\id MRK - Naro NT [nhr] -Botswana 2012 (web 2014)
\h MAREKO
\toc1 Mareko
\toc3 Mk
\mt1 MAREKO
\mt3 Marekom ka góáèa qãè tchõà ne,
\mt3 Jeso Krestem ka
\imt Téé-cookgꞌai sa
\ip Marekom di qãè tchõà ne ko ncẽe kgꞌuian cgoa tshoa-tshoase ncẽe ko máá: “Jeso Krestem di qãè tchõàn dis tshoa-tshoase sa, Nqarim dim Cóá ba,” témé e, a qhàò zi di ne dtcòm̀-kgꞌao ne góá mááèa hãa.
\ip Ncẽes tcgãya sa Marekom ka góáèa hãa, igabas ko Peterem nxàea hãa kgꞌuian ka kgꞌui. (Ncẽe zi tcee zi ko Marekom ka kgꞌui: Tsee 12:12; 13:13; 15:37-39, Kol 4:10, 2Tim 4:11.) Marekom dis tcgãyas koe zi ko gúù zi qháése kúrúse: “kúúga” dim kgꞌui ba hẽé naka “gaa xꞌaè kaga” di ba hẽé naka “qháése” di ba hẽéthẽé xu ko ncẽes tcgãyas koe káí qꞌoro tséékaguè.
\ip Gataga ta ko bóò, Jeso ba qarian úúa hãa sa. Gam di qaria ne ko Gam di xgaa-xgaan koe hẽé, naka Gam di qarian ncẽem dxãwa tcꞌẽean koe úúa hãa koe hẽé, naka khóèa nem ko ma gaan di chìbian qgóóa máás koe hẽéthẽé xꞌáíse.
\ip Jesom kò Gam ka kgꞌui nem ko káí-kgꞌaise “Khóèm dim Cóá ba” dim kgꞌui ba tséékagu, ncẽe ko máá, Nqari Me e, a ba a gaa khoa khóè Me e, témé ba. Hààraa baa, nxãasegam gha hàà Gam di kgꞌõèan khóè ne tcgꞌòóa máá, a gane di chìbian koe kgoara ne ka (Mk 10:45).
\ip Mareko ba kò kaisase Jesom kò ko kúrú tsééan koe tcãà tcgáía hãa, Gam di kgꞌuian hẽé naka Gam di xgaa-xgaan ka hẽéthẽé tamase.
\ip Qaa-qaasa kgꞌuia ne:
\io1 - qãà \ior (8:34-37; 10:45) \ior*
\io1 - kúúga, gaa xꞌaè kaga, qháése
\ib
\ip Tcgãyas qꞌoo koe hàna zi:
\io1 - Jeso ba Galilea koe \ior (1–9) \ior*
\io1 - Jeso ba Jutea koe (10)
\io1 - Jeso ba Jerusalema koe (11–13)
\io1 - Jesom di xgàrasean hẽé naka Gam dis xꞌoo sa hẽé naka Gam dis xꞌooan koe tẽe sa hẽéthẽé e (14–16)
\c 1
\ms Jeso ba Galilea koe (1–9)
\s Johanem tcguù-tcguu-kgꞌaom di xgaa-xgaa ne
\r (Mt 3:1-12; Lk 3:1-18; Jn 1:19-28)
\p
\v 1 Jeso Krestem di qãè tchõàn dis tshoa-tshoase sa, Nqarim dim Cóá ba.
\p
\v 2 Ncẽe i ma porofitim Isaiam \add dis Tcgãyas\add* koe ma góásea hãa khama, a ko máá:
\q1 “Bóò, Tirim tchõà xàà-kgꞌao bar gha
\q1 Tsáá cookgꞌai koe tsééa úú,
\q1 ncẽe gha síí Tsarim dàò ba kgꞌónòa máá Tsi ba.
\q1
\v 3 Tchàa-xgóós koe ko qꞌau a ko máá:
\q1 ‘Xꞌaigam \add Nqari\add* ba tu dàò ba kgꞌónòa máá,
\q1 naka Gam di dàòan tchàno-tchanoa máá Me,’
\q1 témém dòm̀ ba.”
\p
\v 4 Me ko nxãaska Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao ba tchàa-xgóós koe hàà, a khóè ne tcguù-tcguu, a ba a chìbia ne koe ne gha tcóóse a tcguù-tcguuès ka xgaa-xgaa ne, nxãasega ne gha gane di chìbian qgóóa mááè ka.
\v 5 Me kò wèém nqõóm Jutea di ba hẽé, naka wèé ne khóè ne Jerusalema di ne hẽéthẽé síí cgae me, a ne a gane di chìbian nxàe, a Jorotane dim tshàam koe tcguù-tcguuè.
\v 6 Johane ba kò nqabè cꞌõò cgoa kúrúèa qgáían ha̱na, a khòo dim bàne ba kháóa ba koe qáéa, a kòo tcòm̀an hẽé naka qãáka di dènean hẽéthẽé tcꞌõó.
\v 7 A ba a ko \add Nqarim di kgꞌuian\add* xgaa-xgaa a ko máá: “Tíí qãá qꞌoo koem ko Gaam ẽe tíí ka qari ba hàà, ncẽe qarian ka nqáé tea hãa ba, ncẽe qám̀se a nxàbo tca̱ia ba kgoara gar tcꞌãò tama ba.
\v 8 Tshàan cgoar tcguù-tcguu tua hãa, igabam gha Gabá Tcom-tcomsam Tcꞌẽem cgoa tcguù-tcguu tu u,” tam méé.
\s Jesom dis tcguù-tcguuku sa hẽé naka kúrúa bóòè sa hẽéthẽé e
\r (Mt 3:13–4:11; Lk 3:21-22; 4:1-13)
\p
\v 9 Eẽ xu cáḿ xu kam kò Jeso ba Galilea di Nasareta koe guu, a ba a kò Jorotane dim tshàam koe hàà Johanem ka tcguù-tcguuè.
\v 10 Eẽm ko Jeso ba tshàan qꞌoo koe tcgꞌoa kam ko nqarikgꞌaian bóò i xgobekgꞌamse, Me Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba tcíbís khama ii a ko xõa cgae Me.
\v 11 Me kò dòm̀ ba nqarikgꞌai koe guu a máá: “Tsáá Tsia Tiri Tsi Cóá Tsi ncàm̀a Raa Tsi i, Tsáá koe Ra ko qãè-tcao,” témé.
\p
\v 12 Tcꞌẽe ba kò kúúga séè a qãáka úú Me.
\v 13 Me kò 40 cáḿan qãáka hãa, a ko satanam ka kúrúa bóòè. A ba a kò gataga qãáka di kgꞌoo-coan cgoa hãa, i kò moengelean hàà hùi Me.
\s Jeso ba ko Gam dis tséé sa tshoa-tshoa
\r (Mt 4:12-17; Lk 4:14-15)
\p
\v 14 Eẽm ko Johane ba qáé-nquus koe tcãàèa xgꞌara kam kò Jeso ba Galilea koe síí, a Nqarim di qãè tchõàn síí xgaa-xgaa,
\v 15 a máá: “Xꞌaè ba hààraa, i Nqarim di xꞌaian cúù u, ke tu gatu di chìbian koe tcóóse naka qãè tchõàn koe dtcòm̀,” témé.
\s Jeso ba ko 4 xu xꞌaù qgóó-kgꞌao xu tcii
\r (Mt 4:18-22; Lk 5:1-11)
\p
\v 16 Eẽm kòo Jeso ba Galilea dim tshàam qàe koe nqáé, kam ko Simone ba hẽé naka Simonem ka qõesem Anterea ba hẽéthẽé tsara bóò, tsara ko cꞌuisí sa tshàan qꞌoo koe xaoa tcãà; xꞌaù qgóó-kgꞌao tsara a kò ii khama.
\v 17 Me Jeso ba bìrí tsara a a máá: “Xùri Te tsao, kúrú tsao or gha tsao khóè ne qgóó-kgꞌao tsao ii ke,” témé.
\v 18 Tsara kúúga gatsara di cꞌuisían guu a xùri Me.
\p
\v 19 Eẽm ko cgꞌárése còoka qõò kam ko Sebetem ka cóásem Jakobo ba hẽé naka qõesem Johane ba hẽéthẽé tsara bóò, tsara dxòrom qꞌoo koe hãa a ko gatsara di cꞌuisían kgꞌónò. \fig |LB00211.tif| col|||Xꞌaù qgóó-kgꞌao tsara ko cꞌuisían kgꞌónò|1:19-20\fig*
\v 20 Me kò kúúga tcii tsara a, tsara kò gatsara ka xõòm Sebete ba hẽé naka gam koe ko tséé xu khóè xu hẽéthẽé dxòrom qꞌoo koe qaù, a xùri Me.
\s Jeso ba ko dxãwa tcꞌẽean xhàiagu
\r (Lk 4:31-37)
\p
\v 21 Xu kò Kaperenaume koe síí. Me kò kúúga Sabata dim cáḿ ka Jeso ba còrè-nquum koe tcãà, a xgaa-xgaa.
\v 22 Ne kò Gam di xgaa-xgaa-qꞌooan ka area hãa. Qarian úúam khóèm khamam kòo ma xgaa-xgaa ne khama, gane di xu xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu khama tamase.
\p
\v 23 Gaam xꞌaèm ẽem kam kò gane dim còrè-nquum qꞌoo koe cꞌẽem khóè ba hãa, cgꞌãè tcꞌẽean kò úúa ba, me kò qꞌau a máá:
\v 24 “Jeso Tsi Nasareta di Tseè, dùú sa Tsi ko gatá cgoa tcꞌẽe? Hàà Tsi ko kaàkagu ta a? Qꞌana raa dìí Tsi i sa - Nqarim di Tsi Tcom-tcomsa Tsi i,” témé.
\p
\v 25 Igabam kò Jeso ba \add cgꞌãè tcꞌẽean\add* dqàè a máá: “Nqoo, naka tcgꞌoa cgae me!” témé.
\v 26 I kò cgꞌãè tcꞌẽean khóè ba qarika ntcãa-ntcãa, a kaisam qꞌaum cgoa tcgꞌoa cgae me.
\p
\v 27 Ne kò wèé ne khóè ne area hãa, a ne a kò tẽèku a máá: “Dùútsa gúù saa ncẽe sa? Ka̱bas xgaa-xgaa saa - qarian úúa hãasem ko cgꞌãè tcꞌẽean ga dqàè i komsana Me ka!” témé.
\v 28 I kò kúúga nxàea ba wèém xgꞌaekum Galilea dim koe qháésega tsa̱i-tsa̱ise.
\s Jeso ba ko káí khóèan kgꞌõèkagu
\r (Mt 8:14-17; Lk 4:38-41)
\p
\v 29 Eẽm ko còrè-nquum koe tcgꞌoa kam kò Simonea tsara Anterea tsara xꞌáé koe síí tcãà, Jakoboa tsara Johanea tsara cgoa.
\v 30 Si kò Simonem ka cꞌuìse sa cgùrukagu si kos tcììs ka qgóóèa, xu kò Jeso ba gaa xꞌaè kaga gas ka bìrí.
\v 31 Me kò hàà, a hàà tshàua sa koe séè a ghùi si. Si tcìì sa guu si, si tshoa-tshoa a tsééa máá ne.
\p
\v 32 Eẽm dqòam ka, cáḿs ko tcãà ka ne kò wèé khóèan tsàako Gam koe óá, dxãwa tcꞌẽean úúa hãan ga hẽéthẽé e.
\v 33 Ne kò wèém xꞌáé-dxoom di ne khóè ne nquu-kgꞌáḿ koe xgꞌaea hãa.
\v 34 Me kò \add Jeso ba\add* káí ne ẽe ko tãáka zi tcìì zi tsàara hãa ne kgꞌõèkagu, a kò gataga káí dxãwa tcꞌẽean xhàia tcgꞌòó cgae ne, a kò táá dxãwa tcꞌẽean kgoara máá i kgꞌui, qꞌãa Mea i kò hãa khama.
\s Jeso ba ko Galilea koe xgaa-xgaa
\r (Lk 4:42-44)
\p
\v 35 Kaisa ntcùúkgꞌai cgoa, qanega i ntcùú u kam kò Jeso ba tẽe a cꞌẽem qgáìm nqooa hãam koe qõò, a ba a síí gaa koe còrè.
\v 36 Xu kò Simone ba hẽé naka gam cgoa kò hãa xu khóè xu hẽéthẽé xùri Me.
\v 37 A xu a ẽe xu ko hòò Me ka bìrí Me a máá: “Wèém khóè ba ko qaa Tsi,” témé.
\v 38 Me bìrí xu a máá: “Hààn xae cúùse hãa xu xꞌáé-coa xu koe qõò, nakar gha nxãasega gaa koe thẽé síí xgaa-xgaa; gaan domkagar hààraa hãa ke,” témé.
\p
\v 39 Me kò wèém Galileam koe qõòa te, a gane di xu còrè-nquu xu koe Nqarim di kgꞌuian xgaa-xgaa, a dxãwa tcꞌẽean xhàiagu.
\s Jeso ba ko lepero dis tcìì sa tsàaram khóè ba kgꞌõèkagu
\r (Mt 8:1-4; Lk 5:12-16)
\p
\v 40 Me kò lepero dis tcìì sa tsàaram khóè ba hàà cgae Me, a hàà qgom-tsi-quri a còrè Me a máá: “Tcꞌẽe Tsi kòo ne, Tsi ga kúrú ter qꞌano,” témé.
\v 41 Me kò Jeso ba thõò-xama máá me, a tchoanà tshàu a qgóó me, a bìrí me a máá: “Gatàr ko ma tcꞌẽe, ke qꞌano,” témé.
\v 42 Kas kò tcììs lepero di sa kúúga kaà cgae me, me qꞌano.
\v 43 Me kò Jeso ba qarika xꞌáè me, a ba a tcgꞌòó mem qõò,
\v 44 a bìrí me a máá: “Qꞌãa, naka táá cúí khóè ga cꞌẽe gúù ga bìrí guu! Igaba méé tsi qõò naka síí peresitim koe xꞌáíse, naka tsia tsari qꞌano-qꞌanosean domka síí dàòa-mááku zi tcgꞌòó, ncẽem kò Moshe xꞌáèa hãa zi, xꞌáís iise khóè ne koe,” témé.
\v 45 Igabam kò gaam khóè ba tcgꞌoa a qõòa te a ba a tshoa-tshoa a wèé za ga nxàe e. Me kò gaas gúùs domka Jeso ba tààè, xꞌáéan qꞌoo koem gha kgoarasea hãase qõòa tean ka, igabagam ko nqoo-nqoosa zi qgáì zi koe hãa. Ne kòo khóè ne \add qanega\add* wèé za guu a hàà cgae Me.
\c 2
\s Jeso ba ko nqo̱ara hãam khóè ba kgꞌõèkagu
\r (Mt 9:1-8; Lk 5:17-26)
\p
\v 1 Cgꞌorò xu cáḿ xu qãá qꞌoo koem kò Jeso ba gaicara Kaperenaume koe síí, ne kò khóè ne xꞌáé koem hàna hãa sa kóḿ.
\v 2 Ka ne kò káí ne khóè ne gaa koe xgꞌaea, i kò kòm̀ ga káà a, nquu-kgꞌáḿ koe ga igaba, Me kò \add Nqarim dim\add* kgꞌui ba xgaa-xgaa ne.
\v 3 Ka xu kò 4 xu khóè xu hàà, khóèm nqo̱ara kò hãa ba ko qgóóa mááku a óágara xu.
\v 4 Eẽ xu ko Gam koe úúa ba ka tààè, khóè ne di káí-qꞌooan ka, ka xu kò nxãaska ẽem kò Jeso ba hànam qgáìm di tchànoan cgoa nquum tco̱be chúrù, a xu a ẽem khóèm nqo̱ara kò hãam kò xòóèam tcoà ba qám̀. \fig |LB00305.tif| col|||Nqo̱ara hãam khóè ba ko nquum tco̱be koe guu a Jesom koe xòó a óágaè.|2:1-4\fig*
\v 5 Eẽm ko Jeso ba gaxu di dtcòm̀an bóò kam kò nqo̱ara hãam khóè ba bìrí a máá: “Tiri cóáè, chìbia tsi tsi qgóó mááèa,” témé.
\p
\v 6 Xu kò xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu gaa koe ntcõóa-ntcõe, a ko tcáóa xu qꞌoo koe tcꞌẽe a ko máá:
\v 7 “Dùúska ba koáé ncẽem khóè ba ncẽeta mééa máá? \add Nqari ba\add*m ko cóè! Dìí ba ga khóèan chìbian gaan di qgóóa máá, Nqarim cúí Me e ka?” ta tcꞌẽe.
\p
\v 8 Me kò Jeso ba qháése gatà xu ma tcáóa xu koe tcꞌẽea hãa sa bóò, a ba a tẽè xu a máá: “Dùús domka xao ko ẽe zi gúù zi tcáóa xao qꞌoo koe tcꞌẽea máá?
\v 9 Ndaka nea thamkaà? Khóèm nqo̱ara hãa ba bìrí a máá: ‘Chìbia tsi tsi qgóó mááèa,’ témé, kana máá: ‘Tẽe naka tsarim tcoà ba séè naka tsia qõò,’ témé saa?
\v 10 Igabar gha xꞌáí xao o, xao gha nxãasega qꞌãa, Khóèm dim Cóá ba nqõókgꞌai koe qarian úúa hãa sa, khóèa nem gha chìbian qgóóa máá di i,” témé. A ba a nqo̱ara hãam khóè ba bìrí a máá:
\v 11 “Bìrí tsir ko a ko máá: tẽe naka tsarim tcoà ba séè naka xꞌáéa tsi koe dìbi,” témé.
\p
\v 12 Me \add kúúga\add* qháése tẽe a ba a gam dim tcoà ba séè, a wèé ne khóè ne cookgꞌai koe tcgꞌoa, ne wèé ne khóè ne are, a ne a Nqari ba dqo̱m̀ a máá: “Ncẽeta iis gúù sa ta qanega bóò ta ga hãa,” témé.
\s Jeso ba ko Lefi ba tcii
\r (Mt 9:9-13; Lk 5:27-32)
\p
\v 13 Me Jeso ba gaicara tshàam qàe koe síí, ne kò káí ne khóè ne hàà cgae Me, Me tshoa-tshoa a xgaa-xgaa ne.
\v 14 Eẽm ko gaa koe guu kam kò Lefi ba bóò, Alefaiom dim cóá ba, me marian ko séèa xgꞌae-xgꞌaeèm nquum koe ntcõóa-ntcõe. Me bìrí me a máá: “Xùri Te,” témé. Me tẽe a xùri Me.
\p
\v 15 Eẽm Jeso ba hãa a ko Lefim dim nquum koe tcꞌõó, ka i kò káí mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaoan hẽé naka chìbi-kgꞌaoan hẽéthẽé tcꞌõó cgoa Me, Gabá hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé cgoa; káí ne khóè nea kòo xùri Me khama.
\v 16 Eẽ xu kò xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu Farasai di xu bóò Me mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao xu hẽé naka chìbi-kgꞌaoan hẽéthẽé cgoa ko tcꞌõó, ka xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tẽè a máá: “Dùús domka ba ko mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaoan hẽé naka chìbi-kgꞌaoan hẽéthẽé cgoa tcꞌõóa máá?” témé.
\p
\v 17 Eẽm ko Jeso ba ncẽe sa kóḿ kam kò máá: “Eẽ tsàa tama ne khóè nea naakan qaa tama, igaba ẽe ko tsàa ne ko qaa a. Tchàno ne khóè ner gha hàà tcii kar hàà tama, igabar hààraa, hààr gha chìbi-kgꞌao ne tcii ka,” témé.
\s Jeso ba ko tcꞌõoan carasean ka tẽèè
\r (Mt 9:14-17; Lk 5:33-39)
\p
\v 18 Nxãaska xu kò Johanem di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽé naka Farasai xu di xu hẽéthẽé tcꞌõoan carase. Ne kò cꞌẽe ne khóè ne Jeso ba síí cgae a tẽè Me a máá: “Dùús domka xu ko Johanem di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽé naka Farasai xu di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé tcꞌõoan carasea máá, igaba xu Tsari xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tcꞌõoan carase tama?” témé.
\p
\v 19 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Séè-kgꞌaom kò gam di ne cgꞌáè-kgꞌao ne cgoa hãa ne nea gha ntama tcꞌõoan carase? Eẽm séè-kgꞌaom ko qanega gane cgoa hãa xꞌaè ka ne cuiskaga tcꞌõoan carasea hãa tite.
\v 20 Igabam gha xꞌaè ba hàà, ẽem gha ko séè-kgꞌao ba gane koe séèa tcgꞌòóè ba; gaam cáḿ ka ne gha nxãaska tcꞌõoan carase.
\p
\v 21 “Cúí khóè ga káà a, ka̱bam qgáí ba gha ncìím cgoa nqàba a; gatà i kòo hẽé nem gha ka̱bam qgáí ba ncìím koe tòàra tcgꞌoa, si gha tòà sa càùse.
\v 22 Gataga i khóèan káà a, ka̱ba gõéan gha ncìí zi khòo dtcòbè zi koe qgꞌoe e. A ncẽè gatà i kòo hẽé ne i gha gõéan dtcòbè zi tòà, i gha gõéan ntcã̱a, zi dtcòbè zi tòàra qꞌaase. Igaba méé i ka̱ba gõéan ka̱ba zi khòo dtcòbè zi koe qgꞌoeè,” tam méé.
\s Sabata dim cáḿ dis tẽè sa
\r (Mt 12:1-8; Lk 6:1-5)
\p
\v 23 Cꞌẽem cáḿ Sabata dim kam kò Jeso ba ko mabere di xu xhárà xu xgꞌaeku koe qõò, xu Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tshoa-tshoa a ko maberean di tcúúan tcuù.
\v 24 Xu Farasai xu bìrí Me a máá: “Bóò, dùúska xu ko Sabata dim cáḿ ka xꞌáèan koe kgoara mááè tama sa kúrúa máá?” témé.
\p
\v 25 Me bìrí xu a máá: “Qanega xao gáé nxárá ta ga hãa Dafitem xgꞌao kúrús ka? Eẽ xu kò gabá hẽé naka gam ka cꞌẽea xu hẽéthẽé xàbà hãa a kòo cꞌẽe gúùan tcào ka xu kò kúrú sa.
\v 26 Nqarim dim nquum koem kò ma tcãà sa, Abitarem kò kaiam peresiti ba ii xꞌaè ka, a ba a gam ka cꞌẽea xu cgoa tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa péréan tcꞌõó, ncẽe peresiti xu ka cúí ko tcꞌõóè e, ncẽe gabá hẽé naka ẽe hãa cgoa mea xu hẽéthẽé kò tcꞌõóan gaan di kgoara mááè tama a,” témé.
\p
\v 27 A bìrí xu a máá: “Sabata dim cáḿ ba khóèan kúrúa máàèa, i khóèan Sabata dim cáḿ ba kúrú máàè tama.
\v 28 Khamam Khóèm dim Cóá ba Sabata dim cáḿ koe ga igaba Xꞌaiga Me e,” témé.
\c 3
\s Khóèm nqo̱ara tshàua ba
\r (Mt 12:9-14; Lk 6:6-11)
\p
\v 1 Me kò gaicara còrè-nquum koe síí tcãà. Me kò nqo̱ara tshàua hãam khóè ba gaa koe hãa.
\v 2 Xu kò Farasai xu xaèa kgꞌónò Me, a bóò Sabata dim cáḿ kam gha gaam khóèm ẽe nqo̱ara tshàua hãa ba qãèkagu sa, nxãasega xu gha chìbi-chibi Me ka.
\v 3 Me kò ẽe nqo̱ara tshàua hãam khóè ba bìrí a máá: “Tẽe naka tsia síí khóè ne cookgꞌai koe téé,” témé.
\p
\v 4 Me kò bìrí xu a máá: “Sabata dim cáḿ ka sa kháé ndaka sa kgoaraèa: qãèan kúrú saa kana cgꞌãèan kúrú saa, khóè ba kgꞌõèkagu saa kana cgꞌõo me saa?” témé. Igaba xu kò kgꞌama nqoo.
\v 5 Me kò xgóàse bóò ne, a ba a gane di qari tcúúan ka thõò-tcaoa hãase khóè ba bìrí a máá: “Tchoanà tshàua tsi,” témé. Me kò khóè ba tshàua ba tchoanà, i tshàua ba ka̱bise a qãè.
\v 6 Xu kò Farasai xu tcgꞌoa, a xu a \add xꞌaigam\add* Herotem di xu tséé-kgꞌao xu cgoa xgꞌae a qgꞌáìku, nta xu gha ma Jeso ba cgꞌõo sa.
\s Jeso ba ko tshàam qàe koe káí ne khóè ne kgꞌõèkagu
\p
\v 7-8 Jeso ba kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa tshàam koe síí, ne kò káí ne khóè ne Galilea koe guu a xùri Me. Eẽ ne ko wèé zi ẽem kòo kúrú zi kóḿ, ka ne ko káí ne khóè ne Jutea koe hẽé, naka Jerusalema koe hẽé, naka Itumea koe hẽé, naka Jorotane ka ncìí za hẽé, naka Ture koe hẽé naka Sitone koe hẽéthẽé guu a hàà cgae Me.
\v 9 Me Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí xu dxòro ba kgꞌónòa máá Me, khóè ne dis xgꞌaes domka, táá ne gha nxãasega qãea cgꞌõo Me ka.
\v 10 Káí ne khóè nem kò kgꞌõèkagua hãa, khama ne kòo ẽe kò tcììa hãa ne dqùria síí, síí ne gha qgóó Me ka.
\v 11 Eẽ ne kòo cgꞌãè tcꞌẽean ka tcãà cgaeèa ne bóò Me ne ne ko cgꞌáé a qꞌau a máá: “Nqarim di Tsi Cóá Tsi i,” témé.
\v 12 Me kaisase dxãwa tcꞌẽean dqàè, táá i gha cꞌẽe ne bìrí dìím ii sa ka.
\s Jeso ba ko 12 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu nxárá tcgꞌòó
\r (Mt 10:1-4; Lk 6:12-16)
\p
\v 13 Me Jeso ba xàbì ba qꞌábà qaò, a ba a Gam ko tcꞌẽe xu tcii, xu Gam koe hàà.
\v 14 Me 12 xu nxárá tcgꞌòó a xꞌáè úú-kgꞌao\f + \fr 3:14 \fk xꞌáè úú-kgꞌao - \ft Gerika sa ko “apostolo” témé.\f* xu ta ma tcii xu, Gam cgoa xu gha hãa ka, a xu a tsééè a Nqarim di kgꞌuian qõòkagu,
\v 15 a dxãwa tcꞌẽean xu gha xhàiagu di qarian máàè.
\p
\v 16 Ncẽe xua kò: Simonem ncẽem kò Petere ta ma tcii ba hẽé,
\v 17 Sebetem ka cóásem Jakobo ba hẽé, naka Jakobom ka qõesem Johane ba hẽé (ncẽem kò Boaneregese dis cgꞌõè sa máà tsara; ncẽes cgꞌõè sa kòo máá: ‘Túú tebean di tsara cóá tsara a,’ témé),
\v 18 Anterea ba hẽé, naka Filipi ba hẽé, naka Baretolomaio ba hẽé, naka Mataio ba hẽé, naka Tomase ba hẽé, naka Alefaiom ka cóásem Jakobo ba hẽé, naka Tadaio ba hẽé, naka Simonem (ncẽe kò tòókuan xꞌãà máá ba) hẽé,
\v 19 naka Jutase Isekariotem (ncẽe kò khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Me ba) hẽéthẽé xu u.
\s Jeso ba ko Belesebulem ka xgaa-xgaa
\r (Mt 12:22-32; Lk 11:14-23; 12:10)
\p
\v 20 Me nxãaska Jeso ba \add dìbi a síí\add* nquum qꞌoo koe tcãà. Ne gaicara káí ne khóè ne xgꞌae, xu Gabá hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé péréan tcꞌõó ka tààè.
\v 21 Eẽ ne ko Gam xꞌáé di ne ncẽe sa kóḿ, ka ne ko síí tceea tcgꞌòó Me, tcꞌẽea ba nxana hãa, ta ne kò tcꞌẽea hãa khama.
\p
\v 22 Xu kò xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu Jerusalema koe kò guua hãa xu hàà máá: “Belesebulem kam hãa cgaeèa, a ko dxãwa tcꞌẽean dim xꞌaigam cgoa dxãwa tcꞌẽean xhàiagu,” témé.
\p
\v 23 Me Jeso ba tcii ne, a sere-sere zi cgoa kgꞌui cgoa ne, a máá: “Ntama ba ga ma satana ba cꞌẽem satana ba xhàiagu?
\v 24 Xꞌaian kò qꞌaa-qꞌaasea hãa ne i cuiskaga ẽe xꞌaian hãa tite.
\v 25 Xꞌáém kò gataga qꞌaara hãa nem cuiskaga ẽem xꞌáé ba hãa tite.
\v 26 A ncẽè satanam kò cúía ntcoeku cgoase a qꞌaara hãa nem cuiskaga tééa hãa tite, igabam ko chõò-qꞌoos koe síí.
\v 27 Igabam cꞌẽem khóè ba cuiskaga qarim khóèm dim nquum koe tcãà, naka gam di zi gúù zi tsꞌãà hãa tite, kgꞌaia méém ẽem khóèm qari ba qáéa ntcòo. Nxãaska cúígam gha nquua ba qꞌoo koe tcãà a gam di zi gúù zi tsꞌãà.
\v 28 Tseegukar ko bìrí tu u: Khóè ne gha wèé chìbia ne koe hẽé naka wèé cgꞌãè kgꞌuian kgꞌáḿ qꞌooa ne koe ko tcgꞌoa koe hẽéthẽé qgóóa mááè.
\v 29 Igaba ẽe ko Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌãèse kgꞌui nea chõò tamase qgóóa-máákuan hòò tite, igaba ne chõò tamase chìbiga ne e,” tam méé.
\v 30 “Cgꞌãè tcꞌẽea nem úúa,” ta ne mééa domkam Jeso ba ncẽeta mééa.
\s Jesom di ne qhàò ne
\r (Mt 12:46-50; Lk 8:19-21)
\p
\v 31 Jesom ka xõò sa hẽé naka qõese ga xu hẽéthẽéa kò hàà, a hàà tchàa koe téé, a cꞌẽem khóè ba tséé, me síí Jeso ba tcii.
\v 32 Ne kò káí ne khóè ne ntcõóa nxa̱ma-nxa̱ma Mea hãa khama ne máá: “Bóò, saò sa hẽé naka Tsáá qõe ga xu hẽéthẽéa tchàa za tẽe a ko dtcàrà kgꞌui cgoa Tsi ne gha sa,” témé.
\p
\v 33 Me xo̱a ne a máá: “Tiris xõò sa dìí saa, xu Tíí qõe ga xu dìí ga xua?” témé.
\v 34 Me ẽe kò ntcõóa nxa̱ma-nxa̱ma Mea ne ntcáà, a ba a máá: “Ncẽea Tiris xõòs ga si i, a Tíí qõe ga xu xu u.
\v 35 Wèém khóèm ẽe ko Tirim Nqarim nqarikgꞌai koe hànam ko tcꞌẽe sa kúrú ba Tíí qõem ga me e, a Tíí qões ga si i, a gataga Tiris xõòs ga si i,” tam méé.
\c 4
\s Xhárà-kgꞌaom dis sere-sere sa
\r (Mt 13:1-9; Lk 8:4-8)
\p
\v 1 Me gaicara tshoa-tshoa a tshàam qàe koe xgaa-xgaa. Si kò kaias xgꞌae sa qàea ba koe hãa, Me dxòrom qꞌoo koe tcãà a tshàam qàe koe síí ntcõó, si kò wèés xgꞌae sa tshàam-kgꞌáḿ koe góḿankgꞌai koe téé-tẽe.
\v 2 Me káí zi gúù zi xgaa-xgaa ne sere-sere zi cgoa, a ba a Gam di xgaa-xgaan koe máá:
\p
\v 3 “Komsana méé tu. Xhárà-kgꞌao ba kò qõò a síí xhárà.
\m
\v 4 Eẽm ko xhárà ka i kò cꞌẽe cgùrian dàòm qàe koe tcheè, zi tsa̱rá zi hàà tcꞌõó o.
\m
\v 5 I cꞌẽe cgùrian nxõ̱á-kgꞌai di qgáìan koe tcheè, ncẽe káí góḿan kò káà a koe. I kò kúúga qháése tso̱m, góḿa ne kò kaisa tama khama.
\v 6 Eẽs ko cáḿ sa qaò ka i ko gaa tso̱man dào, a i a kò to̱be ga i kò úú tama khama nqa̱i.
\m
\v 7 I cꞌẽe cgùrian dxàman hàna qgáì koe tcheè, i dxàman kai, a chúú-chuu u, i táá tcꞌõoan kúrú.
\m
\v 8 I cꞌẽe cgùrian qãè góḿan koe tcheè, a i a tcꞌõoan kúrú, ẽe i ko qhúí a ko kai ka i cꞌẽean 30 khama noo, i cꞌẽean 60 khama noo, i cꞌẽean 100 khama noo tcꞌõoan kúrú. \fig |LB00094.tif| col|||Cgùrian ko xháràm khóè ba|4:1-9\fig*
\p
\v 9 Me Jeso ba máá: “Eẽ tceean úúa hãa ba méém kóḿ,” témé.
\s Jesom ko dùús domka sere-sere zi ka kgꞌui sa
\r (Mt 13:10-17; Lk 8:9-10)
\p
\v 10 Eẽm cúía hãa ka xu kò 12 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽé naka cꞌẽe ne ẽe kò gaa koe hãa ne hẽéthẽé sere-sere zi ka tẽè Me.
\v 11 Me kò bìrí ne a máá: “Gatua máàèa, chóm̀sea zi kàa zi Nqarim di xꞌaian di zi tu gha qꞌãa sa. Igaba gane ẽe tchàa za hãa ne koe i ko wèé gúùan ga sere-sere zi cgoa nxárá xgꞌaeè.
\v 12 Nxãasega
\q1 ‘ne gha wèé xꞌaèan kaga bóò
\q1 igaba ne bóòa qꞌãa tite ka.
\q1 A ne a gha wèé xꞌaèan kaga kóḿ
\q1 igaba ne kóḿa qꞌãa tite,
\q1 Nqarim koe ne ko ka̱bise
\q1 a qgóóa mááè ne cúí ga a gha ii.’”
\p
\v 13 Me bìrí ne a máá: “Ncẽes sere-sere sa tu gáé kóḿa qꞌãa tama? Kháé tu gha nxãaska cꞌẽe zi sere-sere zi ntama kóḿa qꞌãa?
\m
\v 14 Xhárà-kgꞌao ba ko kgꞌui ba xhárà.
\m
\v 15 Cꞌẽè ne khóè nea dàòm qàe koe kò tcheèa hãa cgùrian khama ii, ncẽe kgꞌuim xháràèa koe. Eẽ ne ko kóḿ me kagam ko kúúga satana ba hàà, a hàà kgꞌuim ẽe gane koe xháràèa hãa ba séèa tcgꞌòó.
\m
\v 16 Ne cꞌẽe ne khóè ne nxõ̱án hàna qgáì koe kò tcheèa hãa cgùrian khama ii. Nxãa nea ncẽe kgꞌui ba ne ko kóḿ ne ko kúúga qãè-tcaoan cgoa hààkagu me ne e,
\v 17 igaba ne káà to̱be ne e \add khama\add* ne ko xòm̀ xꞌaè séè a hãa, a ne a ẽe i ko kgꞌuim domka xháéa ne kana xgàrakuan hàà ne ne ko qháésega cgꞌáé.
\p
\v 18 “Cꞌẽe ne khóè nea ẽe dxàman koe tcheèa hãa cgùrian khama ii. Gane ẽe kgꞌui ba kóḿa ne ne e,
\v 19 igaba kgꞌõès di zi xháé zi hẽé, naka qguù sa ncàm̀an hẽé, naka cꞌẽe zi gúù zi ncóóan hẽéthẽéa kò tcãà cgae ne, a kgꞌui ba chúú-chuu, me táá tcꞌáróan kúrú.
\p
\v 20 “Cꞌẽea ne qãè góḿan koe kò xháràèa cgùrian khama ii. Nxãa ne ko kgꞌui ba kóḿ a ne a ko dtcòm̀a mááse me, a ne a ko tcꞌáróan kúrú, i cꞌẽean 30, i cꞌẽean 60, i cꞌẽean 100 ne ne e.”
\s Xꞌáà-xꞌaa-kgꞌai cgoa dis gúùs dis sere-sere sa
\r (Lk 8:16-18)
\p
\v 21 Me bìrí ne a máá: “Dìína ga xꞌáà-xꞌaa-kgꞌai cgoa dis gúù sa gàbas cgoa xoaba-kgꞌai, kana kgàrom dòm̀ qꞌoo koe tòó? Tseeguan kagas gha téé-qꞌooa sa koe tòóè!
\v 22 Wèés gúùs ẽe chóm̀sea hãa sa gha xꞌáíse, si gha ẽe qàbi-kgꞌaièa hãa sa, xgòre-kgꞌaiè khama.
\v 23 Khóèm ẽe tceean úúa hãa ba méém kóḿ,” témé.
\p
\v 24 Me bìrí ne a máá: “Qãèse tu komsana! Eẽ tsi tcgꞌòóa hãas tcꞌãò-tcꞌão sa gaas máàè tsi ghas ga si i, a tsi a gha gataga càùa mááè si.
\v 25 Wèém khóèm ẽe úúa hãa ba gha káían mááè. Me gha ẽe gúù úú tama ba, ẽem úúa hãa gúù-coan ga séè cgaeè khama,” tam méé.
\s Tso̱mkom cgùrim dis sere-sere sa
\p
\v 26 A ba a máá: “Nqarim di xꞌaia nea ncẽeta ii: ‘Khóèm góḿan koe cgùri ba xhárà hãam khama i ii,
\v 27 ncẽe ko ntcùú ka xꞌóm̀ a ko koaba ka tẽe, me cgùri ba ko cúíaga kai, gam cꞌúùa hãase.
\v 28 Góḿ ba kò cúíga kgꞌama tcꞌõoan kúrú: kgꞌaiam ko tso̱m a qhúí, a ba a kai, a xꞌõàn kúrú, i xꞌõàn tcꞌáróan kúrú.
\v 29 Eẽ i ko tcꞌõoan xꞌãé kaga i ko tcuùè, tcuù di xꞌaè ne hààraa khama,’” tam méé.
\s Mosetara dis hìis di cgùrian dis sere-sere sa
\r (Mt 13:31-32, 34; Lk 13:18-19)
\p
\v 30 A ba a máá: “Nqarim di xꞌaia nea gha dùús cgoa nxárá xgꞌaeè, kana dùútsa sere-seres cgoa ia gha nxárá xgꞌaeè?
\v 31 Mosetara \add dis hìis\add* dim cgùrim khama i ii. Ncẽè cgùrian kò ko góḿan koe xháràè nem wèé cgùrian nqõómkgꞌai di kaga cgꞌáré me e.
\v 32 Igaba ẽem kò xháràè nem ko tso̱m, a kaias hìis xhárà di sa kúrú, a kaia nxã̱an kúrú, i gha nqarikgꞌai di tsa̱rán hàà gas di sóm̀an koe nquuan kúrú,” tam méé.
\p
\v 33 Jeso ba kò káí zi sere-sere zi tséékagu, a kgꞌui ba bìrí ne tcꞌãò-tcꞌãos ẽe gane ko kóḿa qꞌãas cgoa.
\v 34 Táám kò cúí gúù ga gane cgoa kgꞌui, sere-serean tséékagu tamase, igabam ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoam kò cúía hãa ka wèés gúù sa qãèse bìrí xu.
\s Jeso ba ko tcꞌãá ba téékagu
\r (Mt 8:23-27; Lk 8:22-25)
\p
\v 35 Me gaam cáḿ ẽem dim dqòam ka bìrí xu a máá: “Hàà naka xae cꞌẽem xòèm tshàam dim za tchoaba,” témé.
\p
\v 36 Xu kò khóè ne gaa koe qaù, a xu a ẽem kò hãam dxòrom qꞌoo koe tcãà, zi kò gataga thẽé cꞌẽe zi dxòro zi gaa koe hàna.
\p
\v 37 Me kò kaiam tcꞌãá ba tẽe, i tshàam di qhonèan qùbise a dxòrom qꞌoo koe tcãà, me dxòro ba cgꞌoè ka hẽé.
\v 38 Igabam kò Jeso ba dxòrom kháó koe hàna, a tcgábí ba dcãa a xꞌóm̀a xõe. Xu ghùi Me, a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, tom̀ xae ko igaba i gáé Tsáá koe gúù méé tama?” témé.
\p
\v 39 Me tẽe a ba a tcꞌãá ba dqàè a tshàa ba bìrí a máá: “Nqoo naka kgàe!” témé. Me tcꞌãá ba téé, si kò kaisas nqoo sa xóé.
\p
\v 40 Me tẽè xu a máá: “Dùús domka xao ma qꞌaea? Dtcòm̀an xao gáé úú tama?” témé.
\p
\v 41 Xu kaisase qꞌáò, a xu a tẽèku a máá: “Dùútsa khóè ba gáé ncẽe ba? Tcꞌãán ga hẽé naka tshàan ga hẽéthẽé ka ko komsanaè ba?” témé.
\c 5
\s Jeso ba ko dxãwa tcꞌẽean úúam khóè ba qãèkagu
\r (Mt 8:28-34; Lk 8:26-39)
\p
\v 1 Xu tshàa-dxoom ka cꞌẽe xòèa ba za tchoaba, Gerase ne dim nqõóm xòè koe.
\v 2 Eẽm ko Jeso ba dxòrom koe tcgꞌoa, kam ko cgꞌãè tcꞌẽean kò úúa hãam khóèm cgoa xgꞌae, tcꞌám̀ zi xòè koe kò guua hãa ba.
\v 3 Tcꞌám̀ zi koe kò xꞌãèa hãa ba, ncẽe khóè ne kò qáéa ba ka tààèa hãa ba, qano di xu tau xu cgoa ga igaba.
\v 4 Káí-kgꞌaisem kò ko tshàua ba koe hẽé naka nqàrèa ba koe hẽéthẽé qano cgoa qáéa ntcòoè, igabam kò ko qhòm m, a ba a nqàrè di qanoan khõà qꞌaa. Cúí khóè ga kò káà a ncèè me i ga di qarian kò úúa hãa a.
\v 5 Ntcùú ba hẽé naka koaba ba hẽéthẽém kò ko tcꞌám̀ zi hẽé naka xàbì xu koe hẽéthẽé qꞌaua te, a ko nxõ̱án cgoa thõò-thõose.
\p
\v 6 Eẽm ko Jeso ba nqúù ga ii a ko bóò, kam kò qgóéa síí, a síí cookgꞌaia ba koe qo̱m̀,
\v 7 a kaisase qꞌau a máá: “Jesoè, kaisase tcꞌámáka hànam Nqarim di Tsi Cóá Tseè, dùú sa Tsi ko tíí cgoa tcꞌẽe? Nqarim cgoa ra ko gaìse Tsi a ko máá, táá xgàra te guu,” témé.
\v 8 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Ncẽem khóèm koe tcgꞌoa, tsáá cgꞌãè tcꞌẽe tseè!” témé.
\p
\v 9 Me nxãaska Jeso ba tẽè me a máá: “Cgꞌõèa tsi dìía?” témé. Me máá: “Cgꞌõèa te Milione e, káí xae e khama,” témé.
\v 10 Me kaisase Jeso ba dtcàrà, táám gha ẽem qgáìm koe xhàiagu xu ka.
\p
\v 11 Káí zi xgùu zia kò xàbìm dxùukgꞌai koe hãa a ko dxòó.
\v 12 Ka i ko dxãwa tcꞌẽean Jeso ba dtcàrà a máá: “Xgùuan dis xgꞌaes koe tsééa úú ta a, kgoara máá ta a naka ta gaan koe tcãà,” témé.
\v 13 Me cgꞌãè tcꞌẽean kgoara máá i tcgꞌoa, a i a síí xgùuan koe tcãà, i ẽe xgùuan ncẽe kò 2,000 khama noo o, kari-karisea xõa a síí tshàam koe tcãà a tom̀.
\p
\v 14 Eẽ kòo xgùuan kòre xu khóè xua kò bèe a qgóé a síí xꞌáé-dxooan koe hẽé naka xꞌáé-coa xu koe hẽéthẽé xàà a. Ne kò khóè ne ẽe kúrúsea hãa sa hàà bóò.
\v 15 Eẽ ne ko Jesom koe hàà ka ne kò ẽe kò dxãwa tcꞌẽean úúa hãam khóè ba bóò, me gaa koe ntcõóa-ntcõe, a qgáían ha̱na, i tcꞌẽea ba qãè e, ka ne kò qꞌáò.
\v 16 Gane ẽe kò ẽe kúrúsea hãa sa bóò ne kò dxãwa tcꞌẽean kò úúam khóèm koe hẽé naka xgùuan koe hẽéthẽé kúrúsea hãa sa khóè ne bìrí.
\v 17 Ne tshoa-tshoa a Jeso ba dtcàrà, gane dim nqõóm koem gha tcgꞌoa sa.
\p
\v 18 Eẽm ko Jeso ba dxòrom koe tcãà kam kò ẽe kò dxãwa tcꞌẽean ka tcãàèa hãam khóè ba Gam cgoam gha qõò sa dtcàrà Me.
\v 19 Igabam kò Jeso ba táá kgoara máá me Gam cgoa qõòa ne, a bìrí me a máá: “Dìbi xꞌáéa tsi koe, tsari ne khóè ne koe, naka tsia síí Xꞌaigam nta noose kúrú máá tsia hãa sa hẽé naka nta noosem thõò-xama máá tsia hãa sa hẽéthẽé ka bìrí ne,” témé.
\p
\v 20 Me kò khóè ba wèé xu xꞌáé-dxoo xu ẽe kò Dekapolise koe hãa xu koe qõòa te a Jesom gam koe kúrúa hãa zi gúù zi kaisa zi ka tshoa-tshoa a khóè ne bìrí, ne wèé ne khóè ne are.
\s Jairom ka cóáse sa hẽé naka khóès Jesom dim qgáí ba kò qgóó sa hẽéthẽé e
\r (Mt 9:18-26; Lk 8:40-56)
\p
\v 21 Eẽm ko Jeso ba dxòrom cgoa tshàam ka ncìí za ka xòèa ba koe tchoaba, ka ne kò káí ne khóè ne Gam koe xgꞌae, Me kò tshàam dxùukgꞌai koe téé-tẽe.
\v 22 Me kò cꞌẽem khóèm, còrè-nquum di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu ka cꞌẽe ba hàà, Jairo ta kò ko ma tciiè ba, a ba a ẽem ko Jeso ba bóò ka nqàrè-kgꞌama ba koe cgꞌáé.
\v 23 A kaisase dtcàrà Me a máá: “Tiris cóás cgꞌáré sa xꞌoos qàe koe hãa, ke cgóm̀na hàà naka Tsia tshàua Tsi tòó cgae si nakas gha nxãasega qãè naka kgꞌõè,” témé.
\v 24 Me tẽe a qõò cgoa me, ne káí ne khóè ne xùri Me, a ne a nco̱rú Me.
\p
\v 25 Si kò thẽé cꞌẽes khóès 12 kurian kò úúa hãa a ko xòm̀ xꞌaèse nxoean hòò sa hãa,
\v 26 ncẽe kò káí kurian séè a ko naakan koe tsoòse sa, a kò wèé gúùan ẽes úúa hãa ga tséékagu, qãèkaguses gha ka, igabagas kò táá qãè, i kò gaas di tcììan càùse.
\v 27 Eẽs ko Jesom ka kóḿ, kas kò káí ne khóè ne xgꞌaeku koe guu a hàà Jesom kháó koe tcãà, a sa a ẽem kò ha̱nam qgáím di xgáḿ-kgꞌaman qgóó.
\v 28 Gas kas kò bìríse a máá: “Ncẽè Gam dim qgáí bar kòo qgóó ne cúígar gha qãè,” témé.
\v 29 Si Gam dim qgáí ba qgóó, i kò gaa xꞌaè kaga gas di tcììan kaà, si cgáé-qꞌooa sa koe xám̀ ncãas gas di tcììan koe tsoòè sa.
\v 30 Me Jeso ba qarian ncãa tcgꞌoa cgae Me sa qháésega xam̀a qꞌãa. A ba a ka̱bise khóè ne koe a máá: “Dìí na ncãa qgáía Te qgóó?” témé.
\v 31 Xu Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xo̱a Me a máá: “Khóè ne ma xgꞌae cgae Tsia hãa sa Tsi ko bóò, igaba Tsi ko tẽè dìín qgóó Tsia hãa sa!” témé.
\v 32 Me Jeso ba ntcáà, dìín ẽes gúù sa kúrúa hãa sam gha bóò ka.
\v 33 Si nxãaska khóè sa ẽe kúrúse cgae sia hãa sa bóòa qꞌãa, a sa a hàà nqàrè-kgꞌama ba koe cgꞌáé qꞌáòan cgoa, a wèé tseeguan bìrí Me.
\v 34 Me bìrí si a máá: “Tiri si cóá seè, sari dtcòm̀a nea qãèkagu sia, ke tòókuan cgoa qõò naka sia sari xháéan koe tcgꞌoa,” témé.
\p
\v 35 Eẽm qanega hãa a ko khóè ne cgoa kgꞌui, ka ne kò cꞌẽe ne \add Jairom ncẽe kò\add* còrè-nquum dim tcꞌãà-cookgꞌaim dim nquum koe kò guua hãa ne hàà, a ne a máá: “Tsáá xuù sa ncãa xꞌóó, ka tsia ko dùús domka xgaa-xgaa-kgꞌao ba qanega xhõe-xhõea máá?” témé.
\v 36 Igabam kò Jeso ba táá nqábé kgꞌuian ẽe kòo kgꞌuiè e, a ba a còrè-nquum dim tcꞌãà-cookgꞌai ba bìrí a máá: “Táá qꞌáò guu, kgꞌamaga méé tsi dtcòm̀,” témé.
\v 37 A ba a kò táá cꞌẽe khóè ga kgoara máá i xùri Me, Petere ba hẽé naka Jakobo ba hẽé naka Johanem Jakobom ka qõese ba hẽéthẽé xu ka oose.
\v 38 Eẽ xu ko còrè-nquum dim tcꞌãà-cookgꞌaim dim nquum koe síí tcãà, kam ko Jeso ba bóò zi gúù zi qãè tama, ne ko khóè ne qꞌaua kgꞌaeku a ko xo̱ò.
\v 39 Me tcãà a síí bìrí ne a máá: “Dùús domka zia gúù zi qãè tama, tu ko kgꞌaeku, a ko xo̱ò? Cóá sa xꞌóó tama a xꞌóm̀a hãa ka,” témé.
\p
\v 40 Igaba ne kò kgꞌãè Me. Me wèéa ne ga tcgꞌòó, a ba a cóás ka xõò ba hẽé, naka xõò sa hẽé naka ẽe kò Gam cgoa hãa xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu nqoana xu hẽéthẽé séè a cóás kò hãa koe tcãà cgoa ne.
\p
\v 41 Me tshàua sa koe qgóó si, a bìrí si a máá: “Talita kumi!” témé. Ncẽe sa ko máá: ‘Cóá seè, tẽe tar ko sáá ka méé,’ témé.
\p
\v 42 Si gaa xꞌaè kaga cóá sa tẽe a sa a qõòa te (12 kuri si i kò ii). Eẽs ko ncẽe sa kúrúse ka ne kò kaisase are.
\v 43 Me Jeso ba qarika qꞌãa-qꞌãa ne, táá ne gha cúí khóè ga ncẽes gúùs ka qꞌãakagu sa. A ba a bìrí ne a máá: “Cꞌẽe gúù máà si nakas tcꞌõó,” témé.
\c 6
\s Jeso ba ko Nasareta koe xguìè
\r (Mt 13:53-58; Lk 4:16-30)
\p
\v 1 Jeso ba kò ẽem qgáì ba tcgꞌoaragu, a Gam dim xꞌáé-dxoom koe síí, xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xùri Me.
\v 2 Me kò Sabata dim cáḿ ka tshoa-tshoa a còrè-nquum koe xgaa-xgaa. Ne kò káí ne ẽe kò kóḿ Me ne kaisase are a máá: “Ncẽem khóè ba wèé zi ncẽe zi nda hòòa? Dùútsa tcꞌẽe saa ncẽe Gam máàèa sa, ncẽem ko kaia tsééan are-aresa ga kúrú sa?
\v 3 Kháé ncẽe ba gáé xom-kgꞌaom tama baa, Marias ka cóáse ba, Jakobo ba hẽé, Josefa ba hẽé, Jutase ba hẽé, naka Simone ba hẽéthẽé xu ka káímkhoe ba. Gam ka qõesea zi gáé gatá cgoa ncẽe koe hãa tama?” ta ne méé. A ne a bóòa xguì Me.
\p
\v 4 Me Jeso ba bìrí ne a máá: “Porofiti ba wèé za ga tcommèam khóè me e, gam dim xꞌáé-dxoom koe hẽé naka gam di xꞌáéan koe hẽéthẽé cúí oose,” témé.
\v 5 A ba a kò gaa koe táá are-aresa zi tséé zi kúrú, igabam kò kgꞌama cgꞌorò ne khóè ne tsàà ko ne koe cúíga tshàua ba tòó, a kgꞌõèkagu ne.
\v 6 Kaisasem kò area hãa, gane di dtcòm̀an úú tama domka.
\p A ba a kò xꞌáé-coa xu koe qõòa te a xgaa-xgaa.
\s Jeso ba ko 12 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tsééa tcgꞌòó
\r (Mt 10:5-15; Lk 9:1-6)
\p
\v 7 Me kò Jeso ba 12 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Gam koe tciia óá, a ba a tshoa-tshoa a cám̀-cám̀ tsééa tcgꞌòó xu, a cgꞌãè tcꞌẽean xhàiagu di qarian máà xu.
\v 8 A ba a xꞌáè xu a máá: “Táá méé xao cúí gúù dàò qꞌoo di ga séèa mááse guu, igaba méé xao dqàbi hìim cúím gabá séè, naka táá péré kana dtcòbè ga séè guu, naka táá cúí mari ga qòè guu.
\v 9 Igaba méé xao nxàbo, naka xaoa táá cꞌẽe qgáí ga séèa mááse guu,” témé.
\v 10 Gatagam kò thẽé bìrí xu a máá: “Eẽ xao ko tcãàm xꞌáém koe xao kòo qãèse hààkaguè, ne méé xao gaa koe xꞌãè, naka xaoa nxãakgꞌaiga síí ẽem qgáì ba tcgꞌoara guu.
\v 11 A ncẽè cꞌẽe qgáì gaa kò qãèse hààkagu xao o tama, ne khóè ne komsana xao o tama, ne méé xao ẽem qgáìm koe nqàrèa xao di tsharàn qãè-qãe, naka xaoa tcgꞌoaragu me, nxãasegas gha ẽe sa ẽe ne khóè ne koe xꞌáí sa ii ka,” témé.
\p
\v 12 Xu tcgꞌoa a xu a síí Nqarim dim kgꞌui ba xgaa-xgaa, khóè ne méé ne gane di chìbian koe tcóóse di ba.
\v 13 A xu a káí dxãwa tcꞌẽean khóè ne koe xhàiagu, a káí ne khóè ne tsàako ne nxúìan cgoa tcgáù, a xu a qãèkagu ne.
\s Johanem tcguù-tcguu-kgꞌaom dis xꞌoo sa
\r (Mt 14:1-12; Lk 9:7-9)
\p
\v 14 Me xꞌaigam Herote ba Jesom ka kóḿ, cgꞌõèa ba kò qꞌãasea hãa khama. Cꞌẽe ne khóè nea kòo máá: “Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao Me e. Xꞌooan koem tẽea! Gaa domka i ko ncẽe qarian are-aresa zi tséé zi di gam koe kúrúse,” témé.
\v 15 Igaba ne kò cꞌẽe ne máá: “Elija Me e,” témé, ne ko cꞌẽe ne máá: “Porofiti Me e, cꞌẽe xu porofiti xu ncìí xꞌaè di xu khamaga ma,” témé.
\v 16 Igaba ẽem ko Herote ncẽe sa kóḿ kam kò máá: “Johanem, ncẽer kò qꞌãe tcúúa hãa ba, xꞌooan koe tẽèa hãa,” témé.
\p
\v 17-18 Herote ba kò gam ka káíkhoem Filipim dis khóès Herotiase sa séèa hãa. Me kò Johane ba Herote ba bìría hãa a máá: “Xꞌáèan koe tsi kgoara mááè tama, tsáá kíím dis khóè sa tsi ga kò séèa hãa sa,” témé. Khamam kò Herote ba \add cꞌẽe khóèan\add* tsééa úú, síí i gha Johane ba qgóó, a qáé, a qáé-nquus koe tcãà ka.
\p
\v 19 Herotiase sa kò Johane ba hòrea hãa, a kò cgꞌõo me kgꞌoana, igabagas kòo tààè.
\v 20 Herote ba kò Johane ba qꞌáòa hãa, a kò nqáó-nqao mea hãa, tchàno a tcom-tcomsam khóè me e sam kò qꞌana hãa khama. Eẽm kòo Johane ba kóḿ nem kò qãèse hãa tama, igabam kò komsana ba ncàm̀a hãa.
\p
\v 21 Igabas kò qãèm xꞌaè ba hòò, me kò Herote ba ábà cáḿa ba ka gam di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu kaia xu hẽé, naka ncõo-kgꞌao xu di xu kaia xu hẽé, naka Galilea koe kò tcꞌãà-cookgꞌaia xu khóè xu hẽéthẽé kõ̱è sa kúrúa máá.
\v 22 Eẽs ko Herotiases ka cóáse sa tcãà a ko Herote ba hẽé naka kõ̱ès di xu cgꞌáè-khoe xu hẽéthẽé xu ko ntcãà máá kas ko Herote ba kaisase qãè-tcaokagu. Me xꞌaigam Herote ba cóá sa bìrí a máá: “Wèés gúùs ẽe si ga dtcàrà te sa dtcàrà te, máà si sir gha ke,” témé.
\v 23 A ba a gaìses cgoa nqòòkagu si a máá: “Dùús wèés ẽe si gha dtcàrà te sar gha máà si, tiri xꞌaian di xòèan cꞌẽea ga ii igaba,” témé.
\v 24 Si xõòs koe síí a máá: “Dùú sa ra gha dtcàrà?” témé. Si xõò sa máá: “Johanem tcguù-tcguu-kgꞌaom dis tcúú sa dtcàrà,” témé.
\p
\v 25 Si kò xꞌaigam koe kúúga ka̱bise a máá: “Johanem tcguù-tcguu-kgꞌaom dis tcúú sar ko gàbas qꞌoo koes tòóèa hãase dtcàrà,” témé.
\p
\v 26 Me xꞌaiga ba kaisase tshúù-tcao, igabam kò gaìsean ẽem kò kúrúa hãa hẽé naka cgꞌáè-khoe ne hẽéthẽé domkam kò gam dim kgꞌui ba ntcoean tcꞌẽe tama.
\v 27 A ba a kò cgꞌõo-kgꞌao ba qháése xꞌáèan cgoa tsééa úú, síím gha Johanem dis tcúú sa óága ka. Me kò qõò a síí Johanem dis tcúú sa qꞌãe, qáé-nquus koe.
\v 28 A ba a gaas tcúú sa gàbas koe tòó a óá, a hàà gaas dxàe-coa sa máà si, si kò cóá sa séè a xõò sa máà si.
\v 29 Eẽ xu ko gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ẽe sa kóḿ, ka xu kò hàà tcꞌáróa ba séè, a síí tcꞌám̀s koe kgꞌónò o.
\s Jeso ba ko 5,000 sa nqáéa ne khóè ne tcꞌõókagu
\r (Mt 14:13-21; Lk 9:10-17; Jn 6:1-14)
\p
\v 30 Xu kò xꞌáè úú-kgꞌao xu Jesom koe ka̱bise, a hàà wèé zi gúù zi ẽe xu kò kúrú zi hẽé naka ẽe xu xgaa-xgaa hãa zi ka hẽéthẽé bìrí Me.
\v 31 Igaba i kòo nxãaska káí khóèan hààku a ko qõòku, xu kò Jeso ba hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé táá tcꞌõó di xꞌaèan ga úú khamam kò bìrí xu a máá: “Hàà xao naka xae nqoo-nqoosam qgáìm koe qõò naka xaea síí cúía hãa naka xao gha nxãasega sãa,” témé.
\v 32 Xu dxòrom cgoa qõò a xu a cúíaga nqoo-nqoosam qgáìm koe síí hãa.
\p
\v 33 Ne káí ne khóè ne bóò xu, xu ko tcgꞌoa, ne dìí ga xu u sa bóòa qꞌãa. Ka ne ko xꞌáé-dxoo xu koe guu a tshàam dxùukgꞌai séè, a tcꞌãà a nqàrèa ne ka gaa za qgóéa síí, a síí còoka hãa a qãà xu.
\v 34 Eẽm ko Jeso ba dxòrom koe xõa kam ko kaias xgꞌae sa bóò, a ba a thõò-xama máá ne, kòre-kgꞌao ba úú tama zi ghùu zi khama ne kò ii khama. Me nxãaska tshoa-tshoa a káí zi gúù zi ka xgaa-xgaa ne.
\p
\v 35 Eẽs ko cáḿ sa dqòara qõò ka xu ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hàà cgae Me, a máá: “Ncẽem qgáì ba cúía hãam qgáì me e, i ncãa gataga dqòa,
\v 36 ke khóè ne qõòa qꞌaakagu naka ne nxãasega cúùse nxa̱ma-nxa̱ma hãa xu xꞌáé xu koe hẽé naka xꞌáé-coa xu koe hẽéthẽé síí cꞌẽe gúùan xꞌámá mááse naka tcꞌõó,” témé.
\v 37 Igabam kò xo̱a xu a máá: “Gaxao cꞌẽe gúùan máà ne naka ne tcꞌõó,” témé. Xu bìrí Me a máá: “Kháé méé xae síí \add káí marian\add* 200 xu qano mari xu tséékagu naka pérén xꞌámá máá ne naka ne tcꞌõó?” témé.
\v 38 Me máá: “Nta noo pérén xao úúa? Qõò naka síí bóò,” témé. Xu síí bóò a máá: “5 xu péré xu hẽé naka cám̀ xꞌaù tsara hẽéthẽé e,” témé.
\p
\v 39 Me Jeso ba bìrí xu xu wèé ne khóè ne xgꞌae-coa zi cgoa ntcõókagu, tsã̱a dcãan kgꞌai koe.
\v 40 Ne xgꞌae-coa zi 100 ne khóè ne di zi hẽé, naka 50 ne khóè ne di zi hẽéthẽé cgoa ntcõó.
\v 41 Me \add ẽe xu\add* 5 xu péré xu hẽé naka xꞌaù tsara hẽéthẽé séè, a nqarikgꞌai koe ghùi-kgꞌai, a tsꞌee-tsꞌeekgꞌai i, a péréan khõá qꞌaa. A ba a xgaa-xgaase-kgꞌao xu máà a, nxãasega xu gha khóè ne sama a ka. Me gataga xꞌaù tsara wèé ne khóè ne qꞌaa-qꞌaaa máá.
\v 42 Ne kò wèéa ne ga tcꞌõó a ne a xgꞌãà,
\v 43 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ẽe ncãa tcꞌõóa qaùèan ka 12 xu qꞌore xu péré-qàmàn hẽé naka xꞌaù-qàmàn hẽéthẽé di xu tcãà, xu cgꞌoè.
\p
\v 44 Eẽ kò péréan tcꞌõó xu di xgꞌae-qꞌooa ne kò 5,000 khama noo xu khóè xu u.
\s Jeso ba ko tshàam tcꞌamkgꞌai koe náà qõò
\r (Mt 14:22-33; Jn 6:15-21)
\p
\v 45 Me Jeso ba qháése Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu chùi, xu dxòrom qꞌoo koe tcãà, Gam ka xu gha tcꞌãà a Betesaida koe qõò ka, Gam qanega qaù a ko khóè ne qõòa qꞌaakagu ka.
\v 46 Eẽm ko xꞌáè nea xgꞌara kam ko xàbì ba qꞌábà qaò a síí còrè.
\p
\v 47 Eẽs ko cáḿ sa dqòa kam kò dxòro ba tshàam nqáè koe hàna, Me kò Gabá góḿankgꞌai koe cúíse hàna.
\v 48 Dxòro ba xu kò ko xháé-xháésase qõòkagu sam kò bóò, tcꞌãá ba xu kò qꞌóá-kgꞌama khama, kam kò qꞌuu-kgꞌai-qꞌoo ka hàà cgae xu, tshàam tcꞌamkgꞌai koe náà qõò a, qàea xu koem kò hãa a ko nqáé xu,
\v 49 igaba ẽe xu kò bóò Me, Me tshàam tcꞌamkgꞌai koe xóé a ko náà qõò, ka xu kò tcꞌẽea máá dca̱usoma Me e, ta tcꞌẽea hãa, a xu a kaisase qꞌau.
\v 50 Wèéa xu ga kò bóò Me khama, a xu a kaisase qꞌaea. Me gaa xꞌaè kaga kgꞌui cgoa xu a máá: “Tíí Ra a, ke xao tòón tcáó! Táá qꞌáò guu,” témé.
\v 51 Eẽm ko dxòrom koe gaxu cgoa qꞌábà kam kò tcꞌãá ba téé. Xu kò kaisase area.
\v 52 Pérén kaga xu kò qꞌãa tama, i tcáóa xu ga qari-qarièa khama.
\s Jeso ba ko Genesarete koe tsàako ne khóè ne qãèkagu
\r (Mt 14:34-36)
\p
\v 53 Eẽ xu ko tshàa ba tchoaba ka xu kò Genesarete dim nqõóm koe hàà, a xu a gaa koe gaxu dim dxòro ba tòó.
\v 54 Eẽ xu ko gaxu dim dxòrom koe tcgꞌoa, ka ne ko khóè ne kúúga Jeso ba bóòa qꞌãa.
\v 55 A ne a wèé xꞌáéan koe qgóéa te, a tshoa-tshoa a tcìì-khoean gaan di tcoàn koe xòóa hãase séèa úú, ẽe ne ko kóḿ i ko máá hànam hãa téméè qgáì koe.
\v 56 Me ẽem ko nqõó-coa zi koe hẽé, naka xꞌáé xu koe hẽé naka nqõóm di cꞌẽe xòèan koe hẽéthẽé tcãà ka tsàako khóèan Gam koe séè a úúè, a síí gúù zi ko xꞌámáguè qgáì koe xòóè, a dtcàrà Me, kgꞌamaga ne gha Gam dim qgáím xgáḿ-kgꞌam qgóó sa, ne kò wèéa ne ẽe ko qgóó Me ne kgꞌõèkaguè.
\c 7
\s Nqarim di xꞌáè-kgꞌáḿa ne kana khóèan di caua ne
\r (Mt 15:1-9)
\p
\v 1 Xu Farasai xu hẽé naka Jerusalema koe kò guua hãa xu xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu cꞌẽe xu hẽéthẽé Jesom koe hààra xgꞌae.
\v 2 Ka xu ko cꞌẽe xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bóò, xu ko cgꞌuriga tshàuan cgoa tcꞌõó, xgꞌaà tshàu tamase.
\v 3 (Farasai xu hẽé naka wèé ne Juta ne hẽéthẽéa kò ncìí cauan tsgõosea ne di koe ga guu a xgꞌaà tshàu tama ne hãas cookgꞌai koe tcꞌõó tama.
\v 4 Eẽ ne kò xꞌámágu dis qgáìs koe guua hãa ne ne tshàua ne xgꞌaà tamas cookgꞌai koe tcꞌõó tama. Gataga ne kò káí cauan cꞌẽe úúa hãa, kubian hẽé naka suuan hẽé naka tcꞌõó cgoa di zi gàba zi [hẽé naka tcoà xu] hẽéthẽé xgꞌaà di i.)
\p
\v 5 Xu nxãaska Farasai xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé Jeso ba tẽè a máá: “Dùús domka xu Tsari xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu gatá ka tsgõosea ne di cauan khama ma kgꞌõè tama, a ko cgꞌuriga tshàua xu cgoa péréan tcꞌõó?” témé.
\p
\v 6 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Eẽm kò ko Isaia ba porofita kam kòo tseegukaga gaxao qãè khóèan khama ko ma kúrúse xao ka porofita, ncẽe i ma góásea hãa khama a ko máá:
\q1 ‘Ncẽe ne khóè ne ko kgꞌáḿa ne cgoa dqo̱m̀ Te,
\q1 igaba i tcáóa ne Tíí koe nqúù u.
\q1
\v 7 Káà hùise ne ko dqo̱m̀ Te,
\q1 a ko khóè ne di xꞌáèan xgaa-xgaa,’
\m témé khama.
\v 8 Nqarim di xꞌáè-kgꞌáḿan xao kúrú tama a xao a khóèan di cauan qgóóa qaria hãa,” tam méé.
\p
\v 9 A ba a bìrí xu a máá: “Nqarim di xꞌáè-kgꞌáḿan xao gha máàa xguì sa xao qꞌana hãa, nxãasega xao gha gaxao di cauan di xꞌáèan qgóóa qari ka.
\v 10 Moshe ba kò ncẽeta mééa a máá: ‘Saò ba hẽé naka saò sa hẽéthẽé tcom,’ a ba a kò gaia máá: ‘Dìím wèém ẽe ko xõòm ka kana xõòs ka cgꞌãèse kgꞌui ba méém cgꞌõoè,’ témé,
\v 11 igaba ncẽè khóèm kò ko xõòm ka kana xõòs ka máá: ‘Eẽr ga ko hùi cgoa tsia sa, nxãa sa \add Nqari bar nqòòkagua hãas\add* máàku\f + \fr 7:11 \ft Gerika sa ko “korebane” dim kgꞌui ba tséékagu, a sa a kháóka nxàe, dùú sam ko ncẽem kgꞌui ba méé sa: “‘korebane’ (ncẽe sa ko máá ‘\+add Nqarim tcgꞌòóa mááèa hãas\+add* máàku sa,’ téméè”)\f* si i \add khamar ko hùia tsi ka tààè\add*,’ témé ne xao ko \add ncẽe sa dtcòm̀\add*.
\v 12 Gaa koe guus ka xao guu me nakam xõò ba hẽé naka xõò sa hẽéthẽé cꞌẽe gúù ga kúrúa máá tama.
\v 13 Gaxao di cauan ncẽe xao kúrúa máásea hãa koe xao guu a Nqarim dim kgꞌui ba káà-hùikagua hãa. A xao a kò ẽeta iim dàòm ka káí zi gúù zi kúrú,” tam \add Jeso ba\add* méé.
\s Gúù zi khóè ne ko kúrú ne cgꞌuriga zi
\r (Mt 15:10-20)
\p
\v 14 A ba a khóè ne Gam koe gaicara tciia óá, a bìrí ne a máá: “Komsana Te tu wèéa tu ga, naka tua kóḿa qꞌãa.
\v 15 Khóèm ka tchàa koe hãa, a ko gam koe tcãà sa khóè ba cgꞌuri-cgꞌuri tama, igaba ẽe ko khóèm koe guu a tcgꞌoa sa ko khóè ba cgꞌuri-cgꞌuris ga si i.
\v 16 [Dìím wèém ẽe tceean úúa hãa ba méém kóḿ,]” tam méé.
\p
\v 17 Eẽm ko Jeso ba khóè ne koe guu a ko nquum qꞌoo koe tcãà, ka xu ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ẽes sere-seres ka tẽè Me.
\v 18 Me bìrí xu a máá: “Qanega xao gáé kóḿa qꞌãa tama? Bóò tama xao gáé hãa? Dùús wèés ẽe ko khóèm koe tchàa za guu a tcãà sa cgꞌuri-cgꞌuri me tite,
\v 19 tcáóa ba koes tcãà tama, a ko ncãàa ba koe tcãà, a gatà ma nqáé khama,” témé. (Ncẽeta mééan kam kòo Jeso ba wèé tcꞌõoa nea tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa sa nxàe.)
\p
\v 20 Me máá: “Eẽ khóèm \add tcáó\add* koe ko guu a tcgꞌoa sa, gaas khóè ba ko cgꞌuri-cgꞌuris ga si i.
\v 21 Igaba i ko qꞌoo koe, tcáós koe guu a cgꞌãè tcꞌẽean hẽé, xóé cgoakuan hẽé, tsꞌãàn hẽé, cgꞌõokuan hẽé,
\v 22 cgꞌáràn hẽé, cgꞌãè zi cau zi hẽé, kàa sa hẽé, cẽèan hẽé, qgóóse tama sa hẽé, cgꞌãè tcgáí cgoa bóòku sa hẽé, zàróku sa hẽé, tcꞌamaka bóòse sa hẽé, naka cgꞌãè tcáó sa hẽéthẽé tcgꞌoa khama.
\v 23 Wèé zi cgꞌãè zi ncẽe zia kò qꞌoo koe guu a tcgꞌoa a zi a ko khóè ba cgꞌuri-cgꞌuri,” tam méé.
\s Khóès di dtcòm̀a ne
\r (Mt 15:21-28)
\p
\v 24 Me Jeso ba gaa koem kò guu a tcgꞌoa ne Ture dim nqõóm koe síí. A gaa koem ko síí ka cꞌẽem nquum koe tcãà, a ba a kò tcꞌẽe tama cꞌẽe khóè gha \add gaa koem hãa sa\add* qꞌãa sa, igabam gha ma xàì sa kò káà si i.
\p
\v 25 Kas ko kúúga khóès gas dis cóás kò cgꞌãè tcꞌẽean ka tcãàèa hãa sa Jesom ka kóḿ, a sa a hàà a nqàrè-kgꞌama ba koe cgꞌáé.
\v 26 Khóès ẽe sa kò Gerika si i, a sa a kò Sirofonike dim nqõóm koe ábàèa hãa. A sa a kò Jeso ba dtcàrà, dxãwa tcꞌẽea nem gha cóás koe tcgꞌòó sa.
\v 27 Me Jeso ba xo̱a si a máá: “Hààn ta kgꞌaia cóán tcꞌõókagu, qãè tama i hãa cóán di péréan gha séè a ha̱ghuan xaoa mááè sa ke,” témé.
\p
\v 28 Igabas kò khóè sa xo̱a Me a máá: “Eè, Xꞌaigaè, ẽe tafolean ka nqãaka hàna hãa ha̱ghuan ga ko cóán di péré qàmàn tcꞌõó,” témé.
\v 29 Me Jeso ba bìrí si a máá: “Eẽm xo̱am domka si gha qõò, saris cóás koe i dxãwa tcꞌẽean tcgꞌoara hãa khama,” témé.
\v 30 Si xꞌáéa sa koe dìbi a sa a síí sao-xgꞌae, si cóáse sa tcoàm koe xõe i dxãwa tcꞌẽean tcgꞌoa cgae sia.
\s Jeso ba ko qꞌomase tcee dòm̀am khóè ba qãèkagu
\p
\v 31 Me Jeso ba Ture dim nqõóm koe gaicara guu a xgoaba a ba a síí Sitone dim nqõó ba gãá a tshàam Galilea dim koe síí, Dekapolise dim xgꞌaekum koe.
\p
\v 32 Ne kò khóèm ncẽe kò qꞌomase tcee dòm̀a a kgꞌui tama ba Gam koe úú, a ne a dtcàrà Me, síím gha tshàua ba gaam khóèm koe tòó sa.
\v 33 Me Jeso ba khóè ne xgꞌaeku koe cúía tciia tcgꞌòó me, a ba a síí gaam khóèm di tcee dòm̀an koe tshàua ba tcãà a ba a tcgꞌae a gaam khóèm di ta̱man qgóó.
\v 34 Me Jeso ba nqarikgꞌai koe ghùi-kgꞌai a ba a kaisase sónò, a bìrí me a máá: “Efata!”\f + \fr 7:34 \fk Efata - \ft Ncẽem kgꞌui ba Hebera dis kgꞌuis di me e.\f* témé (ncẽeta i kò mééè ne i ko máá: “Xgobekgꞌamse,” téméè).
\v 35 I khóèm di tcee dòm̀an xgobekgꞌamse, i ta̱ma ba ga gataga kgoarase, me qãèse kgꞌui.
\v 36 Me Jeso ba khóè ne xꞌáè, táá ne gha cúí khóè ga bìrí i ka. Igabaga ne kò ẽem ko ma kúrú u khama noose Gam ka kgꞌui.
\p
\v 37 Ne kò khóè ne kaisase are a máá: “Wèé zi gúù zim qãèse kúrúa hãa, kgꞌui taman gam kgꞌuikagua hãa, a ẽe kóḿ taman ga kóḿkagua hãa,” témé.
\c 8
\s Jeso ba ko 4,000 ne khóè ne tcꞌõókagu
\r (Mt 15:32-39)
\p
\v 1 Eẽ xu cáḿ xu koes kò gaicara kaias xgꞌaes khóè ne di sa xgꞌaea, ka ne kò tcꞌõó ne gha gúù úú tama, Me Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tciia óá, a bìrí xu a máá:
\v 2 “Ncẽe ne khóè ner ko thõò-xama máá, ncẽeska ne nqoana cáḿan Tíí cgoa hãa khama, a tcꞌõó ne gha gúù ga úú tama.
\v 3 Ncẽè xꞌáéa ne koer kòo xàbà ne hãase dìbikagu ne, ne ne gha dàòan qꞌoo koe qgaè-kgꞌai a cgꞌáé; cꞌẽe-kgꞌáía nea nqúù ka guua hãa khama,” tam méé.
\v 4 Xu Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xo̱a Me a máá: “Ncẽem tchàa-xgóóm koe nea gha ncẽe ne khóè ne ntama ma péréan xgꞌãà?” témé.
\v 5 Me tẽè xu a máá: “Nta noo péréan xao úúa?” témé. Xu máá: “7 xu péré xu u,” témé.
\p
\v 6 Me \add Jeso ba\add* xgꞌae sa bìrí si góḿan-kgꞌai koe ntcõó, Me gaxu péré xu 7 xu séè, a ba a Nqari ba qãè-tcaoa máá xgꞌara a khõá qꞌaa xu, a Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu máà xu, nxãasega xu gha khóè ne máà a ka.
\v 7 Xu kò gataga thẽé cgꞌorò xꞌaù-coan úúa, Me kò gataga Nqari ba qãè-tcaoa máá, a ba a Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu máà xu, xu khóè ne máà xu.
\v 8 Ne kò tcꞌõó a ne a xgꞌãà, xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu ẽe kò qaùan ka 7 zi qꞌore zi tcana cgꞌoè-cgꞌoe.
\v 9 Gane ẽe kò tcꞌõóa hãa nea kò 4,000 khama noo. Me kò qõòa qꞌaakagu ne,
\v 10 a ba a gaa xꞌaè kaga dxòrom qꞌoo koe tcãà, Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa, a Dalamenuta dim xgꞌaekum koe qõò.
\s Farasai xu ko are-aresas xꞌáí sa qaa
\r (Mt 12:38-42; 16:1-4)
\p
\v 11 Farasai xu kò \add Jeso ba\add* hàà cgae, a tshoa-tshoa a ntcoeku cgoa Me, a xu a qgóó Me xu gha qgáìan qaa ka \add are-aresas\add* xꞌáís nqarikgꞌai di sa qaa cgae Me.
\v 12 Me nxãaska kaisase sónò a kgꞌui a máá: “Dùús domka sa ko ncẽes qhàò sa \add are-aresas\add* xꞌáí sa qaa? Tseegukar ko bìrí tu u a ko máá: Cuiskagas ncẽes qhàò sa cúís xꞌáís ga sa xꞌáíèa hãa tite!” témé.
\v 13 Me guu xu a dxòrom qꞌoo koe tcãà, a xgoaba a \add tshàa ba\add* ba̱ra, a tshàam di cꞌẽe xòèan za qõò.
\s Farasai xu hẽé naka Herote ba hẽéthẽé xu dis péré gãé-gãe sa
\r (Mt 16:5-12)
\p
\v 14 Xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu péréan séè cꞌurùa hãa, a cúím péré ba dxòrom qꞌoo koe úúa hãa.
\v 15 Me Jeso ba qꞌãa-qꞌãa xu a máá: “Qꞌãa méé xao, naka kòresea hãa Farasai xu hẽé naka Herotem di péré gãé-gãean hẽéthẽé koe,” témé.
\v 16 Xu nxãaska kgꞌui cgoaku a máá: “Péré cgoa xae hàà tama,” témé.
\p
\v 17 Me Jeso ba tcꞌẽea xu qꞌoo koe hàna sa qꞌana hãase bìrí xu a máá: “Dùús domka xao ko péréan xao úú tamas ka kgꞌui cgoakua máá? Qanega xao gáé bóòa qꞌãa tama kana kóḿa qꞌãa tama? Tcáóa xao gáé tsóágase xꞌóó-xꞌooèa?
\v 18 Tcgáían xao úúa hãa ka xao gáé bóò tama, a tceean úúa hãa ka xao gáé kóḿ tama? Tcꞌẽe-tcꞌẽese tama xaoa?
\v 19 Eẽr kò ko 5 xu péré xu 5,000 ne khóè ne khõá qꞌaa máá, ka xaoa kò ẽe kò qaùa hãa péréan ka nta noo zi qꞌore zi tcana cgꞌoè-cgꞌoe?” témé. Xu xo̱a Me a máá: “12 zi qꞌore zi i,” témé.
\v 20 \add Me gaia máá:\add* “7 xu péré xu 4,000 ne khóè ner ko khõá qꞌaa máá xu, ka xaoa kò ẽe kò qaùa hãa péréan ka nta noo zi qꞌore zi tcana cgꞌoè-cgꞌoe?” témé. Xu xo̱a Me a máá: “7 zi qꞌore zi i,” témé.
\v 21 Me tẽè xu a máá: “Kháé xaoa qanega kóḿa qꞌãa tama?” témé.
\s Jeso ba ko Betesaida koe káà tcgáím khóè ba bóòkagu
\p
\v 22 Ka xu kò Betesaida koe síí. Ne cꞌẽe ne khóè ne káà tcgáím khóè ba Gam koe óága, a ne a dtcàrà Me, tshàua bam gha tòó cgae me ka.
\v 23 Me kò Jeso ba káà tcgáím khóè ba xꞌõàa ba koe séè, a xꞌáém ka tchàa za tcgꞌoa cgoa me. A ba a ẽem ko tcgꞌae tcgáí mea xgꞌara, ka tshàua ba tòó cgae me, a tẽè me a máá: “Cꞌẽe gúù ga tsi ko bóò?” témé.
\v 24 Me ghùi-kgꞌai a ba a máá: “\add Eè,\add* khóèa ner ko bóò, igaba i hìi zi khama ii a ko qõòa te,” témé.
\v 25 Me Jeso ba gaicara gaam tcgáí koe tshàua ba tòó, me qãèse bóò, i tcgáía ba qãè, me wèés gúù sa qãèse bóò.
\v 26 Me xꞌáéa ba koe tsééa úú me a máá: “Táá xꞌáém qꞌoo koe tcãà guu,” témé.
\s Petere ba ko Jesom koe nxàese
\r (Mt 16:13-20; Lk 9:18-21)
\p
\v 27 Jeso ba kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa Kaesaream Filipim dim qgáìm qàe koe hàna hãa xu xꞌáé-coa xu koe tcgꞌoa a síí.
\p Eẽ xu dàò qꞌoo koe hãa kam ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tẽè a máá: “Khóè nea ko máá, dìí Raa témé?” témé.
\v 28 Xu xo̱a Me a máá: “‘Johane Tsi tcguù-tcguu-kgꞌao Tsi i,’ ta ne ko méé, ne ko cꞌẽe ne máá: ‘Elija Tsi i,’ témé, ne ko cꞌẽe ne máá: ‘Porofiti xu ka cꞌẽe Tsi i,’ témé,” ta xu méé.
\p
\v 29 Me gaicara tẽè xu a máá: “Kháé gaxaoa ko máá, dìí Raa?” témé. Me Petere xo̱a Me a máá: “Tsáá Tsia Kreste Tsi i,” témé.
\v 30 Me Jeso ba qarika xꞌáè xu, táá xu gha cúí khóè ga Gam ka bìrí sa.
\s Jeso ba ko Gam dis xꞌoos ka kgꞌui
\r (Mt 16:21-28; Lk 9:22-27)
\p
\v 31 Me nxãaska tshoa-tshoa a xgaa-xgaa, Khóèm dim Cóá ba gha káí zi gúù zi koe xgàrase sa, a gha \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽé, kaia xu peresiti xu hẽé, naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu ka hẽéthẽé bóòa xguìè, a gha cgꞌõoè, a ba a gha nqoana cáḿan qãá qꞌoo koe xꞌooan koe tẽe sa, tam méé.
\v 32 Ncẽe sam kò kgoarasease kgꞌui, me Petere séèa tcgꞌòó Me a tshoa-tshoa a dqàè Me.
\v 33 Igabam kò Jeso ba ẽem ko ntcẽè a ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bóò ka Petere ba dqàè a máá: “Tíí koe tcgꞌoa, satanaè! Nqarim di zi gúù zi koe tsi tcꞌẽea tsi tcãà tama, igaba tsi khóèan di zi gúù zi koe tcãà tcꞌẽea ke,” témé.
\p
\v 34 Kam ko kaias xgꞌaes khóè ne di sa hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé Gam koe tciia óá, a bìrí ne a máá: “Ncẽè cꞌẽem khóèm kò xùri Te kgꞌoana ne méém bóòa xguìse naka baa gam dim xgàu ba dcẽé naka xùri Te.
\v 35 Dìím wèém ẽe gam dis kgꞌõè sa qgóóa qari kgꞌoana hãa bas gha aaguse cgae, igaba dìím wèém ẽe ko Tíí hẽé naka qãè tchõàn hẽéthẽé domka gam dis kgꞌõès ka aaguse cgaeè, ba gha hòò si khama.
\v 36 Dùúska ba gha khóè ba kháé ka̱bisea mááè, ncẽè wèém nqõó bam kòo hòò, a ba a gam dis kgꞌõès ka aaguse cgaeè ne?
\v 37 Kana ba gha khóè ba gam dis kgꞌõès téé-qꞌoo koe dùútsa gúù sa tcgꞌòó a máà?
\v 38 Dìím wèém ẽe ko Tíí hẽé naka Tiri kgꞌuian hẽéthẽé sau-cgaese ba, ncẽes qhàòs cgꞌáràn hẽé naka cgꞌãèan hẽéthẽé dis koe, ba gha thẽé Khóèm dim Cóám ka sau-cgaeseè, ẽem gha ko tcom-tcomsa xu moengele xu cgoa, Xõòm di xꞌáàn koe hãase hàà ne,” tam méé.
\c 9
\p
\v 1 Me bìrí xu a máá: “Tseegua ner ko bìrí xao o: Ncẽe koe téé-tẽe ne ka cꞌẽea nea xꞌooan xám̀a hãa tite, Nqarim di xꞌaia ne ne bóò, i qarian cgoa hàà tamas cookgꞌai koe,” témé.
\s Jesom di bóòse-qꞌooa ne ko ka̱bise a tãá
\r (Mt 17:1-13; Lk 9:28-36)
\p
\v 2 Jeso ba kò 6 cáḿan qãá qꞌoo koe Petere ba hẽé naka Jakobo ba hẽé naka Johane ba hẽéthẽé xu séè a gaxu cúí xu cgoa kaiam xàbì ba qꞌábà qaò; i kò gaa koe ga cookgꞌaia xu koe bóòse-qꞌooa ba ka̱bise a tãá.
\v 3 Gam di qgáía ne kò ka̱bise a tca̱àkose qꞌúú, ncẽe cúí khóè ga nqõómkgꞌai koe qgáían xgꞌaà naka i qꞌúúa hãa titem qꞌúú ba.
\v 4 Ka tsara kò kúúga Elija ba hẽé naka Moshe ba hẽéthẽé tsara gaa koe bóòse, a ko Jesom cgoa kgꞌui.
\v 5 Me Petere ba Jeso ba bìrí a máá: “Xꞌaigaè, qãès gúù si i ncẽe xae ncẽe koe hãa sa. Ke hàà naka xae nqoana nquu-coa xu ncẽe koe kúrú, nakam cꞌẽe ba Tsari, nakam cꞌẽe ba Moshem di, nakam cꞌẽe ba Elijam di,” témé.
\v 6 Cꞌúùam kò hãa dùú sam gha kgꞌui sa, kaisase xu kò qꞌaea hãa khama.
\p
\v 7 Si kò túú-cꞌõò sa qàbia tcãà xu, me kò kgꞌui ba túú-cꞌõòs qꞌoo koe guu a tcgꞌoa a máá: “Ncẽe ba Tirim Cóá Me e, ncàm̀a Raa ba, komsana Me,” témé.
\p
\v 8 Eẽ xu ko qháése ntcẽè ka xu kò cúí khóè ga táá bóò, a Jesom cúím Gabá bóò.
\p
\v 9 Eẽ xu ko xàbìm koe xõa kam kò xꞌáè xu, táá xu gha ncãa xu ko bóòs gúù sa cúí khóè ga bìrí sa, qaneam Khóèm dim Cóá ba síí xꞌooan koe tẽe tamas còokgꞌai koe.
\v 10 Xu gaam kgꞌui ba tcáóa xu koe tòóa mááse, a gaxu ka tẽèku: xꞌooan koe tẽes ko dùú sa nxàe sa.
\p
\v 11 Xu nxãaska tẽè Me a máá: “Dùús domka xu ko xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu máá: ‘Elija ba méém kgꞌaia hàà’?” témé.
\v 12 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Elija ba ko kgꞌaia hàà wèé zi gúù zi kgꞌónò; ka i dùús domka góáèa hãa, Khóèm dim Cóá ba méém xgàrase, naka baà khóè ne ka xguìè, ta ma ma?
\v 13 Igabagar ko Elijam hààraa hãa sa bìrí xao o, ne kò wèés gúùs ẽe ne kò tcꞌẽea hãa sa kúrú cgae me, ẽe i kò ma gaam ka ma góásea hãa khamaga ma,” tam méé.
\s Jeso ba ko dxãwa tcꞌẽean úúam cóá ba qãèkagu
\r (Mt 17:14-21; Lk 9:37-43a)
\p
\v 14 Eẽ xu ko xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe hàà, ka xu ko kaias xgꞌae sa bóò si nxa̱ma-nxa̱ma xua hãa, xu xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hãa a ko ntcoeku cgoa xu.
\p
\v 15 Si kò kúúga wèés xgꞌae sa Jeso ba bóò, a sa a kaisase are, a qàròa síí cgae Me a síí tsgám̀ Me.
\v 16 Me kò tẽè xu a máá: “Dùú sa xao ko ntcoeku cgoa ne?” témé.
\p
\v 17 Me xgꞌaes koe kò hãam khóèm cꞌẽe ba xo̱a Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, tirim cóá bar Tsáá koe óágaraa, kgꞌuikagu me tamam dxãwa tcꞌẽe bam úúa hãa khama.
\v 18 Wèé xꞌaèan ẽe i ko qaru cgae me ka i ko qáú me, me kgꞌáḿ-qꞌooa ba koe xùbúan tcgꞌòó, a xõ̱óa ba gãò, a xgàruku. Ra ncãa Tsari xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu dtcàrà, xhàia xu gha guu u ka, igaba xu ko tààè,” témé.
\p
\v 19 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Oo, tsóágase dtcòm̀ úú tamas qhàò sa gáé ncẽe sa! Nta noo xꞌaèa ne Ra gha gatu cgoa hãa? Nta noose Ra gha qáò-tcaoa máá tu u? Oá me Tíí koe,” témé.
\p
\v 20 Ne ko cóá ba Gam koe óá. Eẽ i ko gaa dxãwa tcꞌẽean Jeso ba bóò kaga i kò cóá ba qarika ntcãa-ntcãa, me góḿankgꞌai koe cgꞌáé a dìbi-dibise, i kgꞌáḿ-qꞌooa ba koe xùbúan tcgꞌoa.
\p
\v 21 Me Jeso ba cóám ka xõò ba tẽè a máá: “Nta noo xꞌaèan ba úúa a ko ncẽeta hẽé?” témé. Me cóám ka xõò ba máá: “Cgꞌáré-qꞌooa ba koe ga i guu a tshoa-tshoa mea hãa.
\v 22 Káí-kgꞌaise ẽe i kò ko tshoa-tshoa me ne i ko cꞌeean qꞌoo koe xaoa tcãà me naka tshàan qꞌoo koe hẽéthẽé e, cgꞌõo me i gha ka, igaba ncẽè cꞌẽe gúù tsi ga kòo kúrú ne méé tsi thõò-xama máá ta a naka hùi ta a!” témé.
\p
\v 23 Me Jeso ba bìrí me a máá: “A ncẽè dtcòm̀a tsi kò hãa ne i wèé gúùan ga thamka a,” témé.
\v 24 Kúúgam ko cóám ka xõò ba qꞌau a máá: “Dtcòm̀ ra ko, ke tiris káà dtcòm̀s koe hùi te!” témé.
\p
\v 25 Eẽm ko Jeso ba xgꞌae sa bóò si ko qàròa síí cgae Me, kam ko cgꞌãè tcꞌẽean dqàè a máá: “Tsáá tcꞌẽe tsi nqóbó a qꞌomasen tcee dòm̀a tseè, dqàè tsir ko a ko máá, tcgꞌoa cgae me naka táá gaia gam koe tcãà guu!” témé.
\v 26 Ka i ko dxãwa tcꞌẽean qꞌau, a ẽe i ko kaisase qgaè-qgae-kgꞌai mea xgꞌara ka tcgꞌoaragu me. Me kò cóá ba xꞌóóam khóèm khama ii, ne káí ne khóè ne tcꞌẽea máá, xꞌóóam hãa, ta tcꞌẽea.
\p
\v 27 Me Jeso ba tshàua ba koe qgóó a ghùi me, me tẽe a nqàrè ka téé.
\p
\v 28 Eẽm ko nquum qꞌoo koe tcãà, ka xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu dxùukgꞌai koe tẽè Me a máá: “Dùús domka xaea kò tààè, a xhàiagu u tama?” témé.
\p
\v 29 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Ncẽeta iia nea cꞌẽe gúù kaga tcgꞌòóèa hãa tite, igaba còrèan ka cúíga a,” témé.
\s Jeso ba ko gaicara Gam dis xꞌoos ka kgꞌui
\r (Mt 17:22-23; Lk 9:43b-45)
\p
\v 30 Eẽm qgáìm koe xu kò tcgꞌoa a Galilea dim nqõó ba tchoaba. Jeso ba kò cꞌẽe khóèan ga gha hàna xu hãa qgáìan qꞌãa sa tcꞌẽe tama,
\v 31 Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xum kòo xgaa-xgaa khama, a ko bìrí xu a máá: “Khóèm dim Cóá ba gha hàà khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãàè, ne gha cgꞌõo Me, Me gha ẽem cgꞌõoèa ka nqoana cáḿan qãá qꞌoo koe tẽe,” témé.
\v 32 Igaba xu kò ẽem ko méé sa táá kóḿa qꞌãa, a xu a kòo gataga thẽé tẽèa ba qꞌáò.
\s Dìí ba kaia?
\r (Mt 18:1-5; Lk 9:46-48)
\p
\v 33 Xu kò Kaperenaume dim nqõóm koe síí. Me ẽe xu nquum qꞌoo koe hãa ka tẽè xu a máá: “Dùú sa xao ncãa ko dàòm qꞌoo koe ntcoekua máá?” témé.
\v 34 Igaba xu kò nqoo, ncãa xu dàòm qꞌoo koe kgꞌui cgoaku dìína kaia hãas ka khama.
\p
\v 35 Me ntcõó a ba a 12 xu tciia xgꞌae a bìrí xu a máá: “Ncẽè cꞌẽem khóèm kò tcꞌãà di ba ii kgꞌoana hãa, ne méém wèé ne ka kháóka ka dis téé-qꞌoos di ba ii, naka qãà ba ii,” témé.
\p
\v 36 A ba a cgꞌárém cóá ba séè a xgꞌaekua xu koe tòó, a séè a tchàma me, a bìrí xu a máá:
\v 37 “Dìím wèém ẽe ko ncẽeta iim cóá ba Tiri cgꞌõèan koe qãèse hààkagu ba ko Tíí tcꞌáróga qãèse hààkagu; me dìím wèém ẽe ko Tíía qãèse hààkagu Te ba, Tíía qãèse hààkagu Te tama, igabam ko Gam ẽe tséé Tea hãa ba qãèse hààkagu,” témé.
\s Eẽ gaxae cgoa ntcoeku tama ba gaxae ka cꞌẽe me e
\r (Lk 9:49-50)
\p
\v 38 Me Johane ba bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, cꞌẽem khóè ba xae kò bóò, me ko Tsari cgꞌõèan cgoa dxãwa tcꞌẽean xhàiagu, xae kò sixae ka cꞌẽem tama me e domka gatà hẽéan cara me,” témé.
\p
\v 39 Igabam kò Jeso ba máá: “Táá cara me guu. Cꞌẽem khóèm ẽe ko Tíí cgꞌõè cgoa kaias tséé sa kúrú ba qháése ka̱bise naka Tíí ka cgꞌãèse kgꞌuia hãa tite ke,
\v 40 ẽe gaxae cgoa ntcoeku tama ba gaxae xòè koe hàna khama.
\v 41 Tseeguan kagar ko bìrí xao o a ko máá: Dìím wèém ẽe ko Tiri cgꞌõèan domka qgàisa tshàan dis kubi sa máà xao o, Krestem di xao o domka ba gha tseeguan kaga Gam di surutan hòò,” témé.
\s Chìbi kúrúkaguku sa
\r (Mt 18:6-9; Lk 17:1-2)
\p
\v 42 “Dìím wèém ẽe ko ncẽe ne cgꞌáré ne ncẽe ko Tíí koe dtcòm̀ ne ka cꞌẽe ba chìbian kúrúkagum ka i gha qãè ii, gáí cgoa dis nxõ̱ás kaias kòo qgꞌáóa ba koe qáéa tòóè, me kaiam tshàam qꞌoo koe xaoa tcãàè ne.
\p
\v 43 “A ncẽè tsarim tshàum kòo chìbi kúrúkagu tsi ne, qꞌãea tcgꞌòó me. Qãèa i máá tsia, nqo̱ara tshàu tsi gha a kgꞌõès koe tcãà sa, cám̀ xꞌõà tsi gha a chõò tamas cꞌees dxãwam dis qꞌoo koe tcãàn ka ke.
\v 44 \f + \fr 9:44 \ft Cꞌẽe zi tcgãya zi Gerika di zi ncẽe xùri ko kgꞌuian úúa: “ncẽe gaa koe hàna ne di nxa̱ian xꞌóó tama koe, cꞌeem tsꞌirì tamam koe” (48 dim xgꞌaeku ba bóò thẽé).\f*
\p
\v 45 “A ncẽè nqàrèa tsi kò ko chìbian kúrúkagu tsi ne, qꞌãea tcgꞌòó o. Qãèa i gha máá tsia, cúí cꞌõá tsi gha a kgꞌõès koe tcãà sa, cám̀ cꞌõá a chõò tamas cꞌees dxãwam dis qꞌoo koe tcãàn ka ke.
\v 46 \f + \fr 9:46 \ft 44 dim xgꞌaeku ba bóò\f*
\p
\v 47 “A ncẽè tsarim tcgáím kò ko chìbian kúrúkagu tsi ne, ho̱bèa tcgꞌòó me. Cúí tcgáí a Nqarim di xꞌaian koe tcãà sa qãè si i, cám̀ tcgáí a chõò tamas cꞌees dxãwam dis qꞌoo koe tcãàn ka ke,
\v 48 ncẽe \add gaa koe hàna ne di\add* nxa̱ian xꞌóó tama koe, cꞌeem tsꞌirì tamam koe.
\p
\v 49 “Wèém khóè ba gha cꞌeean cgoa tsa̱ubereè, si gha wèés dàòa-mááku sa ta̱bean cgoa tsa̱ubereè.
\v 50 Ta̱bea ne qãè e, igaba gaan di tsa̱u-qꞌooan kòo káà, ne i gha gaicara ntama ma kúrúè a tsa̱u? Gatu xgꞌaeku koe méé tu ta̱bean khama ii, naka tua tòókuan úúa hãase cꞌẽe ne cgoa xꞌãè,” tam méé.
\c 10
\ms Jeso ba Jutea koe (10)
\s Aagukus khóè khara di sa
\r (Mt 19:1-12; Lk 16:18)
\p
\v 1 Me kò Jeso ba gaa koem ko guu ka Jutea dim xgꞌaekum koe síí, a Jorotane dim tshàa ba tchòaba, zi kò khóè ne di zi xgꞌae zi gaicara xgꞌae cgoa Me, Me caua ba a kò ii khama gaicara xgaa-xgaa ne.
\p
\v 2 Xu kò Farasai xu hàà cgae Me, a xu a kúrúa xu kòo bóò Me khama tẽè Me a máá: “A xꞌáèan koe ia kgoaraèa khóèm gha gam dis khóè sa aagu sa?” témé.
\p
\v 3 Me Jeso ba tẽèm cgoa xo̱a xu a máá: “Moshe ba kò ntama ma xꞌáè xao o?” témé.
\v 4 Xu máá: “Moshe ba xgꞌao khóè ba kgoara máá aagukuan dis tcgãya sam gha góá, a \add gam dis khóè sa\add* aagu sa,” témé.
\p
\v 5 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Gaxao di qari tcúúan domkam kò Moshe ba ncẽem xꞌáè ba góá máá xao o.
\v 6 Igabam xgꞌao Nqari ba nqõóm ko tshoa-tshoase koe ga guu a khóè ba hẽé naka khóè sa hẽéthẽé kúrúa.
\v 7 Gaa domkagam gha khóè ba xõò ba hẽé naka xõò sa hẽéthẽé khara guu, a ba a gha gam dis khóès koe tcꞌàmàse,
\v 8 khara gha nxãaska ẽe khara cám̀ khara cúím tcꞌáró ba kúrú, a gaicara cám̀ ii tite, igaba khara gha cúím tcꞌáró ba ii.
\v 9 Gaa domka méés ẽem Nqari ba xgꞌae-xgꞌaeèa hãa sa táá cúí khóè kaga qꞌaa-qꞌaaè guu,” tam méé.
\p
\v 10 Eẽ xu Gam cgoa nquum qꞌoo koe hãa ka xu ko xgaa-xgaase-kgꞌao xu gaicara ncẽes gúùs ka Jeso ba tẽè.
\v 11 Me kò bìrí xu a máá: “Dìím wèém ẽe ko gam dis khóè sa aagu, a ko cꞌẽes khóè sa séè ba ko cgꞌáràn kúrú,
\v 12 a ncẽè gaas igabas kòo gas dim khóè ba aagu, a ko cꞌẽem khóè ba séè nes ko cgꞌáràn kúrú,” témé.
\s Jeso ba ko cóán tsꞌee-tsꞌeekgꞌai
\r (Mt 19:13-15; Lk 18:15-17)
\p
\v 13 Ne kò khóè ne cóán Gam koe óá, tshàua bam gha tòó cgae e ka, xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu dqàè ne.
\p
\v 14 Igaba ẽem ko Jeso ba ẽe sa bóò kam kò kaisase xgóà, a bìrí xu a máá: “Cóán guu naka i Tíí koe hàà. Táá xgáè-kgꞌam m guu, Nqarim di xꞌaia nea gatà ii ne di i ke.
\v 15 Tseegua ner ko bìrí tu u a ko máá: Dìím wèém ẽe Nqarim di xꞌaian, cóán ko ma séè e khama ma séè e tama ba cuiskaga gaan koe tcana hãa tite,” témé.
\v 16 A ba a nxãaska gaa cóán séè a tchàma, a tshàua ba tòó cgae e, a tsꞌee-tsꞌeekgꞌai i.
\s Qguùam khóè ba
\r (Mt 19:16-30; Lk 18:18-30)
\p
\v 17 Eẽm ko Jeso ba xgoaba a ko dàòa ba koe qõò, kam kò khóè ba qàròa síí cgae Me, a síí cookgꞌaia ba koe qhòm tsi qúrùa ntcõó, a tẽè Me a máá: “Qãè Tsi xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, nta ra gha hẽé a nxãasega chõò tamas kgꞌõè sa hòò?” témé.
\v 18 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Dùúska tsi ko qãè tsi khóè Tseè ta ma tcii Tea máá? Cúí khóè qãè ga káà a, igaba Nqarim cúí Me e.
\v 19 Xꞌáèan tsi qꞌana hãa: Táá cgꞌõo guu, táá cgꞌáràn kúrú guu, táá tsꞌãà guu, táá tshúù-ntcõan nxàe guu, táá kàan cgoa gúùan séèa mááse guu, saò ba hẽé naka saò sa hẽéthẽé tcom, ta ko méé e,” tam méé.
\v 20 Me bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, ncẽe zi gúù zir ncìísega tshoa-tshoa a cóár ii koe ga ko kúrú,” témé.
\v 21 Me kò Jeso ba ẽem ko bóò me ka ncàm̀ me, a bìrí me a máá: “Cúís gúù sa tsi ko tcào. Qõò naka tsia síí wèés gúùs ẽe tsi úúa hãa sa xꞌámágu, naka tsia ẽe dxàua hãa ne khóè ne máà, naka tsia gha nxãasega nqarikgꞌai koe qguù sa úúa hãa, naka hàà xùri Te,” témé.
\v 22 Me kò ncẽes gúùs ka tshúù-tcaokaguè, a kò tshúù-tcaoa hãase qõò, káí zi gúù zim kò qꞌõòa hãa khama.
\p
\v 23 Me kò Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ntcáà a ba a máá: “Tsóágase i gáé gha qaria, gane ẽe qguùa hãa ne khóè ne gha Nqarim di xꞌaian koe tcãà sa,” témé.
\p
\v 24 Xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Gam di kgꞌuian ka kaisase area.
\p Igabam kò Jeso ba gaia bìrí xu a máá: “Cóá xaoè, tsóágase i gáé qaria Nqarim di xꞌaian koe tcãà sa.
\v 25 Kameles ga dqààm tcgáí di kòm̀an koe tcãà sa thamka si i, qguùam khóèm gha Nqarim di xꞌaian koe tcãàs ka,” tam méé. \fig |HK00041.tif| col|||Beresaèam kamele ba ko heke-kgꞌams koe tcgꞌoa|10:25\fig*
\p
\v 26 Xgaa-xgaase-kgꞌao xu kò kaisase are, a xu a tẽè Me a máá: “Kháé ba gha nxãaska dìí ba kgoaraè?” témé.
\p
\v 27 Me Jeso ba bóò xu a máá: “Khóèa ne ko tààè, igabam Nqari ba tààè tama, wèé gúùa ne Nqarim koe subu u khama,” témé.
\p
\v 28 Me nxãaska Petere ba tshoa-tshoa a bìrí Me a máá: “Bóò, wèé gúùan ga xae guua hãa a ko xùri Tsi,” témé.
\p
\v 29 Me Jeso ba máá: “Tseegua ner ko bìrí xao o a ko máá: Wèém khóèm ẽe gha Tíí hẽé naka Tiri qãè tchõàn hẽéthẽé domka xꞌáéa ba guu, kana káíkhoea ba, kana qõea ba, kana xõò sa, kana xõò ba, kana cóáa ba, kana xháràa ba ga igaba,
\v 30 nxãa ba gha 100 qꞌoro noose hòò o: xꞌáéan ga hẽé, naka káíkhoea ba ga hẽé, naka qõea ba ga hẽé, naka dxàe xõòa ba ga hẽé, naka cóáa ba ga hẽé, naka xháràn ga hẽé, naka xgàrakuan ga hẽéthẽé e, ncẽeta hãa xꞌaèan kaga, a gataga hààko xꞌaèan ka chõò tamas kgꞌõè sa hòò.
\v 31 Igaba ẽe káí ne còoka hàna nea gha kháóka di ne ii, ne gha ẽe kháóka hãa ne còoka di ne ii,” tam méé.
\s Jeso ba ko nqoana dis ka Gam dis xꞌoos ka kgꞌui
\r (Mt 20:17-19; Lk 18:31-34)
\p
\v 32 Xu kò dàòm qꞌoo koe hãa a ko Jerusalema koe qõò, Me Jeso ba tcꞌãà-cookgꞌai xua, xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu kaisase area hãa, ne kò ẽe ko xùri Me ne qꞌaea hãa. Me kò gaicara 12 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu séèa tcgꞌòó, a tshoa-tshoa a dùútsa gúùs gha hàà kúrúse cgae Me sa bìrí xu
\v 33 a máá: “Bóò, Jerusalema koe xae ko qõò, Me gha Khóèm dim Cóá ba kaia xu peresiti xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé tshàu qꞌoo koe tcãàè. Xu gha xꞌoos koe chìbi-chibi Me, a gha tãá zi qhàò zi di ne tshàu qꞌoo koe tcãà Me,
\v 34 a nco̱i Me, a kgꞌáḿ tsharàn cgoa tcgꞌae cgae Me, a qoa Me, a cgꞌõo Me. Igabam gha nqoana dim cáḿ ka xꞌooan koe tẽe,” tam méé.
\s Jakoboa tsara Johanea tsara dis dtcàrà sa
\r (Mt 20:20-28)
\p
\v 35 Tsara kò nxãaska Jakobo ba hẽé naka Johane ba hẽéthẽé tsara síí cgae Me, ncẽe kò Sebetem ka cóáse ii tsara, a bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, wèés gúùs ẽe tsam ko Tsáá koe tcꞌóà sa méé Tsi kúrúa máá tsam m sa tsam ko tcꞌẽe,” témé.
\v 36 Me bìrí tsara a a máá: “Dùú sa ra gha kúrúa máá tsao o sa tsao ko tcꞌẽe?” témé.
\v 37 Tsara máá: “Kúrúa Tsi gha máá tsam sa ncẽe si i: Tsari xꞌáàn koe méé Tsi kgoara máá tsam m nakam cꞌẽe ba Tsarim xꞌõàm kgꞌáòm xòè za ntcõó nakam cꞌẽe ba dxàes xꞌõàs xòè za ntcõó,” témé.
\v 38 Igabam kò Jeso ba bìrí tsara a a máá: “Dùú sa tsao ko dtcàrà sa tsao cꞌúùa hãa! Kgoana tsaoa gha a kubis Tíí ko kgꞌáà qꞌoos koe kgꞌáà kana tsaoa gha ncẽer tcguù-tcguuèa hãas tcguù-tcguuku cgoa tcguù-tcguuè?” témé.
\v 39 Tsara máá: “Kgoana tsam gha a gatá hẽé,” témé. Me Jeso ba bìrí tsara a, a máá: “Kubis ẽer ko kgꞌáà qꞌoos koe tsao gha kgꞌáà, a tcguù-tcguukus ẽer gha ko tcguù-tcguuès cgoa tcguù-tcguuè,
\v 40 igabaga ncẽe kgꞌáò xꞌõàa Te xòè za ntcõó sa hẽé, naka dxàe xꞌõàa Te xòè za ntcõó sa hẽéthẽér Tíí kgoara máá tama, igaba i nxãan ẽe i kgꞌónòa mááèa hãa ne di i,” tam méé.
\p
\v 41 Eẽ xu ko cꞌẽe xu 10 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ncẽe sa kóḿ ka xu ko tshoa-tshoa a kaisase Jakoboa tsara Johanea tsara xgóà cgae.
\v 42 Me Jeso ba Gam koe tciia óá xu a bìrí xu a máá: “Qꞌana xao hãa, ẽe tãá zi qhàò zi koe koma xꞌaiga ii xu ko gaxu di qarian gane koe tséékagu sa, xu ko gane di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu gaxu di qarian gane koe xꞌáí sa.
\v 43 Igaba méé i gaxao koe táá gatà ii guu, igaba ẽe ga gaxao ka kaia hãa ba méém gaxao dim tséé-kgꞌao ba ii,
\v 44 nakam dìím wèém ẽe gha gaxao ka tcꞌãà-tcꞌãase ba wèém khóèm dim qãà ba ii.
\v 45 Khóèm dim Cóá ba hààraa, hààm gha tsééa mááè ka tamase, igabam hààraa, hààm gha \add khóè ne\add* tsééa máá ka khama, a ba a hààraa, kgꞌõèa bam gha hàà \add khóè ne\add* máà ka, káí ne khóè ne di chìbia nem gha xꞌámá tcgꞌòó di iise,” tam méé.
\s Jeso ba ko káà tcgáím Baretimaio ba qãèkagu
\r (Mt 20:29-34; Lk 18:35-43)
\p
\v 46 Xu kò Jeriko koe hàà. Eẽm ko Jeso ba Jeriko koe tcgꞌoa, Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa hẽé naka káí ne khóè ne cgoa hẽéthẽé e, kam ko káà tcgáím dtcàrà-kgꞌaom Baretimaiom, Timaiom ka cóáse ba dàòm qàe koe ntcõóa-ntcõe.
\v 47 Eẽm ko kóḿ Jesom Nasareta di Me e sa kam ko tshoa-tshoa a qꞌau a máá: “Jesoè, Dafitem ka tsgõose-coa Tseè, thõò-xama máá te,” témé.
\v 48 Ne káí ne dqàè me a máá, nqoo méém témé, igabam ko kaisase qꞌau a máá: “Dafitem ka cóáse Tseè, thõò-xama máá te,” témé.
\v 49 Me Jeso ba téé a ba a máá: “Tcii me,” témé. Ne ẽe káà tcgáím khóè ba tcii, a bìrí me a máá: “Tòón tcáó naka tsia tẽe, tcii tsim ko ke,” témé.
\v 50 Me gaam khóè ba gam dim ko̱à ba ncemeagu, a ba a nxàìa tẽe a Jesom koe síí.
\v 51 Me Jeso ba tẽè me a máá: “Dùú sar gha kúrúa máá tsi sa tsi ko tcꞌẽe?” témé. Me káà tcgáím khóè ba bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, bóòr gha sar ko tcꞌẽe,” témé.
\v 52 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Qõò, tsari dtcòm̀a nea qãèkagu tsia hãa ke,” témé. Me kò kúúga bóò, a xùri Me.
\c 11
\ms Jeso ba Jerusalema koe (11–13)
\s Jeso ba ko Jerusalema koe tcãà
\r (Mt 21:1-11; Lk 19:28-40; Jn 12:12-19)
\p
\v 1 Eẽ ne ko Jerusalema koe hẽé naka Betefage koe hẽé naka Betania koe hẽéthẽé cúù, Olife dim xàbìm koe, kam kò Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ka cám̀ tsara tsééa tcgꞌòó,
\v 2 a bìrí tsara a, a máá: “Gatsao cgoa qꞌóá-kgꞌamkua hãam xꞌáém koe tsao qõò. Eẽ tsao ko tcãà ne tsao gha qanega cúí khóè kaga qábìè ta ga hãam donghi-coa ba hòò me qáésea tẽe; kgoara naka Tíí koe óága me.
\v 3 A ncẽè cꞌẽe khóè kòo tẽè tsao o, dùúska tsao ko ncẽeta hẽé sa ne méé tsao bìrí i naka máá: ‘Xꞌaiga ba ko qaa me, a ba a gha kúúga ka̱bi me,’ témé.”
\p
\v 4 Tsara qõò a síí donghi-coa ba sao-xgꞌae, me xhàrom-kgꞌáḿ ka tchàa koe qáéa tòóèa, tsara kgoara me.
\v 5 Ne kò cꞌẽe ne khóè ne gaa koe kò téé-tẽe ne tẽè tsara a, a máá: “Dùú sa tsao ko kúrú, a ko donghi-coa ba kgoara máá?” témé.
\v 6 Tsara kò ẽem ko ma Jeso ba ma bìrí tsara a khamaga ma bìrí ne, ne guu tsara a, tsara qõò.
\v 7 A tsara a donghi-coa ba Jesom koe óá, a tsara a kò gatsara di qgáían gam koe tcee, Me qábì me.
\v 8 Ne kò káí ne khóè ne gane di qgáían dàòm qꞌoo koe khárà, ne cꞌẽe ne hìian di nxã̱án khõá a khárà.
\v 9 Eẽ kòo cookgꞌaia ba koe qõò ne hẽé naka kháóa ba koe kòo xùri Me ne hẽéthẽéa kò qꞌau a máá:
\q1 “Hosana!
\q1 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaiè méém
\q1 ẽe ko Xꞌaigam \add Nqarim\add* di cgꞌõèan cgoa hàà ba.
\q1
\v 10 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaiè méé i xꞌaian
\q1 gatá ka xõòm Dafitem di i, ncẽe kò hàà a,
\q1 Hosana, ẽe kaisase tcꞌamaka hàna ba!”
\m témé.
\p
\v 11 Me kò Jerusalema koe tcãà, a tempelem koe síí, a ẽem kò caate a wèé zi gúù zi bóò ka, nxãakamaga i kò dqòara hãa khamam \add Gam di xu\add* 12 xu cgoa xgoaba a Betania koe qõò.
\s Jeso ba ko faia dis hìi sa cgúí
\r (Mt 21:18-19)
\p
\v 12 Qꞌuu dim cáḿ ka, ẽe xu Betania koe guua hãa kam kò xàbàa hãa.
\v 13 Khamam kò nqúù ka hãa a faia dis hìi sa bóò, si to̱àràn úúa, kam ko síí cgae si, síím gha cꞌẽe gúù ga hòò cgae si ka. Eẽm ko hàà cgae si kam kò cúí gúù ga táá hòò, igaba to̱aran cúí ga a, faia di zi hìi zi gha tcꞌõoan kúrúm xꞌaèm tama me e kò ii khama.
\v 14 Kam kò gaas ka máá: “Táá méé i cúí khóè ga gaicara chõò tamase, sáá koe tcꞌõoan tcꞌõó guu,” témé. Xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu kóḿ Me.
\s Jeso ba ko tempele ba qꞌano-qꞌano
\r (Mt 21:12-17; Lk 19:45-48; Jn 2:13-22)
\p
\v 15 Xu ko Jerusalema koe hàà tcãà, Me kò Jeso ba tempelem qꞌoo koe tcãà a tshoa-tshoa a khóè ne ẽe hãa a ko xꞌámágu ne hẽé naka ẽe ko hàà xꞌámá ne hẽéthẽé xhàiagu, a ba a marin ko xgꞌáḿa qꞌaa ne di tafolean hẽé naka ntcõó-qꞌooan ẽe ko tcíbían xꞌámágu ne di hẽéthẽé xùbuku cgoa.
\v 16 A kò cúí khóè ga táá kgoara máá i cꞌẽe gúù cgoa ga tempelem qꞌoo koe nqáé.
\v 17 Me kò khóè ne xgaa-xgaa, a bìrí ne a máá: “Góáse tama i gáé hãa naka máá:
\q1 ‘Tirim nquu ba gha
\q1 wèé zi qhàò zi dim còrè-nquu ba
\q1 ta ma tciiè’
\m téméè tama?
\m Igaba tu gatu tsꞌãà-kgꞌao ne di xꞌãè-qꞌooan kúrú mea!” tam méé.
\v 18 Xu kò kaia xu peresiti xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé gaas gúù sa kóḿ, ka xu kò cgꞌõo Me xu gham dàò ba qaa; bèe Me xu kò ko khama, wèés xgꞌaes khóè ne di sa kò Gam di xgaa-xgaan ka area hãa khama.
\p
\v 19 Eẽ i ko dqòa ka xu kò \add Jeso ba hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé\add* xꞌáé-dxoom koe tcgꞌoa.
\s Faia dis hìis nqa̱ia sa
\r (Mt 21:20-22)
\p
\v 20 Eẽ xu ko ntcùúkgꞌai cgoa nqáé ka xu ko faia dis hìis qàe koe nqáé, a bóò si si to̱bea sa cgoa ga cꞌóòa hãa.
\v 21 Petere ba kò tcꞌẽe-tcꞌẽese a bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, bóò! Faia dis hìis ncẽe Tsi ncãa ko cgúí sa ncãa nqa̱i,” témé.
\p
\v 22 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Nqarim koe méé xao dtcòm̀an úú.
\v 23 Tseegukagar ko bìrí xao o: Dìím wèém ẽe ko ncẽem nxõ̱á xàbì ba bìrí a máá: ‘Tẽe naka tshàam qꞌoo koe xaoa tcãàè,’ témé, a tcáóa ba qꞌoo koe káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese tama, igaba ko dtcòm̀, ẽem nxàea hãas gha kúrúse sa, nxãam ka i gha hàà kúrúse.
\v 24 Gaa domkar ko bìrí xao o a ko máá: Dùús wèés ẽe xao ko còrèan cgoa dtcàràs ka méé xao nxãakamaga xao mááè sia hãa sa dtcòm̀, nxãaskas gha gaxao koe kúrúse.
\v 25 Gataga méé xao wèé xꞌaèan ẽe xao téé ko còrè ka qgóóa mááku, cꞌẽe gúù xao kò gaxao ka cꞌẽean cgoa úúa hãa ne, nakam gha nxãasega gaxao ka Xõòm ncẽe nqarikgꞌai koe hãa ba chìbia xao qgóóa máá xao o.
\v 26 [Igaba ncẽè qgóóa mááku tama xao kò hãa nem cuiskaga gaxao ka Xõòm nqarikgꞌai koe hãa ba chìbia xao qgóóa máá xaoa hãa tite,]” tam méé.
\s Jesom di qarian dis tẽè sa
\r (Mt 21:23-27; Lk 20:1-8)
\p
\v 27 Xu gaicara Jerusalema koe hàà. Eẽm ko Jeso ba tempelem qꞌoo koe tcãà, ka xu kò kaia xu peresiti xu hẽé, naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé, naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽéthẽé hàà cgae Me.
\v 28 A tẽè Me a máá: “Ndaka qari cgoa Tsi ko ncẽe zi gúù zi kúrú kana ia dìín qarian máà Tsia hãa Tsi ko ncẽe zi gúù zi kúrú?” témé.
\p
\v 29 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Cúís gúù sar gha tẽè xao o. Xo̱a Te méé xao, nakar gha nxãasega bìrí xao o, ndaka qarian cgoar ko ncẽe zi gúù zi kúrú sa.
\v 30 Johanem dis tcguù-tcguukus ka bìrí Te: nqarikgꞌai koe sa kò guua hãa, kana sa kò khóèan koe guua hãa? Xo̱a Te,” témé.
\p
\v 31 Xu kò gaxu ka cꞌẽea xu cgoa xóé a tẽèku a máá: “‘Nqarikgꞌai koe e,’ ta xae kò ko méé, nem gha nxãaska tẽè xae e a máá: ‘Kháé xao nxãaska dùús domka dtcòm̀ me tama?’ témé.
\v 32 Igaba xae gha máá: ‘Khóèan koe e,’ témé - Khóè ne xu kò ko bèe, Johane ba tseegu dim porofiti me e sa ne kò wèé ne khóè ne qꞌana hãa khama.”
\v 33 Xu kò nxãaska Jeso ba xo̱a a máá: “Cꞌúùa xae hãa,” témé.
\p Me kò Jeso ba xo̱a xu a máá: “Tíí igabar bìrí xao o tite, ndaka qarian cgoar ko ncẽe zi gúù zi kúrú sa,” témé.
\c 12
\s Chõó-kgꞌoman di xu xhárà-kgꞌao xu dis sere-sere sa
\r (Mt 21:33-46; Lk 20:9-19)
\p
\v 1 Me kò tshoa-tshoa a sere-sere zi cgoa kgꞌui cgoa ne a máá: “Cꞌẽem khóè ba kò kgꞌom xhárà ba xháràa, a ba a kò xhàro ba gaam koe kúrúa nxa̱ma-nxa̱ma, a ba a gõéan ko kúrúèm ha̱é ba hẽé naka tcꞌamaka qáòm nquu ba hẽéthẽé gaa koe tshào. A ba a cꞌẽe xu xhárà-kgꞌao xu cgóbè me, a cꞌẽem nqõóm koe qõò.
\p
\v 2 “Eẽm ko \add tcuùan dim\add* xꞌaè ba hàà kam ko qãà ba xhárà-kgꞌao xu koe tsééa úú, nxãasegam gha síí kgꞌom xháràm di tcꞌõoan cꞌẽe séè cgae xu ka.
\v 3 Xu kò séè a xgꞌáḿ me, a káà gúùse tsééa ka̱bi me.
\p
\v 4 “Me gaia cꞌẽem qãà ba tsééa úú cgae xu, xu síí tcúúa ba koe thõò-thõo me, a sau-saugase qgóó me.
\p
\v 5 “Me kò cꞌẽe ba tsééa úú, xu nxãa ba cgꞌõo. A xu a cꞌẽe xu káí xu kaga gataga hẽé, cꞌẽe xu xu kò xgꞌáḿ, a cꞌẽe xu cgꞌõo.
\p
\v 6 “Cúím cóám kaisasem kò ncàm̀a hãa bam kò úúa, a ba a kò gaam gabá tsééa úú cgae xu, a bìríse a máá: ‘Tirim cóá ba xu gha tcom a qgóóse,’ témé.
\v 7 Igaba xu kò ẽe xu xhárà-kgꞌao xu bìríku a máá: ‘Ncẽe ba gúù zi ka qꞌõòsem ga me e, ke hààn xae cgꞌõo me, naka zi gha gúù zi gaxae di ii,’ témé.
\v 8 Xu kò séè a cgꞌõo me, a kgꞌom xháràm ka tchàa koe xaoa tcgꞌòó me,” tam méé.
\p
\v 9 \add Me nxãaska Jeso ba tẽè xu a máá:\add* “Kháé ba gha nxãaska kgꞌom xháràm ka qꞌõòse ba hàà dùú sa kúrú?” \add témé, a ba a máá:\add* “Eẽ xu xhárà-kgꞌao xum gha hàà cgꞌõo, a ba a gha xhárà ba cꞌẽe xu xhárà-kgꞌao xu máà.
\v 10 Qanega xao gáé ncẽes Tcgãyas \add Nqarim di\add* sa nxárá tama, ncẽe ko máá:
\q1 ‘Nxõ̱ás ẽe kò tshào-kgꞌao xu ka bóòa xguìèa hãa sa,
\q1 kaisase cgáés nxõ̱á sa kúrúa hãa.
\q1
\v 11 Ncẽea Xꞌaigam \add Nqarim\add* ma kúrúa hãa ga a,
\q1 si ncẽe sa tcgáí-qꞌooa ta koe tꞌõè si i,’”
\m témé.
\p
\v 12 Ka xu ko qáé Me kgꞌoana, igaba xu kò xgꞌae sa bèe, ẽes sere-seres kam kòo gaxua nxàe xu sa xu kò qꞌana hãa khama, xu kò guu Me a qõò.
\s Kaesaram koe suruta ne
\r (Mt 22:15-22; Lk 20:20-26)
\p
\v 13 Ka xu ko nxãaska kháóka cꞌẽe xu Farasai xu hẽé naka cꞌẽe xu Herotem di xu xùri-kgꞌao xu hẽéthẽé Gam koe tsééa úú, nxãasega xu gha síí kgꞌuim ko zi gúù zi cgoa qgóó Me ka.
\v 14 Xu hàà a bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, qꞌana xae hãa tseegu di Tsi khóè Tsi i sa, a cꞌẽe khóè cgoa ga tchõà úú tama, khóèan di téé-qꞌooan Tsi nqábé tama khama. Igaba Tsi ko Nqarim dim kgꞌui ba tseeguse xgaa-xgaa. Ka i gáé kgoara mááèa hãa \add Roma ne dim xꞌaigam\add* Kaesara ba méém surutaè sa, kana méém táá surutaè saa? Suruta méé ta kana méé ta táá suruta saà?” témé.
\p
\v 15 Igabam kò Jeso ba gaxu dis kàa sa qꞌana hãase bìrí xu a máá: “Dùús domka xao ko kúrúa bóò Tea máá? Cꞌẽem qano mari ba xao máà Te nakar bóò,” témé.
\v 16 Xu mari ba máà Me, Me bìrí xu a máá: “Dìín dis tcúú sa ncẽe sa, naka gatàa dìín cgꞌõèa ncẽe e?” témé. Xu máá: “Kaesaram di si i,” témé.
\p
\v 17 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Eẽ Kaesaram di ii sa Kaesara ba máà, naka ẽe Nqarim di ii sa Nqari ba máà,” témé. Xu kò kaisase are Me.
\s Xꞌooan koe tẽes qãá qꞌoo koe séèku sa
\r (Mt 22:23-33; Lk 20:27-40)
\p
\v 18 Xu kò Saduke xu, ncẽe kò ko máá, xꞌooan koe tẽe sa káà si i, témé xu hàà cgae Me, a hàà tẽè Me, a máá:
\v 19 “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, Moshe ba xgꞌao xꞌáèan koe góá a máá, ncẽè khóèm kò káà cóáse khóè sa xꞌóóa guu, ne méém gam ka qõese ba ẽes dxàe-ntcõa sa séè, naka baà gam ka káímkhoe ba cóán ábà máá.
\v 20 Xu kò 7 xu khóè qõeku xu hàna. Me kò kgꞌáíaka di ba khóè sa séè a cóán úú tamase xꞌóó.
\v 21 Me kò cám̀ di ba gaas dxàe-ntcõa sa séè, a gataga cóán úú tamase xꞌóó. I kò nqoana dim ka gataga cúí ga thẽé ii.
\v 22 Xu kò wèéa xu ẽe 7 xu ga cóá úú tamase xꞌóó. Si kò khóès ga sa thẽé kháóka xꞌóó.
\v 23 Eẽ i ko xꞌooan koe tẽeè ka sa gha gaxu ka ndakam di saà? Ncẽe wèéa xu 7 xu xgꞌao séè sia hãa ka?” ta xu ma tẽè Me.
\p
\v 24 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Dùús domka xao tsa̱a hãa? \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi ko méé sa hẽé naka Nqarim di qarian hẽéthẽé xao cꞌúùa hãa domkaa?
\v 25 Eẽ ne ko khóè ne xꞌooan koe tẽe ka ne séèa hãa tite, a ne a séèkuan kgoara mááèa hãa tite, igaba ne gha nqarikgꞌai di moengelean khama ii.
\v 26 A ẽe xꞌóóa hãa ne ko xꞌooan koe ghùiès ka xao gáé qanega Moshem dis Tcgãyas koe nxárá ta ga hãa, hìis di tchõàn dim xgꞌaekum koem kò Nqari ba nta gam ka méé sa a máá: ‘Tíí Ra Abrahamam dir Nqari Ra a, a Isakam dir Nqari Ra a, a Jakobem dir Nqari Ra a,’ tam mééa koe?
\v 27 Eẽ xꞌóóa hãa ne dim Nqarim tama Me e, igabagam ẽe kgꞌõèa hãa ne di Me e; khama xao kaisase tsa̱a hãa,” tam méé.
\s Kaiam xꞌáè-kgꞌáḿ ba
\r (Mt 22:34-40; Lk 10:25-28)
\p
\v 28 Me kò cꞌẽem xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao ba hàà, a kóḿ xu xu hãa a ko ntcoeku. Me ẽem ko Jeso ba qãèm xo̱a ba máà xua hãa sa bóòa qꞌãa ka tẽè Me a máá: “Ndakam xꞌáè-kgꞌáḿ ba wèé xu ka tcꞌãà di baa?” témé.
\p
\v 29 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Wèé xu xꞌáè-kgꞌáḿ xu ka tcꞌãà di ba ncẽe me e:
\q1 ‘Oo, Iseraeleè, komsana,
\q1 gatá dim Xꞌaigam Nqari ba,
\q1 Xꞌaigam Nqari ba cúí Me e,
\q1
\v 30 naka tsia gha Xꞌaigam tsarim Nqari ba
\q1 wèé tcáóa tsi cgoa hẽé,
\q1 wèé kgꞌõèa tsi cgoa hẽé,
\q1 wèé tcꞌẽea tsi cgoa hẽé,
\q1 naka wèé qaria tsi cgoa hẽéthẽé ncàm̀,’
\m témé,
\m
\v 31 Me ko cám̀ di ba máá:
\q1 ‘Eẽ tsi ma ncàm̀sea hãa khamaga ma
\q1 méé tsi tsáá ka cꞌẽe ba ncàm̀,’
\m témé. Cꞌẽe xꞌáè-kgꞌáḿ ga káà a ncẽem xꞌáè-kgꞌáḿ ka kaia a,” tam méé.
\p
\v 32 Me kò xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao ba bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, tseegu Tsi ko, cꞌẽean ga káà a, igaba gaam cúí Me e,
\v 33 gataga i cgáé e, Nqari ba tsi ga wèé tcáóa tsi cgoa hẽé, naka wèé kóḿa qꞌãa tsi cgoa hẽé, naka wèé qaria tsi cgoa hẽéthẽé ncàm̀ sa, naka ẽe tsi ma ncàm̀sea hãa khamaga ma tsáá ka cꞌẽe ba ncàm̀an hẽéthẽé e. A wèé zi dàòa-mááku zi hẽé naka qhàea-mááku zi ka hẽéthẽé cgáé e,” témé.
\p
\v 34 Eẽm ko Jeso ba bóò, tcꞌẽegasem ncãa xo̱a sa kam kò bìrí me a máá: “Nqarim di xꞌaian ka tsi nqúù tama,” témé. I kò gaa koe guus ka khóèan bèe, cꞌẽe tẽè ga i gha tẽè Me sa.
\s Dafitem ka Tsgõose-coam dis tẽè sa
\r (Mt 22:41-46; Lk 20:41-44)
\p
\v 35 Eẽm Jeso ba tempelem qꞌoo koe hãa a ko xgaa-xgaa kam kò tẽè ne a máá: “Nta hẽés ka xu ko xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu máá, Kreste ba Dafitem ka Tsgõose-coa Me e, témé?
\v 36 Dafitem tcꞌáró-tcꞌaroa kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka kgꞌuikaguè, a máá:
\q1 ‘Xꞌaiga ba ko Tirim Xꞌaiga ba bìrí a máá:
\q1 ‘Kgꞌáò xꞌõàa Te xòè za ntcõó
\q1 nakar nxãakgꞌaiga síí Tsari cgꞌõo-kgꞌaoan
\q1 nqàrè-kgꞌama Tsi koe tòó,’
\m témé.’
\v 37 Dafitem ga ba ko ‘Xꞌaiga’ ta ma tcii Me, ka ba gha nxãaska ntama gam ka Tsgõose-coa ba ii?” témé.
\p Si kò kaias xgꞌae sa qãè-tcaoan cgoa komsana Me.
\s Jeso ba ko Farasai xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé dqàè
\r (Mt 23:1-36; Lk 20:45-47)
\p
\v 38 Eẽm ko xgaa-xgaa kam kò Jeso ba máá: “Xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu koe méé tu qꞌõésea hãa, ncẽe ko qáò qgáí-dxooan hã̱a, a xꞌámágu di zi qgáì zi koe tsgám̀kagukuan qaa xu,
\v 39 a ko kaia zi ntcõó-qꞌoo zi còrè-nquu xu koe qaa xu, naka tcom-tcomsa zi ntcõó-qꞌoo zi hẽéthẽé e kõ̱èan di zi qgáì zi koe.
\v 40 Ncẽe ko dxàe-ntcõa zi di nquuan tcꞌõóa xgãá, a ko xꞌáíse xu gha ka qáòse còrè xu. Eẽta ii khóèa ne gha kaisase thõòkase xgàraè,” tam méé.
\s Dxàe-ntcõas dis tcgꞌòóa mááku sa
\r (Lk 21:1-4)
\p
\v 41 Me kò Jeso ba aban ko tòóèm qgáì ba qꞌóá-kgꞌama hãase ntcõó, a ntcõó a ko xgꞌaes ko ma gaas di marian tempelean di ma tcãà sa bóò. Ne kòo káí ne khóè ne qguùa hãa ne káí marian tcãà.
\v 42 Si kò dxàua hãas dxàe-ntcõa sa hàà cám̀ qano mari tsara ncemea tcãà, xgꞌae-qꞌooa tsara kòo thebe dim mari ba kúrú tsara.
\p
\v 43 Me kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Gam koe tciia óá, a bìrí xu a máá: “Tseegua ner ko bìrí xao o: Ncẽes dxàe-ntcõas dxàua hãa sa ncãa wèé ne khóè ne nqáéa hãase aban ko tòóèm qgáìm koe marian tcana.
\v 44 Wèé ne khóè nea kò gane di qguùan koe guu a tcgꞌòó, igabas kò gaa sa gas di dxàuan koe guu a wèéan ẽes kò úúa hãa ga tcgꞌòó khama,” témé.
\c 13
\s Jeso ba ko tempelem dis ko̱bes ka kgꞌui
\r (Mt 24:1-2; Lk 21:5-6)
\p
\v 1 Eẽm ko Jeso ba tempelem koe guu a tcgꞌoa, kam ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ka cꞌẽe ba bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, tsóágase tꞌõè xu nxõ̱á xu hẽé naka nquu xu hẽéthẽéa gáé ncẽe e,” témé.
\p
\v 2 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Ncẽe xu nquu xu kaia xu tsi ko bóò? Cuiskagas ncẽe koe cúís nxõ̱ás ga sa cꞌẽes tcꞌamkgꞌai koe guuèa hãa tite, wèéa zi ga gha xòóa qàrìè,” témé.
\s Xgaa-xgaase-kgꞌao ne gha xgáèè
\r (Mt 24:3-14; Lk 21:7-19)
\p
\v 3 Me ẽem kò qanega Olife dim xàbìm tcꞌamkgꞌai koe qꞌábà ntcõe, a tempele ba qꞌóá-kgꞌama hãa, ka xu ko Petere ba hẽé, Jakobo ba hẽé, Johane ba hẽé naka Anterea ba hẽéthẽé xu dxùukgꞌai koe tẽè Me a máá:
\v 4 “Bìrí xae e, n-cáḿa i gha ncẽe gúùan kúrúse sa, naka gataga ncẽe gúùan wèé ga gha hàà kúrúse dis xꞌáís gha dùú sa ii sa thẽé?” témé.
\p
\v 5 Me Jeso ba tshoa-tshoa a kgꞌui cgoa xu a máá: “Qꞌãa xao, naka i táá cúí khóè ga ho̱àkagu xao o guu.
\v 6 Káí ne gha Tíí cgꞌõè ka hàà a gha máá, ganea Tíí ga Ra a, témé, a ne a gha káí khóèan ho̱àkagu.
\v 7 Naka ẽe tu kòo ncõoan hẽé naka gaan di nxàean hẽéthẽé kóḿ ne méé tu táá qꞌae guu. Ncẽe gúùa ne gha kúrúse, igaba i qanega chõò-qꞌooan hàà tama ke.
\v 8 \add Nqõóm di zi\add* qhàò zi gha cꞌẽe zi qhàò zi cgoa xꞌãàku, i gha xꞌaian xꞌaian cgoa xꞌãàku. Me gha nqõó ba gataga cgùru tãáka zi qgáì zi koe, xàbà ne gha nqõómkgꞌai koe tcãà. Zi gha ncẽe zi gúù zi ábàn di thõòan di zi tshoa-tshoase-qꞌoo zi khamaga xám̀.
\p
\v 9 “Igabaga méé tu gatu qꞌõése, séèè tu gha a qhàìs cookgꞌai koe úúè, a tu a gha síí còrè-nquuan koe qoaè, a gha Tíí domka tcꞌãà còo-kgꞌao xu hẽé naka xꞌaiga xu hẽéthẽé cookgꞌai koe tòóè. Gatà hẽéan ka tu gha Tíí ka nxàea tseegukagu.
\v 10 Kgꞌaia méé i qãè tchõàn \add nqõóm di zi\add* qhàò zi wèé zi koe xgaa-xgaaè.
\v 11 Naka ẽe xu kòo séè a ko qhàìs cookgꞌai koe úú tu u ne, táá ẽe tu ga kgꞌui kgꞌoana hãas gúùs ka qꞌáò guu, igaba tu wèés gúùs ẽe tu gha ẽem xꞌaèm ka máàè sa kgꞌui. Gatu tama tu u ẽe gha ko kgꞌui tu ke, igaba Tcom-tcomsam Tcꞌẽe Me e gha ii.
\p
\v 12 “Khóè ba gha qõese ba xꞌoos koe tcãà, me gha xõò ba gam dim cóám ka gataga hẽé, i gha cóán gaan di xõòan ntcoe, a gha cgꞌõo o.
\v 13 Tu gha Tiri cgꞌõèan domka wèé khóèan ka hòreè. Igaba gaam ẽe gha qarika téé a chõò-qꞌoos koe síí ba gha kgoaraè.
\s Qꞌáò-qꞌaosas gúù sa
\r (Mt 24:15-28; Lk 21:20-24)
\p
\v 14 “Igaba ẽe tu ko qꞌáò-qꞌaosas gúù sa bóò si ẽes ga kò téé tama qgáì koe tẽe (ẽe ko nxárá ba méém kóḿa qꞌãa!), ne méé ne nxãaska ẽe Jutea koe hàna ne xàbìan koe qgóéa síí,
\v 15 nakam ẽe nquuan tco̱be koe hãa ba táá xõa, naka gam dim nquum qꞌoo koe tcãà guu, naka síí gaa koe hãa sa séè,
\v 16 nakam ẽe xháràn koe hãa ba táá ka̱bise naka síí gam di qgáían séè guu.
\v 17 Haò, cgꞌãè i gha ii, ẽe zi cáḿ zi ka ẽe ncãàa zi koe cóán úúa zi khóè zi ka hẽé naka ẽe gha ko comkagu zi ka hẽéthẽé e.
\v 18 Ke tu còrè naka i gha táá saò di xꞌaè ka kúrúse guu.
\v 19 Eẽ xu cáḿ xu ka i gha gatà ii xgàrakuan hãa, ncẽe nqõóm dis tshoa-tshoases koe guu a qanega hãa tama a, ncẽem kò Nqari ba kúrú ba, ncẽes noose ga, a i a gaicara hãa tite.
\v 20 A ncẽè Xꞌaigam \add Nqarim\add* kò ẽe xu cáḿ xu xòm̀-xom ta ga hãa, ne i cúí khóè ga kgoaraèa hãa tite. Igaba ẽe nxárá tcgꞌòóèa hãa ne domkam kò ẽe xu cáḿ xu xòm̀-xom.
\p
\v 21 “A ncẽè ẽem xꞌaèm kam kò cꞌẽem khóè ba bìrí tu u a ko máá: ‘Bóò, ncẽe ga Me e Kreste ba,’ kana ko máá: ‘Bóò, ẽe gam síí hãa,’ témé ne méé tu táá dtcòm̀ m guu.
\v 22 Tshúù-ntcõan di xu Kreste xu hẽé naka tshúù-ntcõan di xu porofiti xu hẽéthẽéa gha xꞌáíse, a gha xꞌáí zi hẽé naka are-aresa zi gúù zi hẽéthẽé kúrú, ẽe nxárá tcgꞌòóèa ne xu gha ho̱àkagu ka, kgoanase i kòo ne.
\v 23 Ke méé tu gatu qꞌõésea hãa, xꞌaèan cookgꞌai koer kò bìrí tu ua hãa ke.
\s Khóèm dim Cóá ba gha hàà
\r (Mt 24:29-31; Lk 21:25-28)
\p
\v 24 “Igabagas gha ẽe xu cáḿ xu di xgàrakuan qãá qꞌoo koe
\q1 ‘cáḿ sa ntcùú-ntcuuè,
\q1 me nxoe ba xꞌáà tite,
\q1
\v 25 tco̱nò zi gha nqarikgꞌai koe guu a tcheè,
\q1 i gha nqarikgꞌaian di qarian ntcãa-ntcãaè.’
\m
\v 26 Ne gha ẽe xꞌaè ka Khóèm dim Cóá ba bóò, Me túú-cꞌõòan qꞌoo koe guu a ko hàà, kaia qarian hẽé naka xꞌáàn hẽéthẽé cgoa.
\v 27 Me gha nxãaska moengele xu tsééa tcgꞌòó, a ba a gha Gam di ne ẽe nxárá tcgꞌòóèa hãa ne wèé xòèan ẽe tcꞌãán ko guu za xgꞌae-xgꞌae, a ba a gha nqõóm di chõò-qꞌooan koe guu a síí nqarikgꞌai di chõò-qꞌooan ko chõò koe guu a Nqarim di ne ẽe nxárá tcgꞌòóèa hãa ne xgꞌae-xgꞌae.
\s Faia dis hìis dis sere-sere sa
\r (Mt 24:32-35; Lk 21:29-33)
\p
\v 28 “Ke tu faia dis hìis koe xgaa-xgaase: Eẽ i ko gas di nxã̱àn tshoa-tshoa a ko tso̱m, i ko to̱ara sa tso̱m, ne tu qꞌana hãa qhóóa ne tcana hãa sa.
\v 29 Gataga ẽe tu kòo ncẽe zi gúù zi bóò zi ko kúrúse, ne tu qꞌana hãa cúù me e sa, a nquu-kgꞌáḿan koe hãa sa.
\v 30 Tseegukar ko bìrí tu u a ko máá: Ncẽes qhàò sa kaà tite, ncẽe gúùan wèé ga kúrúse tamas cookgꞌai koe.
\v 31 Nqarikgꞌaian hẽé naka nqõókgꞌaian hẽéthẽéa gha chõò, igaba i Tiri kgꞌuian chõò tite.
\s Cúí khóè ga cáḿ ba kana xꞌaè ba cꞌúùa
\r (Mt 24:36-44)
\p
\v 32 “Igabaga i cúí khóè ga ẽem cáḿ ba, kana ẽem xꞌaèm gabá qꞌãa tama, moengele xu nqarikgꞌai koe hàna xua ga igaba, kana Cóásem ga igaba, Xõòm cúím ka oose.
\v 33 Qꞌõésea méé tu hãa, naka kókòa hãa, cꞌúùa tu hãa n-cámám gha ẽem xꞌaè ba hàà sa ke.
\v 34 Khóèm xꞌáéa ba koe ko guu a tãám nqõóm koe dàram khama i gha ii: gam dim nquu ba ko guu a qãà xu qarian máà ba, a wèém khóè ba gam di tsééan máà, a ba a nquu-kgꞌáḿ ba ko kòre ba xꞌáè, qꞌõé mem gha sa.
\p
\v 35 “Gaa domka méé tu kòresea hãa, n-cámám ko nquum ka qꞌõòse ba hàà sa tu cꞌúùa hãa ke, dqòa kaa, kana ntcùú nqáé kaa, kana ghòròan ko kgꞌae xꞌaè kaa, kana ntcùúkgꞌai cgoaa.
\v 36 A ncẽè qháésem kòo hàà ne méém táá hàà sao-xgꞌae tu u, naka tu xꞌóm̀a hãa guu.
\v 37 Ncẽer ko bìrí xao o sar ko wèéa tu ga bìrí a ko máá: ‘Qꞌõése méé tu!’ témé.”
\c 14
\ms Jesom di xgàrasean hẽé naka Gam dis xꞌoo sa hẽé naka Gam dis xꞌooan koe tẽe sa hẽéthẽé e (14–16)
\s Tcꞌãà-cookgꞌai xua ko Jeso ba xu gha cgꞌõo sa dtcòm̀ku
\r (Mt 26:1-5; Lk 22:1-2; Jn 11:45-53)
\p
\v 1 I kò ncẽeska cám̀ cáḿan qaùa hãa Pasekan hẽé naka péré gãé-gãe úú tamas pérés dis kõ̱è sa hẽéthẽé gha kúrúès cookgꞌai koe, xu kò kaia xu peresiti xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé kàan qaa, Jeso ba xu gha qgóó a cgꞌõo di i,
\v 2 a xu a kò máá: “Kõ̱ès di xꞌaè ka tamase, nxãaskas gha kaias xgꞌore sa khóè ne xgꞌaeku koe hãa khama,” ta xu méé.
\s Khóè sa ko Jeso ba Betania koe tshãán cgoa ntcã̱á
\r (Mt 26:6-13; Jn 12:1-8)
\p
\v 3 Jeso ba kò Betania koe hãa, Simonem ncẽe kò lepero dis tcìì sa úúa hãam dim nquum koe. Eẽm gaa koe hãa a ntcõó a ko tcꞌõó koes kò khóès alabasetere di nxõ̱án cgoa kúrúèam tsꞌóó-cꞌõám koe kò qãè hm̀m xgꞌãòm tshãám, kaisa marian di ba qgóóa hãa sa hàà, a hàà alabasetere di nxõ̱án cgoa kúrúèam tsꞌóó-cꞌõá ba óè, a \add Jesom\add* tcúú koe ntcã̱á.
\p
\v 4 Ne kò cꞌẽe ne khóè ne ẽe kò gaa koe hãa ne xgóà a máá: “Dùús domka ba koáé ncẽem tshãá ba ncẽeta ma kõ̱è cgoaèa máá?
\v 5 Ncẽe tshãá nea ga kò xꞌámáguèa, kurim di marian di tcꞌãò-tcꞌãoan cgoa, i ga kò gaan di marian dxàua ne khóè ne máàèa hãa,” ta ne méé. A ne a kaisase mẽé si.
\p
\v 6 Igabam kò Jeso ba máá: “Guu si tu, dùús ka tu ko xgáè sia máá? Tꞌõès tséé sas Tíí koe kúrúa hãa.
\v 7 Dxàua ne khóè ne cgoa tu wèé xꞌaè ka hãa, a tu a gha ẽe tu ko tcꞌẽe xꞌaè ka qãè zi gúù zi kúrúa máá a, igaba tu wèé xꞌaè ka Tíí cgoa hãa tite.
\v 8 Eẽs ga kò kúrúa sas kúrúa hãa. Kgꞌónòè tamar hãas cookgꞌai koes tcꞌáróa Te tshãán cgoa ntcã̱á hãa khama.
\v 9 Tseegukar ko bìrí tu a ko máá: Wèém nqõóm ẽe i ko ncẽe qãè tchõàn xgaa-xgaaèm koe, i gha ẽes kúrúa hãa gúùan nxàeè, tcꞌẽe-tcꞌẽeseès gha ka,” tam méé.
\s Jutase ba ko tcꞌãà-cookgꞌai xu cgoa dtcòm̀ku
\r (Mt 26:14-16; Lk 22:3-6)
\p
\v 10 Me kò nxãaska Jutase Isekariote ba, 12 xu ka cꞌẽe ba, kaia xu peresiti xu koe síí, nxãasegam gha síí \add Jeso ba\add* tshàu qꞌooa xu koe tcãà ka.
\v 11 Eẽ xu ko ẽe sa kóḿ ka xu ko kaisase qãè-tcao, a bìrí me mari xu gha máà me sa. Me nxãaska qãèm xꞌaè ba qaa, Jeso bam gha tshàu qꞌooa xu koe tcãà di ba.
\s Jeso ba ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa Pasekan tcꞌõó
\r (Mt 26:17-25; Lk 22:7-14, 21-23; Jn 13:21-30)
\p
\v 12 Tcꞌãà dim cáḿ péré gãé-gãe úú tamas pérés di kõ̱èan dim ka, ẽe xu ko ghùu-coam Paseka di ba cgꞌõo, ka xu ko Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí Me a máá: “Nda koe xae gha kgꞌónòa máá Tsi, naka Tsi síí gaa koe Paseka di tcꞌõoan tcꞌõó sa Tsi ko tcꞌẽe?” témé.
\p
\v 13 Me Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe cám̀ tsara tsééa tcgꞌòó a bìrí tsara a, a máá: “Qõò naka xꞌáé-dxoom koe síí, cꞌẽem khóèm tshàa gàba ba qgóóa hãa ba tsao gha xgꞌae cgoa. Xùri me,
\v 14 naka ẽem kòo nquum ka qꞌõòse ba tcãà ne bìrí me naka máá: ‘Xgaa-xgaa-kgꞌao ba ko máá, cgꞌáè-nquum Tiri xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoar gha hàà Paseka di tcꞌõoan tcꞌõó ba nda hãa sa?’ témé.
\v 15 Me gha tcꞌamaka hãam nquum kaia, a wèé zi gúù zi tcꞌẽeseko zi úúa hãam, nxãakamaga kgꞌónòa xgꞌaraèa ba xꞌáí tsao o, gaa koe tsao kgꞌónòa máá xae e,” témé.
\p
\v 16 Tsara kò xgaa-xgaase-kgꞌao tsara tcgꞌoa a xꞌáé-dxoom koe qõò, a síí ẽem kò ma bìrí tsara a hãa khamaga ma sao-xgꞌae i ii, tsara ko Pasekan kgꞌónòa máá Me.
\s Jeso ba ko cꞌẽem xgaa-xgaase-kgꞌaom gha xꞌámágu Me sa nxàe
\p
\v 17 Eẽ i ko dqòa kam kò 12 xu cgoa hàà.
\v 18 Eẽ xu hãa a ko tcꞌõó kam ko Jeso ba máá: “Tseegukar ko bìrí xao o, gaxao ka cꞌẽe ba gha khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Te, ncẽe \add koe hãa a\add* ko Tíí cgoa tcꞌõó ba,” témé.
\v 19 Xu tshoa-tshoa a tshúù-tcaoa, a wèéa xu cúí mana cúí tẽè Me a máá: “A tíí tama raa?” témé.
\v 20 Me xo̱a xu a máá: “Eẽ gaxao 12 xao ka cꞌẽe me e, ncẽe ko Tíí cgoa gàbas koe péréan tcguù-tcguu ba.
\v 21 Eẽ i ma Khóèm dim Cóám ka ma góásea khamaga i gha ii, igaba haò, cgꞌãè i gha ii, ẽe ko Khóèm dim Cóá ba khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãàm ka! Qãèa i ga kò máá mea hãa, táám ga kò ábàèa hãa sa,” tam méé.
\s Dqòa dis tcꞌõo sa
\r (Mt 26:26-30; Lk 22:14-20; 1Ko 11:23-25)
\p
\v 22 Eẽ xu hãa a ko tcꞌõó, kam ko Jeso ba péré sa séè, a tsꞌee-tsꞌeekgꞌai si, a khõá qꞌaa si, a máà xu si, a ba a máá: “Séè, ncẽea Tirim cgàa me e,” témé.
\p
\v 23 A ba a kubi sa séè, a tsꞌee-tsꞌeekgꞌai si, a máà xu si, xu wèé xu ga gaas qꞌoo koe kgꞌáà.
\v 24 Me bìrí xu a máá: “Ncẽe nea Tiri cꞌáò o, qáé-xgꞌaes di i, ncẽe ko káí ne khóè ne di iise ntcã̱águè e.
\v 25 Tseegua ner ko bìrí xao a ko máá: Cuiskaga Ra gaicara kgꞌom dis hìis di gõéan kgꞌáàa hãa tite, me gha nxãakgꞌaiga síí ẽem cáḿ Nqarim di xꞌaian di ba tcãà, gaicara Ra gha ka̱base kgꞌáà a di ba,” tam méé.
\p
\v 26 Eẽ xu ko cii ba nxáèa xgꞌara, ka xu ko tcgꞌoa a Olife dim xàbìm koe qõò.
\s Jeso ba ko Peterem gha xo̱ase Me sa nxàe
\r (Mt 26:31-35; Lk 22:31-34; Jn 13:36-38)
\p
\v 27 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Wèéa xao ga gha khuùagu Te, góásea i hãa a ko máá:
\q1 ‘Kòre-kgꞌao bar gha xgꞌáḿ,
\q1 si gha ghùuan dis xgꞌae sa qgóéa qꞌaa,’
\m téméè khama.
\v 28 Igaba ẽer ko xꞌooan koe ghùièa xgꞌara ner gha tcꞌãà-cookgꞌai xao o, a Galilea koe qõò,” témé.
\p
\v 29 Me Petere ba bìrí Me a máá: “Eẽta xu ga ko ma wèéa xu ga khuùagu Tsi, igabar tíí cuiskaga gatà hẽé tite,” témé.
\v 30 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Tseegukar ko bìrí tsi: Ncẽem ntcùúm ka, qanegam ghòrò ba cám̀ qꞌoro kgꞌae tamas cookgꞌai koe tsi gha nqoana qꞌoro xo̱ase Te,” témé.
\v 31 Igabam kò Petere tcana hãa tcáó cgoa kgꞌui a máá: “Tsáá cgoar ga ko xꞌóó igabagar cuiskaga xo̱ase Tsia hãa tite,” témé. Xu kò wèé xu gatà méé.
\s Jeso ba ko Getesemane koe còrè
\r (Mt 26:36-46; Lk 22:39-46)
\p
\v 32 Xu Getesemane ta ko ma tciièm qgáìm koe qõò. \add Eẽ xu ko gaa koe síí\add* kam ko Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Ncẽe koe xao ntcõó, nakar nxãakgꞌaiga síí xgꞌara còrèan cgoa,” témé.
\v 33 Kam ko Petere ba hẽé, naka Jakobo ba hẽé, naka Johane ba hẽéthẽé xu séè, si kò tshoa-tshoa a kaisas tshúù-tcao sa hẽé nakas nxùrù-tcao sa hẽéthẽé tcãà Me.
\v 34 Me bìrí xu a máá: “Tcꞌẽea Tea kaisase thõòan xám̀a hãa, xꞌóór ga khama noose. Ncẽe koe xao qaù naka qꞌõé,” témé.
\p
\v 35 Me cgꞌárése còoka síí a góḿankgꞌai koe cgꞌáé, a ba a còrè, ncẽè kgoanase i kò nem ga ẽem xꞌaè ba nqáé Me sa,
\v 36 a ba a máá: “Aboè, Tiri Tsi Xõò Tseè, wèé zi gúù zia Tsáá koe tàà tama, ncẽes kubis \add xgàrasean di\add* sa Tíí koe séèa tcgꞌòó. Igaba Tsari tcꞌẽean ka, Tíí ko tcꞌẽes ka tamase,” tam méé.
\p
\v 37 A ba a ka̱bise a síí cgae xu, a síí sao-xgꞌae xu xu xꞌóm̀a hãa, Me Petere ba bìrí a máá: “Simoneè, xꞌóm̀a tsi gáé hãa? Táá tsi gáé ga kò kgꞌama cúím aoaram ga ba kókòa ntcõó a qꞌõé?
\v 38 Qꞌõésea méé xao hãa naka còrè, naka xaoa gha nxãasega táá kúrúa bóòkuan koe tcãà guu. Tcꞌẽe ba \add kúrú\add* kgꞌoana hãa, igabam tcꞌáró ba kgꞌamka me e ke,” tam méé.
\p
\v 39 Me gaicara ka̱bise a qõò, a síí ẽem ncãa ko ma còrè khamaga ma còrè.
\p
\v 40 Eẽm ko gaicara ka̱bise a ko hàà kam kò sao-xgꞌae xu xu xꞌóm̀a hãa, tcgáía xu kò ntcàma hãa khama. Xu kò táá qꞌãa nta xu gha ma xo̱a Me sa.
\p
\v 41 Me gaicara nqoana dis ka hàà, a máá: “Qanega xao gáé xꞌóm̀a hãa, a ko sãa? Ncãa i tcꞌãò ncẽeska, xꞌaè ba ncãa hàà. Bóò, Khóèm dim Cóá ba ko hàà chìbi-kgꞌao ne tshàu qꞌoo koe tcãàè.
\v 42 Tẽe xao, naka xae qõò. Eẽ khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Team khóè ba cúùse hàna ke,” tam méé.
\s Jeso ba ko qgóóè
\r (Mt 26:47-56; Lk 22:47-53; Jn 18:3-12)
\p
\v 43 Eẽm Jeso ba qanega hãa a ko kgꞌui kam ko kúúga Jutase ba hàà, 12 xu ka cꞌẽe ba, a káí xu khóè xu cgoa hãa, ntcàuan hẽé naka dxòman hẽéthẽé kò qgóóa hãa xu, a kaia xu peresiti xu koe hẽé, naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu koe hẽé naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu koe hẽéthẽé guua hãa xu.
\p
\v 44 Me kò nxãaska ẽe kò khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Me ba xꞌáí sa máà xua hãa a ko máá: “Eẽr gha ko xꞌobè ba Gaam ga Me e, ke xao qgóó Me naka xaoa qꞌõé Mea hãase úúa tcgꞌòó Me,” témé.
\v 45 Me Jutase ẽem ko hàà ka gaa xꞌaè kaga Jesom koe síí a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè,” témé. A xꞌobè Me.
\p
\v 46 Xu khóè xu Jeso ba séè a qgóó Me.
\p
\v 47 Igabam kò ẽe kò cúùse tẽe xu ka cꞌẽe ba gam dim ntcàu ba tsgúùa tcgꞌòó, a kaiam peresitim dim qãàm dim tcee ba xgꞌaoa qhòm.
\p
\v 48 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Tsꞌãà-kgꞌao ba tsãá hààraa khama xao gáé ntcàuan hẽé naka dxòman hẽéthẽé cgoa hààraa, hàà xao gha qgóó Te ka?
\v 49 Wèé cáḿ kar kò tempelem koe gaxao cgoa hãa a ko xgaa-xgaa, igaba xao kò gaa koe síí táá qgóó Te. Igaba méés \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi koe góásea hãa sa nxàea tseegukaguès gúù si i,” tam méé.
\p
\v 50 Xu kò nxãaska wèé xu \add xgaa-xgaase-kgꞌao xu\add* tcgꞌoara guu Me a bèe a qgóé.
\p
\v 51 Me cꞌẽem qárí-kgꞌao-coa ba xùri Me, gúù ga kò hã̱a tama, a kò qꞌúúm qgáím cgoa tcáḿsea hãa ba, xu ntcàù me ka hẽé, igabam tshàu qꞌooa xu koe nxàia tcgꞌoa,
\v 52 a qgáí ba tshàu qꞌooa xu koe qaù, a ba a hã̱a tamase qgóé.
\s Jeso ba ko kaias xgꞌaes cookgꞌai koe tẽèè
\r (Mt 26:57-68; Lk 22:54-55, 63-71; Jn 18:13-14, 19-24)
\p
\v 53 Ka xu kò Jeso ba kaiam peresitim koe úú. Xu kò nxãaska wèé xu kaia xu peresiti xu hẽé, naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽé, naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé xu hààra xgꞌae.
\p
\v 54 Me Petere ba kháóka téé a còò Me, a síí nxãakgꞌaiga kaiam peresitim dim xhàrom qꞌoo koe tcãà, a ba a síí kòre-kgꞌao xu cgoa cꞌees-kgꞌáḿ koe ntcõó a kùru-kuruse.
\p
\v 55 Xu kò kaia xu peresiti xu hẽé naka wèé xu tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽéthẽé Jeso ba xu gha chìbi-chibi a cgꞌõom dàò ba qaa, igaba xu kò táá hòò kòm̀ Me.
\v 56 Káí xu khóè xu kò ko Gam ka tshúù-ntcõan nxàea tseegukagu khama, igaba zi kò ẽe xu ko nxàe zi gúù zi táá qõòa mááku.
\v 57 Tsara cꞌẽe tsara tẽea-téé a tshúù-ntcõan Gam ka nxàe a máá:
\v 58 “Sitsama kò kóḿ Mea Me ko máá: ‘Tíí Ra gha ncẽem tempelem \add khóèan\add* tshàu ka tshàoèa ba ko̱bea qꞌaa, a ra a gha nqoana cáḿan qãá qꞌoo koe tãá ba tshào, \add khóèan\add* tshàu ka tshàoè tama ba,’ témé,” ta tsara méé.
\v 59 Igabagas kò ẽe tsara ko nxàea tcgꞌòó sa táá qõòa mááku.
\p
\v 60 Me kaiam peresiti ba hàà a gaxu xgꞌaeku koe téé, a Jeso ba tẽè a máá: “Cꞌẽe gúù ga Tsi gáé xo̱a tama? Ncẽe tsara khóè tsara ko Tsáá ka nxàe sa gáé dùú saà?” témé.
\v 61 Igabam kò nqoo a táá cúím tẽèm ga ba xo̱a.
\p Me gaicara kaiam peresiti ba tẽè Me a máá: “Kreste Tsi Tsia, Gam ncẽe tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa hãam di Tsi Cóá Tsi?” témé.
\v 62 Me Jeso ba máá: “Tíí ga Ra a. Khóèm dim Cóá ba tu gha bóò, Me Gaam ẽe wèé qarian úúa hãam dim kgꞌáòm xꞌõàm xòè za ntcõóa-ntcõe, a ko nqarikgꞌai di túú-cꞌõòan cgoa xõa,” témé.
\p
\v 63 Me kaiam peresiti ba qgáía ba tòàra qꞌaa a máá: “Dùú di nxàea tseegukagu-kgꞌao xae gáé ko qanega qaa?
\v 64 Ncãa xao kóḿ kaisas cóèkus ncẽe sa! Gaxaoa ko ntama ma tcꞌẽe?” témé.
\p Xu wèéa xu ga xgàra Me a máá, xꞌoos kam kgꞌanoèa, témé.
\p
\v 65 Xu cꞌẽea xu tshoa-tshoa a tcgꞌae cgae Me, a qáé tcgáí Me, a xu a xgꞌáḿku cgoa Me, a bìrí Me a máá: “Porofita \add naka bìrí xae e ndaka kgꞌáía xae ncãa xgꞌáḿ Tsi sa\add*,” témé. Xu kòre-kgꞌao xu séè a xgꞌáḿku cgoa Me.
\s Petere ba ko Jeso ba xo̱ase
\r (Mt 26:69-75; Lk 22:56-62; Jn 18:15-18, 25-27)
\p
\v 66 Eẽm kò Petere ba nqãaka qanega xhàrom koe hãa kas kò kaiam peresitim di zi qãà zi ka cꞌẽe sa hàà cgae me,
\v 67 a ẽes ko Petere ba bóò me hãa a ko kùru-kuruse, kas kò qãèse bóò me a máá: “Tsáá igaba tsi kò thẽé Nasareta dim Jesom cgoa hãa!” témé.
\v 68 Igabam kò xo̱ase e a máá: “Cꞌúùar hãa, a ra a kóḿa qꞌãa tama, dùús ka si ko kgꞌui sa,” témé. A ba a xhàros-kgꞌáḿ koe síí tcgꞌoa, [me ghòrò ba kgꞌae].
\p
\v 69 Si kò qãà sa gaa koe bóò me, a tshoa-tshoa a gaicara ẽe kò gaa koe téé-tẽe ne khóè ne bìrí a máá: “Ncẽem khóè ba gaxu ka cꞌẽem ga me e!” témé.
\v 70 Igabam kò gaicara xo̱ase e.
\p Xꞌaè-coam qãá qꞌoo koe ne ko ẽe kò téé-tẽe ne Petere ba bìrí a máá: “Tseeguan kaga tsi gaxu ka cꞌẽe tsi i, Galilea di tsi khóè tsi i thẽé khama,” témé.
\v 71 Me kò tshoa-tshoa a cgúíse a gaìse a máá: “Khóèm ncẽe bar cꞌúùa hãa, ncẽe tu ko Gam ka kgꞌui ba,” témé.
\p
\v 72 Me kò kúúga ghòrò ba cám̀ di sa kgꞌae. Me Petere ba Jesom kò bìrí mea hãa kgꞌuian tcꞌẽe-tcꞌẽese, ncẽem kò máá: “Ghòròm qanega cám̀ qꞌoro kgꞌae tamas cookgꞌai koe tsi gha nqoana qꞌoro xo̱ase Te,” témé e. Kagam ko qhuìa óè a kgꞌae.
\c 15
\s Jeso ba ko Pilatom cookgꞌai koe úúè
\r (Mt 27:1-2, 11-14; Lk 23:1-5; Jn 18:28-38)
\p
\v 1 Kaisa ntcùúkgꞌai cgoa xu kò kaia xu peresiti xu hẽé, naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽé, naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé, naka wèé xu tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽéthẽé kgꞌuia xgꞌae. A xu a Jeso ba qáé, a chùia tcgꞌòó a Pilatom koe úú Me.
\p
\v 2 Me Pilato ba tẽè Me a máá: “A Tsáá ga Tsia Juta ne di Tsi Xꞌaiga Tsi?” témé. Me xo̱a me a máá: “Eẽ tsi ko méé khamaga i ii,” témé. \fig |HK00236.tif| col|||Jerusalema dim xꞌáém xgꞌaeku|15:2\fig*
\p
\v 3 Xu kò kaia xu peresiti xu káí zi gúù zi koe chìbi-chibi Me.
\v 4 Me Pilato ba gaicara tẽè Me a máá: “Kháé Tsi cꞌẽe xo̱a ga úú tama? Bóò, nta noo zi chìbi zi ka xu ko chìbi-chibi Tsi sa,” témé.
\v 5 Igabam kò Jeso ba táá cúí xo̱a ga kúrú, me Pilato ba are.
\s Jeso ba ko xꞌoo sa xgàra mááè
\r (Mt 27:15-26; Lk 23:13-25; Jn 18:39–19:16)
\p
\v 6 Me kò Pilato ba wèés kõ̱ès koe cꞌẽem khóèm qáé-nquum koe tcãàèa ba kgoara, ncẽe khóè ne kò ko dtcàrà mááse ba.
\v 7 Eẽ xꞌaè kam kò Barabase ta ko ma tciièm khóè ba qáé-nquum koe hãa, ncẽe kò xgꞌae sa kúrúa hãa a ko khóè ne cgꞌõo xu khóè xu cgoa kò xgꞌae a qáéèa hãa ba.
\v 8 Ne khóè ne hààraa xgꞌaeku a ne a tshoa-tshoa a Pilato ba dtcàrà ẽem ko kgꞌaiga ma kúrúa máá ne khama méém ma kúrúa máá ne sa.
\p
\v 9 Me Pilato ba xo̱a ne a máá: “Juta ne dim Xꞌaiga bar gha kgoara máá tu u sa tu ko tcꞌẽe?” témé.
\v 10 Kaia xu peresiti xu kò tauan xu úú cgoa Mea hãa domka gam koe óága Mea hãa sam kò qꞌana hãa khama.
\v 11 Igaba xu kò kaia xu peresiti xu khóè ne qgꞌáì, Barabase ba méé ne dtcàrà mááse naka nea nxãa ba kgoara mááè sa.
\p
\v 12 Me kò Pilato ba gaicara tẽè ne a máá: “Kháé ra gha Juta ne dim Xꞌaiga Me e ta tu ko méém ka dùú sa kúrú sa tu ko tcꞌẽe?” témé.
\v 13 Ne qꞌau a máá: “Xgàu Me!” témé.
\p
\v 14 Me Pilato ba tẽè ne a máá: “Dùútsa gúùs cgꞌãè sa ba kúrúa hãa?” témé. Igaba ne kò kaisase qꞌau a máá: “Xgàu Me!” témé.
\v 15 Me kò Pilato ba khóè ne qãè-tcaokagu kgꞌoana hãa khamam kò Barabase ba kgoara máá ne. A ba a Jeso ba qoara xgꞌara a tcgꞌòó Me, síím gha xgàuè ka.
\s Ncõo-kgꞌao xu ko Jeso ba nco̱i
\r (Mt 27:27-31; Jn 19:2-3)
\p
\v 16 Xu kò ncõo-kgꞌao xu Jeso ba xꞌaigam dim nquum qꞌoo koe tcãà (Peretoriume ta ko ma tciiè ba), a xu a wèés xgꞌaes ncõo-kgꞌao xu di sa tciia xgꞌae.
\v 17 A xu a nco̱àm qgáí ba hã̱akagu Me, a dxàman cgoa kúrúèas cábá sa kabea xgꞌae a cábákagu Me,
\v 18 a xu a tshoa-tshoa a tsgám̀ Me a máá: “Tcgáío, Juta ne di Tsi Xꞌaiga Tseè!” témé.
\v 19 A xu a kò tcúúa ba koe tcꞌáà dim hìim cgoa xgꞌáḿ Me, a tcgꞌae Me, a xu a qhòm tsi qurù a nco̱ia ba ka dqo̱m̀ Me.
\v 20 Eẽ xu ko gatà ma nco̱i Mea xgꞌara ka xu kò nco̱àm qgáí ba nxõ̱o cgae Me, a nxãaska séè a úú Me, síí xu gha xgàu Me ka.
\s Jeso ba ko xgàuè
\r (Mt 27:32-44; Lk 23:26-43; Jn 19:17-27)
\p
\v 21 Eẽ xu xóé a ko qõò ka xu kò cꞌẽem khóèm Simone ta ko ma tciièm, Kurene dim, Alekesantere tsara Rufasea tsara ka xõòm cgoa xgꞌae, me xháràm koe guu a ko xꞌáé-dxoom koe qõò, ka xu kò chùi mem Gam dis xgàu sa dcẽé.
\v 22 Xu kò Jeso ba Gologota ta ko ma tciièm qgáìm koe úú (ncẽe sa ko máá: ‘Tcúú cꞌõás dim qgáì ba,’ témé),
\v 23 a xu a mira ta ko ma tciièm tsóòm cgoa tcgꞌome-xgꞌaeèa gõéan máà Me kgꞌáàm gha ka, igabam kò táá séè e.
\v 24 Xu kò xgàu Me, a xu a Gam di qgáían cgúúan ntcòó a qꞌaa-qꞌaaku.
\p
\v 25 Eẽ xu ko xgàu Me ka i kò 9 di xꞌaè e, ntcùúkgꞌai cgoa di i.
\v 26 Eẽm kò chìbi-chibi cgoaèa hãas tcgãya sa kò ‘JUTA NE DIM XꞌAIGA BA’ ta ma góásea hãa.
\v 27 Xu kò cám̀ tsara tsꞌãà-kgꞌao tsara Gam cgoa xgàu, cꞌẽe ba xu kò kgꞌáò xòèa ba za xgàua hãa, a cꞌẽe ba dxàe xòèa ba za xgàua hãa.
\v 28 \f + \fr 15:28 \ft Cꞌẽe zi tcgãya zi Gerika di zi ncẽe xùri ko kgꞌuian úúa: “Si ẽe Nqarim di zi Tcgãya zi koe góáèa hãas gúùs ncẽe ko máá, “cgꞌuri-kgꞌao xu cgoam kò nxárá xgꞌaeè” ta méé sa tseegukaguèa.”\f*
\p
\v 29 Ne ẽe kò ko dàòm cgoa nqáé ne khóè ne cóè Me, a ne a nxa̱a-nxa̱na tcúú a máá: “Eheè, Tsáá koma ko tempele ba ko̱be, a nqoana cáḿan qꞌoo koe tshào me Tsi Tsia,
\v 30 kgoarase naka Tsia xgàu hìis koe xõa,” témé.
\p
\v 31 Gataga xu kò ma kaia xu peresiti xu hẽé, naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé xu ma nco̱i Me thẽé, a máá: “Cꞌẽe ne khóè nem kgoara hãa, igabam ko kgoarasean ka tààè.
\v 32 Ncẽem Kreste ba, ncẽe Iseraele dim xꞌaiga ba méém xgàu hìis koe xõa, naka ta gha nxãasega bóò naka dtcòm̀,” ta xu méé.
\p Tsara ẽe kò Gam cgoa xgàuèa tsara gataga thẽé nco̱i Me.
\s Jesom dis xꞌoo sa
\r (Mt 27:45-56; Lk 23:44-49; Jn 19:28-30)
\p
\v 33 Koaba di xꞌaèan 12 di ko tcãà kas kò ntcùú sa wèém nqõóm koe xóé, a síí dqòa di xꞌaèan nqoana di koe téé.
\v 34 Me kò Jeso ba nqoana dim xꞌaèm ka kaiam dòm̀ cgoa qꞌau a máá: “Eloi, Eloi, lama sabakatani?” témé. Ncẽe sa ko máá: “Tiri Nqariè, Tiri Nqariè, dùús domka Tsi aagu Tea?” témé.
\v 35 Ne ẽe kò gaa koe téé-tẽe ne ka cꞌẽe ne kóḿ Me a máá: “Kóḿ, ncẽe ba ko Elija ba tcii,” témé.
\v 36 Me kò cꞌẽe ba qgóé, a síí xꞌúrúan koe tsa̱u tshàan ntcã̱á, a tcꞌáàm koe qhàea tòó, a hàà máà Me, kgꞌáàm gha ka, a máá: “Qãà naka ta bóò Elija ba gha hàà xòó Me sa,” témé.
\p
\v 37 Me kò Jeso ba kaiam dòm̀ cgoa qꞌau, a ba a còo di sa sónòa tcgꞌòó.
\p
\v 38 Me kò tempelem dim qgáí ba cám̀ xòè tsara cgoa tòàra qꞌaase, a tcꞌamaka guu a síí nqãaka téé. \fig |HK00265.tif| col|||Lefitiko ba ko tempelem dim qgáí ba bóò me ko tòàra qꞌaase.|15:38\fig*
\v 39 Eẽm ko ncõo-kgꞌao xu dim kaiam ncẽe kò \add Jesom\add* cookgꞌai koe téé-tẽe ba, Jesom ma còo di sa sónòa tcgꞌòóa hãa sa bóò, kam kò máá: “Tseegukagam kò ncẽem khóè ba Nqarim dim Cóá Me e,” témé.
\p
\v 40 Gataga zi kò cꞌẽe zi khóè zi nqúù ka téé a ko bóò. Gazi xgꞌaeku koes kò Maria Magatalena sa hãa, naka Jakobom cgꞌáré ba hẽé naka Josefa ba hẽéthẽé tsara ka xõòs Maria sa hẽé, naka Salome sa hẽéthẽé zi.
\v 41 Eẽm kò Jeso ba qanega Galilea koe hàna ka kòo còò Me, a ko hùi Me zi khóè zi i kò ii. Káí zi khóè zi ẽe kò Jerusalema koe síí cgoa Mea hãa zi kò thẽé hàna.
\s Jeso ba ko kgꞌónòè
\r (Mt 27:57-61; Lk 23:50-56; Jn 19:38-42)
\p
\v 42 Eẽ i ko dqòa, kgꞌónòsean dim cáḿ me e kò ii khama, Sabata cookgꞌai di ba,
\v 43 kam kò Josefam Arimatea di ba hàà, tcommèa kò hãam khóè me e kò ii, kaia xu dis xgꞌaes di ba, ncẽe gam tcꞌáró ga kò thẽé Nqarim di xꞌaian qãà hãa ba. A ba a kò kgoarasea hãase Pilatom koe síí, a síí Jesom dim tcꞌáró ba dtcàrà.
\v 44 Jesom nxãakamaga xꞌóóa hãa sam ko Pilato kóḿ kam kò are. A ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba tcii, a tẽè me Jesom ncãa ncìíse xꞌóó sa.
\v 45 Eẽm ko ncõo-kgꞌao xu dim kaiam koe kóḿ gatà i ii sa, kam ko Josefa ba tcꞌáró ba máà.
\v 46 Me Josefa ba qꞌúúm qgáí ba xꞌámá, a tcꞌáró ba xòó a gaam qgáím cgoa tcáḿ, a ba a síí qarim nxõ̱ám koe tshàoèa hãas tcꞌám̀s koe xòó Me. A nxõ̱á-dxoo sa gaas tcꞌám̀s kgꞌáḿ koe ghànèa tcẽekgꞌam cgoa.
\p
\v 47 Sara kò Maria Magatalena sa hẽé naka Marias Josefam ka xõò sa hẽéthẽé sara Jesom dim tcꞌáróm xòóèa hãa qgáìan bóò.
\c 16
\s Jeso ba ko xꞌoos koe tẽe
\r (Mt 28:1-8; Lk 24:1-12; Jn 20:1-10)
\p
\v 1 Eẽm ko Sabata dim cáḿ ba nqáé ka zi kò Maria Magatalena sa hẽé, naka Marias Jakobom ka \add xõò\add* sa hẽé, naka Salome sa hẽéthẽé zi tshãán xꞌámá, síí zi gha tcgáù Me ka.
\v 2 Tcꞌãà dim cáḿ bekem dim di kaisa ntcùúkgꞌai cgoa zi kò cáḿs tcgꞌoara hãa ka xgoaba a tcꞌám̀s koe qõò.
\v 3 A ko tẽèku a ko máá: “Dìí na gha nxõ̱á sa tcꞌám̀s-kgꞌáḿ koe ghànèa tcgꞌòóa máá se e?” témé.
\v 4 Igaba ẽe zi ko ghùi-kgꞌai ka zi kò nxõ̱á sa bóò si téé-qꞌooa sa koe ghànèa tcgꞌòóèa hãa, kaisases ko kaia khama.
\v 5 Zi kò nxãaska ẽe zi ko tcꞌám̀s koe tcãà ka qꞌúúm qgáí ba ha̱nam qárí-kgꞌao ba bóò me kgꞌáò xòè koe ntcõóa-ntcõe, ka zi kò area.
\v 6 Me bìrí zi a máá: “Táá sao qꞌáò guu, Jesom Nasareta di ba sao ko qaa, ncẽe kò xgàuèa hãa ba. Ghùièam hãa, a ncẽe koe káà Me e; bóò, ncẽea xòóèam kò hãa qgáìan ga a.
\v 7 Igabaga méé sao qõò, naka síí Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí - naka Petere ba hẽéthẽé e - naka máá, gaxao kam gha tcꞌãà a Galilea koe qõò. Gaa koe xao gha sao-xgꞌae Me, ẽem ma bìrí xaoa hãa khamaga ma, témé,” tam méé.
\v 8 Zi kò \add Jesom dis\add* tcꞌám̀s koe tcgꞌoa a zi a qgóé, cgùruan hẽé naka qꞌáòan hẽéthẽéa kò tcãà cgae zia khama, zi kò cꞌẽe khóè ga táá cúí gúù ga bìrí, qꞌáò zi kòo khama.\f + \fr 16:8 \ft Cꞌẽe zi Gerika di zi tcgãya zi ncìí zi koes ko Marekom dis tcgãya sa ncẽe koe chõò.\f*
\s [Jeso ba ko Maria Magatalenas koe xꞌáíse
\r (Mt 28:9-10; Jn 20:11-18)
\p
\v 9 Eẽm ko tcꞌãà dim cáḿ bekem dim ka Jeso ba xꞌooan koe ntcùúkgꞌai cgoa tẽe kam kò Maria Magatalenas koe tcꞌãà a xꞌáíse, ncẽem kò gaas koe 7 dxãwa tcꞌẽean xhàiagua hãa sa.
\v 10 Si kò qõò a sa a síí ẽem kò ko hẽé cgoa ne bìrí, ẽe ne hãa a tshúù-tcaoa hãa, a ko kgꞌae ka.
\v 11 Igaba ẽe ne ko kgꞌõèam hãa, a ba a Maria Magatalenas ka bóòèa hãa sa kóḿ, ka ne kò táá dtcòm̀.
\s Jeso ba ko cám̀ tsara xgaa-xgaase-kgꞌao tsara koe xꞌáíse
\r (Lk 24:13-35)
\p
\v 12 Ncẽes gúùs qãá qꞌoo koem kò Jeso ba tãám dàòm ka gane ka cꞌẽe tsara koe xꞌáíse, ẽe tsara xóé a ko cꞌẽem qgáìm koe qõò ka.
\v 13 Tsara ka̱bise a tsara a síí cꞌẽe ne koe xàà a, igabaga ne kò táá dtcòm̀.
\s Jeso ba ko 11 xu koe xꞌáíse
\r (Mt 28:16-20; Lk 24:36-49; Jn 20:19-23; Tsee 1:6-8)
\p
\v 14 Me gaa koe guus ka Jeso ba 11 xu koe xꞌáíse, ẽe xu hãa a ko tcꞌõó ka, a ba a gaxu di dtcòm̀ taman ka hẽé, naka gaxu di qari tcáóan ka hẽéthẽé dqàè xu, ẽem xꞌooan koe tẽea hãa ka bóò Mea hãa ne xu kò táá dtcòm̀ khama.
\v 15 A ba a bìrí xu a máá: “Wèém nqõóm ncẽe ba xao qõò, naka xaoa wèé ne khóè ne Nqarim di qãè tchõàn ka xgaa-xgaa.
\v 16 Dìím wèém ẽe ko dtcòm̀ a ko tcguù-tcguuè ba gha kgoaraè, igaba dìím wèém ẽe dtcòm̀ tama ba gha xgàraè.
\v 17 Zi gha ncẽe zi xꞌáí zi gane ẽe dtcòm̀a hãa ne koe tséé: dxãwa tcꞌẽean ne ne gha Tiri cgꞌõèan cgoa xhàiagu, a ne a gha ka̱ba xu ta̱m xu cgoa kgꞌui.
\v 18 Tshàua ne cgoa ne gha cgꞌaoan qgóóa ghùi, a ne a gha ẽe ne dqãèan kgꞌáà hãa igabaga i cuiskaga thõò-thõo nea hãa tite. A ne a gha tsàako ne khóè ne koe gane di tshàuan tòó, ne gha qãè,” tam méé.
\s Jeso ba ko nqarikgꞌai koe qaòkaguè
\r (Lk 24:50-53; Tsee 1:9-11)
\p
\v 19 Me kò nxãaska Xꞌaigam Jeso ba ẽem ko kgꞌui cgoa xua xgꞌara, ka séèa ghùi a nqarikgꞌai koe qaòkaguè, a ba a síí Nqarim dim kgꞌáòm xꞌõàm xòè koe ntcõó.
\v 20 Xu nxãaska xgaa-xgaase-kgꞌao xu tcgꞌoa a síí Nqarim dim kgꞌui ba wèém nqõóm koe xgaa-xgaa. Me kò Xꞌaiga ba gaxu cgoa tsééa xgꞌae, a kò Gam dim kgꞌui ba xꞌáí zi cgoa tseegukagu. Amen.]