\id LUK - Naro NT [nhr] -Botswana 2012 (web 2014)
\h LUKA
\toc1 Luka
\toc3 Lk
\mt1 LUKA
\mt3 Lukam ka góáèa qãè tchõà ne,
\mt3 Jeso Krestem ka
\imt Téé-cookgꞌai sa
\ip Luka ba kò naaka me e (Kol 4:14) a ba a kòo Paulom cgoa tséé (Film 24). Ncẽes tcgãya sam kò Teofila ba góá máá (1:3).
\ip Tcgãyas ncẽes Lukam di sa ko Jeso ba Gaam nqòòkaguèam Kgoara-kgꞌaom Iseraele di Me e sa hẽé, naka wèém nqõóm di ta khóè ta dim Kgoara-kgꞌao Me e sa hẽéthẽé ka nxàe. Tãá zi qhàò zi di ne dtcòm̀-kgꞌao nem kò káí-kgꞌaise góá máá.
\ip Luka ba ko Jesom kò ma Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka ma ntcã̱á tcúúèas ka nxàe, qãè tchõà nem gha ẽe dxàua hãa ne koe xgaa-xgaa ka (4:18), a ba a ko káíse ncẽe zi gúù zi tcàoa hãa ne khóè ne ka tcꞌẽe-tcꞌẽese.
\ip Luka ba ko káí qꞌoro qãè-tcaoan ka kgꞌui (1:14, 2:10, 24:41,52).
\ip Luka ba kò cám̀ dis tcgãya sa góá - si ncẽes tcgãya sa “Tséé zi” dis tcgãya si i. Lukam dis tcgãyas tcꞌãà di sa ko Jesom di nqarikgꞌai koe qaòa cgoa chõò, a sa a ko “Tséé zi” dis tcgãyas koe còoka qõòkaguè. Cꞌẽe khóèa ne ga kgꞌama máá, Lukam dis tcgãya sa ko Jesom xgꞌao ko qanega nqõómkgꞌai koe kúrú zi gúù zi ka kgꞌui, témé, si ko “Tséé zi” dis tcgãya sa Jesom xgꞌao ko nqõómkgꞌai koe kúrú zi gúù zi ka kgꞌui, ẽem xgꞌao nqarikgꞌai koe hãa ka.
\ip Cám̀ tsara xgꞌaeku tsara hàna (tcee tsara 1-2 di tsara koe hẽé naka tcee xu 9-19 di xu koe hẽéthẽé e) ncẽes tcgãyas qꞌoo koe cúí ga ko nxàeè zi gúù zi úúa hãa tsara; ncẽe zi xꞌáí zi khama: moengelean kò ko nxáè ciian hẽé naka ghùu-kòre-kgꞌao xu ncẽe kò Jesom ko ábàè koe dàra xu hẽé, naka Jesom kò tempelem koe cóá ba ii kam kò hãa koe hẽé, naka qãèm khóèm Samaria dim dis sere-sere sa hẽé, naka cóám aagusea kò hãa ba hẽéthẽé di zi.
\ip Ncẽes tcgãyas wèés koe ko kaisase gaas ka kgꞌuièas gúù sa còrè si i naka Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka hẽé, naka khóè zi kò Jeso ba kúrúan ka hẽé naka Nqarim kò ko khóè ne chìbia ne qgóóa máás ka hẽéthẽé e.
\ib
\ip Qaa-qaasa kgꞌuia ne:
\ili1 - “i kúrúse”, “xꞌaèan”, “ẽe xu cáḿ xu ka”
\ili1 - Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba
\ili1 - dxàua ne, khóè zi
\ib
\ip Tcgãyas qꞌoo koe hàna zi:
\io1 - Jeso ba ko Gam di tsééan tshoa-tshoa \ior (1:1–4:13) \ior*
\io1 - Jeso ba Galilea koe \ior (4:14–9:50) \ior*
\io1 - Jeso ba ko Jerusalema koe qõò \ior (9:51–19:44) \ior*
\io1 - Jeso ba Jerusalema koe \ior (19:45–21:38) \ior*
\io1 - Jesom di xgàrasean hẽé naka Gam dis xꞌoo sa hẽé naka Gam dis xꞌooan koe tẽe sa hẽéthẽé e \ior (22–24) \ior*
\c 1
\ms Jeso ba ko Gam di tsééan tshoa-tshoa (1:1–4:13)
\s Tshoa-tshoa sa
\p
\v 1 Káí ne khóè nea xgꞌao xgꞌaekua ta koe xgꞌao ko kúrúse zi gúù zi bóò a góá.
\v 2 Khóè ne ncẽe tshoa-tshoas ka kò gane tcgáí ka ncẽe zi gúù zi bóòa ne, a ne a kò hàà Nqarim dim kgꞌuim di ne xgaa-xgaa-kgꞌao ne ii nea ncẽe zi gúù zi máà taa hãa.
\v 3 Tíí igabar kò wèé zi gúù zi tshoa-tshoas koe qãèse tẽèa xám̀, i ncẽeska qãèa máá tea, ẽe zi ma kúrúsea xùrikua hãas kar ga góá máá tsi sa, tsáá Teofila tsi tcom-tcomsa tsi,
\v 4 nxãasega tsi gha wèé tseeguan ncẽe tsi xgaa-xgaaèa ka qꞌãa ka.
\s Moengele ba ko Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao ba gha ábàès ka kgꞌui
\p
\v 5 I kúrúse Herotem xgꞌao xꞌaigam Jutea di ba ii xꞌaè ka, me kò Sakaria ta ko ma tciièm peresiti ba hàna, Abiam dis xgꞌaes di xu peresiti xu di ba. Gam dis khóès Elisabete sa kò \add kaiam peresitim\add* Aronem dis qhàò si i.
\v 6 Sakaria khara Elisabetea khara kò Nqarim cookgꞌai koe tchàno khara khóè khara a, a wèé xꞌáè-kgꞌáḿan Xꞌaigam Nqarim di ko kúrú, a chìbi úú tama.
\v 7 Elisabete sa kò ábà tamas khóè si i khama khara kò káà cóá khara a. A kò gataga wèéa khara ga gàeasea hãa.
\p
\v 8 I kúrúse me xꞌaè ba hàà Sakariam dis xgꞌaes di xu gha tempelem koe síí tséé di ba, me kò Sakaria ba síí peresitim di tsééan Nqarim cookgꞌai koe kúrú.
\v 9 Peresiti xu di cauan ka xu xgꞌao ko cúím khóè ba nxárá tcgꞌòó, tempelem qꞌoo koe gha tcãà a qãè hm̀m̀ xgꞌãò gúùan Nqari ba dàòa máá ba. Gaam cáḿ kam kò Sakaria ba nxárá tcgꞌòóè.
\v 10 Eẽm tempelem qꞌoo koe hãa a ko qãè hm̀m̀ xgꞌãò gúùan Nqari ba dàòa máá ka ne kò wèé ne khóè ne tempelem ka tchàa koe hãa a ko còrè.
\p
\v 11 Me moengelem Nqarim di ba qhúí-kgꞌai me, a ba a kgꞌáòm xꞌõàm xòè za téé, ẽem gabá hãa a ko ẽes qãè hm̀m̀ xgꞌãòs gúù sa altaram koe Nqari ba dàòa máá koe.
\v 12 Eẽm ko Sakaria ba moengele ba bóò kam kò qꞌae a qꞌáòs ka tcãàè.
\v 13 Me moengele ba bìrí me a máá: “Táá qꞌáò guu, Sakariaè. Còrèa tsi komsanaèa, si gha tsaris khóès Elisabete sa cóá ba ábà, tsi gha Johane ta ma tcii me ke.
\v 14 A tsi a gha kaisase qãè-tcao, i gha gataga káí khóèan gaam di ábà xꞌaèan ka qãè-tcao.
\v 15 Xꞌaigam \add Nqarim\add* cookgꞌai koem gha tcom-tcomsam khóè ba ii, ke méém táá qgarì kana dùútsa tshàam xgóàm ga ba kgꞌáà guu. Eẽ ábà xꞌaèa ba koe gam gha guu a Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌoèa,
\v 16 a ba a gha káí ne khóè ne Iseraele di ne Xꞌaigam gane dim Nqarim koe ka̱bi.
\v 17 Elijam di tcꞌẽean hẽé naka qarian hẽéthẽé cgoam gha \add Nqarim\add* cookgꞌai koe kgꞌõè, a xõòga xu di tcáóan cóán koe ka̱bi, a ẽe komsana tama ne di tcáóan ka̱bi tchàno ne khóè ne di tcꞌẽean koe, a khóè ne Xꞌaigam \add Nqari\add* ba kgꞌónòa máá,” tam méé.
\p
\v 18 Me Sakaria ba moengele ba tẽè a máá: “Nta ra gha ma qꞌãa ncẽe zi gúù zi gha kúrúse sa? Gàeasea raa, si tiris khóès igaba gàeasea hãa ka,” témé.
\v 19 Me moengele ba xo̱a me a máá: “Tíí ra Gabariele ra a, a ra a Nqarim cookgꞌai koe tẽe. Gaam ga ba tséé tea, hààr gha kgꞌui cgoa tsi, a qãè zi tchõà zi ncẽe zi óágara máá tsi ka.
\v 20 Bóò, dtcòm̀ tama tsia domka tsi gha ncẽe koe guus ka nqooa hãa, a kgꞌui tite, me gha nxãakgꞌaiga síí xꞌaè ba hàà ncẽe zi gúù zi gha hàà kúrúse ba,” tam méé.
\p
\v 21 Nxãaska i ko káí khóèan tchàa koe téé-tẽe a ko Sakaria ba qãà, a area hãa, dùús domkam tempelem qꞌoo koe ncẽeta noose ãoa hãa sa.
\v 22 Eẽm ko tcgꞌoa kam kò gane cgoa kgꞌuian ka tààè, ne kò bóòa qꞌãa tempelem qꞌoo koem kò xꞌáí sa bóòa hãa sa. Me kò nqoo-nqoosase nxàem ko sa tshàua ba cgoa xꞌáí ne.
\v 23 A ba a kò ẽe xu cáḿ xu kam ko tempelem koe tsééa xgꞌara ka xꞌáéa ba koe ka̱bise.
\p
\v 24 Ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koes kò gam dis khóès Elisabete sa ncãàn úú, a sa a 5 nxoean séè a nquum qꞌoo koe cúía hãa, khóè ne gha táá bóò si ka. Si bìríse a máá:
\v 25 “Xꞌaigam \add Nqari\add* ba ncẽes gúù sa kúrúa máá tea hãa, a ba a ncẽem xꞌaèm ka Gam di thõò-xama-máákuan tíí koe xꞌáía, a ba a khóè ne koe tiri sau-cgaean cóá ner úú tama di koe tcgꞌòó tea hãa,” témé.
\s Moengele ba ko Jeso ba gha ábàès ka kgꞌui
\p
\v 26 Me kò moengelem Gabariele ba 6 dim nxoem ka Galilea dim xꞌáé-dxoom Nasareta dim koe Nqarim ka tsééa úúè,
\v 27 dxàe-coas koe, ncẽe kò Josefa ta ko ma tciièm qárí-kgꞌaom ka séèkuan tòóa mááèa hãa sa. Josefa ba kò Dafitem dis qhàòs dim khóè me e, i gaas dxàe-coas di cgꞌõèan kò Maria a.
\v 28 Moengelem ko Marias koe hàà kam kò hàà tsgám̀kagu si a máá: “Xꞌaigam \add Nqari\add* ba cgóm̀ sia a sáá cgoa hàna,” témé.
\p
\v 29 Si Maria sa ẽem ko gatà méé ka kaisas qꞌáòs ka tcãàè, a sa a kò tẽèse dùús domkam ko gatà ma tsgám̀kagu si sa.
\v 30 Me moengele ba bìrí si a máá:
\q1 “Táá qꞌáò guu, Mariaè,
\q1 Nqarim koe si cgóm̀kuan hòòa hãa ke.
\q1
\v 31 Bóò, ncãà si gha úú, a kgꞌáòm cóá ba ábà,
\q1 a si a gha Jeso ta ma tcii Me.
\q1
\v 32 Tcom-tcomsam khóè Me e gha ii,
\q1 a ba a gha tcꞌamaka hãam Nqarim dim Cóá ba iise tciiè,
\q1 Me gha Xꞌaigam Nqari ba xꞌaian dis ntcõó-qꞌoo sa máà Me,
\q1 Gam ka xõò-dxoom Dafitem khamaga ma.
\q1
\v 33 Jakobem dis qhàòs koem gha chõò tamase xꞌaiga ii,
\q1 si Gam dis xꞌai sa cuiskaga chõò tite,”
\m tam moengele ba méé.
\p
\v 34 Si Maria sa moengele ba bìrí a máá: “Nta i gha ii, qane cgoar kgꞌáò-khoe cgoa xóé tama ka?” témé.
\p
\v 35 Me moengele ba xo̱a si a máá:
\q1 “Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba gha sáá koe hàà,
\q1 kaisase Tcꞌamaka hànam di qaria nea gha qàbi si,
\q1 Me gha gaa domka
\q1 Gaam ẽe gha ko ábàè ba tcom-tcomsa ii,
\q1 a ba a gha Nqarim dim Cóá ba ta ma tciiè.
\q1
\v 36 Bóò kgꞌama, ncẽe Elisabetes koe kúrúsea sa.
\q1 Wèé khóèa ne kò qꞌana hãa cóás úú tite sa,
\q1 a sa a ábà tamas khóè si i sa,
\q1 igaba ncẽes gàeasea hãa kas kgꞌáòm cóá ba qóḿa hãa,
\q1 i nxoea sa ncẽeska 6 i.
\q1
\v 37 Cúí gúù ga káà a, Nqarim ka kúrúè tite e khama,”
\m tam méé.
\p
\v 38 Si Maria sa xo̱a me a máá: “Ncãa ga ra a, Xꞌaigam \add Nqarim\add* dir qãà ra. Eẽ tsi ko méé khamaga méé i tíí koe ii,” tas méé. Me moengele ba guu si a qõò.
\s Maria sa ko Elisabete sa dàra
\p
\v 39 Gaa xꞌaè kas kò Maria xgoaba a sa a qháése cꞌẽem xꞌáé-dxoom xàbìan dim koe síí, Juta ne di ba.
\v 40 A sa a Sakariam xꞌáé koe tcãà a Elisabete sa tsgám̀kagu.
\v 41 Eẽs ko Elisabete sa kóḿs ko Maria tsgám̀ sia tsꞌoo kam ko cóá ba ncãàa sa qꞌoo koe ko̱ri, si Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌoè cgaeè,
\v 42 a sa a tcꞌamaka kgꞌui a máá:
\p “Wèé zi khóè zi cookgꞌai koe si sáá tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa. Me gataga sarim cóá ba thẽé tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa.
\v 43 Dùútsa gúùs kaia sa ko ncẽe cáḿ ka tíí koe kúrúse, ncẽe tirim Xꞌaigam \add Nqarim\add* ka xõòs ko tíí koe hàà ka?
\v 44 Eẽr ko kóḿ si ko ma tsgám̀ tea tsꞌoo sa kam ko gaa xꞌaè kaga cóá ba ncãàa te qꞌoo koe qãè-tcaoan ka ko̱ri khama.
\v 45 Ncẽem Xꞌaigam \add Nqari\add* ba sáá cgoa kgꞌuia hãa zi gúù zi wèé zi gha kúrúse sa si dtcòm̀a hãa, khama si tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa,” tas méé.
\p
\v 46 Si Maria sa máá:
\q1 “Xꞌaigam \add Nqari\add* bar ko wèé tcáóa te cgoa kaikagu,
\q1
\v 47 i tcꞌẽea te Nqarim Kgoara-kgꞌaom Tirim koe
\q1 qãè-tcaoan ka cgꞌoèa hãa,
\q1
\v 48 Gam dis qãàs di nqãaka hãa nem bóòa hãa khama.
\q1 Bóò, ncẽe koe guus ka zi gha wèé zi qhàò zi nxàe
\q1 tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièar hãa sa.
\q1
\v 49 Qarian úúa hãa ba kaisa zi gúù zi kúrúa máá tea hãa khama,
\q1 i cgꞌõèa ba tcom-tcomsa a.
\q1
\v 50 Gam di thõò-xama-máákua nem ko
\q1 ẽe ko qꞌáò Me ne koe xꞌáí
\q1 ẽe zi ko ma qhàò zi hàà khama.
\q1
\v 51 \add Nqari ba\add* tshàua ba cgoa cgáé zi gúù zi kúrúa,
\q1 a ba a ẽe tcꞌẽega ne e,
\q1 ta tcáóa ne qꞌoo koe tcꞌẽea hãa ne khóè ne
\q1 tsa̱i-tsa̱ia qꞌara hãa.
\q1
\v 52 Kaia xꞌaiga nem
\q1 gaan di ntcõó-qꞌooan xꞌaian di koe guu a xòoa hãa,
\q1 a ẽe nqãaka hàna khóèan ghùia hãa.
\q1
\v 53 Xàbàa khóèa nem xgꞌãàkagua hãa
\q1 qãè zi gúù zi cgoa,
\q1 a ba a ẽe qguùa hãa khóèan
\q1 káà gúù tshàu-qꞌoose tcgꞌòóa hãa.
\q1
\v 54 Gam dim qãàm Iseraele bam hùia,
\q1 thõò-xama-máákuan Gam dim ko tcꞌẽe-tcꞌẽese khama.
\q1
\v 55 Ncẽem ma gatá ka xõòga ne nqòòkagua hãa khama,
\q1 Abrahamam ka hẽé
\q1 naka qhàòa ba ka hẽéthẽé e,
\q1 chõò tamase,”
\m tas Maria méé.
\p
\v 56 Si kò Maria sa nqoana khama noo nxoean Elisabetes cgoa síí hãa, a sa a nxãwa ka̱bise a xꞌáéa sa koe dìbi.
\s Johanem tcguù-tcguu-kgꞌaom di ábà xꞌaèa ne
\p
\v 57 Me kò Elisabetes gha ábàm xꞌaè ba hàà, si kò kgꞌáòm cóá ba ábà.
\v 58 Ne kò cúùse xꞌãèa ne khóè ne hẽé naka gas di qhàòan hẽéthẽé kóḿ Xꞌaigam \add Nqarim\add* ma kaisase thõò-xama máá sia hãa sa, a ne a kò gas cgoa qãè-tcao.
\p
\v 59 A ne a 8 cáḿa nem cóá ba úúa ka hàà, hàà ne gha qꞌãe nqãa-qgai khòo me ka, a ne a Sakaria ta ma tcii me kgꞌoana, xõòm cgꞌõè cgoa.
\v 60 Si gam ka xõò sa xo̱a a máá: “Eẽ ẽe, Johane tam gha ma tciiè,” témé.
\v 61 Ne khóè ne bìrí si a máá: “Eẽta xam̀s cgꞌõès kò qhàòa si di ne koe káà si i ná,” témé.
\v 62 Ne tshàua ne cgoa sere-sere a xõò ba tẽè, ntam ko cóám di cgꞌõèan ka méé sa.
\v 63 Me góám gha gúùan tca̱ba dtcàrà, a góá a máá: “Cgꞌõèa ba Johane e,” témé. Ne wèéa ne are.
\p
\v 64 Me kò gaa xꞌaè kaga Sakaria gaicara tshoa-tshoa a kgꞌui, a Nqari ba dqo̱m̀.
\p
\v 65 Ne kò ẽem qgáìm di ne khóè ne wèé ne qꞌáòs ka tcãàè, ne kò Jutea di xu xàbì xu wèé xu di ne khóè ne ncẽe ko kúrúse zi gúù zi wèé zi ka kgꞌui.
\v 66 Ne kò wèé ne ẽe kò kóḿ ne are a tẽèse a máá: “Dùútsa cóá ba gáé ncẽe ba?” témé. Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim tshàu ba kò hãa cgoa mea khama.
\s Sakaria ba ko Nqari ba dqo̱m̀
\p
\v 67 Me kò cóám ka xõòm Sakaria ba Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌoè cgaeè, a ba a porofita a máá:
\q1
\v 68 “Dqo̱m̀mè méém Xꞌaigam Nqarim Iseraele di ba,
\q1 Gam di ne khóè ne koem hààraa
\q1 a ba a ko hàà kgoara ne ke.
\q1
\v 69 Kgoarakuan dim nxãà bam tcꞌamaka ghùia máá ta a hãa.
\q1 Gam dim qãàm Dafitem di ne qhàò ne koe.
\q1
\v 70 Ncẽem ko ma ncìísega
\q1 Gam di xu porofiti xu tcom-tcomsa xu koe ma kgꞌuia hãa khama,
\q1
\v 71 a ba a ko máá,
\q1 hààm gha gatá di ne cgꞌõo-kgꞌao ne koe hẽé
\q1 naka wèé ne ẽe hòre taa ne
\q1 di tshàu-qꞌooan koe hẽéthẽé kgoara ta a.
\q1
\v 72 Ncẽem dàòm kam ko \add Nqari ba\add*
\q1 gatá di xõòan koe thõò-xama-máákuan xꞌáí,
\q1 ncẽem kò nqòòkagu nea hãa a,
\q1 naka Gam dis qáé-xgꞌaes tcom-tcomsa sa tcꞌẽe-tcꞌẽesean hẽéthẽé e,
\q1
\v 73 gaìses ncẽem gatá ka xõòm Abrahamam koe gaìsea sa,
\q1
\v 74-75 gatá di ne cgꞌõo-kgꞌao ne koem gha tcgꞌòó ta a ka,
\q1 ta gha nxãasega qꞌáò tamase hẽé,
\q1 tcom-tcomsase hẽé
\q1 naka tchànose hẽéthẽé
\q1 cookgꞌaia ba koe tsééa máá Me,
\q1 wèé kgꞌõèa ta qꞌoo koe.
\q1
\v 76 Tsáá tiri tsi cóá tsi,
\q1 \add Xꞌaigam Nqarim\add* ncẽem tcꞌamaka hànam
\q1 di tsi porofiti tsi iise tsi gha tciiè,
\q1 \add Nqarim\add* cookgꞌai koe tsi gha qõò,
\q1 a tsi a gha hààm gha xu dàò xu kgꞌónòa máá Me.
\q1
\v 77 Gam di ne khóè ne tsi gha bìrí
\q1 nta ne gha ma qꞌãan di tcꞌẽean di kgoarasean hòò sa,
\q1 gane di chìbian di qgóóa-máákuan koe guu a.
\q1
\v 78 Gatá dim Nqari ba ko tcáóa ba qꞌoo koe thõòan xám̀,
\q1 gaa domkam gha cáḿs ko tcgꞌoa xòè koe guuam xꞌáàm
\q1 ncẽe tcꞌamaka guuam cgoa xꞌáà-xꞌaa ta a.
\q1
\v 79 Wèém khóèm ẽe
\q1 ntcùús qꞌoo koe hẽé
\q1 naka xꞌooan di sóm̀an koe hẽéthẽé hànam
\q1 koem gha xꞌáà ba óága,
\q1 a ba a gha dàòa ta tchàno-tchano
\q1 tòókuan dim dàòm koe,”
\p tam méé.
\p
\v 80 Me kò cóá ba kai a tcꞌẽean koe qari, a ba a kò tchàa-xgóós koe hàna, me síí hààm gha Iseraele di ne khóè ne cookgꞌai koe xꞌáísem xꞌaè ba hàà.
\c 2
\s Jeso ba ko ábàè
\r (Mt 1:18-25)
\p
\v 1 Eẽm xꞌaèm kam xgꞌao \add Roma dim\add* xꞌaigam Agusetosi ba xꞌáèan tcgꞌòó, wèém nqõóm \add di ne khóè ne\add* gha nxáráè di i. \fig |LB00013.tif| col|||Ghùu kòre-kgꞌao xu cꞌee-kgꞌáḿ koe ntcõó a ko ntcùú ka ghùu zi kòre|2:1-20\fig*
\v 2 Ncẽes nxárákus kgꞌáíka di sa xgꞌao Kurinem kò Siria koe xꞌaiga ii xꞌaè ka kúrúse.
\v 3 Me kò wèém khóè ba nxãaska gam dim xꞌáé-dxoom koe síí góáse.
\p
\v 4 Me Josefa thẽé Nasareta dim xꞌáé-dxoom Galilea dim koe guu a síí Jutea dim xꞌáé-dxoom koe tcãà, Betelehema ta ko ma tciiè ba, \add xꞌaigam\add* Dafitem \add ábàèa\add* koe, Dafitem dim qhàò me e kò ii khama.
\v 5 Gaa koem kò síí Marias cgoa góáse, ncẽem kò séèkuan tòóa máána hãa sa, si kò gataga qóḿ ii.
\v 6 \add Qanega\add* khara Betelehema koe hãa kam kò cóá bas gha ábà dim xꞌaè ba hàà.
\v 7 Si kò qgáé-kgꞌai dim cóám gas di ba ábà, a sa a qgáían cgoa tcáḿ Me, a dxòrom qꞌoo koe xòó Me, cgꞌáè-nquum koe i kò xꞌóm̀-qꞌooan káà a khama.
\s Ghùu kòre-kgꞌao xu hẽé naka moengele xu hẽéthẽé e
\p
\v 8 Xu kò cꞌẽe xu ghùu kòre-kgꞌao xu qãáka hãa a tééa qꞌuu a ko ghùu zi kòre.
\v 9 Me kúúga moengelem Xꞌaigam di ba hàà qàea xu koe téé, me Xꞌaigam dim xꞌáà ba xꞌáà-xꞌaa xu, xu kò kaisase qꞌáò.
\v 10 Me kò moengele ba bìrí xu a máá: “Táá qꞌáò guu! Bóò, qãè tchõà ner ko óága máá xao o, ncẽe gha hàà wèé khóèan kaisa qãè-tcaoan máà a ke.
\v 11 Ncẽem cáḿ ka tu Dafitem dim xꞌáé-dxoom koe Kgoara-kgꞌao ba ábà mááèa - Xꞌaigam Kreste ba!
\v 12 Si gha ncẽes gúù sa gaxao koe xꞌáí sa ii: cóá-coam qgáían ka tcáḿ a dxòrom qꞌoo koe xòóèa ba xao gha hòò,” tam méé.
\p
\v 13 Si kò kúúga moengele xu dis xgꞌaes nqarikgꞌai di sa qhúí a gaam moengelem cgoa hàna hãase Nqari ba dqo̱m̀, a máá:
\q1
\v 14 “Dqo̱m̀kuan méé i kaisase tcꞌamaka hànam Nqarim koe hãa,
\q1 naka tòókuan hẽéthẽé e nqõómkgꞌai koe,
\q1 khóè ne ẽem ncàm̀a hãa ne koe,”
\m témé.
\p
\v 15 Eẽ xu ko moengele xu guu xu a ko nqarikgꞌai koe ka̱bise, ka xu kò kòre-kgꞌao xu bìríku a máá: “Hààn xae Betelehema koe qõò naka síí ncẽes gúùs kúrúsea sa bóò, ncẽe Xꞌaigam \add Nqarim\add* bìrí xaea hãa sa,” témé.
\v 16 A xu a qháése xgoaba a qõò, a síí Maria khara Josefa khara hẽé naka Cóá-coa ba hẽéthẽé hòò, Me dxòrom qꞌoo koe xõe.
\v 17 Eẽ xu ko kòre-kgꞌao xu hòò ne ka xu kò ncãa i Cóám ka mééè sa bìrí khara a.
\v 18 Ne kò wèé ne ẽe kòre-kgꞌao xu ko bìrí ne sa ko kóḿ ne are.
\v 19 Si Maria sa wèé zi gúù zi ncẽe zi tcáóa sa koe tòó, a sa a gazi ka kaisase tcꞌẽe.
\v 20 Xu ghùu kòre-kgꞌao xu ka̱bise, a xu a Nqari ba dqo̱m̀ a koa Me, wèé zi gúù zi ẽe xu kò kóḿa zi ka hẽé naka ẽe xu kò bóòa zi ka hẽéthẽé e; ẽe xu kò ma bìríèa khama i kò ii.
\p
\v 21 8 cáḿan qãá qꞌoo koem kò Cóá ba qꞌãe nqãa-qgai khòoè, a ba a Jeso ta ma tciiè, qóḿmè tamam hãa cookgꞌai koem kò moengelem ka máàèa hãas cgꞌõè sa.
\s Jeso ba tempelem koe hàna
\p
\v 22 Eẽm ko xꞌaè ba hàà \add Josefa khara Maria khara méé khara peresitim ka\add* qꞌano-qꞌanoè di ba, ncẽe Moshem di xꞌáèan kòo méé khama, ka khara kò Cóá ba Jerusalema koe úú, a síí Xꞌaigam \add Nqarim\add* cookgꞌai koe tòó Me.
\v 23 Eẽ i kò ma Xꞌaigam \add Nqarim\add* di xꞌáèan koe ma góásea khama, a ko máá: “Wèém cóám kgꞌáòm tcꞌãà a ábàèa ba méém Xꞌaigam \add Nqarim\add* di tsééan tòóa mááè,” téméè khama.
\v 24 Gataga khara kò dàòa-mááku sa \add Xꞌaigam Nqari ba\add* kúrúa máá, ẽem kò ma Xꞌaigam \add Nqari\add* ba xꞌáèa khama a ko máá: “Cám̀ tcíbí sara kana cám̀ tcíbí-coa sara ga igaba,” témé.
\p
\v 25 Gaa xꞌaè kagam kò Jerusalema koe Simone ta ko ma tciièm khóè ba xꞌãèa. Tchàno, a Nqari-tcáóa hãam khóè me e kò ii, Nqarim gha Iseraele ne qgài-qgai tcáó dim xꞌaè ba kò tééa máána hãa ba, me kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba gam koe hãa,
\v 26 me kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka xꞌáíèa hãa, Xꞌaigam \add Nqarim\add* dim Kreste bam bóò tamas cookgꞌai koem xꞌóóa hãa tite sa.
\v 27 Tcom-tcomsam Tcꞌẽem kam kò tempelem koe óágaè. Khara kò Jesom ka xõò ga khara thẽé gakhara dim Cóám Jeso ba tempelem koe óá, hàà khara gha xꞌáèan ko méé sa kúrúa máá Me ka,
\v 28 me kò Simone ba gaam Cóám Jeso ba séè a xꞌõàa ba koe tchàma a ba a Nqari ba dqo̱m̀, a máá:
\q1
\v 29 “Tíí Qꞌõòè, ẽe Tsi ma bìrí tea khama
\q1 Tsi gha ncẽeska Tsarir qãà ra
\q1 tòókuan cgoa dàò ba xgobekgꞌama máá.
\q1
\v 30 Tiri tcgáía nea Tsari kgoarakuan bóòa hãa khama,
\q1
\v 31 ncẽe Tsi wèé zi qhàò zi tcgáí qꞌoo koe kgꞌónòa a,
\q1
\v 32 tãá zi qhàò zi gha xgobekgꞌam tcꞌẽem xꞌáà Me e gha ii,
\q1 a ba a gha Tsaris qhàòs Iseraele di sa xꞌáàkagu,”
\m tam méé.
\p
\v 33 Khara kò Cóám ka xõòga khara Simonem ko Cóám ka méé gúùan are.
\v 34 Me kò Simone ba tsꞌee-tsꞌeekgꞌai ne, a ba a Marias Cóám ka xõò sa bìrí a máá: “Bóò, Nqari ba ncẽem Cóá ba qaara máásea, káí ne khóè nem gha kúrú ne cgꞌáé, a ba a gha káí ne khóè ne Iseraele koe tẽekagu ka. Xꞌáí Me e gha ii ntcoeku cgoaè gha ba,
\v 35 nxãasega zi gha káí ne khóè ne di zi tcꞌẽe zi tcgꞌoa a xꞌáíse ka, me gha ntcàu ba qhàe tcáó si,” témé.
\p
\v 36 Si kò gataga Anna ta ko ma tciiès porofiti sa hànaa, Fanulem ka cóáse sa, Asere dis qhàòs di ba. Kaisases kò gàeasea hãa, ncẽe ko ẽes ko séèèa xgꞌara ka 7 kurian gas dim khóèm cgoa xꞌãèa hãa sa.
\v 37 A sa a kò dxàe-ntcõa sa kúrú, a nxãakgꞌaiga síí 84 kuri, a kò wèé xꞌaè ka tempelem koe hàna, a ko ntcùú ba hẽé naka koaba ba hẽéthẽé Nqari ba dqo̱m̀, tcꞌõoan carasean hẽé naka còrèan hẽéthẽé cgoa.
\v 38 Gaam xꞌaèm ẽem kagas kò hàà cgae ne, a hàà Nqari ba qãè-tcaoa máá, a sa a wèéa ne ẽe kò Nqarim gha Jerusalema ba kgoara sa qãà hãa ne Cóám ka kgꞌui cgoa.
\p
\v 39 Eẽ khara ko wèé zi gúù zi Xꞌaigam \add Nqarim\add* kò xꞌáèa hãa zi kúrúa xgꞌara ka khara ko Galilea koe ka̱bise, gakhara dim xꞌáé-dxoom Nasaretam koe.
\v 40 Eẽm ko Cóá ba kai kam kò qari, a tcꞌẽega, i Nqarim di cgóm̀kuan Gam cgoa hãa.
\s 12 kuri qãá qꞌoo koem ko Jeso ba tempelem koe ka̱bise
\p
\v 41 Wèém kurim qꞌoo koe khara kò ko \add Jesom\add* ka xõò ga khara Jerusalema koe qõò, Paseka dis kõ̱ès koe.
\v 42 Eẽm \add Jeso ba\add* 12 kurian úúa ka ne kò gaicara qõò a gaas kõ̱ès koe síí, khóè ne kò ko wèé xꞌaè ka hẽé khama.
\p
\v 43 Eẽs ko kõ̱è sa xgꞌara ka khara kò xꞌáéa khara koe ka̱bise, igabam kò Jeso ba Jerusalema koe qaù, khara kò Gam ka xõò ga khara ncẽes gúù sa cꞌúùa.
\v 44 Khóè ne xgꞌaeku koem kò hàna, ta khara kò tcꞌẽea, khama khara kò tcꞌãà dim cáḿ ba qõò, a khara a gakhara di qhàòan hẽé naka khóè ne ẽe khara kò qꞌana ne hẽéthẽé koe qaa Me.
\p
\v 45 Táá khara kò hòò Me khama khara kò Jerusalema koe ka̱bise a síí qaa Me.
\p
\v 46 Nqoana cáḿan qãá qꞌoo koe khara kò tempelem qꞌoo koe hòò Me, Me xgaa-xgaa-kgꞌao xu xgꞌaeku koe ntcõe, a ntcõó a ko komsana xu, a ko tẽè-kgꞌáḿ zi tẽè xu.
\v 47 Xu kò wèé xu ẽe kò kóḿ Me xu Gam di kóḿa qꞌãan hẽé naka xo̱a-kgꞌáḿa ba ka hẽéthẽé arekaguè.
\v 48 Gam ka xõòga khara ko bóò Me ka khara kò kaisase are, si Gam ka xõò sa máá: “Tiri Tsi Cóá Tseè, dùús domka Tsi kò ncẽeta hẽéa máá? Bóò, saò ba hẽé naka tíí hẽéthẽé khama ncãa ko thõò-tcaoase qaa Tsi,” témé.
\v 49 Me xo̱a khara a, a máá: “Dùús domka khaoa kò ko qaa Te? Cꞌúùa khaoa kò hãa, Abom Tirim Xõòm di zi gúù zi koe méér ga hãa sa?” témé.
\v 50 Khara kò dùú sam ko méé sa táá koma qꞌãa.
\p
\v 51 Me Nasareta koe ka̱bise cgoa khara a, komsana khara am kò ko. Si kò Gam ka xõò sa ncẽes gúù sa tcáóa sa qꞌoo koe tòó.
\v 52 I ko Jesom di tcꞌẽean hẽé naka qaria ba hẽéthẽé kai a càùse, i kò Nqari ba hẽé naka khóè ne hẽéthẽé di tòókuan càùse cgae Me.
\c 3
\s Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao ba ko Nqarim di kgꞌuian xgaa-xgaa
\r (Mt 3:1-12; Mk 1:1-8; Jn 1:19-28)
\p
\v 1 15 dim kuri me e kò ii \add Roma ne dim xꞌaigam\add* Kaesaram Tiberiam kò wèém nqõó ba tcꞌãà-cookgꞌaia hãa ka, me kò Pontiose Pilato ba Jutea dim xꞌaiga ba ii, me Herote ba Galilea dim nqõó ba tcꞌãà-cookgꞌaia, me káíkhoem Filipi ba Iturea ba hẽé naka Terakoniti ba hẽéthẽé di tsara nqõó tsara tcꞌãà-cookgꞌaia, me Lisania ba Abelenem dim nqõó ba tcꞌãà-cookgꞌaia.
\v 2 Gaa xꞌaè ka tsara kò Anase ba hẽé naka Kaifase ba hẽéthẽé tsara kò kaia tsara peresiti tsara ii. Kam kò Nqarim dim kgꞌui ba Sakariam dim cóám Johanem koe hàà, tchàa-xgóóm koem hãase.
\v 3 Me Jorotane dim tshàa ba nxa̱ma-nxa̱ma xu nqõó xu wèé xu koe qõòate, a ba a chìbia ne koe ne gha tcóóse a tcguù-tcguuès ka xgaa-xgaa ne, nxãasega ne gha gane di chìbian qgóóa mááè ka,
\v 4 ẽe i ma porofitim Isaiam dis Tcgãyas koe ma góásea hãa khama a ko máá:
\q1 “Cꞌẽem dòm̀ ba ko tchàa-xgóós koe guu a qꞌau a ko máá:
\q1 ‘Xꞌaigam \add Nqari\add* ba tu dàò ba kgꞌónòa máá,
\q1 naka Gam di dàòan tchàno-tchanoa máá Me.
\q1
\v 5 Wèé qgáìan ẽe qàm gha cgꞌoè-cgꞌoeè,
\q1 i gha wèé xàbìan hẽé naka nxõ̱á xàbìan hẽéthẽé
\q1 nqãaka qám̀mè,
\q1 i gha kàma dàòan tchàno-tchanoè,
\q1 i gha xgárá dàòan tcgàriè.
\q1
\v 6 Ne gha wèé ne khóè ne
\q1 Nqarim di kgoarakuan hòò a bóò,’”
\m témé ba.
\p
\v 7 Me kò Johane ba tcguù-tcguukuan domka gam koe hààraa zi xgꞌae zi bìrí a máá: “Gatu cgꞌaoan di tu cóá tuè, dìín ka tua qꞌãà-qꞌãàèa hãa a ko hààko xgóàn \add Nqarim di\add* bèe?
\v 8 Nxãaska méé tu chìbian koe tu tcóósea hãa sa gha xꞌáí tcꞌáróan kúrú, naka tua táá tshoa-tshoa naka bìríse naka máá: ‘Abrahama ba ta úúa hãa, sita ka tsgõose ba,’ témé guu. Bìrí tu ur ko a ko máá: Nqari ba tààè tama ncẽe zi nxõ̱á zi séè a Abrahama ba tsgõo-coan kúrúa máán ka ke.
\v 9 Si gataga bòó sa nxãakamaga hìi zi di to̱bean kgꞌónòa tòóa mááèa, si gha wèés hìis ẽe qãè tcꞌáróan kúrú tama sa xgꞌaoa tcgꞌòó a cꞌeean qꞌoo koe xaoa tcãàè,” témé.
\p
\v 10 Ne xgꞌae zi di ne khóè ne tẽè me a máá: “Kháé nxãata i kò ii ne ta gha dùú sa kúrú?” témé.
\v 11 Me xo̱a ne a máá: “Dìím wèém ẽe cám̀ qgáían úúa hãa ba méém ẽe cúís ga sa úú tama ba cꞌẽe sa máà, nakam dìím wèém ẽe tcꞌõoan úúa hãa ba gataga thẽé hẽé,” témé.
\p
\v 12 Xu cꞌẽe xu mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao xu hàà, tcguù-tcguuè xu gha ka. A tẽè me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao tseè, dùú sa xae gha \add sixae\add* kúrú?” témé.
\v 13 Me xo̱a xu a máá: “Táá méé xao qaaseko marian nqáéa hãan séè cgae ne guu,” témé.
\p
\v 14 Xu gataga ncõo-kgꞌao xu hàà a tẽè me a máá: “Kháé nxãaska sixae ka, dùú sa méé xae kúrú?” témé. Me Johane xo̱a xu a máá: “Táá cúí khóè koe ga qari cgoa marian séè guu, naka táá khóèan gaan di tama chìbian hã̱akagu guu. Naka xaoa gaxao di surutan qãè-tcaoa máá,” témé.
\p
\v 15 Khóè ne kò nqòòa hãase qãà a ne a ko wèéa ne ga tcáóa ne qꞌoo koe tẽèse a ko máá, Johane ba gha cꞌẽedaoka Krestem ga me e, ta tcꞌẽea.
\v 16 Me Johane wèéa ne ga xo̱a a máá: “Tíí ra ko tshàan cgoa tcguù-tcguu tu u, igabam ko Gaam ẽe tíí ka qari ba hàà, ncẽe Gam di nxàbo tca̱ian kgoara ner kgꞌano tama ba. Gaa ba gha hàà Tcom-tcomsam Tcꞌẽem cgoa hẽé naka cꞌeem cgoa hẽéthẽé tcguù-tcguu tu u.
\v 17 Mabere tsoroan ko dqòrò cgoaèm hìi ba tshàua ba koe hãa, Me gha maberean ko dqòròès qgáìs koe wèé maberean ga dqòrò, a gha Gam di maberean Gam dis nxàés koe xgꞌae-xgꞌae, igabam gha tsoroan tsꞌirì tamam cꞌeem koe dàò,” témé.
\p
\v 18 Johane ba kò káí zi dàò zi tãáka zi cgoa khóè ne koe qãè tchõàn óá.
\v 19-20 Igabam kò Herotem tcꞌãa-cookgꞌai ba tãás gúù sa kúrú a gam di chìbian càù, Johane ba qáé-nquus koe tcãàn ka. Johane ba kò chìbi-chibi mea, Herotiases gam ka káíkhoem dis khóès cgoam kò xóéa hãa, a ba a kò gataga káí zi gúù zi cgꞌãè zi kúrúa hãa khama.
\s Jeso ba ko tcguù-tcguuè
\r (Mt 3:13-17; Mk 1:9-11)
\p
\v 21 Khóè ne wèé ne ko tcguù-tcguuè kam kò Jeso ba thẽé tcguù-tcguuè. Eẽm hãa a ko còrè ka i kò nqarikgꞌaian xgobekgꞌamse,
\v 22 Me kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba tcíbís khama ii a xõa cgae Me. Me kgꞌui ba nqarikgꞌai koe guu a tcgꞌoa, a máá: “Tiri Tsi Cóá Tsi ncàm̀a Ra hãa Tsi i. Tsáá koe Ra ko qãè-tcao,” témé.
\s Jesom dis qhàò sa
\r (Mt 1:1-17)
\p
\v 23 Eẽm ko Jeso ba Gam dis tséé sa tshoa-tshoa kam kò 30 kuri Me e, ncẽe khóè ne kò ko máá,
\li1 Josefam ka cóáse Me e, témé ba,
\li1 Josefam Elim ka cóáse ba,
\li1
\v 24 Elim Matatem ka cóáse ba,
\li1 Matatem Lefim ka cóáse ba,
\li1 Lefim Melekim ka cóáse ba,
\li1 Melekim Janaim ka cóáse ba,
\li1 Janaim Josefam ka cóáse ba.
\li1
\v 25 Josefam Matatisim ka cóáse ba,
\li1 Matatisim Amosem ka cóáse ba,
\li1 Amosem Naumem ka cóáse ba,
\li1 Naumem Eselim ka cóáse ba,
\li1 Eselim Nagaim ka cóáse ba,
\li1
\v 26 Nagaim Matam ka cóáse ba,
\li1 Matam Matatisim ka cóáse ba,
\li1 Matatisim Seminem ka cóáse ba,
\li1 Seminem Josekim ka cóáse ba,
\li1 Josekim Jodam ka cóáse ba,
\li1
\v 27 Jodam Joanam ka cóáse ba,
\li1 Joanam Resam ka cóáse ba,
\li1 Resam Serobabelem ka cóáse ba,
\li1 Serobabelem Salatielem ka cóáse ba,
\li1 Salatielem Nerim ka cóáse ba,
\li1
\v 28 Nerim Melekim ka cóáse ba,
\li1 Melekim Adim ka cóáse ba,
\li1 Adim Kosam ka cóáse ba,
\li1 Kosam Elemadam ka cóáse ba,
\li1 Elemadam Erem ka cóáse ba,
\li1
\v 29 Erem Joshuam ka cóáse ba,
\li1 Joshuam Elieserem ka cóáse ba,
\li1 Elieserem Jorim ka cóáse ba,
\li1 Jorim Matatem ka cóáse ba,
\li1 Matatem Lefim ka cóáse ba,
\li1
\v 30 Lefim Simonem ka cóáse ba,
\li1 Simonem Jutam ka cóáse ba,
\li1 Jutam Josefam ka cóáse ba,
\li1 Josefam Jonam ka cóáse ba,
\li1 Jonam Eliakim ka cóáse ba,
\li1
\v 31 Eliakim Meleam ka cóáse ba,
\li1 Meleam Menam ka cóáse ba,
\li1 Menam Matatem ka cóáse ba,
\li1 Matatem Natanem ka cóáse ba,
\li1 Natanem Dafitem ka cóáse ba,
\li1
\v 32 Dafitem Jesem ka cóáse ba,
\li1 Jesem Obetem ka cóáse ba,
\li1 Obetem Boasem ka cóáse ba,
\li1 Boasem Salemonem ka cóáse ba,
\li1 Salemonem Nasonem ka cóáse ba,
\li1
\v 33 Nasonem Aminadabem ka cóáse ba,
\li1 Aminadabem Ademinem ka cóáse ba,
\li1 Ademinem Arenim ka cóáse ba,
\li1 Arenim Heseronem ka cóáse ba,
\li1 Heseronem Peresem ka cóáse ba,
\li1 Peresem Jutam ka cóáse ba,
\li1
\v 34 Jutam Jakobem ka cóáse ba,
\li1 Jakobem Isakam ka cóáse ba,
\li1 Isakam Abrahamam ka cóáse ba,
\li1 Abrahamam Teram ka cóáse ba,
\li1 Teram Nahorem ka cóáse ba,
\li1
\v 35 Nahorem Serugem ka cóáse ba,
\li1 Serugem Regum ka cóáse ba,
\li1 Regum Pelegem ka cóáse ba,
\li1 Pelegem Eberem ka cóáse ba,
\li1 Eberem Selam ka cóáse ba,
\li1
\v 36 Selam Kainanem ka cóáse ba,
\li1 Kainanem Arefekesatem ka cóáse ba,
\li1 Arefekesatem Shem ka cóáse ba,
\li1 Shem Nowam ka cóáse ba,
\li1 Nowam Lamekem ka cóáse ba,
\li1
\v 37 Lamekem Methuselam ka cóáse ba,
\li1 Methuselam Enokem ka cóáse ba,
\li1 Enokem Jaretem ka cóáse ba,
\li1 Jaretem Mahalalem ka cóáse ba,
\li1 Mahalalem Kainanem ka cóáse ba,
\li1
\v 38 Kainanem Enosem ka cóáse ba,
\li1 Enosem Setem ka cóáse ba,
\li1 Setem Adam ka cóáse ba,
\li1 Adam Nqarim ka cóáse ba.
\c 4
\s Jeso ba ko kúrúa bóòè
\r (Mt 4:1-11; Mk 1:12-13)
\p
\v 1 Jeso ba kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌoè cgaeèa, a ba a kò Jorotane dim tshàam koe guu a ka̱bise. A ba a kò Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka séè a qãáka úúè.
\v 2 Gaa koem kò dxãwa ba 40 cáḿan Jeso ba kúrúa bóò. Jeso ba kò ẽe xu cáḿ xu ka táá cúí gúù ga tcꞌõó, khamam kò gaa koe guus ka xàbàa hãa.
\p
\v 3 Me dxãwa ba bìrí Me a máá: “Nqarim di Tsi Cóá Tsi kò ii ne, nxõ̱ás ncẽe sa bìrí nakas péréan kúrúse,” témé.
\v 4 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Góásea i hãa a ko máá: ‘Khóèa nea péréan ka cúí kgꞌõè tama,’ témé,” tam méé.
\p
\v 5 Me kò dxãwa ba séè a kaisase tcꞌamaka hãam qgáìm koe úú Me, a ba a kò ẽem xꞌaèm ka wèé xꞌaian nqõómkgꞌai di hẽé naka gaan di ka̱rean hẽéthẽé xꞌáí Me.
\v 6 A ba a bìrí Me a máá: “Ncẽe gúùan di qarian wèé hẽé naka xꞌaian di xꞌáàn hẽéthẽé ra gha máà Tsi, máàè ana raa, a ra a ko tcꞌẽer kom khóè ba máà a khama.
\v 7 A ncẽè cookgꞌaia te koe Tsi ko dqo̱m̀ ne i gha wèéan ncẽe ga Tsari ii,” témé.
\v 8 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Góásea i hãa a ko máá: ‘Xꞌaigam Nqarim tsari ba dqo̱m̀, naka Gaam cúí ba tsééa máá,’ téméè,” tam méé.
\p
\v 9 Me kò \add dxãwa ba\add* Jerusalema koe séè a úú Me, a ba a kaisase tcꞌamaka hàna qgáìan tempelem tco̱be di koe síí tòó Me, a bìrí Me a máá: “Nqarim di Tsi Cóá Tsi kò ii ne, ncẽe koe guu naka nqãaka xaoa xòóse. \fig |LB00249.tif| col|||Tempelem tco̱be|4:9\fig*
\v 10 Góásea i hãa ke a ko máá:
\q1 ‘Gam di xu moengele xum gha xꞌáèan máà,
\q1 xu gha kòre Tsi,’
\m téméè khama.
\v 11 Gataga i góásea a ko máá:
\q1 ‘Tshàua xu cgoa xu gha qgóóa ghùi tsi,
\q1 táá tsi gha nxãasega nqàrèa tsi nxõ̱án koe xgꞌáḿa tòó ka,’
\m téméè,” tam méé.
\v 12 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Góásea i hãa a ko máá: ‘Táá méé tsi Xꞌaigam tsarim Nqari ba kúrúa bóò guu,’ téméè,” tam méé.
\p
\v 13 Eẽm ko dxãwa ba gam di kúrúa bóòkuan wèé cgoa xgꞌara kam kò gaa koe guu Me a qãèm xꞌaè ba qãà.
\ms Jeso ba Galilea koe (4:14–9:50)
\s Jeso ba ko Nasareta koe xguìè
\r (Mt 4:12-17; Mk 1:14-15)
\p
\v 14 Me kò Jeso ba \add Tcom-tcomsam\add* Tcꞌẽem di qarian ka Galilea koe ka̱bise, i nxàea ba wèém xgꞌaekum koe tsa̱i-tsa̱ise.
\v 15 Me kò gane di còrè-nquuan koe xgaa-xgaa, i wèé khóèan dqo̱m̀ Me.
\p
\v 16 Me kò Nasareta koe qõò, ncẽem xgꞌao kaikaguè koe. A kgꞌaigam ko hẽé khama Sabata dim cáḿ ka còrè-nquum koe síí. \add Nqarim dis Tcgãya sam\add* gha nxárá kam kò tẽe,
\v 17 a ba a porofitim Isaiam dis Tcgãya sa máàè, a xgobekgꞌam si, a ba a ncẽeta i ma góáèa qgáìan koe síí: \fig |HK00150.tif| col|||Tcgãya sa|4:16-21\fig*
\q1
\v 18 “XꞌAIGAM \add Nqarim\add* dim Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba Tíí koe hàna,
\q1 \add nxárám tcgꞌòó a nxúìan\add* ntcã̱á tcúú Tea hãa khama,
\q2 ẽe dxàua ne koer gha qãè tchõàn óága ka.
\q1 Tsééam óá Tea,
\q2 ẽe qáéèa ner gha hàà bìrí, kgoaraè ne gha sa,
\q2 a ẽe bóò tama ne, xgobekgꞌam tcgáíè ne gha sa,
\q2 a Ra a gha ẽe nqãaka hàna ne hàà kgoara sa ka,
\q2
\v 19 a Ra a gha khóè ne bìrí, xꞌaè ba hààra sa,
\q2 Xꞌaigam \add Nqarim\add* gha \add Gam di ne khóè ne\add*
\q2 Gam di cgóm̀kuan xꞌáí di ba,”
\m tam ma nxárá.
\p
\v 20 Jeso ba kò tcgãya sa tcẽekgꞌam, a ba a qãàm koe úúa ka̱bi si, a ntcõó. I kò còrè-nquum koe ko hãa ne khóè ne wèé ne di tcgáían Gam koe qãesea tẽe.
\v 21 Me tshoa-tshoa a bìrí ne a máá: “Ncẽe cáḿ kas ncãa ncẽes qgáìs \add Nqarim dis\add* Tcgãyas di sa tseegukaguè, ncẽe tu ncãa ma kóḿ i ko ma nxáráè khamaga ma,” tam méé.
\p
\v 22 Ne kò wèé ne khóè ne Gam ka qãèse kgꞌui, a ne a kò ka̱re kgꞌuian ncẽe kgꞌáḿa ba koe ko tcgꞌoa ka arekaguè, a ne a máá: “A ncẽe ba gáé Josefam dim Cóám tama baa?” témé.
\p
\v 23 Me Jeso ba bìrí ne a máá: “Tseeguan kaga tu gha ncẽes sere-sere sa nxàea máá Te a máá: ‘Naaka Tseè, Tsáá ka qãèkaguse! Ncẽe ta ko kóḿ Tsi Kaperenaume koe kúrúa zi gúù zi ncẽe nqõóa Tsi koe kúrú,’” témé.
\v 24 A ba a bìrí ne a máá: “Tseegua ner ko bìrí tu u a ko máá: Porofiti ba xꞌáéa ba koe dtcòm̀mè tamam khóè me e.
\p
\v 25 “Tseeguan kar ko bìrí tu u: Elijam di xꞌaèan ka, ẽe i ko nqarikgꞌaian nqoana kurian hẽé naka 6 nxoean hẽéthẽé tcẽekgꞌamsea kas kò thõòs xàbà sa nqõómkgꞌai koe hãa, zi kò káí zi dxàe-ntcõa zi Iseraele koe hàna,
\v 26 igabam kò Elija ba cꞌẽe zi koe ga tsééa úúè tama, a kò Sarefata dim qgáì-coam koe hànas dxàe-ntcõas koe tsééa úúèa, Sitone dim nqõóm koe.
\v 27 Ne kò porofitim Elisham di xꞌaè ka káí ne lepero dis tcìì sa kò tsàara hãa ne Iseraele koe hàna, igaba ne kò táá cúía ne ga qꞌano-qꞌanoè, Namanem ncẽe Siria dim cúím ga me e kò ii,” tam méé.
\p
\v 28 Ncẽes gúù sa ne ko kóḿ ka ne kò wèé ne khóè ne còrè-nquum koe kò hàna ne kaisase xgóà.
\v 29 Nxàìa ne kò tẽe a ne a xꞌáé-dxoom xgꞌaeku koe xàbùa tcgꞌòó Me, a xàbìm gane dim xꞌáé-dxoom tshàoèam tcꞌamkgꞌai koe tceea úú Me, gaa koe ne gha síí guu a xaoa xòó Me ka.
\v 30 Igabam kò Jeso ba kgꞌama xgꞌaekua ne koe nqáé a qõò.
\s Jeso ba ko dxãwa tcꞌẽean xhàiagu
\r (Mk 1:21-28)
\p
\v 31 A ba a nxãaska Kaperenaume koe síí, Galilea dim xꞌáé-dxoom koe, a ba a kòo Sabata dim cáḿ ka khóè ne xgaa-xgaa.
\v 32 Ne kò Gam di xgaa-xgaa-qꞌooan ka area hãa, Gam dim kgꞌui ba kò qarian úúa hãa khama.
\p
\v 33 Me kò còrè-nquum koe dxãwa tcꞌẽean úúam khóè ba hãa, a kò kaisam dòm̀ cgoa qꞌau a máá:
\v 34 “Ha̱aà! Jeso Tsi Nasareta di Tseè, dùú sa Tsi ko gatá cgoa tcꞌẽe? Hàà Tsi ko kaàkagu ta a? Qꞌana raa dìí Tsi i sa, Nqarim di Tsi Tcom-tcomsa Tsi i,” témé.
\p
\v 35 Igabam kò Jeso ba dxãwa tcꞌẽean dqàè a máá: “Nqoo, naka tcgꞌoa cgae me!” témé. I kò dxãwa tcꞌẽean khóè ba qarika ntcãa-ntcãa a khóè ne xgꞌaeku koe xaoa xòó me, a i a thõò-thõo me tamase tcgꞌoa cgae me.
\p
\v 36 Ne kò wèé ne khóè ne area hãa, a ne a cꞌẽe ne bìrí a máá: “Dùútsa gúù saa ncẽe sa? Qarian úúa hãasem ko dxãwa tcꞌẽean ga dqàè i tcgꞌoa ka!” témé.
\v 37 I kò kúúga nxàea ba ẽem xgꞌaekum koe hàna xu qgáì xu wèé xu koe qháése qõò.
\s Jeso ba ko káí ne khóè ne qãèkagu
\r (Mt 8:14-17; Mk 1:29-34)
\p
\v 38 Me kò Jeso ba gaam còrè-nquum koe tcgꞌoa, a síí Simonem dim nquum koe tcãà. Si kò Simonem ka cꞌuìse sa cgùrukagu si kos tcììs kaias ka qgóóèa, ne Jeso ba gas ka bìrí.
\v 39 Me Jeso ba gas koe qám̀se, a ba a ẽes tcìì sa dqàè, si guu si, si kò kúúga tẽe a sa a tshoa-tshoa a tsééa máá ne.
\p
\v 40 Eẽs ko cáḿ sa tcãà ka ne kò wèé ne khóè ne gane di tcìì-khoean tãáka zi tcìì zi ko tsàaraa hãa a Jesom koe óá. Me kò wèém khóèm koe tshàua ba tòó, a kgꞌõèkagu me.
\v 41 I kò gataga dxãwa tcꞌẽean káí ne khóè ne koe guu a qꞌaua tcgꞌoa, a ko máá: “Tsáá Tsia Nqarim di Tsi Cóá Tsi i!” témé. Igabam kò dqàè e, a táá kgoara máá a i kgꞌui, qꞌana i ko hãa Kreste Me e sa khama.
\s Jeso ba ko còrè-nquu xu koe xgaa-xgaa
\r (Mk 1:35-39)
\p
\v 42 Eẽ i ko qꞌuu kam kò Jeso ba cꞌẽem qgáìm nqooako hãam koe qõò. Ne kò káí ne khóè ne qaa Me. Eẽ ne ko hàà sao-xgꞌae Me ka ne ko xgáèa tòó Me, táám gha qõòa guu ne ka.
\v 43 Igabam kò bìrí ne a máá: “Qãè tchõàn Nqarim di xꞌaian di méér cꞌẽe xu xꞌáé-dxoo xu koe thẽé xgaa-xgaa, gaan domkagar tsééa óáèa hãa ke,” témé.
\p
\v 44 A ba a kò Jutea ne di xu còrè-nquu xu koe xgaa-xgaa.
\c 5
\s Jeso ba ko tcꞌãà di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tcii
\r (Mt 4:18-22; Mk 1:16-20)
\p
\v 1 Cꞌẽem cáḿ ka ne kò khóè ne Jeso ba Genesarete dim tshàam-kgꞌáḿ koe nxa̱ma-nxa̱maa a ko Nqarim dim kgꞌui ba komsana. Jesom gaa koe téé-tẽe \fig |HK00340.tif| col|||Galilea dim tshàa-dxoom di kgꞌáḿa ne|5:1-11\fig*
\v 2 kam kò cám̀ dxòro tsara bóò, tsara tshàam dxùukgꞌai koe téé-tẽe, xꞌaù qgóó-kgꞌao xu ka xoana guuèa hãa tsara, ncẽe kò síí hãa a ko gaxu di cꞌuisían xgꞌaà xu.
\v 3 Me Jeso ba cꞌẽem dxòrom Simonem di kò iim koe tcãà, a ba a dtcàrà me, dxòro bam gha cgꞌárése tshàan qꞌoo koe ghànèa tcãà sa. Me kò gaam qꞌoo koe ntcõó a khóè ne xgaa-xgaa.
\p
\v 4 Eẽm ko kgꞌuia xgꞌara kam kò Simone ba bìrí a máá: “Tshàam nqáè koe ncẽem dxòro ba úú, naka xaoa gaxao di cꞌuisían tcãà naka xꞌaùan qgóó,” témé.
\v 5 Me Simone xo̱a a máá: “Xꞌaigaè, ncãa xae wèém ntcùú ba qarika tséé, a xae a táá cúí gúù ga qgóó. Igabaga ncãaga Tsi ko ncẽeta méé khamar gha cꞌuisían tcãà,” témé.
\p
\v 6 Gatà xu kò hẽé a xu a káí xꞌaùan qgóó, i gaxu di cꞌuisían tòà gha khama ii.
\v 7 Ka xu ko cꞌẽem dxòrom koe kò hàna xu xꞌaù qgóó-kgꞌao xu dtcàrà, hàà xu gha hùi xu ka. Xu hàà a ẽe tsara dxòro tsara wèéa tsara ga cgꞌoè-cgꞌoe, tsara tshoa-tshoa a tom̀ gha khama ma kúrúse.
\p
\v 8 Eẽm ko Simone Petere ncẽe sa bóò kam kò Jesom nqàrè-kgꞌam koe qáúse, a máá: “Xꞌaigaè, tcgꞌoara guu te, chìbi-kgꞌaor khóè ra a ke,” témé.
\v 9 Gabá hẽé naka wèé xu ẽe kò gam cgoa hàna xu hẽéthẽéa kò kaisas ares ka tcãàèa khama, xꞌaùan ẽe xu kò qgóóa hãa ka.
\v 10 Sebetem ka cóásea tsara, Jakoboa tsara Johanea tsara kò gataga area hãa thẽé, ncẽe kòo Simonem cgoa tsééa xgꞌae tsara. Me Jeso ba Simone ba bìrí a máá: “Táá qꞌáò guu; ncẽem cáḿ koe tsi gha guu a tshoa-tshoa a khóè ne di tsi qgóó-kgꞌao tsi i ke,” témé.
\v 11 Xu kò ẽe xu ko gaxu di dxòroan tshàam-kgꞌáḿ koe tòó, kaga wèé zi gúù zi guu, a xùri Me.
\s Jeso ba ko lepero dis tcìì sa úúam khóè ba qãèkagu
\r (Mt 8:1-4; Mk 1:40-45)
\p
\v 12 Eẽm Jeso ba cꞌẽem xꞌáé-dxoom koe hàna kam kò lepero dis tcìì sa tsàaraa hãam khóè ba hàà. Eẽm ko Jeso ba bóò kam kò kgꞌáía ba cgoa góḿankgꞌai koe cgꞌáé a còrè Me a máá: “Xꞌaigaè, tcꞌẽe Tsi kòo ne Tsi ga kúrú ter qꞌano,” témé.
\v 13 Me Jeso ba tchoanà tshàu, a ba a khóè ba qgóó, a máá: “Gatà Ra ko ma tcꞌẽe, ke qꞌano!” témé. Kas ko lepero dis tcìì sa kúúga kaà cgae me.
\v 14 Me kò Jeso ba qarika xꞌáè me a máá: “Táá méé tsi cúí khóè ga síí chóà máá guu, igaba méé tsi qõò naka tsia tsari qꞌano-qꞌanosean domka síí peresitim koe xꞌáíse, naka dàòa-mááku sa xꞌáís iise tcgꞌòó, ẽem ma Moshe xꞌáèa hãa khamaga ma,” témé.
\p
\v 15 Igabas kò Jesom dis tchõà sa kaisase tsa̱i-tsa̱ise, zi khóè ne di zi xgꞌae zi káí zi hààku, hàà zi gha komsana Me a zi a thẽé gazi di tcììan koe qãèkaguè ka.
\v 16 Me Jeso ba tcgꞌoara guu ne, a nqooa hãa xu qgáì xu koe qõò, a síí gaa koe còrè.
\s Jeso ba ko nqo̱ara hãam khóè ba qãèkagu
\r (Mt 9:1-8; Mk 2:1-12)
\p
\v 17 Cꞌẽe cáḿ kam hãa a ko xgaa-xgaa ka xu kò Farasai xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé xu gaa koe ntcõe, ncẽe kò wèé xu xꞌáé xu Galilea di xu koe hẽé naka Jutea di xu koe hẽé naka Jerusalema di xu koe hẽéthẽé guua hãa xu. I kò Xꞌaigam di qarian Gam cgoa hãa, gaan cgoam gha khóè ne qãèkagu ka.
\v 18 Bóò, ka xu kò cꞌẽe xu khóè xu kúúga khóèm nqo̱ara hãa ba óága, gam dim tcoàm koe xòó mea hãase, a xu a kò dàò ba qaa, tcãà me xu gha a síí cookgꞌaia ba koe xòó me ba.
\v 19 Igaba ẽe xu ko bóò, khóè ne di káí-qꞌooan ka xu ko xháé, nta xu gha ma nquum qꞌoo koe ma tcãà me sa, ka xu kò nquum tco̱be koe chúrù a tcãà, a xu a nquum nqáè koe gam dim tcoàm cgoa xòó me, Jesom cookgꞌai koe.
\v 20 Eẽm ko Jeso ba gaxu di dtcòm̀an bóò kam kò máá: “Khóè tseè, tsari chìbian tsi qgóóa mááèa hãa,” témé.
\p
\v 21 Ka xu ko xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé tshoa-tshoa a tẽèse a máá: “Dìí ba gáé ncẽe ba, ncẽe Nqari ba ko cóè khama ko ma kgꞌui ba? Nqarim cúí ba khóèan gaan di chìbian qgóóa máá di qarin úúa hãa ka, cꞌẽe khóè ka oose!” ta xu méé.
\p
\v 22 Jeso ba ko tcꞌẽea xu hãa sa qꞌana hãa khamam kò tẽè xu a máá: “Dùús domka xao ko ma tcáóa xao qꞌoo koe ma tcꞌẽea ẽe e?
\v 23 Ndaka nea thamkaà? ‘Chìbia tsi tsi qgóóa mááèa,’ témé nea kana máá: ‘Tẽe naka qõò,’ témé nea?” \add tam ma tẽè xu.\add*
\v 24 \add A ba a máá:\add* “Igaba \add méé\add* xao qꞌãa, Khóèm dim Cóá ba nqõómkgꞌai koe qarian úúa sa, khóèa nem gha gaan di chìbian qgóóa máá di i,” témé, kam kò ẽe nqo̱ara kò hãa ba bìrí a máá: “Bìrí tsir ko a ko máá, tẽe naka tsarim tcoà ba séè naka xꞌáéa tsi koe dìbi,” témé.
\p
\v 25 Gaa xꞌaè kagam kò gane cookgꞌai koe tẽe, a ba a ẽem kò gam tcꞌamkgꞌai koe xõem tcoà ba séè, a xꞌáéa ba koe Nqari ba dqo̱m̀a máásea dìbi.
\v 26 Si are sa wèéa ne ga tcãà, ne Nqari ba dqo̱m̀, a ne a qꞌáòs ka tcãàè, a máá: “Are-aresa zi gúù zi ta ncẽem cáḿ ka bóòa hãa!” témé.
\s Jeso ba ko Lefi ba tcii
\r (Mt 9:9-13; Mk 2:13-17)
\p
\v 27 Ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koem kò Jeso ba tcgꞌoa, a mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaom cꞌẽem Lefi ta ko ma tciiè ba bóò, me marian ko séèa xgꞌae-xgꞌaeèm nquum koe ntcõóa-ntcõe. Me bìrí me a máá: “Xùri Te,” témé.
\v 28 Me kò Lefi ba wèé gúùan guu a xùri Me.
\p
\v 29 A ba a xꞌáéa ba koe síí Jeso ba kaias kõ̱è sa kúrúa máá. Si kò kaias xgꞌaes mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao xu di sa hẽé, naka cꞌẽe xu hẽéthẽé di sa gam cgoa tcꞌõó.
\v 30 Xu kò Farasai xu hẽé naka gaxu di xu xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa mẽéku a máá: “Dùús domka xao ko mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaoan hẽé naka chìbi-kgꞌaoan hẽéthẽé cgoa tcꞌõó a kgꞌáà máá?” témé.
\p
\v 31 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Eẽ tsàa tama khóèa ne naakan qaa tama, igaba ẽe ko tsàa ne ko qaa a.
\v 32 Tchàno ne khóè ner gha hàà tcii kar hàà tama, igabar hààraa, hààr gha chìbi-kgꞌao ne tcii ne tcóóse ka,” témé.
\s Jeso ba ko tcꞌõoan carasean ka tẽèè
\r (Mt 9:14-17; Mk 2:18-22)
\p
\v 33 Xu kò bìrí Me a máá: “Johanem di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ko káíse tcꞌõoan carase a ko còrè, khamaga xu ko Farasai di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽé; igaba xu ko Tsari xu \add wèé xꞌaè ka\add* tcꞌõó a ko kgꞌáà,” témé.
\p
\v 34 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “A séè-kgꞌaom di cgꞌáè-kgꞌaoan xao ga tcꞌõoan cara, qanegam gane cgoa hãa koe? Cuiskaga a!
\v 35 Igabam gha xꞌaè ba hàà, séè-kgꞌaom gha gane koe guu a séèa tcgꞌòóè ba; ne gha ẽe xu cáḿ xu ka tcꞌõoan carase,” tam méé.
\p
\v 36 A ba a gataga ncẽes sere-sere sa bìrí ne a máá: “Cúí khóè ga káà a, ka̱bam qgáí ba gha tòà, a ncìím qgáím koe qgãéa ntcòo me e. Gatà i kò hẽé nem gha ka̱bam qgáí ba tòà, me gataga ka̱bam qgáí ba ncìím cgoa qõòa mááku tite.
\v 37 Gataga i khóèan káà a, ka̱ba gõéan gha ncìí zi khòo dtcòbè zi koe qgꞌoe e. A ncẽè gatà i kò hẽé ne i gha ka̱ba gõéan dtcòbè zi tòà, a i a gha ntcã̱a, zi gha dtcòbè zi tòàra qꞌaase.
\v 38 Igaba méé i ka̱ba gõéan ka̱ba zi khòo dtcòbè zi koe qgꞌoeè.
\v 39 Me gataga cuiskaga cꞌẽem khóè ba ncìí gõéan kgꞌáà xgꞌara naka ka̱ban tcꞌẽea hãa tite; ‘Ncìía nea qãè e,’ tam gha méé khama,” tam Jeso ba méé.
\c 6
\s Xꞌaigam Sabata di ba
\r (Mt 12:1-8; Mk 2:23-28)
\p
\v 1 Cꞌẽem Sabatam kam kò Jeso ba maberean dim xháràm koe xóé a ko qõò, ka xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu gaan di tcꞌáróan khõá, a ko tshàu qꞌooa xu koe ncóbéa tcꞌõó.
\v 2 Igaba xu kò cꞌẽe xu Farasai xu bìrí Me a máá: “Dùús domka xao ko Sabata dim cáḿ ka xꞌáèan koe kgoara mááè tama sa kúrúa máá?” témé.
\p
\v 3 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Qanega xao gáé nxárá ta ga hãa \add xꞌaigam\add* Dafitem xgꞌao kúrú sa, gabá hẽé naka gam ka cꞌẽea xu hẽéthẽé kò xàbà hãa ka?
\v 4 Nqarim dim nquum koem kò tcãà, a ba a tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa péréan séè, ncẽe peresiti xu ka cúí ko tcꞌõóè e, a tcꞌõó a ba a gam ka cꞌẽea xu au,” témé.
\v 5 A ba a bìrí xu a máá: “Khóèm dim Cóá ba Sabata dim Xꞌaiga Me e,” témé.
\s Khóèm nqo̱ara tshàua ba
\r (Mt 12:9-14; Mk 3:1-6)
\p
\v 6 I kúrúse Me cꞌẽem cáḿ Sabata dim ka còrè-nquum koe síí tcãà, a xgaa-xgaa. Me kò kgꞌáò xòè di tshàua ba nqo̱ara hãam khóè ba gaa koe hãa.
\v 7 Xu kò Farasai xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé xu xaèa kgꞌónò Me, Sabata dim cáḿ kam gha qãèkagu sa xu kò bóò kgꞌoana khama, nxãasega xu gha chìbi-chibi Me ka.
\v 8 Igabam ko Jeso ba ẽe xu tcꞌẽea hãa zi wèé zi qꞌana khamam kò nqo̱ara tshàua hãam khóè ba bìrí a máá: “Tẽe naka tsia wèé ne khóè ne ncẽe koe hãa ne cookgꞌai koe téé,” témé. Me tẽe a síí gaa koe téé.
\p
\v 9 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Tẽè xao or ko a ko máá: Sabata dim cáḿ ka sa kháé ndaka sa kgoaraèa: qãèan kúrú saa kana cgꞌãèan kúrú saa, khóè ba kgꞌõèkagu saa kana cgꞌõo me saa?” témé.
\v 10 A ba a wèéa ne ga bóò a gaam khóè ba bìrí a máá: “Tshàua tsi tchoanà,” témé. Me gatà hẽé, i tshàua ba ka̱bise a qãè.
\p
\v 11 Igaba xu kò kaisase xgóà a xu a tshoa-tshoa a nxàe cgoaku, dùú sa xu gha Jeso ba kúrú sa.
\s 12 xu xꞌáè úú-kgꞌao xu
\r (Mt 10:1-4; Mk 3:13-19)
\p
\v 12 Gaa xu cáḿ xu kam kò Jeso ba xàbìm koe síí, a ko síí còrè, a wèém ntcùú ba hãa a Nqari ba còrè.
\v 13 Eẽ i ko qꞌuu kam kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Gam koe tciia xgꞌae, a ba a 12 xu nxárá tcgꞌòó, a xꞌáè úú-kgꞌao\f + \fr 6:13 \fk xꞌáè úú-kgꞌao - \ft Gerika sa ko “apostolo” témé.\f* xu ta ma tcii xu:
\v 14 Simonem ncẽe kòo Petere ta ma tciiè ba hẽé, naka gam ka qõesem Anterea ba hẽé, naka Jakobo ba hẽé, naka Johane ba hẽé, naka Filipi ba hẽé, naka Baretolomaio ba hẽé,
\v 15 naka Mataio ba hẽé, naka Tomase ba hẽé naka Alefaiom ka cóásem Jakobo ba hẽé, naka Simonem ncẽe kò tòókuan xꞌãà máá ta ko ma tciiè ba hẽé,
\v 16 naka Jutasem Jakobom ka cóáse ba hẽé, naka Jutasem Isekariotem ncẽe kò khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Mea ba hẽéthẽé e.
\s Jeso ba ko xgaa-xgaa a ba a ko tsoò
\r (Mt 4:23-25)
\p
\v 17 Me kò xàbìm koe xõa cgoa xu a síí nqáḿan koe téé. Si ko gaa koe kaias xgꞌaes Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu di sa hẽé, naka khóè ne di sa hẽéthẽé hàna, wèém nqõóm Jutea di ba hẽé, naka Jerusalema di ba hẽé naka tshàam qàe di tsara xꞌáé-dxoo tsara Ture ba hẽé naka Sitone ba hẽéthẽé tsara koe guua ne khóè ne di sa.
\v 18 Hàà ne gha komsana Me ka kò hààraa ne, a gataga thẽé tcììa ne koe kgꞌõèkaguè ka. Ne kò ẽe cgꞌãè tcꞌẽean ka kòo xgáèè ne thẽé qãèkaguè.
\v 19 Wèé ne khóè nea kò qgóó Me ne gha sa tcꞌẽe, qaria ne kò Gam koe guu a ko wèéa ne \add ẽe kòo qgóó Me ne\add* qãèkaguè khama.
\s Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaikuan hẽé naka dqàèkuan hẽéthẽé e
\r (Mt 5:1-12)
\p
\v 20 Xgaa-xgaase-kgꞌaoa nem téé a ko ntcáà koem kò máá:
\q2 “Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa tua gatu ẽe dxàua hãa tu,
\q1 Nqarim di xꞌaia nea gatu di i khama.
\q2
\v 21 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa tua
\q2 gatu ẽe ncẽeska ko xàbàn ka cgꞌõoè tu,
\q1 xgꞌãàkaguè tu gha khama.
\q2 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa tua gatu ẽe ko kgꞌae tu,
\q1 kgꞌãè tu gha khama.
\q2
\v 22 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa tua, ncẽè khóèan kò hòre tua hãa ne,
\q2 a ko gaan xgꞌaeku koe xhàiagu tu u ne,
\q2 a ko cóè tu u ne,
\q2 i ko Khóèm dim Cóám domka cgꞌõèa tu cgꞌãès gúùs khama ma aaguè ne.
\p
\v 23 “Eẽm cáḿ ka qãè-tcao, naka tua nxàì-nxaise qãè-tcaoan ka, gatu di surutan nqarikgꞌai dia kaia hãa ke. Gaxu ka xõò ga xu xgꞌao ma porofiti xu ma qgóóa hãa ga a ke.
\q2
\v 24 Igaba haò, cgꞌãè i gha ii gatu ncẽe qguùa hãa tu ka,
\q1 nxãakamaga tu gatu di qgài-qgai-tcáókuan hòòa hãa khama.
\q2
\v 25 Haò, cgꞌãè i gha ii gatu ncẽeska qãèse xgꞌãà tu ka,
\q1 xàbàn ka tu gha cgꞌõoè khama.
\q2 Haò, cgꞌãè i gha ii gatu ncẽeska ko kgꞌãè tu ka,
\q1 tshúù-tcao tu gha a kgꞌae khama.
\q2
\v 26 Haò, cgꞌãè i gha ii gatu ncẽe wèé khóèan ga ko qãèse kgꞌui gatu ka tu,
\q1 ẽea gane ka xõò ga xu xgꞌao ma
\q1 tshúù-ntcõa di xu porofiti xu ma qgóóa hãa ga a khama.
\s Cgꞌõo-kgꞌaoa tu ncàm̀
\r (Mt 5:38-48; 7:12a)
\p
\v 27 “Igabar ko bìrí tu u gatu kóḿ Te ko tu a ko máá: Gatu di cgꞌõo-kgꞌaoan méé tu ncàm̀, naka qãèan kúrúa máá ẽe hòre tua ne.
\v 28 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌai ẽe ko cgúí tu u ne, naka ẽe ko xgàra tu u ne còrèa máá.
\v 29 Ncẽè cꞌẽem khóèm kò kgꞌáò xòè di góóa tsi xꞌábú ne, nxãa ba cꞌẽem góó ba máà thẽé nakam xꞌábú. A ncẽè cꞌẽem khóèm kòo tcꞌamaka tsi ha̱na qgáían nxõ̱o cgae tsi, ne táá cꞌẽean nxõ̱o cgaea tsi cara me guu.
\v 30 Máà dìím wèém ẽe ko dtcàrà tsi ba, naka khóèm kò qꞌõòa tsi hãas gúù sa séè cgae tsia hãa ne táá séèa ka̱bi si guu.
\v 31 Eẽ tu ko tcꞌẽe, khóè ne méé ne gatu koe kúrú, nxãa zi méé tu thẽé gane koe kúrú.
\p
\v 32 “Eẽ ncàm̀ tua hãa ne tu kò ncàm̀a hãa ne sa gha dùú sa ka̱bisea máá tu u? Ncẽe chìbi-kgꞌao ne ne ko thẽé gatà hẽé a ko ẽe ncàm̀ nea hãa ne thẽé ncàm̀ ka.
\v 33 A ncẽè ẽe ko qãèan kúrúa máá tu u ne tu kòo qãèan kúrúa máá, ne sa gha dùú sa ka̱bisea máá tu u? Ncẽe chìbi-kgꞌao ne ne ko thẽé gataga hẽé ka.
\v 34 A ncẽè nxãakamaga tu qꞌana hãa suruta tu u gha ne tu kòo cgóbè, ne ba gha Nqari ba gaan domka qãè-tcaoa máá tu u? Ncẽe chìbi-kgꞌao ne ne ko thẽé gane ka cꞌẽe ne chìbi-kgꞌao ne cgóbè, nxãasega ne gha surutaè domka ka.
\v 35 Igaba méé tu gatu di cgꞌõo-kgꞌaoan ncàm̀, naka tua qãèan kúrú máá a, naka cgóbè e, surutakuan qaa tamase. Nxãaska i gha gatu di surutan kaisa ii, tu gha gataga Kaisase Tcꞌamaka hãam di tu cóá tu ii, ẽe qãè-tcaoa máákuan úú tama ne hẽé naka ẽe cgꞌãè cau ne hẽéthẽé koem qãè Me e khama.
\v 36 Thõò-xama-mááku di méé tu ii, ncẽem ma gatu ka Xõò ba ma thõò-xama-mááku di ii khamaga ma.
\s Xgàrakua ne
\r (Mt 7:1-5)
\p
\v 37 “Táá xgàra guu naka tua gha nxãasega táá xgàraè. Gataga táá chìbi-chibi naka xgàra guu, naka tua gha nxãasega táá chìbi-chibi naka xgàraè. Qgóóa máá, naka tua gha nxãasega chìbia tu qgóóa mááè.
\v 38 Máà naka tua gha nxãasega \add Nqarim ka\add* máàè. Qãès tcꞌãò-tcꞌãos, qãea ntcòoèa, a khõò-khõoèa sa, a cgꞌoè a ko ntcã̱a sa gha cookgꞌaia tsi koe tòóè. Eẽ tsi ko tcgꞌòós tcꞌãò-tcꞌão sa gha ẽe tsi gha hòòs tcꞌãò-tcꞌãos ga si i ke,” tam méé.
\p
\v 39 Gatagam kò thẽé sere-sere sa bìrí xu a máá: “A káà tcgáím khóè ba ga cꞌẽem khóèm káà tcgáí ba tcéè tcuì? A wèéa tsara ga ha̱ém qꞌoo koe cgꞌáéa tcãà tite?
\v 40 Xgaa-xgaase-kgꞌao ba gam dim xgaa-xgaa-kgꞌaom ka tcꞌamaka hãa tama, igaba wèém ẽe qãèse xgaa-xgaasea xgꞌara ba gha gam dim xgaa-xgaa-kgꞌaom khama ii.
\p
\v 41 “Dùús domka tsi ko tsáá ka cꞌẽem tcgáí qꞌoo koe hãam tcgꞌóbé ba hòòa máá, igaba tsi tsáá tcgáí qꞌoo koe hãam hìi-dxoo ba hòò tama?
\v 42 Nta tsi gha ma tsáá ka cꞌẽe ba bìrí a máá: ‘Tíí tcáràè, hàà nakar tcgáí qꞌooa tsi koe tcgꞌóbé ba tcgꞌòó,’ témé, ncẽe tsáá tcgáí qꞌoo koe hãam hìi-dxoo ba tsi hòò tama koe. Tsáá qãè khóèan khama ko ma kúrúse tseè! Kgꞌáíka tcgáí qꞌooa tsi koe hànam hìi-dxoo ba tcgꞌòó, naka tsia qãèse bóò naka nxãwa tsáá ka cꞌẽem tcgáí qꞌoo koe hàna tcgꞌóbéan tcgꞌòó,” tam méé.
\s Hìi sa hẽé naka gas di tcꞌáróan hẽéthẽé e
\r (Mt 7:16-20; 12:33-35)
\p
\v 43 \add A ba a máá:\add* “Qãès hìi sa cuiskaga tshúù tcꞌáróan kúrúa hãa tite, si gataga tshúùs hìi sa qãè tcꞌáróan kúrúa hãa tite khama.
\v 44 Wèés hìi sa tcꞌáróa sa ka qꞌãaèa khama. Dxàman úúa zi hìi-coa zi koe i faia di tcꞌáróan tcuùè tama, kana i xgꞌóà di zi hìi zi koe kgꞌoman tcuùè tama khama.
\v 45 Qãèm khóè ba ko gam di tcáóan di qãèan koe guu a qãè zi gúù zi tcgꞌòó, me ko cgꞌãè caum khóè ba gam di cgꞌãè cauan koe guu a cgꞌãè zi gúù zi tcgꞌòó. Kgꞌáḿ sa ko tcáós koe cgꞌoèa a ko ntcã̱a zi gúù zi nxàe khama,” tam méé.
\s Tcꞌẽegam tshào-kgꞌao ba hẽé naka káà tcꞌẽe ba hẽéthẽé e
\r (Mt 7:24-27)
\p
\v 46 \add A ba a máá:\add* “Dùús domka tu ko ‘Xꞌaigaè, Xꞌaigaè,’ ta ma tcii Te, igaba tu bìrí tu ur ko sa kúrú tama?
\p
\v 47 “Dìím wèém ẽe ko Tíí koe hàà, a Tiri kgꞌuian kóḿ, a i ko méé sa kúrú bar gha xꞌáí tu u ntam ii sa.
\v 48 Khóèm ncẽe gam dim nquu ba ko tshoa-tshoa a tshàom khamam ii, ncẽe ko kaisase nqãaka tshào, a tshoa-tshoa sa nxõ̱án koe tshào ba. A ẽe i ko tòèko tshàan hàà, a ko hàà ẽem nquu ba tcãò igabam ko̱ri tite ba, qãèsem tshàoèa hãa khama.
\p
\v 49 “Igaba dìím wèém ẽe ko Tiri kgꞌuian kóḿ, igaba kúrú u tama baà khóèm ncẽe ko gam dim nquu ba tshoa-tshoa úú tamase góḿankgꞌai koe tshàom khama ii; tòèko tshàan kò gaam nquu ba tcãò ne kò gaa xꞌaè kaga cgꞌáé ba - si kò ẽem nquum dis cgꞌáé sa cgꞌãè ii,” tam méé.
\c 7
\s Jeso ba ko ncõo-kgꞌao xu dim kaiam dim qãà ba qãèkagu
\r (Mt 8:5-13)
\p
\v 1 Eẽm ko Jeso ba wèé zi gúù zi ncẽe zi khóè ne cgoa kgꞌuia xgꞌara kam kò Kaperenaume koe síí tcãà.
\v 2 Gaa koem kò ncõo-kgꞌao xu dim kaiam dim qãàm kaisasem kò ncàm̀a hãa ba hàna, a ba a kòo xꞌoos qàe koe tsàa.
\v 3 Eẽm ko Jesom ka kóḿ kam kò kaia xu Juta di xu Gam koe tsééa úú, xu síí dtcàrà Me hààm gha gam dim qãà ba kgꞌõèkagu ka.
\v 4 Xu kò Jesom koe síí a síí qarika còrè Me a máá: “Ncẽem khóè ba tsari hùikuan ka kgꞌanoèa.
\v 5 Gaxae di ne khóè nem ncàm̀a, a ba a gataga còrè-nquu ba tshàoa máá taa khama,” témé.
\v 6 Me Jeso ba qõò cgoa xu.
\p Eẽ xu qanega gaam khóèm dim nquum koe cúù tama kam kò ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba tcáràsea xu tsééa tcgꞌòóa máá Me, síí xu gha bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, táá xhõe-xhõese guu, dìí cgáér tama ra a ke, nquua te tco̱be dòm̀ qꞌoo koe Tsi ga tcãà ra.
\v 7 Cgáéser bóòse tama, gaa domkaga ra kò táá tíía hàà a hùikuan dtcàrà Tsi, ke kgꞌamaga kgꞌui ba tcgꞌòó nakam gha tirim qãà ba qãè.
\v 8 Tíí igabar kaia xu dòm̀-qꞌoo koe hànar khóè ra a, xu gataga ncõo-kgꞌao xu tíí dòm̀-qꞌoo koe hàna ke. Ra ko ncẽe ba bìrí a máá: ‘Qõò,’ témé, me qõò, ra cꞌẽe ba bìrí a máá: ‘Hàà,’ témé, me hàà. Ra tirim qãà ba bìrí a máá: ‘Ncẽe sa kúrú,’ témé, me kúrú si ke,” tam méé.
\p
\v 9 Eẽm ko Jeso ba ncẽe sa kóḿ kam kò kaisase are, a ba a ka̱bise cgae ẽe kò xùri Mes xgꞌae sa a máá: “Bìrí tu ur ko a ko máá: Qanegar cúí khóè ga Iseraele koe hòò ta ga hãa, ncẽeta ma kaias dtcòm̀ sa úúa hãa a,” témé.
\p
\v 10 Xu tchõà xàà-kgꞌao xu gaxu dim kaiam dim nquum koe ka̱bise, a síí qãà ba sao-xgꞌae me qãè me e.
\s Jeso ba ko dxàe-ntcõas dim cóá ba ghùi
\p
\v 11 Gaa koe guus kam kò Jeso ba xꞌáé-dxoom Naine ta ko ma tciièm koe síí, xu Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽé naka khóè ne dis xgꞌaes kaia sa hẽéthẽé xùri Me.
\p
\v 12 Eẽm ko heke-kgꞌáḿs xꞌáé-dxoom dis koe cúù kam kò kúúga xꞌóóam cóá ba tchàa koe tcgꞌoa cgoaè, síím gha kgꞌónòè ka. Cꞌẽes khóès dim cóám cúí me e kò ii, ncẽe kò dxàe-ntcõa ii sa. Si kò kaias xgꞌaes xꞌáé-dxoom di ne khóè ne di sa gas cgoa hãa.
\v 13 Eẽm ko Xꞌaigam Jeso ba bóò si kam kò kaisase thõò-xama máá si, a ba a bìrí si a máá: “Táá kgꞌae guu,” témé.
\v 14 Me còoka nqáé a síí káá ba qgóó, xu kò khóè xu ẽe kò káá ba qgóóa xu téé. Me kgꞌui a máá: “Cóá tseè, tẽe, tar ko tsáá ka méé,” témé.
\v 15 Me kò xꞌóóam cóá ba tẽe a ntcõó, a ba a tshoa-tshoa a kgꞌui, Me Jeso ba síí xõò sa máà me.
\p
\v 16 Si kò qꞌáò sa wèéa ne ga tcãà, ne Nqari ba dqo̱m̀ a máá: “Kaiam porofiti ba hàà cgae taa,” témé, a ne a máá: “Nqari ba hààraa a ko hàà Gam di ne khóè ne kabi!” témé.
\v 17 Si ncẽes tchõàs Jesom di sa wèém Juteam koe tsa̱i-tsa̱ise naka wèé xu qgáì xu nxa̱ma-nxa̱ma mea hãa xu koe hẽéthẽé e.
\s Johanem tcguù-tcguu-kgꞌaom di xu tchõà xàà-kgꞌao xu
\r (Mt 11:2-19)
\p
\v 18 Johanem di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu kò ncẽe zi gúù zi wèé zi ka bìrí me. Me gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ka cám̀ tsara tcii,
\v 19 a Xꞌaigam Jesom koe tsééa úú tsara a, a máá: “A Tsáá ga Tsia ncẽe ga koma hàà Tsi, kana méé xae cꞌẽem khóè ba nqòò?” témé.
\p
\v 20 Eẽ tsara ko ncẽe tsara khóè tsara Jesom koe síí ka tsara kò máá: “Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao ba Tsáá koe tséé tsama, a ba a ko máá, hàà méé tsam tẽè Tsi, Tsáá ga Tsia sa ncẽe ga koma hàà Tsi, kana méé xae cꞌẽem khóè ba nqòò?” témé.
\p
\v 21 Gaa xꞌaè ẽe kam kò Jeso ba káí ne khóè ne gane di tcììan koe hẽé naka cgꞌãè tcꞌẽean koe hẽéthẽé qãèkagu, a ba a khóè ne ẽe káà tcgáí ne kúrú ne bóò.
\v 22 Me kò xo̱a tsara a, a máá: “Qõò naka síí Johane ba bìrí ẽe tsao ko kóḿ a ko bóò sa:
\q1 ‘Ncẽe káà tcgáí ne ko bóò,
\q1 ne ko ẽe kò qõò tama ne qõò,
\q1 ne kò lepero dis tcììs di ne qãèkaguè,
\q1 ne ẽe kóḿ tama ne ko kóḿ,
\q1 ne ẽe kò xꞌóóa hãa ne ghùiè,
\q1 i kò qãè tchõàn ẽe dxàua hãa ne xgaa-xgaaè.
\m
\v 23 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa baa khóèm ẽe gam di dtcòm̀an Tíí koe tcgàba hãa tite ba,’” tam méé.
\p
\v 24 Eẽ tsara ko Johanem di tsara tchõà xàà-kgꞌao tsara qõò kam ko Jeso ba tshoa-tshoa a xgꞌae zi bìrí Johanem ka a máá: “Tchàa-xgóós koe tu kò ko qõò ka tu kò síí dùú sa bóò? Tcꞌãán ka ko ntcãa-ntcãaèm tcꞌáà baa kò ii?
\v 25 Nxãas tamas kò ii ne tua kòo síí dùú sa bóò? Khóèm xaam qgáí ba ha̱na baa? Eẽ-ẽe, khóè ne ẽe káí mari qgáían ko hã̱a, a ka̱rese xꞌãèa hãa nea xꞌaigan di nquuan koe hãa.
\v 26 Kháé dùú sa tu kò nxãaska síí ko bóò? A porofiti baa? Eè, bìrí tu ur ko, porofitim ka tcꞌamaka hãa me e.
\v 27 Ncẽe ba gam ka i góáèa hãam ga me e, a ko máá:
\q1 ‘Bóò, Tirim tséé-kgꞌao bar gha
\q1 Tsáá cookgꞌai koe tsééa úú,
\q1 ncẽe gha Tsarim dàò ba
\q1 kgꞌónòa máá Tsi ba,’
\m ta mééèa ba.
\v 28 Bìrí tu ur ko a ko máá: Eẽ khóè zi ka ábàèa ne ka Johanem ka kaia hãa ba káà me e, igaba gaam ẽe Nqarim di xꞌaian koe cgꞌáré ii ba gam ka kaia hãam ga me e.”
\p
\v 29 (Ne kò wèé ne khóè ne komsana me, xu kò gataga mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao xu Nqarim di tchànoan dqo̱m̀, ne kò Johanem ka tcguù-tcguuè.
\v 30 Igabaga xu kò Farasai xu hẽé naka xꞌáè qꞌãa-kgꞌao xu hẽéthẽé xu Nqarim tcꞌẽea máá xua hãa sa xguì, a táá Johanem ka tcguù-tcguuè.)
\p
\v 31 “Kháé Ra gha nxãaska ncẽem xꞌaèm di ne khóè ne dùús cgoa nxárá xgꞌae? Dùús khama ne ii?
\v 32 Cgꞌáré cóán khama ne ii, ncẽe gúùan ko xꞌámáguè qgáì koe hãa a ko tciiku u, a ko máá:
\q1 ‘Fulutuan ta kò ciia máá tu u,
\q2 tu kò táá ntcãà;
\q1 ta kò gataga xꞌooan di ciian nxáè,
\q2 tu kò táá kgꞌae,’
\m témé e.
\v 33 Johanem tcguù-tcguu-kgꞌao ba kò hàà, a péré tcꞌõó tama, a gõé kgꞌáà tama, igabaga tu kò máá: ‘Dxãwa tcꞌẽea nem úúa hãa,’ témé.
\v 34 Igabam kò Khóèm dim Cóá ba hàà, a ko tcꞌõó a ba a ko kgꞌáà, tu kò máá: ‘Bóò, tcꞌõó-kgꞌaom ncẽe ba, a kgꞌáà-kgꞌaom gõéan di ba, mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaoan hẽé naka chìbi-kgꞌaoan hẽéthẽé dim tcárà ba,’ ta méé.
\v 35 Igaba i ko qꞌãan di tcꞌẽean gaan di cóán wèé koe guu a tchàno o sa xꞌáíse,” tam méé.
\s Jeso ba Farasaim Simonem xꞌáé koe hàna
\p
\v 36 Cꞌẽem Farasai ba kò Jeso ba dtcàrà, síím gha tcꞌõó cgoa me ka. Me kò Jeso ba nquum qꞌoo koe síí tcãà, a ba a ntcõó a tcꞌõó.
\v 37 Si kò gaam xꞌáé-dxoom koe cꞌẽes khóès chìbi-kgꞌao sa hàna. Eẽs ko kóḿ, Jeso ba Farasaim xꞌáé koe hãa a ko tcꞌõó sa, kas kò alabasetere di nxõ̱án cgoa kúrúèam tsꞌóó-cꞌõám koe hãa qãè hm̀m̀ xgꞌãò tshãán cgoa síí,
\v 38 a sa a Jesom nqàrè-kgꞌam koe hàà téé, a kgꞌae, a tshoa-tshoa a tcgáí-tshàra sa cgoa nqàrèa ba cgꞌãà-cgꞌãa, a sa a cꞌõòa sa cgoa tchùu u, a xꞌobè nqàrè Me, a sa a tshãán cgoa ntcã̱á nqàrè Me.
\v 39 Eẽm ko Farasaim ncẽe kò tcii Mea ba ncẽes gúù sa bóò kam ko bìríse a máá: “Ncẽem khóèm kò tseegukaga porofiti ba ii nem ga kò qꞌana hãa ncẽe ko qgóó Me sa dùútsa khóè si i sa, chìbi-kgꞌao si i,” témé.
\p
\v 40 Me kò Jeso ba bìrí me a máá: “Simoneè, cꞌẽes gúù sar chóà cgoa tsi kgꞌoana,” témé. Me máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌaoè, bìrí te si,” témé.
\v 41 Me máá: “Cꞌẽe xꞌaè ka tsara kò cám̀ khóè tsara hàna, marian kò cꞌẽem khóèm koe cgòbèa tsara. Cꞌẽe ba kò 500 khama noo marian qano di cgóbèa, me cꞌẽe ba 50 khama nooan cgóbèa.
\v 42 Cúí gúù ga tsara kò úú tama, suruta ka̱bi cgoa me tsara gha a, khamam kò wèéa tsara ga qgóóa máá. Ke ncẽeska bìrí Te, ndaka ba gha kaisase gatsara ka ncàm̀ me sa?” tam ma tẽè me.
\p
\v 43 Me Simone xo̱a a máá: “Bóòr ko ka ẽe kaisa marian cgóbèa me e,” témé. Me Jeso ba máá: “Qãèse tsi bóòa,” témé.
\p
\v 44 A ba a nxãaska khóès koe ka̱bise a Simone ba bìrí a máá: “Ncẽes khóè sa tsia ko bóò? Tsarim nquum koer ncãa hàà, igabaga tsi ncãa xgꞌaà nqàrèr ko tshàan táá máà Te, igabagas ncãa tcgáí-tshàraa sa cgoa nqàrèa Te cgꞌãà-cgꞌãa, a cꞌõòa sa cgoa tchùu u.
\v 45 Ncãa tsi táá xꞌobè Te, igabas ncãar hààm xꞌaèm koe guu a nqàrèa Te xꞌobèan chõòkagu tama.
\v 46 Ncãa tsi táá tcúúa Te ga nxúìan cgoa tcgáù, igabagas ncãa qãè hm̀m̀ xgꞌãò tshãán ka nqàrèa Te tcgáù.
\v 47 Gaa domkar ko bìrí tsi, gas di káí chìbian kas qgóóa mááèa. Kaisa ncàm̀kua nes xꞌáía hãa khama. Igabaga ẽe cgꞌáré chìbian ka qgóóa máàèa ba ko cgꞌáré ncàm̀kuan xꞌáí,” tam méé.
\p
\v 48 Me kò nxãaska Jeso ba bìrí si a máá: “Sari chìbian koe si qgóóa mááèa,” témé.
\p
\v 49 Xu kò cgꞌáè-kgꞌao xu tshoa-tshoa a tẽèse a máá: “Dìí ba gáé ncẽe ba, ncẽe ko khóèan chìbian gaan di qgóóa máá ba?” témé.
\p
\v 50 Igabagam ko Jeso ba khóè sa bìrí a máá: “Sari dtcòm̀a nea kgoara sia, ke tòókuan cgoa qõò,” témé.
\c 8
\s Jesom cgoa kò hãa zi khóè zi
\p
\v 1 Ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koem kò Jeso ba xꞌáé-dxoo xu koe hẽé naka xꞌáé-coa xu koe hẽéthẽé qõòa te, a ko Nqarim di xꞌaian di qãè tchõàn khóè ne xgaa-xgaa. Xu kò 12 xu \add xgaa-xgaase-kgꞌao xu Gam di xu\add* hãa cgoa Mea,
\v 2 naka gataga cꞌẽe zi khóè zi hẽéthẽé e, ncẽe kò cgꞌãè tcꞌẽean koe hẽé naka tcììan koe hẽéthẽé kgꞌõèkaguè zi. Ncẽe zia kò Marias Magatalena ta ko ma tciiè sa hẽé, ncẽe i kò 7 dxãwa tcꞌẽean gas koe tcgꞌòóèa sa,
\v 3 naka Herotem dim nquu kòre-kgꞌaom Gusam dis khóès Joana sa hẽé, naka Susana sa hẽé, naka cꞌẽe zi khóè zi káí zi, ncẽe kò ko gazi di gúùan cgoa hùi xu zi hẽéthẽé e.
\s Xhárà-kgꞌaom dis sere-sere sa
\r (Mt 13:1-9; Mk 4:1-9)
\p
\v 4 Ne kò khóè ne tãáka xu xꞌáé-dxoo xu koe guu a Jesom koe hàà. Eẽs ko kaias xgꞌae sa xgꞌae kam kò Jeso ba sere-seres ka kgꞌui a máá:
\p
\v 5 “Cꞌẽe xꞌaè kam xgꞌao xhárà-kgꞌao ba qõò a síí xhárà.
\m A ẽem ko xhárà ka i cꞌẽe cgùrian dàòm qàe koe tcheè, a i a nqàrèan cgoa náà tcãàè, zi tsa̱rá zi hàà tcꞌõó o.
\m
\v 6 I cꞌẽean tcheè nxõ̱á-kgꞌai di qgáìan koe. Eẽ i ko qhúí ka i ko dào, tchàua ne ko káà a khama.
\m
\v 7 I cꞌẽe cgùrian dxàman hàna qgáì koe tcheè, i dxàman kai, a chúú-chuu u.
\m
\v 8 I cꞌẽe cgùrian qãè góḿan koe tcheè, a káí tcꞌõoan 100 kúrú,” tam méé.
\p Eẽm ko ncẽe zi gúù zi kgꞌuia xgꞌara kam kò máá: “Eẽ tceean úúa hãa ba méém kóḿ,” témé.
\s Jesom ko dùús domka sere-sere zi tséékagu sa
\r (Mt 13:10-17; Mk 4:10-12)
\p
\v 9 Xu Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tẽè Me, dùú sas ko ncẽes sere-sere sa nxàe sa.
\v 10 Me máá: “Gaxaoa máàèa, chóm̀sea zi kàa zi Nqarim di xꞌaian di zi xao gha qꞌãa sa, igabar ko cꞌẽe ne khóè ne cgoa sere-sere zi cgoa kgꞌui:
\q1 ‘nxãasega ne gha bóò, a táá bóò\add a qꞌãa\add* ka,
\q1 a nxãasega kóḿ a táá kóḿa qꞌãa ka.’
\s Jeso ba ko xhárà-kgꞌaom dis sere-sere sa nxàea tchàno-tchano
\r (Mt 13:18-23; Mk 4:13-20)
\p
\v 11 “Si ncẽe sa xhárà-kgꞌaom dis sere-seres ko nxàes ga si i: Cgùri nea Nqarim dim kgꞌui me e.
\m
\v 12 Dàòm qꞌoo di nea ẽe kgꞌui ba ko kóḿ ne ne e, igabam ko dxãwa ba hàà a kgꞌui ba tcáóa ne koe séèa tcgꞌòó, nxãasega ne gha táá dtcòm̀ a kgoaraè ka.
\m
\v 13 Eẽ nxõ̱án koe kò xháràè nea gane ẽe kgꞌui ba ne ko kóḿ, ne ko kúúga qãè-tcaoan cgoa hààkagu me ne ne e, igaba ne káà to̱be ne e, a ko cgꞌorò xꞌaè-coan qꞌoo koe dtcòm̀. A ko kúrúa bóòkuan di xꞌaèan ka qháésega cgꞌáé.
\m
\v 14 Eẽ dxàman za tcheèa nea, gane ẽe kóḿa ne ne e, igaba gane di kgꞌõèan qꞌoo koe ne ko tcꞌẽe-tcꞌẽese zi hẽé, qguùan hẽé naka kgꞌõèan di ka̱rean hẽéthẽé ka chúú-chuuè, a ne a kai tama.
\m
\v 15 Eẽ qãè góḿan koe tcheèa nea, gane ẽe kgꞌui ba kóḿa, a qãè zi tcáó zi cgoa qgóóa qari mea ne ne e, a ne a ko qáò tcáó cgoa me, a nxãakgꞌaiga síí tcꞌáróan kúrú,” tam méé.
\s Xꞌáà-xꞌaa-kgꞌai cgoa dis gúùs dis sere-sere sa
\r (Mk 4:21-25)
\p
\v 16 \add A ba a máá:\add* “Xꞌáà-xꞌaa-kgꞌai cgoa dis gúù sa ga dàò a gàbas cgoa xoaba-kgꞌai si, kana kgàrom dòm̀ qꞌoo koe tcãà si ba káà me e, igabam gha téé-qꞌooa sa koe tòó si, ẽe ko tcãà ne gha nxãasega xꞌáàn hòò ka.
\v 17 Dùús wèés ẽe chóm̀sea sa gha tchàa koe tcgꞌòóè, si gha dùús wèés qàbi-kgꞌaièa hãa sa qꞌãaè, a sa a gha xꞌáàn koe óágaè khama.
\v 18 Ke méé tu nxãaska qꞌãa, nta tu ko ma komsana sa. Wèém khóèm ẽe gúù úúa hãa ba gha káían máàè, igaba wèém ẽe gúù úú tama ba gha ẽem úúa hãa gúù-coan ga séè cgaeè khama,” tam méé.
\s Jesom ka xõò sa hẽé naka qõese ga xu hẽéthẽé e
\r (Mt 12:46-50; Mk 3:31-35)
\p
\v 19 Jesom ka xõò sa hẽé naka qõese ga xu hẽéthẽéa kò hàà cgae Me, igaba ne kò khóèan di káí-qꞌooan ka tààè, a táá Gam koe cúù.
\v 20 Me kò bìríè a máá: “Saò sa hẽé naka Tsáá qõe ga xu hẽéthẽéa tchàa za tẽe, a bóò Tsi kgꞌoana,” téméè.
\p
\v 21 Igabam kò xo̱a a máá: “Tiris xõò sa hẽé naka Tíí qõe ga xu hẽéthẽéa Nqarim di kgꞌuian ko kóḿ a ko kúrú u ne khóè ne e,” témé.
\s Jeso ba ko tcꞌãá ba téékagu
\r (Mt 8:23-27; Mk 4:35-41)
\p
\v 22 Cꞌẽem cáḿ kam kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa dxòrom qꞌoo koe tcãà a bìrí xu a máá: “Hààn xae cꞌẽem xòèm tshàam dim koe qõò,” témé, xu xgoaba.
\v 23 Eẽ xu xóé a ko qõò kam kò xꞌóm̀.
\p Me kúúga kaiam tcꞌãá ba tshàam tcꞌamkgꞌai koe xgoaba, me dxòro ba tshàan ka cgꞌoè, xu kaias cgꞌãès koe hãa.
\v 24 Xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu síí ghùi Me a máá: “Xꞌaigaè, Xꞌaigaè, tom̀ xae ko!” témé.
\p Me tẽe a tcꞌãá ba hẽé naka tshàam di tcẽe-tcẽean hẽéthẽé dqàè, i téé, si kò kaisas nqoo sa xóé.
\p
\v 25 Me tẽè xu a máá: “Gaxao di dtcòm̀a nea ndaa?” témé.
\p Igaba xu kò qꞌáò, a area khama xu kò tẽèku a máá: “Dùútsa khóè ba gáé ncẽe ba? Tcꞌãán ga hẽé naka tshàan ga hẽéthẽé ko kgꞌui cgoa i komsana Me ba,” témé.
\s Jeso ba ko dxãwa tcꞌẽean úúam khóè ba qãèkagu
\r (Mt 8:28-34; Mk 5:1-20)
\p
\v 26 Xu tshàam tcꞌamkgꞌai koe qõò a síí Gerase ne dim nqõóm koe tcãà, Galilea dim cgoa qꞌóá-kgꞌamkua hãa ba.
\v 27 Eẽm ko Jeso ba dxòrom koe xõa a ko gaam nqõóm koe tcãà kam kò cꞌẽem khóèm xꞌáé-dxoom koe guua hãam cgoa xgꞌae. Gaam khóè ba kò dxãwa tcꞌẽean úúa, a kò qgáí hã̱a tamase qáò xꞌaèan hãa, a nquuan koe ga xꞌãè tama, a tcꞌám̀an koe cúí ga ko xꞌãèa te.
\v 28 Eẽm ko Jeso ba bóò kam kò kaisase qꞌau a ba a cookgꞌaia ba koe cgꞌáé, a kaiam dòm̀ cgoa máá: “Dùú sa Tsi ko tíí koe qaa, Jesoè, Nqarim tcꞌamaka hãam di Tsi Cóá Tseè? Dtcàrà Tsir ko, táá xgàra te guu,” témé.
\v 29 Jeso ba kò dxãwa tcꞌẽean bìrí i ẽem khóèm koe tcgꞌoa, gaa domkam kò khóè ba gatà méé. Káí qꞌoro i kò qgóó mea, me kò qꞌóḿa ba koe hẽé naka nqàrèa ba koe hẽéthẽé táùan cgoa qáéèa, a kòreèa, igabam xgꞌao gaa táùan qhòma tcgꞌòó, a kò dxãwa tcꞌẽean ka séèa tcgꞌòó a qãáka úúèa hãa.
\p
\v 30 Me Jeso ba tẽè me a máá: “Cgꞌõèa tsi dìía?” témé. Me xo̱a Me a máá: “Milone ra a,” témé. Káí dxãwa tcꞌẽe nea kò tcãà mea hãa khama.
\v 31 I kò qarika dtcàrà Me, táám gha xꞌáèan tcgꞌòó, i chõò-qꞌoo úú tamam ha̱ém koe tcãà sa.
\p
\v 32 Zi kò káí zi xgùu zi xàbìm dxùukgꞌai koe hãa a ko dxòó. Ka i kò dxãwa tcꞌẽean Jeso ba dtcàrà, xgùu zi koe i gha tcãà sa, Me kgoara máá a.
\v 33 I khóèm koe dxãwa tcꞌẽean tcgꞌoa a i a síí xgùuan koe tcãà, zi xgùu zi xàbìm tcꞌamkgꞌai koe guu a kari-karisea xõa a zi a tshàam koe cgꞌáéa tcãà, a tom̀.
\p
\v 34 Eẽ xu ko xgùuan ko kòre xu khóè xu ẽe kúrúsea hãa sa bóò ka xu kò bèe a qgóé, a síí xꞌáé-dxoom koe hẽé naka xháràn koe hẽéthẽé xàà a.
\v 35 Ne kò khóè ne tcgꞌoa a síí ẽe kúrúsea hãa sa bóò. Eẽ ne ko Jesom koe hàà ka ne kò dxãwa tcꞌẽean kò úúa hãam khóè ba sao-xgꞌae, me Jesom nqàrè-kgꞌam koe ntcõe, a qgáían ha̱na, i tcꞌẽea ba qãè e, ne kò qꞌáò.
\v 36 Gane ẽe kò ẽe kúrúsea hãa sa bóò nea kò chóà a, ntam kò ma ẽe dxãwa tcꞌẽean ka tcãàèam khóè ba ma qãèkaguè sa.
\p
\v 37 Ne wèé ne khóè ne Gerase dim xgꞌaekum di ne dtcàrà Me, gane koem gha tcgꞌoa sa, kaisa qꞌáòa nea kò tcãà nea hãa khama.
\p Me kò dxòrom koe tcãà a ba a ka̱bise,
\v 38 kam ko ẽe kò dxãwa tcꞌẽean ka tcgꞌoa cgaeèam khóè ba dtcàrà Me, Gam cgoam gha qõò sa. Igabam kò Jeso ba tsééa ka̱bi me a máá:
\v 39 “Ka̱bise xꞌáéa tsi koe naka síí nxàe, nta noosem Nqari ba kúrúa máá tsia hãa sa,” témé.
\p Me khóè ba ka̱bise a síí wèém xꞌáé-dxoom koe qõòa te a khóè ne bìrí, Jesom nta noose kúrúa máá mea hãa sa.
\s Jairom dis cóá sa hẽé naka Jesom dim qgáí ba ko qgóós khóè sa hẽéthẽé e
\r (Mt 9:18-26; Mk 5:21-43)
\p
\v 40 Eẽm ko Jeso ba \add Galilea dim nqõóm koe\add* ka̱bise kas ko khóè ne dis xgꞌae sa qãèse hààkagu Me, wèé ne ne kò qãà Mea hãa khama.
\p
\v 41 Kam kò gaa xꞌaè kaga cꞌẽem khóèm Jairo ta ko ma tciièm ncẽe kò còrè-nquum dim tcꞌãà-cookgꞌai ii ba gaa koe hàà, a hàà Jesom nqàrè-kgꞌam koe cgꞌáé, a còrè Me, gam dim xꞌáém koem gha síí cgoa me sa.
\v 42 Cúís cóá sam kò úúa hãa, ncẽe kò 12 kuri ii sa, si kò xꞌoos qàe koe hãa khama.
\p Eẽm ko Jeso ba gaa koe qõò ka i kò káí khóèan nco̱rú Me.
\v 43 Gane xgꞌaeku koes kò 12 kurian kò úúa a ko xòm̀ xꞌaèse nxoean hòòs khóè sa hàna, [a sa a kò wèé gúùan ẽes kòo kgꞌõè cgoa, naakan koe xgãá hãa] \add qãèkaguès gha ka\add*, igabas kò táá cúían kaga qãèkaguèa.
\v 44 Si Jesom qãá koe guu a hàà, a hàà Gam dim qgáím cꞌam qgóó, i ko cꞌáòan kúúga téé.
\v 45 Me Jeso ba tẽè a máá: “Dìína qgóó tea?” témé. Eẽ ne ko wèé ne xo̱ase kam ko Petere ba máá: “Aboè, khóè nea káí ne e, a nxa̱ma-nxa̱ma Tsia, a ko tcãò Tsi,” témé.
\v 46 Igabam kò Jeso ba máá: “Cꞌẽe khóèa nea qgóó Tea, xám̀ Ra ko i kò qaria Te tcgꞌoa cgae Te khama,” témé.
\v 47 Eẽs ko khóè sa bóò, xàì tamas kò hãa sa kas ko cgùrukose hàà, a sa a hàà Jesom nqàrè-kgꞌam koe cgꞌáé, a wèé ne khóè ne cookgꞌai koe bìrí Me, dùús domkas qgóó Mea hãa sa, naka si kò ma kúúga qãèkaguè sa hẽéthẽé e.
\v 48 Me bìrí si a máá: “Tiri si cóá seè, sari dtcòm̀a nea qãèkagu sia, ke tòókuan cgoa qõò,” témé.
\p
\v 49 Qanegam Jeso ba téé a ko kgꞌui kam kò cꞌẽem khóè ba hàà, còrè-nquum dim tcꞌãà-cookgꞌaim dim nquum koe guua ba, a bìrí me a máá: “Tsáá xuù sa ncãa xꞌóó, ke táá xgaa-xgaa-kgꞌao ba xhõe-xhõe guu,” témé.
\v 50 Igabam kò Jeso ba ẽe sam ko kóḿ ka Jairo ba bìrí a máá: “Táá qꞌáò guu, kgꞌamaga méé tsi dtcòm̀, qãès gha ke,” témé.
\p
\v 51 Eẽm ko Jairom dim xꞌáém koe tcãà kam kò táá cꞌẽe khóè ga guu i Gam cgoa nquum qꞌoo koe tcãà, Petere ba hẽé naka Johane ba hẽé naka Jakobo ba hẽé, naka cóás ka xõò ba hẽé naka xõò sa hẽéthẽé cúí ga a kò ii.
\v 52 Ne kò wèé ne khóè ne kgꞌae, a ko cóá sa kgꞌae cgae, Me Jeso ba máá: “Táá tu kgꞌae guu, xꞌóó tamas hãa a sa a xꞌóm̀a hãa ke,” témé.
\p
\v 53 Ne kò wèéa ne kgꞌãè Me, xꞌóóas hãa sa ne kò qꞌana hãa khama.
\p
\v 54 Igabam ko Jeso ba xꞌõàa sa koe qgóó si, a máá: “Tiri si cóá seè, tẽe,” témé.
\v 55 I kgꞌõèa sa ka̱bise, si kúúga tẽe, Me Jeso ba máá, cꞌẽe gúù méés máàè naka tcꞌõó, témé.
\v 56 Khara kò gas ka xõò ga khara kaisase are. Me bìrí khara a, táá méé khara cúí khóè ga dùús kúrúsea sa bìrí guu sa.
\c 9
\s Jeso ba ko 12 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tsééa tcgꞌòó
\r (Mt 10:5-15; Mk 6:7-13)
\p
\v 1 Me kò Jeso ba 12 xu tciia xgꞌae a ba a qarian máà xu, wèé dxãwa tcꞌẽean xu gha xhàiagu, a wèé tcììan thẽé tsoò di i.
\v 2 A ba a tsééa tcgꞌòó xu, síí xu gha Nqarim di xꞌaian ka xgaa-xgaa, a xu a tsàako ne khóè ne kgꞌõèkagu ka.
\v 3 A ba a bìrí xu a máá: “Táá méé xao qõò xao ko ka cúí gúù ga séè guu, dqàbi hìim ga igaba, dtcòbè ga igaba, péré ga igaba, mari ga igaba, kana cám̀ di qgáían ga igabaga.
\v 4 Eẽ xao ko tcãàm nquu ba, ndakam ga igaba, gaam koe méé xao hãa naka nxãakgꞌaiga síí ẽem xꞌáé-dxoom koe tcgꞌoa.
\v 5 A ncẽè khóèan kò qãèse hààkagu xao o tama ne méé xao nqàrèa xao di tsharàn qãè-qãe, ẽe xao ko gaam xꞌáé-dxoom koe tcgꞌoa ne, nakas gha nxãasega gane koe xꞌáí sa ii,” témé.
\p
\v 6 Xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xgoaba a wèé xu xꞌáé xu koe qõòa te, a xu a ko qãè tchõàn xgaa-xgaa a ko wèé za ga khóèan kgꞌõèkagu.
\s Herotem dis xháé tcꞌẽe sa
\r (Mt 14:1-12; Mk 6:14-29)
\p
\v 7 Eẽm ko Galilea dim xꞌaigam Herote ba wèé zi gúù zi kúrúse ko zi ka kóḿ kam kò táá qꞌãa. Cꞌẽe ne khóè nea kòo máá, Johanem \add tcguù-tcguu-kgꞌao\add* ba xꞌooan koe tẽea, témé khama,
\v 8 ne ko cꞌẽe ne máá, Elija ba hòòsea, témé, ne ko cꞌẽe ne máá, cꞌẽe xu porofiti xu ncìí xꞌaè di xu ka cꞌẽe ba xꞌooan koe tẽea, témé.
\v 9 Me Herote máá: “Johane bar kò qꞌãe tcúúa hãa, ka ncẽe zi gúù zi gam kar ko kóḿ ba dìí baà?” témé. A ba a kò bóò mem gha sa tcꞌẽe.
\s Jeso ba ko 5,000 sa nqáéa ne khóè ne tcꞌõókagu
\r (Mt 14:13-21; Mk 6:30-44; Jn 6:1-14)
\p
\v 10 Xꞌáè úú-kgꞌao xu kò ka̱bise a hàà wèé zi gúù zi ẽe xu kò kúrú zi ka bìrí Me. Me séè xu, xu Gam cgoa cúía síí hãa Betesaida ta ko ma tciièm xꞌáé-dxoom koe.
\v 11 Ncẽes gúù sa ne ko kóḿ kas kò xgꞌae sa xùri Me, Me qãèse hààkagu ne, a ba a Nqarim di xꞌaian ka kgꞌui cgoa ne, a ẽe kò ko kgꞌõèkagukuan qaa ne qãèkagu.
\p
\v 12 Nxãaskas cáḿ sa tshoa-tshoa a ko dqòara qõò ka xu kò 12 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu Gam koe hàà a máá: “Khóè ne qõòa qꞌaakagu, naka ne nxãasega nxa̱ma-nxa̱ma hãa xu xꞌáé xu koe hẽé naka xhárà xu koe hẽéthẽé síí, naka nea síí xꞌóm̀-qꞌooan hẽé naka tcꞌõoan hẽéthẽé qaara mááse, cúía hãam qgáìm koe ta hãa ke” témé.
\v 13 Igabam kò bìrí xu a máá: “Gaxao cꞌẽe gúùan máà ne naka ne tcꞌõó,” témé. Xu máá: “5 xu péré xu cúí xu xae úúa naka cám̀ xꞌaù tsara hẽéthẽé e, kana méé xae síí khóè ne wèé ne tcꞌõoan xꞌámá máá?” témé.
\v 14 5,000 khama noo xu khóè xu kò ẽe koe hàna domka.
\p Me kò Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Khóè ne bìrí naka ne wèés xgꞌaes koe 50 khama noose ntcõó,” témé.
\v 15 Xu gataga hẽé, i wèé khóèan ntcõó.
\v 16 Me Jeso ba 5 xu péré xu hẽé naka cám̀ xꞌaù tsara hẽéthẽé séè, a ba a nqarikgꞌai koe ghùi-kgꞌai, a tsꞌee-tsꞌeekgꞌai i, a péréan khõá qꞌaa, a xgaa-xgaase-kgꞌao xu máà a, xu khóè ne qꞌaa-qꞌaa máá a.
\p
\v 17 Ne kò wèéa ne ga tcꞌõó, a ne a xgꞌãà, xu ẽe kò qaùan xgꞌae-xgꞌae a 12 xu qꞌore xu tcãà, xu cgꞌoè.
\s Petere ba ko Jesom koe nxàese
\r (Mt 16:13-19; Mk 8:27-29)
\p
\v 18 Eẽm cúíse hãa a ko còrè ka xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu síí cgae Me. Me tẽè xu a máá: “Dìí Raà, ta zi ko xgꞌae zi méé?” témé.
\v 19 Xu xo̱a Me a máá: “\add Cꞌẽe ne ko máá,\add* Johane Tsi tcguù-tcguu-kgꞌao Tsi i, témé, ne ko cꞌẽe ne máá, Elija Tsi i, témé, ne ko cꞌẽe ne qanega máá, ncìí kuri di Tsi porofiti Tsi i xꞌooan koe tẽea Tsi, témé,” ta xu méé.
\p
\v 20 Me tẽè xu a máá: “Kháé xaoa ko gaxao máá, dìí Raa, témé?” Me Petere xo̱a a máá: “\add Ncẽe kò nqòòkaguèa hãa Tsi\add* Kreste Tsi Nqarim di Tsi i,” témé.
\s Jeso ba ko Gam di xgàrasean ka hẽé naka xꞌoos ka hẽéthẽé kgꞌui
\r (Mt 16:20-28; Mk 8:30–9:1)
\p
\v 21 Me Jeso ba qarika xꞌáè xu, táá xu gha ncẽes gúù sa cúí khóè ga bìrí sa.
\v 22 A ba a máá: “Khóèm dim Cóá ba gha káí zi gúù zi koe xgàrase, a gha \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽé, kaia xu peresiti xu hẽé, naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu ka hẽéthẽé bóòa xguìè, a gha cgꞌõoè, a ba a gha nqoana dim cáḿ ka xꞌooan koe tẽe,” tam méé.
\p
\v 23 Nxãaskam kò Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Ncẽè cꞌẽem khóèm kò xùri Te kgꞌoana ne méém bóòa xguìse naka baa gam dim xgàu hìi ba dcẽé, naka xùri Te.
\v 24 Dìím wèém ẽe gam dis kgꞌõè sa qgóóa qaria hãa bas gha aaguse cgae, igaba wèém ẽe ko Tíí domka gam dis kgꞌõès ka aaguse cgaeè ba gha hòò si khama.
\v 25 Dùús ka ba gha khóè ba ka̱bisea mááè, ncẽè wèém nqõó bam kòo hòò, a ba a gam dis kgꞌõès ka aaguse cgaeè ne, kana ba gha khóè ba dùútsa gúù sa gam di kgꞌõèan téé-qꞌoo koe tcgꞌòó a máà?
\v 26 Dìím wèém ẽe ko Tíí hẽé naka Tiri kgꞌuian hẽéthẽé sau-cgaese ba gha thẽé Khóèm dim Cóám ka sau-cgaeseè, ẽem gha ko Gam di xꞌáàn koe hẽé naka Xõòm di xꞌáàn koe hẽé naka tcom-tcomsa xu moengele xu di xꞌáàn koe hẽéthẽé hãase ko hàà ne.
\v 27 Igabar ko tseeguan bìrí tu u: Ncẽe koe téé-tẽe ne ka cꞌẽea ne xꞌooan xám̀a hãa tite, Nqarim di xꞌaia ne ne ko bóò i hàà tama cookgꞌai koe,” tam méé.
\s Jesom di bóòse-qꞌooa nea ko ka̱bise a tãá
\r (Mt 17:1-8; Mk 9:2-8)
\p
\v 28 Eẽm ko Jeso ba ncẽe zi gúù zi nxàea xgꞌara kam kò 8 khama noo cáḿan qãá qꞌoo koe Peterea xu, Johanea xu, Jakoboa xu séè, a ba a xàbìm koe qõò cgoa xu a síí còrè.
\v 29 Eẽm hãa a ko còrè ka i kò kgꞌáía ba ka̱bise a tãá, i Gam di qgáían ka̱bise a tca̱àkose qꞌúú.
\v 30 Ka tsara ko kúúga cám̀ tsara khóè tsara kgꞌui cgoa Me, Moshe ba hẽé naka Elija ba hẽéthẽé tsara,
\v 31 ncẽe kò nqarikgꞌai di xꞌáàn koe qhúí tsara, a ko Jesom cgoa kgꞌui, a ko Gam di xꞌooan hààko ka kgꞌui, kháóa cgae ga ko Jerusalema koe kúrúse e.
\v 32 Xu kò Petere ba hẽé naka gam ka cꞌẽea tsara hẽéthẽé xu qarika xꞌóm̀a cgꞌáé. Eẽ xu ko kókò ka xu kò Gam dim xꞌáà ba bóò, naka gaa tsara khóè tsara hẽéthẽé e, ẽe ko Gam cgoa tẽe tsara.
\v 33 Eẽ tsara ko khóè tsara Jeso ba guu a ko qõò kam kò Petere ba bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, tsóágase i gáé qãèa, ncẽe koe xae ga hãa sa! Nqoana xu nquu-coa xu xae gha tshào, me cꞌẽe ba Tsari, me cꞌẽe ba Moshem di, me cꞌẽe ba Elijam di,” tam méé. (Cꞌúùam ko hãa dùú sam ko kgꞌui sa.)
\p
\v 34 Qanegam hãa a ko kgꞌui kas kò túú-cꞌõò sa qàbia tcãà xu, a sa a gas di sóm̀an cgoa qàbi xu. Eẽ xu ko xgaa-xgaase-kgꞌao xu túú-cꞌõòs koe tcãà ka xu kò qꞌáò.
\v 35 Me kò kgꞌui ba túú-cꞌõòs koe guu a máá: “Ncẽe ba Tirim Cóá Me e, nxárár tcgꞌòóa ba, ke komsana Me,” témé.
\p
\v 36 Eẽm ko kgꞌui ba xgꞌara kam kò Jeso ba cúíse hãa. Xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu ncẽes gúùs cgoa nqoo, a xu a gaa xu cáḿ xu ka táá cúí khóè ga bìrí dùú sa xu bóòa hãa sa.
\s Jeso ba ko cóá ba qãèkagu
\r (Mt 17:14-18; Mk 9:14-27)
\p
\v 37 Xùrikom cáḿ kam ko Jeso ba hẽé naka xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé xàbìm koe guu a ka̱bise, si kaias xgꞌae sa Jesom cgoa xgꞌae.
\v 38 Kam kò gaa xꞌaè kaga cꞌẽem khóè ba ẽes xgꞌaes qꞌoo koe qꞌau a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, dtcàrà Tsir ko Tsi tirim cóá ba bóò, nooam cóám ga me e khama.
\v 39 Dxãwa tcꞌẽean kòo tcãà cgae me ne i ko kúúga qꞌaukagu me, a qgaè-kgꞌaikagu me, a kgꞌáḿa ba koe xùbúan tcgꞌòókagu me, a ko khõá tòm̀-tom me, a qháése guu me tama.
\v 40 Ra kò Tsari xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu dtcàrà, xhàia xu gha guu u ka, igaba xu kò tààè,” témé.
\p
\v 41 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Oo, tsóágase dtcòm̀ úú tamas qhàò sa gáé ncẽe sa! Nta noo xꞌaèa ne Ra gha gaxao cgoa hãa a qáò-tcaoa máá tu u? Tsarim cóá ba ncẽe koe óá!” témé.
\v 42 Cóám ko hàà koe ga i ko dxãwa tcꞌẽean góḿankgꞌai koe xàbùa qáú me, a i a qgaè-qgae-kgꞌai me. Kam ko nxãaska Jeso ba dxãwa tcꞌẽean dqàè, a cóá ba qãèkagu, a ba a xõò ba máà me.
\v 43 Ne kò wèé ne khóè ne Nqarim di kaian ka area.
\s Jeso ba ko gaia Gam dis xꞌoos ka kgꞌui
\r (Mt 17:22-23; Mk 9:30-32)
\p Eẽ ne wèéa ne qanega ẽem Jeso ba kúrúa zi gúù zi wèé zi ka area kam kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá:
\v 44 “Qãèse dxãà tcee ncẽer ko bìrí xao o kgꞌuia ne: Khóèm dim Cóá ba gha hàà khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãàè,” témé.
\v 45 Igaba xu kò ẽem ko méé sa táá kóḿa qꞌãa, gaxu koe i kò chóm̀sea, táá xu gha kóḿa qꞌãa a ka khama. A xu a kò ẽe kgꞌuia ne ko dùú sa méé sa tẽèan bèe.
\s Dìí ba kaia?
\r (Mt 18:1-5; Mk 9:33-37)
\p
\v 46 Si kò gaxu xgꞌaeku koe ntcoeku sa tẽe, dìína gaxu xgꞌaeku koe kaia hãa di sa.
\v 47 Igabam kò Jeso ba tcáóa xu qꞌoo koe xu tcꞌẽea hãa sa qꞌanaa, khamam kò cgꞌárém cóá ba séè, a Gam qàe koe tòó,
\v 48 a ba a bìrí xu a máá: “Dìím wèém ẽe ko ncẽem cóá ba Tiri cgꞌõèan koe qãèse hààkagu ba ko Tíí tcꞌáró ga qãèse hààkagu. Me ko dìím wèém ẽe ko Tíía qãèse hààkagu Te ba ẽe tséé Tea ba qãèse hààkagu. Eẽ gaxao koe kaisase cgꞌáré ba gaxao ka kaiam ga me e khama,” témé.
\s Eẽ gaxao cgoa ntcoeku tama ba gaxao xòè koe hàna
\r (Mk 9:38-40)
\p
\v 49 Me Johane xo̱a a máá: “Kaia Tseè, cꞌẽem khóè ba xae kò bóò me ko Tsari cgꞌõèan cgoa dxãwa tcꞌẽean xhàiagu, xae kò sixae ka cꞌẽem tama me e domka gatà hẽéan cara me,” témé.
\v 50 Igabam kò Jeso ba gam ka máá: “Táá cara me guu, ẽe gaxao cgoa ntcoeku tama ba gaxao xòè koe hàna ke,” témé.
\ms Jeso ba ko Jerusalema koe qõò (9:51–19:44)
\s Samaria dim xꞌáé ba ko Jeso ba qãèse hààkaguan xguì
\p
\v 51 Eẽm ko Jeso ba nqarikgꞌai koe séè a úúèm xꞌaèm ko cúù kam kò bìríse a Jerusalema koe qõò.
\v 52 A ba a tséé-kgꞌao xu tcꞌãà a tsééa tcgꞌòó. Xu Samaria ne dim xꞌáé-coam koe síí tcãà, gúù zi xu gha kgꞌónòa máá Me ka.
\v 53 Igaba ne kò gaa koe hãa ne khóè ne táá qãèse hààkagu Me, Jerusalema koem kò úú-kgꞌaia khama.
\v 54 Eẽ tsara ko xgaa-xgaase-kgꞌao tsara Jakoboa tsara Johanea tsara ncẽes gúù sa bóò ka tsara ko máá: “Xꞌaigaè, nqarikgꞌai koe guuam cꞌee ba tsam gha tcii, me hàà cgꞌõo ne sa Tsi ko tcꞌẽe?” témé.
\v 55 Me Jeso ba ntcẽè a dqàè tsara a.\f + \fr 9:55 \ft Cꞌẽe zi tcgãya zi Gerika di zi ncẽe xùri ko kgꞌuian úúa: “a máá: “Cꞌúùsea tsao hãa, dùútsa tcꞌẽem di tsao ii sa. \fv 56\fv* Khóèm dim Cóá ba hàà tama, hààm gha khóèan kaàkagu ka, igabam hààraa, hààm gha kgoara a ka,” tam méé.”\f*
\v 56 Xu kò \add Jeso ba hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽé xu\add* cꞌẽem xꞌáém koe qõò.
\s Nqoana khóèan Jeso ba ko xùri kgꞌoana a
\r (Mt 8:19-22)
\p
\v 57 Eẽ xu dàòm qꞌoo koe hãa a ko qõò kam ko cꞌẽem khóè ba bìrí Me a máá: “Eẽ Tsi ko síí qgáì wèé koer gha xùri Tsi,” témé.
\v 58 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Círí nea gaan di ha̱éan úúa, i tsa̱rán gaan di nquuan úúa, igabagam Khóèm dim Cóá ba tòó tcúúm gha qgáì úú tama,” témé.
\p
\v 59 Me kò Jeso ba cꞌẽem khóè ba bìrí a máá: “Xùri te,” témé. Igabam ko gaam khóè ba máá: “Xꞌaigaè, kgꞌaia qãà te nakar síí tirim xõò ba kgꞌónò,” témé.
\v 60 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Eẽ xꞌóóa hãa ne guu naka ne gane dian ẽe xꞌóóa hãa kgꞌónò, igaba tsáá qõò naka tsia síí Nqarim di xꞌaian ka xgaa-xgaa,” témé.
\p
\v 61 Me kò cꞌẽem khóè ba gataga máá: “Xùri Tsir gha, Xꞌaigaè, igaba qãà te nakar kgꞌaia síí xꞌáéa te di ne khóè ne xꞌáè,” témé.
\v 62 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Eẽm tshoa-tshoa a ko xhárà koe gha ka̱bise a kháóka bóòm khóè ba Nqarim di xꞌaian kgꞌano tama,” témé.
\c 10
\s Jeso ba ko 72 xu khóè xu tsééa tcgꞌòó
\p
\v 1 Ncẽe zi gúù zi qãá qꞌoo koem kò Xꞌaigam \add Nqari\add* ba 72 xu khóè xu nxárá tcgꞌòó, a ba a cám̀-cám̀se tsééa tcgꞌòó xu, tcꞌãà xu gha a ẽem ko hàà Gabá qõò xu xꞌáé-dxoo xu koe hẽé naka qgáì zi koe hẽéthẽé qõò ka.
\v 2 A ba a bìrí xu a máá: “Tcuùè gha gúùa ne káí i, igaba i tséé-kgꞌaoan cgꞌorò o. Ke xao \add Nqarim ncẽe\add* tcuùs dim Xꞌaiga ba dtcàrà nakam tséé-kgꞌaoan tsééa óá naka i hàà tcuù.
\v 3 Qõò xao. \add Igaba\add* bóò, Tíí Ra ko ghùu-coan khama ma ncuutshaan xgꞌaeku koe tsééa úú xao o sa.
\v 4 Táá méé xao qgóá ga kana dtcòbèan ga kana nxàboan ga igaba séè guu, naka táá cúí khóè ga dàòan qꞌoo koe tsgám̀ guu.
\p
\v 5 “Nquum ẽe xao ga ko gaam qꞌoo koe tcãà ba, ndakam ga igaba, méé xao kgꞌaia máá: ‘Tòókuan méé i ncẽem nquum cgoa hãa,’ témé.
\v 6 Tòókuan dim khóèm kò gaam nquum qꞌoo koe xꞌãèa ne i gha gaxao di tòókuan gam cgoa hãa. Eẽta i kò ii tama ne i gha gaxao di tòókuan ka̱bise cgae xao o.
\v 7 Eẽm nquum koe méé xao hãa, naka xaoa wèés tcꞌõos ẽe ne ko máà xao o sa tcꞌõó naka kgꞌáà, tséé-kgꞌao ba gam di tsééan di surutan ka kgꞌanoèa hãa ke. Táá méé xao nquu xu koe kgꞌama qõòa te guu.
\p
\v 8 “Xꞌáé-dxoom ẽe xao ga ko tcãàm koe, ndakam ga igaba, ne ko qãèse séè xao o ne méé xao ẽe ko cookgꞌaia xao koe tòóès wèé sa kgꞌama tcꞌõó.
\v 9 Tsàako ne méé xao kgꞌõèkagu, naka xaoa khóè ne bìrí naka máá: ‘Nqarim di xꞌaia nea cúù cgae tua,’ témé.
\v 10 Igaba xꞌáé-dxoom wèém ẽe xao ko tcãàm koe ne kò khóè ne qãèse séè xao o tama ne méé xao xꞌáéan xgꞌaeku koe tcãà naka máá:
\v 11 ‘Gatu dim xꞌáé-dxoom di tsharà a ncẽe nqàrèa xae koe hãa a, xae ko qãè-qãe cgae tu u, igaba méé tu qꞌana, Nqarim di xꞌaia nea cúù cgae tua sa,’ témé.
\v 12 Bìrí xao or ko, xgàrakuan dim cáḿ kam gha ncẽem xꞌáé-dxoo ba Sodomam ka kaisa xgàrakuan hòò.
\s Xꞌáé-dxoo xu komsana tama xu
\r (Mt 11:20-24)
\p
\v 13 “Cgꞌãè i gha ii tsáá ka Korasineè! Cgꞌãè i gha ii tsáá ka Betesaidaè! Are-aresa zi xꞌáí zi ncẽe ko gatu koe kúrúèa zi kò Ture hẽé naka Sitone hẽéthẽé koe kúrúèa hãa ne ne ga kò ncìíse gane di chìbian koe tcóósea, a saka di qgáían hã̱a, a tháúan tcgáùsea hãa.
\v 14 Igabar ko bìrí tu u a ko máá: Xgàrakuan dim cáḿ ka i gha Ture hẽé naka Sitone hẽéthẽé gatu ka subuse xgàraè, témé.
\p
\v 15 “A ncẽe tsáá ka, Kaperenaume tseè, nqarikgꞌai koe tsi gha ghùi a úúè, \add ta tsi gáé tcꞌẽea\add*? Nqãaka tsi gha xòóè, xꞌóóa ne khóè ne dim qgáìm koe.
\p
\v 16 \add Me Jeso ba nxãaska Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá:\add* “Wèém ẽe ko gaxaoa komsana xao o ba ko Tíía komsana Te, me ko gataga ẽe ko xguì xao o ba Tíí ga Ra xguì. Me ko ẽe ko Tíía xguì Te ba ẽe tsééa óága Tea ba xguì,” témé.
\p
\v 17 Xu gaxu khóè xu 72 xu qãè-tcaoase ka̱bise a máá: “Xꞌaigaè, dxãwa tcꞌẽean igaba i ko komsana xae e, Tsari cgꞌõèan cgoa xae kò ko dqàè e ne,” témé.
\p
\v 18 Me xo̱a xu a máá: “Satana bar kò bóòa me kò túú-tebem khama ma nqarikgꞌai koe guu a ko tcheè.
\v 19 Bóò, qaria ner máà xaoa, cgꞌaoan hẽé naka xgꞌárìan hẽéthẽé xao gha náà cgoa di i. A Ra a gataga qarian máà xaoa hãa, \add dxãwam\add* gaxao dim cgꞌõo-kgꞌaom di qarian wèé xao gha tàà cgoa a. I cuiskaga cúí gúù ga thõò-thõo xaoa hãa tite.
\v 20 Cgꞌãè tcꞌẽean ko komsana xao o domka méé xao táá qãè-tcao guu, igaba méé xao gaxao di cgꞌõèa nea nqarikgꞌai koe góáèa domka qãè-tcao,” témé.
\s Jeso ba ko Xõò ba qãè-tcaoa máá
\r (Mt 11:25-27; 13:16-17)
\p
\v 21 Eẽm xꞌaèm kam kò Jeso ba Tcom-tcomsam Tcꞌẽem di qãè-tcaoan ka cgꞌoè cgaeèa, a máá: “Dqo̱m̀ Tsir ko, Aboè, Xꞌaiga Tsi nqarikgꞌai hẽé naka nqõómkgꞌai hẽéthẽé di Tsi, ncẽe zi gúù zi Tsi kò tcꞌẽega ne hẽé naka xgaa-xgaasea hãa ne hẽéthẽé chóm̀-kgꞌaia hãa, a Tsi a kò cgꞌáré ne cóá ne xꞌáí zia hãa khama. Eè, Aboè, ncẽea Tsi kò ma ncàm̀a hãa ga a khama.
\p
\v 22 “Wèé zi gúù zi Ra Tirim Abom ka máàèa, i cúí khóè ga Cóám dìí ii sa cꞌúùa hãa, Xõòm oose, kana i cúí khóè ga Xõòm dìí ii sa cꞌúùa hãa, Cóásem oose, naka wèém ẽe Cóám ka nxárá tcgꞌòóèa ba hẽéthẽé e,” témé.
\p
\v 23 Me Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe ka̱bise a dxùukgꞌai za bìrí xu a máá: “Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa ia tcgáían ẽe ko gaxao ko bóò zi gúù zi bóò o,
\v 24 bìrí xao or ko khama, káí porofitian hẽé naka xꞌaiga xu hẽéthẽéa kò bóò kgꞌoana ẽe xao ko gaxao bóò sa, igaba i kò táá bóò si; a kò kóḿ kgꞌoana ẽe xao ko gaxao kóḿ sa, igaba i kò táá kóḿ si,” témé.
\s Qãèm khóèm Samaria di ba
\p
\v 25 Me kò gaa xꞌaè kaga cꞌẽem xꞌáè qꞌãa-kgꞌao ba tẽe a Jeso bam kúrúa bóò kgꞌoana khama máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, dùú sa ra gha kúrú a chõò tamas kgꞌõè sa hòò?” témé.
\v 26 Me Jeso ba tẽè me a máá: “Dùú sa \add Moshem di\add* xꞌáèan koe góáèa? Nta tsi ko ma kóḿa qꞌãa a?” témé.
\v 27 Me gaam khóè ba xo̱a Me a máá:
\m “Xꞌaigam tsarim Nqari ba méé tsi
\q1 wèé tcáóa tsi cgoa hẽé,
\q1 naka wèé kgꞌõèa tsi cgoa hẽé,
\q1 naka wèé qaria tsi cgoa hẽé,
\q1 naka wèé tcꞌẽea tsi cgoa hẽéthẽé
\q1 ncàm̀,
\m naka tsia gataga thẽé
\q1 ẽe tsi ma ncàm̀sea hãa khamaga ma
\q1 tsáá ka cꞌẽe ba
\q1 ncàm̀,”
\m témé.
\v 28 Me bìrí me a máá: “Qãèse tsi xo̱ara hãa. Kúrú ncẽe gúùa ne naka tsia gha kgꞌõèan hòò,” témé.
\v 29 Igabam kò gabá tchànom iise bóòè kgꞌoana khamam kò Jeso ba tẽè a máá: “Kháé tíí ka cꞌẽe ba dìí ba?” témé.
\p
\v 30 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Cꞌẽem khóè ba kò Jerusalema koe guu a ko Jeriko koe qõò, a ba a kò tsꞌãà-kgꞌao xu cgoa qõòa xgꞌae, xu qgáía ba xhùu me, a xgꞌáḿa cgꞌõos qꞌoo koe xgꞌáḿ me, a xu a guu me a qõò.
\p
\v 31 “I kò kúrúse me cꞌẽem peresiti ba cꞌúùase ko gaam dàòm cgoa hàà. Eẽm ko gaam khóè ba bóò kam kò nxãa a cꞌẽe xòèan dàòm di séè a nqáé.
\p
\v 32 “Me kò gatà thẽé tempelem koe ko hùim khóè ba\f + \fr 10:32 \fq Gerika sa ko máá: “Lefi dis qhàòs dim khóè ba” témé.\f* gaam qgáìm koe hàà, a ẽem ko gaam khóè ba bóò ka gaam caum cúím cgoaga nxãa a cꞌẽem xòèm dàòm di ba séè a nqáé.
\p
\v 33 “Igabam kò Samaria dim khóèm cꞌẽe ba gaam dàòm ga ba séè a ko qõò, a gaam khóè ba hàà sao-xgꞌae. A ẽem ko bóò me ka thõò-xama máá me,
\v 34 a ba a síí cgae me a gaa zi chìbi zi nxúìan hẽé naka gõéan hẽéthẽé ka ntcã̱á cgae a tcáḿ zi, a ba a gam dim donghim koe qábìkagu me, a cgꞌáè-nquum koe úú me, a ba a síí gaa koe qꞌõé me.
\p
\v 35 “Eẽ i ko qꞌuu kam kò qano mari tsara tcgꞌòó a cgꞌáè-nquu-kgꞌao ba máà, a máá: ‘Qꞌõé me, kháóar ko síí ka̱bise ner gha wèé gúùan ẽe tsi tsééa máá mea koe hàà suruta tsi ke,’ témé.”
\p
\v 36 Me Jeso ba tẽè me a máá: “Tsꞌãà-kgꞌao xu ka xgꞌáḿmèam khóè ba kò hàà cgae xu khóè xu nqoana xu ka tsi ko ntama ma tcꞌẽe? Gam ka cꞌẽem iise séè mea ba ndaka baa?” témé.
\v 37 Me máá: “Eẽ thõò-xama máá mea me e,” témé.
\p Kam ko Jeso ba bìrí me a máá: “Qõò naka tsia síí gatà hẽé thẽé,” témé.
\s Jeso ba ko Maria sara Mareta sara dàra
\p
\v 38 Jeso ba hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hẽéthẽéa ko dàòm koe hàna a ko qõò kam kò cꞌẽem xꞌáé-coam koe hàà, si kò Mareta ta ko ma tciiès khóè sa gas dim nquum koe qãèse hààkagu Me.
\v 39 Mareta sa kò qõe sa úúa Maria ta ko ma tciiè sa. Si kò Maria Xꞌaigam Jesom nqàrè-kgꞌam koe ntcõóa-ntcõe, a ko Gam di zi xgaa-xgaa zi komsana.
\v 40 Igabagas kò Mareta sa káí tsééan ka xáèèa, khamas kò Jesom koe hàà a máá: “Xꞌaigaè, tíí qões ka Tsi gáé cꞌẽe gúù méé ta ga hãa? Guu tes ko ra ko cúísega tsééa máá tu u ka. Bìrí si nakas hàà hùi te,” témé.
\p
\v 41 Me Xꞌaigam \add Nqari\add* ba xo̱a si a máá: “Maretaè, Maretaè, káí zi gúù zi ka si ko tcꞌẽe-tcꞌẽese a ko xhõe-xhõese,
\v 42 igabas ko cúís gúù sa qaase, si Maria sa qãès gúù sa nxárá tcgꞌòóa máásea hãa, si ncẽes gúù sa gas koe séèa ka̱biè tite,” témé.
\c 11
\s Jeso ba ko còrèan ka xgaa-xgaa
\r (Mt 6:9-13; 7:7-11)
\p
\v 1 Cꞌẽem cáḿ kam kò Jeso ba cꞌẽem qgáìm koe hãa a ko còrè. Eẽm ko còrèa xgꞌara kam kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ka cꞌẽe ba bìrí Me a máá: “Xꞌaigaè, xgaa-xgaa xae e còrèa ne, ẽem ko ma gataga Johane gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ma xgaa-xgaa a khamaga ma,” témé.
\v 2 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Còrè xao kò ne méé xao máá:
\q1 ‘Sita ka Xõò Tseè,
\q1 Tsari cgꞌõèan méé i dqo̱m̀mè.
\q1 Tsari xꞌaian méé i hàà.
\q1
\v 3 Sita dis tcꞌõos wèé cáḿ di sa
\q1 wèé cáḿ ka máà ta a.
\q1
\v 4 Naka qgóóa máá ta a chìbia ta,
\q1 sita igaba ta ko wèém
\q1 ẽe sita koe chìbian kúrúa hãa ba qgóóa máá ke.
\q1 Naka Tsia táá kúrúa bóòkuan koe tcéèa úú ta a guu,’ témé,” tam méé.
\p
\v 5 Me gaa koe guus ka Jeso ba bìrí xu a máá: “Cꞌẽem-kgꞌáḿ kam gaxao ka cꞌẽe ba tcárà ba úúa, a ba a ntcùú nqáè ka síí cgae me, a bìrí me a máá: ‘Tíí tcáràè, nqoana xu péré xu cgóbè te,
\v 6 tíí tcáràm dàò koe hàna ba ncãa hàà cgae te, ra cúí gúù ga úú tama máà mer gham tcꞌõó o ke,’ témé.
\v 7 Me nxãaska ẽe nquum qꞌoo koe hàna ba xo̱a a máá: ‘Táá xhõekagu te guu, nquu-kgꞌáḿ ba tcẽekgꞌamsea, ra xꞌóm̀a cóáa te cgoa, khama ra cuiskaga tẽe naka máà tsi xua hãa tite ke,’ témé.
\v 8 Bìrí xao or ko, tẽem gha a tcgꞌòó xu, gam dim tcárà me e domka. Nxãa tama ko ii nem gha tẽe a ẽem dtcàràèa hãa sa kúrú, \add gam dim tcárà ba\add* kò saucgae tamase téé-kgꞌam me a dtcàrà me si khama.
\p
\v 9 “Ra ko bìrí tu u a ko máá: Dtcàrà tu, máàè tu gha ke, qaa tu, hòò tu gha ke, \add nquu-kgꞌáḿ ba\add* tu xgꞌáḿ-xgꞌam, xgobekgꞌama tu gha mááè ke.
\v 10 Dìím wèém ẽe ko dtcàrà ba ko máàè, me ko wèém ẽe ko qaa ba hòò, me gha wèém ẽe ko nquu-kgꞌáḿ ba xgꞌáḿ-xgꞌam ba xgobekgꞌama mááè khama.
\p
\v 11 “Ndakam xõò ba gha gam dim cóám kòo xꞌaù ba dtcàrà me ne, xꞌaùm téé-qꞌoo koe cgꞌao ba máà me?
\v 12 Kana xgꞌárì ba máà me, tcꞌubi bam kò dtcàrà me koe? \add Káà me e.\add*
\v 13 A ncẽè gatu ncẽe cgꞌãè tcꞌẽe ii tu kò qãè aban gatu di cóán máà qꞌana hãa ne ba gha nxãaska \add gatá ka\add* Xõòm nqarikgꞌai di ba ẽe ko dtcàrà Me ne nta noose nqáéa hãase Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba máà?” tam ma tẽè.
\s Jeso ba ko dxãwa tcꞌẽean ka kgꞌui
\r (Mt 12:22-30; Mk 3:20-27)
\p
\v 14 Jeso ba kò nqóbóm khóèm koe dxãwa tcꞌẽean xhàiagu. Eẽ i ko dxãwa tcꞌẽean tcgꞌoa kam kò gaam khóèm ẽe kò kgꞌui tama ba kgꞌui, zi xgꞌae zi gaa koe kò hàna zi kaisase are.
\v 15 Igaba ne kò cꞌẽe ne máá: “Dxãwa tcꞌẽean dim xꞌaigam Belesebulem di qarian cgoam ko dxãwa tcꞌẽean xhàiagu,” témé.
\p
\v 16 Ne cꞌẽe ne qgóó Me ne gha qgáìan qaa ka dtcàrà Me, \add are-aresas\add* xꞌáís nqarikgꞌai di sam gha xꞌáí ne sa.
\v 17 Jeso ba kò gane di tcꞌẽean qꞌana khamam kò bìrí ne a máá: “Eẽ qꞌaara hãas xꞌais wèé sa gha kaà, me ẽe qꞌaa-qꞌaasea hãam xꞌáé ba gaicara hãa tite.
\v 18 A ncẽè satanam kò gaam ka qꞌaara hãa ne i gha kháé nxãaska ntama xꞌaian hãa? Ncẽè gatu ko máá, Belesebule ba qarian máà Tea ra ko dxãwa tcꞌẽean gaan cgoa xhàiagu, témé ne.
\v 19 A ncẽè Tíí kòo Belesebulem di qarian cgoa dxãwa tcꞌẽean xhàiagu, ne ia ko gatu di khóèan dìím cgoa xhàiagu u? Gaa domkaga ne gha gaxao di ne khóè ne xꞌáí, ẽe xao ko kgꞌui sa tseegu tama sa.
\v 20 Igaba ncẽè Tíí kò ko dxãwa tcꞌẽean Nqarim dim tshàum cgoa xhàiagu, nes ko nxãa sa xꞌáí, Nqarim di xꞌaia nea gatu koe hààraa sa.
\p
\v 21 “Ncẽè qarim khóèm ncõo gàba zi úúam kò ko gam dim nquu ba kòre ne i ko gam di gúùan qãè qgáì koe hãa.
\v 22 Igaba qarian ka tàà meam káí zi ncõo gàba zi dim kò ko hàà a ko xꞌãà me nem ko tàà me, a gam di zi ncõo gàba zi ẽem kò dtcãàsea hãa zi xhùu me, a ba a ẽem ko séè cgae mea zi gúù zi qꞌaa-qꞌaa.
\v 23 Eẽ Tíí cgoa hãa tama ba, Tíí cgoa tééa qꞌaumanakua, me gataga ẽem Tíí cgoa xgꞌae-xgꞌae tama ba ko tsa̱i-tsa̱ia qꞌaa.
\s Dxãwa tcꞌẽean di ka̱bisea ne
\r (Mt 12:43-45)
\p
\v 24 “Eẽ i ko dxãwa tcꞌẽean khóèm koe tcgꞌoa ne i ko cꞌóòa qgáìan koe qõò, a sãa i gha qgáìan qaa, a ncẽè hòò o tama i kò hãa ne i ko nxãaska bìríse a máá: ‘Tirim nquum ẽer guua hãam koer gha ka̱bise,’ témé,
\v 25 a ẽe i kò hàà nquu ba bóò me káà gúù ii, a xgàia qꞌano-qꞌanoèa, a qãèse kgꞌónòèa,
\v 26 ne i ko nxãaska qõò a síí 7 tcꞌẽean séè a hàà cgoa, gaan nqáéase cgꞌãè e, i hàà tcãà a i a gaa koe xꞌãè. Si ẽem khóèm dis téé-qꞌoo sa hàà kaisase cgꞌãè kgꞌaiaka dis ka,” tam méé.
\s Tseegu di tsꞌee-tsꞌeekgꞌaikua ne
\p
\v 27 Eẽm ko Jeso ba ncẽeta mééa xgꞌara kas ko khóè sa xgꞌaes qꞌoo koe guu a qꞌaua kgꞌui a Jeso ba bìrí a máá: “Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa saa khóès ẽe ábà Tsia sa, naka bíìan ẽe Tsi coma hãa hẽéthẽé e,” témé.
\p
\v 28 Me Jeso ba xo̱a si a máá: “Tseegukaga, igaba ẽe Nqarim di kgꞌuian ko kóḿ a ko ẽe i ko méé khama hẽé nea kaisase tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa ne ne e,” témé.
\s Cgꞌãè caus qhàò sa ko xꞌáí sa qaa
\r (Mt 12:38-42)
\p
\v 29 Eẽ zi ko khóè ne di zi xgꞌae zi càùse kam ko Jeso ba tshoa-tshoa a máá: “Ncẽes qhàò sa cgꞌãè cau si i, a ko \add are-aresas\add* xꞌáí sa qaa. Igabas cúís xꞌáís ga sa xꞌáíèa hãa tite, Jonam dis xꞌáís cúís oose.
\v 30 Eẽm xgꞌao ma Jona ma Ninefe di ne khóè ne koe ma xꞌáí sa ii, khamagam gha ma khóèm dim Cóá ba ma ncẽes qhàòs koe xꞌáí sa ii khama.
\v 31 Xꞌaigas Sheba di sa gha xgàrakuan dim cáḿ ka ncẽes qhàòs di khóèan cgoa tẽe a téé, a gha chìbi-chibi a xgàra si, nqõóm chõò-qꞌoo koes kò guu a ko hàà Solomonem di tcꞌẽegan komsana khama. Igaba bóò, Solomonem ka kaia hãa ba ncẽeska ncẽe koe hàna.
\v 32 Xgàrakuan dim cáḿ ka xu gha khóè xu Ninefe di xu tẽe a téé, a gha ncẽes qhàò sa chìbi-chibi a xgàra. Jonam di xgaa-xgaan koe xu kò guu a gaxu di chìbian koe tcóóse khama. Me ncẽeska Jonam ka kaia hãa ba ncẽe koe hàna,” tam méé.
\s Cgáé-qꞌoom dis xꞌáà sa
\r (Mt 5:15; 6:22-23)
\p
\v 33 \add A ba a máá:\add* “Xꞌáà-xꞌaa-kgꞌai cgoa dis gúù sa ga dàò a gàbas cgoa xoaba-kgꞌai si ba káà me e, kana gàbas ka nqãaka tòó si ba, igabam gha téé-qꞌooa sa koe tòó si, ne gha nxãasega ẽe ko nquum qꞌoo koe tcãà ne xꞌáàn hòò.
\v 34 Tsarim tcgáí ba tsarim tcꞌáróm dim xꞌáà me e. Tsarim tcgáím kò qãè e, nem wèém tcꞌáróm tsari ba xꞌáàn ka cgꞌoèa.
\v 35 Gaa domka méé tsi bóò naka i tsáá koe hàna xꞌáàn táá ntcùú sa ii guu.
\v 36 Khama nxãaska ncẽè wèé cgáé-qꞌooa tsi kò xꞌáàn ka cgꞌoè cgaea, i cúí xòèa tsi ga ntcùús qꞌoo koe hãa tama, nem wèém cgáé-qꞌoo ba xꞌáàn úúa, ncẽes ko ma xꞌáà-xꞌaa-kgꞌai cgoa dis gúù sa ma tsáá koe ma kaisase ma xꞌáà khamaga ma,” tam méé.
\s Jeso ba ko Farasai xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé dqàè
\r (Mt 23:1-36; Mk 12:38-40)
\p
\v 37 Eẽm ko Jeso ba kgꞌuia xgꞌara kam ko cꞌẽem Farasai ba dtcàrà Me, síím gha tcꞌõó cgoa me ka. Me kò Jeso ba tcãà a síí tafolem koe ntcõó cgoa me, tcꞌõó cgoa mem gha ka.
\v 38 Igaba ẽem ko Farasai ba bóòa qꞌãa, Jesom ko xgꞌaà tshàu tamase tcꞌõó sa kam kò are.
\v 39 Me Xꞌaigam \add Jeso\add* ba bìrí me a máá: “Gaxao Farasai xao ko kubi zi hẽé naka gàba zi hẽéthẽé zi ka qãá zi xgꞌaà, igabaga xao qꞌooa xao koe xhùuku sa hẽé naka cgꞌãè cauan hẽéthẽé ka cgꞌoè cgaeèa.
\v 40 Gaxao káà tcꞌẽe xaoè, ẽe qãá sa kúrúa ba gáé gam qꞌooa sa thẽé kúrúa hãam tama baà?
\v 41 Igaba dùús wèés gàbas qꞌoo koe hàna sa ẽe dxàua ne khóè ne máà, naka xaoa gha nxãasega tchàa za hẽé naka qꞌoo za hẽéthẽé qꞌano ii.
\p
\v 42 “Haò, cgꞌãè i gha ii gaxao Farasai xao ka! Nqari ba xao ko tcꞌõoan ko xgꞌãò-xgꞌão zi gúù zi\f + \fr 11:42 \fq tcꞌõoan ko xgꞌãò-xgꞌão zi gúù zi - \ft Gerika sa ko cám̀ hìi-coa sara ka kgꞌui, Naros koe cgꞌõè úú tama sara.\f* koe cúís tshàu-qꞌoos dian tcgꞌòó a máà khama, wèé zi tcꞌõo-kgꞌáḿ zi xháràn di zi koe hẽéthẽé e. Igabaga xao ko Gam di qãèse qgóókuan hẽé naka ncàm̀kuan hẽéthẽé nxorè. Qaase i ko, ncẽe sara gúù sara \add cgáé sara\add* xao ga kò kúrúa hãa sa, igaba méé xao táá cꞌẽe zi nxorè guu.
\p
\v 43 “Haò, cgꞌãè i gha ii gaxao Farasai xao koe! Còrè-nquuan koe xao kaia zi ntcõó-qꞌoo zi ncàm̀a hãa, naka xꞌámágu di zi qgáì zi koe tsgám̀ku sa hẽéthẽé e.
\p
\v 44 “Haò, cgꞌãè i gha ii gaxao koe, xꞌáíse tama zi tcꞌám̀ zi khama xao ii, ncẽe khóèan ko kgꞌama tcꞌamkgꞌaia zi koe, bóòa qꞌãa zi tamase gãá zi,” tam méé.
\p
\v 45 Me kò xꞌáè qꞌãa-kgꞌaom cꞌẽe ba xo̱a Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, ẽeta Tsi kòo méé ne Tsi ko sixae igaba cóè xae e thẽé,” témé.
\p
\v 46 Me Jeso ba xo̱a me a máá: “Gaxao xꞌáè qꞌãa-kgꞌao xao igaba: Haò, cgꞌãè i gha ii gaxao koe, qóḿse xao ko khóèan qóḿ gúùan dcẽékagu, igaba xao gaxao cúím tshàum gaxao dim kaga qgóó o tama.
\p
\v 47 Haò, cgꞌãè i gha ii gatu koe. Porofiti xu di zi tcꞌám̀ zi koe tu kò dqo̱m̀ cgoaè xu gha zi gúù zi tshàoa tòó, ncẽe gatu ka tsgõose ga xu ka cgꞌõoèa xu.
\v 48 Ncẽes gúù sa xao ko nxàea tseegukagu, gaxao ka tsgõose ga xu kúrúa hãa tsééa ne. Porofiti xu xu kò cgꞌõo khama, xao kò gaxu di tcꞌám̀an tshào.
\v 49 Ncẽes gúùs domkam kò Nqari ba Gam di tcꞌẽegan koe máá: “Porofiti xu hẽé naka xꞌáè úú-kgꞌao xu hẽéthẽér gha gane koe tsééa úú, ne gha cꞌẽe-kgꞌáía xu cgꞌõo, a cꞌẽea xu xgàra.
\v 50 Gaa domkas gha ncẽes qhàò sa nqõóm tshoa-tshoasea koe guu a ntcã̱àguèa cꞌáòan wèé xu porofiti xu di xo̱ara máá,
\v 51 Abelem di cꞌáòan koe guu a síí Sakariam dian koe tcãà. Sakariam ncẽe kò altara ba hẽé naka còrè-nquu ba hẽéthẽé xgꞌaeku koe cgꞌõoè ba. Eè, bìrí tu ur ko, qhàòs ncẽe sa gha wèéan ncẽe ga xo̱ara máá.
\p
\v 52 “Haò, cgꞌãè i gha ii gaxao xꞌáè qꞌãa-kgꞌao xao koe, qꞌãan di tcꞌẽean dim xgobekgꞌam ba xao séèa máásea. Gaxaoa kò gaxao ka táá tcãà, a xao a kò ẽe ko tcãà ne xgáè-kgꞌam,” tam méé.
\p
\v 53 Eẽm ko Jeso ba ẽem qgáìm koe tcgꞌoa a ko qõò ka xu kò xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé xu tshoa-tshoa a xgáèa tòó Me, a káí zi tẽè-kgꞌáḿ zi qaa tcáó Me ko zi tẽè Me,
\v 54 Nxãasegam gha tshúù gúùan kgꞌui xu chìbi-chibi Me ka.
\c 12
\s Jeso ba ko khóè ne qꞌãa-qꞌãa Farasai xu ka
\r (Mt 10:26-27)
\p
\v 1 Gaa koes kò kaias xgꞌaes tcám̀-tcám̀s khóè ne di sa xgꞌaea hãa, ne kò xáèkua hãa i kòm̀ ga káà a, kam kò \add Jeso ba\add* Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa tcꞌãà a tshoa-tshoa a máá: “Farasai xu di péré gãé-gãean koe méé xao qꞌõésea hãa, ncẽe qãè khóèan khama ko ma kúrúse igaba cgꞌãè cau xu.
\v 2 Wèés gúùs ẽe chóm̀sea hãa sa gha xgòre-kgꞌaiè, si gha wèés tchõàs ẽe chóm̀sea hãa sa qꞌãase.
\v 3 Eẽ xao ko ntcùúan qꞌoo koe kgꞌui sa gha xꞌáàn qꞌoo koe kóḿse, si gha gataga ẽe xao kòo nquuan qꞌoo koe cꞌam̀ sa thẽé nquuan tco̱be koe nxàese.
\s Qꞌáòè gha ba
\r (Mt 10:28-31)
\p
\v 4 “Tíí ka cꞌẽea tuè, bìrí tu ur ko, a ko máá: Táá \add khóè ne\add* ẽe ko tcꞌáró ba cgꞌõo, a ne a gaa koe guus ka kúrú ne gha gúù úú tama ne qꞌáò guu.
\v 5 Igabar gha bìrí tu u dìí ba méé tu qꞌáò sa: \add Nqarim\add* ẽem kòo cgꞌõoa xgꞌara ne ko chõò tamas cꞌees dxãwam dis koe xaoa úú di qarian úúa hãa ba méé tu qꞌáò. Eè, bìrí tu ur ko, qꞌáò Me méé tu!
\v 6 A 5 tsa̱rá zia gáé mari-coa tsara cgoa xꞌámáguè tama? Igabas cúís ga sa Nqarim ka cꞌurùèa hãa tite.
\v 7 I gataga wèé cꞌõòan tcúúa tu di ga nxáráèa. Ke táá qꞌáò guu, káí zi tsa̱rá zi ka tu kaisase cgáé tu u ke.
\s Nxàea tcgꞌòóse sa hẽé naka Kreste ba xo̱ase sa hẽéthẽé e
\r (Mt 10:32-33; 12:32; 10:19-20)
\p
\v 8 “Bìrí tu ur ko a ko máá: Dìím wèém ẽe gha khóè ne cookgꞌai koe Tíí ka nxàese bam gha Khóèm dim Cóá ba thẽé Nqarim di xu moengele xu cookgꞌai koe nxàea tcgꞌòó.
\v 9 Igaba dìím wèém ẽe gha khóè ne cookgꞌai koe xo̱ase Te ba gha Nqarim di xu moengele xu cookgꞌai koe xo̱aseè.
\v 10 Me gha wèém khóèm ẽe ko Khóèm dim Cóám ka cgꞌãèse kgꞌui ba qgóóa mááè, igaba ẽe gha Tcom-tcomsam Tcꞌẽem ka cgꞌãè kgꞌuian kgꞌui ba cuiskaga qgóóa mááèa hãa tite.
\p
\v 11 “Igaba ẽe ne kòo còrè-nquu xu koe hẽé naka xꞌáèan di xu kaia xu koe hẽé naka tcꞌãà-cookgꞌai xu koe hẽéthẽé xo̱ara máásean ka tcãà tu u, ne méé tu táá káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese guu, dùú sa tu gha nxàe sa, kana nta tu gha ma nxàe e sa, ncẽem xꞌaèm kòo hàà ne tu gha nxàe tu gha sa máàè ke,
\v 12 Tcom-tcomsam Tcꞌẽe ba gha ẽem xꞌaèm ka xgaa-xgaa tu u, dùú sa méé tu nxàe sa ke,” tam méé.
\s Qguùam khóèm káà tcꞌẽem dis sere-sere sa
\p
\v 13 Cꞌẽem khóè ba kò ẽes xgꞌaes qꞌoo koe guu a Jeso ba bìrí a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, tíí kíím cgoa kgꞌui nakam sitsam ka xõòm xꞌóóa guua zi gúù zi tíí cgoa qꞌaa-qꞌaaku,” témé.
\v 14 Igabam kò Jeso ba xo̱a me a máá: “Khóè tseè, dìí na qarian máà Tea, gúùa ner gha qꞌaa-qꞌaa tsao o di i?” témé.
\v 15 Me \add Jeso ba\add* bìrí ne a máá: “Bóò naka tua chìikuan koe qꞌõése, khóèm dis kgꞌõè sa gúù zi káí zi ẽem kàoa hãa zi koe hãa tama ke,” témé.
\p
\v 16 A ba a ncẽes sere-sere sa bìrí ne a máá: “Cꞌẽem khóèm qguùa kò hãa ba xgꞌao hàna, gam dim xháràm kòo káí tcꞌõoan kúrú ba.
\v 17 Me tcáóa ba koe tẽèse a máá: ‘Dùú ra gha kúrú? Cꞌẽe qgáì gar úú tama ka, tiri tcꞌõoa ner gha tòóa mááse e,’ témé.
\v 18 Kam ko máá: ‘Ncẽea ra gha hẽé ga a: Tòóa máásean di xu nquu xu tiri xur gha ko̱be a ra a kaia xu tshào, a tiri mabere cãan hẽé naka tiri zi gúù zi cꞌẽe zi hẽéthẽé gaa koe tòó.
\v 19 Ra gha \add nxãaska\add* bìríse a máá: ‘Qãè zi gúù zi wèé zi ẽer ko qaa zir úúa hãa, káí kurian gha kgꞌõèkagu te zi. A ra a gha kgꞌõè sa thamkase séè, a gha tcꞌõó a kgꞌáà, a ra a qãè-tcaoa mááse,’ ’ témé.
\v 20 Igabagam ko Nqari ba bìrí me a máá: ‘Tsáá khóè tsi káà tcꞌẽe tseè, ncẽem ntcùúm ka tsi gha kgꞌõèa tsi séè cgaeè, ka zia gha nxãaska ẽe tsi kúrúa máásea hãa zi gúù zi dìín di ii?’ témé.
\v 21 Ncẽea i gha ii ga a, dìím wèém ẽe ko xꞌaia ba tòóa mááse ba Nqarim cookgꞌai koe qguù tama,” tam \add Jeso ba\add* méé.
\s Káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese sa
\r (Mt 6:25-34)
\p
\v 22 Me Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Gaa domkar ko bìrí xao o, a ko máá: Táá gaxao di kgꞌõèan ka káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese guu, dùú xao gha tcꞌõó kana dùú xao gha cgáé-qꞌooa xao koe hã̱a sa. Kgꞌõè sa tcꞌõoan ka cgáé si i, me tcꞌáró ba qgáían ka cgáé me e ke.
\v 23 Kgꞌõè sa tcꞌõoan ka kaisase cgáé si i, me cgáé-qꞌoo ba qgáían ka kaisase cgáé me e.
\v 24 Ho̱aran bóò, xhárà tama i hãa, a tcuù tama, a tcꞌõoan i gha tòóa mááse nquuan úú tama, gabàm ko Nqari ba xárò o. Tu gatu tsa̱rán ka kaisase cgáé tu u.
\v 25 A gatu ka cꞌẽem dìí ba gha kgꞌõèa ba di cáḿan koe káíse tcꞌẽe-tcꞌẽesean ka cáḿ ba càù?
\v 26 Ncẽes gúùs cgꞌárés kúrú kaga tu ko tààè, ka tu koáé nxãaska dùúska cꞌẽe zi ka káíse tcꞌẽe-tcꞌẽesea máá?
\v 27 Bóò, nta zi qãáka di zi xꞌaa zi ii sa, zi ko ma tso̱m sa; tséé tama zi hãa, a zi a gataga qgáían qgãéa mááse tama. Igabar ko bìrí tu u, \add xꞌaigam\add* Solomonem ga ba kò gam di xꞌaian wèé koe ga ncẽe zi xꞌaa zi ka cꞌẽea zi khama ma hã̱a tama.
\v 28 A ncẽè Nqarim kòo qãáka di dcãan ncẽe ko ncẽe cáḿ ka hãa, a qꞌuu ka cꞌeean qꞌoo koe xaoa tcãàè, nxãan ncẽeta ma hã̱akagu, nem gha tseegukaga cgáése gatua hã̱akagu tu u, oo, gatu ncẽe cgꞌáré dtcòm̀an úúa tuè?
\p
\v 29 “Ke tu táá dùú sa tu gha tcꞌõó kana kgꞌáà sa qaa guu, naka káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese guu.
\v 30 Tãá zi qhàò zi di nea ko wèé gúùan ncẽe ga qaa, Me gatu ka Xõòm ga ba ncẽe gúùan tu ko qaa sa qꞌana hãa.
\v 31 Igabaga méé tu kgꞌaika Xꞌaigam Nqarim di xꞌaian qaa, naka tua gha ncẽe zi gúù zi wèé zi thẽé máàè.
\s Nqarikgꞌai di qguùa ne
\r (Mt 6:19-21)
\p
\v 32 “Ghùu-coa tuè, táá tu qꞌáò guu, qãè-tcaokagu i ko gatu ka Xõò ba, Me gha ntcõó-qꞌooan máà tu u ke.
\v 33 Eẽ tu úúa hãa zi tu xꞌámágu, naka tua gazi di marian dxàua ne khóè ne máà. Cgꞌãa-cgꞌanase tama qgóán tu kúrúa mááse, \add naka\add* nqarikgꞌai di qguùan ncẽe kaà tite \add cgoa\add*, cúí tsꞌãà-kgꞌao kaga cúù-cuuse cgaeè tite e kana tcgꞌãàn kaga tcꞌõóè tite e.
\v 34 Eẽ tsari qguùan hãa koe i gha gataga thẽé tsari tcáóan hãa khama.
\s Kókòa hãa xu qãà xu
\p
\v 35 “Tséé sa méé tu kgꞌónòsea máána hãa, naka i gatu di xꞌáà-xꞌaa-kgꞌai cgoa di gúùan ko ka̱ru.
\v 36 Gane ka qꞌõòse ba qãà hãa ne tséé-kgꞌao ne khama ma, séèkuan dis kõ̱ès koe kò qõòa hãa ba. Eẽm ko hàà a ko nquu-kgꞌáḿ ba xgꞌáḿ-xgꞌam, ne gha kúúga xgobekgꞌama máá me ne.
\v 37 Eẽ xu qãà xu, ncẽe gaxu ka qꞌõòsem ko hàà a hàà sao-xgꞌae xu kókòa hãa xu ka i gha kaisase cgáé ii. Tseegukar ko bìrí tu u: Tsééam gha máá xu sam kgꞌónòsea máána hãa, a gha tafolem koe ntcòo xu, a tsééa máá xu.
\v 38 Eẽ gaxu ka qꞌõòsem kòo ntcùú ka hàà kana ntcùú nqáè ka igaba gha kókòa hãa xu qãà xua tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa.
\v 39 Igaba méé xao ncẽe sa qꞌana hãa: Ncẽè nquu ba kàoa hãam khóèm kò qꞌana hãa tsꞌãà-kgꞌaom ko dùútsa xꞌaè ka tcãà sa, nem ga kò táá gam dim nquu ba guu me khõaèa hãa.
\v 40 Ke méé tu gatu igaba kgꞌónòsea hãa, Khóèm dim Cóá ba gha tcom tama tu hãam cáḿ ka hàà cgae tu u ke,” tam méé.
\s Tcom-tcomsa kana tcom-tcomsa tamam qãà ba
\r (Mt 24:45-51)
\p
\v 41 Petere ba kò máá: “Xꞌaigaè, ncẽes sere-seres ncẽe Tsi ko nxàe sa koáé sixae cgoa kgꞌui, kana saa ko wèém khóèm cgoa kgꞌui?” témé.
\v 42 Me Xꞌaigam \add Jeso\add* ba xo̱a me a máá: “Kháé dìí ba nxãaska tcom-tcomsa a tcꞌẽegam qãà baa? Ncẽe gam ka qꞌõòsem gha nquua ba di qarian máà ba, me qãè xꞌaè ka gaxu di tcꞌõoan máà xu ba.
\v 43 Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa baa ẽem qãà ba, ncẽe gam ka qꞌõòsem ko hàà nem ko hàà sao-xgꞌae me ko gatà hẽé ba.
\v 44 Tseegukar ko bìrí tu u a ko máá: wèé zi gúù zi ẽem úúa hãa zi di qaria nem gha gam koe tòó.
\v 45 Igabaga ncẽè ẽem qãàm ko tcáóa ba qꞌoo koe bìríse a máá: ‘Tíí qꞌõò ba ãoa hãa a qháése hàà tite,’ témé, a ba a tshoa-tshoa a cꞌẽe ne qãà ne xgꞌáḿku cgoa, a tcꞌõó a kgꞌáà a tshoa-tshoa a nqàre,
\v 46 nem gha ẽem qãàm ka qꞌõòse ba tcom tamam hãam cáḿ ka hàà, cꞌúùam hãa xꞌaè ka, a ba a gha hàà xgàra me, a ẽe tcom-tcomsa tama ne cgoa xgꞌae-xgꞌae me.
\p
\v 47 “Qãàm ẽe gam ka qꞌõòsem ko qaa sa qꞌana hãa, igaba kgꞌónòse naka kúrú si tama ba gha káí \add tsa̱man\add* xgꞌáḿmè.
\v 48 Igaba ẽem kúrúa hãas domkam ko xgàraè sa cꞌúùa hãam qãà ba gha cgꞌorò \add tsa̱man\add* xgꞌáḿmè. Wèém ẽe káían máàèam koe i gha káían qaaè, ẽe kaisase káían máàèam koe i gha gataga kaisase káían qaaè.
\s Jeso ba ko qꞌaa-qꞌaase sa óá
\r (Mt 10:34-36)
\p
\v 49 “Nqõómkgꞌai koer gha hàà cꞌeean óá kar hààra, a kò gataga káíse ncàm̀aa, nxãakamaga i ga kò ka̱rukaguèa sa!
\v 50 Tcguù-tcguuku sa hàna tcguù-tcguuèr gha ko sa, gaas kar qgóóèa si gha nxãakgꞌaiga síí xgꞌara.
\v 51 Nqõómkgꞌai koer ko hàà tòókuan óá, ta tu gáé tcꞌẽea? Bìrí tu ur ko: nxãas tama si i, igabar ko qꞌaa-qꞌaase sa óága.
\v 52 Ncẽe koe guus ka ne gha 5 ne khóè ne cúím xꞌáém di ne qꞌaa-qꞌaaè, ne gha nqoana ne cám̀an cgoa táá kóḿku, i cám̀an táá nqoanan cgoa kóḿku.
\v 53 Qꞌaa-qꞌaaè ne gha, me xõò ba cóám cgoa táá kóḿku, me cóá ba xõòm cgoa táá kóḿku, si xõò sa cóás cgoa táá kóḿku, si cóá sa gaas ka xõòs cgoa táá kóḿku, si cꞌuì sa cꞌuìse-coas cgoa táá kóḿku, si cꞌuìse-coa sa cꞌuìses cgoa táá kóḿku,” tam méé.
\s Xꞌaèm di zi xꞌáí zi
\r (Mt 16:2-3)
\p
\v 54 A ba a xgꞌae zi bìrí a máá: “Túú-cꞌõò sa tu kò bóò si ko cáḿs ko tcãà xòè za guu a ko qaò ne tu ko kúúga máá: ‘Tuu i ko sene,’ témé, i gataga ii.
\v 55 Dtcẽè xòè za guuam tcꞌãá ba tu kòo bóò ne, tu ko máá: ‘Sene i gha kaisase kùrusa a,’ témé, i gataga ii.
\v 56 Gatu khóè tu qãè khóèan khama ko ma kúrúse tuè! Nqõómkgꞌai hẽé naka nqarikgꞌai hẽéthẽé koe gha kúrúse zi gúù zi nxàe tu qꞌana hãa, igaba tu dùús domka xꞌaèan di zi xꞌáí zi nxàean cꞌúùa hãa?
\s Tsarim chìbi-chibi-kgꞌaom cgoa qhàìs koe dtcòm̀kua ne
\r (Mt 5:25-26)
\p
\v 57 “Dùús domka tu cúíaga bóòa tcgꞌòóa mááse tama qãè gúùan kúrúè gha a?
\v 58 Eẽ ko chìbi-chibi tsim cgoa, méé tsi wèé qaria tsi kúrú naka tsao xgꞌaen ntcõó naka ẽes chìbi sa nxàe nakas qanega tsao dàòm qꞌoo koe hãa a xgàrakuan dis qhàìs koe síí ta ga hãase chõò. Nxãa tama kò ii nem gha xgàra-kgꞌaom tshàu qꞌoo koe tcãà tsi, me gha xgàra-kgꞌao ba qáé-kgꞌaom tshàu qꞌoo koe tcãà tsi, tsi gha qáé-nquus koe tcãàè.
\v 59 Bìrí tsir ko a ko máá: Cuiskaga tsi gaa koe tcgꞌoara hãa tite, a gha nxãakgꞌaiga síí ẽe qaùa hãam mari-coa ba suruta,” tam méé.
\c 13
\s Chìbian koe tcóósea ne
\p
\v 1 Gaa xꞌaè ka ne kò cꞌẽe ne khóè ne gaa koe hàna, ncẽe kò Jeso ba Galilea di ne khóè ne ka bìrí ne, ncẽem kò Pilato cgꞌõoa hãa ne, ẽe ne kò ko dàòa-mááku zi kúrú xꞌaè ka.
\v 2 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Gatu ko bóò ka nea kò ncẽe ne Galilea ne, wèé ne Galilea ne cꞌẽe ne ka tshúù ne chìbi-kgꞌao nea, ncẽeta ne kò ma xgàrase ka?
\v 3 Bìrí tu ur ko, gatà i ii tama, igaba tu kò gatu di chìbian koe tcóóse tama ne tu gha wèéa tu ga gataga ma kaàkaguè.
\v 4 Kana tua ko ntama ma tcꞌẽe 18 ne khóè ne ncẽe kò Siloame koe qáòm nxõ̱á nquum ka cgꞌáé cgaeè ne ka, a cgꞌõoè ne, gatu ko bóò ka nea kò wèé khóèan ẽe Jerusalema koe xꞌãèa hãa ka chìbiga nea?
\v 5 Bìrí tu ur ko, gatà i ii tama, igaba tu kò gatu di chìbian koe tcóóse tama ne tu gha wèéa tu ga gataga ma kaàkaguè,” tam méé.
\s Hìis tcꞌáróan kúrú tama sa
\p
\v 6 Jeso ba kò nxãaska ncẽes sere-seres ka bìrí ne a máá: “Khóè ba kò hàna a ba a faia dis hìi sa úúa, gam dim kgꞌom xháràm qꞌoo koe kò xháràèa sa. Gaa koem kò síí ko tcꞌáróa sa qaa, igabam ko táá cúían ga hòò.
\v 7 Me nxãaska khóèm gam dim xhárà ba ko kòre ba bìrí a máá: ‘Bóò, nqoana xu kuri xu ra úúa a ko ncẽe koe hàà a ko hàà ncẽes hìis faia dis di tcꞌáróan qaa, igabagar cúían ga hòò tama. Ke xgꞌaoa tcgꞌòó si! Kgꞌamagas téé a ko góḿan tséékagu ke!’ témé.
\v 8 Igabam kò khóè ba xo̱a a máá: ‘Tíí qꞌõòè, guu si gaicara cúím kuri ba nakar tshào qaò si naka cꞌaruan máà si.
\v 9 Ncẽeko hààm kurim kas kò tcꞌáró kúrú ne i gha qãè e, igabagas kò kúrú u tama ne tsi gha nxãaska xgꞌaoa tcgꞌòó si,’ témé.”
\s Jeso ba ko Sabata dim cáḿ ka khóè sa qãèkagu
\p
\v 10 Sabata dim cáḿ kam kò Jeso ba hãa a ko cꞌẽem còrè-nquum koe xgaa-xgaa.
\v 11 Igabagas ko gaa koe khóè sa hàna, 18 kurian ko dxãwa tcꞌẽean ka nqo̱arakaguèa hãa sa, a sa a kò qhúùsea, a cgꞌárés kaga tchoanàse tama.
\v 12 Eẽm ko Jeso ba bóò si kam kò Gam koe tciia óá si a máá: “Khóè seè, tcììa si koe si kgoaraèa,” témé.
\v 13 A ba tshàua ba tòó cgae si, si gaa xꞌaè kaga tchoanàse a sa a Nqari ba dqo̱m̀.
\p
\v 14 Jesom ko Sabata di cáḿ ka kgꞌõèkagus gúùs domkam kò còrè-nquum dim tcꞌãà-cookgꞌai ba xgóà, a ba a khóè ne bìrí a máá: “6 cáḿa ne hàna khóèan ga tséé e, ke méé ne gaa cáḿan ka hàà naka nea hàà kgꞌõèkaguse, Sabata dim cáḿ ka tamase,” témé.
\p
\v 15 Me kò Xꞌaiga\add m Jeso\add* ba xo̱a me a máá: “Gatu qãè khóèan khama ko ma kúrúse tuè, a gatu ka cꞌẽem ga ba gáé cuiskaga Sabata dim cáḿ ka gam dis ghòè sa kana donghim igabaga xgàris koe kgoara hãa naka chùia úú me naka síí kgꞌáàkagu mea hãa tite?
\v 16 Ka sa gáé ga ncẽes khóès Abrahamam ka cóáses, ncẽe kò ncẽeta noo kurian 18 séè a satanam ka qáéèa hãa sa, Sabata dim cáḿ ka táá kgoaraè ẽe kò qáé sia hãas gúùs koe?” tam méé.
\p
\v 17 Eẽm ko ncẽes gúù sa nxàe ka i kò Gam di ntcoe-kgꞌaoan saucgae, igabas kò wèés xgꞌaes ẽe sa wèé zi gúù zi cgáé zi ẽem kúrúa hãa zi qãè-tcaoa máá.
\s Mosetara dis hìis di cgùrian dis sere-sere sa
\r (Mt 13:31-32; Mk 4:30-32)
\p
\v 18 Me Jeso ba tẽè \add ne\add* a máá: “Nqarim di xꞌaia nea nta ii? Dùús cgoa Ra gha nxárá xgꞌae e?
\v 19 Mosetara \add dis hìis\add* dim cgùrim khama i ii, ncẽem kò khóè ba séè a gam dim xháràm koe xhárà ba. Me tso̱m a ba a hìi sa kúrú, i kò nqarikgꞌai di tsa̱rán hàà gaas \add hìis\add* di nxã̱an koe nquuan kúrú,” témé.
\s Péré gãé-gãean dis sere-sere sa
\r (Mt 13:33)
\p
\v 20 Me gaicara tẽè a máá: “Dùús cgoa Ra gha Nqarim di xꞌaian nxárá xgꞌae?
\v 21 Péré gãé-gãean khama i ii, ncẽes ko dxàes khóè sa séè a káí péréan cgoa xgꞌae-xgꞌae e, i wèés pérés koe tséé, si gãe e,” tam méé.
\s Cgꞌárém nquu-kgꞌáḿ ba
\r (Mt 7:13-14, 21-23)
\p
\v 22 Eẽm kò Jeso ba Jerusalema koe qõò kam kò xꞌáé-dxoo xu hẽé naka xꞌáé-coa xu koe hẽéthẽé tcãà, a ba a ẽem ko ma qõò khama ma xgaa-xgaa.
\v 23 Cꞌẽem khóè ba kò tẽè Me a máá: “Xꞌaigaè, a cgꞌorò ne khóè ne cúí ne ko hàà kgoaraè?” témé.
\p Me bìrí ne a máá:
\v 24 “Wèé qaria tsi ga tséékagu naka tsia xgam-xgam nquu-kgꞌáḿ koe tcãà. Bìrí tu ur ko a ko máá: káí nea gha tcãà ne gha sa tcꞌẽe igaba ne gha tààè.
\v 25 Eẽm ko nquu-kgꞌao ba tẽe a ko nquu-kgꞌáḿ ba tcẽekgꞌam xꞌaè ka tu gha tchàa za hãa, a tu a gha tshoa-tshoa a nquu-kgꞌáḿ ba xgꞌáḿ-xgꞌam, a kgꞌaea mááse a máá: ‘Xꞌaigaè, nquu-kgꞌáḿ ba xgobekgꞌama máá ta a,’ témé, igabam gha xo̱a tu u a máá: ‘Cꞌúù tua raa ke tu tíí koe tcgꞌoa, gatu cgꞌãè kúrú-kgꞌao tuè!’ témé.
\v 26 Tu gha tshoa-tshoa a máá: ‘Tsáá cgoa ta kò ko tcꞌõó a ko kgꞌáà, tsi kò ko gatá di xꞌáéan koe ga thẽé xgaa-xgaa,’ témé.
\v 27 Igabagam gha xo̱a a máá: ‘Cꞌúù tua ra hãa, a guua tu hãa qgáì ga cꞌúùa, ke tu tíí koe tcgꞌoa, gatu wèé tu cgꞌãè kúrú-kgꞌao tuè,’ témé.
\v 28 Abrahama ba hẽé, Isaka ba hẽé, naka Jakobe ba hẽé, naka wèé porofitian Nqarim di xꞌaian koe hàna hẽéthẽé tu kò ko bóò nes gha kgꞌae sa hẽé nakas gãò xõ̱ó sa hẽéthẽé hãa, igabaga tu gha gatu tchàa za xaoa tcgꞌòóèa hãa.
\v 29 Igaba ne gha khóè ne cáḿs ko tcgꞌoa xòè koe guu, ne cꞌẽe ne cáḿs ko tcheè xòè koe guu, ne cꞌẽe ne cꞌẽe xòèan nqõóm di koe guu, a hàà xꞌaian Nqarim di koe ntcõó.
\v 30 Igabaga méé tu qꞌãa, cꞌẽe ne ẽe kháóka kò hãa nea gha tcꞌãà di ne ii, ne gha cꞌẽe ne ẽe tcꞌãà di kò ii ne kháóka di ne ii,” tam méé.
\s Jeso ba ko Jerusalema ba thõò-xama máá
\r (Mt 23:37-39)
\p
\v 31 Eẽm xꞌaèm ka xu kò cꞌẽe xu Farasai xu Jeso ba hàà cgae, a bìrí Me a máá: “Ncẽem qgáì ba tcgꞌoara guu naka Tsia cꞌẽe za qõò, Herote ba cgꞌõo Tsi kgꞌoana ke,” témé.
\v 32 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Qõò naka síí ẽem círí ba bìrí naka máá: ‘Dxãwa tcꞌẽea ner ko xhàiagu, a Ra a ko khóè ne ncẽem cáḿ ka hẽé naka qꞌuu dim cáḿ ka hẽéthẽé qãèkagu, a Ra a gha Tiri tsééan nqoana dim cáḿ ka xgꞌara-xgꞌara,’ témé.
\v 33 Gatà i ii igaba méér dàòa te koe hãa ncẽem cáḿ ka hẽé, qꞌuu dim cáḿ ka hẽé, naka qꞌuu dim cáḿ qãá qꞌoo dim cáḿ ka hẽéthẽé e. Porofitim ga Jerusalema ka tchàa za cgꞌõoè sa qãè tama khama.
\p
\v 34 “Oo! Jerusalemaè, Jerusalemaè. Tsáá porofitian ko cgꞌõo tsi, a ẽe tsáá koe i kò tsééa óáèa hãa ne ko nxõ̱án cgoa xao o tsi. Nta noose ra kò tcꞌẽea hãa, tsari cóá ner ga cúí koe xgꞌae-xgꞌaea hãa sa, ẽes ko ma ghòrò sa tcgàmà sa dòm̀ qꞌoo koe ma gas di ghòrò-coan ma xgꞌae-xgꞌae khama. Igabaga tu ko tcꞌẽe e tama.
\v 35 Qꞌãa méé tu, Nqari ba gha Gam dim nquu ba guua máá tu u sa. Bìrí tu ur ko, gaicara tu bóò Tea hãa tite a tu a gha nxãakgꞌaiga máá: ‘Eẽ ko Xꞌaigam dim cgꞌõèm cgoa hàà ba tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa hãa,’ témé,” tam méé.
\c 14
\s Jeso ba Farasaim xꞌáé koe
\p
\v 1 Cꞌẽem cáḿ Sabata dim kam kò Jeso ba Farasai xu dim tcꞌãà-cookgꞌaim xꞌáé koe hàna, a ko tcꞌõó, ka ne kò khóè ne \add qãèse\add* bóò Me.
\v 2 Me kò kúúga xꞌõàa ba hẽé naka cꞌõáa ba hẽéthẽé kò gãéa hãam khóè ba Jesom koe hàà.
\v 3 Me kò Jeso ba xꞌáè qꞌãa-kgꞌao xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé tẽè a máá: “Sabata dim cáḿ ka khóèan qãèkagua nea \add xꞌáèan ka\add* kgoaraèa kana ia kgoaraè tama?” témé.
\v 4 Igaba xu kò táá cúí gúù ga nxàe. Me kò Jeso ba khóè ba séè, a qãèkagu, a guu mem qõò.
\v 5 Kam ko bìrí xu a máá: “Ncẽè gaxao ka cꞌẽem kò cóá ba úúa kana ghòè ba, me Sabata dim cáḿ ka tsàùm qꞌoo koe cgꞌáéa tcãà, ne ba síí tcgꞌòó mea hãa tite?” témé.
\v 6 Igaba xu kò ncẽes gúùs ka táá kgoana a xo̱a Me.
\p
\v 7 Eẽm ko Jeso ba bóòa qꞌãa, cgꞌáè-kgꞌao ne ko ma kaia zi ntcõó-qꞌoo zi koe ma ntcõó sa, kam kò ncẽes sere-sere sa bìrí ne a máá:
\v 8 “Eẽ tsi kò cꞌẽem khóèm ka séèkuan dis kõ̱ès koe tciièa hãa ne táá kaia zi ntcõó-qꞌoo zi koe ntcõó guu, cꞌẽedaokam gha cꞌẽem khóèm tsáá ka kaisase tcom-tcomsa ba thẽé tciièa hãa ke.
\v 9 Gatà i kò ii nem gha ẽe tcii tsaoa hãa ba hàà, a bìrí tsi a máá: ‘Ncẽem khóè ba tsaris ntcõó-qꞌoo sa máà,’ témé, tsi gha saucgae, a gha nxãaska tshoa-tshoa a cgꞌárés ntcõó-qꞌoos koe síí ntcõó.
\v 10 Igaba ẽe tsi kò tciièa hãa ne, cgꞌárés ntcõó-qꞌoos koe ntcõó, nakam gha nxãasega ẽe tcii tsia hãam kò ko hàà ne bìrí tsi naka máá: ‘Tíí tcáràè, còoka hànas ntcõó-qꞌoos koe ntcõó,’ témé, naka tsi gha nxãasega cgꞌáè-kgꞌao ne tsáá ka cꞌẽe ne cookgꞌai koe tcom-tcomsakaguè.
\v 11 Wèém ẽe ko kaikaguse ba gha cgꞌáré-cgꞌareè, me gha ẽe ko cgꞌáré-cgꞌarese ba kaikaguè khama,” tam méé.
\p
\v 12 Me Jeso ba nxãaska ẽe kò tcii mea hãam khóè ba bìrí a máá: “Eẽ tsi kò dòàs koaba, kana dqòa di tcꞌõoan di sa ko kúrú, ne méé tsi táá tsáá tcárà ne, kana tsáá qõe ga ne, kana tsari ne qhàò ne, kana tsáá ka cꞌẽea ne ẽe qguùa ne igaba tcii guu. Gatà tsi kò ko hẽé ne, ne gha gane igaba thẽé dòàn kúrú a gha tciia úú tsi, a síí ẽe tsi kúrúa máá nea hãa sa suruta ka̱bi tsi ke.
\v 13 Igaba ncẽè dòà sa tsi kò kúrúa hãa ne méé tsi dxàua ne khóè ne hẽé, nqo̱ara ne hẽé, tsꞌíìko ne hẽé naka káà tcgáí ne hẽéthẽé tciia óá,
\v 14 naka tsia gha nxãasega tsꞌeekgꞌai ii, cꞌẽe gúù gaan cgoa ne gha suruta ka̱bi tsi ne úú tama khama, a tsi a gha tchàno ne khóè ne ko xꞌooan koe ghùiè xꞌaè ka suruta ka̱biè,” tam méé.
\s Dòàs dis sere-sere sa
\r (Mt 22:1-10)
\p
\v 15 Eẽ kò Gam cgoa ntcõe xu ka cꞌẽem ko ncẽes gúù sa kóḿ kam kò Jeso ba bìrí a máá: “Tsꞌeekgꞌai me e gha ii, ẽe gha ko dòàs Nqarim di xꞌaian dis koe tcꞌõó ba!” témé.
\p
\v 16 Me \add Jeso ba\add* xo̱a me a máá: “Cꞌẽem khóè ba kò hãa, kaias dòà sa kò kúrú, a káí ne khóè ne tciia óá ba.
\p
\v 17 “Eẽs dòàs di xꞌaè kam ko gam dim qãà ba tsééa úú, síím gha ẽe kò tciièa hãa ne bìrí a máá: ‘Wèé zi gúù zia kgꞌónòèa hãa ke tu hàà,’ témé ka.
\v 18 Igabaga ne ko wèéa ne ga cúíta méé a tshoa-tshoa a cꞌẽe zi tséé zi ka ne ma qgóóa tòóèa sa nxàe. Tcꞌãà di ba kò máá: ‘Ncãar xhárà ba xꞌámá, qõò méér naka síí bóò mes gúù si i, ke cgóm̀na kgꞌaika qãà te,’ témé.
\v 19 Me cꞌẽe ba máá: ‘Ncãar 5 xu ghòè xu jokoan di xu xꞌámá, a ncẽer ii ka ko síí kúrúa bóò xu, ke cgóm̀na kgꞌaika qãà te,’ témé.
\v 20 Cꞌẽem igabam kò máá: ‘Khóè sar ka̱basega séèa hãa, khamar síí tite,’ témé.
\p
\v 21 “Me qãà ba ka̱bise a hàà ncẽe zi gúù zi gam ka qꞌõòsem koe xàà. Me kò xꞌáé-kgꞌao ba xgóà, a gam dim qãà ba bìrí a máá: ‘Qháé naka tsia xꞌáé xu koe hẽé, naka xꞌáé tcúú xu koe hẽéthẽé síí, naka tsia síí ẽe dxàua ne hẽé, ẽe nqo̱ara ne hẽé, ẽe káà tcgáí ne hẽé, naka tsꞌíìko ne hẽéthẽé, séè naka ncẽe koe óá,’ témé.
\v 22 Me \add gaa koe guus ka\add* qãà ba máá: ‘Tíí qꞌõòè, ẽe tsi nxàea hãa sa kúrúsea, igabaga i qanega ntcõó-qꞌooan hàna,’ témé.
\p
\v 23 “Me nxãaska qãàm ka qꞌõòse ba bìrí me a máá: ‘Dàò xu koe hẽé naka xꞌáéan xgꞌaeku di xu dàò-coa xu koe hẽéthẽé qõò naka tsia kúrú ne naka ne hàà, nakam gha nxãasega tirim nquu ba cgꞌoè.
\v 24 Bìrí tu ur ko, ẽe kò tciièa hãa xu khóè xu ka cúím ga ba tiris dòàs di tcꞌõoan xám̀a hãa tite!’ témé,” tam Jeso ba méé.
\s Xgaa-xgaase-kgꞌao ba kúrúa ne
\r (Mt 10:37-38)
\p
\v 25 Zi kò kaia zi xgꞌae zi Jesom cgoa qõò. Me ka̱bise a bìrí ne a máá:
\v 26 “Ncẽè cꞌẽem \add khóèm\add* kò Tíí koe hàà kgꞌoana, igabam kò xõò ba, kana xõò sa, kana gam dis khóè sa, kana gam di cóá ne, kana káíkhoea ba, kana qõea ba ga igaba hòre tama, kana gam di kgꞌõèan igaba hòre tama nem cuiskaga Tirim xgaa-xgaase-kgꞌao ba ii tite.
\v 27 Dìím wèém ẽe gam dim xgàu hìi ba dcẽé naka xùri Te tama ba Tirim xgaa-xgaase-kgꞌao ba ii tite.
\p
\v 28 “Cꞌẽedaokam gaxao ka cꞌẽe ba qáòm nquu ba tshào kgꞌoana, ka ba gáé kgꞌaika ntcõó naka tcꞌẽe-tcꞌẽesea hãa tite, nta noo marian ko qaase sa, gaas tséé sam ga xgꞌara-xgꞌara cgoa a?
\v 29 Eẽm ko tshoa-tshoa sa kúrú, a kò xgꞌara-xgꞌara sa ka tààè, nem gha wèém khóèm ẽe ko bóò me ba kgꞌãè me khama,
\v 30 a kgꞌui a máá: ‘Ncẽem khóè ba tshoa-tshoa a ko tshào, igabam xgꞌara-xgꞌaran ka tààèa hãa,’ témé.
\p
\v 31 “A ncẽè cꞌẽem xꞌaigam kò 10,000 xu ncõo-kgꞌao xu úúa hãa, a ko síí cꞌẽem xꞌaigam 20,000 xu ncõo-kgꞌao xu úúa hãam cgoa xꞌãàku, ne ba gáé kgꞌaika ntcõó naka tcꞌẽe naka bóò tama, tcꞌãòa hãa qaria nem úúa hãa sa, síím ga cꞌẽem xꞌaiga ba xꞌãà cgoa a?
\v 32 A ncẽè gatàm kò hẽé tama, nem gha tchõà xàà-kgꞌao xu tsééa úú, cꞌẽem qanega nqúù ii koe, xu síí tòókuan dtcàrà.
\v 33 Gatà iim dàòm kam, dìím wèém ẽe gatu xgꞌaeku koe hãa ba, a gam di zi gúù zi wèé zi ẽem úúa hãa zi aagu tama ba Tirim xgaa-xgaase-kgꞌao ba ii tite.
\s Ta̱bean hẽé naka xꞌáà ba hẽéthẽé e
\r (Mt 5:13; Mk 9:50)
\p
\v 34 “Ta̱bea ne qãè e, igaba i kò ta̱bean gaan di tsa̱u-qꞌooan ka kaà cgaeè, ne i gha gaicara ntama ma kúrúè a tsa̱u?
\v 35 Góḿan koe ga hẽé naka cgꞌurian ẽe tcheèguèa koe ga hẽéthẽé i káà tséé e, a ko khóèan ka tchàa za aaguè. Eẽ tceean úúa hãa ba méém kóḿ,” tam méé.
\c 15
\s Ho̱àra ko hãas ghùu sa
\r (Mt 18:12-14)
\p
\v 1 Cꞌẽem cáḿ ka i kò wèé mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaoan hẽé naka chìbi-kgꞌaoan hẽéthẽé Jesom koe cúù-cuuse, hàà ne gha komsana Me ka.
\v 2 Xu Farasai xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé tshoa-tshoa a kgꞌuia mááse a máá: “Ncẽem khóè ba ko chìbi-kgꞌao ne qãèse hààkagu, a ko gane cgoa tcꞌõó,” témé.
\p
\v 3 Me nxãaska Jeso ba ncẽes sere-sere sa bìrí xu a máá:
\v 4 “Cꞌẽem-kgꞌáḿ kam gatu ka cꞌẽe ba 100 zi ghùu zi úúa, si gazi xgꞌaeku koe cúí sa ho̱à, ne ba cuiskaga ẽe zi 99 zi qãáka guu, naka ẽe ho̱àra hãa sa síí qaa, naka ba nxãakgꞌaiga síí hòò si tite?
\v 5 A ẽem kòo hòò si, nem gha kaisase qãè-tcao a ba a gha nxa̱ra ba koe dcẽé si.
\v 6 Eẽm ko xꞌáé koe hàà nem gha gam ka tcáràse ga xu xgꞌae-xgꞌae gam di qhàòan cgoa, a bìrí ne a máá: ‘Tiris ghùus ncẽe ko ho̱àra hãa sar hòòa ke tu tíí cgoa qãè-tcao,’ témé.
\v 7 Bìrí tu ur ko a ko máá: gatà iim dàòm cúím ka i gha nqarikgꞌai koe qãè-tcaoan hãa, cúím chìbi-kgꞌaom ẽe ko chìbian koe tcóósem domka, 99 ne khóè ne ẽe tchàno ne e \add ta ko mééè ne ka\add*, ncẽe chìbian koe tcóóse qaa tama ne.
\s Aagusea ko hãam qano mari ba
\p
\v 8 “Kanas kò cꞌẽem-kgꞌáḿ ka khóès 10 qano mari xu úúa hãa sa, cꞌẽem ka aaguse cgaeè, ne sa gáé ga táá xꞌáà-xꞌaa-kgꞌai cgoa dis gúù sa dàò, naka nquu ba xgài qꞌoo, naka qãèse ẽem mari ba qaa, naka nxãakgꞌaiga síí hòò me tite?
\v 9 Eẽs kò hòò me nes gha gas di tcáràn hẽé naka gas di qhàòan hẽéthẽé tciia xgꞌae, a máá: ‘Marim ẽe kò aagusea hãa bar hòòa hãa ke tu tíí cgoa qãè-tcao,’ témé.
\v 10 Bìrí tu ur ko a ko máá: gatà iim dàòm cúím ka i gha Nqarim di xu moengele xu cookgꞌai koe qãè-tcaoan hãa, cúím chìbi-kgꞌaom ẽe gha gam di chìbian koe tcóósem domka,” tam méé.
\s Ho̱àra ko hãam cóá ba
\p
\v 11 Me Jeso ba nxãaska máá: “Khóèm cám̀ cóá tsara kò úúa hãa ba kò hãa.
\v 12 Me cgꞌáré ba xõò ba bìrí a máá: ‘Aboè, tsari zi gúù zi qꞌaa-qꞌaa máá tsam m, naka tiri gha ii zi máà te,’ témé. Me kò gam di gúùan gam di tsara cóá tsara qꞌaa-qꞌaa máá.
\p
\v 13 “Me cgꞌáré ba cgꞌorò xu cáḿ xu qãá qꞌoo koe gam di zi gúù zi wèé zi xꞌámágu, a ba a marian séè, a xꞌáéa ba guu, a nqúùm nqõóm koe qõò, a síí gaa koe gam di marian xꞌãè a cgꞌãè zi gúù zi koe xgãá.
\v 14 Eẽm ko gam di zi gúù zi wèé zi tséékagua xgꞌara kas kò gaam nqõóm koe qhóó sa tcãà, me tshoa-tshoa a \add ẽem cóá ba\add* qóḿ cgoa qgóóku.
\v 15 Kam ko cꞌẽem khóèm gaam nqõóm dim koe síí a síí tsééan dtcàrà, me nxãa ba gam dim xháràm koe tsééa úú me, síím gha xgùuan kòre ka.
\v 16 Me kò káíse tcꞌẽea hãa, xgùuan di tcꞌõoan cgoam ga kgꞌõèkaguse sa, i kò táá cúí khóè ga cꞌẽe gúù tcꞌõó di ga máà me.
\p
\v 17 “Me ẽem ko ẽe sa bóòa qꞌãa ka bìríse a máá: ‘Nta noo tséé-kgꞌaoan àbom dia káí tcꞌõoan úúa, ra ko tíí ncẽe koe xàbàn ka cgꞌõoè.
\v 18 Xgoabar gha a àbom koe síí, a ra a gha síí bìrí me a máá: ‘Aboè, nqarikgꞌaian hẽé naka tsáá cookgꞌai koe hẽéthẽé ra chìbian kúrúa hãa.
\v 19 Tsarir cóá ra a tar ga ma tciiè sar kgꞌano tama; ke tsari xu tséé-kgꞌao xu khama ma qgóó te,’ tam méé.
\v 20 A ba a xgoaba, a xõòm koe qõò.
\p “Eẽm qanega nqúù ii kam kò xõò ba bóò me, a thõò-xama máá me, a qàròa síí cgae me, a síí xgábé me, a xꞌobè me.
\v 21 Me cóáse ba bìrí me a máá: ‘Aboè, nqarikgꞌaian hẽé naka tsáá cookgꞌai koe hẽéthẽé ra chìbian kúrúa hãa. Tsarim cóá ba tar gha ma tciiè sar kgꞌano tama,’ témé.
\v 22 Me xõò ba gam di xu qãà xu bìrí a máá: ‘Qháése xao tꞌõèm qgáí ba óá, na hàà hã̱akagu me, naka xaoa tcãà tshàu sa tcãà tshàu me, naka xaoa nxàbokagu me.
\v 23 Naka xaoa síí tsauam ghòè-coa ba séè na cgꞌõo, naka ta kgꞌoo na dòà sa kúrú.
\v 24 Ncẽem cóám tiri ba kò xꞌóóa hãa, igabam ncẽeska kgꞌõèa hãa; ho̱àram kò hãa igabam hòòsea hãa ke,’ tam méé. Ne tshoa-tshoa a dòà sa kúrú.
\p
\v 25 “Gaa xꞌaè kam kò gam ka cóásem kaia ba xhárà-kgꞌai za hãa. Síím ka̱bise a xꞌáéan qàe koe hãa kam ko khóè ne kóḿ ne ko nxáè a ko ntcãà.
\v 26 Kam kò cꞌẽem qãà ba tcii a tẽè, dùús ko kúrúse sa.
\v 27 Me nxãa ba xo̱a me a máá: ‘Tsáá qõe ba ka̱bisea hãa, me saò ba qãèsem ka̱bisea hãas gúùs domka tsauam ghòè-coa ba qhàea hãa,’ témé.
\v 28 Me káímkhoe ba kaisase xgóà a ba a nquum qꞌoo koe tcãàn xguì.
\p “Me kò xõò ba tcgꞌoa a hàà dàna me.
\v 29 Me xo̱a me a máá: ‘Bóò, káí kurian ncẽeta noor qãàm khama ma tsééa máá tsia hãa, a qanega tsari xꞌáè-kgꞌáḿan ntcoe ta ga hãa. Igaba tsi qanega piri-coas ga sa máà te, nakar gha nxãasega tíí tcárà ne cgoa dòà sa kúrú ta ga hãa.
\v 30 Igaba ẽem ko ncẽem cóám tsari ba ka̱bise, ncẽe kò tsari zi gúù zi cgꞌáràn koe kõ̱è cgoa ba, ka tsi kò tsauam ghòè-coa ba cgꞌõoa máá me,’ témé.
\v 31 Me xõò ba bìrí me a máá: ‘Tiri cóáè, tsáá tsi wèé xꞌaè ka tíí cgoa hãa, i tiri gúùan wèé ga tsari i.
\v 32 Gaa domka méé ta kõ̱è naka qãè-tcao, tsáá qõem ncẽe ba kò xꞌóóa hãa, igabam ncẽeska kgꞌõèa hãa; ho̱àram kò hãa, igabam hòòsea hãa domka,’ témé.”
\c 16
\s Tcꞌẽegam nquu kòre-kgꞌao ba
\p
\v 1 Jeso ba kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Cꞌẽem khóè ba kò hãa qguùa ba, a ba a kò nquu kòre-kgꞌao ba úúa hãa, ncẽe gam di zi gúù zi kò ko kòre ba. I ko xààn hààra hãa, gaam nquu kòre-kgꞌao ba ko gam di zi gúù zim ko ma tcꞌẽe khama ma tséékagu sa.
\v 2 Me nxãaska gam ka qꞌõòse ba tciia tcãà me a máá: ‘Dùú sa ncẽer ko tsáá ka kóḿ sa? Tsari tséé-qꞌooan dis tcgãya sa máà te, gaicara tsi cuiskaga nquu kòre-kgꞌao ba kúrúa hãa tite ke,’ témé.
\p
\v 3 “Me nquu kòre-kgꞌao ba bìríse a máá: ‘Dùú sa ra gha kúrú, ncẽe tíí qꞌõòm ko tsééa te xhùu cgae te ka? Tshào cgoar gha qarian tcꞌãòa hãar úú tama, a ra a ko gataga dtcàràn ka \add cgóm̀gase\add* sau-cgaekaguè.
\v 4 Ncẽeskar qꞌana hãa dùú sar gha kúrú sa, nxãasega ne gha khóè ne xꞌáéa ne koe qãèse hààkagu te ka, ncẽe koer ko tsééan koe tcgꞌòóè ne,’ tam méé.
\p
\v 5 “Kam ko wèé ne khóè ne ẽe kò gam ka qꞌõòse ba chìbian kúrú cgaea ne cúí cúí tcii, a tcꞌãà di ba bìrí a máá: ‘Tíí qꞌõòm koe tsi nta noo chìbian úúa?’ témé.
\v 6 Me xo̱a me a máá: ‘100 xu gàba xu \add olife dis hìis di\add* nxúìan di xu u,’ témé. Me máá: ‘Tsaris tcgãya sa séè naka qháése ntcõó naka 50 xu góá tòó,’ témé.
\v 7 Me nxãaska cám̀ di ba bìrí a máá: ‘Kháé tsáá ka, nta noo chìbian tsi úúa?’ témé. Me máá: ‘100 xu cãa xu maberean di xu u,’ témé. Me bìrí me a máá: ‘Tsaris tcgãya sa séè naka 80 xu góá tòó,’ témé.
\p
\v 8 “Me kò gam ka qꞌõòse ba gam dim nquu kòre-kgꞌaom tcom-tcomsa tama ba dqo̱m̀, tcꞌẽegasem tsééa hãa khama. Ncẽem kámám di ne khóè nea gane ka cꞌẽea ne cgoa \add tsééan koe\add* xꞌáàn di ne cóá ne ka kaisase tcꞌẽega ne e khama.
\v 9 Tíí ra ko bìrí tu u a ko máá: Nqõómkgꞌai di xꞌaian cgoa tcáràn kúrú, naka tua gha nxãasega ẽe i kò xꞌaian kaà ne, chõò tamam xꞌáém koe qãèse hààkaguè.
\v 10 Dìím wèém ẽe cgꞌáré gúùan koe tcommèa hãa ba gha thẽé kaian koe ga tcommè. Dìím wèém ẽe cgꞌáréan koe tcommè tama ba gha thẽé ẽe kaian koe ga táá tcommè.
\v 11 Kháé nxãaska ncẽè nqõóm di zi qguù zi qgóó koe tu kò tcom-tcomsa tama, ne tua gha ntama ma tseeguan di qguùan qgóó koe tcommè?
\v 12 Khama ncẽè cꞌẽem khóèm di zi gúù zi ka tu kò tcom-tcomsa tama ne, tu gha nxãaska gatu di zi dìín ka máàè?
\p
\v 13 “Cám̀ xꞌaigan gha tsééa máám qãà ba káà me e. Cꞌẽe bam gha hòre, a cꞌẽe ba ncàm̀ khama, kanam gha cꞌẽem koe dtcãàse, a cꞌẽe ba ntcoe khama. Cuiskaga tu Nqari ba hẽé naka xꞌaian dim nqárì ba hẽéthẽé tsara cúí xꞌaè ka tsééa máána hãa tite,” tam méé.
\s Jeso ba ko porofiti xu ka hẽé naka Johanem ka hẽéthẽé kgꞌui
\r (Mt 11:12-13; 5:31-32; Mk 10:11-12)
\p
\v 14 Eẽ xu ko Farasai xu, ncẽe marian ncàm̀a hãa xu wèé gúùan ncẽe kóḿ, ka xu kò kgꞌãèa nco̱i Me.
\v 15 Igabam kò Jeso ba bìrí xu a máá: “Khóè ne cookgꞌai koe xao ko tchàno iise bóòse, igabagam Nqari ba tcáóa xao qꞌana hãa. Eẽ ko khóèm ka cgáé iise bóòè sam ko Nqari ba tcgáí-qꞌooa ba koe cgꞌãa-cgꞌana iise bóò khama.
\p
\v 16 “Xꞌáèan hẽé naka porofiti xu hẽéthẽéa kò hãa i nxãakgꞌaiga síí Johanem di xꞌaèan tcãà, i kò gaa koe guus ka nxãaska Nqarim di xꞌaian di qãè tchõàn xgaa-xgaaè, i kò wèé khóèan ghùi tcáó a tcana máá a.
\v 17 Nqarikgꞌaian hẽé naka nqõómkgꞌai hẽéthẽéa gha kaà sa thamka si i, igaba cgꞌáré xòè-coan xꞌáèan di ga kaà sa thamka tama.
\p
\v 18 “Wèém khóèm ẽe ko gam dis khóè sa aagu, a cꞌẽes khóè sa séè ba ko cgꞌáràn kúrú, me gataga ẽe aaguèa hãas khóè sa ko séèm khóè ba thẽé ko cgꞌáràn kúrú,” tam méé.
\s Lasaro ba hẽé naka qguùam khóè ba hẽéthẽé e
\p
\v 19 \add A ba a máá:\add* “Cꞌẽem khóèm qguùa hãam, káí marian ko tcꞌóàm qgáím nco̱à ba ha̱na hãa ba kò hàna, a kòo wèé xꞌaè ka dòàs qꞌoo koe kgꞌõè.
\v 20 Me kò gataga cꞌẽem khóèm Lasaro ta ko ma tciièm dxàua hãa ba hãa, ncẽe kòo gam dis xhàros-kgꞌáḿ koe káíse xóé ba, a kò cgáé-qꞌooa ba koe káí chìbian úúa hãa.
\v 21 A kò káíse ncóóa hãa ẽem khóèm qguùa hãam dim tafolem koe ko guu a tcheè tcꞌõoan cgoam gha kgꞌõèkaguse sa. Gataga i kòo ha̱ghuan igabaga hàà a hàà gam di zi chìbi zi tshãà.
\p
\v 22 “Me xꞌaè ba hàà me ẽem dtcàrà-kgꞌaom dxàua kò hãa ba xꞌóó, xu moengele xu séè a síí Abrahamam qàe koe ntcòó me, me ẽe kò qguùa hãa ba thẽé xꞌóó, a síí kgꞌónòè.
\v 23 Igabam kò xꞌóóa ne khóè ne dim qgáìm xgàrakuan dim koe kaisas thõòs koe hãase, ghùi-kgꞌai a Abrahama ba bóò, me nqúù ii, me Lasaro ba qàea ba koe ntcõe,
\v 24 kam ko qꞌau a máá: ‘Abrahama, àboè, thõò-xama máá te, naka tsia Lasaro ba tsééa óá, nakam gha hàà nxãasega tshàu cꞌama ba tshàan qꞌoo koe tcãà naka ta̱ma te qgài-qgai, kaisas thõòs koer hãa ke,’ témé.
\p
\v 25 “Me kò Abrahama ba xo̱a me a máá: ‘Tiri cóáè, tcꞌẽe-tcꞌẽese, kgꞌõèa tsi qꞌoo koe tsi kò tsáá qãè gúùan máàèa, me kò Lasaro ba tshúù zi gúù zi máàè, igabam ko ncẽeska qgài-qgai tcáóè, tsi ko tsáá thõòan xám̀kaguè.
\v 26 Me gataga, wèé zi gúù zi ncẽe zi oose, sitsam hẽé naka tsáá hẽéthẽé xae xgꞌaeku koe kaiam qàm ba kúrúèa hãa, qꞌoòè tite ba, nxãasega ne gha ncẽe koe guu a ẽe koe síí kgꞌoana ne hẽé naka ẽe koe guu a qꞌoase hàà kgꞌoana ne hẽéthẽé tààè ka,’ tam méé.
\v 27 Me máá: ‘Aboè, nxãaskar ko dtcàrà tsi, tirim xõòm dim nquum koe tsi gha Lasaro ba tsééa úú sa,
\v 28 nakam síí tíí qõe ga xu 5 xu gaa koe hãa xu qꞌãa-qꞌãa, naka xu gha nxãasega táá gataga thẽé ncẽer hànam qgáìm xgàrakuan dim koe hàà guu,’ témé.
\p
\v 29 “Me kò Abrahama ba xo̱a me a máá: ‘Tsáá qõe ga xua Moshe ba hẽé naka porofiti xu hẽéthẽé di zi Tcgãya zi úúa, ke méé xu komsana zi,’ témé.
\v 30 Me máá: ‘Nxãan tama a, àbo tsi Abrahama tseè, igaba ncẽè cꞌẽem khóèm kò xꞌooan koe guu a síí cgae xu, ne xu gha gaxu di chìbian koe tcóóse,’ tam méé.
\p
\v 31 “Me Abrahama ba bìrí me a máá: ‘Moshe ba hẽé naka porofiti xu hẽéthẽé xu kò komsana tama, ne xu cuiskaga khóèm ẽe xꞌooan koe tẽeam \add ko méés ga sa\add* dtcòm̀a hãa tite,’ témé.”
\c 17
\s Chìbia ne
\r (Mt 18:6-7, 21-22; Mk 9:42)
\p
\v 1 Jeso ba kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Eẽ ko khóèan chìbian kúrúkagu gúùan méé i hãas gúù si i, igaba i gáé tsóágase ẽe ko gaa cgꞌãè-kgꞌooan kúrú ba cgꞌãèa máána hãa!
\v 2 Gam ka i gha qãè e, gáí cgoa dis nxõ̱ás kaias kòo qgꞌáóa ba koe qáéa tòóè, me kaiam tshàam qꞌoo koe xaoa tcãàè ne, guuè naka ncẽe ne cgꞌáré ne ka cꞌẽe ba chìbian kúrúkagu tamase.
\v 3 Ke méé tu kòresea hãa.
\p “Tsáá qõem kòo chìbian kúrú, ne méé tsi dqàè me, naka ẽem kòo chìbi bóòse ne qgóóa máá me.
\v 4 Eẽm kòo cáḿ qꞌoo koe 7 qꞌoro chìbian kúrú cgae tsi, a ba a 7 qꞌoro ka̱bise a hàà cgae tsi, a hàà chìbi bóòse ne méé tsi qgóóa máá me,” tam méé.
\s Dtcòm̀a ne
\p
\v 5 Xu xꞌáè úú-kgꞌao xu Xꞌaigam \add Jeso\add* ba bìrí a máá: “Sixae di dtcòm̀an kaikagu,” témé.
\p
\v 6 Me Xꞌaiga ba xo̱a xu a máá: “Dtcòm̀an xao kò úúa hãa, mosetara dis hìis dim tcꞌubim khama noo o, ne xao ga ncẽes hìis kaias faia di sa bìrí a máá: ‘To̱bea si cgoa qꞌóè naka síí tshàam qꞌoo koe xháràse,’ témé, nes ga komsana xao o.
\s Qãàm di tsééa ne
\p
\v 7 “Cꞌẽedaokam gaxao ka cꞌẽe ba xháràko máá me kana ghùuan ko kòrea máá mem qãà ba úúa, ne ba gha ẽem qãáka guua hãa ne bìrí a máá: ‘Qháé naka hàà ntcõón tsam tcꞌõó?’ témé.
\v 8 Kana ba cuiskaga bìrí me naka máá: ‘Dqòa di tcꞌõoan tsãàgua máá te, naka tsia ẽer hãa a ko tcꞌõó a ko kgꞌáà xꞌaè ka kgꞌónòse naka qãà te, ẽer kòo xgꞌara ne tsi gha tsáá igaba thẽé tcꞌõó a kgꞌáà ke,’ téméa hãa tite?
\v 9 Gam dim qãà ba ba gha qãè-tcaoa máá, ẽem kò bìrí me sam kúrúa hãa domka? \add Cuiskaga a!\add*
\v 10 Gaxao ka igaba i gha thẽé gatà ii: wèés gúùs ẽe xao kúrú si xao gha ka máàèa hãa sa xao kò kúrúa xgꞌara ne xao gha máá: ‘Cgꞌãa-cgꞌana di xae qãà xae e, sixae ga kò kúrúa hãa tsééan cúí ga xae kúrúa hãa khama,’ témé,” tam Jeso ba méé.
\s 10 xu khóè xu lepero dis tcìì sa kò tsàara hãa xu
\p
\v 11 Eẽm dàòm koe hãa a ko Jerusalema koe qõò, kam kò Jeso ba Samaria hẽé naka Galilea hẽéthẽé xgꞌaeku koe ko nqáé.
\v 12 Eẽm ko cꞌẽem xꞌáé-coam koe tcãà, ka xu kò 10 xu khóè xu lepero dis tcìì sa kò tsàara hãa xu xgꞌae cgoa Me. A xu a kò nqúù ka téé
\v 13 a qꞌau a máá: “Jesoè, Xꞌaigaè, thõò-xama máá xae e!” témé.
\v 14 Eẽm ko bóò xu kam kò bìrí xu a máá: “Qõò xao peresiti xu koe naka xu síí bóò xao o,” témé.
\p Eẽ xu ko qõò ka xu kò qꞌano-qꞌanoè.
\v 15 Eẽm ko gaxu ka cꞌẽe ba bóòse a qãèkaguèa kam kò ka̱bise a qꞌaua Nqari ba dqo̱m̀.
\v 16 Góḿankgꞌai koem kò qám̀se Jesom nqàrè-kgꞌam koe, a ba a qãè-tcaoa máá Me. Ncẽem khóè ba kò Samaria dim khóè me e.
\v 17 Me kò Jeso ba tẽèm cgoa xo̱a a máá: “10 xu khóè xu gáé kò qãèkaguè tama, xu cꞌẽe xu 9 xu ndaa?
\v 18 Dùús domka ba ncẽem khóèm tãá za guuam cúí ba hàà ko Nqari ba dqo̱m̀?” témé.
\v 19 A ba a bìrí me a máá: “Tẽe naka tsia qõò, tsari dtcòm̀a nea kgꞌõèkagu tsia hãa ke,” témé.
\s Nqarim di xꞌaian di hàà-qꞌooa ne
\r (Mt 24:23-28, 37-41)
\p
\v 20 Eẽ xu ko Farasai xu tẽè Me, n-cáḿa i ko Nqarim di xꞌaian hàà sa, kam ko xo̱a xu a máá: “Nqarim di xꞌaia nea qãèse ko bóòèkose hààs gúùs tama si i,
\v 21 kana i cuiskaga khóèan máá: ‘Bóò, ncãa ga ia,’ kana: ‘Eẽ ga ia,’ téméa hãa tite, Nqarim di xꞌaia nea gatu xgꞌaeku koe hãa khama,” tam méé.
\p
\v 22 A ba a Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá: “Xꞌaè ba ko hàà, hàà xao gha Khóèm dim Cóám di xu cáḿ xu ka cꞌẽe ba bóòan xgónè ba, igaba xao cuiskaga bóò mea hãa tite.
\v 23 Bìrí xao o ne gha a máá: ‘Eẽ síí hãa koe bóò!’ kana ‘Ncẽe koe bóò!’ témé, igaba táá qõò kana xùri ne guu.
\v 24 Eẽm ko ma túú-tebe ba xꞌáà, a ko cꞌẽem xòèm koe guu a síí cꞌẽem xòèm koe nqarikgꞌaian xꞌáà-xꞌaa khama i gha ma Khóèm dim Cóám ka ii, Gam dim cáḿ ka.
\v 25 Igaba méém kgꞌaia káí zi gúù zi koe xgàrase, naka baa ncẽes qhàòs ka bóòa xguìè.
\p
\v 26 “Ncẽe i kò Nowam di cáḿan ka ii khamaga i gha Khóèm dim Cóám di cáḿan ka ii.
\v 27 Khóè ne kòo tcꞌõó, a kòo kgꞌáà, a kòo séèku, a kòo séèkuan bìríku, me nxãakgꞌaiga Nowam ko arakam koe tcãàm cáḿ ba síí hàà, me kò tshàa-dxoo ba hàà, a hàà wèé ne ne kaàkagu.
\p
\v 28 “Lotem di cáḿan cgoa i ko cúí ii, khóè ne kòo tcꞌõó, a kòo kgꞌáà, a kòo xꞌámá, a kòo xꞌámágu, a kòo xhárà, a kòo tshào.
\v 29 Igabaga ẽem ko Lote ba Sodoma koe guu a qõòm cáḿ kam kòo cꞌee ba hẽé naka dàokom nxúì ba hẽéthẽé nqarikgꞌai koe guu a hàà wèéa ne ga kaàkagu.
\p
\v 30 “Ncẽeta cgáéga i gha ii, Khóèm dim Cóám ko hàà xꞌáísem cáḿ ka.
\v 31 Gaam ẽe nquuan tco̱be koe hãa, i gam di gúùan nquuan qꞌoo koe hãa ba méém táá xõa naka síí séè e guu; gataga méém xháràn koe hãa ba táá ka̱bise guu.
\v 32 Lotem dis khóè sa tcꞌẽe-tcꞌẽese.
\v 33 Dìím wèém ẽe ko gam dis kgꞌõè sa qgóóa qari bas gha aaguse cgae, igaba dìím wèém ẽe ko \add Tíí domka\add* gam dis kgꞌõès ka aaguse cgaeè ba gha qgóóa qari si.
\v 34 Bìrí tu ur ko a ko máá: Eẽm ntcùúm ka i gha cám̀ khóèan cúím tcoàm koe xꞌóm̀a hãa, me gha cúí ba séèè, me cúí ba guuè.
\v 35 Cám̀ khóè sara gha xgꞌae a ko maberean táó, si gha cꞌẽe sa séèè, si cꞌẽe sa guuè,” tam méé.
\v 36 \f + \fr 17:36 \ft Cꞌẽe zi tcgãya zi Gerika di zi ncẽe xùri ko kgꞌuian úúa: \fv 36\fv* “Cám̀ khóèa nea gha xháràn koe hãa, me gha cꞌẽe ba séèè, me gha cꞌẽe ba guuè.”\f*
\p
\v 37 Xu kò \add xgaa-xgaase-kgꞌao xu\add* tẽè Me a máá: “Nda koe, Xꞌaigaè?” témé. Me xo̱a xu a máá: “Eẽ xꞌóóa hãam tcꞌáróm hãa qgáì koe i gha kgꞌãéan xgꞌae,” témé.
\c 18
\s Dxàe-ntcõa sa hẽé naka bóòa-tcgꞌòó-kgꞌao ba hẽéthẽé khara dis sere-sere sa
\p
\v 1 Jeso ba kò \add Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao\add* xu cꞌẽes sere-seres ka bìrí, wèé xꞌaè ka méé xu còrè, naka táá xhõen-tcáó di sa,
\v 2 a ba a máá: “Cꞌẽem xꞌáé-dxoom koem kò bóòa-tcgꞌòó-kgꞌao ba hãa, Nqari ba kò qꞌáò tama ba, a khóè ga tchõà úú cgoa tama.
\v 3 Si kò gataga dxàe-ntcõa sa ẽem xꞌáé-dxoom koe hãa, wèé xꞌaè ka kò ko hàà cgae me, a ko máá: ‘Tchànose bóòa tcgꞌòó naka tiri cgꞌõo-kgꞌaoan xꞌáí tchàno ra ii sa,’ témé sa.
\v 4 Me kò \add gaam bóòa-tcgꞌòó-kgꞌao ba\add* xꞌaè ba xguì, igabam kò kháóka bìríse a máá: ‘Nqari bar qꞌáò tama, a ra a khóèan cgoa ga tchõà úú tama,
\v 5 igabas ko ncẽes dxàe-ntcõa sa xhõé-xhõe te domkar gha kgꞌuia máá si. Gatàr kò hẽé tama nes gha wèé xꞌaè ka qõòa máá te ka xhõe-xhõe te khama,’ témé,” \add tam Jeso ba méé\add*.
\p
\v 6 Kam kò Xꞌaiga ba máá: “Tchàno úú tamam xgàra-kgꞌaom ko méé sa kóḿ.
\v 7 Kháé ba gáé Nqari ba cuiskaga Gam di ne khóè ne ẽem nxárá tcgꞌòóa hãa ne tchànoan máàna hãa tite, ncẽe ko ntcùú ba hẽé naka koaba ba hẽéthẽé Gam koe kgꞌae ne? Kana ba gha hùia ne ka nqúù tcáó ii?
\v 8 Bìrí tu ur ko a ko máá: qháésem gha tchànoan máà ne, témé. Gatà i ga ii igaba ba gha Khóèm dim Cóá ba ẽem kòo nqõómkgꞌai koe hàà ne hàà ẽe dtcòm̀a hãa ne hòò?” témé.
\s Farasai ba hẽé naka mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao ba hẽéthẽé tsara dis sere-sere sa
\p
\v 9 Jeso ba kò gataga thẽé ncẽes sere-sere sa khóè ne ncẽe gane cúí ne tcomsea hãa, a cꞌẽe khóèan ntcoea hãa ne bìrí,
\v 10 a ba a máá: “Cám̀ khóè tsara kò còrè-nquum koe qõò a ko síí còrè, cꞌẽe ba kò Farasai me e, me cꞌẽe ba mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao me e.
\p
\v 11 “Farasai ba kò tẽe a còrèa mááse a máá: ‘Nqariè, qãè-tcaoar ko máá Tsi, cꞌẽe ne khóè ne khamar ii tama khama, tsꞌãà-kgꞌao ne, cgꞌãè cau ne, cgꞌárà-kgꞌao ne, kana ncẽem mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌaom khamaga igaba,
\v 12 a ra a ko cám̀ qꞌoro bekem ka tcꞌõoan carase, a ko wèéan ẽer ko hòò koe cúís tshàu-qꞌoos dian tcgꞌòó a máà,’ témé.
\p
\v 13 “Igabam kò mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao ba nqúù ka téé, a ba a táá nqarikgꞌai koe ga ghùi-kgꞌai, a dxùua ba xgꞌáḿ a máá: ‘Nqariè, tíí chìbi-kgꞌao ra thõò-xama máá,’ témé.”
\p
\v 14 \add Me Jeso ba bìrí ne a máá:\add* “Bìrí tu ur ko, ncẽem khóè ba kò Nqarim cookgꞌai koe tchàno iise bóòèa hãase xꞌáéa ba koe dìbi, cꞌẽem oose; wèém khóèm ẽe ko kaikaguse ba gha cgꞌáré-cgꞌareè khama, igaba gaam ẽe ko cgꞌáré-cgꞌarese ba gha kaikaguè,” tam méé.
\s Jeso ba ko cóán tsꞌee-tsꞌeekgꞌai
\r (Mt 19:13-15; Mk 10:13-16)
\p
\v 15 Cꞌẽe ne khóè nea kòo cóán Gam koe óá, nxãasegam gha hàà tshàua ba tòó cgae e ka. Eẽ xu ko xgaa-xgaase-kgꞌao xu ncẽe sa bóò, ka xu kò dqàè ne.
\v 16 Igabam kò Jeso ba cóán Gam koe tciia óá a máá: “Cóán guu naka i Tíí koe hàà. Táá xgáè-kgꞌam m guu! Nqarim di xꞌaia nea gatà ii ne di i ke.
\v 17 Tseegua ner ko bìrí tu u: Dìím wèém ẽe Nqarim di xꞌaian cóám ko ma séè e khama ma séè e tama ba cuiskaga gaan koe tcana hãa tite,” témé.
\s Qgùuam tcꞌãà-cookgꞌai ba
\r (Mt 19:16-30; Mk 10:17-31)
\p
\v 18 Me kò cꞌẽem tcꞌãà-cookgꞌai ba Jeso ba tẽè a máá: “Qãè Tsi xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, dùú sa ra gha kúrú a chõò tamas kgꞌõè sa hòò?” témé.
\v 19 Me Jeso ba máá: “Dùúska tsi ko ‘Qãè Tseè’ ta ma tcii Tea máá? Cúí khóè ga qãè tama igaba Nqarim cúí Me e ka.
\v 20 Xꞌáèan tsi qꞌana: ‘Táá cgꞌáràn kúrú guu, táá cgꞌõo guu, táá tsꞌãà guu, táá tshúù-ntcõan nxàe guu. Saò ba hẽé naka saò sa hẽéthẽé tcom,’ ta ko méé e,” témé.
\v 21 Me xo̱a a máá: “Cgꞌáré-qꞌooa te koe gar guu a ko ncẽe xꞌáèan wèé ga komsana,” témé.
\v 22 Eẽm ko Jeso ba ncẽes gúù sa kóḿ kam kò bìrí me a máá: “Cúís gúùs qanega tsi tcàoa sa \add ncẽe si i\add*: Xꞌámágu wèés gúùs ẽe tsi úúa hãa sa naka tsia ẽe dxàua hãa ne khóè ne marian sama, naka tsia nqarikgꞌai koe xꞌaian úú, naka tsia hàà xùri Te,” témé.
\v 23 Igaba ẽem ko ncẽe sa kóḿ kam kò kaisase tshúù-tcao, kaisase qguùam khóè me e kò ii khama.
\p
\v 24 Me kò Jeso ba bóò me, a máá: “Tsóágase i gáé qaria, ẽe káí mari a qguùa hãa ne gha Nqarim di xꞌaian koe tcãà sa.
\v 25 Thamka a kameles gha dqààm tcgáí dim kòm̀ koe tcgꞌoa sa, qguùam khóèm gha Nqarim di xꞌaian koe tcãàn ka,” témé. \fig |LB00038.tif| col|||Khóè ba beresaèa zi kamele zi tcꞌãà-cookgꞌaia hãa.|18:25\fig*
\v 26 Ne kò ẽe ko kóḿ m ne tẽè a máá: “Kháé ba gha nxãaska dìí ba kgoaraè?” témé.
\p
\v 27 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Gúù zi ncẽe khóè ne ko tàà zia Nqari ba tàà tama,” témé.
\v 28 Me Petere ba máá: “Bóò, sixaea xꞌáéa xae guu a ko xùri Tsi,” témé.
\p
\v 29 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Tseegua ner ko bìrí xao o: Khóèm ẽe Nqarim di xꞌaian domka xꞌáéa ba, kana gam dis khóè sa, kana qõea ba, kana gam ka xõòga ne, kana cóáa ba guua hãa ba káà me e,
\v 30 ncẽe gha ncẽem xꞌaèm ka káían máàè tamase kgꞌama tcgꞌoa ba, naka hààkos kgꞌõès chõò tamas koe hẽéthẽé e,” témé.
\s Jeso ba ko nqoana di sa Gam dis xꞌoos ka kgꞌui
\r (Mt 20:17-19; Mk 10:32-34)
\p
\v 31 Jeso ba kò 12 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cúía séèa tcgꞌòó a bìrí xu a máá: “Bóò! Jerusalema koe xae ko qõò, si gha wèés gúùs ẽe porofiti xu ka Khóèm dim Cóám ka góáèa hãa sa tseegukaguè.
\v 32 Tãá zi qhàò zi tshàu qꞌoo koem gha tcãàè, ne gha nco̱i Me, a cóè Me, a tcgꞌae cgae Me,
\v 33 a qoa Me, a cgꞌõo Me, Me gha nqoana dim cáḿ ka xꞌooan koe tẽe,” témé.
\p
\v 34 Igaba xu kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu táá cúí gúù ga kóḿa qꞌãa, ncẽe zi kgꞌui zi ko nxàe sa kò gaxu koe chóm̀sea hãa khama, xu kò cꞌúùa hãa dùútsa gúùs kam ko kgꞌui sa.
\s Jeso ba ko káà tcgáím dtcàrà-kgꞌao ba qãèkagu
\r (Mt 20:29-34; Mk 10:46-52)
\p
\v 35 Eẽm ko Jeso ba Jeriko sao-xgꞌae kam kò káà tcgáím khóè ba dàòm dxùukgꞌai koe ntcõóa-ntcõe a ko dtcàrà.
\v 36 Eẽm ko xgꞌae sa kóḿ si ko nqáé kam ko tẽè, dùús ko kúrúse sa.
\v 37 Ne bìrí me a máá: “Jesom Nasareta di ba ko nqáé,” témé.
\v 38 Me qꞌau a máá: “Jesoè, Dafitem ka tsgõose-coa Tseè, thõò-xama máá te,” témé.
\v 39 Ne kò khóè ne ẽe ko còoka hãa ne dqàè me a máá, nqoo méém, témé, igabam kò kaisase qꞌau a máá: “Dafitem ka tsgõose-coa Tseè, thõò-xama máá te,” témé.
\p
\v 40 Me kò Jeso ba téé, a ba a xꞌáèan tcgꞌòó, káà tcgáím khóèm gha Gam koe óágaè sa. Eẽm ko Gam koe cúù kam ko Jeso ba tẽè me a máá:
\v 41 “Dùú sar gha kúrúa máá tsi sa tsi ko tcꞌẽe?” témé, me máá: “Xꞌaigaè, bóòr gha sar ko tcꞌẽe,” ta ma xo̱a.
\v 42 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Xgobekgꞌamsen tcgáí, tsari dtcòm̀a nea qãèkagu tsia hãa ke,” témé.
\v 43 Me kò kúúga bóò, a ba a xùri Me, a Nqari ba dqo̱m̀. Ne kò wèé ne khóè ne ncẽes gúù sa ne ko bóò ka Nqari ba dqo̱m̀.
\c 19
\s Jeso ba hẽé naka Sakaio ba hẽéthẽé e
\p
\v 1 Me kò Jeso ba Jeriko koe tcãà, a ba a ko nqáé.
\v 2 Gaa xꞌaè kagam kò cꞌẽem khóèm Sakaio ta kò ma tciiè ba hãa; kaiam mari xgꞌae-xgꞌae-kgꞌao me e kò ii, a ko gataga qguùa hãa.
\v 3 Bóò kgꞌoanam kò hãa Jeso ba dìí Me e sa, igabam kò kaisase xòm̀ me e khama táá bóò Me, khóè nea kò káí ne e khama.
\v 4 Kam ko còoka qàròa síí, a ba a síí faia dis hìi sa qꞌábà, nxãasegam gha Jeso ba bóò ka, gaa xòè koe méém hàà nqáé khama. \fig |LB00313.tif| col|||Sakaio ba faia dis hìis koe|18:25\fig*
\p
\v 5 Eẽm ko Jeso ba gaam qgáìm koe hàà kam ko ghùi-kgꞌai a bìrí me a máá: “Sakaioè, qháése xõa, tsarim nquum koe méér ncẽem cáḿ ka hãas gúù si i ke,” témé.
\v 6 Me kò qháése xõa, a qãè-tcaoase Jeso ba qãèse hààkagu.
\v 7 Wèé ne khóè ne ko ncẽes gúù sa bóò ka ne ko kgꞌui a máá: “Kaiam chìbi-kgꞌaom dim dàra-kgꞌao bam kúrúa hãa,” témé.
\v 8 Igabam kò Sakaio ba tẽe a Xꞌaiga ba bìrí a máá: “Bóò, Xꞌaigaè; tiri zi gúù zi di cꞌẽe xòèa ner ko dxàua ne khóè ne máà, a ncẽè cꞌẽe khóèa ner kò kàaraa hãa ner gha gaan di zi gúù zi 4 qꞌoro suruta ka̱bi,” témé.
\p
\v 9 Me kò Jeso ba bìrí me a máá: “Ncẽem cáḿ ka i kgoarasean ncẽem nquum koe hãa, ncẽem khóèm igabam thẽé Abrahamam ka cóáse me e khama.
\v 10 Khóèm dim Cóá ba hààraa, hààm gha ẽe aagusea hãa ne qaa a kgoara ka,” témé.
\s 10 xu tséé-kgꞌao xu dis sere-sere sa
\r (Mt 25:14-30)
\p
\v 11 Khóè ne hãa a ko ncẽe zi gúù zi komsana kam kò Jeso ba sere-seres \add ncẽe\add* sa bìrí ne. Jerusalema qàe koem kò hãa khama ne kò khóè ne tcꞌẽea máá, Nqarim di xꞌaia nea gha kúúga xꞌáíse, ta tcꞌẽea.
\v 12 Gaa domkam kò máá: “Cꞌẽem khóèm xꞌaigan xꞌáé di ba kò nqúùm nqõóm koe qõò, síím gha xꞌaiga ba kúrúè, a \add xꞌaiga iise\add* ka̱bise ka.
\v 13 Qõòm ko cookgꞌai koem kò 10 qãà xu gam di xu tcii, a wèém khóè ba qano dim marim gautan di ba máà, a bìrí xu a máá: ‘Tseekagu ncẽe maria ne naka i káí nakar nxãakgꞌaiga síí ka̱bise na hàà,’ témé.
\p
\v 14 “Igabaga ne kò gam nqõóm di ne khóè ne hòre mea hãa, khama ne kò khóèan tsééa tcgꞌòó i còò me a síí máá: ‘Ncẽem khóèm gha sita dim xꞌaiga ba ii sa ta tcꞌẽe tama,’ témé.
\v 15 Me kò gaam khóè ba síí xꞌaiga ba kúrúè a ba a xꞌáéan koe ka̱bise. Kam kò xꞌáèan tsééa tcgꞌòó, qãà xu ẽem kò marian máàna hãa xum gha tciia mááè di i, nxãasegam gha qꞌãa, marian cgoa xu ma tsééa i ma càùsea hãa sa ka.
\p
\v 16 “Me kò kgꞌaika di ba tcꞌãà a hàà, a hàà máá: ‘Xꞌaigaè, tsarim mari ba 10 xu mari xu cgoa càùsea hãa,’ témé.
\v 17 Me bìrí me a máá: ‘Qãèse tsi kúrúa, qãè tsi qãà tseè, cgꞌáré gúùan koe tsi tcom-tcomsa tsi qãà tsi i domkar gha 10 xu xꞌáé-dxoo xu máà tsi tsi tcꞌãà-cookgꞌai,’ témé.
\p
\v 18 “Me kò cám̀ di ba hàà a ba a máá: ‘Xꞌaigaè, cúím marim ẽe tsi kò máà tea ba 5 mari xu cgoa càùsea hãa,’ témé.
\v 19 Me bìrí me a máá: ‘Tsáá tsia gha 5 xu xꞌáé-dxoo xu tcꞌãà-cookgꞌai,’ témé.
\p
\v 20 “Me kò cꞌẽem qãà ba hàà a máá: ‘Xꞌaigaè, bóò, ncãa ga me e tsarim marim qano di ba; lapim koer kò tcáḿ a chóm̀a tòó mea,
\v 21 xgóà tsi khóè tsi i khama, ra kò ko bèe tsi domka. Eẽ tsi tòó tama sa tsi ko séè, a tsi a ko xhárà tama tsia koe ga tcuù,’ témé.
\v 22 Me kò bìrí me a máá: ‘Tsari kgꞌuian cgoar gha xgàra tsi, tsáá cgꞌãè cau tsi qãà tsi. Qꞌana tsi kò hãa xgóàr khóè ra a, a ko ẽer tòó tama sa séè, a ra a ko ẽer xhárà tama koe ga tcuù sa,
\v 23 ka tsi kò kháé nxãaska dùús domka tiri marian síí marian ko tòóè qgáì koe tcãà tama? Nakar gha ẽer ko ka̱bise ka hàà càùsea i hãa koe séè e?’ témé.
\v 24 Me kò nxãaska ẽe cúùse tẽe ne bìrí a máá: ‘Mari ba séè cgae me, naka ẽe 10 xu mari xu úúa hãa ba máà me,’ témé.
\v 25 Ka ne ko bìrí me a máá: ‘Xꞌaigaè, 10 xu mari xum nxãakamaga úúa!’ témé.
\p
\v 26 “\add Me kò xo̱a ne a máá:\add* ‘Bìrí tu ur ko, wèém khóèm ẽe úúa hãa ba gha káían máàè, igaba gaam ẽe cúí gúù ga úú tamam ka i gha ẽem úúa hãa gúù-coan ga séèè.
\v 27 Igaba ncẽeska tiri ne cgꞌõo-kgꞌao ne ẽe kò tcꞌẽe tama gane dim xꞌaiga bar gha ii sa ne ncẽe koe óága, naka cookgꞌaia te koe cgꞌõo ne,’ tam méé.”
\s Jeso ba ko Jerusalema koe tcãà
\r (Mt 21:1-11; Mk 11:1-11; Jn 12:12-19)
\p
\v 28 Jesom ko ncẽe zi gúù zi kgꞌuia xgꞌara kam ko tcꞌãà-cookgꞌai xu, a Jerusalema koe qõò.
\v 29 Eẽm ko Betefage hẽé naka Betania hẽéthẽé koe cúù, Olife ta ko ma tciièm xàbìm koe, kam kò Jeso ba cám̀ tsara xgaa-xgaase-kgꞌao tsara tsééa tcgꞌòó a máá:
\v 30 “Qõò tsao gatsao cgoa qꞌóá-kgꞌamkuam xꞌáém koe. Eẽ tsao ko gaa koe tcãà ne tsao gha donghi-coa ba bóò, me gaa koe qáésea tẽe, ncẽe cúí khóè ga qanega qábì tama ba. Kgoara naka Tíí koe óá me.
\v 31 A ncẽè cꞌẽe khóè kòo tẽè tsao o, dùúska tsao ko kgoara me sa ne méé tsao bìrí i naka máá: ‘Xꞌaiga ba ko qaa me,’ témé,” tam méé.
\p
\v 32 Eẽ kò tsééèa hãa tsara kò qõò a síí ẽem kò ma bìrí tsara hãa khamaga ma sao-xgꞌae me.
\v 33 Eẽ tsara hãa a ko donghi-coa ba kgoara ka ne kò gam ka qꞌõòse ga ne tẽè tsara a, a máá: “Dùús domka tsao ko ẽem donghi-coa ba kgoara máá?” témé.
\v 34 Tsara xo̱a a máá: “Xꞌaiga ba ko qaa me,” témé.
\v 35 A tsara a Jesom koe óá me, a gatsara di qgáían donghi-coam koe tcee, Me Jeso ba qábì.
\v 36 Eẽm ko qábì a ko qõò ka ne kò khóè ne qgáía ne dàòm qꞌoo koe khárà.
\p
\v 37 Eẽm ko dàòm ko nqãaka xõam qgáìm koe cúù, Olife dim xàbìm koe kas ko wèés xgꞌaes xgaa-xgaase-kgꞌao ne di sa qãè-tcaoase tshoa-tshoa a kaiam dòm̀ cgoa Nqari ba dqo̱m̀, are-aresa zi xꞌáí zi wèé zi ẽe ne bóòa hãa zi domka.
\v 38 A ne a máá:
\q1 “Tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa baa, Xꞌaigam
\q1 ẽe ko Xꞌaigam \add Nqarim\add* di cgꞌõèan cgoa hàà ba.
\q1 Tòókuan méé i nqarikgꞌai koe hãa
\q1 naka i xꞌáàn kaisase tcꞌamaka hãa,”
\m témé.
\p
\v 39 Xu kò cꞌẽe xu Farasai xu xgꞌaes koe kò hãa xu Jeso ba bìrí a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, Tsari ne xgaa-xgaase-kgꞌao ne dqàè,” témé.
\v 40 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Bìrí xao or ko: ncẽè nqoo ne kòo, ne zi gha nxõ̱á zi tshoa-tshoa a qꞌau,” témé.
\p
\v 41 Eẽm ko Jerusalema dim xꞌáé-dxoom koe cúù a ko bóò me, kam kò kgꞌae-kgꞌai me
\v 42 a máá: “Tsóágaser gáé ko tcꞌẽe, tòókuan ko óá zi gúù zi tsi gha ncẽe cáḿ ka qꞌana hãa sa! Igaba zi ncẽeska tcgáí-qꞌooa tsi koe chóm̀sea hãa.
\v 43 Cáḿ ba gha hàà cgae tsi, tsari ne cgꞌõo-kgꞌao ne gha xhàro ba kúrúa nxa̱ma-nxa̱ma tsi ba, a xgꞌaekua ne koe tcãà tsi, wèé xòèa tsi koe guu a.
\v 44 Góḿankgꞌai koe ne gha xàbùa qáú tsi, tsáá hẽé naka cóáa tsi hẽéthẽé e. A ne a tsáá koe cúís nxõ̱ás ga sa cꞌẽes tcꞌamkgꞌai koe guua hãa tite, táá tsi kò Nqarim ko hàà cgae tsim xꞌaè ba bóòa tcgꞌòó khama,” tam méé.
\ms Jeso ba Jerusalema koe (19:45–21:38)
\s Jeso ba tempelem koe
\r (Mt 21:12-17; Mk 11:15-19; Jn 2:13-22)
\p
\v 45 Kam ko tempelem qꞌoo koe tcãà, a ba a ẽe ko xꞌámágu ne tshoa-tshoa a tchàa za xhàia tcgꞌòó.
\v 46 A ba a bìrí ne a máá: “Góásea i hãa a ko máá: ‘Tirim nquu ba gha còrèan dim nquu ba ii,’ téméè, igaba tu gatu tsꞌãà-kgꞌao ne di xꞌãè-qꞌooan kúrú mea,” tam méé.
\p
\v 47 Wèé cáḿ kam kòo Jeso ba tempelem koe xgaa-xgaa. Xu kò kaia xu peresiti xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé, naka tcꞌãà-cookgꞌai-kgꞌao xu khóè ne di xu hẽéthẽé cgꞌõo Me kgꞌoana.
\v 48 Igaba xu kò cúím dàòm cgꞌõo cgoa Me xu gham ga ba hòò tama, wèé ne khóè nea kò Gam di kgꞌuian qarika komsana khama.
\c 20
\s Jesom di qarian ka i ko tẽèè
\r (Mt 21:23-27; Mk 11:27-33)
\p
\v 1 Cꞌẽe cáḿ kam kò Jeso ba tempelem koe hàna a ko xgaa-xgaa, a ko qãè tchõàn chóà máá ne, ka xu kò kaia xu peresiti xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽéthẽé hàà cgae Me.
\v 2 A xu a bìrí Me a máá: “Bìrí xae e, dùútsa qari cgoa Tsi ko ncẽe zi gúù zi kúrú sa, kana dìí na ncẽe qarian máà Tsia hãa ncẽe zi gúù zi kúrú di i sa?” témé.
\p
\v 3 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Tíí igabar gha tẽè xao o. Ke bìrí Te,
\v 4 Johanem dis tcguù-tcguuku sa kò nqarikgꞌai koe guua kana khóèan koea?” témé.
\p
\v 5 Ka xu ko tshoa-tshoa a chóà mááku a máá: “‘Nqarikgꞌai koe e,’ ta xae kòo méé nem gha máá: ‘Dùúska xao kháé nxãaska dtcòm̀ me tama?’ témé.
\v 6 Igaba xae kò ko máá: ‘Khóèan koe e,’ témé ne ne gha wèé ne khóè ne nxõ̱án cgoa xgꞌáḿa cgꞌõo xae e, Johane ba kò porofiti me e sa ne kò tcoma hãa khama,” ta xu méé.
\v 7 Ka xu ko xo̱a a máá: “Cꞌúùa xae hãa nda koe i guua sa,” témé.
\p
\v 8 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Tíí igabar nxãaska bìrí xao o tite, dùútsa qaris cgoar ko ncẽe zi gúù zi kúrú sa,” témé.
\s Xhárà-kgꞌao xu dis sere-sere sa
\r (Mt 21:33-46; Mk 12:1-12)
\p
\v 9 Me kò tshoa-tshoa a ncẽes sere-sere sa khóè ne bìrí a máá: “Cꞌẽem khóè ba kò kgꞌom xhárà ba xháràa, a ba a cꞌẽe xu xhárà-kgꞌao xu cgóbè me, a cꞌẽem nqõóm koe qõò.
\p
\v 10 “Eẽm ko xꞌaè ba hàà kam kò xhárà-kgꞌao xu koe qãà ba tsééa úú, nxãasega xu gha kgꞌom xháràm di tcꞌõoan cꞌẽe máà me ka. Igaba xu kò xhárà-kgꞌao xu xgꞌáḿ me, a káà gúùse tsééa ka̱bi me.
\p
\v 11 “Me gaia cꞌẽem qãà ba tsééa úú cgae xu, xu síí xgꞌáḿ me, a sau-saugase qgóó me, a xu a káà gúùse tsééa ka̱bi me.
\p
\v 12 “Kam ko nqoana dim qãà ba tsééa úú. Xu nxãa ba thõò-thõo, a xu a tchàa za xaoa tcgꞌòó me.
\p
\v 13 “Kam kò kgꞌom xháràm ka qꞌõòse ba máá: ‘Dùú sa ra gha kúrú? Tirim cóám ncàm̀a ra hãa bar gha tsééa úú, cꞌẽedaoka xu gha tcom me khama,’ témé.
\v 14 Igaba ẽe xu ko xhárà-kgꞌao xu bóò me ka xu ko bìríku a máá: ‘Ncẽe ba xháràm ka qꞌõòsem ka cóáse me e! Ke hààn xae cgꞌõo me, naka zi gha nxãasega gúù zi sixae di ii,’ témé.
\v 15 Xu kò kgꞌom xháràm ka tchàa koe xaoa tcgꞌòó me, a cgꞌõo me.
\p “Kháé ba gha nxãaska xháràm ka qꞌõòse ba dùú sa kúrú xu?
\v 16 Hààm gha a ba a ẽe xu khóè xu cgꞌõo, a ba a kgꞌom xhárà ba cꞌẽe xu xhárà-kgꞌao xu máà,” tam Jeso ba méé.
\p Khóè ne ko ncẽes gúù sa kóḿ, ka ne kò máá: “Táá méés ncẽes gúù sa kúrúse guu!” témé.
\p
\v 17 Igabam kò Jeso ba bóò ne a máá: “Kháé nxãaska ncẽe \add Nqarim dis Tcgãyas koe\add* góásea hãa sa ko dùú sa nxàe, ncẽe ko máá:
\q1 ‘Nxõ̱ás ncẽe tshào-kgꞌao xu ka bóòa xguìèa hãa sa
\q1 ncẽeska ka̱bise a cgáés nxõ̱á sa kúrúa hãa,’
\m témé sa?
\v 18 Wèém khóèm ẽe gha gaas nxõ̱ás koe cgꞌáé ba gha khoana tòm̀-tomse, igaba ẽes kòo cꞌẽe khóèan koe cgꞌáé nes gha tòm̀-tom m,” tam Jeso ba méé.
\s Marian surutan dis tẽè sa
\r (Mt 22:15-22; Mk 12:13-17)
\p
\v 19 Xu kò xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽé naka kaia xu peresiti xu hẽéthẽé xu gaa xꞌaè kaga Jeso ba qáé kgꞌoana, ẽes sere-seres kam kòo gaxua nxàe xu sa xu kò qꞌana hãa khama, igabaga xu kò ko khóè ne bèe.
\v 20 A kòo dàòan qaa, qgóó cgoa Me xu gha a, a xu a kò khóè xu dtcòm̀-kgꞌaoan khama ko ma qgóóse xu Gam koe tsééa úú, síí xu gha Jeso ba ẽem kgꞌuia hãa kgꞌuian cgoa qgóó ka, nxãasega xu gha xꞌáé-dxoom dim kaiam koe séè a úú Me ka.
\v 21 Xu Jeso ba tẽè a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, qꞌana xae hãa, tseeguse Tsi ko xgaa-xgaa a ko tseegu sa kgꞌui sa, a Tsi a khóèan tãákase qgóó tama, igabaga Tsi ko tseeguse Nqarim dim dàò ba xgaa-xgaa.
\v 22 Bìrí xae e, \add Roma ne dim xꞌaigam\add* Kaesara ba méé xae suruta saa, kana méé xae táá suruta me?” ta xu ma tẽè Me.
\p
\v 23 Me Jeso ba gaxu dis kàa sa bóòa qꞌana hãase bìrí xu a máá:
\v 24 “Xꞌaigam ko suruta cgoaèm qano mari ba xꞌáí Te. Dìín dis tcúú sa ncẽe sa, naka gatàa dìín di cgꞌõèa ncẽe e?” témé. Xu máá: “Kaesaram di si i,” témé.
\p
\v 25 Me bìrí xu a máá: “Nxãaska xao ẽe Kaesaram di ii sa Kaesara ba máà, naka ẽe Nqarim di ii sa Nqari ba máà,” témé.
\v 26 Xu kò khóè ne cookgꞌai koe xu gha ma ẽem ko méé gúùan ka qgóóa ba ka tààè, igaba xu kò Gam di xo̱an ka arekaguè a nqoo.
\s Xꞌooan koe tẽean dis tẽè sa
\r (Mt 22:23-33; Mk 12:18-27)
\p
\v 27 Cꞌẽe ne Saduke ne, khóèan xꞌooan koe tẽe tamas koe dtcòm̀a hãa, nea ko Jesom koe hàà, a hàà tẽè Me a máá:
\v 28 “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, Moshe ba ko xꞌáèan ncẽe góá máá ta a a ko máá: ẽem ko khóè ba káà cóáse dxàese sa guu a xꞌóó, ne méém ẽem khóèm ka qõese ba gaas dxàe-ntcõa sa séè naka káímkhoem ẽe xꞌóóa hãa ba cóán ábà máá.
\v 29 Nxãaska xu kò 7 xu khóè qõeku xu hãa. Kaia ba kò séèa hãa a ba a cóá úú tamase xꞌóó.
\v 30 Me cám̀ di ba gaas khóè sa séè, a xꞌóó thẽé,
\v 31 me nqoana di ba séè si, xu kò wèéa xu ga cúí ta ga ma táá cóán ábà, a xu a xꞌóó.
\v 32 Si ko thẽé khóès ga sa xꞌóó.
\v 33 Ka sa gha nxãaska xꞌooan koe ne ko tẽe ne ndakam di sa ii? Wèéa xu 7 xu kò séè sia hãa ka.
\p
\v 34 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Khóè xu ncẽem xꞌaèm di xua ko séè, a séèkuan máàèa.
\v 35 Igaba khóè ne ncẽe hààkom xꞌaèm koe gha kgꞌõè ne hẽé, naka xꞌooan koe gha tẽe ne hẽéthẽéa séèku tite, a séèkuan koe tcãà tite.
\v 36 Gaicara ne xꞌóó tite khama, moengelean cgoa ne cúíta noo, a ne a Nqarim di ne cóá ne e khama, a xꞌooan koe tẽea ne cóá ne e khama.
\v 37 Igaba xꞌóóan koe i ko khóèan ghùiè sam kò Moshem ga ba xꞌáía hãa, ẽem kò cꞌeean dis xgꞌaekus koe XꞌAIGAM Nqarim Abrahamam di ba hẽé, naka Isakam di ba hẽé, naka Jakobem di ba hẽéthẽé tcii me koe.
\v 38 Eẽ xꞌóóa hãa ne dim Nqarim tama Me e, igabam ẽe kgꞌõèa hãa ne di Me e, wèéa ne ga ko Gam koe kgꞌõè khama,” tam méé.
\p
\v 39 Xu kò cꞌẽe xu xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu xo̱a a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, qãèse Tsi xo̱ara hãa,” témé.
\v 40 Khóè nea kò bèe, cꞌẽe tẽè ga ne gha tẽè Me sa khama.
\s Krestem dìín dim Tsgõo-coam ii dis tẽè sa
\r (Mt 22:41-46; Mk 12:35-37)
\p
\v 41 Me Jeso ba tẽè ne a máá: “Dùúska ne ko khóè ne máá, Kreste ba Dafitem dim Tsgõose-coa Me e, témé?
\v 42 Dafite ba ko Pesalema zi dis Tcgãyas koe bìrí me a máá:
\q1 ‘Xꞌaiga ba ko Tirim Xꞌaiga ba bìrí a máá:
\q1 ‘Kgꞌáò xòèa Te za ntcõó,
\q1
\v 43 nakar nxãakgꞌaiga síí Tsari cgꞌõo-kgꞌaoan kúrú
\q1 naka i nqàrè-kgꞌama Tsi koe ntcõó,’
\m témé.’
\v 44 Dafite ba ko Xꞌaiga ta ma tcii Me, ka ba kháé nxãaska ntama ma Gam dim tsgõose-coa ba ii?” tam ma tẽè ne.
\s Jeso ba ko khóè ne xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu koe dqàè
\r (Mt 23:1-36; Mk 12:38-40)
\p
\v 45 Wèé ne khóè ne ko komsana Me koem ko Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu bìrí a máá:
\v 46 “Xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu koe méé xao qꞌõésea hãa, ncẽe ko qáò qgáí-dxooan hã̱a a caatean ncàm̀aa hãa xu, a xꞌámágu di zi qgáì zi koe tsgám̀kuan hẽé naka kaia zi ntcõó-qꞌoo zi còrè-nquu xu koe hàna zi ncàm̀a hãa xu, naka cgáé zi ntcõó-qꞌoo zi hẽéthẽé e kõ̱èan di qgáìan koe.
\v 47 Ncẽe ko dxàe-ntcõa zi di nquuan kaàkagu xu, a ko qáòse còrèan ka xꞌáíse tu u xu. Gaxu di xgàraè-qꞌooa ne gha kaisase cgꞌãè ii,” tam méé.
\c 21
\s Dxàe-ntcõas ko tcgꞌòó aba ne
\r (Mk 12:41-44)
\p
\v 1 Jeso ba kò ghùi-kgꞌai a tempelem koe qguùa ne khóè ne bóò ne ko aban dis gàbas koe aban tòó.
\v 2 Kam kò kaisase dxàua hãas dxàe-ntcõa sa bóò si hàà cám̀ qano mari tsara tòó.
\v 3 Kam ko máá: “Tseegua ner ko bìrí tu u: Ncẽes dxàe-ntcõas dxàua hãa sa wèé ne khóè ne nqáéa hãase marian tcana.
\v 4 Wèé ne khóè nea kò gane di qguùan koe guu a gane di aban tcgꞌòó, igabas kò gaa sa gas di dxàuan koe guu a wèéan ẽes úúa hãa ga tcgꞌòó khama,” tam méé.
\s Jeso ba ko tempele ba gha ko̱beès gúùs ka kgꞌui
\r (Mt 24:1-2; Mk 13:1-2)
\p
\v 5 Eẽ xu cꞌẽe xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu hãa a ko tempelem ka kgꞌui, a ko me ma tꞌõè nxõ̱án ka hẽé naka khóè ne koe guua hãa zi aba zi, Nqari ba ne tcgꞌòóa máána hãa zi ka hẽéthẽé ma tꞌõè-tꞌõeèa hãa sa nxàe, kam ko Jeso ba máá:
\v 6 “Gúù zi ncẽe tu ko ncẽe koe bóò zi ka: xꞌaè ba gha hàà, cúís nxõ̱ás ga sa cꞌẽes tcꞌamkgꞌai koe guuèa hãa tite ba, wèéa zi ga gha xòóa qàrìè,” témé.
\s Are-aresa zi gúù zi
\r (Mt 24:3-14; Mk 13:3-13)
\p
\v 7 Xu \add xgaa-xgaase-kgꞌao xu\add* tẽè Me a máá: “Xgaa-xgaa-kgꞌao Tseè, n-cáḿa zia gha ncẽe zi gúù zi kúrúse? Si gha thẽé xꞌáís gúù zi ncẽe zi ko hàà kúrúse di sa nta ii?” témé.
\p
\v 8 Me xo̱a a máá: “Qꞌõésea méé tu hãa, naka tua táá ho̱àkaguè guu, káí ne gha Tíí cgꞌõè cgoa hàà ke, a gha khóè ne bìrí a máá: ‘Tíí ra Krester ga ra a,’ témé, a ne a gha máá: ‘Xꞌaèa nea cúù u,’ témé, igaba méé tu táá komsana ne guu.
\v 9 Igaba ẽe tu kò ko ncõoan hẽé naka kóḿku taman hẽéthẽé ko kóḿ ne méé tu táá qꞌae guu. Ncẽe zi gúù zi méé zi kgꞌaika kúrúses gúù si i ke, igaba i chõò-qꞌooan kúúga hàà tite,” tam méé.
\p
\v 10 Me gaicara bìrí xu a máá: “\add Nqõóm di zi\add* qhàò zi gha cꞌẽe zi qhàò zi cgoa xꞌãàku, i gha xꞌaian xꞌaian cgoa xꞌãàku.
\v 11 Kaisasem gha nqõó ba cgùru, i gha kaisa xàbàn hẽé naka tcììan hẽéthẽé káí xu nqõó xu koe hãa, qꞌáò-qꞌáòsa zi gúù zi hẽé naka kaia zi xꞌáí zi are-aresa zi hẽéthẽéa gha nqarikgꞌai koe guu a kúrúse.
\p
\v 12 “Igaba ncẽe zi gúù zi wèé zi cookgꞌai koe, ne gha tshàua ne cgoa qgóó tu u, a gha xgàra tu u, a gha còrè-nquuan koe úú tu u qhàìan koe, a ne a gha qáé-nquuan koe tcãà tu u, tu gha xꞌaigan hẽé, naka tcꞌãà-cookgꞌai xu koe hẽéthẽé úúè, i gha wèéan ncẽe ga Tiri cgꞌõèan domka kúrúse.
\v 13 Ncẽe ba gha xꞌaè ba ii ncẽe gatu gha Nqarim di kgꞌuian nxàea tseegukagu di ba.
\v 14 Igaba méé tu xꞌaèan cookgꞌai koe ga tcꞌẽea ka̱bi naka gha nxãasega táá káíse tcꞌẽe-tcꞌẽese guu nta tu gha ma xo̱ara mááse sa.
\v 15 Kgꞌuian hẽé naka tcꞌẽean hẽéthẽér gha máà tu u khama, i gha wèé cgꞌõo-kgꞌaoan gatu di táá qarian hòò a xguì kana ntcoe tu u.
\v 16 Gatu di ne khóè ne, ncẽe gatu di qõe ii ne hẽé, naka gatu di ne qhàò ne hẽé, naka gatu di ne tcárà ne hẽéthẽéa gha qáé tu u, a gha gatu ka cꞌẽea tu xꞌooan koe tcãà.
\v 17 Tu gha Tiri cgꞌõèan domka wèé khóèan ka hòreè.
\v 18 Igabam cúím cꞌõòm tcúúa tu dim ga ba kaà tite.
\v 19 Gatu di qarika tééan ka tu gha kgꞌõèan hòò.
\s Jerusalema ba gha kaàkaguè
\r (Mt 24:15-21; Mk 13:14-19)
\p
\v 20 “Eẽ tu kòo Jerusalema ba bóò, me ncõo-kgꞌaoan ka nxa̱ma-nxa̱maèa, ne méé tu qꞌãa, gam di xꞌaèan kaàkaguèm koa cúù u sa.
\v 21 Ke méé ne ẽe Jutea koe hàna ne xàbìan koe qgóéa síí, naka ne ẽe Jerusalema koe hàna ne tcgꞌoa naka nea táá hẽé naka ne ẽe xꞌáé-coa xu koe hàna ne Jerusalemam koe tcãà guu.
\v 22 Ncẽe ba gha xgàrakus dim xꞌaè me e, wèés gúùs ẽe \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi koe góásea hãas gha tseegukaguè ba.
\v 23 Haò, cgꞌãè i gha ii, ẽe zi cáḿ zi ka ẽe ncãà zi koe cóán úúa zi khóè zi ka hẽé naka ẽe gha ko comkagu zi ka hẽéthẽé e. Kaias thõò-tcao sa hẽé naka \add Nqarim di\add* xgóàn hẽéthẽéa gha ncẽe ne khóè ne koe nqõómkgꞌai koe hãa.
\v 24 Ntcàum cgoa ne gha cgꞌõoè, a ne a gha qáé-nquuan di ne khóè ne iise séèè, a wèé zi qhàò zi koe úúè, Jerusalema ba gha tãá zi qhàò zi ka náà cꞌãa-cꞌanaè, i gha nxãakgꞌaiga síí xꞌaèan tãá zi qhàò zi di xgꞌara.
\s Khóèm dim Cóám di hàà-qꞌooa ne
\r (Mt 24:29-31; Mk 13:24-27)
\p
\v 25 “Xꞌáí zi tãá zia gha cáḿs koe hẽé naka nxoem koe hẽé, naka tco̱nòan koe hẽéthẽé kúrúse. Zi gha kaiam tshàam di tsꞌoo-qꞌooan hẽé naka qhonèan hẽéthẽé ka nqõómkgꞌai di zi qhàò zi qóḿ ba hẽé naka arean hẽéthẽé ka tcãà cgaeè.
\v 26 Khóè nea gha qꞌaean hẽé naka tcꞌẽea ne ko máá zi gúù zi ka hẽéthẽé xꞌóóa qae, nqõómkgꞌai koe ko hàà kúrúse zi gúù zi domka, nqarikgꞌaian di qaria ne gha ko hàà ntcãa-ntcãaè khama.
\v 27 Eẽm xꞌaèm ka ne gha Khóèm dim Cóá ba bóò Me túú-cꞌõòs qꞌoo koe guu a ko qarian hẽé naka kaia xꞌáàn hẽéthẽé cgoa hàà.
\v 28 Ncẽe zi gúù zi ko hàà tshoa-tshoa a ko kúrúse ne, tẽea-téé naka ghùi-kgꞌai, gatu di kgoarasea nea cúù u ke,” tam méé.
\s Faia dis hìis di xgaa-xgaakua ne
\r (Mt 24:32-35; Mk 13:28-31)
\p
\v 29 Me kò Jeso ba ncẽes sere-sere sa bìrí xu a máá: “Faia dis hìi sa hẽé naka cꞌẽe zi hìi zi wèé zi hẽéthẽé bóò.
\v 30 Eẽ i ko gazi di to̱aran tso̱m, ne tu ko bóòa mááse a qꞌãa qhóóa ne tcana hãa sa.
\v 31 Gataga ẽe xao kòo ncẽe zi gúù zi bóò zi ko kúrúse ne xao qꞌana hãa, Nqarim di xꞌaia ne cúù u sa.
\p
\v 32 “Tseegukar ko bìrí tu u a ko máá: Ncẽes qhàò sa kaà tite, i gha nxãakgꞌaiga síí ncẽe gúùan wèé ga kúrúse.
\v 33 Nqarikgꞌaian hẽé naka nqõókgꞌaian hẽéthẽéa gha chõò, igaba i Tiri kgꞌuian chõò tite.
\s Qꞌõése sa ko qaase
\p
\v 34 “Qꞌõése méé tu, naka i tcáóa tu táá ka̱rean nqõóm di ka tààè guu, kana qgarìan nqàre ka igaba, kana kgꞌõèan di zi tcꞌẽe-tcꞌẽese-kgꞌáḿ zi ka igaba, tcom tama tu hãa koem gha ẽem cáḿ ba hàà cgae tu u ke,
\v 35 a gha wèé ne khóè ne, ncẽe wèém nqõómkgꞌai koe xꞌãèa hãa ne koe ntcóm̀mèa ne hãa khama ma hàà cgae.
\v 36 Wèé xꞌaè ka méé tu kókòa hãa, naka tua còrèa mááse, naka tua gha nxãasega qarian úúa hãa wèé gúùan ẽe gha ko hàà kúrúse koe tu gha nxana mááse di i, naka tua gha nxãasega Khóèm dim Cóám cookgꞌai koe hàà téé,” tam méé.
\p
\v 37 Wèém koaba bam kòo Jeso ba tempelem koe xgaa-xgaa, a kòo wèé dqòa ka Olife dim xàbìm koe síí hãa.
\v 38 I kòo wèé khóèan ntcùúkgꞌai cgoa tempelem koe hàà cgae Me, a hàà komsana Me.
\c 22
\ms Jesom di xgàrasean hẽé naka Gam dis xꞌoo sa hẽé naka Gam dis xꞌooan koe tẽe sa hẽéthẽé e (22–24)
\s Jeso ba ko cgꞌõoèm gha dis kàa sa kúrúa mááè
\r (Mt 26:1-5; Mk 14:1-2; Jn 11:45-53)
\p
\v 1 Paseka ta ko ma tciièm xꞌaèm, péré gãé-gãe úú tamas pérés dis kõ̱ès di ba kò cúù me e,
\v 2 xu kò kaia xu peresiti xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé xu kàan qaa, xu ga ma cgꞌõo Me di i, khóè ne xu kòo qꞌáò khama.
\s Jutase ba ko dtcòm̀, Jeso bam gha khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà sa
\r (Mt 26:14-16; Mk 14:10-11)
\p
\v 3 Kam ko nxãaska satana ba Jutase Isekariote ta ko ma tciièm, 12 xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu ka cꞌẽem koe tcãà.
\v 4 Me Jutase ba tẽe a ba a síí kaia xu peresiti xu hẽé naka, tempele ba ko kòre xu xꞌaiga xu hẽéthẽé cgoa chóà xgꞌae, Jeso bam ga ntama ma tshàu qꞌooa xu koe tcãàs ka.
\v 5 Xu kò qãè-tcao a xu a marin xu gha máà me sa dtcòm̀ku.
\v 6 Me kò Jutase gaxu cgoa dtcòm̀ku, a ba a tshoa-tshoa a qãèm xꞌaè ba qaa, khóè ne cꞌúùasem gha Jeso ba gaxu tshàu qꞌoo koe tcãà di ba.
\s Jeso ba ko Pasekan kgꞌónòsea máá
\r (Mt 26:17-25; Mk 14:12-21; Jn 13:21-30)
\p
\v 7 Me kò péré gãé-gãe úú tamas pérés di kõ̱èan dim cáḿ ba hàà, Paseka dim ghùu-coam ko cgꞌõoèm xꞌaè ba.
\v 8 Me nxãaska Jeso ba Petere ba hẽé naka Johane ba hẽéthẽé tsara tsééa úú ncẽe xꞌáè-kgꞌáḿan cgoa a máá: “Qõò naka síí Paseka di tcꞌõoan kgꞌónòa máá xae e naka xae nxãasega tcꞌõó,” témé.
\v 9 Tsara tẽè Me a máá: “Nda koe xae gha kgꞌónòa máá Tsi i sa Tsi ko tcꞌẽe?” témé.
\v 10 Me xo̱a tsara a, a máá: “Bóò, ẽe tsao ko xꞌáé-dxoom koe tcãà ne tsao gha cꞌẽem khóèm tshàa gàba ba qgóóa hãam cgoa xgꞌae. Xùri me tsao naka ẽem ko tcãàm nquum koe síí tcãà.
\v 11 Naka nquum ka qꞌõòse ba bìrí naka máá: ‘Xgaa-xgaa-kgꞌao ba ko máá, cgꞌáè-nquum Tiri xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoar gha hàà Paseka di tcꞌõoan tcꞌõó ba nda hãa?’ témé.
\v 12 Nakam gha tcꞌamaka hãam nquum kaia, a wèé zi gúù zi tcꞌẽese ko zi úúa hãam, nxãakamaga kgꞌónòa xgꞌaraèa ba xꞌáí tsao o, tsao gha gaa koe hãas wèé sa kgꞌónò,” tam méé.
\p
\v 13 Tsara kò qõò, a síí ẽem kò ma bìrí tsara a hãa khamaga ma sao-xgꞌae i ii, tsara kò Pasekan kgꞌónòa máá Me.
\s Xꞌaigam dis tcꞌõos dqòa di sa
\r (Mt 26:26-30; Mk 14:22-26; 1Ko 11:23-25)
\p
\v 14 Eẽm ko xꞌaè ba hàà kam kò Jeso ba xꞌáè úú-kgꞌao xu cgoa qa̱òa.
\v 15 A ba a bìrí xu a máá: “Kaisaser kò tcꞌẽea hãa, ncẽes Pasekas di tcꞌõoa ner gha gaxao cgoa tcꞌõó sa, qanega Ra xgàraè tamas cookgꞌai koe.
\v 16 Bìrí xao or ko, cuiskaga Ra tcꞌõó si tite, si gha nxãakgꞌaiga síí ẽes tcꞌõos ko nxàe sa Nqarim di xꞌaian koe tseegukaguè,” tam méé.
\p
\v 17 A ba a kubi ba séè a Nqari ba qãè-tcao máá, a ba a máá: “Séè xao naka xaoa kgꞌáà.
\v 18 Bìrí xao or ko, Nqarim di xꞌaian hàà tamas cookgꞌai koer cuiskaga kgꞌom dis hìis di gõéan ncẽe kgꞌáà hãa tite,” témé.
\p
\v 19 Kam ko péré qàmà sa séè, a ba a Nqari ba qãè-tcaoa máá, a khõá qꞌaa si, a máà xu si, a ba a máá: “Ncẽea cgàaa Te ga a, gatu ko máàè e. Ncẽes gúù sa tu kúrú naka tcꞌẽe-tcꞌẽese Te,” témé. \fig |LB00320.tif| col|||Jeso ba ko dqòa di tcꞌõoan xgaa-xgaase-kgꞌao xu cgoa tcꞌõó.|22:14-19\fig*
\p
\v 20 Gaam dàòm cúím kam kò tcꞌõoan qãá qꞌoo koe kubi sa máà xu, a máá: “Ncẽes kubi sa Nqarim dis qáé-xgꞌaes ka̱ba si i, cꞌáòa Te koe, ncẽe gatu ntcã̱água mááèa hãa a.
\p
\v 21 “Igaba méé xao qꞌãa, gaam ẽe ko khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Te ba ncẽe koe Tíí cgoa ntcõóa-ntcõe sa.
\v 22 Eẽ i ma Khóèm dim Cóám ka mééèa hãa khamaga i gha ii, igaba haò, cgꞌãè i gha ii ẽe ko khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà Mem ka,” tam méé.
\v 23 Xu tshoa-tshoa a gaxu xgꞌaeku koe tẽèku, dìí ba gha ẽeta iis gúù sa kúrú sa.
\s Dìí ba kaia?
\p
\v 24 Si kò kaias kgꞌui sa gaxu xgꞌaeku koe tẽe, dìím kaia hãa di sa.
\v 25 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Xꞌaiga xu tãá zi qhàò zi di xu ko tcꞌãà-cookgꞌai ne, xu ko ẽe qarian úúa hãa xu khóè xu qãè xu ta ma tciiè.
\v 26 Igaba méé i gaxao ka táá gatà ii guu. Eẽ gaxao wèé xao ka kaia hãa ba méém cgꞌáré ba ii, nakam ẽe ko tcꞌãà-cookgꞌai xao o ba qãà ba ii.
\v 27 Ka ba ndaka ba gatsara xgꞌaeku koe kaia: ẽe ntcõó a ko tcꞌõó baa, kana qãà baa? Tseeguan kaga, ẽe ntcõó a ko tcꞌõo me e. Igabar Tíía gaxao xgꞌaeku koe qãàm khama ma hãa.
\v 28 Igaba xao kò gaxao wèé zi kúrúa bóòku zi Tiri zi koe Tíí cgoa hãa.
\v 29 Ncẽem ma Abo ba ma qarian tcꞌãà-cookgꞌai di máà Tea hãa, khamagar gha ma qarian máà xao o.
\v 30 Tiri xꞌaian koer ko Tíí ntcõó a tcꞌõóm qgáìm koe xao gha nxãasega Tíí cgoa ntcõó a tcꞌõó, a kgꞌáà, a xao a gha xꞌaian dis ntcõó-qꞌoos koe ntcõó, a gha 12 zi qhàò zi Iseraele di zi bóò a xgàra ka,” tam méé.
\s Jeso ba ko Peterem gha xo̱ase Me sa nxàe
\r (Mt 26:31-35; Mk 14:27-31; Jn 13:36-38)
\p
\v 31 A ba a máá: “Simoneè, Simoneè, qꞌãa méé tsi, satana ba dtcàrà mááse xaoa hãa, séèam gha mááse xao o ka, qꞌaa-qꞌaa xaom gha ka, ẽe i ko maberean ma dqòròè i gaan di tsoroan gaan cgoa ma qꞌaa-qꞌaaè khamaga ma.
\v 32 Igabar còrèa máá tsia Simoneè, táá i gha tsari dtcòm̀an kaà ka. Nxãasega tsi gha, ẽe tsi kòo \add Tíí koe\add* ka̱bisem xꞌaèm ka tsáá ka cꞌẽe ne qari-qari ka,” tam Jeso ba méé.
\p
\v 33 Me Petere ba xo̱a Me a máá: “Xꞌaigaè, Tsáá cgoa qáé-nquus koe síían ga hẽé, naka xꞌóóan ga hẽéthẽér kgꞌónòsea máána hãa!” témé.
\p
\v 34 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Petereè, bìrí tsir ko, ncẽem cáḿ kam ghòrò ba kgꞌaea hãa tite, tsi gha nxãakgꞌaiga síí nqoana qꞌoro xo̱ase Te, cꞌúù Tea tsi hãa sa,” témé.
\s Qgóá sa hẽé, dtcòbè sa hẽé, naka ntcàu ba hẽéthẽé e
\p
\v 35 Me nxãaska Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu tẽè a máá: “Eẽr xgꞌao káà qgóáse hẽé, naka káà dtcòbèse hẽé, naka káà nxàbose hẽéthẽé, tsééa úú xaoa hãa ka xaoa xgꞌao dùú cúí ga tcào?” témé. Xu máá: “Cꞌẽe gúù tama a,” témé.
\p
\v 36 Me Jeso ba bìrí xu a máá: “Igaba Ra ko ncẽeska bìrí xao o a ko máá: Dìím wèém ẽe qgóá sa hẽé naka dtcòbè sa hẽéthẽé úúa hãa ba méém séè sara a, nakam ẽe ntcàu ba úú tama ba gam di qgáían xꞌámágu, naka cꞌẽe ba xꞌámá.
\v 37 Bìrí xao or ko khama a ko máá: Ncẽe Tíí ka \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi koe góáèa a ko máá: ‘Tsꞌãà-kgꞌao ne ka cꞌẽem khama ne kò ma qgóó Mea,’ témé sa méés tseegukaguè. Si gha ncẽes gúù sa hàà Tíí koe tseegu, i gha ncẽe gúùan qháése kúrúse,” tam méé.
\p
\v 38 Xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu máá: “Bóò, cám̀ ntcàuan xae úúa, Xꞌaigaè!” témé. Me xo̱a xu a máá: “Qãè e,” témé.
\s Jeso ba ko Olife dim xàbìm koe còrè
\r (Mt 26:36-46; Mk 14:32-42)
\p
\v 39 Me Jeso ba ẽem xꞌáé-dxoom koe guu a tcgꞌoa, a ba a Olife dim xàbìm koe qõò ẽem ko kgꞌaiga hẽé khama, xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu xùri Me.
\v 40 Eẽm ko gaam qgáìm koe tcãà kam ko bìrí xu a máá: “Còrè xao naka xao nxãasega táá kúrúa bóòkuan koe tcãà guu,” témé.
\p
\v 41 Me gaa koe guu a tcgꞌoa a ba a gaxu ka cgꞌárése nqúù ka síí hãa, nxõ̱ás ga xaoè a síí tcheè khama noo di nqúù-qꞌooa koe, a ba a síí gaa koe qhòm tsi quri a còrè,
\v 42 a máá: “Aboè, tcꞌẽe Tsi kò ko ne, ncẽes kubis \add xgàrakuan di\add* sa Tíí koe séèa tcgꞌòó. Igaba Tsari tcꞌẽean ka, Tíí ko tcꞌẽes ka tamase,” tam méé.
\v 43 [Me moengelem nqarikgꞌai koe guua ba Gam koe xꞌáíse, a qari-qari Me.
\v 44 Me kò kaias qꞌáòs arekagu me kos koe hàna, khamam kò kaisase qarika còrè. I kò Gam di khùbuan cꞌáòan khama ma góḿankgꞌai koe ntcã̱a.]
\p
\v 45 Eẽm Gam di còrèan koe guu a ko tẽe kam kò Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu koe ka̱bise, a ba a sao-xgꞌae xu xu tshúù-tcaoa hãase xꞌóm̀a.
\v 46 Me bìrí xu a máá: “Dùús domka xao xꞌóm̀a hãa? Tẽe xao naka xaoa còrè, naka xaoa gha nxãasega táá kúrúa bóòkuan koe tcãà guu,” témé.
\s Jeso ba ko qgóóè
\r (Mt 26:47-56; Mk 14:43-50; Jn 18:3-11)
\p
\v 47 Eẽm \add Jeso ba\add* qanega hãa a ko kgꞌui kas kò kúúga xgꞌae sa hàà, me kò Jutase ta ko ma tciièm khóèm 12 xu ka cꞌẽe ba tcꞌãà-cookgꞌai sia, a ko Jeso ba qꞌóá, xꞌobè Mem gha ka.
\v 48 Igabam kò Jeso ba gam ka máá: “Jutaseè, a Khóèm dim Cóá ba tsi gáé ko khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãà xꞌobèkus cgoa?” témé.
\p
\v 49 Eẽ xu ko Gam cgoa kò hãa xu dùús ko kúrúse sa bóòa qꞌãa, ka xu kò máá: “Xꞌaigaè, sixae di ntcàuan xae gha tséékagu?” témé.
\v 50 Me kò gaxu ka cꞌẽe ba kaiam peresitim dim qãàm dim tceem kgꞌáò xòè di ba xgꞌaoa qhòm.
\v 51 Me Jeso ba máá: “\add Eẽ tsi kúrúa hãa sa\add* tcꞌãòa,” témé, a khóèm dim tcee ba qgóó, a qãèkagu me.
\p
\v 52 Me kò nxãaska Jeso ba kaia xu peresiti xu hẽé, naka tcꞌãà-cookgꞌai xu tempelem di xu hẽé, naka \add khóè ne di xu\add* kaia xu hẽéthẽé, ẽe kò Gam koe hààraa hãa xu bìrí a máá: “Tsꞌãà-kgꞌao ba tsãá hààraa khama xao gáé ntcàuan hẽé naka dxòman hẽéthẽé cgoa hààraa?
\v 53 Wèé cáḿ kar kò tempelem qꞌoo koe gaxao cgoa hãa, igaba xao kò gaa koe táá síí qgóó Te. Igabam ncẽe ba gaxao dim xꞌaè me e, naka ntcùús di qarian di ba hẽéthẽé e,” tam méé.
\s Petere ba ko Jeso ba xo̱ase
\r (Mt 26:57-58, 69-75; Mk 14:53-54, 66-72; Jn 18:12-18, 25-27)
\p
\v 54 Jeso ba xu kò qgóó, a xu a séè a kaiam peresitim dim nquum koe úú Me. Me kò Petere kháóka téé a còò xu.
\v 55 Eẽ xu xhàrom nqáè koe cꞌee sa dxùu a ntcõóa-ntcõe, kam kò Petere gaxu xgꞌaeku koe ntcõe.
\p
\v 56 Si kò cꞌẽes qãà sa bóò me me cꞌees xꞌáà koe ntcõe, si qãèse bóò me, a sa a máá: “Ncẽem khóè ba kò thẽé Gam cgoa hãa,” témé.
\v 57 Igabam kò Petere xo̱ase a máá: “Khóè seè, cꞌúù Mea raa,” témé.
\p
\v 58 Xꞌaè-coam qãá qꞌoo koem kò cꞌẽem khóè ba thẽé bóò me a máá: “Tsáá igaba tsi thẽé gaxu ka cꞌẽe tsi i,” témé. Igabam kò Petere máá: “Khóè tseè, tíí tama ra a,” témé.
\p
\v 59 Qáòm xꞌaè-coam qãá qꞌoo koem kò gaicara cꞌẽem khóè ba kaisa tcoman úúa hãase kgꞌui a máá: “Tseeguan kagam kò thẽé ncẽem khóè ba Gam cgoa hãa, Galilea dim khóè me e khama,” témé.
\v 60 Me Petere xo̱a a máá: “Khóè tseè, cꞌúùa ra hãa dùús ka tsi ko kgꞌui sa!” témé. Me kò kúúga ẽem qanega hãa a ko kgꞌui ka ghòrò ba kgꞌae.
\v 61 Me kò Xꞌaiga ba ka̱bise a Petere ba bóò. Me Petere ba Xꞌaigam di kgꞌuian tcꞌẽe-tcꞌẽese, ncẽem kò máá: “Ncẽe cáḿ kam ghòrò ba qanega kgꞌae tama cookgꞌai koe tsi gha sene nqoana qꞌoro xo̱ase Te,” témé e.
\v 62 Me kò Petere tchàa koe tcgꞌoa, a síí thõòkase kgꞌae.
\s Jeso ba ko nco̱iè, a ko xgꞌáḿmè
\r (Mt 26:67-68; Mk 14:65)
\p
\v 63 Xu kò ẽe kò Jeso ba qgóóa xu khóè xu nco̱i Me, a xu a xgꞌáḿ Me,
\v 64 a xu a qáé tcgáí Me, a tẽè Me a máá: “Porofita naka bìrí xae e, dìína ko xgꞌáḿ Tsi sa?” témé.
\v 65 A káí zi gúù zi cꞌẽe zi cóèkuan di zi Gam ka nxàe.
\s Jeso ba ko qhàìs cookgꞌai koe úúè
\r (Mt 26:59-66; Mk 14:55-64; Jn 18:19-24)
\p
\v 66 Eẽ i ko qꞌuu ka xu kò khóè ne di xu kaia xu hẽé, naka kaia xu peresiti xu hẽé, naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé xgꞌae, a Jeso ba séè a cookgꞌaia xu koe úú.
\v 67 Xu síí máá: “Kreste Tsi kò ii ne méé Tsi bìrí xae e,” témé. Me xo̱a a máá: “Ncẽè bìrí xaor kò ko ne xao dtcòm̀ tite.
\v 68 A gataga ncẽè tẽè xaor kò ko ne xao xo̱a Te tite.
\v 69 Igabagam gha ncẽe koe guus ka Khóèm dim Cóá ba Nqarim dim xꞌõàm kgꞌáòm xòè za síí ntcõó, ncẽe qariga ba,” tam méé.
\v 70 Xu wèéa xu ga máá: “Kháé Tsi gáé nxãaska Nqarim di Tsi Cóá Tsia?” témé. Me xo̱a xu a máá: “Gaxaoa ko máá, Gar ga Ra a, témé,” tam méé.
\v 71 Xu máá: “Dùútsa gúùs tseeguan gha xꞌáí sa xae ko qanega qaa? Gam kgꞌáḿ koe ga xae guu a kóḿ ana ka!” témé.
\c 23
\s Jeso ba ko Pilatom cookgꞌai koe úúè
\r (Mt 27:1-2, 11-14; Mk 15:1-5; Jn 18:28-38)
\p
\v 1 Si nxãaska wèés xgꞌae sa tẽe, a sa a Jeso ba Pilatom cookgꞌai koe úú.
\v 2 Xu kò gaa koe tshoa-tshoa a chìbi-chibi Me, a xu a máá: “Ncẽem khóè ba xae sao-xgꞌaea, me ko sixae di ne khóè ne tãám dàòm koe tceea úú, a ko khóè ne xgáè-kgꞌam, táá ne gha \add Roma dim xꞌaigam\add* Kaesaram di marian suruta ka, a ba a ko máá, gabá Kreste Me e, a Xꞌaiga Me e, témé,” ta xu méé.
\p
\v 3 Me Pilato ba tẽè Me a máá: “A tsáá ga tsia Juta ne di tsi xꞌaiga tsi?” témé. Me xo̱a me a máá: “Eẽ tsi ko méé khamaga i ii,” témé.
\p
\v 4 Me Pilato kaia xu peresiti xu hẽé naka kaias xgꞌaes khóè ne dis gaa koe kò hàna hãa sa hẽéthẽé bìrí a máá: “Khóèm ncẽem koer cúí chìbi ga hòò tama,” témé.
\v 5 Igaba xu kò Gam ka qarika nxàe a máá: “Wèém Juteam koem ko khóè ne xgaa-xgaa, a ko khóè ne tcgꞌome tcúú, Galilea koem tshoa-tshoaa, a ba a ncẽe koe hàà tcana hãa,” ta xu méé.
\s Jeso ba ko Herotem koe tsééa úúè
\p
\v 6 Eẽm ko Pilato ncẽe sa kóḿ, kam kò tẽè gaam Khóè ba Galilea dis qhàòs di Me e sa.
\v 7 A ba a ẽem ko bóòa qꞌãa, Herotem dim nqõóm di xꞌáèan dòm̀ qꞌoo koem hãa sa, kam ko Herotem koe úú Me, ncẽe kò ẽe xꞌaè ka Jerusalema koe hãa ba.
\p
\v 8 Eẽm ko Herote ba Jeso ba bóò kam kò kaisase qãè-tcao, ncìísem kò bóòa ba tcꞌẽea hãa khama, a ba a kò Gam ka kóḿa hãa, a kò nqòòan úúa hãa, are-aresa zi xꞌáí zim gha kúrú me bóò di i.
\v 9 Me Herote káí zi tẽè-kgꞌáḿ zi tẽè Me, igabam kò Jeso ba táá xo̱a me.
\v 10 Xu kò kaia xu peresiti xu hẽé naka xꞌáè xgaa-xgaa-kgꞌao xu hẽéthẽé xu qarika chìbi-chibi Me.
\v 11 Herote ba hẽé naka gam di xu ncõo-kgꞌao xu hẽéthẽéa kò ntcoe Me, a nco̱i Me, a tꞌõèm qgáí ba hã̱akagu Me, a Pilatom koe gaia tsééa ka̱bi Me.
\v 12 Gaam cáḿ ẽem ka tsara kò Herotea tsara Pilatoa tsara kgꞌaiga tsara kò hòrekua hãa igaba tcáràku.
\s Jeso ba ko xꞌoo sa xgàra mááè
\r (Mt 27:15-26; Mk 15:6-15; Jn 18:39–19:16)
\p
\v 13 Pilato ba kò kaia xu peresiti xu hẽé, naka tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽé, naka khóè ne hẽéthẽé tciia xgꞌae,
\v 14 a bìrí ne a máá: “Ncẽem Khóè ba tu kò tíí koe óá, tãám dàòm koe ko xgꞌae sa tceea úúm khóèm khama ma, igaba bóò, cookgꞌaia tu koer ncãa tẽèa xam̀ Me, a ra a ncãa ncẽem Khóèm koe cúí chìbi ga táá hòò, ẽe tu kò chìbi-chibi Mea hãa zi gúù zi koe.
\v 15 Herotem igabam cúí chìbi ga hòò cgae Me ta ga hãa, gaa domkam kò gatá koe tsééa ka̱bi Me, ncẽe tu ko ma bóò khamaga ma, cúí gúù tshúù kúrúam hãa ga káà a, gaan domka ta ga cgꞌõo Me e.
\v 16 Gaa domkar gha kgꞌama tsa̱man cgoa xgꞌáḿ Me, a ra a gha kgoara Me, Me qõò,” témé.
\v 17 [Kõ̱ès domka méém ga kòo cꞌẽem khóè ba kgoara máá nes gúù si i.]
\p
\v 18 Si kò wèés xgꞌae sa qꞌau a máá: “Cgꞌõo Me, naka Barabase ba kgoara máá ta a,” témé.
\v 19 Barabase ba kò ncõoan xꞌáé-dxoom koe kúrúsea ka hẽé, naka khóè ne cgꞌõoan domka hẽéthẽé qáé-nquus koe tcãàèa.
\p
\v 20 Me kò Pilato ba Jeso ba kgoara kgꞌoana hãa, khamam kò gaia kgꞌui cgoa ne.
\v 21 Igaba ne kò kaisase qꞌau a máá: “Xgàu Me! Xgàu Me!” témé.
\p
\v 22 Me nqoana dis ka gaia máá: “Kháé ba gáé dùútsa cgꞌãè sa kúrúa hãa? Cúí gúù gar hòò tama xꞌoo sam gha xgàra mááè di i ka. Ra gha xgꞌáḿ Me, a kgoara Mem qõò,” témé.
\v 23 Igaba ne kò qanega kaisase qꞌau Jesom gha xgàuès ka, i kò gane di qꞌau-qꞌooan tàà.
\p
\v 24 Me kò Pilato ba nxàe, ẽe ne tcꞌẽea hãa sa gha kúrúè sa:
\v 25 gaam khóèm ẽe gane kò tcꞌẽea hãa kgoaraèm gha sa bam kò kgoara, ncẽe kò ncõoan xꞌáé-dxoom koe kúrúsea ka hẽé, naka khóè ne cgꞌõoan domka hẽéthẽé qáé-nquus koe tcãàèa hãa ba, a ba a Jeso ba \add ncõo-kgꞌao xu tshàu qꞌoo koe\add* tcãà, \add nxãasega xu gha\add* ẽe ne kò \add khóè ne\add* ma tcꞌẽea hãa khama ma \add kúrú Me\add* ka.
\s Jeso ba ko xgàuè
\r (Mt 27:32-44; Mk 15:21-32; Jn 19:17-27)
\p
\v 26 Eẽ xu ko ncõo-kgꞌao xu Jeso ba úú ka xu kò Kurene dim khóèm cgoa xgꞌae, Simone ta ko ma tciiè ba, me qãáka guua hãa, xu kò xgàu sa dcẽékagu me, me Jesom qãá koe téé a xùri Me.
\p
\v 27 Si kò kaias xgꞌaes khóè ne di sa còò Me, zi kò gaas xgꞌaes qꞌoo koe cꞌẽe zi khóè zi hàna, tshúù-tcaoase kò ko kgꞌae cgae Me zi.
\v 28 Me kò Jeso ba gazi koe ka̱bise a máá: “Jerusalema di sao khóè saoè! Táá sao Tíía kgꞌae cgae Te guu, igaba sao gasao hẽé naka cóáa sao hẽéthẽé kgꞌae cgae.
\v 29 Xꞌaè ba gha hàà khama, khóè ne gha máá: ‘Tsóágase zi gáé khóè zi ncẽe cóán úú tama zi tsꞌee-tsꞌeekgꞌaièa hãa, naka tchòoan ncẽe cóán úú tama hẽé, naka bíìan ncẽe qanega comkagu tama hẽéthẽé e,’ témé ba.
\v 30 Nxãaska ne gha tshoa-tshoa a xàbìan ka máá: ‘Cgꞌáé cgae ta a,’ témé, a nxõ̱án ka máá: ‘Qàbia tcãà ta a,’ témé.
\v 31 Ncẽè hìian tsã̱á ii koe ne kòo ncẽe zi gúù zi kúrú ne, ne gha ẽe i xgóòa hãa koe dùú sa kúrú?” tam méé.
\p
\v 32 Tsara kò cám̀ tsara khóè tsara cꞌẽe tsara chìbi-kgꞌao tsara a, tsara kò gatsara igaba úúè, síí tsara gha Jesom cgoa cgꞌõoè ka.
\v 33 ‘Tcúú-cꞌõá’ ta ko ma tciièm qgáìm koe xu ko hàà ka xu kò gaa koe Jeso ba xgàu, gaa tsara chìbi-kgꞌao tsara cgoa, cꞌẽe ba kò kgꞌáò xòèa ba za xgàuè, me cꞌẽe ba dxàe xòèa ba za xgàuè.
\p
\v 34 [Me kò Jeso ba máá: “Aboè, qgóóa máá ne, cꞌúùa ne hãa dùú sa ne ko kúrú sa ke,” témé.] Gam di qgáía ne xu kò cgúúan ntcòo ka qꞌaa-qꞌaaku.
\v 35 Ne kò khóè ne téé a ko xaè, ẽe xu kòo tcꞌãà-cookgꞌai xu zàro Me ka, a ko máá: “Cꞌẽe nem kò kgoara hãa, ke méém kgoarase, ncẽe nxárá tcgꞌòóèa hãam Krestem Nqarim dim Cóám kò ii ne,” témé.
\p
\v 36 Xu kò ncõo-kgꞌao xu thẽé nco̱i Me, a kò tsa̱u tshàan cgoa hàà a hàà kgꞌáàkagu Me,
\v 37 a máá: “Juta ne di Tsi Xꞌaiga Tsi kò ii ne, Tsáá ka kgoarase,” témé.
\v 38 Gam tcꞌamkgꞌai koe i ko ncẽeta ma góásea hãa: ‘NCẼEA JUTA NE DIM XꞌAIGA ME E,’ ta ma ma.
\p
\v 39 Khóè tsara ẽe kò Gam cgoa xgàuèa hãa tsara ka cꞌẽe ba kò dcàro Me a máá: “Kreste Tsi tama Tsia gáé? Tsáá ka kgoaraseò, naka kgoara tsam m thẽé!” témé.
\v 40 Me cꞌẽe ba xo̱a me a dqàè me a máá: “Nqarim igaba tsi gáé qꞌáò Me tama? Tsáá igaba tsi gatà iis xgàrakus koe hàna!
\v 41 Gatsama ko tchànose xgàraè, gatsam kúrúa hãas tséés di surutan tsam hòòa khama, igabagam Gabá cúí gúù kàma ga kúrú ta ga hãa,” témé.
\v 42 A ba a máá: “Jesoè, tcꞌẽe-tcꞌẽese te, Tsari xꞌaian koe Tsi kòo tcãà ne,” témé.
\p
\v 43 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Tseegua ner ko bìrí tsi: Ncẽe cáḿ ka tsi gha sene Tíí cgoa paradaisi koe hãa!” témé.
\s Jeso ba ko xꞌóó
\r (Mt 27:45-56; Mk 15:33-41; Jn 19:28-30)
\p
\v 44 Koaba di xꞌaèan 12 di i kò ii, si kò wèém nqõóm koe ntcùú sa xóé, a síí dqòa di xꞌaèan nqoana di koe téé.
\v 45 Eẽ i ko cáḿs di xꞌáàn kaà kam kò tempelem koe tceeèam qgáí ba tòàra qꞌaase cám̀ qàmà tsara cgoa.
\v 46 Me kò Jeso ba kaiam dòm̀ cgoa qꞌau a máá: “Aboè! Tiri tcꞌẽea ner ko tshàu qꞌooa Tsi koe tcãà,” témé. A ba a ncẽe sam ko kgꞌuia xgꞌara ka còo di sa sónòa tcgꞌòó.
\p
\v 47 Eẽm ko ncõo-kgꞌao xu dim kaia ba ẽe kúrúsea sa bóò, kam kò Nqari ba dqo̱m̀ a máá: “Tseegukagam kò ncẽem khóè ba tchànom khóè Me e,” témé.
\p
\v 48 Wèé ne khóè ne ẽe kò gaa koe xgꞌaea hãa, a ko xaè ne kò ẽe zi gúù zi bóò zi ko kúrúse ka ne kò tshúù-tcaoa hãase dìbi.
\v 49 Wèé ne ẽe kò qꞌãa Mea ne hẽé, naka Galilea koe guu a còò Mea hãa zi khóè zi hẽéthẽé kò nqúù ka téé a ko bóò Me.
\s Jeso ba ko kgꞌónòè
\r (Mt 27:57-61; Mk 15:42-47; Jn 19:38-42)
\p
\v 50-51 Kam kò gaa xꞌaè kaga cꞌẽem khóèm Josefa ta ko ma tciiè ba hàna, Juta ne dim xꞌáé-dxoom Arimateam koe kò guua ba. Qãèm khóèm, tchàno me e kò ii, Nqarim di xꞌaian di hàà-qꞌooan kò qãà hãa ba, tcꞌãà-cookgꞌai xu ka cꞌẽe me e kò ii, igabam kò táá cꞌẽe xu di tcꞌẽean cgoa dtcòm̀ku.
\v 52 Pilatom koem kò síí, a Jesom dim tcꞌáró ba dtcàrà.
\v 53 Me gaam tcꞌáró ba xòó, a qꞌúúm qgáím cgoa tcáḿ, a ba a tshàoèa hãam nxõ̱ám dis tcꞌám̀s koe síí tcãà Me, ncẽe cꞌẽe khóè ga kò qanega gas koe kgꞌónòè tama sa.
\v 54 Me kò ẽem cáḿ ba kgꞌónòsean dim cáḿ me e, Sabata dim cáḿ ba kò ko tshoa-tshoase khama.
\p
\v 55 Zi kò khóè zi ẽe kò Jesom cgoa Galilea koe guua hãa zi Josefam cgoa qõò, a zi a síí Jesom dis tcꞌám̀ sa bóò, a síí Jesom dim tcꞌáróm ma xòóèa hãa sa bóò thẽé.
\v 56 Ka zi ko xꞌáéa zi koe ka̱bise, a zi a síí Jesom dim tcꞌáró ba qãè-hm̀m̀ xgꞌãò tshãán kgꞌónòa máá. Sabata dim cáḿ ka zi kò sãa, ẽe i ko ma xꞌáèèa hãa khamaga ma.
\c 24
\s Jeso ba ko xꞌooan koe tẽe
\r (Mt 28:1-10; Mk 16:1-8; Jn 20:1-10)
\p
\v 1 Tcꞌãà dim cáḿ bekem dim di ntcùúkgꞌai cgoa zi kò ẽe zi kúrúa hãa tshãán séè a tcꞌám̀s koe qõò.
\v 2 A zi a kò nxõ̱á sa bóò si tcꞌám̀s-kgꞌáḿ koe ghànèa tcgꞌòóèa.
\v 3 Igaba ẽe zi ko tcãà ka zi kò Xꞌaigam Jesom dim tcꞌáró ba táá hòò.
\v 4 Eẽ zi qanega ncẽes gúùs ka area hãa, ka tsara kò cám̀ khóè tsara qáò qgáían xꞌáàko ha̱na tsara qàea zi koe téé.
\v 5 Zi kò qꞌáòan ka górò a góḿankgꞌai koe qám̀-kgꞌai. Tsara kò khóè tsara gazi ka máá: “Dùús domka sao ko kgꞌõèa hãam khóè ba xꞌóóa hãa ne \add di qgáìan\add* koe qaa?
\v 6 Ncẽe koem káà Me e, igabagam tẽea hãa. Eẽm kò qanega Galilea koe hãa kam kò bìrí tu u sa tcꞌẽe-tcꞌẽese, ncẽem kò máá,
\v 7 Khóèm dim Cóá ba méém cgꞌãè ne khóè ne tshàu qꞌoo koe tcãàè, naka baa xgàuè, naka nqoana dim cáḿ ka xꞌooan koe tẽe, ta mééa hãa ka,” ta tsara méé.
\p
\v 8 Ka zi kò Gam di kgꞌuian tcꞌẽe-tcꞌẽese,
\v 9 a zi a tcꞌám̀s koe zi guu a ko ka̱bise ka síí wèé gúùan ncẽe ga Gam di xu xgaa-xgaase-kgꞌao xu 11 xu hẽé, naka wèé ne cꞌẽe ne hẽéthẽé bìrí.
\v 10 Maria Magatalena sa hẽé, naka Joana sa hẽé, naka Marias Jakobom ka xõò sa hẽé, naka cꞌẽe zi khóè zi hẽéthẽéa kò xꞌáè úú-kgꞌao xu ncẽe gúùan bìrí,
\v 11 igaba xu kò ncẽe zi khóè zi táá dtcòm̀, gazi di kgꞌuia ne kò gaxu koe huwan khama xam̀ khama.
\v 12 Igabam kò Petere ba tẽe a tcꞌám̀s koe qgóéa síí, qám̀sem ko a ko bóò kam kò qꞌúú qgáí cgoa kúrúèa ko̱àn \add ẽem kò tcáḿ cgoaèa\add* cúí ga bóò i cúía hãa, me kò ncẽe kúrúsea hãas gúùs ka area hãase xꞌáé koe ka̱bise. \fig |LB00329.tif| span|||Khóè ba ko tcꞌám̀ sa qãèse bóò qꞌoo.|24:12\fig*
\s Emause dis qõò sa
\r (Mk 16:12-13)
\p
\v 13 Gaam cáḿ cúím kaga tsara kò cám̀ xgaa-xgaase-kgꞌao tsara xóé ko Emause ta ko ma tciièm xꞌáém koe qõò, Jerusalema koe tsi kò guu a ko gaa koe síí, ne 11 kilomitara khama noo qáò-qꞌooan úúa hãa ba.
\v 14 Eẽ tsara xóé ko qõò ka tsara kòo wèé zi gúù zi ẽe kúrúsea hãa zi ka chóà.
\p
\v 15 Eẽ tsara xóé ko chóàa qõò, kam kò Jeso ba cúù-cuuse cgae tsara a, a hàà xu xgꞌae a qõò,
\v 16 igaba tsara kò qgóó tcgáíèa hãa, khama tsara kò táá bóòa qꞌãa Me.
\v 17 Me tẽè tsara a, a máá: “Dùú sa tsao xóé ko chóàa qõò?” témé. Ka tsara ko ncóó a téé, a tshúù-tcaoa hãa khama ii.
\p
\v 18 Me kò gatsara ka cꞌẽem Kelopase ba xo̱a Me a máá: “A Tsáá cúí Tsi Tsia gáé Jerusalema koe cgꞌáè-kgꞌao Tsia, ncẽe zi cáḿ zi ka gaa koe kúrúsea hãa zi gúù zi Tsi cꞌúùa hãa ka?” témé.
\v 19 Me tẽè tsara a, a máá: “Dùútsa gúù zi?” témé. Tsara xo̱a Me a máá: “Jesom Nasareta dim ka, ncẽe kò porofiti ii ba, a kò tsééan koe hẽé, naka kgꞌuian koe hẽéthẽé kaisa qarian úúa hãa, Nqari ba hẽé naka wèé khóèan hẽéthẽé cookgꞌai koe.
\v 20 Kaia xu peresiti xu hẽé, naka gatá di xu tcꞌãà-cookgꞌai xu hẽéthẽéa kò qgóó Me, a xꞌooan koe xgàra Me, a xgàu Me.
\v 21 Igaba ta kò tcꞌẽea máá, Gaam hàà gha Iseraele ne kgoaram ga Me e, ta tcꞌẽea hãa! Ncẽe zi gúù zi wèé zi oose, ncẽea nqoana dim cáḿ ga me e, zi ncẽe zi gúù zi kúrúsea hãa.
\v 22 Zi kò cꞌẽe zi khóè zi gatá dis xgꞌaes di zi arekagu ta a, kaisa ntcùúkgꞌai cgoa zi kò tcꞌám̀s koe síí,
\v 23 igaba zi kò tcꞌáróa ba síí táá hòò, a kò hàà bìrí ta a, moengele tsara zi bóòa hãa sa, ncẽe kò bìrí zi a máá, Jeso ba kgꞌõèa hãa, témé tsara.
\v 24 Ne kò gatá cgoa kò hãa ne cꞌẽe ne tcꞌám̀s koe síí, a síí bóò si ẽe zi kò khóè zi mééa hãa khamaga ii, igaba ne kò Gabáa táá hòò Me,” ta tsara méé.
\p
\v 25 Me kò gatsara ka máá: “Tsóágase káà tcꞌẽe tsao khóè tsao gáé, a tsao a porofitian ka nxàeèa gúùan dtcòm̀ ka qóḿ tcáó tsao o!
\v 26 Krestem gha ncẽe zi gúù zi koe xgàrase, a ba a Gam di xꞌáàn koe tcãà sa gáé kò qaase tama?” tam méé.
\v 27 A ba a Moshem dis Tcgãyas koe hẽé naka wèé xu porofiti xu di zi Tcgãya zi koe hẽéthẽé guu a tshoa-tshoa, a qãèse bìrí tsara a, wèé zi Tcgãya zi \add Nqarim di zi\add* koe ko Gam ka kúrúse sa.
\p
\v 28 Eẽ xu ko ncãa xu ko síím xꞌáém koe cúù, kam kò Jeso ba còoka ko nqáé khama ma kúrúse,
\v 29 igaba tsara kò qarika dtcàrà Me a máá: “Hãa cgoa tsam m, ncẽeska i dqòa kgꞌoana, me cáḿ ba nqáéa hãa ke,” témé. Me kò síí cgae tsara a, xu síí xgꞌae a hãa.
\p
\v 30 Eẽ xu tafolem koe ntcõe, kam kò péréan séè, a tsꞌee-tsꞌeekgꞌai i, a ba a khõá a máà tsara a.
\v 31 I kò tcgáía tsara xgobekgꞌamse, tsara bóòa qꞌãa Me. Me nxãaska tcgáí-qꞌooa tsara koe kaà.
\v 32 Tsara kò tẽèku a máá: “Tcáóa tsam gáé kò nxùrù tama, ẽem kòo dàòm qꞌoo koe kgꞌui cgoa tsam m, a kòo \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi ka qꞌãa-qꞌãa tsam m ka?” témé.
\p
\v 33 A tsara a kò gaa xꞌaè kaga tẽe, a Jerusalema koe ka̱bise. Gaa koe tsara ko síí ka tsara kò xgaa-xgaase-kgꞌao xu 11 xu hẽé, naka ẽe kò hãa cgoa xua ne hẽéthẽé sao-xgꞌae, ne xgꞌaea hãa,
\v 34 a ne a ko máá: “Tseeguan kagam Xꞌaiga ba tẽea, a ba a Simonem ka bóòèa hãa!” témé.
\p
\v 35 Tsara kò dùú sa kò dàòm qꞌoo koe kúrúse cgae tsara a sa chóà máá ne, naka tsara kò ma Jeso ba ẽem kò péréan khõá máá tsara a qãá qꞌoo koe ma bóòa qꞌãa sa hẽéthẽé e.
\s Jeso ba ko Gam di ne xgaa-xgaase-kgꞌao ne koe xꞌáíse
\r (Mt 28:16-20; Mk 16:14-18; Jn 20:19-23; Tsee 1:6-8)
\p
\v 36 Eẽ ne qanega hãa a ko ncẽes gúùs ka kgꞌui kam kò Xꞌaigam Jeso ba hàà xgꞌaekua ne koe téé, a ba a bìrí ne a máá: “Tòókuan méé i gatu cgoa hãa,” témé.
\v 37 Ne kò kaisase qꞌaea hãa, a ne a area hãa, a tcꞌẽea máá, dca̱u-soma ba ne bóòa hãa, ta tcꞌẽea.
\p
\v 38 Igabam kò bìrí ne a máá: “Dùús domka tu qꞌaea hãa? Dùús domka tu ko ncẽeta ma ma tẽèsea máá?
\v 39 Tshàua Te hẽé, naka nqàrèa Te hẽéthẽé bóò, naka tua Tíí ga Ra ii sa bóò: Qgóóa xám̀ Te, naka bóò, dca̱u-soma nea cgàa kana cꞌõá ga úú tama, ncẽe tu kò bóò Ra Tíí úúa hãa a,” tam méé.
\v 40 Eẽm ko ncẽe sa mééa xgꞌara kam kò tshàua ba hẽé naka nqàrèa ba hẽéthẽé xꞌáí ne.
\p
\v 41 Eẽ ne qanega dtcòm̀ tama, qãè-tcaoan hẽé naka arean hẽéthẽé domka, kam ko tẽè ne a máá: “Cꞌẽe gúù tcꞌõóè gha tu úúa hãa?” témé.
\v 42 Ka ne ko xꞌãèa kò hãam xꞌaù qàmà ba máà Me.
\v 43 Me bóò Me ne ko koe ga séè a tcꞌõó me.
\p
\v 44 A ba a nxãaska bìrí ne a máá: “Ncẽea bìrí tuar kò hãa kgꞌuian Tiri ga a, ẽer kò gatu cgoa qanega hãa ka. Wèé gúùan ẽe Moshem di xꞌáè-kgꞌáḿan koe hẽé, naka Porofiti xu di góán koe hẽé, naka Pesalema zi koe hẽéthẽé Tíí ka góásea hãa méé i tseegukaguè,” témé.
\v 45 A ba a kò gane di tcꞌẽean xgobekgꞌam, \add Nqarim di zi\add* Tcgãya zi ko dùú sa méé sa ne gha kóḿa qꞌãa ka.
\v 46 A ba a bìrí xu a máá: “Ncẽeta i ma góásea hãa: Kreste ba gha xgàrase, a ba a gha nqoana dim cáḿ ka xꞌooan koe tẽe,
\v 47 ke méé zi \add nqõóm di zi\add* qhàò zi wèé zi, Jerusalema koe guu naka tshoa-tshoa naka zia \add Nqarim\add* dim cgꞌõèm koe xgaa-xgaaè, chìbian koe méé ne tcóóse, nxãasega ne gha gane di chìbian qgóóa mááè ka.
\v 48 Gatua ncẽe zi gúù zi di tu nxàea tseegukagu-kgꞌao tu u.
\v 49 Ra gha Tíí, Tirim Abom nqòòkagu tua hãa sa tsééa máá tu u, igabaga méé tu ncẽem xꞌáé-dxoom \add Jerusalemam\add* koe hãa, naka tua gha nxãakgꞌaiga síí tcꞌamaka guua hãa qarian hã̱akaguè,” tam méé.
\s Jeso ba ko qaò
\r (Mk 16:19-20; Tsee 1:9-11)
\p
\v 50 Kam kò tchàa za úúa tcgꞌòó ne, Betania khama noose nqúù ka. A ba a xꞌõàa ba ghùi a tsꞌee-tsꞌeekgꞌai ne.
\v 51 Eẽm hãa a ko tsꞌee-tsꞌeekgꞌai ne, kam kò gane koe séèa tcgꞌòóè, a ba a nqarikgꞌai koe qaòkaguè.
\v 52 Ka ne ko dqo̱m̀ Me, a kaisa qãè-tcaoan cgoa Jerusalema koe ka̱bise.
\v 53 A ne a wèé xꞌaè ka tempelem koe hãa, a ko Nqari ba dqo̱m̀.