꞌẽea tsi tcãà tama ke, igaba tsi khóèan di zi gúù zi koe tcãà tcꞌẽea,” témé.
\p
\v 24 Me nxãaska Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Ncẽè cꞌẽem khóèm kò xùri Te kgꞌoana ne méém bóòa xguìse naka baa gam dim xgàu hìi ba dcẽé naka xùri Te.
\v 25 Dìím wèém ẽe gaam dis kgꞌõè sa qgóóa qari kgꞌoana bas gha aaguse cgae, igaba dìím wèém ẽe ko Tíí domka gaam dis kgꞌõès ka aaguse cgaeè, ba gha hòò si khama.
\v 26 Dùús ka ba gha khóè ba kháé ka̱bisea mááè, ncẽè wèém nqõó bam kòo hòò, a ba a gaam dis kgꞌõès ka aaguse cgaeè ne, kana ba gha khóè ba gaam di kgꞌõèan téé-qꞌoo koe dùútsa gúù sa tcgꞌòó a máà?
\v 27 Xõòm dim xꞌáàm koe hànasem gha Khóèm dim Cóá ba Gam di xu moengele xu cgoa hàà khama, a ba a gha wèém khóè ba ẽem kúrúa hãa zi tséé zi koe guu a suruta.
\v 28 Tseegua ner ko bìrí tu u: Ncẽe koe téé-tẽe ne ka cꞌẽea ne xꞌooan xám̀a hãa tite, Khóèm dim Cóá ba ne bóò, Me Gam di xꞌaian koe hãase hàà tama cookgꞌai koe,” tam méé.
\c 17
\s Jesom di bóòse-qꞌooa ne ko ka̱bise a tãá
\r (Mk 9:2-13; Lk 9:28-36)
\p
\v 1 6 cáḿan qãá qꞌoo koem kò Jeso ba Petere ba hẽé, naka Jakobo ba hẽé, naka gam ka qõesem Johane ba hẽéthẽé xu séè, a kaiam xàbì ba qꞌábà qaò cgoa xu, xu gaa koe síí cúía hãa.
\v 2 Gaxu cookgꞌai koe i kò bóòse-qꞌooa ba ka̱bise a tãá, i kgꞌáía ba cáḿs khama ma tca̱à, i Gam di qgáían xꞌáàm khama ma qꞌúú.
\v 3 Ka tsara kò gaa xꞌaè kaga Moshe ba hẽé naka Elija ba hẽéthẽé tsara gaxu ka bóòè, a ko Jesom cgoa kgꞌui.
\v 4 Me Petere ba Jeso ba bìrí a máá: “Xꞌaigaè, qãès gúù si i ncẽe koe xae hãa sa. Ncẽè tcꞌẽe Tsi kòo ne, ra gha nqoana nquu xu ncẽe koe tshào, me gha cꞌẽe ba Tsari ii, me cꞌẽe ba Moshem di, me gha cꞌẽe ba Elijam di,” tam méé.
\p
\v 5 Eẽm qanega hãa a ko kgꞌui kas kò kúúga xꞌáàkos túú-cꞌõò sa qàbia tcãà xu. Me kò gaa xꞌaè kaga kgꞌui ba túú-cꞌõòs qꞌoo koe tcgꞌoa a máá: “Ncẽe ba Tirim Cóá Me e, ncàm̀a Raa ba, Gaam kar kaisase qãè-tcaoa hãa. Komsana Me,” témé.
\p
\v 6 Eẽ xu ko xgaa-xgaase-kgꞌao xu ncẽes gúù sa kóḿ ka xu kò kgꞌáía xu cgoa góḿankgꞌai koe cgꞌáé, a xu a kaisase qꞌae.
\v 7 Igabam kò Jeso ba hàà a qgóó xu a máá: “Tẽea xao téé, naka táá qꞌáò guu,” témé.
\v 8 Eẽ xu ko ghùi-kgꞌai ka xu kò táá cúí khóè ga hòò, Jesom cúím oose.
\p
\v 9 Eẽ xu ko xàbìm koe xõa kam kò Jeso ba xꞌáè xu a máá: “Táá cúí khóè ga ẽe xao bóòa hãa sa bìrí guu, nakam nxãakgꞌaiga Khóèm dim Cóá ba xꞌooan koe síí tẽe,” témé.
\v 10 Xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tẽè Me a máá: “Dùús domka xu ko nxãaska xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu máá, Elija ba méém kgꞌaia hàà, téméa máá?” témé.
\v 11 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Tseeguan kagam gha Elija ba hàà, a hàà wèé zi gúù zi kgꞌónò,
\v 12 igabar ko bìrí xao o a ko máá: Elija ba ncìísega hààraa, igabaga ne kò bóòa qꞌãa me tama, a kò wèé zi gúù zi tcꞌẽe ne kò ko zi kúrú cgae me. Gaam dàòm cúím kagam ko Khóèm dim Cóá ba hàà tshàu qꞌooa ne koe xgàraè,” tam méé.
\v 13 Xu nxãaska xgaa-xgaase-kgꞌao xu kóḿa qꞌãa, Johanem tcguù-tcguu-kgꞌaom kam ko kgꞌui sa.
\s Jeso ba ko dxãwa tcꞌẽean ka tcãàèam cóá ba kgꞌõèkagu
\r (Mk 9:14-29; Lk 9:37-43a)
\p
\v 14 Eẽ xu ko xgꞌaes koe hàà, kam kò cꞌẽem khóè ba Jesom koe hàà, a ba a hàà cookgꞌaia ba koe qo̱m̀,
\v 15 a máá: “Xꞌaigaè, thõò-xama máá tirim cóá ba, xꞌóóa qae dis tcìì sam úúa, a ko kaisase xgàrase, a ko káí-kgꞌaise cꞌeean hẽé naka tshàan hẽéthẽé qꞌoo koe cgꞌáéa tcãà ke.
\v 16 Ra Tsari xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe óága mea, igaba xu kò kgꞌõèkagua ba ka tààè,” tam méé.
\p
\v 17 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Oo, tsóágase dtcòm̀ úú tamas qhàò sa gáé ncẽe sa, a cgꞌãè tcꞌẽe sa! Nta noo xꞌaèa ne Ra gha gatu cgoa hãa! Nta noose Ra gha qáò-tcaoa máá tu u! Ncẽe koe óá me, Tíí koe!” témé.
\v 18 Me Jeso ba dxãwa tcꞌẽean dqàè, i gam cóám koe tcgꞌoa, me gam xꞌaèm koe ga guu a qãè.
\p
\v 19 Nxãaska xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu Jeso ba dxùukgꞌai koe séèa tcgꞌòó, a tẽè Me a máá: “Dùús domka xae kò tààè, a táá xhàiagu u?” témé.
\v 20 Me xo̱a xu a máá: “Cgꞌáré dtcòm̀an xao úúa hãa domka a. Tseeguan kar ko bìrí xao o, a ko máá: Dtcòm̀an xao kò úúa mosetara dis hìis dim tcꞌubim khama noo o, ne xao gha ncẽem xàbì ba bìrí a máá: ‘Ncẽe koe tcgꞌoa naka ẽe síí hãa koe síí,’ témé, nem gha tcgꞌoa. Cúí gúù ga tàà xaoa hãa tite.
\v 21 [Igaba i ncẽeta iian tcgꞌoa tama, igaba còrèan hẽé naka tcꞌõoan carasean ka hẽéthẽé cúíga i ko kúrúse],” témé.
\s Jeso ba ko gaia Gam dis xꞌoos ka kgꞌui
\r (Mk 9:30-32; Lk 9:43b-45)
\p
\v 22 Eẽ xu ko Galilea koe hààraa xgꞌae kam kò Jeso ba bìrí xu a máá: “Khóèm dim Cóá ba gha hàà khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãàè,
\v 23 ne gha cgꞌõo Me, Me gha nqoana dim cáḿ ka xꞌóóan koe ghùiè,” témé. Xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu kaisase tshúù-tcao.
\s Tempelem ko tcgꞌòóa mááè maria ne
\p
\v 24 Eẽ xu ko Jeso ba hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé xu Kaperenaume koe tcãà ka xu kò tempelem di xu mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao xu Peterem koe hàà a tẽè me a máá: “Gaxao dim xgaa-xgaa-kgꞌao ba gáé tempelem di marian tcgꞌòó tama?” témé.
\v 25 Me xo̱a a máá: “Eè, tcgꞌòó om ko,” témé.
\p Eẽm ko Petere nquum qꞌoo koe tcãà, kam kò Jeso ba tcꞌãà a kgꞌui cgoa me a máá: “Nta tsi ko ma tcꞌẽe, Simoneè? Dìín koe xu ko nqõóan di xu xꞌaiga xu marian séè? Xꞌáé-kgꞌao ne koea kana cꞌẽe ne koea?” ta méé.
\v 26 Me Petere xo̱a a máá: “Cꞌẽe ne koe e,” témé. Me Jeso ba bìrí me a máá: “Nxãaska ne xꞌáé-kgꞌao ne kgoarasea.
\v 27 Gatà i ii igaba méé xae táá ghã̱a xu guu, ke tshàam koe qõò naka xꞌaù qgóó cgoa dim dqùi ba síí tcãà, naka tcꞌãà dim xꞌaùm qgóó tsi ko ba séè, naka kgꞌáḿa ba kgóà, kaiam mari ba tsi gha hòò ke. Séè me naka síí mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao xu máà me, Tíí hẽé naka tsáá hẽéthẽé tsam di suruta iise,” tam méé.
\c 18
\s Nqarikgꞌai di xꞌaian koe kaisase kaia ba
\r (Mk 9:33-37; Lk 9:46-48)
\p
\v 1 Eẽm xꞌaèm ka xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu Jesom koe hàà a tẽè Me a máá: “Dìína nqarikgꞌai di xꞌaian koe kaia?” témé.
\p
\v 2 Me cgꞌárém cóá ba Gam koe tciia óá, a hàà xgꞌaekua xu koe tòó me,
\v 3 a máá: “Tseegua ner ko bìrí xao o: Ka̱bise xao kò a cóán khama ii tama, ne xao cuiskaga nqarikgꞌai di xꞌaian koe tcãà tite.
\v 4 Gaa domkagam gha wèém ẽe ko ncẽem cóám khama ma cgꞌáré-cgꞌarese ba nqarikgꞌai di xꞌaian koe kaia ba ii.
\v 5 Dìím wèém ẽe ko ncẽeta iim cóá ba Tiri cgꞌõèan koe qãèse hààkagu ba ko Tíí tcꞌáróga qãèse hààkagu.
\s Chìbi kúrúkaguku sa
\r (Mk 9:42-48; Lk 17:1-2)
\p
\v 6 “Igabaga dìím wèém ẽe ko ncẽe ne cgꞌáré ne ncẽe ko Tíí koe dtcòm̀ ne ka cꞌẽe ba chìbian kúrúkagum ka i gha qãè ii, gáí cgoa dis nxõ̱ás kaias kòo qgꞌáóa ba koe qáéa tòóè, me tshàam ka nqãaka xaoa tcãàè, a tóm̀mè ne.
\v 7 Haò, cgꞌãè i gha ii nqõóm koe, gúù zi ncẽe ko khóèan chìbian kúrúkagu zi ka! Eẽta ii zi gúù zi méé zi hàà, igabaga haò, cgꞌãè i gha ii, khóèm ẽe zi ko gaa zi gúù zi gam koe guu a hààm ka.
\p
\v 8 “Ncẽè tsarim tshàu ba kana tsarim nqàrèm kò ko chìbi kúrúkagu tsi ne méé tsi qꞌãea tcgꞌòó naka aagu me. Qãèa i gha máá tsi, nqo̱ara hãase kana tsꞌíìkose tsi gha kgꞌõèan koe tcãà ne, cám̀ tshàu kana cám̀ nqàrèse chõò tama cꞌeean koe xaoa tcãàèan ka khama.
\p
\v 9 “A ncẽè tsarim tcgáím kò ko chìbian kúrúkagu tsi ne, ho̱bea tcgꞌòó naka aagu me. Qãè i gha máá tsia, káà tcgáíse tsi gha kgꞌõèan koe tcãà sa, cám̀ tcgáí úúase chõò tamas cꞌees dxãwam dis koe xaoa tcãàèan ka ke.
\s Ho̱àra hãas ghùus dis sere-sere sa
\r (Lk 15:3-7)
\p
\v 10 “Qꞌana méé tu hãa naka táá ncẽe ne cgꞌáré ne ka cꞌẽea ne ga cgꞌãa-cgꞌana iise bóò guu. Bìrí tu ur ko a ko máá: gane di xu moengele xu nqarikgꞌai koe hãa xu ko Abom nqarikgꞌai koe hàna ba wèé xꞌaè ka bóò ke.
\v 11 [Khóèm dim Cóá ba hààraa, hààm gha ho̱àra ne kgoara ka.]
\p
\v 12 “Nta tu ko ma tcꞌẽe? Ncẽè khóèm kò 100 zi ghùu zi úúa, si gazi xgꞌaeku koe cúí sa ho̱à, ne ba cuiskaga ẽe zi 99 zi xàbìan koe guu naka ẽe ho̱àra hãa sa síí qaa tite?
\v 13 A ncẽè hòò sim kòo ne, tseegua ner ko bìrí tu u a ko máá: Kaisasem gha gaas ẽes cúís domka qãè-tcao, ho̱à ta ga hãa zi 99 zi nqáéa hãase.
\v 14 Gatà iim dàòm cúím kam gatu dim Xõòm nqarikgꞌai koe hàna ba tcꞌẽe tama, ẽe cgꞌáré ne ka i gha cúía ne ga kaàkaguè sa.
\s Tsáá qõem ncẽe ko chìbian kúrúa máá tsi ba
\p
\v 15 “Ncẽè tsáá qõem kò chìbian kúrú cgae tsia ne méé tsi síí cgae me, naka dqàè me cám̀ tsao ii koe, a ncẽè komsana tsim kò ko ne tsi ncãa tsáá qõe ba gaicara hòòa mááse.
\v 16 Igabam kò komsana tsi tama ne méé tsi cúí kana cám̀ khóèan cgoa síí cgae me. \add Ncẽes gúù sa tsi kò kúrú ne tsi ko Nqarim di zi Tcgãya zi ko nxàe sa kúrú ncẽe ko máá:\add* ‘Cám̀ kana nqoana khóèan kò cꞌẽes gúù sa nxàea tseegukagu ne i gha wèé khóèan ga tseeguan bóòa hãa,’ témé sa.
\v 17 A ncẽè komsana ne tamam kò hãa ne méé tsi kerekes dis xgꞌaes di ne koe síí naka bìrí ne. A ncẽè kerekes di ne nem kò komsana tama ne méé tsi tãám nqõóm dim khóèm khama ma qgóó me, kana mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaom khama ma.
\p
\v 18 “Tseegua ner ko bìrí tu u a ko máá: Dùús wèés ẽe tu gha nqõómkgꞌai koe qáé sa gha nqarikgꞌai koe qáéèa hãa. Si gha gatà dùús wèés ẽe tu gha nqõómkgꞌai koe kgoara sa nqarikgꞌai koe kgoaraèa hãa.
\p
\v 19 “Gaicara Ra ko [tseeguan] bìrí tu u a ko máá: A ncẽè gatu ka cám̀ tsara kò nqõómkgꞌai koe cꞌẽes gúùs dtcàrà koe dtcòm̀kua ne, ne tsara gha Abom nqarikgꞌai koe hànam ka kúrú mááè si.
\v 20 Nda koe ga igaba cám̀ kana nqoana khóèan kòo tirim cgꞌõèm cgoa xgꞌaea hãa, ner gaa koe gane xgꞌaeku koe hàna,” tam méé.
\s Cgóm̀ku úú tamam qãàm dis sere-sere sa
\p
\v 21 Me nxãaska Petere ba Jesom koe hàà a tẽè Me a máá: “Xꞌaigaè, nta noo qꞌoro ba gha tíí qõe ba chìbian kúrú cgae te, ra chìbia ba qgóóa máá me, 7 qꞌoroa gáé?” témé.
\v 22 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Bìrí tsir ko: 7 qꞌoro ka tamase, igaba 70 zi 7 zi i.
\p
\v 23 “Gaa domka i nqarikgꞌai di xꞌaian xꞌaigam cgoa ko nxárá xgꞌaeè, ẽe ko gam di ne qãà ne cgoa xgꞌae a ntcõó a ẽe ne cgóbè cgae mea zi gúù zi nxàe cgoa ne ba.
\v 24 Eẽm ko tshoa-tshoa a ko gatà hẽé kagam kò khóèm 10 cãan marian di kò cgóbè cgae mea ba gam koe óáè.
\v 25 Surutaa ba kam kò ko tààè khamam kò xꞌaiga ba xꞌáè sa tcgꞌòó, gabá hẽé naka gam dis khóè sa hẽé naka cóáa khara hẽé naka wèé gúùan ẽem úúa hãa hẽéthẽé méé i xꞌámáguè, nakam suruta ka̱biè sa.
\v 26 Me qãà ba cookgꞌaia ba koe qo̱m̀, a còrè me a máá: ‘Xꞌaigaè, qáò-tcaoa máá te, wèé gúùa ner gha suruta ka̱bi ke,’ témé.
\v 27 Me ẽem qãàm dim xꞌaiga ba thõò-xama máá me, a kgoara me, a chìbia ba qgóóa máá me.
\p
\v 28 “Igabaga ẽem ko gaam qãà ba tcgꞌoa, kam kò cꞌẽem qãàm cgꞌáré mari-coan kò cgóbè cgae mea ba hòò. A ntcàù me, a tshoa-tshoa a chúú-chuu me, a máá: ‘Cgóbè cgae tea tsias gúù sa suruta ka̱bi,’ témé.
\v 29 Me gam ka cꞌẽe ba qo̱m̀ a dtcàrà me a máá: ‘Qáò-tcaoa máá te, surutar gha ka̱bi tsi ke,’ témé.
\v 30 Gabagam ko xguì, a ba a qõò a síí kúrú me khóè ba qáé-nquus koe tcãàè, a nxãakgꞌaiga síí suruta ka̱bi me.
\p
\v 31 “Eẽ xu ko cꞌẽe xu qãà xu ẽe kúrúsea sa bóò ka xu kò kaisase tshúù-tcao, a xu a síí gaxu dim xꞌaiga ba bìrí wèé zi gúù zi ẽe kúrúsea zi.
\v 32 Me nxãaska xꞌaiga ba qãà ba tciia tcãà a máá: ‘Tsáá qãà tsi cgꞌãè cau tsi, wèé chìbia tsi ẽe gar kò qgóóa máá tsia, dtcàrà tea tsi kò hãa domka.
\v 33 Qaase tama i gáé kò hãa, thõò-xama-máákuan tsi ga tsáá ka cꞌẽem koe úú sa, ncẽer kò ma thõò-xama máá tsia khamaga ma?’ témé.
\v 34 Me xgóàm hãa khama gam ka qꞌõòse ba síí qáé-nquus koe tcãà me, me kaisase thõò-thõoè, a síí nxãakgꞌaiga suruta ka̱bi wèéan ẽem kò cgóbèa a.
\p
\v 35 “Ncẽea tirim Xõòm nqarikgꞌai dim gha thẽé gatu koe kúrús ga si i, ncẽè gatu ka cꞌẽem wèém kò gam ka qõese ba wèé tcáóa ba cgoa qgóóa máá tama ne,” tam Jeso ba méé.
\c 19
\s Aagukus khóè khara di sa
\r (Mk 10:1-12)
\p
\v 1 Eẽm ko Jeso ba ncẽe zi gúù zi kgꞌuia xgꞌara kam kò Galilea koe guu a Jutea koe qõò Jorotane di cꞌẽe xòèan za.
\v 2 Zi kò kaia zi xgꞌae zi xùri Me, Me gaa koe ga kúrú ne ne qãè.
\p
\v 3 Xu cꞌẽe xu Farasai xu hàà cgae Me, qáé Me xu gha qgáìan xu kòo qaa khama a máá: “A xꞌáèan koe ia kgoaraèa, khóèm gha gam dis khóè sa aagu sa cꞌẽes gúùs domka?” témé.
\p
\v 4 Me xo̱a a máá: “Nxárá ta ga xao gáé hãa, tshoa-tshoas koem Kúrú-kgꞌao ba khóè ba hẽé naka khóè sa hẽéthẽé kúrúa hãa sa?” témé.
\v 5 A ba a máá: “Gaa domkagam gha khóè ba gam ka xõò ba hẽé naka xõò sa hẽéthẽé khara guu a ba a gha gam dis khóès koe tcꞌàmàse, khara gha cúím cgàa ba ii.
\v 6 Gaa domka khara cuiskaga cám̀ tite, igabaga khara gha cúím cgàa ba ii. Gaa domka méés táá Nqarim ka xgꞌae-xgꞌaeèa sa khóèm ka qꞌaa-qꞌaaè guu.
\p
\v 7 Xu tẽè Me a máá: “Kháé dùús domka ba kò ko Moshe nxãaska xꞌáèan tcgꞌòóa máá, khóèm ga gam dis khóè sa qꞌara khara hãa dis tcgãya sa máà, a aagu si di i?” témé.
\p
\v 8 Me xo̱a xu a máá: “Gaxao di qari tcúúan domkam kò Moshe ba kgoara máá xao o, gaxao di zi khóè zi xao gha aagu sa. Igabaga i kò tshoa-tshoas koe gatà ii tama.
\v 9 Igabar ko bìrí xao o a ko máá: Dìím wèém ẽe ko gam dis khóè sa aagu, cgꞌárà di gúù ka tamase, a ko cꞌẽes khóè sa séè ba ko cgꞌáràn kúrú,” ta méé.
\p
\v 10 Xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí Me a máá: “A ncẽè séèkus kò ncẽeta ii ne i qãè e khóè khara gha táá séèku sa,” témé.
\p
\v 11 Me xo̱a xu a máá: “Wèé khóèan ga cuiskaga ncẽe kgꞌuian kóḿa qꞌãa tite, igaba ẽe máàè ea ne cúí ne ne e.
\v 12 Khóè xua hàna khama, cóán ábà tite xu: cꞌẽe xua gatà ma ábàèa, xu cꞌẽe xu khóèan ka gatà ma kúrúèa, xu cꞌẽe xu gaxu ka kúrúse ana, nqarikgꞌai di xꞌaian domka. Eẽ ga kóḿa qꞌãa ba méém kóḿa qꞌãa,” témé.
\s Jeso ba ko cóán tsꞌee-tsꞌeekgꞌai
\r (Mk 10:13-16; Lk 18:15-17)
\p
\v 13 Nxãaska ne kò cóán Gam koe óá, tshàua bam gha tòó cgae, a còrèa máá a ka. Xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu khóè ne dqàè.
\p
\v 14 Igabam kò Jeso ba máá: “Cóán guu naka i Tíí koe hàà. Táá xgáè-kgꞌam m guu! Nqarikgꞌai di xꞌaia nea gatà ii ne di i ke,” témé.
\v 15 A ba a tshàua ba gane koe tòó, a gaa koe guus ka tcgꞌoa a qõò.
\s Qárí-kgꞌaom qguùa ba
\r (Mk 10:17-31; Lk 18:18-30)
\p
\v 16 Kam kò gaa xꞌaè kaga cꞌẽem khóè ba Jesom koe hàà a ba a tẽè Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, dùútsa gúùs qãè sa ra gha kúrú a nxãasega chõò tamas kgꞌõè sa hòò?” témé.
\v 17 Me bìrí me a máá: “Dùúska tsi ko qãèan ka tẽè Tea máá? Cúím khóèm cúím ga ba qãè Me e. Igaba tsi kò kgꞌõèan koe tcãà kgꞌoana ne méé tsi xꞌáè-kgꞌáḿan qgóóa qari,” témé.
\v 18 Me tẽè Me a máá: “Ndaka nea?” témé. Me Jeso ba xo̱a a máá: “Táá méé tsi cgꞌõo guu, táá méé tsi cgꞌárà kúrú guu, táá méé tsi tsꞌãà guu, táá méé tsi tshúù-ntcõan nxàe guu.
\v 19 Saò ba hẽé naka saò sa hẽéthẽé méé tsi tcom. Tsáá ka cꞌẽe ba ncàm̀, ẽe tsi ma ncàm̀sea khamaga ma,” témé.
\v 20 Me gam qárí-kgꞌao ba máá: “Wèé xꞌáè-kgꞌáḿan ncẽe gar qgóóa qaria, dùú sa ra qanega tcàoa hãa?” témé.
\v 21 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Ncẽè wèé za ga tsi kò tchàno kgꞌoana ne qõò naka tsia síí wèé zi gúù zi ẽe tsi úúa hãa zi xꞌámágu naka tsia ẽe dxàua ne khóè ne máà, nxãaska tsi gha nqarikgꞌai koe qguùan úúa. Naka nxãaska hàà xùri Te,” tam méé.
\v 22 Eẽm ko gaam qárí-kgꞌao ba ncẽe sa kóḿ kam kò tshúù-tcaoase qõò, káí zi gúù zim kò úúa hãa khama.
\p
\v 23 Me Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Tseegua ner ko bìrí xao o: Qguùam khóèm gha nqarikgꞌai di xꞌaian koe tcãà sa kaisase qari si i.
\v 24 A ra a ko gaia máá: Kamelean gha dqààm di kòm̀-coan koe nqurì sa thamka si i, qguùam khóèm gha Nqarim di xꞌaian koe tcãàs ka,” témé. \fig |LB00039.tif| col|||Khóè ba beresaè tamam kamele ba tcꞌãà-cookgꞌaia|19:24\fig*
\p
\v 25 Eẽ xu ko xgaa-xgaase-kgꞌao xu ncẽe sa kóḿ ka xu kò kaisase are a xu a tẽè a máá: “Kháé ba gha nxãaska dìí ba kgoaraè?” témé.
\v 26 Me Jeso ba bóò xu a máá: “Khóèa ne ko tààè, igabam Nqari ba tààè tama, wèé gúùa ne Nqarim koe subu u khama,” témé.
\p
\v 27 Me Petere nxãaska xo̱a Me a máá: “Bóò! Sixaea wèé gúùan ga guua, a ko xùri Tsi. Dùú sa gha ka̱bisea máá xae e?” témé.
\p
\v 28 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Tseegukar ko bìrí xao o: ka̱bam nqõóm koe, ncẽe Khóèm dim Cóám ko xꞌaian dis ntcõó-qꞌoos xꞌáàn dis koe hàà ntcõó, ne xao gha gaxao ẽe ko xùri Tea hãa xao thẽé xꞌaian di zi ntcõó-qꞌoo zi 12 zi koe síí ntcõó, a xao a gha 12 zi qhàò zi Iseraele di zi bóò a xgàra.
\v 29 Igaba dìím wèém ẽe Tiri cgꞌõèan domka xꞌáéa ba guua ba, kana qõese ga xu, kana qõese ga zi, kana xõòm ga ba, kana xõòs ga sa, kana cóán ga, kana xháràn ga, nxãa ba gha 100 qꞌoro \add ncẽe zi gúù zi\add* máàè, a ba a gha chõò tamas kgꞌõè sa qꞌõò.
\v 30 Igabaga ne gha káí ne ẽe tcꞌãà di ne kháóka di ne ii, ne gha ẽe kháóka di ne tcꞌãà di ne ii,” tam méé.
\c 20
\s Kgꞌom xháràm di tséé-kgꞌaoan di surutaa ne
\p
\v 1 Nqarikgꞌai di xꞌaia nea xhárà ba qꞌõòam khóèm khama ii khama, ncẽe ko ntcùúkgꞌai cgoa tcgꞌoa a qõò, a síí khóè xu gam dim kgꞌom xháràm koe gha tséé xu qaa ba.
\v 2 A ba a dtcòm̀ku cgoa xu, cáḿan di maria nem gha ko suruta xu sa, a ba a gam dim kgꞌom xháràm koe tsééa tcãà xu.
\v 3 A ba a 9 di xꞌaè ka tcgꞌoa, a qõò a síí cꞌẽe xu bóò xu xꞌámágu dis qgáìs koe téé-tẽe, cúí gúù ga kúrú tamase.
\v 4 Me bìrí xu a máá: “Gaxao igaba méé xao thẽé tirim kgꞌom xháràm koe síí tséé. Eẽ tchàno ii sar gha suruta xao o ke,” témé.
\v 5 Xu qõò. Me gaicara koaba ka hẽé naka dqòa tcgaì ka hẽéthẽé tcgꞌoa a qõò, a síí gatà iis gúùs ga sa kúrú.
\v 6 Me dqòa ka tcgꞌoa a qõò, a gaicara cꞌẽe xu bóò xu tẽe. Me tẽè xu a máá: “Dùús domka xaoa koabam wèé ba gúù kúrú tamase ncẽe koe téé-tẽe?” témé.
\v 7 Xu xo̱a me a máá: “Cúí khóè ga tsééan máà xae e tama domka a,” témé. Me máá: “Gaxao igaba méé xao tirim kgꞌom xháràm koe síí tséé,” témé.
\p
\v 8 Cáḿs ko tcãà kam kò kgꞌom xháràm ka qꞌõòse ba tcꞌãà-cookgꞌaim gaxu di ba bìrí a máá: “Tséé-kgꞌao xu tcii naka suruta xu. Kháóka hààraa xu cgoa tshoa-tshoa naka tcꞌãà di xu koe síí chõò,” témé.
\v 9 Xu tséé-kgꞌao xu ẽe kò dqòa ka tsééan tshoa-tshoa xu hàà a xu a wèéa xu cáḿ dim mari ba gàbakaguè.
\v 10 Igaba ẽe kò tsééan tcꞌãà a tshoa-tshoa xu ko hàà surutaè ka xu kò tcꞌẽea máá, kaisa maria ne xu gha surutaè, ta tcꞌẽea. Igaba xu kò gaxu igaba wèéa xu ga cáḿ dim mari ba gàbakaguè.
\v 11 Eẽ xu ko gàbakaguè e ka xu kò tshoa-tshoa a xháràm ka qꞌõòsem cgoa mẽéku,
\v 12 a máá: “Khóè xu ncẽe kò kháóka tshoa-tshoa xua cúím aoara ba tsééa, igaba tsi kúrú xua xu sixae khama noo, ncẽe tsééan di qóḿan hẽé naka cáḿs ka dàoku sa hẽéthẽé xám̀a hãa xae,” ta xu méé.
\v 13 Me xháràm ka qꞌõòse ba gaxu ka cꞌẽe ba xo̱a a máá: “Khóè tseè, kàa tsi tama ra hãa, ka tsam gáé ncãa dtcòm̀ku tama cáḿan dim marim ka?
\v 14 Séè tsari maria ne naka qõò. Kháóka tsééan tshoa-tshoa hãam tséé-kgꞌao bar tsáá khama ma suruta kgꞌoana ke.
\v 15 Kgoarasea tama ra gáé hãa, tcꞌẽer kos gúù sar gha tiri marian cgoa kúrú sa? Kana ba ko tsarim tcgáí ba tiri qãè tcáóan domka nxã̱è te?” ta méé.
\p
\v 16 Ncẽem dàòm ka ne gha tcꞌãà di ne kháóka di ne ii, ne gha kháóka di ne tcꞌãà di ne ii.
\s Jeso ba ko gaia Gam di xꞌooan ka kgꞌui
\r (Mk 10:32-34; Lk 18:31-34)
\p
\v 17 Eẽm kòo Jeso ba Jerusalema koe qõò kam kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu 12 xu cúía séèa tcgꞌòó, a dàò qꞌoo koe bìrí xu a máá:
\v 18 “Bóò, Jerusalema koe xae ko qõò, Me gha Khóèm dim Cóá ba kaia xu peresiti xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé tshàu qꞌoo koe tcãàè. Xu gha xꞌóós koe chìbi-chibi Me.
\v 19 A xu a gha tãá zi qhàò zi di xu khóè xu tshàu qꞌoo koe tcãà Me, nxãasega xu gha nco̱i Me, a qoa Me, a xgàu Me ka. Igabam gha nqoana dim cáḿ ka xꞌooan koe ghùiè.
\s Xõòs dis dtcàrà sa
\r (Mk 10:35-45)
\p
\v 20 Si kò nxãaska Sebetem di tsara cóá tsara ka xõò sa gas di tsara cóá tsara cgoa Gam koe hàà, a sa a qo̱m̀, a cꞌẽes gúù sa dtcàrà Me.
\v 21 Me Jeso ba gas ka máá: “Dùú sa si ko dtcàrà?” témé. Si xo̱a Me a máá: “Nxàe, tiri tsara cóá tsara gha Tsari xꞌaian koe Tsáá qàe koe ntcõó sa, me cꞌẽe ba kgꞌáò xòèa Tsi koe ntcõó, me cꞌẽe ba dxàe xòèa Tsi koe ntcõó,” tas méé.
\v 22 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Dùú sa tu ko dtcàrà sa tu qꞌãa tama. A Tiris kubis kgꞌáàr kos koe tsao ga kgꞌáà?” ta méé. Tsara máá: “Kgꞌáà tsam ga,” témé.
\v 23 Me bìrí tsara a máá: “Kubis Tiris koe tsao gha kgꞌáà. Igaba ncẽe kgꞌáò xòèa Te koe hẽé naka dxàe xòèa Te koe hẽéthẽé ntcõóan ka, nxãa nea Tíí ka kúrúè tama, igaba i gane ẽe Abom ka kgꞌónò mááè ea ne di i,” ta méé.
\p
\v 24 Eẽ xu ko 10 xu ncẽe sa kóḿ ka xu kò ẽe tsara khóè qõeku tsara kaisase xgóà cgae.
\v 25 Igabam Jeso ba Gam koe tciia óá xu a máá: “Qꞌana xao hãa, tãá zi qhàò zi di xu xꞌaiga xu ko gane koe gaxu di qarian xꞌáí sa, xu ko gane di xu kaia xu gane koe gaxu di qarian tséékagu.
\v 26 Táá méé i gaxao koe gatà ii guu. Igaba dìím wèém ẽe gha ko gaxao koe kai kgꞌoana ba, méém gaxao dim tséé-kgꞌao ba ii.
\v 27 Naka méém wèém ẽe gaxao xgꞌaeku koe tcꞌãà kgꞌoana ba gaxao dim qãà ba ii,
\v 28 ncẽem ma Khóèm dim Cóá ba ma hàà khóè ne ka tsééa mááè tama khama. Igabam hààraa, hààm gha khóè ne tsééa máá ka, a gha hàà kgꞌõèa ba máà, káí ne khóè nem gha suruta máá, ne kgoaraè ka.
\s Jeso ba ko káà tcgáí tsara khóè tsara bóòkagu
\r (Mk 10:46-52; Lk 18:35-43)
\p
\v 29 Eẽ xu ko Jeso ba hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé Jeriko koe tcgꞌoa kas kò kaias xgꞌae sa xùri Me.
\v 30 Ka tsara kò gaa xꞌaè kaga cám̀ khóè tsara káà tcgáí tsara dàòm dxùukgꞌai koe ntcõe. Eẽ tsara ko kóḿ Jesom ko nqáé sa ka tsara kò qꞌau a máá: “Xꞌaiga Tsi Nqari Tseè, Dafitem ka tsgõose-coa Tseè, thõò-xama máá tsam m!” témé.
\v 31 Igabas kò xgꞌae sa dqàè tsara a, a máá, nqoo méé tsara, témé, tsara kaisase qꞌau a máá: “Xꞌaiga Tsi Nqari Tseè, Dafitem ka cóáse Tseè, thõò-xama máá tsam m!” témé.
\p
\v 32 Me kò Jeso ba téé a tcii tsara a, a ba a máá: “Dùú sar gha kúrúa máá tsao o sa tsao ko tcꞌẽe?” ta ma tẽè.
\v 33 Tsara bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, tcgáía tsam méé i xgobekgꞌamse sa \add tsam ko tcꞌẽe\add*,” témé.
\v 34 Me Jeso ba thõò-xama máá tsara am ko khama tcgáía tsara qgóó, tsara kúúga bóò, a xùri Me.
\c 21
\ms Jeso ba Jerusalema koe (21:1–25:46)
\s Jeso ba ko ciian cgoa Jerusalema koe qãèse hààkaguè
\r (Mk 11:1-11; Lk 19:28-40; Jn 12:12-19)
\p
\v 1 Eẽ ne ko Jerusalema koe cúù, a ko Betefage koe hàà, Olife dim xàbìm koe, kam kò Jeso ba cám̀ xgaa-xgaase-kgꞌao tsara tsééa tcgꞌòó,
\v 2 a bìrí tsara a, a máá: “Qõò tsao gatsao cgoa qꞌóá-kgꞌamkuam xꞌáém koe, gaa koe tsao gha donghi sa hòò, si qáésea tẽe, donghi-coam cgoa. Kgoara naka Tíí koe óá si.
\v 3 A ncẽè cꞌẽem khóèm kò cꞌẽe gúù bìrí tsao o, ne méé tsao bìrí me naka máá: ‘Xꞌaiga ba ko qaa khara a,’ témé, nxãaskam gha kúúga guu khara a,” témé.
\p
\v 4 Ncẽes gúù sa kò kúrúse, porofitim ka kò kgꞌuièa hãas kgꞌuis gha nxãasega tseegukaguè ka, ncẽe kò máá:
\q1
\v 5 “Cóás Sione di sa bìrí naka máá:
\q1 ‘Bóò, sarim Xꞌaiga ba ko cgꞌáré-cgꞌaresease hàà cgae si,
\q1 a ba a donghi sa qábìa hãa, donghi-coam cgoa hàna sa,
\q1 donghis dim cóá ba,’” ta mééè sa.
\p
\v 6 Tsara xgaa-xgaase-kgꞌao tsara qõò, a síí Jesom ko ma xꞌáè tsara a khama ma kúrú,
\v 7 a síí donghi sa óá, donghi-coam cgoa, a tsara a gatsara di qgáían gam koe tcee, Me gaa koe ntcõó.
\v 8 Si káís xgꞌae sa dàòm qꞌoo koe gane di qgáían khárà, ne cꞌẽe ne hìian di nxã̱an xgꞌao a ne a dàòm qꞌoo koe khárà.
\v 9 Si kò xgꞌaes ẽe kò cookgꞌaia ba koe hẽé naka kháóa ba koe hẽéthẽé hãa sa qꞌau a máá:
\q1 “Hosana, Dafitem ka tsgõose-coa ba!
\q1 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa baa,
\q1 Gaam ẽe ko Xꞌaigam \add Nqarim\add* di cgꞌõèan cgoa hàà ba!
\q1 Hosana, ẽe kaisase tcꞌamaka hàna ba!”
\m témé.
\p
\v 10 Eẽm ko Jeso ba Jerusalema koe tcãà kam kò wèém xꞌáé-dxoo ba nqàrè ka téé a máá: “Ncẽe ba dìí baa?” témé.
\v 11 Zi xgꞌae zi xo̱a a máá: “Ncẽe ba Jeso Me e, porofitim Galilea dim xgꞌaekum Nasareta dim koe guua hãa ba,” témé.
\s Jeso ba ko tempelem koe tcãà
\r (Mk 11:15-19; Lk 19:45-48; Jn 2:13-22)
\p
\v 12 Me Jeso ba tempelem koe tcãà, a ba a wèé ne ẽe kòo tempelem qꞌoo koe xꞌámá, a ko xꞌámágu ne xhàiagu, a ba a kò khóè ne ncẽe tãá nqõó di marian ko séè a gaan téé-qꞌoo koe tempelem di marian khóè ne máà ne di tafolean xùbu, naka gane ẽe ko tcíbían xꞌámágu ne di ntcõó-qꞌooan hẽéthẽé e,
\v 13 a ba a bìrí ne a máá: “Góásea i hãa a ko máá: ‘Tirim nquu ba méém còrèan dim nquu ba ta ma tciiè,’ igaba tu gatu tsꞌãà-kgꞌao ne dim nquu ba kúrú mea,” témé.
\p
\v 14 Ne káà tcgáí ne hẽé naka nqo̱ara ne hẽéthẽé tempelem koe hàà cgae Me, Me kúrú ne ne qãè.
\v 15 Igaba ẽe xu ko kaia xu peresiti xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé ko are-aresa zi gúù zi kúrúm ko zi bóò, i ko cóán tempelem koe qꞌau a ko máá: “Hosana, Dafitem ka tsgõose-coam koe,” témé ka xu kò xgóà,
\v 16 a xu a Gam ka máá: “A kóḿ Tsi ko ncẽe cóán ko méés gúù sa?” témé. Me Jeso ba xo̱a a máá: “Eè, qanega xao gáé nxárá naka kóḿ ta ga hãa Nqarim di zi Tcgãya zi koe góásea sa, ncẽe ko máá:
\q1 ‘Cóán hẽé naka comko cóá-coan hẽéthẽé
\q1 di kgꞌáḿan koer dqo̱m̀an kgꞌónò máásea hãa,’
\m ta méé sa?” témé.
\p
\v 17 A ba a guu xu a xꞌáé-dxoom ka tchàa koe tcgꞌoa a Betania koe síí, a gaa koe síí xꞌóm̀.
\s Jeso ba ko faia dis hìi sa cgúí
\r (Mk 11:12-14, 20-24)
\p
\v 18 Kaisa ntcùúkgꞌai cgoa, ẽem ko xꞌáé-dxoom koe ka̱bise kam kò xàbàa hãa.
\v 19 Faia dis hìi sam ko dàòm qàe koe bóò kam kò síí cgae si, a síí cúí gúù ga táá hòò cgae si, igaba to̱aran cúí ga a. Kam kò gaas ka máá: “Chõò tamase méé i cúí tcꞌõo ga sáá koe gaia táá tcgꞌoa guu!” témé. Si kò faia dis hìi sa gaa xꞌaè kaga nqa̱i.
\p
\v 20 Eẽ xu ko xgaa-xgaase-kgꞌao xu bóò si ka xu kò are, a máá: “Nta sa ko ma faia dis hìi sa kúúga nqa̱i?” ta ma tẽè.
\p
\v 21 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Tseegukagar ko bìrí xao o: Dtcòm̀an xao kò úúa hãa, a káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese tama, ne xao cuiskaga faia dis hìis koe kúrúseas gúùs cúí sa kúrúa hãa tite, igaba ẽe xao kòo ncẽem xàbì ba bìrí a máá: ‘Séèa ghùiè naka síí tshàam qꞌoo koe ncemea tcãàè’ témé, ne i gha gatà ii.
\v 22 A ncẽè dtcòm̀an xao kò úúa hãa ne xao gha dùús wèés ẽe xao ko còrèan cgoa dtcàrà sa hòò,” témé.
\s Jesom di qarian ka tẽè sa
\r (Mk 11:27-33; Lk 20:1-8)
\p
\v 23 Jesom ko tempelem koe tcãà ka xu kò kaia xu peresiti xu hẽé naka khóè ne di xu kaia xu hẽéthẽé hàà cgae Me, ẽem hãa a ko xgaa-xgaa ka, a xu a máá: “Dùútsa qaris cgoa Tsi ko ncẽe zi gúù zi kúrú, i gataga dìín ncẽe qarian máà Tsia hãa ncẽe gúù zi kúrú di i?” témé.
\p
\v 24 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Tíí igabar gha cúís gúù sa tẽè xao o thẽé, a ncẽè xo̱a ba xao kò máà Te, ner gha Tíí igaba bìrí xao o dùútsa qaris cgoar ko ncẽe zi gúù zi kúrú sa.
\v 25 Tcguù-tcguukuan Johanem dia kò ndaa guua, nqarikgꞌai koea kana khóèan koea?” témé.
\p Xu xóé a tẽèku a máá: “‘Nqarikgꞌai koe e,’ ta xae kò ko méé nem gha tẽè xae e a máá: ‘Dùús domka xaoa kò kháé nxãaska gam koe dtcòm̀ tama?’ témé.
\v 26 Igaba ncẽè: ‘Khóèan koe e,’ ta xae kò ko méé ne xae ko khóèan bèe. Wèé ne khóè ne ko Johane ba porofitim iise bóò khama,” ta xu méé.
\v 27 Xu Jeso ba xo̱a a máá: “Cꞌúùa xae hãa,” témé.
\p Me bìrí xu a máá: “Nxãaskar Tíí igaba cuiskaga bìrí xaoa hãa tite dùútsa qaris cgoar ko ncẽe zi gúù zi kúrú sa,” témé.
\s Cóá tsara dis sere-sere sa
\p
\v 28 “Nta xao ko ma tcꞌẽe? Cꞌẽem khóè ba kò cám̀ cóá tsara úúa. A ba kò tcꞌãà dim cóám koe síí, a bìrí me a máá: ‘Tiri cóáè, qõò naka síí ncẽe cáḿ ka kgꞌom xháràm koe tséé,’ témé.
\v 29 Me xo̱a me a máá: ‘Cuiskaga a,’ témé, igabam kò kháóka tcꞌẽea ka̱bi, a ba a qõò.
\p
\v 30 “Me khóè ba cám̀ dim cóám koe síí, a gataga gam ka méé, me xo̱a a máá: ‘Qõòr gha àboè,’ témé, igabam táá qõò.
\v 31 Gatsara ka ndaka ba kòo xõòm ko tcꞌẽe sa kúrú?” tam Jeso ba ma tẽè. Xu máá: “Tcꞌãà di me e,” témé.
\p Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Tseegukar ko bìrí xao o: Mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaoan hẽé naka cgꞌárà-kgꞌao zi hẽéthẽéa gha Nqarim di xꞌaian koe gaxao ka tcꞌãà a tcãà.
\v 32 Johane ba kò gaxao koe tchànom dàòm cgoa hàà, xao kò táá gam koe dtcòm̀, igaba i kò mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaoan hẽé naka cgꞌárà-kgꞌao zi hẽéthẽé gam koe dtcòm̀. Gataga xao kò ncẽes gúù sa bóò, igaba xao kò táá kháóka tcꞌẽea ka̱bi a gam koe dtcòm̀,” témé.
\s Chõó-kgꞌoman di xu xhárà-kgꞌao xu dis sere-sere sa
\r (Mk 12:1-12; Lk 20:9-19)
\p
\v 33 A ba a máá: “Cꞌẽes sere-sere sa kóḿ. Cꞌẽem xꞌãè-kgꞌao ba kò hàna, ncẽe kò kgꞌom xhárà ba xháràa ba, a ba a kò xhàro ba gaam koe kúrúa nxa̱ma-nxa̱ma, a ba a gõéan ko kúrúèm qgáì ba hẽé naka qáòm nquu ba hẽéthẽé gaa koe tshào, a ba a xhárà-kgꞌao xu cgóbè me, a cꞌẽem nqõóm koe qõò. \fig |LB00104.tif| col|||Kgꞌom xháràn dim nquum qáò ba|21:33-46\fig*
\p
\v 34 “Eẽm ko tcꞌõoan ko kúrúsem xꞌaè ba cúù kam kò gam di qãàn tsééa úú, xhárà-kgꞌao xu koe, síí xu gha gam di tcꞌõoan séè ka.
\v 35 Xu kò xhárà-kgꞌao xu gam di qãàn séè, a cꞌẽe ba xgꞌáḿ, a cꞌẽe ba cgꞌõo, a xu a cꞌẽe ba nxõ̱án cgoa xgàrùbe.
\p
\v 36 “Gaicaram kò cꞌẽe qãàn tsééa úú, kgꞌaiakan nqáéa hãa a, xu síí gataga hẽé e.
\p
\v 37 “Kháókam kò gam dim cóá ba tsééa úú cgae xu, a máá: ‘Tirim cóá ba xu gha tcom a qgóóse,’ témé.
\v 38 Igaba ẽe xu ko xhárà-kgꞌao xu cóá ba bóò ka xu kò bìríku a máá: ‘Ncẽe ba gúù zi ka qꞌõòsem ga me e, ncẽe gha ko hàà xhárà ba qꞌõò ba, ke hàà naka xae cgꞌõo me naka gam di xꞌaian séè,’ témé.
\v 39 Xu kò séè, a kgꞌom xháràm ka tchàa koe xaoa tcgꞌòó me, a cgꞌõo me.
\p
\v 40 “Kháé nxãaska, ẽem kòo kgꞌom xháràm ka qꞌõòse ba hàà, ne ba gha ẽe xu xhárà-kgꞌao xu xháràm di xu dùú sa kúrú?” tam ma Jeso ba tẽè.
\v 41 Xu bìrí Me a máá: “Eẽ xu cgꞌãè kúrú-kgꞌao xum gha cgꞌãèm dàòm cgoa kaàkagu, a ba a gha cꞌẽe xu xhárà-kgꞌao xu kgꞌom xhárà ba máà, xu qgóóa máá me, ncẽe gha gam di xòèan tcꞌõoan di máà me xu, tcꞌáróan ko kúrúse xꞌaèan kòo hàà ne xu,” témé.
\p
\v 42 Me Jeso ba gaxu ka máá: “Qanega xao gáé \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi koe nxárá tama, ncẽe ko máá:
\q1 ‘Nxõ̱ás ẽe tshào-kgꞌao xu ka bóòa xguìèa hãa sa,
\q1 kaisase cgáés nxõ̱á sa kúrúa hãa.
\q1 Ncẽea Xꞌaigam \add Nqarim\add* ma kúrúa hãa a,
\q1 si ncẽe sa tcgáí-qꞌooa ta koe tꞌõè si i,’
\m témé zi?
\p
\v 43 “Gaa domkar ko bìrí xao o, a ko máá: Xꞌaian Nqarim dia gha gaxao koe séèa tcgꞌòóè, a ia a gha qhàòs ẽe ko qãè tcꞌáróan kúrú sa máàè.
\v 44 [Gaam ẽe ko ncẽes nxõ̱ás koe cgꞌáé ba gha khoana tòm̀-tomse, igaba ẽes kòo cꞌẽe khóèan koe cgꞌáé nes gha tòm̀-tom m,” témé.]
\p
\v 45 Eẽ xu ko kaia xu peresiti xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé Gaam di zi sere-sere zi kóḿ ka xu kò qꞌana hãa gaxu kam ko kgꞌui sa.
\v 46 Qáé Me kgꞌoana xu kò hãa, igaba xu kòo khóè ne dis xgꞌae sa bèe, porofitim iise ne kòo séè Me khama.
\c 22
\s Séèkuan dis kõ̱ès dis sere-sere sa
\r (Lk 14:15-24)
\p
\v 1 Me Jeso ba gaicara gane cgoa sere-sere zi cgoa kgꞌui, a máá:
\v 2 “Nqarikgꞌai di xꞌaia nea xꞌaigam ncẽe ko gam dim cóá ba séèkuan dis kõ̱è sa kúrúa máám cgoa nxárá xgꞌaeèa hãa.
\v 3 Me nxãaska gam di qãàn tsééa úú ẽe ko séèkuan dis kõ̱ès koe tciièa hãa ne koe, síí ne gha bìrí ne ne hàà ka. Igaba ne kò hààn xguì.
\p
\v 4 “Me gaicara cꞌẽe qãàn tsééa úú a máá: ‘Bìrí ẽe kò tciièa hãa ne naka máá: ‘Bóò, kgꞌónòar xgꞌara hãa tcꞌõoan kõ̱ès di i, tiri xu ghòè xu hẽé naka tiri ghòè-coan tsáúa hãa hẽéthẽéa cgꞌõoèa hãa, i wèé gúùan kgꞌónòa xgꞌaraèa hãa, ke séèkuan dis kõ̱ès koe hàà,’ ’ témé.
\v 5 Igaba ne kò tcꞌirì-tcꞌirise, a ne a qõò, Me cꞌẽe ba gam dim xháràm koe qõò, me cꞌẽe ba gam di tsééan koe qõò.
\v 6 Ne cꞌẽe ne wèéa ne ga gam di qãàn qgóó, a xgàra a, a ne a cgꞌõo o.
\v 7 Me xꞌaiga ba xgóà, a ba a gam di ncõo-kgꞌaoan tsééa úú, a ẽe ne cgꞌõo-kgꞌao ne cgꞌõo, a gane di xꞌáé-dxooan dàò.
\p
\v 8 “A ba a nxãaska gam di qãàn bìrí a máá: ‘Séèkuan dis kõ̱è sa kgꞌónòa xgꞌaraèa hãa, igaba ẽer kò tciia hãa nea tciiku sa kgꞌano tama.
\v 9 Ke ncẽeska xꞌáé-dxoom xgꞌaeku di dàòan ko nxãa koe qõò, naka séèkuan dis kõ̱ès koe tciia óá khóèan wèé ẽe xao gha hòò o,’ témé.
\v 10 I kò ẽe qãàn xꞌáéan xgꞌaeku di dàòan koe qõò, a i a wèéan ẽe xu kòo xgꞌae cgoan xgꞌae-xgꞌae, tshúùan ga hẽé naka qãèan ga hẽéthẽé e, me séèkuan dis kõ̱ès dim nquu ba cgꞌáè-kgꞌaoan ka cgꞌoè.
\p
\v 11 “Igabam ẽem ko xꞌaiga ba tcãà, cgꞌáè-kgꞌaoa nem gha bóò ka, kam kò gaa koe séèkuan dis kõ̱ès di qgáían hã̱a tamam khóè ba bóò.
\v 12 A ba a bìrí me a máá: ‘Tíí tcáràè, nta tsi ma ncẽe koe tcana, séèkuan dis kõ̱ès di qgáían úú tamase?’ témé. Me khóè ba káàn kgꞌui.
\v 13 Kam ko nxãaska xꞌaiga ba qãà xu bìrí a máá: ‘Qáé me tshàua ba koe hẽé naka nqàrèa ba koe hẽéthẽé e, naka tchàa koe xaoa tcgꞌòó me, dcùú-qoms qꞌoo koe, ncẽe gaa koe i gha kgꞌaean hẽé naka gãò xõ̱óan hẽéthẽé hãa koe,’ témé.
\v 14 Káí nea kò tciièa, igaba ne kò cgꞌorò ne nxárá tcgꞌòóèa hãa khama.”
\s Kaesaram koe surutan dis tẽè sa
\r (Mk 12:13-17; Lk 20:20-26)
\p
\v 15 Xu nxãaska Farasai xu tcgꞌoa, a síí kàa zi xgꞌae-xgꞌae, nta xu gha ma kgꞌuian cgoa qgóó Me sa.
\v 16 A xu a nxãaska gaxu di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽé naka Herotem di xu xùri-kgꞌao xu hẽéthẽé Gam koe tsééa úú, xu síí máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, qꞌana xae hãa tseegu di Tsi khóè Tsi i sa, a ko Nqarim dim dàò ba xgaa-xgaa sa, a cꞌẽe khóè cgoa ga tchõà úú tama, khóèan di téé-qꞌooan Tsi nqábé tama khama.
\v 17 Ke ncẽeska bìrí xae e, dùú sa tsi ko tcꞌẽe sa: A tchànoa, \add Roma ne dim xꞌaigam\add* Kaesara ba méém surutaè sa kana méém táá surutaè saa?” ta xu méé.
\p
\v 18 Igabam kò Jeso ba gaxu dis kàas cgꞌãè sa qꞌana hãase máá: “Dùús domka xao ko kúrúa bóò Te, gaxao qãè qgóóse ko igabaga cgꞌãè cau xaoè?
\v 19 Xꞌaigam ko suruta cgoaèm mari ba xꞌáí Te,” témé. Xu gaam mari ba máà Me.
\v 20 Me Jeso ba \add xꞌáí xu me a\add* tẽè xu a máá: “Dìín dis tcúú sa ncẽe sa, naka gatàa dìín di cgꞌõèa ncẽe e?” témé.
\v 21 Xu xo̱a a máá: “Kaesaram di si i,” témé. Me nxãaska bìrí xu a máá: “Eẽ Kaesaram di ii sa nxãaska Kaesara ba máà, naka ẽe Nqarim di ii sa Nqari ba máà,” témé.
\v 22 Eẽ xu ko ncẽe sa kóḿ ka xu kò area, khama xu kò guu Me a qõò.
\s Xꞌooan koe tẽean dis tẽè sa
\r (Mk 12:18-27; Lk 20:27-40)
\p
\v 23 Gaam cáḿ ẽem kaga xu kò Saduke xu hàà, ncẽe xꞌooan koe tẽes hàna sa dtcòm̀ tama xu, a xu a hàà tẽè Me,
\v 24 a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, Moshe ba kò máá: ‘Khóèm kò xꞌóó, cóá úú tamase, ne méém qõese ba ẽes khóès káà kgꞌáò-khoe sa séè naka káíkhoe ba cóán ábà máá,’ témé.
\v 25 Nxãaska xu kò 7 xu khóè qõeku xu hàna, gatá cgoa kò xꞌãèa xu. Tcꞌãà di ba kò séèa hãa, a ba a cóá úú tamase xꞌóó, a kò qõese ba khóè sa qaùa máá.
\v 26 Me kò cám̀ di ba gataga hẽé, nqoana di ba hẽéthẽé e, Me nxãakgꞌai ga síí 7 di ba tcãà.
\v 27 Si wèéa xu qãá qꞌoo koe khóès ga sa xꞌóó.
\v 28 Ka sa gha nxãaska xꞌooan koe i kò tẽeèm cáḿ ka ndakam di saa, ẽe xu 7 xu ka? Wèéa xu kò úú sia hãa ka,” ta xu méé.
\p
\v 29 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Tsa̱a xao hãa, \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi ko méé sa hẽé naka Nqarim di qarian hẽéthẽé xao cꞌúùa hãa khama.
\v 30 Eẽ ne ko khóè ne xꞌooan koe tẽe ne i gha séèkuan káà ii khama, ne gataga séèkuan kgoara mááè tama, igaba ne gha nqarikgꞌai di moengelean khama ii.
\v 31 Xꞌooan koe ghùiès ka: A nxárá ta ga xao gáé hãa, Nqarim gatu koe nxàea hãa sa? Ncẽem kò máá:
\v 32 ‘Tíí Ra Nqarim Abrahamam di Ra a, a Nqarim Isakam di Ra a, a Nqarim Jakobem di Ra a,’ témé ka. Xꞌóóa ne dim Nqarim tama Me e, igabagam kgꞌõèa hãa ne di Me e,” tam méé.
\p
\v 33 Eẽ zi ko xgꞌae zi kóḿ Me, ka zi kò Gam di xgaa-xgaan ka arekaguè.
\s Kaiam xꞌáè-kgꞌáḿ dis tẽè sa
\r (Mk 12:28-34; Lk 10:25-28)
\p
\v 34 Eẽ xu ko Farasai xu kóḿ, Saduke xum kò tcẽekgꞌam kgꞌáḿ sa, ka xu kò xgꞌae.
\v 35 Me gaxu ka cꞌẽe ba, ncẽe xꞌáè qꞌãa-kgꞌao kò ii ba, qáé Mem gha qgáì nem ko qaa khama tẽè Me a máá:
\v 36 “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, xꞌáèan qꞌoo koe ba ndakam xꞌáè-kgꞌáḿ ba kaia?” témé.
\v 37 Me bìrí me a máá:
\q1 “‘Xꞌaigam tsarim Nqari ba méé tsi
\q1 wèé tcáóa tsi cgoa hẽé,
\q1 naka wèé kgꞌõèa tsi cgoa hẽé
\q1 naka wèé tcꞌẽea tsi cgoa hẽéthẽé ncàm̀.’
\p
\v 38 “Ncẽea tcꞌãà di a kaiam xꞌáè-kgꞌáḿ ga me e.
\v 39 Me cám̀ di ba ko gam cgoa qõòa mááku a ko máá:
\q1 ‘Tsáá ka cꞌẽe ba ncàm̀,
\q1 ẽe tsi ma ncàm̀sea khamaga ma,’
\m témé.
\p
\v 40 “Ncẽe tsara xꞌáè-kgꞌáḿ tsara koe i wèé xꞌáèan ga hẽé naka porofiti xu ka góáèas ga sa hẽéthẽé qgóó xgꞌaeèa,” tam méé.
\s Krestem dìín dim tsgõo-coam ii dis tẽè sa
\r (Mk 12:35-37; Lk 20:41-44)
\p
\v 41 Eẽ xu ko Farasai xu xgꞌaea hãa kam kò Jeso ba tẽè xu
\v 42 a máá: “Krestem ka xao ko ntama ma tcꞌẽe? Dìín dim tsgõo-coa baa?” témé. Xu bìrí Me a máá: “Dafitem ka tsgõose-coa Me e,” témé.
\v 43 Me bìrí xu a máá: “Gatà i ko ii ne, ne ba kò kháé nxãaska Dafite ba dùús domka \add Tcom-tcomsam\add* Tcꞌẽem ka kgꞌuikaguè a ‘Xꞌaiga ba’ ta ma ma tcii Me, ncẽem kòo máá:
\q1
\v 44 ‘Xꞌaigam \add Nqari\add* ba kò Tirim Xꞌaiga ba bìrí a máá:
\q1 ‘Kgꞌáò xòèa Te dim xꞌõàm koe méé tsi ntcõó,
\q1 nakar gha nxãakgꞌaiga síí tsari cgꞌõo-kgꞌaoan
\q1 nqàrè-kgꞌama tsi ka nqãaka tòó,’
\m témé ka.
\p
\v 45 “A ncẽè Dafitem kòo ‘Xꞌaiga ba’ ta ma ma tcii Me ne ba gha nxãaska ntama ma gam dim tsgõo-coa ba ii?” témé.
\v 46 I kò cúí khóè ga táá kgoana a Jeso ba xo̱a, i kò ẽem cáḿ koe guu a khóè ne bèe a táá gaicara cꞌẽe tẽè ga tẽè Me.
\c 23
\s Jeso ba ko xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé dqàè
\r (Mk 12:38-40; Lk 11:39-52; 20:45-47)
\p
\v 1 Me nxãaska Jeso ba xgꞌae zi hẽé naka xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé bìrí a máá:
\v 2 “Xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽéa Moshem dis téé-qꞌoos koe hãa.
\v 3 Ke méé tu wèé zi gúù zi ẽe xu ko bìrí tu u zi kúrú naka qgóóa qari zi. Igaba ẽe xu ko kúrú zi táá kúrú guu, ẽe xu ko xgaa-xgaa sa xu kúrú tama ke.
\v 4 Kaia zi xgàm zi qóḿ zi xu ko qáé a khóèan nxa̱ra koe tòó, igaba xu gaxu tshàua xu ka ghùi a nxònokagu zia hãa tite.
\v 5 Wèé zi gúù zi kúrú xu ko zi, xu ko khóèan gha bóò zi ka kúrú zi: gaxu di zi tcãà tcúú zi hẽé naka horo qꞌóḿ zi hẽéthẽé, còrè di kgꞌuian góásea hãa zi xu ko tchàa-tchaa, a xu a gaxu di qgáían di xꞌõàn qáò-qao.
\v 6 Tcomkuan di zi qgáì zi xu ncàm̀a hãa, naka dòàn xõe koe hẽéthẽé e, a xu a gataga còrè-nquuan koe kaia zi ntcõó-qꞌoo zi ncàm̀a hãa thẽé,
\v 7 naka xꞌámágu di zi qgáì zi koe tsgám̀kaguku sa hẽéthẽé e, naka gataga khóè ne ka ‘xgaa-xgaa-kgꞌaoè’ ta ma tciikuan hẽéthẽé e.
\p
\v 8 “Igaba méé tu táá ‘xgaa-xgaa-kgꞌaoè’ ta ma tciiè guu, cúím Khóè ba gatu dim Xgaa-xgaa-kgꞌao Me e, tu wèéa tu ga qõekua hãa ke.
\v 9 Naka tua nqõómkgꞌai koe táá cúí khóè ga ‘àboè’ ta ma tcii guu, cúím Khóè ba gatu dim Xõò Me e ke, ncẽe nqarikgꞌai koe hàna ba.
\v 10 Táá méé tu gataga ‘tcꞌãà-cookgꞌaiè’ ta ma tciiè guu, cúím Khóè ba gatu dim Tcꞌãà-cookgꞌai Me e ke, Kreste ba.
\v 11 Gatu xgꞌaeku koe kaia hãa ba méém gatu dim qãà ba kúrú.
\v 12 Wèém ẽe ko kaikaguse ba gha cgꞌáré-cgꞌareè, me gha wèém ẽe ko cgꞌáré-cgꞌarese ba kaikaguè.
\p
\v 13 “Igaba haò, cgꞌãè i gha ii gaxao ka, xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xao hẽé naka Farasai xao hẽéthẽé e, gaxao ncẽe qãè khóèan khama ko ma kúrúse xao! Nqarikgꞌai di xꞌaian xao ko khóè ne cookgꞌai koe tcẽekgꞌam khama. A gaxao igaba táá tcãà, a xao a gataga ẽe tcãà kgꞌoana ne guu naka ne tcãà tama khama.
\v 14 \f + \fr 23:14 \ft Cꞌẽe zi tcgãya zi Gerika di zi ncẽe xùri ko kgꞌuian úúa: \fv 14\fv*Haò, cgꞌãè i gha ii gaxao ka, xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xao hẽé naka Farasai xao hẽéthẽé ka, qãè khóèan khama ko ma kúrúse xao! Dxàe-ntcõa zi xao ko nquua zi xhùu cgae, a xao a ko qáò còrèan cgoa xꞌáí-xꞌaise. Gaa domka xao gha kaias xgàraku sa hòò.\f*
\p
\v 15 “Haò, cgꞌãè i gha ii gaxao ka, xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xao hẽé naka Farasai xao hẽéthẽé e, gaxao ncẽe qãè khóèan khama ko ma kúrúse xao! Nqõó ba hẽé naka tshàa ba hẽéthẽé xao ko qõòa nxa̱ma-nxa̱ma, khóèm cꞌẽes qhàòs di ba xao gha séèa mááse me hàà gaxao dis xgꞌaes koe tcãà ka! A ncẽè gatàm kò ko hẽé, ne xao ko kúrú mem kgꞌano, chõò tamas cꞌees dxãwam dis koe síía ne, cám̀ qꞌoro nqáé xaoa hãase.
\p
\v 16 “Haò, cgꞌãè i gha ii, gaxao tcꞌãà-cookgꞌai xao káà tcgáí xao ka, ncẽe ko máá: ‘Khóèm kò tempelem cgoa gaìse ne i káà hùi i, igabam kò tempelem di gautan cgoa gaìse ne méém gaas gaìse sa tséékagu,’ ta ko méé xao.
\v 17 Gaxao káà tcꞌẽe xaoè, a káà tcgáí xaoè! Dùú sa cgáé saa? Gautaa, kana tempele baa, ncẽe qꞌooa ba koem úúa hãa gautan ko kúrú, i Nqarim cookgꞌai koe qꞌano iise bóòè ba?
\v 18 Xao ko gataga máá: ‘Khóèm kò altaram cgoa gaìse ne, i káà hùi i, igabam kò ko Nqarim ko tcgꞌòóa mááès abas cgoa gaìse ne, ncẽe altaram koe hàna sa, ne méém gaas gaìse sa tséékagu,’ témé.
\v 19 Gaxao káà tcgáí xaoè! Dùú sa cgáé saa? Nqarim ko tcgꞌòóa mááès aba saa, kana altara baa, ncẽe aba sa ko kúrú si Nqarim cookgꞌai koe qꞌano iise bóòè ba?
\v 20 Gaa domkam, gaam ẽe ko altaram cgoa gaìse ba, gam cgoa hẽé naka wèés gúùs ẽe gam tcꞌamkgꞌai koe hànas cgoa hẽéthẽé ko gaìse.
\v 21 Gatà iim dàòm kam kò ẽe ko tempelem cgoa gaìse ba gaam cgoa hẽé, naka Gaam ẽe qꞌooa ba koe xꞌãèa hãam \add Nqarim\add* cgoa hẽéthẽé gaìse.
\v 22 Me ko gaam ẽe ko nqarikgꞌaian cgoa gaìse ba Nqarim dis ntcõó-qꞌoos cgoa hẽé, naka Gaam ẽe gaas koe ntcõem cgoa hẽéthẽé gaìse.
\p
\v 23 “Haò, cgꞌãè i gha ii gaxao ka, xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xaoè naka gaxao Farasai xao ka hẽéthẽé e, qãè khóèan khama ko ma kúrúse xao! Nqari ba xao ko tcꞌõoan ko xgꞌãò-xgꞌão zi gúù zi\f + \fr 23:23 \fq tcꞌõoan ko xgꞌãò-xgꞌão zi gúù zi - \ft Gerika sa ko nqoana hìi-coa zi ka kgꞌui, Naros koe cgꞌõè úú tama zi.\f* koe cúís tshàu-qꞌoos dian tcgꞌòó a máà. Igaba xao kaisase cgáé zi gúù zi xꞌáèan di zi xguìa hãa khama: ncẽe qãèse qgóókuan hẽé, thõò-xama-mááku sa hẽé naka tcom-tcomsa sa hẽéthẽé zi. Qaase i ko, ncẽe zi gúù zi \add cgáé zi\add* xao ga kò kúrúa hãa sa, igabaga cꞌẽe zi cꞌurù tamase.
\v 24 Gaxao tcꞌãà-cookgꞌai xao káà tcgáí xaoè. Dcène ba xao ko ẽe xao ko kgꞌáà gúùan qꞌoo koe tcgꞌòó, igaba xao ko kamele sa tóm̀!
\p
\v 25 “Haò, cgꞌãè i gha ii, gaxao xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xao hẽé naka Farasai xao hẽéthẽé ka, qãè khóèan khama ko ma kúrúse xao! Kubi sa hẽé naka gàba sa hẽéthẽé ka xao ko qãáa sara xgꞌaà, igaba sara qꞌooa sara koe chìikuan hẽé naka cẽèan hẽéthẽé ka cgꞌoèa hãa.
\v 26 Tsáá káà tcgáí tsi Farasai tseè! Kgꞌáíka qꞌano-qꞌano kubis qꞌoo naka gàba sa hẽéthẽé e, naka i gha nxãasega qãáa sara qꞌano ii.
\p
\v 27 “Haò, cgꞌãè i gha ii gaxao ka, xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xaoè naka gaxao Farasai xao ka hẽéthẽé e, qãè khóèan khama ko ma kúrúse xao! Xgꞌaàèa a qꞌúú zi tcꞌám̀ zi khama xao ii, ncẽe tchàa za tsi kò ko bóò zi ne tꞌõè ii zi, igaba qꞌooa zi koe xꞌóóa hãa khóèan di cꞌõán hẽé, naka wèé cgꞌuri qhàòan hẽéthẽé ka cgꞌoèa hãa zi.
\v 28 Gataga xao ii a khóè ne koe tchàa za tchàno khóèan di bóòse-qꞌooan úúa, igaba xao qꞌooa xao koe cgꞌãè cauan ka hẽé naka cgꞌurian ka hẽéthẽé cgꞌoèa hãa.
\p
\v 29 “Haò, cgꞌãè i gha ii gaxao ka, xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xaoè naka gaxao Farasai xao ka hẽéthẽé e, naka qãè qgóóse ko igaba cgꞌãè cau xao hẽéthẽé e! Porofiti xu di zi tcꞌám̀ zi koe xao ko dqo̱m̀ cgoaè xu gha zi gúù zi tshàoa tòó, a xao a ko ẽe kò tchàno ii ne di tcꞌám̀an tꞌõè-tꞌõe.
\v 30 A xao a ko máá: ‘Sixae ka tsgõosea xu di xꞌaèan ka xae kò xgꞌao kgꞌõèa hãa ne, xae ga xgꞌao porofiti xu di cꞌáòan ntcã̱água hãa tama,’ ta ko méé xao.
\v 31 Ncẽeta mééan ka xao ko nxàea tseegukagua mááse, ẽe xgꞌao porofitian cgꞌõo ne di xao tsgõo-coa xao o sa.
\v 32 Ke méé xao ncẽeska gaxao ka tsgõose ga xu di chìbian xgꞌara-xgꞌara.
\p
\v 33 “Gaxao cgꞌao xaoè! A dcàùan di xao cóá xaoè! Nta xao gha ma chõò tamas cꞌees dxãwam dis koe xgàrakuan bèe?
\v 34 Qꞌãa méé xao: porofiti xu hẽé, naka tcꞌẽega xu khóè xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽér ko tsééa úú sa. Xao gha cꞌẽe-kgꞌáía xu cgꞌõo, a gha cꞌẽe xu xgàu, a gha cꞌẽe xu gaxao di còrè-nquuan koe xgꞌáḿ, a xao a gha wèé xu xꞌáé-dxoo xu koe xgàra.
\v 35 Ncẽes gúù sa gha kúrúse, nxãasega xao gha xgàraè ka, káà chìbi ne khóè ne di cꞌáòan xao góḿan koe ntcã̱àgua khama. Ncẽes ntcã̱àgu cꞌáòku sa kò tchànom khóèm Abelem koe guu a tshoa-tshoa, a síí Sakariam, Barakiam dim cóám koe tcãà, ncẽe xao xgꞌao tempele ba hẽé naka altara ba hẽéthẽé xgꞌaeku koe cgꞌõoa ba.
\v 36 Tseegukar ko bìrí xao o a ko máá: Wèéan ncẽea gha ncẽem xꞌaèm di ne khóè ne koe hàà kúrúse, témé.
\s Jeso ba ko Jerusalema ba thõò-xama máá
\r (Lk 13:34-35)
\p
\v 37 “Oo! Jerusalemaè, Jerusalemaè, tsáá ncẽe ko porofitian cgꞌõo tsi, a ko ẽe tsáá koe tsééèa hãa xu nxõ̱án cgoa cgꞌõo tsi. Nta noose ra kò tcꞌẽea hãa, tsari khóèa ner gha xgꞌae-xgꞌae sa, ghòròs ko ma cóáa sa tcgàmàa sa dòm̀ qꞌoo koe ma xgꞌae-xgꞌae khama, igaba tu kò tcꞌẽe e tama.
\v 38 Qꞌãa méé xao, gaxao dim tempele ba xao gha cgꞌãa-cgꞌanasea hãase guua mááè sa.
\v 39 Bìrí xao or ko, cuiskaga xao gaicara bóò Te tite, a xao a gha nxãakgꞌaiga máá: ‘Gaam ẽe ko Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim cgꞌõèm cgoa hàà ba tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa,’ témé,” tam méé.
\c 24
\s Nqõó ba ko chõò di zi xꞌáí zi
\r (Mk 13:1-2; Lk 21:5-6)
\p
\v 1 Jeso ba kò tempelem koe guu a tcgꞌoa a ba a qõò, xu Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hàà cgae Me, hàà xu gha gaa nquuan tempelem di xꞌáí Me ka.
\v 2 Me xo̱a xu a máá: “Wèéan ncẽe ga xao ko bóò na? Tseegukar ko bìrí xao o: Cuiskagas ncẽe koe cúís nxõ̱ás ga sa cꞌẽes tcꞌamkgꞌai koe guuèa hãa tite, wèéa zi ga gha xòóa qàrìè,” témé.
\s Cgꞌãè zi hẽé naka xgàraku zi hẽéthẽé e
\r (Mk 13:3-13; Lk 21:7-19)
\p
\v 3 Eẽm Jeso ba Olife dim xàbìm koe ntcõóa-ntcõe, ka xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu cúíaga hàà cgae Me, a máá: “Bìrí xae e, n-cáḿa i gha ncẽe gúùan kúrúse sa, i gha gataga Tsari hàà-qꞌooan hẽé naka nqõóm di chõò-qꞌooan hẽéthẽé dùús ka xꞌáíè sa?” témé.
\p
\v 4 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Qꞌãa xao naka i táá cúí khóè ga ho̱àkagu xao o guu.
\v 5 Káí ne gha Tirim cgꞌõèm cgoa hàà, a máá: ‘Tíí ra Kreste ra a,’ témé, a ne a gha káí ne ho̱àkagu ke.
\v 6 Tu gha ncõoan hẽé naka ncõoan di zi nxàe zi ka hẽéthẽé kóḿ, igaba bóò naka tu táá qꞌaekaguè guu. Gatà ii zi gúù zi méé zi kúrúse ke, igaba i qanega chõò-qꞌooan hàà ta ga hãa.
\v 7 \add Nqõóm di zi\add* qhàò zi gha cꞌẽe zi qhàò zi cgoa xꞌãàku, i gha xꞌaian xꞌaian cgoa xꞌãàku, i xàbàn hãa, i nqõóan di cgùruan káí zi qgáì zi koe hãa khama.
\v 8 Wèé zi ncẽe zia ábàn di thõòan di zi tshoa-tshoase-qꞌoo zi khamaga xám̀.
\p
\v 9 “Ne gha nxãaska xgàrakuan koe tcãà tu u, a cgꞌõo tu u. Tu gha Tiri cgꞌõèan domka \add nqõóm di zi\add* qhàò zi wèé zi ka hòreè.
\v 10 Nxãaska ne gha káí ne gane di dtcòm̀an aagu, a gha qáékuan koe tcãàku, a ne a gha gane ka cꞌẽea ne hòre.
\v 11 I gha tshúù-ntcõan di porofitian káí xꞌáíse, a káí ne khóè ne ho̱àkagu.
\v 12 Cgꞌãèan di càùse-qꞌooan domka i gha káí khóèan di ncàm̀kuan qgài,
\v 13 igaba gaam ẽe ko qarika téé a chõò-qꞌoos koe síí ba gha kgoaraè.
\v 14 I gha \add Nqarim di\add* xꞌaian di qãè tchõàn wèém nqõóm koe xgaa-xgaaè, xꞌáís iise \add nqõóm di zi\add* qhàò zi wèé zi koe, si gha nxãaska chõò-qꞌoo sa hàà.
\s Qꞌáò-qꞌaosas gúù sa
\r (Mk 13:14-23; Lk 21:20-24)
\p
\v 15 “Eẽ tu ko qꞌáò-qꞌaosas gúù sa bóò, ncẽe ko tcom-tcomsam qgáì ba kúrú me xãòm khama ii sa, si gaa koe téé-tẽe. Porofitim Danielem kò tcom-tcomsam qgáìm koe hãase gaas ka kgꞌui sa (ẽe ko nxárá ba méém kóḿa qꞌãa).
\v 16 Ne méé ne nxãaska ẽe Jutea koe hàna ne xàbìan koe qgóéa síí,
\v 17 nakam ẽe nquuan tco̱be koe hàna ba táá xõa na síí ẽe nquuan qꞌoo koe hãa sa séè guu,
\v 18 nakam ẽe xháràn koe hàna ba táá ka̱bise naka síí gam di qgáían séè guu.
\v 19 Haò, cgꞌãè i gha ii, ẽe zi cáḿ zi ka ẽe ncãà zi koe cóán úúa zi khóè zi ka hẽé naka ẽe gha ko comkagu zi ka hẽéthẽé e!
\v 20 Còrè naka i gha gatu di qgóéan táá sao di xꞌaè ka hãa guu kana Sabata dim cáḿ ka.
\v 21 Nxãaska i gha kaia xgàrakuan hãa ke, ncẽe nqõóm dis tshoa-tshoases koe guu a qanega hãa tama a, ncẽes noose ga, a i a gaicara hãa tite e.
\v 22 A ncẽè ẽe xu cáḿ xu kò xòm̀-xommè ta ga hãa ne, i cúí khóè ga kgoaraèa hãa tite, igaba xu gha ẽe nxárá tcgꞌòóèa hãa ne domka ẽe xu cáḿ xu xòm̀-xommè.
\p
\v 23 “A ncẽè ẽem xꞌaèm kam kò cꞌẽem khóè ba bìrí tu u a ko máá: ‘Bóò, ncẽe ga Me e Kreste ba,’ kana máá: ‘Eẽ gam síí hãa,’ témé ne, méé tu táá dtcòm̀ m guu.
\v 24 Tshúù-ntcõan di xu Kreste xu hẽé naka tshúù-ntcõan di xu porofiti xu hẽéthẽéa gha xꞌáíse, a kaia zi xꞌáí zi hẽé naka are-aresa zi gúù zi hẽéthẽé kúrú ke, ẽe nxárá tcgꞌòóèa ne xu gha ho̱àkagu ka, kgoanase i kòo ne.
\v 25 Bóò, xꞌaèan cookgꞌai koer kò bìrí tu ua.
\p
\v 26 “A ncẽè gatu ka ne kòo máá: ‘Bóò, tchàa-xgóóm koem hãa,’ témé ne méé tu táá tcgꞌoa naka qõò guu. \add A ncẽè gaicara ne kòo máá:\add* ‘Bóò, nquum qꞌoo koem hàna,’ témé ne méé tu táá dtcòm̀ guu.
\v 27 Cáḿs ko tcgꞌoa xòè koe i ko ma túú-tebean guu a cáḿs ko tcãà xòè koe ma síí bóòse khama i gha ma Khóèm dim Cóám di hàà-qꞌooan ii.
\v 28 Eẽ xꞌóóa hãam tcꞌáróm hãa qgáì koe i gha kgꞌãean xgꞌae.
\s Khóèm dim Cóám di hàà-qꞌooa ne
\r (Mk 13:24-27; Lk 21:25-28)
\p
\v 29 “Eẽ xu cáḿ xu di xgàrakuan qãá qꞌoo koes gha
\q1 kúúga cáḿ sa ntcùú-ntcuuè,
\q1 Me nxoe ba xꞌáà tite,
\q1 i gha tco̱nòan nqarikgꞌai koe guu a tcheè,
\q1 i gha nqarikgꞌai di qarian ntcãa-ntcãaè.
\p
\v 30 “Eẽm xꞌaèm kas gha Khóèm dim Cóám dis xꞌáí sa nqarikgꞌai koe xꞌáíse, zi gha wèé zi qhàò zi nqõómkgꞌai di zi kgꞌae, a zi a gha Khóèm dim Cóá ba bóò, Me nqarikgꞌai di túú-cꞌõòan koe guu a ko hàà, qarian hẽé naka kaia xꞌáàn hẽéthẽé cgoa.
\v 31 Me gha Gam di xu moengele xu kaiam qꞌaum torompitam dim cgoa tsééa tcgꞌòó, xu gha Gam nxárá tcgꞌòóa hãa ne wèé xòèan ẽe tcꞌãán ko guu za xgꞌae-xgꞌae, nqarikgꞌai dim chõò-qꞌoom cꞌẽem koe guu a síí cꞌẽem koe tééan koe.
\p
\v 32 “Ke tu ncẽes gúùs faia dis hìis koe kúrúsea hãas koe xgaa-xgaase: ẽe i ko gas di nxã̱àn tshoa-tshoa a ko tso̱m, i ko to̱ara sa tso̱m, ne tu qꞌana hãa qhóóa ne tcana hãa sa.
\v 33 Gataga ẽe tu kòo ncẽe zi gúù zi wèé zi bóò ne tu qꞌana hãa cúù Me e sa, a nquu-kgꞌáḿan koe hãa.
\v 34 Tseegukar ko bìrí tu u a ko máá: Ncẽes qhàò sa kaà tite, i gha nxãakgꞌaiga síí ncẽe gúùan wèé ga kúrúse.
\v 35 Nqarikgꞌaian hẽé naka nqõókgꞌaian hẽéthẽéa gha chõò, igaba i Tiri kgꞌuian chõò tite.
\s Cúí khóè ga cꞌúùa hãa cáḿ ba kana xꞌaè ba
\r (Mk 13:32-37; Lk 17:26-30, 34-36)
\p
\v 36 “Igabaga i cúí khóè ga ẽem cáḿ ba kana ẽem xꞌaè ba qꞌãa tama, moengele xu nqarikgꞌai di xu ga igaba kana Cóám ga igaba, Xõòm cúím ka oose.
\v 37 Nowam di xꞌaèan ka i kò ii khama i gha Khóèm dim Cóám di hàà-qꞌooan ii khama.
\v 38 Eẽ xu cáḿ xu ka kaiam tshàam hàà tama cookgꞌai koe ne kòo tcꞌõó a ko kgꞌáà, a ko séèku, a ko séèkuan bìríku, me nxãakgꞌaiga síí Nowam ko arakam koe tcãàm cáḿ ba hàà,
\v 39 igaba ne kò \add cúí gúù ga\add* cꞌúùa \add dùús ko hàà kúrúse sa\add*, me nxãakgꞌaiga kaiam tshàa ba hàà, a hàà tchùua tcgꞌòó ne. Gatà i gha Khóèm dim Cóám di hàà-qꞌooan ii.
\v 40 Cám̀ tsara khóè tsara gha xháràm koe hãa. Cꞌẽe ba gha séèè, me gha cꞌẽe ba guuè.
\v 41 Cám̀ sara khóè sara gha hãa a ko ha̱kgꞌum koe maberean táó. Cꞌẽe sa gha séèè, si gha cꞌẽe sa guuè.
\p
\v 42 “Gaa domka méé tu kòresea hãa, dùútsa cáḿ kam gha gatu dim Xꞌaigam \add Nqari\add* ba hàà sa tu cꞌúùa hãa ke.
\v 43 Igaba méé tu ncẽe sa qꞌana hãa: Ncẽè nquu ba kàoa hãam khóèm kò qꞌana, dùútsa xꞌaè kam ko tsꞌãà-kgꞌao ba ntcùú ka hàà sa, nem ga kò ẽem xꞌaèm ka kòrea hãa, a táá kúrú me gam dim nquu ba khõáè.
\v 44 Gaa domka méé tu gatu igaba wèé xꞌaè ka kgꞌónòsea. Khóèm dim Cóá ba ko ẽe tsi qꞌãa tamam xꞌaèm ka hàà ke.
\s Tcom-tcomsa kana tcom-tcomsa tamam qãà ba
\r (Lk 12:41-48)
\p
\v 45 “Kháé dìí ba nxãaska tcom-tcomsa a tcꞌẽegam qãà baa? Ncẽe gam ka qꞌõòsem ko nquua ba di qarian máà ba, me qãè xꞌaè ka gaxu di tcꞌõoan máà xu ba?
\v 46 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa baa ẽem qãà ba, ncẽe gam ka qꞌõòsem ko hàà nem ko hàà sao-xgꞌae me ko gatà hẽé ba.
\v 47 Tseegukar ko bìrí tu u a ko máá; wèé zi gúù zi ẽem úúa hãa zi di qaria nem gha gam koe tòó.
\v 48 Igaba ẽem qãàm cgꞌãèm kò ko tcáóa ba koe bìríse a ko máá: ‘Tíí qꞌõò ba ão me e,’ témé,
\v 49 a ba a tshoa-tshoa a qãà ne gam ka cꞌẽe ne xgꞌáḿ, a ko tcꞌõó a ko kgꞌáà-kgꞌaoan cgoa kgꞌáà,
\v 50 nem gha ẽem qãàm ka qꞌõòse ba tcom tamam hãam cáḿ ka hàà, cꞌúùam hãa xꞌaè ka,
\v 51 a ba a gha hàà xgàra me, a qãè qgóóse ko igaba cgꞌãè cau khóèan cgoa xgꞌae-xgꞌae me, ncẽe gaa koe i gha kgꞌaean hẽé naka gãò xõ̱óan hẽéthẽé hãa koe.”
\c 25
\s 10 zi dxàe-coa zi dis sere-sere sa
\p
\v 1 “Gaa xꞌaè ka i gha nqarikgꞌai di xꞌaian 10 zi dxàe-coa zi cgoa nxárá xgꞌaeè. Gazi di lampian zi kò séè a zi a síí séèkom khóè ba \add qãà\add*, xgꞌae cgoa me zi gha ka.
\v 2 Gazi ka 5 zia kò káà tcꞌẽe ii, zi 5 zi tcꞌẽega ii.
\v 3 Káà tcꞌẽe zi kò lampia zi séè, gabà zi ko táá nxúìan séèa mááse.
\v 4 Zi tcꞌẽega zi lampian séè a zi a nxúìan gàban koe séèa mááse.
\v 5 Me séè-kgꞌao ba táá qháése hàà, ka zi ko wèéa zi ga xꞌóm̀, xꞌóm̀a zi ko cgꞌáé khama.
\p
\v 6 “Ntcùú nqáè kam kò qꞌau ba tcgꞌoa a máá: ‘Bóò, séè-kgꞌaom ga me e síí ko hàà ba, ke tcgꞌoa naka hàà xgꞌae cgoa me!’ témé.
\v 7 Ka zi ko wèé zi dxàe-coa zi tẽe a lampia zi kgꞌónò.
\v 8 Zi káà tcꞌẽe zi tcꞌẽega zi bìrí a máá: ‘Au se e nxúìa ne gasao di nxúìan koe, gase di lampia nea ko tsꞌirì ke,’ témé.
\v 9 Zi tcꞌẽega zi xo̱a a máá: ‘Cuiskaga i wèéa se ga tcꞌãò tite. Ke qõò sao ẽe ko xꞌámágu u ne koe naka saoa síí xꞌámá mááse e,’ témé.
\v 10 Igaba ẽe zi dàò qꞌoo koe hãa, síí zi gha gaa nxúìan xꞌámá, kam kò séè-kgꞌao ba hàà. Zi dxàe-coa zi ẽe ko kgꞌónòsea zi kõ̱ès séèkuan dis koe gam cgoa tcãà, me nquu-kgꞌáḿ ba tcẽekgꞌammè.
\p
\v 11 “Gam xꞌaè-coam qãá qꞌoo koe zi gha cꞌẽe zi dxàe-coa zi gataga hàà, a hàà máá: ‘Xꞌaigaè, xꞌaigaè, xgobekgꞌama máá se e,’ témé.
\v 12 Igabam kò xo̱a a máá: ‘Tseegua ner ko bìrí sao o: Cꞌúù saoa ra hãa,’ témé.
\p
\v 13 “Gaa domka méé tu kòresea, cáḿ ba hẽé naka xꞌaè ba hẽéthẽé tu cꞌúùa hãa ke,” tam Jeso ba méé.
\s Nqoana qãà xu dis sere-sere sa
\r (Lk 19:11-27)
\p
\v 14 “Gaicara i gha \add nqarikgꞌai di xꞌaian\add* cꞌẽem nqõóm koe xóé a ko qõòm khóèm khama ii, gam di xu qãà xu ko tcii a ba a gam di zi gúù zi gaxu tshàu qꞌoo koe tcãà ba.
\v 15 A cúí ba 5 xu cãa xu marian di xu máà, a cꞌẽe ba cám̀ cãan máà, a cꞌẽe ba cúím cãa ba máà. Wèém khóè bam kò gam di qarian di tcꞌãò-tcꞌãoan cgoa máà. A ba a tshoa-tshoa a dàòa ba koe qõò.
\v 16 Me 5 xu cãa xu marian di xu máàèam khóè ba kúúga qõò a ba a síí tséékagu u, a gaicara cꞌẽe xu cãa xu 5 xu kúrú.
\v 17 Me gataga ẽe kò cám̀ cãa tsara máàèa ba cꞌẽe tsara kúrú.
\v 18 Igabam kò cúím cãam mari di ba máàèa ba qõò a síí góḿankgꞌai koe ha̱é ba tshào, a gam ka qꞌõòsem dim cãa ba kã̱é.
\p
\v 19 “Qáòm xꞌaèm qãá qꞌoo koem kò ẽe xu qãà xu ka qꞌõòse ba ka̱bise a hàà cgae xu, a gaa marian xu ma tséékagua sa hàà nxàe cgoa xu.
\v 20 Me khóèm ẽe kò 5 xu cãa xu máàèa ba cúù-cuuse a 5 xu cãa xu cꞌẽe xu úú, a ba a máá: ‘Tíí qꞌõòè, 5 xu cãa xu tsi kò máà tea hãa. Bóò, 5 xu cãa xu cꞌẽe xur kúrúa,’ témé.
\v 21 Me gam ka qꞌõòse ba bìrí me a máá: ‘Qãèse tsi kúrúa, tsáá qãè a tcom-tcomsa tsi qãà tsi. Cgꞌáré gúùan koe tsi kò tcom-tcomsa ii, ra gha káí zi gúù zi di qarian máà tsi. Tcãà naka tsia tsáá qꞌõòr cgoa qãè-tcao,’ témé.
\p
\v 22 “Me gataga cám̀ cãa tsara ko máàèa ba cúù-cuuse a ba a máá: ‘Tíí qꞌõòè, cám̀ tsara cãa tsara tsi kò máà tea. Bóò, cꞌẽe tsara cãa tsarar kúrúa,’ témé.
\v 23 Me gam ka qꞌõòse ba bìrí me a máá: ‘Qãèse tsi kúrúa, tsáá qãè a tcom-tcomsa tsi qãà tsi. Cgꞌáré gúùan koe tsi kò tcom-tcomsa ii, ra gha káí zi gúù zi di qarian máà tsi. Tcãà naka tsia tsáá qꞌõòr cgoa qãè-tcao,’ témé.
\p
\v 24 “Gatagam kò cúím cãa ba kò máàèa ba hàà a máá: ‘Tíí qꞌõòè, qꞌana ra hãa tsi kàa tsi khóè tsi i, a tsi a ko xhárà tama tsi hãa koe ga tcuù, a ko qanega tsi cgùrian tsa̱i-tsa̱i tama koe ga sáà sa.
\v 25 Ra kò nxãaska qꞌáò tsi, a ra a qõò a síí tsarim cãa ba góḿan qꞌoo koe kã̱é. Bóò, ncẽe ga ia tsari gúùa ne,’ témé.
\p
\v 26 “Me gam ka qꞌõòse ba xo̱a me a máá: ‘Tsáá cgꞌãè cau a kgꞌamka tsi qãà tsi! Qꞌana tsia, xhárà tama ra hãa koe ga ra ko tcuù sa, a ra a ko qanega ra cgùrian tsa̱i-tsa̱i tama koe ga sáà sa.
\v 27 Khama tsi ga kò marian ko tòóè koe marian tiri úúa, ne i ga kò ncẽeska càùsea, ra ka̱bise a hàà séè e, càùsea i hãase.
\p
\v 28 “‘Ke xao gam koe cãa ba séèa ka̱bi, naka ẽe 10 xu cãa xu úúa hãa ba máà me.
\v 29 Wèém khóèm ẽe cꞌẽe gúùan úúa ba gha máàè, a ba a gha káían úú, igabaga ẽe cúí gúù ga úú tama ba gha ẽem úúa hãa gúù-coan ga séè cgaeè khama.
\v 30 Naka xaoa ẽe káà tséém qãà ba tchàa za dcùú-qoms qꞌoo koe xaoa tcãà. Ncẽe gaa za i gha kgꞌaean hẽé naka gãò xõ̱óan hẽéthẽé hãa koe,’ témé.”
\s Ghùuan hẽé naka pirian hẽéthẽé e
\p
\v 31 “Khóèm dim Cóám kò Gaam dim xꞌáàm koe hãase hàà naka wèé xu moengele xu Gaam di xu cgoa hẽéthẽé e, nem gha Gaam di xꞌáàn dis ntcõó-qꞌoos koe hàà ntcõó.
\v 32 Zi gha \add nqõóm di zi\add* qhàò zi wèé zi Gaam cookgꞌai koe xgꞌae-xgꞌaeè, Me gha hàà cꞌẽe zi koe qꞌaa-qꞌaa zi, ẽem ko ma kòre-kgꞌao ba ma ghùuan pirian koe ma qꞌaa-qꞌaa khamaga ma.
\v 33 Ghùua nem gha Gam dim xꞌõàm kgꞌáòm xòè za tòó, a ba a pirian dxàes xꞌõàs xòè za tòó.
\p
\v 34 “Me gha Xꞌaiga ba nxãaska kgꞌáòm xꞌõàm xòè di ne bìrí a máá: ‘Hàà gatu ẽe Abom ka tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa tu, xꞌaian di ntcõó-qꞌooan xáè, ncẽe tu kò nqõóm tshoa-tshoasea koe guu a kgꞌónòa máàèa a.
\v 35 Xàbàr kò hãa, tu tcꞌõoan máà ter tcꞌõó, ra kò cáḿa hãa tu cꞌẽe gúùan máà ter kgꞌáà, ra kò tãá za guuar khóè ra ii, tu xꞌáéa tu koe qãèse qgóó te,
\v 36 qgꞌaè-cgaear kò hãa tu hã̱akagu te, ra kòo tsàa tu qꞌõé te, ra kòo qáé-nquus koe hàna tu hàà kabi te khama,’ tam méé.
\p
\v 37 “Gaa xꞌaè ka ne gha ẽe tchàno ne xo̱a Me a máá: ‘Xꞌaigaè, n-cáḿa ta kò bóò Tsia Tsi xàbàa hãa, ta tcꞌõókagu Tsia, Tsi cáḿa hãa ta cꞌẽe gúù au Tsi, Tsi kgꞌáàa hãa?
\v 38 Ta kò n-cáḿa bóò Tsi, Tsi tãá za guua Tsi khóè Tsia, ta xꞌáéa ta koe qãèse qgóó Tsia, ta n-cáḿa bóò Tsi, Tsi qgꞌaè-cgaea, ta hã̱akagu Tsia?
\v 39 Ta kò n-cáḿá bóò Tsi, Tsi ko tsàa, kana qáé-nquus koe tcãàèa, ta síí kabi Tsia?’ témé.
\v 40 Me gha Xꞌaiga ba xo̱a ne a máá: ‘Tseegua ner ko bìrí tu u: Wèés gúùs ẽe tu Tíí ka cꞌẽe ne ncẽe ne cgꞌáré ne ka cúía ne koe ga kúrúa sa, tu Tíí ga ra kúrúa máánaa,’ témé.
\p
\v 41 “Me gha nxãaska ẽe dxàes xꞌõàs xòè di ne bìrí a máá: ‘Tcgꞌoa cgae Te tu, gatu ẽe chõò tama cꞌeean koe cgúísea hãa tu, dxãwa ba hẽé naka Gam di xu moengele xu hẽéthẽé kgꞌónòa mááèa ba.
\v 42 Xàbàr kò hãa, tu táá gúù máà ter tcꞌõó, ra ko cáḿaa, tu táá gúù máà ter kgꞌáà,
\v 43 tãá za guuar khóè ra a kò ii, tu táá xꞌáéa tu koe qãèse qgóó Te, qgꞌaè-cgaear kò hãa, tu táá hã̱akagu Te, ra kòo tsàa, a qáé-nquus koe hàna, tu táá kabi Te khama,’ témé.
\p
\v 44 “Nxãaska ne gha gane igaba gataga xo̱a a máá: ‘Xꞌaigaè, n-cáḿa ta bóò Tsi Tsi xàbàa, a cáḿaa, a tãá za guua Tsi khóè Tsia, a qgꞌaè-cgaea, a kòo tsàa, a qáé-nquus koe hàna, ta táá hùi Tsia?’ témé.
\v 45 Me gha nxãaska xo̱a ne a máá: ‘Tseegukar ko bìrí tu u: Wèés gúùs ẽe tu ncẽe ne cgꞌáré ne ka cúía ne kúrúa máá tama sa, nxãa sa tu Tíí ga ra kúrúa máá tama thẽé,’ témé.
\v 46 Ne gha nxãaska chõò tamas xgàrakus koe qõò, ne gha ẽe tchàno ne chõò tamas kgꞌõès koe qõò,” tam Jeso ba méé.
\c 26
\ms Jesom di xgàrasean hẽé naka Gam dis xꞌoo sa hẽé naka Gam di xꞌooan koe tẽe sa hẽéthẽé e (26:1–28:20)
\s Kàas Jeso ba qa̱e di sa
\r (Mk 14:1-2; Lk 22:1-2; Jn 11:45-53)
\p
\v 1 Eẽm ko Jeso ba gaa zi kgꞌui zi kgꞌuia xgꞌara kam kò Gaam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá:
\v 2 “Qꞌana xao hãa, Paseka dis kõ̱è sa cám̀ cáḿan qãá qꞌoo koe hãa sa, Me gha Khóèm dim Cóá ba khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãàè, nxãasegam gha xgàuè ka,” témé.
\p
\v 3 Xu kò nxãaska kaia xu peresiti xu hẽé, naka khóè ne di xu kaia xu hẽéthẽé kaiam peresitim Kaifase ta ko ma tciièm dis qhàìs koe xgꞌae,
\v 4 a xu a Jeso ba xu gha qgóó a cgꞌõo di kàan kúrú.
\v 5 Igaba xu ko máá: “Kõ̱ès di xꞌaè ka tamase, nxãaskas gha kaias xgꞌore sa khóè ne xgꞌaeku koe hãa khama,” témé.
\s Jeso ba ko Betania koe nxúìan cgoa tcgáùè
\r (Mk 14:3-9; Jn 12:1-8)
\p
\v 6 Eẽm ko Jeso ba Betania koe hãa, Simonem ncẽe xgꞌao lepero dis tcìì sa tsàara hãam dim nquum koe
\v 7 kas kò khóè sa hàà cgae Me, kaisa marian ka xꞌámáèa tshãán qgóó a, alabasetere di nxõ̱án cgoa kúrúèam tsꞌoo-cꞌõà-coam koe hàna a, a sa a ntcõó a ba a kò tcꞌõó koe hàà ntcã̱á tcúú Me.
\p
\v 8 Eẽ xu ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ncẽe sa bóò ka xu kò xgóà a máá: “Dùús ka sa ko ncẽeta ma ma kõ̱è cgoa a?
\v 9 Ncẽe tshãá nea ga kò káí marian cgoa xꞌámáguèa, i ga kò gaan di marian dxàua ne khóè ne máàèa hãa!” témé.
\p
\v 10 Igabam kò Jeso ba ncẽe sa qꞌana hãase bìrí xu a máá: “Dùús ka xao ko khóè sa xgáèa máá? Tꞌõès tséé sas Tíí koe kúrúa hãa ka.
\v 11 Dxàua ne khóè ne cgoa xao gha wèé xꞌaè ka hãa, igaba xao wèé xꞌaè ka Tíí cgoa hãa tite.
\v 12 Ncẽes ncãa ko ncẽe tshãán cgoa ntcã̱á tcꞌáró Te kas ncãa ko kgꞌónòa máá Te kgꞌónòkuan Tiri i.
\v 13 Tseegukar ko bìrí xao o a ko máá: Wèém nqõóm ẽe i ko ncẽe qãè tchõàn xgaa-xgaaèm koe i gha ẽes kúrúa hãa gúùan nxàeè, tcꞌẽe-tcꞌẽeseès gha ka,” tam méé.
\s Jutase ba ko dtcòm̀, Jeso bam gha xꞌámágu sa
\r (Mk 14:10-11; Lk 22:3-6)
\p
\v 14 Me kò nxãaska 12 xu ka cꞌẽe ba ncẽe Jutase Isekariote ta ko ma tciiè ba, kaia xu peresiti xu koe síí,
\v 15 a ba a máá: “Dùú sa xao máà te kgꞌoana, ncẽè gaxao tshàu qꞌoo koer kò tcãà Me ne?” témé. Ka xu kò 30 marian seleferan di kgꞌónò máá me.
\v 16 Me gaam xꞌaèm kaga Jutase tshoa-tshoa a qaa, ntamam gha ma gaxu tshàu qꞌoo koe tcãà Me sa.
\s Jeso ba ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao cgoa Paseka di tcꞌõoan tcꞌõó
\r (Mk 14:12-21; Lk 22:7-13, 21-23; Jn 13:21-30)
\p
\v 17 Tcꞌãá dim cáḿ péré gãé-gãe úú tamas pérés di kõ̱èan dim ka xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu Jesom koe hàà a máá: “Nda koe xae gha kgꞌónòa máá Tsi, naka Tsi síí gaa koe Paseka di tcꞌõoan tcꞌõó sa Tsi ko tcꞌẽe?” témé.
\v 18 Me xo̱a a máá: “Qõò naka xꞌáé-dxoom koe síí, cꞌẽem khóèm koe naka bìrí me naka máá: ‘Xgaa-xgaa-kgꞌao ba ko máá: ‘Tsarim nquum koer gha Tiri xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa Paseka di ghùu-coan kgꞌoo,’ témé,’” tam méé.
\v 19 Xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ẽem ma Jeso ba bìrí xua hãa khama ma kúrú, a Paseka di tcꞌõoan kgꞌónò.
\p
\v 20 Eẽ i ko dqòa kam kò Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu 12 xu cgoa qa̱ò.
\v 21 Eẽ xu hãa a ko tcꞌõó kam ko máá: “Tseegukar ko bìrí xao o, gaxao ka cꞌẽe ba gha khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Te,” témé.
\v 22 Xu kò kaisase tshúù-tcao, a xu a wèéa xu tshoa-tshoa a cúí mana cúí tẽè Me a máá: “A tíí tama raa, Xꞌaigaè?” témé.
\v 23 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Eẽ Tíí cgoa tshàua ba gàbas qꞌoo koe tcana hãa ba gha khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Te.
\v 24 Eẽ i ma Khóèm dim Cóám ka ma góásea khamaga i gha ii. Igaba haò, cgꞌãè i gha ii, ẽe ko Khóèm dim Cóá ba khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãàm ka! Qãèa i ga kò máá mea hãa, táám ga kò ábàèa hãa sa,” témé.
\v 25 Me Jutasem ẽe ko hàà khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Me ba máá: “A tíí tama raa, xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè?” témé. Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Ncãa tsi nxàese,” témé.
\s Dqòa di tcꞌõoan Xꞌaigam Nqarim di i
\r (Mk 14:22-26; Lk 22:14-20; 1Ko 11:23-25)
\p
\v 26 Eẽ xu hãa a ko tcꞌõó kam kò Jeso ba péré sa séè, a ba a tsꞌee-tsꞌeekgꞌai si, a khõá qꞌaa si, a xgaa-xgaase-kgꞌao xu máà si, a ba a máá: “Séè naka xaoa tcꞌõó, ncẽea cgàaa Te ga a ke,” témé.
\p
\v 27 A ba a kubi sa séè a tsꞌee-tsꞌeekgꞌai si a máà xu si a máá: “Wèéa xao ga méé xao gaas koe kgꞌáà.
\v 28 Ncẽea cꞌáòa Te ga a ke qáé-xgꞌaes di i, ncẽe gha ntcã̱águè e, káí ne khóè ne gha chìbia ne qgóóa mááè ka.
\v 29 Bìrí xao or ko, ncẽe kgꞌom dis hìis di gõéan ncẽer ncẽem cáḿ koe guu a kgꞌáà tite, me gha nxãakgꞌaiga síí cáḿ ẽer gha gaxao cgoa Abom di xꞌaian koe ka̱base kgꞌáà a ba hàà,” témé.
\p
\v 30 Eẽ xu ko cii ba nxáèa xgꞌara ka xu kò tcgꞌoa a Olife dim xàbìm koe qõò.
\s Jeso ba ko Peterem gha xo̱ase Me sa nxàe
\r (Mk 14:27-31; Lk 22:31-34; Jn 13:36-38)
\p
\v 31 Me nxãaska Jeso ba bìrí xu a máá: “Ncẽem ntcùúm ka xao gha gaxao wèéa xao khuùagu Te, góásea i hãa a ko máá:
\q1 ‘Kòre-kgꞌao bar gha xgꞌáḿ,
\q1 si gha ghùuan dis xgꞌae sa qgóéa qꞌaa,’
\m téméè khama.
\v 32 Igaba ẽer ko xꞌooan koe ghùièa xgꞌara ner gha tcꞌãà-cookgꞌai xao o a Galilea koe qõò,” témé.
\p
\v 33 Me Petere ba nxàe a máá: “Eẽta xu ga ko ma wèéa xu khuùagu Tsi igabar tíí cuiskaga khuùagu Tsi tite,” témé.
\v 34 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Tseegukar ko bìrí tsi: Ncẽem ntcùúm ka, qanegam ghòrò ba kgꞌae tamas cookgꞌai koe tsi gha senè nqoana qꞌoro xo̱ase Te,” témé.
\v 35 Me Petere ba xo̱a Me a máá: “Tsáá cgoar ga ko xꞌóó igabagar cuiskaga xo̱ase Tsia hãa tite,” témé. Xu kò wèé xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu gatà méé.
\s Getesemane koe
\r (Mk 14:32-42; Lk 22:39-46)
\p
\v 36 Kam kò nxãaska Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa Getesemane ta ko ma tciièm qgáìm koe qõò, a ba a síí gaa koe bìrí xu a máá: “Ncẽe koe xao ntcõó, ẽe síí hãa koer ko síí còrè ke,” témé.
\v 37 A ba a Petere ba hẽé naka Sebetem di tsara cóá tsara hẽéthẽé séè, kam kò tshoa-tshoa a tshúù-tcao a kaisase thõò-xám̀.
\v 38 A ba a bìrí xu a máá: “Tcáóa Tea xꞌoos qꞌoo koe tshúù-tcaoan ka cgꞌoèa hãa. Ncẽe koe xao qaù, naka Tíí cgoa kókòa hãa,” témé.
\p
\v 39 Cgꞌárésem ko còoka qõò kam kò kgꞌáía ba cgoa góḿankgꞌai koe cgꞌáé a ba a còrè a máá: “Aboè, kgoanase i kòo ne, kúrú nakas ncẽes kubis \add xgàrakuan di sa\add* Tíí koe tcgꞌòóè. Igaba Tsari tcꞌẽean ka, Tíí ko tcꞌẽes ka tamase,” témé.
\p
\v 40 Kam kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe ka̱bise a hàà sao-xgꞌae xu xu xꞌóm̀a. Me Petere ba bìrí a máá: “A tààè xao koáé, xꞌaè-coa ba Tíí cgoa hãa a kókòa hãan ka?
\v 41 Kókòa hãa naka còrè, naka xaoa nxãasega táá kúrúa bóòkuan koe tcãà guu. Tcꞌẽe ba \add kúrú\add* kgꞌoana hãa, igabam tcꞌáró ba kgꞌamka me e ke,” témé.
\p
\v 42 Cám̀ di sam kò gaicara ka̱bise a síí còrè, a máá: “Tiri Aboè! Ncẽè kgoanase i kòo ne méés cgóm̀na ncẽes \add kubi\add* sa Tíí koe séèa tcgꞌòóè, nakar táá nxãasega gaas qꞌoo koe kgꞌáà. Igaba ncẽè kgoanase tama i kò hãa ne méés nxãaska Tsáá ko tcꞌẽe sa kúrúse,” tam méé.
\v 43 Eẽm ko gaia ka̱bise a hàà kam kò sao-xgꞌae xu xu xꞌóm̀a hãa, nqã̱éa xu kò hãa khama.
\p
\v 44 Me gaicara guu xu a qõò a síí nqoana di sa còrè, a cúís gúùs ga sa gaicara méé.
\v 45 A ba a nxãaska xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe ka̱bise a máá: “A qanega xao xꞌóm̀a, a ko sãa? Bóò, xꞌaè ba hààra, Me ko Khóèm dim Cóá ba hàà chìbi-kgꞌao ne tshàu qꞌoo koe tcãàè.
\v 46 Tẽe xao, naka xae qõò! Bóò, khóè ne tshàu-qꞌoo koe tcãà Team khóè ba cúùse hàna ke!” témé.
\s Jeso ba ko qgóóè
\r (Mk 14:43-50; Lk 22:47-53; Jn 18:3-12)
\p
\v 47 Eẽm qanega hãa a ko kgꞌui kam kò Jutasem ncẽe 12 xu ka cꞌẽe ba hàà, xu kò káí xu khóè xu dis xgꞌae sa gam cgoa hàà, ntcàuan hẽé naka dxòman hẽéthẽé kò qgóóa hãa xu, a kaia xu peresiti xu hẽé naka khóè ne di xu kaia xu koe hẽéthẽé guua hãa.
\v 48 Me kò nxãaska ẽe kò khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Me ba xꞌáí sa máà xua hãa a ko máá: “Eẽr gha ko xꞌobè ba Gaam ga Me e, ke xao qgóó Me,” témé.
\v 49 Me Jutase tchànose Jesom koe síí a máá: “Tsgám̀mo, Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè!” témé. A xꞌobè Me.
\v 50 Me Jeso ba gam ka máá: “Tiri Tsi ncàm̀-khoe tseè, dùú sa tsi hààra máána?” témé.
\p Xu kò nxãaska cúù-cuuse a Jeso ba qgóó a séè Me.
\v 51 Me kò kúúga Jesom cgoa kò hãa xu 12 xu ka cꞌẽe ba tchoanà tshàu, a gam dim ntcàu ba tsgúùa tcgꞌòó, a kaiam peresitim dim qãàm dim tcee ba xgꞌaoa qhòm.
\v 52 Me kò nxãaska Jeso ba gam ka máá: “Ka̱bi tsarim ntcàu ba téé-qꞌooa ba koe, wèém ẽe ko ntcàuan séè ba gha ntcàuan cgoa kaàkaguè ke.
\v 53 Kana tsi cꞌúùa qari ner úúa sa tirim Abo bar ga tcii cgoa a, Me ncẽeskaga 12 sa nqáéa zi xgꞌae zi tcám̀-tcám̀ zi moengele xu di zi tsééa óá máá Te sa?
\v 54 Ncẽes gúù sar kò ko kúrú ne zi gha \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi ntama nxàea tseegukaguè, ncẽe zi ko máá, ncẽeta méé i ga kò ma kúrúse, témé ka?” tam méé.
\p
\v 55 Eẽm xꞌaèm kam kò Jeso ba khóè xu dis xgꞌae sa bìrí a máá: “Tsꞌãà-kgꞌao ba tsãá hààraa khama xao gáé ntcàuan hẽé naka dxòman hẽéthẽé cgoa hààraa, hàà xao gha qgóó Te ka? Wèé cáḿ kar tempelem qꞌoo koe hãa a ko xgaa-xgaa, igaba xao gaa koe síí táá qgóó Te.
\v 56 Igaba wèéan ncẽea kúrúsea, nxãasega zi gha Tcgãya zi porofiti xu di zi tseegukaguè ka,” ta méé. Ka xu kò nxãaska wèé xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tcgꞌoara guu Me a bèe a qgóé.
\s Jeso ba ko qhàìs cookgꞌai koe úúè
\r (Mk 14:53-65; Lk 22:54-55, 63-71; Jn 18:13-14, 19-24)
\p
\v 57 Xu ẽe kò Jeso ba qgóóa xu kaiam peresitim Kaifasem koe úú Me, xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé naka kaia xu hẽéthẽé kò xgꞌaea koe.
\v 58 Me Petere ba kháóka téé a xùri Me, a kaiam peresitim dis qgáìs koe síí. A ba a síí qꞌoo koe tcãà a kòre-kgꞌao xu cgoa síí ntcõó, chõò-qꞌooa nem gha bóò ka.
\p
\v 59 Xu kaia xu peresiti xu di xu hẽé, naka wèés xgꞌaes xꞌáèan di xu kaia xu di sa hẽéthẽé tshúù-ntcõan dim dàò ba qaa Jeso ba xu gha chìbi-chibi cgoa ba, cgꞌõo Me xu gha ka.
\v 60 Eẽta i kò ma káí tshúù-ntcõan di chìbi-chibi-kgꞌaoan hààraa xgꞌaea igaba xu kò táá cúím dàòm ga ba hòò.
\p Igaba tsara kò kháóka cám̀ tsara hàà,
\v 61 a tsara a máá: “Ncẽem khóè ba kò máá, qari nem úúa Nqarim dis tempele sam ga ko̱bea qꞌaa, a nqoana cáḿan qꞌoo koe gaicara tshào si di i, témé,” ta tsara méé.
\p
\v 62 Me nxãaska kaiam peresiti ba tẽe a Jeso ba tẽè a máá: “Cꞌẽe gúù ga Tsi gáé xo̱a tama? Ncẽe ne khóè ne ko Tsáá ka nxàe sa gáé dùú saà?” témé.
\v 63 Igabam kò Jeso ba kgꞌama nqoo.
\p Me kaiam peresiti ba bìrí Me a máá: “Kgꞌõèam Nqarim cookgꞌai koe méé Tsi tseeguan bìrí xae e, Kreste Tsi ii sa, Nqarim di Tsi Cóá Tsi?” témé.
\v 64 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Eẽ tsi ko méé khamaga i ii. Igabar ko bìrí xao o, ncẽe koe guus ka xao gha Khóèm dim Cóá ba bóò, Me ẽe qari iim dim kgꞌáòm xꞌõàm xòè za ntcõóa-ntcõe, a ba a gha nqarikgꞌai dis túú-cꞌõòs cgoa hàà,” témé.
\p
\v 65 Me nxãaska kaiam peresiti ba gam dim qgáí ba tòà qꞌaa a máá: “Ncãam nxàe e, cóèkua nem kgꞌuia! Dùú sa xae ko qanega tseegukagu-kgꞌaoan qaara máá? Bóò, ncãa xao ncẽeska Gam di cóèkuan kóḿa mááse.
\v 66 Ka xao ko ntama ma tcꞌẽe?” témé. Xu xo̱a a máá: “Xꞌoo sam kgꞌanoa,” témé.
\p
\v 67 Xu nxãaska kgꞌáḿ tshàran cgoa tcgꞌae kgꞌáí Me, a xu a tshàua xu cgoa xgꞌáḿ Me. Xu cꞌẽea xu xꞌábú Me a máá:
\v 68 “Porofita naka bìrí xae e, Kreste Tseè! Dìína xgꞌáḿ Tsia sa?” témé.
\s Petere ba ko Jeso ba xo̱ase
\r (Mk 14:66-72; Lk 22:56-62; Jn 18:15-18, 25-27)
\p
\v 69 Me kò Petere ba tchàa koe ntcõóa-ntcõe, xhàros koe, si kò dxàe-coas qãà di sa hàà cgae me a máá: “Tsáá igaba tsi kò Jesom Galilea dim cgoa hãa,” témé.
\v 70 Igabam kò wèéa ne cookgꞌai koe xo̱ase a máá: “Eẽ si ko nxàes gúùs sar cꞌúùa,” témé.
\p
\v 71 Si kò ẽem ko heke-kgꞌáḿs koe tcgꞌoa a ko síí, ka cꞌẽes qãà sa gaa koe bóò me, a gaa koe hãa ne khóè ne bìrí a máá: “Ncẽem khóè ba kò Jesom Nasareta dim cgoa hãa,” témé.
\v 72 Me kò gaicara gaìses cgoa xo̱ase, a máá: “Eẽm khóè bar cꞌúùa!” témé.
\p
\v 73 Xꞌaè-coam qãá qꞌoo koe ne ko ẽe kò téé-tẽe ne Peterem koe hàà a gam ka máá: “Tseeguan kaga tsi Gam ka cꞌẽe tsi i, tsari kgꞌui-qꞌooa ne ko xꞌáí i khama,” témé.
\v 74 Me kò nxãaska tshoa-tshoa a cgúíse a gaìse a máá: “Khóèm ẽe bar cꞌúùa hãa!” témé.
\p Me kò kúúga ghòrò ba kgꞌae.
\v 75 Me Petere ba Jesom kò bìrí mea hãa kgꞌuian tcꞌẽe-tcꞌẽese ncẽem kòo máá: “Ghòròm qanega kgꞌae tama cookgꞌai koe tsi gha nqoana qꞌoro xo̱ase Te,” témé e. Me kò tchàa koe tcgꞌoa a síí thõòkase kgꞌae.
\c 27
\s Jeso ba ko Pilatom koe úúè
\r (Mk 15:1; Lk 23:1-2; Jn 18:28-32)
\p
\v 1 Eẽ i ko qꞌuu ka xu kò kaia xu peresiti xu di xu wèé xu hẽé naka kaia xu khóè ne di xu hẽéthẽé xu nxàea xgꞌae a dtcòm̀ku Jeso ba xu gha cgꞌõo sa.
\v 2 Qáé Me xu kò a tcꞌãà-cookgꞌaim Pilatom koe úú Me, a xu a tshàua ba qꞌoo koe tcãà Me.
\s Jutasem dis xꞌoo sa
\r (Tsee 1:18-19)
\p
\v 3 Eẽm ko Jutasem ncẽe kò Jeso ba xꞌámágu ba ko bóò Jesom ko ma xꞌoo sa xgàra mááè sa kam kò tcꞌẽea ka̱bi a ba a 30 marian seleferean di i kaia xu peresiti xu hẽé naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu koe hẽéthẽé ka̱bi,
\v 4 a máá: “Chìbi ner kúrúa, khóèm káà chìbim di cꞌáòa ner ntcã̱água khama,” témé. Xu xo̱a me a máá: “Kháé sa ko nxãa sa sixae koe dùú sa méé? Tsáá tsi gha nxãan bóòa mááse ka,” témé.
\v 5 Me Jutase marian tempelem qꞌoo koe xaoa guu, a ba a tcgꞌoa a síí qáé a tceese.
\p
\v 6 Xu kaia xu peresiti xu gaa marian sáà xgꞌae, a xu a máá: “Kgoara i mááè tama, ncẽe marian gha tempelem di marian qꞌoo koe tcãàè sa, khóèm tcúú di mari i khama,” témé.
\v 7 Ka xu ko dtcòm̀ku a gaa marian cgoa “Gàba zi dim kúrú-kgꞌaom dim xhárà ba” xꞌámá, gaa koe xu gha tãá za guua ne khóè ne kgꞌónò ka.
\v 8 Gaa domkam kò gaam xhárà ba “Cꞌáòan dim xhárà ba” ta ma tciiè, ncẽes noosega.
\p
\v 9 Nxãaskas kò porofitim Jeremiam kò kgꞌuia sa tseegukaguè ncẽem kòo máá: “Gaa 30 marian selefera di ne kò séè, ncẽe Iseraele di ne khóè ne kò xꞌámá cgoa mea a,
\v 10 a ne a ‘Gàba zi dim kúrú-kgꞌaom dim xhárà ba’ xꞌámá, ẽem kò ma Xꞌaigam \add Nqari\add* ba ma xꞌáèa hãa khamaga ma,” téméa sa.
\s Jeso ba Pilatom cookgꞌai koe
\r (Mk 15:2-5; Lk 23:3-5; Jn 18:33-38)
\p
\v 11 Jeso ba kò nqõóm dim kaiam cookgꞌai koe hàà téé, me tẽè Me a máá: “A Tsáá ga Tsia Juta ne di Tsi Xꞌaiga Tsi i ta ko méé Tsi?” témé. Me Jeso ba xo̱a a máá: “Eẽ tsi ko méé khamaga i ii,” témé.
\p
\v 12 Igaba ẽem ko kaia xu peresiti xu ka hẽé naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽéthẽé ka chìbi-chibiè, kam kò táá xo̱a.
\p
\v 13 Me nxãaska Pilato ba tẽè Me a máá: “Ncẽeta noo zi kgꞌui zi chìbi-chibi cgoa Tsi xu ko zi Tsi kóḿ tama?” témé.
\v 14 Igabam kò Jeso ba gazi kgꞌui zi ka cúía zi ga táá xo̱a, me Pilato\f + \fr 27:14 \fk Pilato - \ft Gerika sa ko máá: “nqõóm dim kaia ba” témé.\f* kaisase are.
\s Jeso ba ko xꞌoo sa xgàra mááè
\r (Mk 15:6-15; Lk 23:13-25; Jn 18:39–19:16)
\p
\v 15 Cau me e kò ii nqõóm dim kaiam koe, Paseka di xꞌaèan ka khóè ne kò nxárá tcgꞌòóa mááse hãam khóèm qáéèa kò hãa ba kgoara sa.
\v 16 Gaa xꞌaè ka ne kò qꞌãaseam chìbi-kgꞌao ba úúa, [Jeso] Barabase ta kòo ma tciiè ba.
\v 17 Nxãaska ẽe ne ko khóè ne xgꞌae kam kò Pilato bìrí ne a máá: “Dìí ba ra gha kgoara máá tu u sa tu ko tcꞌẽe? [Jesom] Barabase baa, kana Jesom ncẽe Kreste ta ko ma tciiè baa?” témé.
\v 18 \add Tcꞌãà-cookgꞌai\add* xua kò chìikuan domka Jeso ba tshàu qꞌooa ba koe tcana hãa sam kò qꞌana hãa khama.
\p
\v 19 Eẽm qanega ntcõó-qꞌoos xgàrakuan dis koe hãa kas kò gam dis khóè sa kgꞌuian gam koe tsééa úú a máá: “Tcgꞌòó tshàua tsi ẽem khóèm tchànom koe, ntcùúm ncẽem kar ncãa kaisase tshúùs sõokuri sa gam ka sõokuri, a ncãa táá qãèse xꞌóm̀\f + \fr 27:19 \fq ntcùúm ncẽem kar ... \ft Gerika sa ko máá: “ntcùúm ncẽem kar ncãa sõokuris qꞌoo koe gam domka káí zi gúù zi ka xháéè,” témé.\f* ke,” témé.
\p
\v 20 Ka xu ko kaia xu peresiti xu hẽé naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽéthẽé khóè ne qgꞌáì, Barabase ba méé ne dtcàrà mááse sa, naka nea Jeso ba cgꞌõo.
\v 21 Me nqõóm dim kaia ba xo̱a ne a máá: “Khóè tsara ncẽe tsara ka ndaka ba ra gha kgoara máá tu u sa tu ko tcꞌẽe?” témé. Ne máá: “Barabase me e,” témé.
\v 22 Me Pilato ba bìrí ne a máá: “Kháé ra gha nta hẽé Jesom ncẽe Kreste ta ko ma tciièm ka?” témé. Ne wèé ne máá: “Xgàuè méém!” témé.
\v 23 Me máá: “Dùús domka? Dùútsa gúùs cgꞌãè sa ba kúrúa hãa?” Ne kaisase qꞌau a máá: “Xgàuè méém!” témé.
\p
\v 24 Eẽm ko Pilato bóò, cúí gúù kúrúm gha ga káà a sa, si ko tshúù sa tẽe, kam ko tshàan séè a khóè ne cookgꞌai koe xgꞌaà tshàu, a máá: “Ncẽem khóèm di cꞌáòan koer chìbi úú tama, ke tu gatu \add kúrú naka\add* bóòa mááse,” témé.
\v 25 Ne wèé ne khóè ne xo̱a a máá: “Gam di cꞌáòan ta gha sita hã̱a, sita di cóán cgoa!” témé.
\p
\v 26 Me nxãaska Barabase ba kgoara máá ne, a ẽem ko Jeso ba xgꞌáḿmèa xgꞌara kam kò ncõo-kgꞌao xu tshàu qꞌoo koe tcãà Me, síím gha xgàuè ka.
\s Ncõo-kgꞌao xu ko Jeso ba nco̱i
\r (Mk 15:16-20; Jn 19:2-3)
\p
\v 27 Nxãaska xu kò nqõóm dim tcꞌãà-cookgꞌaim di xu ncõo-kgꞌao xu Jeso ba séè a nquum koe úú, a xu a wèés xgꞌaes ncõo-kgꞌao xu di sa Gam cookgꞌai koe xgꞌae-xgꞌae.
\v 28 A xu a kò qgáía ba nxõ̱o cgae Me, a nco̱àm qgáí ba hã̱akagu Me.
\v 29 A xu a dxàman cgoa kúrúèas cábá sa kabea xgꞌae a cábákagu Me, a kgꞌáò xòè di tshàua ba koe tcꞌáà ba qgóókagu Me, a xu a cookgꞌaia ba koe qo̱m̀, a nco̱i Me, a máá: “Tsgám̀mo, Juta ne di Tsi xꞌaiga Tseè!” témé.
\v 30 A xu a kgꞌáḿ tsharàn cgoa tcgꞌae Me, a tcꞌáà dim hìi ba séè a xgꞌáḿ tcúú Me.
\v 31 Eẽ xu ko gatà ma nco̱i Mea xgꞌara ka xu kò qgáí ba nxõ̱o cgae Me, a Gam di qgáían hã̱akagu Me, a xu a nxãaska séè a úú Me, síí xu gha xgàu Me ka. \fig |HK00236.tif| col|||Jerusalema dim xꞌáém xgꞌaeku|27:31\fig*
\s Jeso ba ko xgàuè
\r (Mk 15:21-32; Lk 23:26-43; Jn 19:17-27)
\p
\v 32 Eẽ xu ko tcgꞌoa ka xu kò Kurene koe guuam khóèm Simone ta ko ma tciièm cgoa xgꞌae, a xu a chùi Me xgàu sam gha dcẽé ka.
\v 33 A xu a Gologota ta ko ma tciièm qgáìm koe síí, ncẽe sa ko máá: ‘Tcúú-cꞌõás dim qgáì ba,’ témé.
\v 34 Gaa koe xu ko hàà ka xu kò Jeso ba tga̱bian cgoa xgꞌae-xgꞌaeèa qgarìan máà, kgꞌáà am gha ka, igaba ẽem ko xám̀ m kam kò xguì i.
\v 35 Xu xgàu Me, a xu a cgúúan ntcòo a qgáía ba qꞌaa-qꞌaaku.
\v 36 A xu a gaa koe ntcõó a kòre Me.
\v 37 A xu a tcúúa ba koe Gam di chìbian ka ko kgꞌuis tcgãya sa tòó, ncẽe kò máá: “NCẼEA JESO ME E, JUTA NE DIM XꞌAIGA BA,” témé sa.
\v 38 A xu a nxãaska cám̀ tsꞌãà-kgꞌao tsara Gaam cgoa xgàu, me cꞌẽe ba Gam dim kgꞌáòm xꞌõàm xòè za téé, me cꞌẽe ba dxàe xòèa ba za téé.
\p
\v 39 Ne ẽe kò ko gaa koe nqáé ne cgꞌãèse kgꞌui cgoa Me, a nxã̱a-nxa̱nan tcúú
\v 40 a ko máá: “Tsáá ncẽe ga ko koma tempele ba ko̱bea qꞌaa, a nqoana cáḿan qãá qꞌoo koe tshào me Tsi Tsia, Nqarim di Tsi Cóá Tsi kò ii ne xgàus koe xõa naka kgoarase,” témé.
\p
\v 41 Gataga xu kò ma kaia xu peresiti xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽéthẽé xu ma nco̱i Me, a ko máá:
\v 42 “Cꞌẽe nem kgoara hãa, igabagam ko kgoarasean ka tààè. Iseraele ne dim Xꞌaiga Me e, ke méém ncẽeska xgàus koe xõa, nxãaska ta gha Gam koe dtcòm̀ ke.
\v 43 Nqarim koem kò tcoma hãa. Ncẽè \add Nqarim\add* kò ko tcꞌẽe Me ne méém ncẽeska kgoara Me. ‘Tíí ra Nqarim dir Cóá Ra a,’ tam ko méé ke,” ta xu méé.
\p
\v 44 Tsara kò ẽe kò Gaam cgoa xgàuèa tsara tsꞌãà-kgꞌao tsara thẽé gataga ma cóè Me.
\s Jeso ba ko xꞌóó
\r (Mk 15:33-41; Lk 23:44-49; Jn 19:28-30)
\p
\v 45 Koaba di xꞌaèan 12 di koes kò guu a wèém nqõóm koe ntcùú sa xóé a síí dqòa di xꞌaèan nqoana di koe téé.
\v 46 Me kò Jeso ba nqoana di xꞌaèan ka kaiam dòm̀ cgoa qꞌau a máá: “Eli, Eli, lama sabakatani?” témé. Ncẽe sa ko máá: “Tiri Nqariè, Tiri Nqariè, dùús domka Tsi aagu Tea?” témé.
\v 47 Ne ẽe kò gaa koe téé-tẽe ne ka cꞌẽe ne kóḿ Me a máá: “Ncẽem khóè ba ko Elija ba tcii,” témé.
\v 48 Me kò gane ka cꞌẽe ba kúúga qgóé, a xꞌúrúan séè, a síí gaa xꞌúrúan koe tsa̱u tshàan ntcã̱á, a tcꞌáàm koe qhàea tòó, a hàà máà Me kgꞌáàm gha ka.
\v 49 Ne cꞌẽe ne máá: “Qãà, naka ta bóò Elija ba gha hàà kgoara Me sa,” témé.
\p
\v 50 Me kò Jeso ba gaicara kaiam dòm̀ cgoa qꞌau, a ba a còo di sa sónòa tcgꞌòó.
\p
\v 51 Ka bóò, còrè-nquum dim qgáí ba kò cám̀ xòè tsara cgoa tòàra qꞌaase, tcꞌamaka guu a síí nqãaka téé, me kò nqõó ba cgùru, i nxõ̱án qꞌaa,
\v 52 zi tcꞌám̀ zi xgobekgꞌamse, i tcꞌáróan ncẽe kò xꞌóóa\f + \fr 27:52 \fq xꞌóóa - \ft Gerika sa ko máá: “xꞌóm̀a hãa,” témé.\f* hãa ne káí ne tcom-tcomsa ne di i xꞌooan koe ghùiè.
\v 53 Ne kò Jesom xꞌooan koe ghùièa qãá qꞌoo koe tcꞌám̀ zi koe tcgꞌoa, a ne a tcom-tcomsam xꞌáé-dxoom koe tcãà, a káí ne khóè ne koe xꞌáíse.
\p
\v 54 Eẽm ko ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba hẽé naka gam cgoa kòo hãa a ko Jeso ba kòre xu nqõóm di cgùruan bóò naka ẽe ko kúrúse zi hẽéthẽé e, ka xu kò qꞌáòs ka tcãàèa, a máá: “Tseegukagam kò ncẽem khóè ba Nqarim dim Cóá Me e,” témé.
\p
\v 55 Gataga zi kò káí zi khóè zi ẽe koe hàna, a nqúù ka téé a ko bóò. Ncẽe kò Galilea koe guu a Jeso ba còò a hààraa zi, hàà zi gha hùi Me ka.
\v 56 Gazi xgꞌaeku koes kò Maria Magatalena sa hãa, naka Jakoboa tsara Josefaa tsara ka xõòs Maria sa hẽé, naka Sebetem ka cóásea tsara ka xõò sa hẽéthẽé e.
\s Jeso ba ko kgꞌónòè
\r (Mk 15:42-47; Lk 23:50-56; Jn 19:38-42)
\p
\v 57 Eẽ i ko dqòa kam kò qguùam khóèm Arimatea di ba hàà. Cgꞌõèa ba kò Josefa a, me kò Jesom dim xgaa-xgaase-kgꞌao me e.
\v 58 Pilatom koem kò síí, a síí Jesom dim tcꞌáró ba dtcàrà, me Pilato xꞌáèan tcgꞌòó máàè mem gha di i.
\v 59 Me Josefa ba tcꞌáró ba séè, a qꞌúúm qgáím qꞌanom cgoa tcáḿ Me.
\v 60 A ba a Gam dis tcꞌám̀s ka̱bas koe tcãà Me, ncẽe nxõ̱ám koem kò tshàoa sa. A ba a kaiam nxõ̱á ba tcꞌám̀s-kgꞌáḿ koe ghànèa úú, a qõò.
\v 61 Sara kò Maria Magatalena sa hẽé naka Marias cꞌẽe sa hẽéthẽé sara tcꞌám̀ sa qꞌóá-kgꞌamase ntcõóa-ntcõe.
\s Kòre-kgꞌao xu tcꞌám̀s di xu
\p
\v 62 Xùrikom cáḿ ka, \add Sabata dim cáḿ ko\add* kgꞌónòsea mááèm cáḿ qãá qꞌoo koe, xu kò kaia xu peresiti xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé xu Pilatom cookgꞌai koe xgꞌae,
\v 63 a xu a máá: “Kaia tseè, ncẽem kàa-kgꞌaom kò qanega kgꞌõèa hãa kam kò ko méé sa xae ko tcꞌẽe-tcꞌẽese, ncẽem kòo máá: ‘Nqoana dim cáḿ kar gha xꞌooan koe tẽe,’ témé sa,
\v 64 ke xꞌáèan tcgꞌòó nakas tcꞌám̀ sa qarika kòreè nakam nxãakgꞌaiga síí nqoana dim cáḿ ba tcãà, naka xu nxãasega Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu táá síí Gam dim tcꞌáró ba tsꞌãà guu, naka xua khóè ne bìrí naka máá: ‘Xꞌooan koem tẽea,’ témé guu. Ncẽes tshúù-ntcõas kháóka ka di sa gha tcꞌãà dis ka kaisase cgꞌãè sa ii ke,” ta xu méé.
\v 65 Me Pilato xo̱a xu a máá: “Kòre-kgꞌaoan xao gha úúa, ke qõò naka síí tcꞌám̀ sa kòre ẽe xao ma qꞌana khama ma,” témé.
\v 66 Xu qõò, a síí tcꞌám̀ sa kòre, a tcꞌàmà-tcẽekgꞌam si, a xu a gaa koe kòre-kgꞌaoan tòó.
\c 28
\s Jeso ba ko xꞌooan koe tẽe
\r (Mk 16:1-10; Lk 24:1-12; Jn 20:1-10)
\p
\v 1 Sabata dim cáḿ qãá qꞌoo koe, tcꞌãà dim cáḿ di ntcùúkgꞌai cgoa kas kò Maria Magatalena sa hẽé naka cꞌẽes Maria sa hẽéthẽé sara qõò a síí ko tcꞌám̀ sa bóò.
\p
\v 2 Kas kò kúúga kaias cgùrus nqõóm di sa kúrúse, Nqarim dim moengele ba kò nqarikgꞌai koe guu a ko xõa khama, a \add tcꞌám̀s koe\add* síí, a ba a síí nxõ̱á sa ghànèa dìbi, a gaas koe qꞌábà ntcõó.
\v 3 Gam di bóòse-qꞌooa ne kò túú-tebem dian khama ii, i kò gam di qgáían tsõ̱àn khama ma \add gõya-gõyase\add* qꞌúú u.
\v 4 Xu kò kòre-kgꞌao xu káíse qꞌáò me, a cgùru, a xu a xꞌóóa khóèan khama ma xgàruku.
\p
\v 5 Igabam kò moengele ba khóè sara bìrí a máá: “Táá sao qꞌáò guu, Jesom ncẽe kò xgàuèa hãa ba sao ko qaa sar qꞌana ke.
\v 6 Ncẽe koem káà Me e, ghùièam hãa, ẽem kò mééa khama. Ke sao hàà naka xòóèam kò hãa qgáìan bóò.
\v 7 Naka saoa ncẽeska qháése qõò naka síí Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí, xꞌooan koem ghùièa hãa sa, a ncẽeska gaxao ka tcꞌãà a ko Galilea koe qõò. Gaa koe xao gha sao-xgꞌae Me, témé. Bóò, táá sao cꞌurù guu bìrí saoar hãa sa,” tam méé.
\p
\v 8 Sara kò qꞌáòan hẽé naka kaisa qãè-tcaoan hẽéthẽé cgoa tcꞌám̀s koe guu a qháése tcgꞌoa, a qàrò a síí Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí.
\p
\v 9 Me Jeso ba gaa xꞌaè kaga xgꞌae cgoa sara a, a máá: “Tsgám̀ saoò!” témé. Sara hàà cgae Me, a nqàrèa ba qgóó, a sara a dqo̱m̀ Me.
\v 10 Me nxãaska Jeso ba máá: “Táá qꞌáò guu, qõò naka síí Tíí qõe ga xu bìrí naka xu Galilea koe qõò, gaa koe xu gha sao-xgꞌae Te ke,” témé.
\s Kòre-kgꞌao xu dis xàà sa
\p
\v 11 Eẽ sara khóè sara dàò qꞌoo koe hãa ka xu kò gaa xꞌaè kaga kòre-kgꞌao xu ka cꞌẽea xu xꞌáé-dxoom koe síí, a xu a síí wèé zi gúù zi ẽe kò kúrúsea hãa zi kaia xu peresiti xu koe xàà.
\v 12 Xu kò kaia xu peresiti xu \add khóè ne di xu\add* kaia xu cgoa xgꞌae, a qgꞌáìku, a xu a ncõo-kgꞌao xu káí marian máà,
\v 13 a bìrí xu a máá: “‘Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ncãa ntcùú ka hàà, a hàà tsꞌãà Me, ẽe xae ncãa xꞌóm̀a hãa ka,’ ta méé xao méé.
\v 14 Ncẽes xààs kò ko tcꞌãà-cookgꞌaim ka kóḿè ne xae gha bìría tchàno-tchano me, a xae a gha qóḿan koe tcgꞌòó xao o ke,” ta xu méé.
\v 15 Xu ncõo-kgꞌao xu marian séè a xu a ẽe xu kò ma xꞌáèèa khama ma kúrú. Si kò ncẽes tchõà sa Juta ne koe tsa̱i-tsa̱iè, ncẽes noosega.
\s Jeso ba ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe xꞌáíse
\r (Mk 16:14-18; Lk 24:36-49; Jn 20:19-23; Tsee 1:6-8)
\p
\v 16 Xu 11 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Galilea koe síí, ẽem kò Jeso ba bìrí xuam xàbìm koe.
\v 17 Eẽ xu ko bóò Me ka xu kò dqo̱m̀ Me, igaba xu kò cꞌẽe-kgꞌáía xu káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese.
\v 18 Me Jeso ba hàà cgae xu a bìrí xu a máá: “Wèé qaria ner nqarikgꞌai koe hẽé naka nqõómkgꞌai koe hẽéthẽé máàèa hãa,
\v 19 ke xao qõò naka síí \add nqõóm di zi\add* qhàò zi wèé zi kúrú, naka zi Tiri xgaa-xgaase-kgꞌaoan kúrú, naka xaoa Xõò ba hẽé, naka Cóá ba hẽé, naka Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba hẽéthẽé xu di cgꞌõèan cgoa tcguù-tcguu ne,
\v 20 naka xgaa-xgaa ne naka ne wèé zi gúù zi ẽer xꞌáè xaoa hãa zi qgóóa qari. Qꞌãa méé xao: Tíí ra gha wèé cáḿan ka gaxao cgoa hãa, i gha nxãakgꞌaiga síí kurian di chõò-qꞌoo tcãà sa ke,” tam méé.